1. Nguyên lý về phát triển a.

Khái niệm về phát triển: Quan điểm của chủ nghĩa DVSH: o Không có sự phát triển, nếu có thì sự phát triển chỉ là sự tăng giảm thuần túy về lượng, không có sự thay đổi về chất của sự vật Xem quá trình phát triển là quá trình tiến lên liên tục, không trải qua những bước quanh co phức tạp  Nguyên nhân của sự phát triển nằm ngài sự vật hiện tượng. Khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng là thụt lùi hoặc theo vòng tròn khép kín (sự biến đổi tăng lên hay giảm đi đơn thuần hay sự biến đổi tuần hoàn lặp đi lặp lại ở chất cũ) Quan điểm của CNDT: Sự vật có phát triển, nguyên nhân là do cảm giác chủ quan hoặc một lực lượng siêu nhân Quan điểm của CNDVBC: từ mối liên hệ giữa các sự vật hiện tượng sẽ dẫn đến vận động biến đổi  Tính chất của Phát triển: • • • Nguyên nhân của phát triển là từ mâu thuẫn vốn có trong sự vật hiện tượng. Cách thức phát triển của sự vật hiện tượng đi từ những thay đổi về lượng tạo thành những thay đổi về chất và ngược lại. Khuynh hướng phủ định của phủ định, tạo thành những đường xoáy ốc đi lên

o

 Khái niệm: Phát triển là quá trình phát dinh và giải quyết mâu thuẫn khách quan vốn có của sự vật; là quá trình thống nhất giữa phủ định các nhân tố tiêu cực và kế thừa, nâng cao nhân tố tích cực từ sự vật cũ trong hình thái mới của sự vật. b. Tính chất của sự phát triển Tính khách quan:   Biểu hiện trong nguồn gốc của sự vần động và phát triển Khái niệm: là quá trình bắt nguồn từ bản thân sự vật, hiện tượng; là quá trình giải quyết mâu thuẫn của sự vật hiện tượng đó

 Phát triển là thuộc tính tất yếu, khách quan, không phụ thuộc vào ý thức con người Tính phổ biến:

định kiến. - Biểu hiện ở quá trình phát triển diễn ra trong mọi lĩnh vực tự nhiên. không gian và các mối liên hệ. - Các qui luật cơ bản của PBCDV Qui luật là những mối liên hệ khách quan. tồn tại và phát triển cả về thời gian. mặt khác cần phải nhận thức được tính quanh co. động lực cơ bản. . phổ biến của mọi quá trình vận động và phát triển. xã hội và tư duy Tính đa dạng phong phú của sự phát triển: • • Biểu hiện: quá trình phát triển khác nhau của sự vật hiện tượng Nguyên nhân: tồn tại ở những không gian và thời gian khác nhau sự vật sẽ phát triển khác nhau. Sự phát triển: Là cơ sở lý luận khoa học để định hướng việc nhận thức thế giới và cải tạo thế giới Đòi hỏi phải khắc phục tư tưởng bảo thủ. Quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập Qui luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là quy luật về nguốn gốc. đối lập với sự phát triển Đòi hỏi để nhận thức bất cứ vấn đề gì trong thực tiễn cần phải đặt nó trong sự đi lên của nó. giữa các mặt của chính sự vật và trong sự tác động qua lại giữa sự vật đó với sự vật khác. bản chất. điều kiện lịch sử cụ thể 2. Quan điểm lịch sử cụ thể: yêu cầu trong việc nhận thức và xử lý các tình huống trong hoạt động thực tiễn cần phải xét đến những tính chất đặc thù của đối tượng nhận thức và tình huống giải quyết khác nhau trong thực tiễn => đưa ra giải pháp đúng đắn có hiệu quả. hay giữa các sự vật hiện tượng với nhau 1. Đồng thời trong quá trình phát triển sự vật còn chịu nhiều tác động của các yếu tố khác như các sự vật hiện tượng khác. tất nhiên. • Kết luận chung: Khi xem xét một sự vật hiện tượng ta phải đặt nó trong bối cảnh lịch sử cụ thể mà sự vật ra đời. các thuộc tính bên trong mỗi sự vật hiện tượng. trì trệ. phức tạp của sự vật hiện tượng trong quá trình phát triển của nó. Ý nghĩa phương pháp luận a. Mối liên hệ phổ biến: Quan điểm toàn diện: đòi hỏi phải xem xét các sự vật tình huống trong mối quan hệ biện chứng giữa các bộ phận yếu tố. phổ biến và lặp lại giữa các mặt các yếu tố. b.

sự thống nhất gắn liền với sự đứng im. tiền đề để tồn tại của nhau Mâu thuẫn biện chứng: là quan niệm biện chứng về mâu thuẫn. Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập không tách rời nhau. qui định lẫn nhau của các mặt đối lập. b. hiện tượng gắn liền với quá trình hình thành. Các khái niệm cơ bản: Mặt đối lập: chỉ những mặt. mâu thuẫn biện chứng cũng bao hàm cả “sự thống nhất” lẫn “đấu tranh” của các mặt đối lập. Sự liên hệ tác động và chuyển hóa giữa các mặt đối lập là nguồn gốc động lực của sự phát triển trong thế giới. mâu thuẫn này mất đi thì mâu thuẫn khác lại được hình thành.Theo qui luật này. tồn tại phổ biến chẳng những ở mọi sự vật hiện tượng mà còn phổ biến trong suốt cả quá trình vận động của chúng. với sự ổn định tạm thời của sự vật. phát triển và giải quyết mâu thuẩn. dung đề chỉ mối liên hệ thống nhất. Qúa trình hình thành và giải quyết mâu thuẫn: + Lúc mới xuất hiện mâu thuẫn thể hiện ở sự khác biệt và phát triển thành 2 mặt đối lập - - - . phát triển chính là mâu thuẫn khách quan. đấu tranh và chuyển hóa giữa các mặt đối lập của mỗi sự vật hiện tượng hoặc giữa các sự vật hiện tượng với nhau. phủ định nhau của các mặt đối lập. tạm thời. những khuynh hướng vận động trái ngược nhau nhưng đồng thời lại là điều kiện. trong quá trình vận động. vốn có của sự vật a. các thuộc tính các khuynh hướng đối lập nhau. những thuộc tính. Hình thức của đấu tranh giữa các mặt đối lập rất phong phú. sự đấu tranh của các mặt đối lập là tuyệt đối. mỗi sự vật hiện tượng đều là một thể thống nhất giữa các mặt. Như vậy. Điều đó có nghĩa là sự thống nhất của các mặt đối lập là tương đối. Sự thống nhất giữa các mặt đối lập bao giờ cũng bao hàm sự đồng nhất của nó Sự đấu tranh của các mặt đối lập: dùng để chỉ khuynh hướng tác động qua lại. phổ biến của mọi quá trình vận động. Nội dung qui luật: • Mâu thuẫn là nguồn gốc động lực của sự phát triển - - Tính khách quan của mâu thuẫn biện chứng: mọi sự vật hiện tượng trên thế giới đều tồn tại với mâu thuẫn bên trong. bài trừ. Sự thống nhất giữa các mặt đối lập: dùng để chỉ sự liên hệ rang buộc không tách rời nhau. mặt này lấy mặt kia để làm tiền đề tồn tại. Sự thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập là 2 xu hướng tác động khác nhau của các mặt đối lập tạo thành mâu thuẫn. Sự đấu tranh gắn liền với tính tuyệt đối của sự vận động và phát triển. nguồn gốc và động lực cơ bản. Phát triển là sự đấu tranh của các mặt đối lập: Sự phát triển của sự vật. phát triển của sự vật. xã hội và tư duy con người. những mặt đối lập nhau nhưng lại ràng buộc nhau nên nó tạo thành mâu thuẫn Tính phổ biến: mâu thuẫn tồn tại khách quan trong thế giới tự nhiên.

Mâu thuẫn chủ yếu có thể là một hình thức biển hiện nổi bật của mâu thuẫn cơ bản hay là kết quả vận động tổng hợp của các mâu thuẫn cơ bản ở một giai đoạn nhất định. Việc giải quyết mâu thuẫn chủ yếu tạo điều kiện giải quyết từng bước mâu thuẫn cơ bản. động lực của sự phát triển. chuyển hóa giữa hai mặt đối lập lại tiếp diễn.+ Khi 2 mặt đối lập của mâu thuẫn xung đột với nhau gay gắt và khi điều kiện đã chín muồi thi chúng sẽ chuyển hóa lẫn nhau. • Phân loại mâu thuẫn Căn cứ vào quan hệ đối với sự vật được xem xét. làm cho sự vật hiện tượng luôn luôn vận động phát triển Các hình thức chuyển hóa: + Các mặt đối lập chuyển hóa lẫn nhau + Cả hai mặt chuyển hóa thành chất mới Mâu thuẫn cũ mất đi mâu thuẫn mới được hình thành. Vì thế quá trình vận đọng phát triển thực chất là quá trình liên tục hình thành và giải quyết các mâu thuẫn của bản thân các sự vật hiện tượng -> mâu thuẫn là nguồn gốc. các khuynh hướng đối lập của cùng một sự vật. +Mâu thuẫn bên ngoài đối với một sự vật nhất định là mâu thuẫn diễn ra trong mối quan hệ sự vật đó với các sự vật khác. nó không quy định bản chất của sự vật. các mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn chủ yếu và mâu thuẫn thứ yếu. + Mâu thuẫn không cơ bản là mâu thuẫn chỉ đặc trưng cho một phương diện nào đó của sự vật. - Căn cứ vào vai trò của mâu thuẫn đối với sự tồn tại và phát triển của sự vật trong một giai đoạn nhất định. nó tồn tại trong suốt quá trình tồn tại các sự vật. - Căn cứ vào ý nghĩa đối với sự tồn tại và phát triển của toàn bộ sự vật. + Mâu thuẫn bên trong là sự tác động qua lại giữa các mặt. mâu thuẫn được giải quyết + Mâu thuẫn cũ mất đi mâu thuẫn mới được hình thành và quá trình tác động.Mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn chủ yếu có quan hệ chặt chẽ với nhau. Mâu thuẫn cơ bản được giải quyết thì sự vật sẽ thay đổi cơ bản về chất. Mâu thuẫn đó nảy sinh hay được giải quyết không làm cho sự vật thay đổi căn bản về chất. + Mâu thuẫn chủ yếu là mâu thuẫn nổi lên hàng đầu của một giai đoạn phát triển nhất định của sự vật và chi phối các mâu thuẫn khác trong giai đoạn đó. . mâu thuẫn được chia thành mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản: + Mâu thuẫn cơ bản là mâu thuẫn quy định bản chất của sự vật. có thể phân biệt thành mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài. Giải quyết được mâu thuẫn chủ yếu trong từng giai đoạn là điều kiện cho sự vật chuyển sang giai đoạn phát triển mới. quy định sự phát triển ở tất cả các giai đoạn của sự vật.

Qui luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng thành những thay đổi về chất và ngược lại Vị trí qui luật: những sự thay đổi về chất của sự vật có cơ sở tất yếu từ những sự thay đổi về lượng của sự vật và ngược lại.+ Mâu thuẫn thứ yếu là những mâu thuẫn ra đời và tồn tại trong một giai đoạn phát triển nào đó của sự vật nhưng nó không đóng vai trò chi phối mà bị mâu thuẫn chủ yếu chi phối. nguồn gốc. Giải quyết mâu thuẫn thứ yếu là góp phần vào việc từng bước giải quyết mâu thuẫn chủ yếu. tạm thời. chỉ đối lập về những lợi ích không cơ bản.. Giải quyết mâu thuẫn đối kháng phải bằng phương pháp đối kháng. Như là: Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ. + Mâu thuẫn không đối kháng là mâu thuẫn giữa những lực lượng xã hội có lợi ích cơ bản thống nhất với nhau. động lực của sự vận động phát triển Trong việc nhận thức giải quyết mâu thuẫn cần có quan điểm lịch sử cụ thể (biết phân tích cụ thể từng loại mâu thuẫn cà có phương pháp giải quyết phù hợp) vì mâu thuẫn có tính đa dạng phong phú - 2. phân tích đầy đủ các mặt đối lập. có lợi ích cơ bản đối lập nhau. khuynh hướng của sự vận động và phát triển vì mâu thuẫn có tính khách quan phổ biến và là nguồn gốc. Ý nghĩa phương pháp luận: Trong thực tiễn và nhận thức cần phải tôn trọng mâu thuẫn. Việc phân biệt mâu thuẫn đối kháng và không đối kháng có ý nghĩa trong việc xác định đúng phương pháp giải quyết mâu thuẫn.. c. những sự thay đổi về chất của sự vật lại tạo ra những sự biến đổi mới về lượng của sự vật trên các phương diện khác nhau . giữa vô sản với tư sản. + Mâu thuẫn đối kháng là mâu thuẫn giữa những giai cấp những tập đoàn người. phát hiện ra mâu thuẫn. Căn cứ vào tính chất của các quan hệ lợi ích. nắm được bản chất. có thể chia mâu thuẫn trong xã hội thành mâu thuẫn đối kháng và mâu thuẫn không đối kháng.. cục bộ.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful