CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 1

hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Muå c luå c


CIa I da p mô f sô cau ho I vô ca c bIô n pha p fra nh fhaI............................ 4
VIfamIn C Ia m gIa m bIô n chu ng cu a fhaI ky ......................................... 9
Ða fha ng da u cu a fhaI ky ....................................................................... 11
Ða fha ng gIu a cu a fhaI ky ...................................................................... 13
Ða fha ng cuô I cu a fhaI ky ...................................................................... 16
Tìm ra Io I gIa I vì sao phôI ba m duo c va o fha nh fu cung.................... 21
Ða I fa p cho phu nu mang fhaI............................................................... 22
ÐI fa f ba m sInh....................................................................................... 24
Ia m gIa m nguy co phu chan khI mang fhaI ........................................ 36
ThaI gIa fha ng gay nguy co gì7.............................................................. 38
Ða I fa p da nh cho ba me mo I sInh.......................................................... 39
Co I ha nh Iy khI be ra do I ....................................................................... 42
Nhu ng dIô u ca n fra nh va nôn Ia m sau khI de ..................................... 45
Co nôn sInh hoa f fình du c frong fho I gIan mang fhaI7....................... 46
Cham so c su c khoe sau khI sInh ........................................................... 48
A p du ng phuong pha p Ða me - Kangaroo |chuô f fu I)......................... 51
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 2
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ThaI phu bI fhu y da u co a nh huo ng dô n fhaI nhI7.............................. 54
An gì cho con duo c khoe ......................................................................... 55
Ia m fhô na o dô gIa m dau khI sanh7..................................................... 60
CIa m can vo I be ....................................................................................... 63
TIôm pho ng uô n va n cho phu nu co fhaI .............................................. 65
HIô m muô n - vô sInh: Mô f sô dIô u ca n bIô f.......................................... 66
Ha y ba o vô fre khI co n Ia ba o fhaI ........................................................ 70
Xu Iy fình huô ng sau khI sInh............................................................... 74
Nhu ng fhay dô I o nguo I me khI mang fhaI .......................................... 76
Nhu ng dIô u ca n bIô f dô I vo I fhaI phu pha I dI xa................................. 79
VIôm gan sIôu vI fru ng va fhaI nghe n.................................................. 82
ThaI nghe n va bô nh fIô u duo ng ............................................................ 85
ThaI nghe n vo I nguo I ma c bô nh fIm..................................................... 89
ThaI ky va sIôu am................................................................................. 91
Mô f sô Iuu y cho nhu ng ba me fre Ia n da u "dI bIô n"........................... 94
Ðu ng fhuô c cho phu nu dang cho con bu ........................................... 100
CIa n fInh ma ch..................................................................................... 103
Huyô f fra ng........................................................................................... 105
Mô f mo I .................................................................................................. 106
Tu u do na m............................................................................................ 107
Sung ma f ca chan va ngo n fay............................................................ 108
Ðô mô hôI............................................................................................... 109
Ca c phuong pha p sInh con fheo y muô n............................................. 110
Ca c vô f ra n............................................................................................. 112
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 3
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Kho ngu .................................................................................................. 113
Pha f ban |nô I rôm)................................................................................ 114
TrI ........................................................................................................... 116
O m nghe n .............................................................................................. 117
So n da I ................................................................................................... 118
O chua.................................................................................................... 119
Ða I ra f.................................................................................................... 120
Ca m fha y muô n xIu.............................................................................. 121
ÐI vo p be ................................................................................................ 122
Chu ng fa o bo n....................................................................................... 123
Chu ng kho fho ....................................................................................... 124
Cha y ma u nuo u rang............................................................................ 125
Chô dô dInh duo ng sau khI sInh.......................................................... 126
Mô f sô fình huô ng da c bIô f khI cho con bu me .................................. 128
Cho fre nhe can uô ng bao nhIôu su a Ia du cho mô f nga y7............... 130
Ia m gì khI me chua xuô ng su a7.......................................................... 131
Ia m fhô na o dô nuôI fre su f môI - ho ha m ô ch - che vo m ha u7 ....... 132
Me sanh mô fhì co su a cho be bu me không7..................................... 133
Ia m sao cho be bu me khI nu m vu bI nu f7 ........................................ 134
Ða f da u cho fre bu me .......................................................................... 135
Ca ch bô ng bô ra f quan fro ng dô be bu duo c nhIô u su a..................... 139
NuôI con ba ng su a me va mô f sô va n dô co IIôn quan....................... 141
Pha I Ia m gì khI vu cang fu c su a va dau7............................................ 146
Ia m sao cho con bu khI nu m vu qua nga n hoa c qua da I7................ 149
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 4
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
KhI dI Ia m me bI cha y su a uo f ca a o. Tha f ba f fIô n!......................... 151
Me pha I Ia m sao khI be không chIu bu me 7....................................... 152
Ia m fhô na o dô bIô f me co du su a cho con bu 7.................................. 154
Cho be bu nhu fhô na o khI me dI Ia m fro Ia I7 ................................... 156
Ðe kho c nhIô u Ia m me fha f su Io Ia ng!............................................... 157
Ðe cha m fang can co pha I do su a me “no ng” không7 ........................ 160
Ia m fhô na o dô fang Iuo ng su a va phu c hô I su a me 7....................... 161
Ðu me hoa n foa n frong 6 fha ng da u Ia m fang fri fhông mInh........ 163
Mo n an ba I fhuô c cho ba me fhIô u su a............................................... 171
Ngay sau khI sInh, co ca n cho fre uô ng nuo c duo ng, nuo c cam fha o
không7.................................................................................................... 173













CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 5
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Giaã i àaá p möå t söë cêu hoã i vïì caá c biïå n phaá p traá nh thai

Nô u ba n du ng fhuô c dIô f fInh fru ng, ca n da f hoa c bom fhuô c 15
phu f fruo c khI gIao ho p. HIô u qua fra nh fhaI se ke o da I frong vo ng 1
gIo . Khoa ng 10-15% phu nu a p du ng bIô n pha p na y bI fha f ba I do
hIô u saI vô ca ch su du ng hoa c co ba f fhuo ng gIa I pha u o am da o,
khIô n fhuô c không duo c phan bô dô u.
Sau day Ia mô f sô dIô u ca n bIô f kha c vô ca c bIô n pha p fra nh
fhaI:
1. Cc nguy h!é n Rhcng né u chI uec Iac cac su !u c sá p ×uå I
I!nh?
Ðao cao su ca n duo c deo ngay fruo c khI ba f da u gIao ho p. Ngay
ca khI chua xua f fInh, cha f nho n fIô f ra o da u duong va f da co fhô
chu a fInh fru ng, gay fhu fhaI. Ngoa I ra, ca c bô nh Iay qua duo ng fình
du c cu ng co fhô fruyô n fu nguo I no sang nguo I kIa ngay fu da u ma
không cho dô n Iu c xua f fInh.
Ty Iô fha f ba I cu a bIô n pha p fra nh fhaI na y Ia 4-5%, nguyôn
nhan Ia du ng không du ng ca ch hoa c bao cao su bI fhu ng.
2. 1!én Ira nh Iha! cc !a n g!a n ×ung náng I¡nh uu c?
CIa m xung nang fình du c chI Ia hô qua cu a su fhay dô I finh
khi, mô f fa c du ng phu cu a fhuô c fra nh fhaI. Ca c nghIôn cu u cho
fha y, progesferon frong vIôn fra nh fhaI co fhô gay fra m ca m hoa c
ca m gIa c bu c bô I o mô f sô phu nu . Nô u fhuô c a nh huo ng qua nhIô u
dô n fam fra ng, ba n co fhô fìm Ioa I fhuô c co ha m Iuo ng hoo c môn fha p
hon hoa c fhay dô I phuong pha p fra nh fhaI.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 6
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
3. !hucng pha p ×uå I I!nh ngca ! cc ua ng I!n cå y Rhcng?
Không. Nhu da no I o cau 1, cha f dIch o da u duong va f khI chua
xua f fInh |do fuyô n Covper - co n go I Ia fuyô n ha nh nIô u da o - fIô f ra)
cu ng co fhô chu a fInh fru ng. Ngoa I ra, frong vo ng va I gIo sau khI
xua f fInh, nô u 2 nguo I Ia I gIao ho p ma không a p du ng bIô n pha p
ngan cha n na o fhì sô fInh fru ng co n so f Ia I o nIô u da o va n co fhô gay
fhu fhaI.
Phuong pha p xua f fInh ngoa I hoa n foa n vô hIô u frong vIô c
ngan ngu a ca c bô nh Iay qua duo ng fình du c.
4. 1a n Ihéna c ué I!nh uuc c Ihc ! g!an an Ica n?
Tru ng pha I duo c fhu fInh frong pha m vI 12-24 gIo dô ng hô sau
khI ru ng |co n fInh fru ng chI co kha nang fhu fInh frong vo ng 48 gIo
sau khI xua f fInh). Vì va y, fho I ky dô fhu fhaI nha f Ia 2 nga y fruo c
va 1 nga y sau khI ru ng fru ng. Va n dô kho khan Ia pha I xa c dInh
chinh xa c fho I dIô m na y.
Phuong pha p xa c dInh nga y ru ng fru ng: Ðo fhan nhIô f ha ng
nga y, fheo do I su ba I fIô f cha f nha y cu a cô fu cung, kô f ho p finh nga y
ru ng fru ng du a frôn dô da I ca c chu ky kInh nguyô f fruo c day. Ca c ky
fhua f na y chI cho kô f qua fuong dô I chinh xa c.
Nguyôn nhan fha f ba I khI su du ng bIô n pha p finh nga y an foa n
gô m: chu ky kInh nguyô f không dô u, gIao ho p không du ng du ng cu
fra nh fhaI frong nhu ng nga y nguy hIô m, ru ng fru ng hon mô f Ia n
frong chu ky kInh nguyô f.
5. 1!é c chc ccn Iu cc h!é u qua Ira nh Iha! Ircng Iruc ng hc p na c?
Ðô phuong pha p na y co hIô u qua cao, ca n co du 3 dIô u kIô n:
- Tre bu if nha f 85% khô I Iuo ng su a da nh cho no va pha I duo c
bu nhIô u Ia n frong nga y va dôm.
- Nguo I me va n chua co kInh fro Ia I, hoa c frong 8 fua n sau de
không bI ra ma u 2 nga y IIôn fIô p.
- Con chua qua 6 fha ng fuô I.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 7
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Vo I nhu ng nguo I không cho con bu fhuo ng xuyôn, ca ch fra nh
fhaI fô f nha f sau de Ia su du ng ca c phuong fIô n không co hoo c môn
nhu fhuô c dIô f fInh fru ng |co fhô phô I ho p vo I mu cô fu cung hoa c
ma ng ngan am da o), bao cao su, xua f fInh ngoa I... Tu y fheo hoa n
ca nh, co fhô da f vo ng hoa c dình sa n.
ThIô f Ia p chô dô dInh duo ng fruo c 6 sau 6 mo I co fhô sInh con
fhông mInh
1¡ sac Iruc c Rh! nang Iha! sa u Iha ng ua pha ! Ih!é I !å p nc I ché
uc u!nh uuc ng?
Ngay fu fruo c khI mang fhaI 6 fha ng, nhu ng nguo I chua n bI
Ia m cha, me pha I chu fro ng dô n su a nh huo ng cu a va n dô dInh duo ng
dô I vo I nhIô m sa c fhô , nguo I chua n bI Ia m me ca ng pha I bIô f can dôI
va n dô dInh duo ng cu a ca c bu a an, fruo c nha f Ia co buo c chua n bI
da u fIôn hoa n ha o nha f cho cuô c sô ng du a con, vì va y, va n dô dInh
duo ng co fa m quan fro ng dô I vo I co fhô nguo I me va du a con ngay fu
fruo c khI mang fhaI 6 fha ng. Ngoa I ra, ca c chuyôn gIa cu ng cho bIô f,
fu khI mang fhaI cho dô n Iu c du a be duo c 6 fha ng fuô I Ia gIaI doa n
ma bô na o pha f frIô n nhanh nha f. Xem xe f vô fro ng Iuo ng cu a na o,
Iu c mo I sInh na ng khoa ng 400gr, ba ng mô f pha n fu bô na o cu a nguo I
fruo ng fha nh, dô n 6 fha ng fuô I, fro ng Iuo ng cu a no da fang ga p dôI,
dô n mô f fuô I fang ga p ba, Iu c na y da na ng ba ng 66% fro ng Iuo ng bô
na o nguo I fruo ng fha nh, rô I dô n 3 fuô I da na ng ba ng 80%, so vo I fô c
dô pha f frIô n cu a ca c bô pha n co fhô kha c. Vì va y, dô fhaI nhI co fhô
fro fha nh mô f du a fre fhông mInh kho e ma nh fhì vIô c ha p fhu da y
du ca c cha f dInh duo ng Ia dIô u ba f buô c, sau day chu ng fôI xIn duo c
IIô f kô ca c cha f dInh duo ng co IIôn quan dô n su pha f frIô n na o bô fhaI
nhI:
- Ca c cha f da m dô ng va f cung ca p ca c acId-amIn ca n fhIô f cho
su hình fha nh da I na o cu a fhaI nhI. Va 50% ca c bô pha n cu a co fhô Ia
do ca c cha f da m ca u fha nh. Vì va y, ca n pha I bô sung da y du ca c cha f
da m
- Ca c axIf IInoIeIc va a - IInoIenIc ha m chu a frong cha f be o Ia
ca c cha f dInh duo ng không fhô fhIô u dô I vo I su pha f frIô n ca c fô ba o
na o, nguo I me mang fhaI ca n uô ng Ioa I su a bô f co fhô cung ca p da y
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 8
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
du Iuo ng cha f be o ca n fhIô f, không nôn vì so ma p ma không ha p fhu
da y du ca c cha f be o.
- AcId foIIc ra f quan fro ng dô I vo I nguo I me mang fhaI. No
không nhu ng gIu p gIa m fhIô u nguy co sa y fhaI va ngô dô c fhaI, ma
ga n day, ca c nha nghIôn cu u y ho c pha f hIô n nô u fhIô u acId foIIc se
gay fhuong fô n cho frung khu fha n kInh va fu y sô ng cu a fhaI nhI va
da c bIô f frong 12 fua n da u cu a fhaI ky co fhô gay nhu ng nguy co ma c
ca c khuyô f fa f frôn ma f cu a fhaI nhI. Ðay Ia mô f frong nhu ng go c dô
fro ng yô u cu a va n dô dInh duo ng frong fho I ky mang fhaI.


















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 9
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Vitamin C laâ m giaã m biïë n chûá ng cuã a thai kyâ

NghIôn cu u mo I cu a MexIco cho fha y, vIô c bô sung vIfamIn C
frong fho I gIan mang ba u co fhô Ia m gIa m fy Iô sInh non o phu nu .
Ho a cha f na y gIu p Ia m fang su c bô n cu a ma ng ô I va nho do gIa m
nguy co vo ô I so m - fhu pha m khIô n nhIô u fre bI de non.
VIfamIn C fhuô c nho m fan frong nuo c. No không co kha nang
fô n fa I Iau frong co fhô , Iuo ng vIfamIn fhu a se duo c fha I ra ngoa I
ngay. O phu nu mang fhaI, nhu ca u vô cha f na y fang cao nôn ha m
Iuo ng cu a no frong ma u fhuo ng gIa m. Nhu ng nghIôn cu u fruo c day
cho fha y:
- VIfamIn C ra f quan fro ng dô I vo I ca u fru c cu a ca c ma ng Ia m
fu coIIagen.
- O phu nu co fhaI, ha m Iuo ng vIfamIn C frong ma u va frong
ba ch ca u |kho du fru cha f na y) fhuo ng gIa m.
- Nguo I không du ng du vIfamIn C fruo c va frong khI co fhaI dô
bI vo ma ng ô I so m.
Ca c nha khoa ho c fa I VIô n Chu sInh Quô c gIa cu a MexIco cho
ra ng, bô sung vIfamIn C co fhô gIu p ngan ngu a vIô c gIa m ha m Iuo ng
cha f na y frong ba ch ca u. 52 phu nu mang fhaI o fha ng fhu 5 da duo c
du ng gIa duo c hoa c 100 mg vIfamIn C mô I nga y frong 3 fha ng. Kô f
qua Ia :
- Ha m Iuo ng vIfamIn C frong ma u gIa m o fa f ca phu nu . Iuo ng
cha f na y frong ba ch ca u gIa m o nho m du ng gIa duo c va fang o nho m
du ng fhuô c.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 10
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- KhI kô f fhu c fhaI ky , duo I 5% phu nu nho m duo c bô sung
vIfamIn C bI vo ma ng ô I so m, so vo I 25% o nho m du ng gIa duo c.
Nho m nghIôn cu u dI dô n kô f Iua n: VIfamIn C fa o dIô u kIô n duy
frì nguô n du fru cha f na y frong ba ch ca u, va co fhô gIu p ngan ngu a
fình fra ng vo ma ng ô I so m.
VIô n Y khoa My ga n day da khuyôn fa f ca ca c phu nu co fhaI
du ng 75 mg vIfamIn C mô I nga y. Mô f cô c 250 mI nuo c cam do ng hô p
chu a 100 mg vIfamIn C.


















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 11
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Ba thaá ng àêì u cuã a thai kyâ

Ða fha ng da u cu a fhaI ky Ia mô f khoa ng fho I gIan fuyô f vo I,
da y nhu ng fhay dô I cu a ca ba n va em be . Trong pha n na y, chu ng fôI
dô ca p dô n mo I va n dô fu su pha f frIô n cu a fhaI frong 3 fha ng da u
|hoa c 13 fua n da u) cho dô n nhu ng fhay dô I o co fhô ba n xa y ra cu ng
Iu c do . O nhu ng pha n sau, ba n se fìm fha y nhu ng gì se dIô n ra o Ia n
kha m fhaI da u fIôn va o nhu ng Ia n sau do . Chu ng fôI cung ca p
nhu ng fhông fIn vô ca c xe f nghIô m cha n doa n co fhô duo c fhu c hIô n o
ba fha ng da u va cho ba n bIô f ca c Iy do su du ng chu ng, cu ng nhu
nhu ng nguy co IIôn quan. Cuô I cu ng, chu ng fôI gIu p ba n bIô f khI na o
ba n ca n dI kha m bô nh, khI na o ba n nôn go I cho ba c sI cu a ba n va khI
na o ba n co fhô fho sau va fhu gIa n. Chu ng fôI dô ca p dô n mo I fhu ma
ba n va em be co fhô ga p frong 3 fha ng da u o nhu ng frang duo I day.
Jc I su sc ng nc ! uInh h¡nh
ThaI ky ba f da u khI fru ng va fInh fru ng ga p nhau fa I ô ng da n
fru ng. Ta I gIaI doa n na y, fru ng va fInh fru ng kô f ho p vo I nhau fa o
fha nh ho p fu |mô f fô ba o). Ho p fu phan chIa nhIô u Ia n fa o fha nh
phôI. PhôI dI chuyô n fheo ô ng da n fru ng va o fu cung. KhI no dô n fu
cung, ca ba n va em be ba f da u fra I qua nhu ng fhay dô I Io n.
Va o khoa ng nga y fhu nam, phôI ba m va o Io p nIôm ma c gIa u
ma ch ma u cu a fu cung |go I Ia hIô n fuo ng Ia m fô ). Mô f pha n cu a phôI
pha f frIô n fa o fha nh phôI fhaI |em be frong 8 fua n da u) va pha n co n
Ia I pha f frIô n fha nh nhau fhaI.
Ðm be pha f frIô n bôn frong fu I ô I frong fu cung. Ða n ha y fuo ng
fuo ng nhu Ia em be pha f frIô n bôn frong mô f bong bo ng |fu I ô I),
nhung fhay vì qua bo ng duo c bom da y khi fhì Ia day Ia dIch frong
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 12
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
|duo c go I Ia dIch ô I). Qua bo ng duo c ca u fa o ba ng haI Io p ma ng mo ng
go I Ia ma ng dô m va ma ng ô I.
KhI mo I nguo I no I ''vo fu I nuo c" fu c Ia ho dô ca p dô n vo ma ng
ô I. Ca c ma ng na y Io f o fha nh frong cu a fu cung. Ðm be boI frong dIch
ô I va ga n vo I nhau ba ng day rô n. Cô fu cung |Ia cu a cu a fu cung) se
mo ra |hoa c gIa n) khI ba n dang chuyô n da .
Nhau fhaI ba f da u hình fha nh ra f so m, nga y sau khI phôI Ia m
fô frong fu cung. Ma u me va ma u fhaI nhI fIô p xu c ra f ga n nhau bôn
frong nhau fhaI. ÐIô u na y gIu p cho su frao dô I ca c cha f kha c nhau
|nhu cha f dInh duo ng, oxygen, va cha f fha I). Ma u me va ma u fhaI
nhI fIô p xu c ga n nhau nhung chu ng không fha f su frô n Ia n nhau.
CIô ng nhu mô f ca I cay, nhau fhaI fa o fha nh nhu ng nha nh Io n
rô I phan chIa fha nh nhu ng nha nh nho da n. Nhu ng chô I nho nha f cu a
nhau go I Ia nhung mao dô m; bôn frong do Ia nhu ng ma ch ma u nho
cu a fhaI. Khoa ng 3 fua n sau khI fhu fhaI, ca c ma ch ma u na y se nô I
Ia I vo I nhau fa o fha nh hô fhô ng fua n hoa n cu a em be va fIm ba f da u
da p.
Sau fa m fua n fhaI, phôI fhaI pha f frIô n duo c xem nhu Ia fhaI.
Va o fho I dIô m na y, ha u hô f co quan va ca u fru c quan fro ng da duo c
hình fha nh. 32 fua n co n Ia I cho phe p ca c ca u fru c cu a fhaI pha f frIô n
va fruo ng fha nh. Ma f kha c, bô na o du cu ng duo c hình fha nh so m
nhung va n IIôn fu c pha f frIô n frong suô f fha I ky |va ngay ca frong
gIaI doa n da u cu a fho I fho a u).
KhI chu ng fôI dô ca p dô n fua n fhaI, fu c Ia fua n Iô finh fu nga y
kInh cho f |chu không pha I finh fu nga y fhu fhaI). Vì va y va o fho I
dIô m 8 fua n fhaI, em be fha f su Ia 6 fua n fuô I kô fu nga y fhu fhaI.
Va o cuô I fha ng fhu haI, fay, chan, ngo n fay va ngo n chan ba f
da u hình fha nh. Tha f ra, fhaI da ba f da u fhu c hIô n nhu ng cu dô ng
nho , fu nhIôn. Nô u ba n duo c kha m sIôu am frong 3 fha ng da u fhaI
ky , ba n co fhô nhìn fha y ca c cu dô ng fu nhIôn na y frôn ma n hình.
Na o Io n ra f nhanh, va faI, ma f xua f hIô n. Co quan sInh du c
ngoa I cu ng hình fha nh va co fhô phan bIô f duo c con fraI hay con ga I
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 13
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
va o cuô I fha ng fhu haI ma c du vIô c phan bIô f gIo I finh na y chua pha f
hIô n duo c frôn sIôu am.
Va o cuô I fha ng fhu ba, fhaI da I khoa ng 4 Inch |fu c 10cm) va
can na ng khoa ng 1 ounce |khoa ng 28g). Ða u co ve Io n va fro n va ca c
mi ma f do ng cha f. Va o fho I dIô m na y, ruô f |dinh nhe va o day rô n va o
fua n Iô fhu 10) na m bôn frong bu ng. Mo ng fay xua f hIô n va fo c ba f
da u mo c frôn da u em be . Tha n ba f da u Ia m vIô c frong fha ng fhu ba.
ThaI ba f da u fa o ra nuo c fIô u khoa ng gIu a fua n fhu 9 dô n fua n fhu
12. Trôn sIôu am ba n co fhô fha y nuo c fIô u bôn frong ba ng quang
nho cu a fhaI.

















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 14
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Ba thaá ng giûä a cuã a thai kyâ

Tam ca nguyô f fhu haI |fu c Ia 3 fha ng na m frong khoa ng fu
fua n Iô fhu 13 dô n fhu 26) fhuo ng Ia gIaI doa n de p nha f cu a fhaI ky .
TrIô u chu ng buô n nôn va mô f mo I |fhuo ng ga p o 3 fha ng da u) fhuo ng
da bIô n ma f va ba n ca m fha y kho e hon va fhoa I ma I hon. Ðay Ia fho I
gIan fuyô f vo I vì ba n ca m fha y em be dI dô ng bôn frong ba n va cuô I
cu ng ba n ba f da u Iô ra da ng ve co fhaI ro ra ng. Trong fam ca nguyô f
fhu haI, ca c xe f nghIô m ma u, xe f nghIô m fIô n fhaI, va sIôu am co fhô
xa c nha n em be kho e ma nh va pha f frIô n bình fhuo ng. Va nhIô u phu
nu nha n fha y ra ng cuô I cu ng ho da co fhô na m cha c vIô c sa p co em
be . Tho I dIô m na y cu ng Ia Iu c ba n ba f da u chIa se ca c fIn fu c fuyô f
vo I vo I gIa dình, ba n be va dô ng nghIô p.
Trong chuong na y, chu ng fôI se cung ca p cho ba n mô f y nIô m ro
ra ng vô fam ca nguyô f fhu haI cu a ba n se nhu fhô na o va mô f sô va n
dô ba f da u ba n chu y |fu nhu ng cu dô ng cu a em be dô n nhu ng fhay
dô I vô da, fo c cu a ba n, su vu ng vô cu a ba n). Chu ng fôI cu ng no I cho
ba n vô sIôu au m, cho c ô I, va ca c xe f nghIô m y khoa kha c. Cuô I cu ng,
chu ng fôI dô ca p dô n nhu ng da u hIô u vô ca c fru c fra c cu a fhaI ky .
1ha n pha su pha I Ir!é n cu a en Ie
Ðm be cu a ba n pha f frIô n nhanh cho ng frong 3 fha ng gIu a fhaI
ky . ThaI da I khoa ng 3 Inch |8 cm) va o fua n Iô fhu 13. Va o fua n Iô fhu
26, no da I khoa ng 14 Inch |35 cm) va can na ng khoa ng 2,25 pound
|fu c I,022 kg) . Va o khoa ng gIu a fua n Iô fhu 14 dô n 16, ca c fay chan
ba f da u da I ra va ba f da u frông gIô ng nhu fay va chan chu ng fa. Su
dI chuyô n co phô I ho p cu a fay va chan cu ng co fhô fha y duo c frôn
sIôu am. CIu a fua n Iô fhu 18 dô n fhu 21, ba n ba f da u ca m fha y fhaI
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 15
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
cu dô ng, ma c du chu ng không nha f fhIô f pha I xua f hIô n dô u da n suô f
nga y.
Trong 3 fha ng da u fhaI ky , da u em be Io n so vo I kich fhuo c co
fhô nhung va o gIaI doa n na y khI co fhô pha f frIô n, da u em be fro nôn
fuong xu ng hon vo I fhan mình. Xuong fro nôn da c va nha n bIô f duo c
frôn sIôu am. Va o gIaI doa n so m cu a 3 fha ng gIu a fhaI ky , fhaI frông
co ve gIô ng va f fhô Ia nhung va o fua n Iô fhu 26, no frông gIô ng con
nguo I hon. ThaI cu ng fhô hIô n nhIô u hoa f dô ng co fhô ghI nha n duo c.
No không nhu ng dI dô ng ma co n hoa f dô ng fheo nhu ng chu ky fhu c
ngu dô u da n va no co fhô nghe va nuô f. Su pha f frIô n phô I fang ro
rô f gIu a fua n Iô fhu 20 va 25. Va o fua n Iô fhu 24, fô ba o phô I ba f da u
fIô f cha f sunfacfanf. Ðay Ia mô f cha f hoa ho c co kha nang gIu p phô I
duy fình fra ng no rô ng. CIu a fua n Iô fhu 26 dô n fhu 28, ma f |fruo c
kIa nha m kin) mo duo c va Iông xua f hIô n o da u va fhan mình. Io p
mo hình fha nh duo I da va hô fhô ng fha n kInh frung uong fruo ng
fha nh ngoa n mu c.
Va o fua n Iô fhu 23 dô n fhu 24, fhaI duo c xem Ia co fhô sô ng
duo c, dIô u na y co nghIa Ia nô u no duo c sanh ra va o fho I dIô m na y fhì
no co kha nang sô ng duo c nô u sanh o mô f frung fam co khoa so sInh
gIa u kInh nghIô m frong vIô c cham so c fre sanh non. Mô f fre sanh
non va o fua n Iô fhu 28 |so m ga n 3 fha ng) va duo c cham so c fa I khoa
san so c da c bIô f fhì co kha nang sô ng ra f cao.
Cu uc ng cu a Iha!
VIô c nha n bIô f cha c cha n Ia n da u fIôn em be cu dô ng frong co
fhô ba n fhì ra f kho khan. NhIô u phu nu ca m fha y ca c cu dô ng nhanh
va o khoa ng fua n Iô fhu 16 dô n fua n Iô fhu 20. Không fhô no I mo I phu
nu dô u co fhô no I ca m gIa c do fha f su Ia cu dô ng cu a em be . Mô f sô
cho do Ia hoI |sôI bu ng) nhung da sô nghI ra ng em be cu dô ng. Va o
khoa ng fua n Iô fhu 20 va 22, cu dô ng cu a fhaI dô da ng nha n bIô f hon
nhung va n không pha I Ia cha c cha n . Va o gIaI doa n 4 fua n kô fIô p,
chu ng fro nôn dô u da n hon. Ca c em be kha c nhau co ca c kIô u cu dô ng
kha c nhau. Ða n co fhô dô y fha y ra ng em be cu a ba n co khuynh
huo ng cu dô ng nhIô u hon va o ban dôm, co Ie no muô n fa p duo f cho
ba n quen vo I nhu ng dôm ma f ngu sau khI no sanh ra! Hoa c ba n chI
co fhô nha n bIô f em be cu dô ng va o ban dôm vì Iu c na y ba n na m yôn
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 16
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
fInh hon. Nô u day Ia du a con fhu haI |hoa c fhu ba, fhu fu...), ba n co
fhô ba f da u ca m nha n duo c cu dô ng cu a fhaI so m hon haI fua n Iô .
Nô u ba n không ca m fha y em be cu dô ng gì ca va o fua n Iô fhu
22, ba n ha y ba o cho ba c sI. Co fhô Ða c sI cho ba n dI kha m sIôu am
|da c bIô f nô u fruo c khI do ba n chua co dI sIôu am) dô kIô m fra em be .
Mô f Iy gIa I fhuo ng ga p cho vIô c không ca m fha y su cu dô ng cu a em
be Ia nhau fhaI do ng |Ia m fô ) o fha nh fruo c cu a fu cung |fu c Ia nhau
fhaI na m gIu a em be va da bu ng cu a ba n). Nhau fhaI co vaI fro nhu
mô f fa m dô m va Ia m cha m fho I gIan ma ba n Ia n da u fIôn nha n bIô f
cu dô ng cu a fhaI.
Sau fua n Iô fhu 26 dô n 28, nô u ba n ngung ca m fha y em be cu
dô ng nhIô u nhu fhuo ng Iô , ba n ha y go I dIô n cho ba c sI. Va o fua n Iô
fhu 28, ba n pha I ca m fha y em be cu dô ng if nha f 6 Ia n mô I gIo sau
khI ba n an fô I. Nô u ba n không cha c Ia em be co dang cu dô ng bình
fhuo ng hay không, ba n ha y na m nghIông sang fra I va dô m ca c cu
dô ng. Nô u em be cu dô ng if nha f 6 Ia n frong 1 gIo fhì cha c cha n ra ng
no hoa n foa n bình fhuo ng. Nguo c Ia I, nô u ba n ca m fha y cu dô ng cu a
em be if hon fhông fhuo ng, ba n nôn go I dIô n cho ba c sI.












CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 17
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Ba thaá ng cuöë i cuã a thai kyâ

Cuô I cu ng fhì ba n cu ng sa n sa ng cho 3 fha ng cuô I cu a fhaI ky .
Va o fho I dIô m na y, ba n co fhô da quen vo I ca I bu ng ba u cu a mình,
frIô u chu ng ô m nghe n va o buô I sa ng da qua dI, ba n ba f da u mong do I
va fhuo ng fhu c ca m gIa c em be cu dô ng va da p frong bu ng ba n.
Trong 3 fha ng na y, em be fIô p fu c pha f frIô n va ba c sI fIô p fu c fheo
do I su c kho e cu a ba n va em be . Ða n cu ng pha I ba f da u chua n bI cho
vIô c sanh em be , co nghIa Ia chua n bI nghI Ia m dô fham du Io p ho c
fIô n sa n |no I ca ch kha c Ia fìm hIô u nhu ng gì se xa y ra khI chuyô n da
va sanh).
Va o fua n Iô fhu 28, em be da I khoa ng 35 cm va can na ng
khoa ng 1135g. Nhung va o cuô I 3 fha ng cuô I fhaI ky |va o fua n Iô fhu
40), no da I khoa ng 50 cm va na ng khoa ng 2700g dô n 3600g |dôI khI
Io n hon mô f chu f hoa c nho hon mô f chu f). ThaI da nh ga n hô f 3 fha ng
cuô I cho su pha f frIô n, fang fhôm Iuo ng mo , va fIô p fu c pha f frIô n ca c
co quan kha c da c bIô f Ia hô fha n kInh frung uong. Tay chan fro nôn
da y da n hon va da chuyô n sang ma u hô ng xanh va fron Ia ng. Ðm be
if nha y ca m vo I nhIô m fru ng va fa c du ng phu cu a fhuô c, nhung mô f
sô fa c du ng na y va n co fhô a nh huo ng dô n su pha f frIô n cu a fhaI. HaI
fha ng cuô I fhuo ng da nh cho vIô c chua n bI cho vIô c chuyô n sang cuô c
sô ng bôn ngoa I fu cung. Nhu ng fhay dô I na y if ngoa n mu c hon o gIaI
doa n fruo c nhung su fruo ng fha nh va pha f frIô n xa y ra o gIaI doa n
na y fhì ra f quan fro ng.
Tu fua n Iô fhu 28 dô n 34, fhaI fhuo ng o fu fhô da u quay xuô ng
duo I |co n go I Ia ngôI da u). Ða ng ca ch na y, mông va chan |pha n 1I
fhaI), em be co fhô co fu fhô mông quay xuô ng duo I |ngôI mông) hoa c
na m ngang fu cung |ngôI ngang).
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 18
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Va o fua n Iô fhu 36, su pha f frIô n cha m Ia I va fhô fich dIch ô I
da f fô I da. Sau fho I dIô m na y, fhô fich dIch ô I ba f da u gIa m. Trong
fhu c fô , da sô ba c sI kIô m fra fhô fich dIch ô I fhuo ng quy ba ng ca ch
sIôu am hoa c ba ng ca m nha n qua fha nh bu ng va o nhu ng fua n Iô cuôi
dô cha c cha n Ia Iuo ng dIch ô I va n co n bình fhuo ng.
Ca c R!é u pha I Ir!é n cu a Iha!
Tô c dô pha f frIô n cu a em be fhay dô I fu y fheo fu ng gIaI doa n
cu a fhaI ky . Va o fua n Iô fhu 14 dô n 15, em be fang can khoa ng
5g/nga y, va fua n Iô fhu 32 dô n 34, fang can 30- 35g/nga y |va o
khoa ng 230g/fua n).
Sau 36 fua n, fô c dô pha f frIô n cu a fhay cha m dI va va o fua n Iô
fhu 41 dô n 42 |fa I fho I dIô m na y, ba n da qua nga y du sanh), fô c dô
pha f frIô n Ia fô I fhIô u hoa c co fhô fhaI không pha f frIô n hon nu a.
Mô f sô yô u fô sau day a nh huo ng Iôn su pha f frIô n cu a fhaI:
- Hu f fhuô c Ia . Hu f fhuô c Ia Ia Ia m gIa m can na ng cu a fhaI va o
khoa ng 200g.
- TIô u duo ng. Ða me bI fIô u duo ng co fhô Ia m con qua fo hoa c
qua nho .
- TIô n can dI fruyô n hoa c fIô n can gIa dình. No I ca ch kha c, va n
dô ng vIôn bo ng rô fhuo ng không co con Io n Iôn fro fha nh na I cuo I
ngu a dua chuyôn nghIô p |na I cuo I ngu a dua fhuo ng co vo c da ng nho
be ).
- NhIô m fru ng fhaI. Mô f sô nhIô m fru ng a nh huo ng dô n su pha f
frIô n frong khI mô f sô kha c fhì không.
- Su du ng fhuô c "ca m". Thuô c gay nghIô n co fhô Ia m cha m su
pha f frIô n cu a fhaI. Su fang can cu a sa n phu . Nô u ba n fang qua
nhIô u hoa c qua if, no cu ng co fhô a nh huo ng dô n su pha f frIô n cu a
em be .
- TIô n can y khoa cu a me . Mô f sô bô nh Iy , nhu cao huyô f a p
hoa c Iupus, co fhô a nh huo ng dô n su pha f frIô n cu a fhaI.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 19
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Ða fhaI. Song fhaI hay fam fhaI fhuo ng co con nho hon nhu ng
em be don fhaI.
- Chu c nang cu a nhau fhaI. Ðo ng ma u nhau fhaI cha m co fhô
Ia m cha m su pha f frIô n cu a em be .
Ða c sI quan fam dô n su pha f frIô n cu a em be fhuo ng ba ng ca ch
do dô cao fu cung va Iuu y dô n su fang can cu a ba n. Nô u ba n fang
can qua if hoa c qua nhIô u, nô u bô cao fu cung cu a ba n ba f fhuo ng,
hoa c nô u frong bô nh su cu a ba n co mô f sô va n dô khIô n cho ba n co
nguy co bI cha m pha f frIô n fhaI, ba c sI fhuo ng cho ba n dI Ia m sIôu
am dô da nh gIa chinh xa c hon.
Su cu uc ng cu a Iha!
ThInh fhoa ng va o fam ca nguyô f fhu ba, ba n co fhô ca m fha y
nhu Ia nu I Iu a bô c pha f frong fu cung ba n. Nhìn xuô ng bu ng khI fhaI
dang hoa f dô ng, ba n fha y nhu co mô f sInh va f ngoa I vu fru dang
nha y fhô du c nhIp dIô u bôn frong bu ng ba n. Va o cuô I fhaI ky , fhaI co
ve if cu dô ng da m fho c hon va co nhIô u cu dô ng cuô n fro n, Ian Iô n
hon. Tho I dIô m cu dô ng cu ng fhay dô I; chu yô u va o nhu ng Iu c yôn
fInh. ThaI dang fhich u ng vo I kIô u fre so sInh hon, co gIa c ngu da I
hon va chu ky hoa f dô ng da I hon.
NhIô u phu nu co fhaI nghe no I Ia cu dô ng fhaI se gIa m da n va o
fho I dIô m ga n nga y sanh. ÐIô u na y không du ng, kIô u cu dô ng chI
fhay dô I fu dam fho c ma nh sang cu dô ng cuô n fro n cha m.
Nô u ba n không ca m fha y fhaI cu dô ng bình fhuo ng, ba n ha y
ba o cho ba c sI bIô f. Theo quy Iua f fhông fhuo ng fhì ba n se ca m fha y
fhaI cu dô ng 6 Ia n frong mô f gIo sau khI an fô I, frong Iu c nghI ngoI.
Ða f cu cu dô ng na o ba n cu ng dô m ca . Mô f sô phu nu nha n ra ra ng ho
dI va o gIaI doa n ca m fha y fhaI cu dô ng if dI, nhung sau do cu dô ng
fhaI fang Iôn fro Ia I bình fhuo ng. Ðay Ia va n dô ra f fhuo ng ga p va
không pha I Ia mô f fru c fra c frong fhaI ky . Tuy nhIôn, nô u ba n Iuu y
fha y fhaI gIa m hoa f dô ng hoa c ca m fha y fhaI không cu dô ng frong
nhIô u gIo |cho du nghI ngoI hay an uô ng), ba n nôn go I dIô n fhoa I cho
ba c sI ngay Ia p fu c.
Cu uc ng Ihc cu a Iha!
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 20
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ThaI ba f da u co cu dô ng fho dô u da n va o fua n Iô fhu 10 fro dI,
va ca c cu dô ng na y fro nôn fhuo ng xuyôn hon va o 3 fha ng cuô I fhaI
ky . ThaI không fho fha f su ma Iô ng ngu c, fha nh bu ng va co hoa nh
chI dI chuyô n nhu dang fho . Ca c cu dô ng na y ba n không ca m nha n
duo c, nhung chu ng fôI co fhô quan sa f duo c frôn sIôu am va Ia mô f
da u hIô u chu ng fo fhaI dang fIô n frIô n fô f. Trong 3 fha ng cuô I, fho I
gIan ma fhaI da nh cho fho gIa fang, nha f Ia sau bu a an.
Tha! nå c cu I
Ða n co fhô ca m fha y fhaI cu dô ng nhanh va dô u da n, xua f hIô n
mô I va I gIay. Ca c cu dô ng na y frong ra f gIô ng na c cu f. Mô f sô phu nu
ca m fha y fhaI na c cu f nhIô u Ia n frong nga y; mô f sô kha c fhì ca m
fha y chu ng ra f hIô m ga p. Ca c cu dô ng na c cu f na y va n fIô p fu c khI
em be sanh ra va hoa n foa n bình fhuo ng.















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 21
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Tòm ra lúâ i giaã i vò sao phöi baá m àûúå c vaâ o thaâ nh tûã cung

Ca c nha khoa ho c My da hIô u vì sao frôn duo ng dI chuyô n do c
fheo fha nh fu cung, phôI mo I hình fha nh không frôI fuô f dI ma Ia I
du ng buo c va Ia m fô o do . Mô f Ioa I profeIn ba m dinh da c bIô f duo c
fIô f ra frôn bô ma f phôI chinh Ia "fha n cu u mô nh" gIu p no ba m rô o
da con.
Su fha f ba I frong vIô c Ia m fô cu a phôI frong fu cung Ia nguyôn
nhan cu a 3/4 ca c ca sa y fhaI. Thông fhuo ng, sau khI phôI duo c hình
fha nh, không co gì da m ba o Ia no se ga n duo c va o fha nh fu cung. Ca c
nha khoa ho c fa I Ða I ho c CaIIfornIa o San IrancIsco |!CSI) da fìm
ra bi quyô f vì sao mô f sô phôI fru Ia I duo c.
Theo nho m nghIôn cu u, va o khoa ng 6 nga y sau khI fhu fhaI,
ca c phôI no I frôn fIô f ra mô f Ioa I profeIn ba m dinh mang fôn I-
seIecfIn. Chu ng fuong fa c vo I ca c phan fu na m frôn fha nh fu cung
cu a nguo I me va fa o nôn môI fruo ng dinh nhu keo. Iu c na y, gIô ng
nhu khI qua bo ng fennIs Ian qua mô f ma f pha ng phu sIrop, phôI se bI
chu ng Ia I. No ga n vo I fha nh fu cung va fu nuôI duo ng ba ng ma u cu a
me , qua rau fhaI.
Pha f hIô n na y mo ra frIô n vo ng mo I frong vIô c dIô u frI cho
nhu ng phu nu vô sInh hoa c bI sa y fhaI so m. No cu ng gIu p hIô u ro
hon nguyôn nhan cu a ca c ca rau bong non, frong do rau fhaI không
fhô ga n vo I fha nh fu cung va bong so m hon fho I ha n, gay nguy hIô m
cho finh ma ng cu a ca me va con.
Nho m fa c gIa da Ia m fhu fu c xIn ba n quyô n pha f mInh cho vIô c
su du ng profeIn I-seIecfIn frong xe f nghIô m cha n doa n so m nhu ng
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 22
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ba f fhuo ng IIôn quan fo I qua frình Ia m fô cu a phôI o phu nu vô sInh.
NghIôn cu u dang frôn fa p chi Khoa ho c cu a My sô ra hôm qua.























CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 23
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Baâ i têå p cho phuå nûä mang thai

Ta p nhe nha ng, kIôn nha n fu khI mo I mang fhaI, kô f fhu c fa p
khI buo c sang fha ng fhu 7. Hô f su c fa p frung khI fa p va fra nh fam
fra ng cang fha ng.
- Ðô Ia m nhe dôI chan: Na m fha ng Iung. Chan va mông fì va o
fuo ng, fa o vo I fhan mô f go c 90 dô . Hif va o, ke o cang chan va da y go f
chan Iôn cao dô ng fho I va n gIu Iung a p da f. Sau do , chIa mu I chan
Iôn phia frôn va fho ra.
- Ðô fhu gIa n vu ng fha f Iung: Na m fha ng, haI chan song song,
haI ba n chan a p da f ca ch nhau khoa ng ca ch rô ng ba ng hông. HaI fay
xuôI fheo nguo I. Hif va o va fho ra, nang vu ng xuong cha u Iôn cao dô
duô I fha ng cô f sô ng. Hif va o Ia n nu a, va fu fu fho ra dô ng fho I ha
fhan nguo I xuô ng.
- Ðô fra nh dau Iung: Quy gô I, haI ba n fay a p da f, haI khuy u fay
hoI ga p, Iung fha ng. Hif va o rô I cong nguo I Iôn rô I fho ra fruo c khI
fro vô fra ng fha I ban da u. Thu c hIô n nhIô u Ia n dô ng fa c na y.







CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 24
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Dõ têå t bêím sinh

ÐI fa f ba m sInh Ia 1 ga nh na ng cho cho ba n fhan nguo I bô nh,
cho gIa dình va cho xa hô I. Cha n doa n dI fa f ba m sInh không pha I dô
va không pha I không co nhu ng suy nghI không du ng vô nhu ng
nguyôn nhan gay nôn dI fa f ba m sInh do fhIô u hIô u bIô f. HIô u bIô f vô
dI fa f ba m sInh, kô f Iua n duo c nguyôn nhan dI fa f se gIu p ich ra f
nhIô u cho nhIô u nguo I IIôn quan dô ng fho I gIu p cho fha y fhuô c co xu
fri phu ho p. HIô u bIô f dI fa f ba m sInh co n gIu p chu ng fa ngan ngu a
không dô xa y ra bô nh vì fhIô u hIô u bIô f, gIa I quyô f duo c pha n na o nô I
dau khI co nguo I bô nh frong nha . Chu ng fôI xIn gIo I fhIô u ba I vIô f vô
dI fa f ba m sInh du a fheo fa I IIô u gIa ng da y cu a bô môn Mô PhôI ÐI
Truyô n Truo ng Ða I ho c Y Ðuo c TPHCM.
1ha ! n!é n "!I Iå I Iå n s!nh":
ÐI fa f ba m sInh Ia nhu ng fruo ng ho p ba f fhuo ng vô hình fha I,
pha f sInh frong fhaI ky |co fhô pha f hIô n ba ng ca c xe f nghIô m vô nô I
fIô f, sIôu am), duo c kha m pha f hIô n ngay khI sInh ra, hoa c xua f hIô n
sau na y khI fre Io n Iôn. Tô n fhuong co fhô o mu c dô da I fhô hay vI
fhô , co fhô bIô u hIô n o bôn ngoa I co fhô hay o ca c fa ng bôn frong co
fhô .
Ca c dI fa f ba m sInh pha f sInh so m o gIaI doa n phôI fhuo ng gay
chô f phôI, co n xua f hIô n frong gIaI doa n fhaI fhì fhaI fhuo ng sô ng va
co dI fa f |gIaI doa n phôI finh fu khI fhu fInh fo I fua n Iô fhu 8, gIaI
doa n fhaI fu fua n Iô fhu 8 dô n khI sanh). NhIô u fruo ng ho p dI fa f
không fhô fhô ng kô duo c do co fruo ng ho p sa y fhaI so m ma nguo I me
không bIô f mình co fhaI va vì phôI qua nho nôn không fhô xa c dInh
phôI co frong ma u ky kInh duo c. TI Iô dI fa f ba m sInh fruo c sInh
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 25
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
khoa ng 20%. TI Iô dI fa f ba m sInh o fuô I mo I sInh ra Ia 3% |Mac
VIcar, 1976). TI Iô dI fa f ba m sInh o fre em Ia khoa ng 6% |McKeovn,
1976; Connor va Ierguson-SmIfh, 1984).
ÐI fa f ba m sInh co fhô Ia 1 fa f hay nhIô u fa f, co bIô u hIô n Iam
sa ng nhe hoa c nghIôm fro ng. Ca c fruo ng ho p dI fa f nhe |fa f chI fay,
fhu a da va nh faI) chIô m 14% ca c fruo ng ho p dI fa f ba m sInh, không
quan fro ng vô Iam sa ng; fuy va y ca c dI fa f nhe co gIa frI go I y chu ng
fa dI fìm ca c dI fa f kha c nghIôm fro ng hon. Thi du fa f co 1 dô ng
ma ch rô n gIu p fa fruy ra fa f fIm ma ch.
Nga nh phôI fhaI ho c nghIôn cu u su pha f frIô n cu a phôI fhaI.
Truo c fha p nIôn 1940, nguo I fa cho ra ng phôI duo c nhau, fu cung va
fha nh bu ng me ba o vô an foa n chô ng Ia I ca c yô u fô môI fruo ng. Nam
1941, Cregg ba o ca o 1 fruo ng ho p dIô n hình chu ng mInh ra ng fa c
nhan môI fruo ng |bô nh fhu y da u) co fhô gay ra dI fa f ba m sInh nô u
fa c dô ng du ng fho I dIô m. Sau do ca c công frình cu a Iens |1961) va
McÐrIde |1961) vô vaI fro gay dI fa f cu a fhuô c. HaI ông da mô fa ca c
dI fa f o chI va o ca c co quan kha c do du ng fhaIIdomIde |1 Ioa I fhuô c
an fha n va chô ng nôn). HIô n nay uo c finh co khoa ng 7% ca c fruo ng
ho p dI fa f ba m sInh co nguyôn nhan do fhuô c va vI ru f |Persaud va
cs, 1985; Thompson, 1986).
TI Iô ca c fruo ng ho p dI fa f nhe do da yô u fô co ke m fheo dI fa f
na ng Ia 90% |Connor va Ierguson-SmIfh, 1984). Trong sô 3% fre so
sInh co dI fa f fhì frong sô do co 0,7 % do nguyôn nhan da yô u fô . Ca c
dI fa f ba m sInh nghIôm fro ng |chIô m 10 fo I 15%) fhuo ng xua f hIô n
ra f so m va da sô bI sa y fhaI.
Nguyôn nhan dI fa f ba m sInh fhuo ng duo c chIa ra Ia m 2 nho m:
nho m nguyôn nhan dI fruyô n va nho m nguyôn nhan yô u fô môI
fruo ng. Tuy va y, pha n Io n ca c dI fa f ba m sInh co su kô f ho p ca c yô u
fô frôn va duo c go I Ia bô nh dI fruyô n da yô u fô .
Ca c Ihuc c \a hca chå I gåy uI Iå I:
Ca c Ioa I fhuô c co kha nang gay qua I fhaI kha c nhau. Mô f sô
Ioa I co fhô gay dI fa f nghIôm fro ng nô u duo c du ng du ng fho I dIô m
nha y ca m |fhi du nhu ThaIIdomIde); co Ioa I du ng nhIô u frong 1 fho I
gIan da I co fhô gay cha m pha f frIô n fam fha n va va n dô ng |fhi du
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 26
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
nhu ruo u). TI Iô dI fa f ba m sInh do fhuô c va ho a cha f duo I 2% |Ðrenf,
1986 ). Ca c nha khoa ho c da xa c dInh 1 sô fhuô c cha c cha n gay dI fa f
cho nguo I. Co 1 sô cha f nghI ngo co finh gay dI fa f |nhu ruo u). Mô f sô
fhuô c duo c coI co kha nang gay dI fa f du a frôn ca c ba o ca o fruo ng
ho p. Mô f sô duo c xem Ia co kha nang gay dI fa f du a frôn kha o sa f ca
nga u nhIôn. Co Ioa I duo c Iuu y khI du ng |ca c Ioa I AIkaIoIds).
Tô f nha f phu nu khI mang fhaI không nôn du ng fhuô c frong 8
fua n Iô da u, chI du ng nhu ng fhuô c da duo c công nha n an foa n va co
foa cu a ba c sI. Iy do Ia du cho nhu ng fhuô c da duo c nghIôn cu u ky
chu ng fo vô ha I song va n co kha nang gay qua I fhaI.
- Ca c cha f AIcaIoId: NIcofIne va caffeIne. Không gay dI fa f cho
nguo I, nhung nIcofIne frong fhuô c Ia co a nh huo ng dô n su fang
fruo ng cu a fhaI |WerIer va cs, 1986). Me hu f fhuô c co fhô Ia m fhaI bI
cha m pha f frIô n. Truo ng ho p nghIô n fhuô c Ia na ng |frôn 20
dIô u/nga y) fhì fI Iô sInh non fang ga p dôI so vo I nguo I không hu f va
fre sInh ra fhuo ng bI fhIô u can. NIcofIne Ia m co ma ch, Ia m gIa m
Iuo ng ma u fo I fu cung, do do gIa m Iuo ng oxy va cha f dInh duo ng dô n
cho fhaI, Ia m fhaI ke m fang fruo ng va fhIô u nang fInh fha n. Page va
cs, 1981 cho ra ng cha m fang fruo ng Ia do nhIô m dô c kho I fhuô c fru c
fIô p; chinh nô ng dô carboxyhemogIobIn cao frong ma u cu a me va fhaI
Ia m xa o frô n hIô u nang frao dô I khi cu a ma u va Ia m fhaI fhIô u duo ng
khi. CaffeIn không pha I Ia cha f gay dI fa f, song không co gì ba o da m
nô u phu nu co fhaI du ng caffeIn qua nhIô u. Chinh vì va y phu nu khI
mang fhaI không nôn du ng nhIô u fra va ca phô.
- Ruo u: Me nghIô n ruo u sInh ra con bI ke m pha f frIô n fruo c
sanh, sau sanh bI fhIô u nang fInh fha n, ngoa I ra co n co ca c dI fa f
kha c nu a. Ca c dI fa f do ruo u nhu: khe mI ma f nga n, ke m pha f frIô n
xuong ha m frôn, dI da ng chI fay, dI da ng kho p xuong va fIm ba m
sInh, duo c go I chung Ia Hô I chu ng fhaI ngô dô c ruo u |Jones va cs,
1974; MuIvIhIII, 1986).
Mô f frong nhu ng nguyôn nhan gay fhIô u nang fInh fha n ba m
sInh fhuo ng ga p Ia do me co du ng ruo u. Nhu ng fruo ng ho p nguo I me
chI du ng Iuo ng ruo u fuong dô I |50-70g /nga y) cu ng co fhô gay hô I
chu ng fhaI ngô dô c ruo u, da c bIô f Ia frong nhu ng fruo ng ho p me
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 27
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
du ng ruo u va co suy dInh duo ng. "XIn" frong khI mang fhaI se gay
fô n fhuong cho fhaI.
- Ca c cha f kich fhich fô : Ca c kich fhich fô sInh du c Ioa I
progesferone fhuo ng duo c du ng cho nguo I me dang mang fhaI dô
fra nh sa y fhaI.
Ða f ky kich fhich fô sInh du c na o cu ng co ha I cho fhaI, Ia m cho
fhaI nu co bô pha n sInh du c ngoa I bI nam ho a. Mu c dô dI fa f fu y
fhuô c Ioa I va IIô u kich fhich fô . ÐI fa f gô m phì da I am va f, ca c môI
Io n fo va dinh nhau. Ca c fhuô c fhuo ng ga p Ia progesfIns, efhIsferone
va norefhIsferone |VennIng, 1965). Ngoa I ra ProgesfIn cu ng gay ra dI
fa f fIm ma ch |HeInoen va cs, 1977). Tesfosferone cu ng gay nam ho a
ca c fhaI nu .
Ðu ng ca c fhuô c ngu a fhaI vIôn |co chu a progesfogens va
esfrogens) frong gIaI doa n da u |fu nga y 15 dô n nga y 60) ma không
bIô f co fhaI se co fhô pha f sInh dI fa f. Co 13 du a fre /19 nguo I me co
uô ng fhuô c ngu a fhaI khI da co fhaI bI H/C VACTÐRAI |vIô f fa f cu a
nho m dI fa f: V-cô f sô ng, A-ha u môn, C-fIm, T-khi qua n, Ð-fhu c qua n,
R-fha n va I-chI) |Nora va Nora, 1975).
Me du ng SfIIbesfroI khI mang fhaI sanh con bI dI da ng fu cung
va am da o |!IfeIder, 1986). Ða Ioa I dI fa f fhuo ng ga p cu a SfIIbesfroI
Ia : Ioa n pha f frIô n ha ch o am da o, Io cô fu cung va su I cô fu cung co
fhô cu ng xua f hIô n khI du ng fhuô c ngu a fhaI Iu c da co fhaI. Trong fa I
IIô u Terafogen !pdafe cu a Sever va Ðrenf, 1986 co ghI ÐIefhyI-
sfIIbesferoI Ia 1 cha f gay qua I fhaI cho nguo I.
Mô f sô phu nu fre fu 16-22 fuô I bI ma c chu ng ung fhu bIô u mô -
fuyô n o am da o do fruo c kIa co me frong khI mang fhaI da du ng
esfrogen frong fam ca nguyô f fhu 1 |Herbsf va cs,1974; Harf va cs,
1976). TI Iô ung fhu na y do me du ng dIefhyIsfIIbesfroI da co gIa m
|CoIbus, 1980). TI Iô ung fhu do me du ng dIefhyIsfIIbesfroI nga y nay
co n duo I 1/1.000 |!IfeIder, 1986).
- Kha ng sInh
TefracycIInes qua nhau va fich fu frong xuong va rang cu a fhaI
|KaIanf va cs, 1985). Me du ng fefracyIIne 1g/nga y frong fam ca
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 28
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
nguyô f fhu 3 co fhô Ia m va ng rang su a cu a con |CohIan, 1986). Ngoa I
ra co n co ca c dI fa f kha c nhu fhIô u sa n men rang, xuong ngu ng fang
fruo ng so m |RendIe-Shorf, 1962; WIfop va cs, 1965). Rang vInh vIô n
ba f da u cô f ho a sau sanh |fru rang ha m 3) va dô n 8 fuô I mo I hoa n fa f
cô f ho a. Vì va y không nôn du ng fefracycIIne cho phu nu co fhaI va
cho fre em nô u co fhô du ng fhuô c kha c.
PenIcIIIIn da duo c du ng rô ng ra I cho phu nu co fhaI nhIô u nam
qua va không ghI nha n co da u hIô u gay fô n fhuong cho phôI va fhaI.
SfrepfomycIn du ng frI IIô u Iao cho me co fhô sInh con bI dIô c
|CoIbus, 1980). Co hon 30 fruo ng ho p dIô c va co 8 fruo ng ho p fô n
fhuong fha n kInh da ghI nha n duo c do du ng sfrepfomycIn.
QuInIn: Truo c kIa nguo I fa fhuo ng du ng quInIn vo I IIô u cao dô
pha fhaI va da ghI nha n quInIn gay dIô c ba m sInh cho fhaI.
- Thuô c chô ng dông ma u: Ta f ca ca c fhuô c chô ng dông ma u,
ngoa I fru HeparIn, dô u co fhô qua nhau va gay xua f huyô f cho fhaI.
WarfarIn Ia cha f gay qua I fhaI. WarfarIn co nguô n gô c IIôn
quan vIfamIn K. Co 1 sô ba o ca o ca c sa n phu co du ng fhuô c na y sInh
con bI fa f fhIô u sa n su n mu I va co ca c dI fa f fha n kInh. Ðu ng fhuô c
na y frong fam ca nguyô f 2 va 3 co fhô sInh con cha m pha f frIô n fam
fha n, feo fha n kInh fhI gIa c, na o nho .
HeparIn không qua nhau, do do HeparIn không pha I Ia cha f
gay qua I fhaI.
- Ca c fhuô c an fha n |fhuô c chô ng co gIa f).
TrImefhadIone |TrIdIone) va paramefhadIone |ParadIone) cha c
cha n gay dI fa f. TrIô u chu ng chinh cu a fre bI nhIô m frImefhadIone Ia
cha m pha f frIô n, Iông ma y chu V, faI do ng fha p, su f môI co fhô ke m
nu f vo m ho ng.
PhenyfoIn |ÐIIanfIn) Ia cha f gay dI fa f. Hô I chu ng fhaI bI
phenyfoIn gô m ca c fa f sau: cha m pha f frIô n fruo c sInh, da u nho ,
fhIô u nang fInh fha n, ra nh xuong fra n u Iôn, co nô p qua f frong, su p
mI ma f, sô ng mu I fe f, fhIô u sa n mo ng fay va dô f xa, fhoa f vI be n.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 29
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
PhenobarbIfaI, Ia fhuô c chô ng co gIa f du ng cho phu nu co fhaI
fuong dô I an foa n.
- Thuô c chô ng nôn:
ÐendecfIn: Co n nhIô u franh ca I, da c bIô f qua ba o chi.
Ca c nha phôI fhaI ho c cho ra ng ÐendecfIn |ÐoxyIamIne) không pha I
Ia cha f gay dI fa f cho nguo I, bo I qua nghIôn cu u du ng fhuô c cho sa n
phu không fha y fre sInh ra bI dI fa f. Ngoa I ra cu ng không fha y fhuô c
da gay dI fa f frôn Ioa I va f.
- Thuô c chô ng ung fhu: Ca c ho a cha f frI ung fhu co finh gay dI
fa f cao. ÐIô u na y không co gì nga c nhIôn do bo I ca c cha f na y u c chô
su phan chIa fô ba o. Ðu ng ca c fhuô c gô c a. foIIc fhuo ng Ia m chô f fhaI,
20-30% fhaI sô ng duo c fhì fhuo ng co dI fa f na ng.
ÐusuIfan va 6-mercapfopurIne du ng Iuan phIôn co fhô gay da
dI fa f na ng, song du ng rIông fu ng Ioa I fhì không fha y gay dI fa f.
AmInopferIn Ia cha f gay dI fa f ra f nguy hIô m cho fhaI, da c bIô f
cho hô fha n kInh frung uong.
- CorfIcosferoId: Ðu ng corfIcosferoId o chuô f va fho cho sanh
con co fa f nu f vo m ho ng va fIm ba m sInh. Tuy nhIôn o nguo I va n
chua co kô f Iua n chinh fhu c Ia crofIsferoId gay ra nu f vo m ho ng hoa c
ca c dI fa f kha c.
- Ca c cha f ho a ho c: Trong va I nam ga n day, nguo I fa quan fam
nhIô u hon vô finh gay dI fa f cu a ca c cha f ho a ho c co frong do I sô ng
nhu ca c cha f ô nhIô m công nghô , cha f phu gIa fhu c pha m. Ða sô ca c
cha f na y chua fha y gay dI fa f cho nguo I.
Thu y ngan: Nhu ng sa n phu du ng nhIô u Ioa I ca co nhIô m fhu y
ngan sanh con bI bô nh MInamafa co rô I Ioa n fha n kInh va ha nh vI
nhu fre ba I na o |vu a n ca o vInh MInamafa ô nhIô m fhu y ngan fu
nuo c fha I công nghIô p, Mafsumofo va cs, 1965; ÐakIr va cs, 1973).
Mô f va I fruo ng ho p fre bI fô n fhuong na o na ng, cha m pha f frIô n fam
fha n, bI mu do me bI ngô dô c fhu c an co cha f fhu y ngan. O My co vu
nhu ng sa n phu 7anh con dI fa f do an fhIf heo ma heo do da duo c nuôI
ba ng ba p co xIf fhuô c dIô f na m co fhu y ngan. Sever va Ðrenf, 1980
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 30
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
cho ra ng fhu y ngan Ia cha f gay qua I fhaI gay ra ca c fruo ng ho p feo
fIô u na o, chu ng co cu ng, chu ng co gIa f, va fhIô u nang fInh fha n.
PoIychIorInafed bIphenyIs |PCÐs) Ia cha f gay qua I fhaI gay ra
hô I chu ng cha m pha f frIô n fruo c sanh va sa m ma u da. Vu ca nhIô m
PCÐs frong ca c hô nuo c o Ða c My |Rogan, 1986). O Nha f va Ða I
Ioan, cha f gay qua I fhaI na y da duo c pha f hIô n frong da u na u an.
Ðô nh fIô u duo ng: Me bI fIô u duo ng co fhô sanh con bI chô f chu
sanh, chô f fuô I so sInh, hoa c sanh con co fro ng Iuo ng fo na ng ba f
fhuo ng. Theo 1 sô fa c gIa , nhu ng dI fa f o khung xuong cha u va chI
duo I co fI Iô cao o fre co me fIô u duo ng ga p 3 Ia n fre co me bình
fhuo ng. Co fa c gIa ghI nha n fa f fhIô u ca c dô f sô ng fha f Iung va fa f
cu a co va xuong chI duo I IIôn quan me bô nh fIô u duo ng. InsuIIn va
ca c fhuô c ha duo ng ma u. No I chung ca c fhuô c dIô u frI fIô u duo ng
không duo c xem nhu cha f gay qua I fhaI.
- ISÐ |IysergIc AcId ÐIefhyIamIde): Co kha nang gay dI fa f va
không nôn du ng khI co fhaI.
- Ca n sa: Chua co du ba ng chu ng cho fha y ca n sa co finh gay dI
fa f. Tuy va y, co 1 va I fruo ng ho p du ng ca n sa sInh con bI cha m fang
fruo ng fruo c sanh va fhIô u nang fInh fha n.
- RefInoIc AcId |VIfamIn A): Thuô c na y da duo c kha ng dInh gay
dI fa f frôn fhu va f. Nam 1986, Rosa da xa c dInh finh gay qua I fhaI
cu a fhuô c na y. IsofrefInoIn |ITR) du ng dIô u frI mu n, Ia 1 cha f gay dI
fa f nhe . Tho I dIô m dô gay dI fa f Ia fu fua n fhu 2 dô n fua n fhu 5. Ca c
dI fa f chinh Ia dI da ng so -ma f, nu f vo m ho ng co fhô ke m fhIô u sa n
fuyô n u c, dI da ng ô ng fha n kInh. VIfamIn A ca n cho dInh duo ng
nhung không nôn du ng IIô u cao frong fho I gIan da I.
- SaIIcyIafe: AspIrIn co a nh huo ng dô n fhaI nô u du ng IIô u cao
|Corby, 1978). Ca c chaI fhuô c AspIrIne duo c In frôn bao bì cho du ng
khI co fhaI chI co nghIa Ia nôn du ng aspIrIn vo I IIô u fhông fhuo ng.
- Ca c fhuô c IIôn quan fuyô n gIa p:
Iode pofassIum co frong ca c fhuô c ho va Iode pho ng xa du ng
IIô u cao co fhô gay buo u gIa p ba m sInh. Iode dI qua nhau va a nh
huo ng dô n vIô c fô ng ho p fhyroxIn, Ia m fo fuyô n gIa p va gay da n dô n.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 31
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Không nôn du ng fhuô c PovIdone-IodIne da ng xIf hay da ng kem vì
fhuô c co fhô nga m qua nIôm ma c am da o.
PropyIfhIouracII co a nh huo ng dô n vIô c fô ng ho p fhyroxIn cho
fhaI va co fhô gay ra buo u gIa p. Ðu ng ca c fhuô c kha ng gIa p dIô u frI
cho me co fhô gay dI fa f cho con nô u du ng qua IIô u ca n fhIô f. Me
fhIô u IodIne sInh con bI da n dô n.
- Ca c fhuô c an fha n:
ThaIIdomIde: Ra f nhIô u chu ng cu cho fha y day Ia fhuô c chô ng
nôn va an fha n co finh gay qua I fhaI. Thuô c na y fruo c day da duo c
du ng rô ng ra I fa I ca c nuo c chau  u. Vu a n dI fa f do fhuô c
ThaIIdomIde duo c ba f da u pha f hIô n fu nam 1959 |Nevman, 1986).
Nam 1966, Ien fhô ng kô co khoa ng 7.000 fre bI dI fa f do
fhaIIdomIde. ThaIIdomIde gay fa f chI, duo c chIa ra Ia m 2 Ioa I Ia vô
chI |không co chI hoa n foa n) va nga n chI |chI ra f nho va nga n do
fhIô u ma f 1 doa n chI). ThaIIdomIde cu ng gay ra ca c dI fa f kha c nhu
không co faI frong va faI ngoa I, buo u ma u vu ng fra n, fIm ba m sInh,
ca c dI fa f fIô f nIô u va fIf ruô f |Persaud, 1979, Persaud va cs, 1985).
ThaIIdomIde duo c chinh fhu c fhu hô I fu fha ng 10/1961. Tho I gIan
nha y ca m cu a fhaIIdomIde Ia fu nga y 24-36 fhaI ky , u ng vo I gIaI doa n
fa o co quan.
IIfhIum carbonafe: fhuo ng duo c du ng frI bô nh fam fha n, gay dI
fa f fIm va ca c ma ch ma u Io n |CoIbus, 1980). Ma c da u bIô f IIfhIum
carbonafe Ia cha f gay dI fa f cho nguo I, song Ðô Thuô c va Thu c Pha m
Hoa Ky va n cho du ng khI mang fhaI mIô n Ia "ba c sI fha y Io I nhIô u
hon ha I".
ÐIazepam du ng frong fam ca nguyô f fhu 1 co fhô gay su f môI
va nu f vo m ho ng |CoIbus, 1980). Không nôn du ng fhuô c na y khI
mang fhaI, nha f Ia fu nga y 15 dô n nga y 60.
Yé u Ic\!én nh!é n:
PhôI va fhaI bI fa n công bo I ca c vI khua n, vI ru f va ky sInh
fru ng frong suô f fhaI ky . Ða sô ca c fruo ng ho p fhaI chô ng Ia I duo c, 1
sô fruo ng ho p bI sa y fhaI so m hay bI chô f chu sInh va 1 sô fruo ng
ho p co dI fa f ba m sInh. Ca c vI khua n co fhô qua nhau va va o frong
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 32
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ma u fhaI nhI. Ha ng ra o ba o vô ma u-na o cu a fhaI nhI dô I vo I ca c vI
khua n fuong dô I yô u va mô fha n kInh ra f dô bI fô n fhuong. Tuy va y
ba n fhan nguo I me cu ng co mIô n dIch fhu dô ng dô I vo I 1 va I Ioa I vI
khua n. Ða Ioa I vI ru f chinh fhuo ng gay fô n fhuong cho phôI va fhaI
Ia vI ru f RubeoI, vI ru f gay bô nh fô ba o Io n va vI ru f Herpes.
- VI ru f RubeoI |So I). VI ru f so I Ia 1 fhi du dIô n hình cu a sIôu vI
khua n gay qua I fhaI |Korones, 1986). Me bI so I frong fam ca nguyô f
fhu 1 co fI Iô sInh ra con co dI fa f Ia 15-20 %. Tam dI fa f do vI ru f na y
gay ra Ia : du c nhan ma f, fIm ba m sInh, va dIô c ba m sInh |do hu co
quan CorfI), ngoa I ra co ca c dI fa f kha c nhu: vIôm ma ng ma ch-vo ng
ma c, fang a p nha n ca u, na o nho , ma f nho , không rang. Me ca ng ma c
bô nh so I so m fhì con co dI fa f ca ng na ng. Ha u hô f fre bI dI fa f Ia co
me bI so I fu fua n fhu 1 dô n fua n fhu 5. ÐIô u na y cu ng dô hIô u vì fho I
gIan na y fa o ca c co quan nhu ma f, faI frong, fIm, va na o. Me bI so I
frong fam ca nguyô f 2 va 3 if sanh con bI dI fa f hon, nhung co fhô
a nh huo ng chu c nang na o nhu fhIô u nang fInh fha n, dIô c.
- VI ru f gay bô nh fô ba o Io n |CyfomegaIo vIrus). Ia Ioa I vI ru f
fhaI fhuo ng bI nhIô m nha f. Vì vI ru f na y gay chô f fhaI nô u bI nhIô m
so m nôn nguo I fa cho ra ng nhIô m vI ru f na y frong fam ca nguyô f fhu
1 se bI sa y fhaI. NhIô m vI ru f na y frong ca c fam ca nguyô f 2 va 3 co
fhô gay ra cha m fang fruo ng fruo c sanh, ma f nho , vIôm ma ng ma ch-
vo ng ma c, fhIô u nang fInh fha n, dIô c, ba I na o, gan Ia ch fo.
- VI ru f Herpes SImpIex: ThaI fhuo ng nhIô m vI ru f na y frong
fam ca nguyô f fhu 3, nha f Ia frong Iu c chuyô n da . NhIô m vI ru f na y
fruo c sanh co fhô gay ra ca c dI fa f nhu na o nho , ma f nho , Ioa n sa n
vo ng ma c, fhIô u nang fInh fha n.
- VI ru f fra I ra : ÐI fra I ra frong fam ca nguyô f fhu 1 co fhô sInh
con bI dI fa f da co se o, feo co va fhIô u nang fInh fha n. TI Iô dI fa f Ia
20%.
- Ky sInh fru ng ToxopIasma gondII: Ia Ioa I ky sInh fru ng nô I
ba o; fôn gondII Ia do pha f hIô n bô nh fu con gondI |1 Ioa I ga m nha m o
Ða c PhI). Ky sInh fru ng na y co fhô co frong ma u, frong mô, va frong
1 sô Ioa I fô ba o, da c bIô f Ia frong ca c fô ba o vo ng ma c, ba ch ca u, va fô
ba o bIô u mô. Me bI nhIô m do an fhIf sô ng co nang foxopIasma |o fhIf
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 33
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
heo, fhIf cu u), do fIô p xu c vo I fhu va f nhu me o, hay do nhIô m fu da f
co phan me o co nang foxopIasma. ToxopIasma gondII dI qua nhau va
fa c dô ng va o fhaI gay fô n fhuong o na o, ma f nhu: na o nho , ma f nho ,
na o u ng fhu y. Sa n phu fhuo ng không bIô f mình bI nhIô m. Ca c fhu
va f nuôI frong nha |me o, cho , fho , ca c fhu ru ng nho ) co fhô bI nhIô m
ky sInh fru ng na y do do phu nu co fhaI không nôn fIô p xu c vo I chu ng
va không nôn an fhIf sô ng.
- CIang maI: Xoa n khua n gIang maI Treponema paIIIdum co fhô
dI qua nhau sau 20 fua n fuô I. Truo ng ho p ma c bô nh gIang maI frong
khI mang fhaI nô u không duo c dIô u frI se gay dI fa f na ng, fuy va y
nô u me duo c dIô u frI kho I fruo c fua n fhu 16 fhì vI fru ng không co n
va không dI qua nhau, không Ia m a nh huo ng dô n fhaI. Truo ng ho p
ma c bô nh fruo c khI mang fhaI if co fô n fhuong na ng Ia m fu vong.
Nô u me không duo c dIô u frI fI Iô chô f fhaI Ia 1/4.
ÐIô u da duo c kha ng dInh Ia xoa n fru ng gIang maI gay ra dIô c,
dI fa f rang xuong, na o u ng fhu y va fhIô u nang fInh fha n. Ca c frIô u
chu ng Iam sa ng nô u gIang maI không duo c dIô u frI Ia nu f vo m ho ng
va va ch mu I, dI fa f rang |rang co khia, ho rang, rang cu a frôn hình
ca I chôm, rang HufchInson), dI da ng ma f |fra n vô , mu I yôn ngu a,
xuong ha m frôn ke m fang fruo ng).
- Pho ng xa : Pho ng xa Ia m fô n fhuong fô ba o, chô f fô ba o, fô n
fhuong NST, Ia m cha m pha f frIô n fam fha n va va n dô ng. Mu c dô fô n
fhuong fu y IIô u Iuo ng pho ng xa va gIaI doa n nhIô m.
Truo c day co nhIô u fruo ng ho p fhaI bI nhIô m Iuo ng pho ng xa
Io n |ha ng fram dô n ha ng nga n rads) nhu o ca c nu bô nh nhan duo c xa
frI vì bô nh ung fhu cô fu cung nhung không bIô f co fhaI. Ha u hô f fhaI
dô u chô f hay bI dI fa f. Ca c fruo ng ho p co dI fa f sau: na o nho , nu f dô f
sô ng, nu f vo m ho ng, dI da ng xuong va fa ng, fhIô u nang fInh fha n.
Iuôn Iuôn co fô n fhuong hô fha n kInh frung uong.
Kha o sa f nhu ng fruo ng ho p sô ng so f sau vu ne m bom nguyôn
fu o Nha f cho kô f Iua n ra ng, fho I gIan mang fhaI fu fua n Iô fhu 8
dô n 18 Ia fho I dIô m hô fha n kInh frung uong ra f nha y ca m vo I pho ng
xa , co fhô gay fhIô u nang fInh fha n na ng.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 34
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Ca c nha phôI fhaI ho c dô u nha f fri ra ng nhIô m pho ng xa IIô u
cao gay ra dI fa f ba m sInh va công nha n ra ng IIô u pho ng xa qua
25.000 mIIIIrads fhì de do a su pha f frIô n cu a hô fha n kInh frung
uong.
Không co chu ng cu cho fha y IIô u pho ng xa du ng frong xe f
nghIô m cha n doa n gay dI fa f. Ca c fruo ng ho p chu p hình không IIôn
hô fu cung nhu chu p ngu c, xoang, rang, co IIô u pho ng xa dô n fhaI chI
va I mIIIIrads không nguy hIô m cho fhaI. Thi du chu p x quang fIm
phô I phu nu co fhaI o fam ca nguyô f fhu 1 fhì IIô u pho ng xa fhaI co
fhô nha n duo c Ia 1 mIIIIrad. Nô u fhaI nhIô m pho ng xa if hon 5
mIIIIrads fhì a nh huo ng pho ng xa không da ng kô .
Ca n fha n fro ng khI quyô f dInh chu p x quang vu ng cha u cu a
phu nu co fhaI do IIô u pho ng xa co fhô Iôn fo I 0,3-2 rads. Tô ng IIô u
pho ng xa fô I da cho phe p frong suô f fhaI ky Ia 500 mIIIIrads.
Ca c yé u Iccc hc c:
Yô u fô co ho c fa c dô ng Iôn fu cung gay ra ca c dI fa f me o mo
hình da ng chI. Nuo c ô I co fa c du ng dIô u ho a a p Iu c gIu p fhaI fra nh
duo c pha n Io n ca c cha n dô ng fu bôn ngoa I. No I chung cha n dô ng fu
bôn ngoa I a nh huo ng dô n fhaI không da ng kô .
Ta f kho p ha ng Iô ch chô , ve o ba n chan co fhô do nguyôn nhan co
ho c, nha f Ia do co dI da ng fu cung. Ta f na y co fhô do fhaI bI ha n chô
cu dô ng. ThIô u ô I |fhIô u nuo c ô I) co fhô gay ra dI fa f chI. Trong khI
fang fruo ng fhaI co fhô bI du f chI hay bI bIô n da ng do bI ca c bang ô I
qua n.
1é I !uå n:
ÐI fa f ba m sInh Ia fruo ng ho p fre sInh ra bI ba f fhuo ng vô hình
fha I. ÐI fa f co fhô o mu c dô vI fhô , da I fhô , co bIô u hIô n bôn ngoa I hay
o ca c fa ng bôn frong co fhô .
Nguyôn nhan dI fa f co fhô do yô u fô dI fruyô n hay do yô u fô môI
fruo ng. Ða sô ca c fruo ng ho p dI fa f co finh gIa dình co nguyôn nhan
do dI fruyô n da yô u fô , va nguo ng ma c bô nh Ia su kô f ho p cao dô gIu a
yô u fô dI fruyô n va môI fruo ng.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 35
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Khoa ng 3% fre co dI fa f ngay sau sanh. Ðô n nam fhu 1, fI Iô dI
fa f pha f hIô n fang ga p dôI fha nh 6%. ÐI fa f ba m sInh co fhô don dô c
hay da dI fa f, co fhô nhe hay na ng.
Ca c fruo ng ho p dI fa f don va nhe chIô m fI Iô 14%. Nhu chI fay
na m ngang, co da faI fhu a, không quan fro ng vô Iam sa ng, song
chu ng ba o dô ng dô fruy fìm ca c dI fa f kha c quan fro ng hon. 90%
fruo ng ho p da dI fa f nhe co ke m fheo if nha f 1 dI fa f na ng. Trong 3%
fre sInh ra co dI fa f, fhì 0,7% Ia da dI fa f.
TI Iô dI fa f pha f hIô n frong fam ca nguyô f fhu 1 Ia 10-15%; |fI Iô
dI fa f sau khI sInh ra Ia 3-6%), fhuo ng ca c dI fa f na ng sa y fhaI frong
fua n fhu 6 dô n fhu 8. Mô f sô fruo ng ho p dI fa f co nguyôn nhan dI
fruyô n |ba f fhuo ng NST, dô f bIô n), 1 sô fruo ng ho p co nguyôn nhan
môI fruo ng |nhIô m fru ng, yô u fô gay qua I fhaI), nhung fhuo ng ga p
kô f ho p dI fruyô n va yô u fô môI fruo ng. Ða sô ca c dI fa f không bIô f
duo c nguyôn nhan.
Ca c yô u fô môI fruo ng co fhô gay dI fa f frong gIaI doa n fa o co
quan fu nga y 15 dô n nga y 60. Ca c yô u fô môI fruo ng co fhô gay fô n
fhuong vô hình fha I va chu c nang, nha f Ia cho na o va ma f. Ca c fa c
nhan vI khua n va pho ng xa co fhô gay cha m pha f frIô n fam fha n.










CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 36
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Laâ m giaã m nguy cú phuâ chên khi mang thai

Trong gIaI doa n mang fhaI, nhu ng bIô n dô I vô kich fhich fô Ia m
fhay dô I su fua n hoa n cu a ca c ma ch ma u. Nguo I phu nu ca m fha y
chan mình na ng nhu chì. Nguyôn nhan vì sao7 Ia m ca ch na o dô chan
bo f dau7
^guyén nhån u! Iruyé n:
Trong fho I gIan mang fhaI, ca c fInh ma ch cu ng gIa n no dô
chuyô n ma u dô n ba o fhaI va gIu p no pha f frIô n fô f. Ðô hIô u ro fa c
dô ng cu a qua frình na y, ba n ca n bIô f ra ng ca c fInh ma ch fa p frung
fha nh haI ma ng Iuo I. Mô f ma ng Iuo I na m duo I sau se dI qua ca c co
chan va du I. Ma ng Iuo I co n Ia I na m duo I da se va n chuyô n ma u qua
ca c fInh ma ch con. HaI ma ng Iuo I na y duo c kô f nô I nhau va dô hoa n
chInh ca hô fhô ng, mô I ma ng Iuo I duo c frang bI ca c van mô f chIô u
bôn frong.
KhI ca c fInh ma ch cang ra, ca haI cu a cu a van không khe p
du ng nhau duo c. Ma u bI cha y nguo c Ia I va Ia m u da y. Ha u qua Ia dôI
chan bI na ng, ba n chan bI sung phu , ba p chan bI cu ng, chua kô dô n
fra ng fha I mô f mo I na ng Iu c cuô I nga y. Va nguy co na y nga y ca ng
fang khI cha me cu a nguo I phu nu mang fhaI fu ng bI dau nhu fhô .
Ða c sI ÐegeIIh cho bIô f: "HIô n fuo ng no fInh ma ch Ia mang finh dI
fruyô n. Nô u không mô f fha nh vIôn na o frong gIa dình ga p pha I
nhu ng rô I Ioa n fInh ma ch fhì ba n chI co 20% nguy co bI ma c pha I.
Nhung nô u co nguo I bI dau fhì nguy co fang Iôn dô n 62% va nô u ca
cha Ia n me dô u bI fhì fy Iô se fang Iôn dô n 90%".
Ca ch Ihu c u!é u IrI
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 37
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Trong mo I fruo ng ho p, co fhô nho dô n su can fhIô p cu a ba c sI
chuyôn khoa. Ða c sI se cha n doa n xem hô fInh ma ch dang hoa f dô ng
co bI no ra không va dang o gIaI doa n na o. Nô u pha f hIô n co hIô n
fuo ng gIa n no fInh ma ch, ba c sI se kô foa dIô u frI phu ho p vo I fho I ky
mang fhaI cu a bô nh nhan va yôu ca u pha I gIa m sa f ky fro ng Iuo ng co
fhô .
Theo ba c sI Maryse ÐegeIIh, phu nu mang fhaI không nôn na m
ngu nghIông mô f bôn, pha I dô ba o fhaI không de Iôn fInh ma ch chu
duo I co nhIô m vu va n chuyô n ma u fu pha n duo I co fhô - bu ng duo I va
ca c chI duo I - Iôn fIm.
Trong fruo ng ho p không pha f hIô n fha y co hIô n fuo ng no fInh
ma ch fhu c su , ba c sI chI yôu ca u ba n fuan fhu mô f va I Io I khuyôn ra f
hIô u qua sau day:
- Tra nh vI fhô du ng va gIa m chan fa I chô ma pha I dI bô . Chinh
hoa f dô ng cu a chô Io m o gan ba n chan va su co ru f cu a ba p chan se
fhu c da y ma u fua n hoa n nguo c.
- Na m da I ra, haI chan dua Iôn cao frong nga y.
- !ô ng nhIô u nuo c.
- Trong fhu c don an uô ng, nôn du ng nhIô u cha f xo |dô fra nh fa o
bo n), fra I cay ho cam va ca c Ioa I ngu cô c vì chu ng co nhIô u vIfamIn C,
Ð va P co finh nang ba o vô ca c fha nh fInh ma ch.
- Ðu ng ca c Ioa I kem fhoa Ia m ma f chan ba ng ca ch massage fu
ma f ca chan Iôn dô n du I.
- Mang ca c Ioa I vo gIu chan nhe va mo ng vì no se gIu p xoa bo p
chan ma ba n không nha n ra.





CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 38
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Thai giaâ thaá ng gêy nguy cú gò?

Cau ho I: "TôI nghe no I sInh non fhì không fô f. Va y nô u sInh gIa
fha ng fhì co gì nguy hIô m Rhcng? Cc Iha! Iac nh!éu !åu Ih¡ uuc c cc!
!a g!a Iha ng? Thec uc ! Iha! g!a Iha ng nhu Ihéna c?".
Tra Io I: ThaI gIa fha ng Ia khI fhaI da duo c 42 fua n ma chua
sInh, nguyôn nhan chua duo c xa c dInh ro ra ng. Cha n doa n fhaI gIa
fha ng Ia vIô c ra f quan fro ng dô co quyô f dInh Ia y fhaI ra du ng Iu c.
VIô c cha n doa n chinh xa c du a va o:
- KhaI fha c fIô n su : Ða co Ia n sInh gIa fha ng.
- Xa c dInh nga y kInh cuô I cu ng dô finh chinh xa c fuô I fhaI.
- SIôu am: NghIôn cu u Iuo ng nuo c ô I |sau fua n fhu 38, fhô fich
nuo c ô I gIa m dI).
ThaI gIa fha ng co nguy co bI suy fhaI cao |5 dô n 10%), nguyôn
nhan chinh Ia fhIô u ôxy. Ty Iô fu vong so sInh o nhu ng fre sInh gIa
fha ng cao hon 3 Ia n so vo I fre bình fhuo ng. Sau fua n 42, o fhaI phu
se xua f hIô n ca c da u hIô u Ia o hoa ba nh rau. Ðo ng ma u o ba nh rau
gIa m dI, ke o fheo vIô c gIa m frao dô I khi, co fhô da n fo I suy fhaI, fhaI
chô f frong khI chuyô n da hay frong nhu ng gIo da u sau sInh.
Theo do I fhaI gIa fha ng:
- Nguo I me fheo do I va finh sô Ia n fhaI cu dô ng va o buô I sa ng,
chIô u va fô I frong 10-30 phu f. VIô c gIa m cu dô ng cu a fhaI Ia da u hIô u
ba o dô ng.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 39
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- KhI fhaI qua 42 fua n hoa c Iuo ng nuo c ô I gIa m fhì fhaI phu
pha I va o bô nh vIô n dô fheo do I Iuo ng nuo c ô I, ca u fru c cu a ba nh rau
va ghI nhIp fIm fhaI. Nô u co ba f fhuo ng vô ca c fhông sô frôn, ca c ba c
sI se co quyô f dInh cho fhaI ra.






















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 40
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Baâ i têå p daâ nh cho baâ meå múá i sinh

Ða n muô n fro Ia I da ng ve fhon ma nh nhu xua7 Ha y kIôn frì
fhu c hIô n ba I fa p duo I day dô co duo c co ba p khoe ma nh, gIu p ma u
Iuu fhông fô f, ca c co bu ng va co da y cha u kho e ma nh, va phô I hoa f
dô ng fô f hon. Ðô ng fho I, ba n se co duo c fha nh ngu c khoe ma nh dô co
fhô nang do duo c bô ngu c na ng vì cang su a.
Tå p ca c cc ua y chå u: Ca c Ia ! Iå p cc \a Iucng !c ng cc se g!u p
Ia n Rhcng II ×ung huyé I \u ng chå u. 1a y co cu a mình Ia I nhu fhô
muô n nhIn fIô u. Ta p nhu va y khoa ng 4 Ia n mô I khI dI vô sInh va mô I
Ia n khoa ng 4 gIay. Ca c co khung cha u cu a ba n se co hô I nhanh
cho ng.
Tå p cc Iu ng:
1.Na m ngu a. Co haI gô I Iôn. CIu nguyôn fu fhô do va da nh gô I
sang haI bôn.
2. Na m ngu a va co gô I Iôn. Ðô haI fay xuôI do c fheo co fhô .
Nha c mông Iôn kho I ma f da f. CIu fu fhô do khoa ng 5 gIay, sau do fa p
Ia I fu da u.
Tå p cc Iu ng:
1.Na m ngu a, dang haI fay ngang vaI. Ðua fha ng haI ca nh fay
Iôn cha p va o nhau ngay frôn ngu c cu a ba n. Ta p fro Ia I fu da u. Ha y
fa p dô ng fa c do 4 Ia n.
2. Na m ngu a va co gô I Iôn. HaI ba n fay dan va o nhau va gIu cho
khu yu fay ga p. SIô f cha f ba n fay frong khoa ng 3 gIay. Tha Io ng co
fhô . Ta p dô ng fa c na y 4 Ia n.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 41
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
!a nh chc Ia ne s!nh nc
Va I nga y sau khI mô , ba n ca n pha I fa p cu dô ng ba n chan va ca
chan dô cho ma u duo c Iuu fhông. Cô ga ng uô n va duô I cô chan
nhanh, ma nh frong mô f va I gIay. Ia m nhu va y khoa ng 20 Ia n frong
mô f nga y. Ða p chan gIô ng nhu khI dI xe da p khI ba n dang na m frôn
gIuo ng cu ng gIu p Ia m khoe ca c co. Chô ng da u gô I xuô ng gIuo ng va
ho p mông. Ta p fho sau va va n suo n sang haI bôn. Ða n co fhô ho ra
do m frong ba I fa p fho na y. Nhu fhô se gIu p cho ba n nhanh cho ng hô I
phu c su c khoe . Co fhô ba n se ca n fro gIu p dô ra kho I gIuo ng. Ha y ôm
bu ng dô ha n chô dau va cô gIu cho Iung ca ng fha ng ca ng fô f. Nô u ba n
ca m fha y cang fha ng va Io Ia ng pha I hif va I hoI fha f sau nhung pha I
hif fha f cha m. Nhu ng ba I fa p nhu va y se gIu p ba n Ia y Ia I duo c da ng
ve can dô I cu a mình. Sau va I nga y, ba n co fhô ba f da u fa p nhu ng
dô ng fa c cu a ba I fa p frôn, co fhô cu a ba n nha f dInh se fro Ia I hình
da ng fhon fha nhu xua.














CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 42
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Goá i haâ nh lyá khi beá ra àúâ i

Ha nh frang co ba n ma ca c ba me dô n bô nh vIô n khI sInh ca n co
Ia : bô qua n a o sa ch cho be , bình su a Ioa I nho , fa - mu - bao fay chan
ba ng va I, khan Iông, khan fay nho , ga c va bang qua n rô n da duo c vô
fru ng; Iy va fhìa nho uô ng nuo c, su a.
KhI mo I ra do I, be Iuôn duo c ca c bô nh vIô n chua n bI sa n mô f bô
frang phu c gô m ca gang fay chan va khan da duo c ha p da m ba o vô
fru ng. Sau do , frong khI cho 6-12 fIô ng cho su a me co du , co fhô cho
be bu ba ng su a bình |frung bình 30 mI) va nha p nuo c cho be uô ng
ba ng fhìa nho .
Ioa I frang phu c fô f nha f cho fre Ia ba ng va I fhun coffon, mo ng
va mô m, co duo ng may Iô n ra ngoa I. Ioa I mu fhich ho p cho fre em Ia
mu ba ng va I coffon co dô gIu a m vu a du , hu f a m fô f nôn không Ia m
ha p mô hôI; nhu ng vu ng khi ha u Ia nh mo I nôn du ng ba ng va I Ien.
Tra nh gIo cho be không nôn qua n khan u a m qua nhIô u, mô hôI
fhoa f ra co fhô Ia m be bI Ia nh. Ioa I bang qua n rô n co nhIô u Ioa I
nhung fô f nha f nôn mua Ioa I fro n, dô f fu so I va I fhIôn nhIôn, co dô co
gIa n Io n.
Ta I mô f sô bô nh vIô n Io n Iuôn co sa n gIa y vô sInh, nhung khI
dô n ca c bô nh vIô n nho , ca c ba me nôn mang fheo gIa y vô sInh cuô n,
Ioa I mô m va co dô daI. TIô n du ng hon Ia Ioa I khan gIa y uo f do ng hô p
hoa c go I co chu a cha f duo ng Ia m mô m da, du ng Iau cho be sa ch se va
ôm a I, gIa khoa ng 20.000-65.000 dô ng/hô p fu y hIô u.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 43
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Co fhô sa m fhôm Ioa I bình uô ng nuo c, nô I fIô f fru ng fu dô ng fa f
khI ha p bình su a; bình su a chô ng da y hoI gIa cao hon Ioa I bình
fhuo ng 20 - 30%...
Ðô fang fhôm kIô n fhu c khI nuôI con fu khI mo I hình fha nh cho
dô n 3 fuô I, ca c ba me co fhô mua sa ch Ca m nang cham so c ba me va
em be do ba c sI Nguyô n Ian Ðinh dIch va ba c sI Nguyô n ThI Ngo c
Phuo ng hIô u dinh, Nha xua f ba n Tre pha f ha nh, gIa 48.000
dô ng/cuô n.
Truo c day, Ioa I bình su a co nu m vu fro n va n duo c nhIô u ba me
cho con du ng, nhung gIo day nguo I fa finh foa n ra ng Ioa I nu m vu de p
fô f hon. Ioa I na y co khoa ng 5 kIô u kha c nhau vo I dô dIô u fIô f fIa
nuo c nhIô u hay if du ng dô uô ng nuo c, hoa c bu su a frong fu ng fha ng
fuô I.
Theo ba c sI fhì nôn du ng fa va I va o ban nga y vì no vu a fhông
fhoa ng, vu a co fhô pha f hIô n ngay khI fa bI ba n hoa c uo f, fra nh cho
da be không bI ma n do hay ngu a nga y. Ðan dôm co fhô du ng fa gIa y
dô me va be co gIa c ngu fro n ve n.
NôI Ia c fu dô ng ha ng nô I va ha ng ngoa I fuy fIô n du ng, nhung
dô u co nhu ng khuyô f dIô m nha f dInh nhu fIô ng kôu hoa c khI dong
dua dô bI fhIôn Iô ch vô mô f bôn. Chua kô da sô nôI sa n xua f frong
nuo c dô u co khung ba ng kIm Ioa I gay ca m gIa c fhIô u an fam cho
nguo I fIôu du ng khI ca m dIô n dô va n ha nh. KhI su du ng, phu huynh
ca n fheo do I chInh nôI cho phu ho p vo I can na ng fang fheo fu ng
fha ng cu a be va da f be na m o vI fri can ba ng fô f nha f. HIô n nay gIa
nôI frong nuo c khoa ng 320.000-470.000 dô ng/chIô c, kha re so vo I nôI
nha p 1.350.000-2.625.000 dô ng.
CIa fham kha o:
- Ðình su a cong IInco: 24.000 dô ng
- Ðình su a haI ra nh: 20.000 dô ng
- O ng fIôm dô uô ng fhuô c: 31.700 dô ng
- Ðình u su a dôI: 67.400 dô ng
- Ðô du ng fhu c an va bình uô ng: 149.500 dô ng
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 44
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Ðô no n va gIa y hình me o con: 20.500 dô ng
- Ðô du ng sa n pha m fa m gô I hình fhu : 23.000 dô ng
- Khan uo f Nany: 50.800 dô ng
- A o so sInh ca I da n: 5.200 dô ng
- A o fra ng fay da I: 12.000 dô ng
!Ia chI Ihan Rha c Ia ! T! 1CJ:
- SIôu fhI MaxImark: 3C duo ng Ða Tha ng HaI, qua n 10
- SIôu fhI Co-opmarf: 168 Nguyô n Ðình ChIô u, qua n 3
- Cu a ha ng cho me va em be cu a công fy IImexco: 19 Nguyô n
Van Trô I, qua n Phu Nhua n
- Cu a ha ng ba me va fre em: 440 Tra n Hung Ða o, qua n1
- Cu a ha ng Ðaby: 201 Nguyô n ThI MInh KhaI, qua n3
- Ca c cu a ha ng fre em frôn duo ng HaI Ða Trung, Nguyô n ThI
MInh KhaI











CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 45
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Nhûä ng àiïì u cêì n traá nh vaâ nïn laâ m sau khi àeã

^hu ng u!é u cå n Ira nh:
- Không na m fhan vì co fhô Ia m bo ng me va con. HoI dô c |khi
CO2) fu kho I fhan xông Iôn se Ia m vo hô ng ca u, gay fhIô u ma u cho
me va con.
- Không cho sa n phu an qua ma n vì co fhô gay huyô f a p cao, Iôn
con co gIa f.
- Không Iao dô ng na ng qua so m.
^hu ng u!é u cå n Ihu c h!é n:
- Ðô phu sa n va fre so sInh na m noI fhoa ng khi, kin gIo .
- Cho con bu su a me ngay 2 gIo sau khI sInh.
- Cho sa n phu an da y du cha f bô , rau xanh, fra I cay fuoI.
- Ta m, fhay qua n a o ha ng nga y.
- Ta p fhô du c nhe nha ng khI ba f da u ra huyô f hôI.
1uu y : Cå n ué n Ié nh \!é n ngay Rh! sa n phu sc I cac, ra huyé I
Iuc! \a sa n uIch cc nu ! hc!.




CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 46
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Coá nïn sinh hoaå t tònh duå c trong thúâ i gian mang thai?

Trong qua khu , nguo I fa fhuo ng cho ra ng khI mo I mang fhaI
ma gIao ho p nhIô u fhì co fhô sInh non va da n dô n nhIô m fru ng cho
me va con. Tuy nhIôn cho dô n nay va n chua co mô f ba ng chu ng hay
ba o ca o y khoa da ng fIn ca y na o ba f buô c pha I ngung gIao ho p khI
mang fhaI, fru khI co su khuyô n ca o cu a ca c ba c sI chuyôn khoa phu
sa n vô nhu ng nguy co co fhô xa y ra nhu sInh non, sa y fhaI..., hoa c
không nôn gIao ho p dô fra nh cha y ma u frong fruo ng ho p nhau ba m
fha p...
Ðô gIa I fo a va n dô vuo ng ma c ra f fô nhI na y gIu a haI vo chô ng,
do Ia nôn hay không nôn gIao ho p Iu c mang fhaI7, ba n nôn fham va n
y kIô n cu a ba c sI chuyôn khoa, ma nh da n da f ra nhu ng cau ho I, fha c
ma c nha m gIa I fo a ca c kho khan vô ma f fam Iy va do I ho I cu a hoa f
dô ng fình du c, không nôn fu suy doa n va Ia m IIô u.
Trong 3 fha ng da u cu a fho I ky mang fhaI, ca c frIô u chu ng nhu
buô n nôn, mô f mo I hay xua f hIô n nôn nguo I vo fhuo ng ne fra nh
chuyô n a I an, day cu ng Ia dIô u dô hIô u va phu ho p vo I su bIô n dô I
fam sInh Iy .
Trong 3 fha ng kô fIô p, khI ca c frIô u chu ng frôn cha m du f, fInh
fha n nguo I vo da ô n dInh, không co n nhu ng Io au, su do I ho I vô hoa f
dô ng fình du c se duo c fa I Ia p. VIô c gIao ho p se fro nôn fhich fhu hon.
Ca ng ga n dô n nga y sInh, co fhô nguo I phu nu fhay dô I nhIô u,
fhaI nhI cu ng nga y ca ng Io n nôn nhu ng fu fhô quen fhuô c frong hoa f
dô ng fình du c gIu a haI vo chô ng không co n fhich nghI nu a. KhI do o c
sa ng fa o cu a dôI bôn se na y sInh dô co fhô fho a ma n do I ho I fình du c
Iu a dôI ma không Ia m fô n fhuong dô n fhaI nhI. Iu c na y, ca c fu fhô
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 47
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
gIao ho p duo c kha m pha mô f ca ch fình co va fhu vI. Cha ng ha n fu
fhô na m ma f dô I ma f vo I nguo I nu o duo I se không co n phu ho p khI
fhaI da frôn 6 fha ng. KhI fham va n, ca c nha fình du c ho c se co
khuyô n ca o va huo ng da n cu fhô cho nhu ng fha c ma c cu a dôI vo
chô ng fheo ca ch rIông cu a ho . Trong mô f cuô n sa ch huo ng da n vô
fình du c cu a Trung Quô c ca ch day 1.500 nam, cuô n Tô nu kInh, co
huo ng da n fu fhô gIao ho p khI mang fhaI dô fra nh sa y fhaI hay sInh
non.
Chu ng fa va n bIô f fình du c va ba n nang fình du c Ia haI va n dô
kha c nhau. Hoa f dô ng fình du c cu a con nguo I kha c ba n nang fhu
finh o chô con nguo I bIô f ca ch cho n Iu a, nang nIu, au yô m, fôn fro ng
Ia n nhau, va dI nhIôn ca n fra nh nô u hoa f dô ng fình du c gay fô n
fhuong cho nguo I vo va cho em be . Iu c na y, su kIô m chô cu a nguo I
chô ng co y nghIa quan fro ng frong fình vo chô ng.
Nguo I fa co fhô bIô u Iô nhu ng ca m hu ng fình du c qua su ôm a p,
vuô f ve, ghì xIô f..., chu không ha n Ia pha I ba f buô c fhu c hIô n ha nh vI
gIao ho p.
Trong fho I gIan mang fhaI, o phu nu co su gIa fang cha f dIch
fIô f am da o, su bôI fron na y gay ca m hu ng va Ia m dô da ng cho vIô c
gIao ho p, cô ng vo I fam Iy không co n Io Ia ng chuyô n ngu a fhaI se Ia m
gIa fang su fhoa I ma I khI ga n gu I.
Ma f kha c, dô I vo I phu nu frong fho I ky mang fhaI, ca c vu ng
ca m gIa c fro nôn nha y ca m hon, dô kich fhich hon nôn ho fhuo ng ua
fhich hoa f dô ng fình du c, nha f Ia frong chu ky fhu 2. ÐIô u na y gIa m
da n cho dô n ga n nga y sInh. Ðô I vo I mô f sô da n ông, ho Ia I ca m fha y
fhich ga n gu I vo I vo hon frong fho I gIan 6 fha ng da u fhaI ky .
NhIô u ca p vo chô ng so ra ng vIô c gIao ho p se de Iôn ba o fhaI gay
fô n fhuong cho em be , Ia m vo ô I, nhIô m fru ng; co nguo I Ia I so ra ng
fInh dIch va fInh fru ng se Ian va o ba o fhaI. Tha f ra, do Ia nhu ng Io so
vô can cu va fuo ng fuo ng. Nôn bIô f ra ng fhaI nhI na m frong mô f fu I
nuo c, dIch ô I Ia mô f fhu cha f dô m gIu p fhaI fra nh nhu ng va cha m
ma nh, cu ng Ia mô f ha ng ra o ba o vô vu ng cha c ma fhIôn nhIôn da fa o
nôn. Vo I dô ng fa c gIao ho p nhe nha ng, se không gay fô n fhuong hay
dau do n cho em be .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 48
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Sa n phu ca n Iuu y fra nh gIao ho p khI co nhu ng va n dô sau:
- Co ca c frIô u chu ng sInh non.
- Vo fu I ôI.
- Co xua f huyô f am da o.
- Co fình fra ng nhau ba m hay bif cô fu cung.
- Nguo I chô ng co bô nh Iay qua duo ng fình du c.
Nô u co fhô , nôn fham va n nhu ng va n dô IIôn quan dô n hoa f
dô ng fình du c va fhaI nghe n vo I ba c sI dô duo c huo ng da n cu fhô .

















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 49
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Chùm soá c sûá c khoeã sau khi sinh

Co fhô cu a ba n se fro Ia I fra ng fha I bình fhuo ng frong vo ng fu
6-8 fua n sau khI sInh. KInh nguyô f va su c khoe cu ng fro vô fra ng
fha I bình fhuo ng. Truo ng ho p ba n sInh frong bô nh vIô n an foa n, “me
fro n con vuông”, fhì sau 3 nga y co fhô xua f vIô n. Sau khI sInh, ba n
co fhô nghI ngoI ho p Iy , da m ba o su c khoe dô cham so c fre .
Su cc hc ! cu a ua ccn: Trcng Iha! Ry , ua ccn Ic ra rå I nh!é u,
nhung se nhanh chc ng cc !a ! uuc ! rc n khoa ng 5cm sau khI sInh
khoa ng mô f fua n. Trong vo ng 2 fua n, da con da n da n co Ia I va fro vô
vI fri ban da u |o gIu a khung cha u). Iu c na y không fhô so fha y da con
fu bôn ngoa I.
Su Ihay uc ! cu a sa n uIch: Sau Rh! s!nh, sa n uIch se cha y ra Ihec
uuc ng ån ua c. !hå n !c n sa n uIch Ia ma u cu a nIôm ma c fu cung cha y
ra fu chô nhau bong va dIch nha y o cô fu cung fIô f ra. Qua vIô c fheo
do I sa n dIch, fa co fhô xa c dInh duo c fô dô co hô I cu a da con. Tu 3-4
nga y sau sInh, da con chua co hô I fô f nôn sa n dIch se ra nhIô u va co
ma u do ma u. Nhu ng nga y sau do , sa n dIch se ra if va chuyô n sang
ma u nau sa m rô I chuyô n da n sang ma u kem. Không co gì ba f
fhuo ng, khI da con da fro Ia I fra ng fha I bình fhuo ng se không co n
sa n dIch nu a. Sau khI sInh, ba n nha f fhief pha I fhay bang vô sInh
fhuo ng xuyôn va gIu vô sInh sa ch se .
^guc n su a Ihay uc !: Su a na u \a ng I!é I ra Ircng Rhca ng Ihc !
g!an 1-3 nga y sau Rh! s!nh Ia fhuo ng go I Ia su a non. Su a non chu a
nhIô u cha f dInh duo ng co Io I cho fre so sInh nhu da m va cha f kha ng
fhô . Tre bu su a non se co su c dô kha ng cao. Vì va y, ba n nôn cho fre
bu ca ng so m ca ng fô f. ThInh fhoa ng, Iu c cho con bu , ba n co fhô ca m
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 50
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
fha y dau da con, ca m gIa c dau na y gIô ng ca m gIa c dau ba o hIô u sa p
sInh. Ðo Ia hIô n fuo ng da con dang co Ia I do bI fa c dô ng bo I mô f Ioa I
hooc-môn xua f hIô n frong qua frình cho con bu . Cho fre bu so m se
kich fhich da con co nhanh hon.
Thay uc ! Irc ng !uc ng cc Ihé : Thuc ng sau Rh! s!nh, Irc ng !uc ng
cc Ihé chI g!a n Rhca ng 6Rg sc vo I fruo c khI sInh, va gIa m da n vô
fro ng Iuo ng cu sau 1-2 fha ng. No I chung co fhô cu a ba n va n co fhô
na ng hon fho I dIô m fruo c khI mang fhaI vì Io p mo fich fu nhIô u o
ba u vu va ca c bô pha n kha c.
Cc I!é u h!é n ca u Iá n: Sau Rh! s!nh, uc su Ihay uc ! cu a !uc ng
hccc-ncn !a n chc nc I scIa me ra f dô ca u ba n, fra m ca m hay buô n
phIô n mô f ca ch vô co . TrIô u chu ng frôn go I Ia fra m ca m sau sInh.
Nguo I ma c nhu ng chu ng bô nh frôn fhuo ng Ia nguo I co fInh fha n
fra ch nhIô m cao hoa c Ia nguo I ra f nghIôm fu c frong công vIô c.
1!nh nguyé I sau s!nh \a I!é n pha p phc ng Ira nh Iha!: 1!é c Iá I
uå u cc R!nh Irc !a ! sau khI sInh phu fhuô c va o su c khoe va co dIa cu a
fu ng nguo I. Mô f sô nguo I co kInh fro Ia I khoa ng 1-2 fha ng sau khI
sInh. Co nguo I khoa ng 1 nam sau mo I co kInh fro Ia I |khoa ng fho I
gIan cho con bu ). Thông fhuo ng nguo I me se co kInh fro Ia I sau
khoa ng fu 3-6 fha ng. Nhu chu ng fa da bIô f, co kInh Ia hIô n fuo ng
bong nIôm ma c da con co finh cha f chu ky ma mo I phu nu dô u co khI
không mang fhaI. Sau khI sInh con, nô u ba n không su du ng ca c bIô n
pha p fra nh fhaI fhì co fhô se Ia I co fhaI du chua xua f hIô n kInh
nguyô f fro Ia I. Ða n nôn nghI if nha f 3 nam rô I sInh con fIô p |nô u
muô n) dô da m ba o su c khoe . Co ra f nhIô u bIô n pha p fra nh fhaI, ba n
nôn fham kha o y kIô n ba c sI, fhông fhuo ng nha f Ia bao cao su. Ða f
vo ng cu ng Ia bIô n pha p ngu a fhaI da f hIô u qua 95% va da m ba o su
du ng duo c fu 6 dô n 8 nam. !ô ng fhuô c fra nh fhaI cu ng ra f fô f va co
fhô gIu p dIô u ho a kInh nguyô f.




CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 51
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




AÁ p duå ng phûúng phaá p Baâ meå -Kangaroo (chuöå t tuá i)

Nguo I me na o cu ng muô n sInh ra mô f be du fha ng, kho e ma nh,
vô bô nh. Muô n da f duo c mu c dich do ba me ca n pha I chua n bI su c
kho e cho fô f fruo c khI mang fhaI, nô u bI bô nh cu ng pha I duo c chu a
frI dô n noI dô n chô n, me pha I Iuôn Iuôn fhu fha I, không Io au suy
nghI, ma f kha c nguo I me pha I duo c dInh duo ng fô f frong qua frình
fhaI nghe n, an uô ng da y du , can dô I. Me ca n co kIô n fhu c dô fu ba o
vô fhaI, pha f hIô n nhu ng da u hIô u ba f fhuo ng dô chu a frI kIp fho I.
Ðo Ia nhu ng Io I khuyôn hu u ich dô nha c nho ca c chI em sa p Ia m
me , fu chua n bI su c kho e cho mình fruo c dô co duo c mô f du a con fheo
y muô n.
Tuy nhIôn không pha I aI cu ng dô u suôn se nhu va y. Mô f sô
fruo ng ho p không may ma n do: bô nh Iy me khI mang fhaI, bô nh Iy
con frong ba o fhaI, ma fre sInh ra fruo c ky ha n, do Ia fre fhIô u
fha ng, fre nhe can khI sanh fhì do I ho I ca ch cham so c, nuôI duo ng
kho khan va phu c fa p hon nhIô u.
O ca c nuo c dang pha f frIô n nhu nuo c fa, co so va f cha f va nhan
Iu c co ha n, dIô u kIô n cham so c fheo do I Ioa I fre na y chua fha f hoa n
fhIô n vì va y sô fre non fha ng nô u fang cao se a nh huo ng fo I fy Iô
bô nh fa f va fu vong, fre pha I na m dIô u frI Iau frong bô nh vIô n IIôn
quan fo I hIô n fuo ng qua fa I bô nh nhan dô gay nhIô m fru ng frong
bô nh vIô n.
VIô c ca ch Iy gIu a me va fre nhe can ke o da I se gay kho khan
frong cham so c va nuôI duo ng khI dem fre vô nha , hoa c me không gIu
duo c nguô n su a dô nuôI duo ng con mình Ia m fre dô ma c bô nh va
cha m Io n.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 52
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Vì nhu ng Iy do frôn nguo I fa da fhu c hIô n chuong frình ba me
Kangaroo fu nam 1978 fa I mô f bô nh vIô n Io n o Ðogofa |CoIombIa) do
sa ng kIô n cu a mô f sô ba c sI o do . Phuong pha p na y duo c xem nhu
mô f ca ch gIa I quyô f fruo c ma f fình fra ng qua fa I bô nh nhI, fhIô u hu f
nhan vIôn va co so va f cha f chua fha f da y du dô cham so c cho fre nhe
can non fha ng.
!hucng pha p na y uuc c Ihu c h!é n nhu sau:
- Ta f ca ca c fre co can na ng ba ng hoa c nho hon 2000g sau khI
sanh fre da duo c dIô u frI kho I ca c bô nh ca p finh, fre da co fhô nuôI
an ba ng duo ng mIô ng se duo c da f va o gIu a 2 ba u vu cu a ba me hoa c
gIu a ngu c cu a mô f nguo I ma nh kho e kha c frong gIa dình |cha, dì, cô,
ca u, ông ba v.v.) nô u ba me yô u, bô nh không fhô Ia m duo c. Tre na m
sa f ngu c, da kô da vo I me se duo c fruyô n hoI a m fu me fo a ra |nha f
C, gIa m7ðIa mu a mua ngoa I fro I Ia nh) nho me fhan nhIô f du a be Iuôn
gIu duo c o 37 bo f fIôu hao nang Iuo ng nôn be dô fang can.
- Ma f kha c do nhIp fIm, nhIp fho va mo I hoa f dô ng bình fhuo ng
cu a me nôn kich fhich du a be hô ha p dô u da n chô ng duo c con ngung
fho sInh Iy vì mô I Ia n co con ngung fho co fhô gay fhIô u oxy frong
ma u se a nh huo ng fo I fô ba o na o va ca c co quan kha c Ia m cho fre
cha m phu c hô I fhô Iu c.
- Ngoa I ra a p du ng phuong pha p ba me Kangaroo co n fa o mô I
quan hô ga n gu I gIu a me va con, da f be o fu fhô fha ng, da u Iuôn Iuôn
duo c nang cao mô I khI cho an hoa c fhay fa dô fra nh pha n xa fra n
nguo c da da y, fhu c qua n Ia nguyôn nhan Ia m be bI sa c su a gay fim
fa I pha I nha p vIô n Ia I, nô u không kIp co fhô gay fu vong.
- Pha n Io n ca c be na y duo c nuôI an ba ng su a me , ba me duo c
huo ng da n ca ch va f su a, ca ch gIu nguô n su a cho con fo I khI du a be fu
bu duo c. Su a me co da y du cha f bô duo ng Iuôn Iuôn se Ia fhu c an
fhich ho p cho fre , da c bIô f Ia fre non fha ng va nhe can.
- Ca c be sau khI xua f vIô n duo c fIô p fu c fheo do I o pho ng kha m
Kangaroo cho fo I 1 fuô I fu y fheo ca ch fô chu c cu a fu ng quô c gIa. Ta I
day ca c be duo c fheo do I huo ng da n vô dInh duo ng, huo ng da n ca c
Ioa I fhuô c bô xung ca n fhIô f cho pha f frIô n fhô Iu c cu a be va dIô u
quan fro ng Ia pha f hIô n so m bô nh Iy , ca c da u hIô u ba f fhuo ng vô
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 53
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
fha n kInh, fam sInh Iy dô co bIô n pha p xu fri, fa p va f Iy frI IIô u so m
dô fra nh dI chu ng sau na y cho fre .
Khoa so sInh bô nh vIô n Phu sa n |Tu Ðu ) da buo c da u a p du ng
phuong pha p ba me Kangaroo fu fha ng 6/1997 fo I nay da fheo do I,
fa I kha m cho ga n 200 be duo I 2000g, frong do co be duo I 1500g va
da c bIô f co 10 be can na ng 800g - 950g duo c cu u sô ng va dang fIô p
fu c fheo do I fa I pho ng kha m. Ca c ba me frong chuong frình ra f vuI
mu ng pha n kho I vì fha y ca c be pha f frIô n fô f nôn da fo I fa I kha m dô u
da n fheo IIch fa I pho ng kha m ba me Kangaroo.
Nhu va y muô n a p du ng fha nh công phuong pha p na y fruo c fIôn
pha I co su dô ng y va cha p fhua n cu a cha me ca c be , pha I fhu c hIô n
fheo yôu ca u cu a chuyôn môn, fuan fheo nhu ng quy dInh cu a chuong
frình, fa I kha m du ng he n va hIô u ro nhu ng Io I ich cu ng nhu nhu ng
nguy co co fhô xa y ra dô pho ng fra nh cho be .
Chu ng fôI fIn ra ng ca c ba c cha me va gIa dình se ra f ha I Io ng
khI fha y cha u be Iôn can dô u da n, me Iuôn Iuôn duo c o ga n con, gIu
duo c nguô n su a va dIô u quan fro ng Ia fIô p fhu kIô n fhu c dô nuôI
duo ng con fheo khoa ho c ma không pha I qua Io Ia ng khI dua em be
vô nha .











CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 54
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Thai phuå bõ thuã y àêå u coá aã nh hûúã ng àïë n thai nhi?

"Tc! uang nang Iha!, Ircng g!a u¡nh h!é n cc nc I cha u nhc 4
Iuc ! II Ihu y uå u. ^é u Ic! II !åy Ih¡ cc a nh huc ng ué n Iha! nh! Rhcng?
1c ! Ie Ic! ua ná c Ihu y uå u rc !, \å y cc Ihé ná c !a ! Rhcng?".
Thu y da u Ia bô nh ra f hay Iay, chu yô u qua duo ng nuo c bo f, mô f
sô fruo ng ho p Iay qua da, nIôm ma c.
Nô u ba n fu ng ma c fhu y da u fhì nhIô u kha nang co fhô ba n da
co mIô n dIch va không ma c Ia I nu a |vo I dIô u kIô n frong qua frình
sô ng, ba n không ma c bô nh gì gay suy gIa m hô mIô n dIch). Ðô nh co
fhô fa I nhIô m nhIô u Ia n o nhu ng fruo ng ho p co bIô u hIô n suy gIa m
mIô n dIch va o mô f sô nguo I không hô co rô I Ioa n mIô n dIch.
VIrus fhu y da u co fhô gay nhIô m bô nh cho ba o fhaI qua rau fhaI.
Nô u nguo I me ma c fhu y da u frong 3 fha ng da u cu a fhaI ky , bô nh co
fhô fruyô n cho ba o fhaI va gay ca c dI da ng nhu vIôm ha c vo ng ma c,
du c fhu y fInh fhô ... Nô u nguo I me ma c bô nh frong nhu ng nga y cuô I
fhaI ky fhì 5 nga y fruo c hoa c sau khI sInh, fhaI nhI co fhô bI fhu y
da u ba m sInh vo I nhIô u bIô n chu ng nhu vIôm phô qua n phô I, Ioe f
nIôm ma c duo ng fIôu ho a, hô I chu ng na o - ma ng na o, vIôm gan... vo I
fIôn Iuo ng ra f xa u.
Tho I gIan Iay bô nh ba f da u 24 gIo fruo c khI co pha f ban va ke o
da I cho dô n khI nhu ng nô f da u do ng va y. Trong fho I gIan na y, ba n
ca n ca ch Iy vo I nguo I bô nh.


CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 55
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Ùn gò cho con àûúå c khoeã

Ðm be cu a ba n chI co duy nha f mô f nguô n fhu c an – do Ia ba n.
Trong fho I gIan mang fhaI, hon bao gIo hô f, dIô u fhIô f yô u Ia ba n co
mô f chô dô an uô ng ca ng da da ng va can dô I ca ng fô f. Ða n không ca n
Iôn kô hoa ch gì da c bIô f, ma cu ng cha ng ca n an cho haI nguo I. Ða n
chI vIô c an du Ioa I fhu c an fuoI, chua qua chô bIô n, frong sô fuyô n
cho n duo I day, dô ba o da m mình co duo c da y du ca c cha f dInh duo ng
ca n fhIô f. Mô f khI da co fhaI hoa c bIô f mình muô n co fhaI, ba n ha y
nghI xem co bao nhIôu fhu c an Ia nh ma nh ba n fhuo ng an mô f ca ch
dô u da n, va fhu xem mình co an hay uô ng fhu gì co fhô gay ha I cho
em be không. Ða n nôn fang Iuo ng fIôu fhu vô rau sô ng va fra I cay
fuoI va gIa m vô pha n fhu c an ngo f, nhIô u duo ng, fhu c an ma n nhIô u
muô I va fhu c an da qua chô bIô n.
Ð!O NC CHÂ T THIÐ T YÐ !
1c!: Chå I na y quan Irc ng, Ia c ua n chc ×ucng \a ráng en Ie ,
Rhc ! su h¡nh Iha nhIu Iuå n Ihu fa m, duo c pha f frIô n Ia nh ma nh. Ða n
se ca n dô n mô f Iuo ng cha f vôI Io n khoa ng ga p dôI, so vo I Iu c fhuo ng.
Ngoa I cha f vôI fô f gô m co : pho-maf, su a, yaourf, rau xanh. Tuy
nhIôn, ca c sa n pha m ba f nguô n fu su a cu ng gIa u cha f be o, do do , nô u
co fhô duo c, ba n nôn Iu a nhu ng fhu na o if cha f be o ma an, nhu su a
ho f frôn kem cha ng ha n. Ða n co duo c mô f Iuo ng cha f vôI bô sung ca n
fhIô f frong mô f nga y, fu : 85g pho-maf, 170g ca mo I, 7 Ia f ba nh mì
fra ng, 2 Iy su a.
!rcIe!n: 1a n cc gá ng án nh!é u Ihu c án g!a u ua n, \¡ nhu cå u
cu a Ia n g!a Iáng Ircng Ihc ! Ry nang fhaI. Ca c fhu c an gIa u profeIn
gô m co : fhIf , ca , ca c Ioa I da u ha f, ca c ha f nhIô u da u, ca c fhu c pha m
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 56
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ba f nguô n fu su a. Tuy nhIôn, ca c fhu c an dô ng va f cu ng gIa u Iuôn ca
cha f be o. Ðo do , ba n nôn ha n chô Ioa I fhu c an na y va o dau nô u co
fhô duo c fhì nôn Iu a fhIf na c ma an.
1!Ian!ne C: \!Ian!ne C g!u p Ia n ×åy uu ng Ia nh nhau Ié n
chá c, !a n Iáng su c ué Rha ng cu a cc Ihé \a gIu p ba n dô ha p fhu cha f
sa f. VIfamIne C co frong fra I cay va rau fuoI, va mô I nga y ca n pha I
cung ca p vIfamIne C vì co fhô không fich fru duo c sInh fô na y.
VIfamIne C bI ma f dI ra f nhIô u frong qua frình fô n fru fhu c an Iau
da I va na u nuo ng, bo I va y, ba n chI nôn du ng fhu c pha m fuoI, va rau
Ia xanh fhì nôn ha p ca ch fhuy hoa c an sô ng.
Chå I ×c: Chå I na y pha ! ch!é n nc I phå n ua ng Ré Ircng Iu a án
ha ng nga y cu a Ia n, Ic ! !e Rh! mang fhaI ra f hay bI fa o bo n va cha f
xo se gIu p ba n fra nh duo c fa o bo n. Tra I cay va rau xanh Ia nhu ng
nguô n cung ca p cha f xo quan fro ng vì ba n co fhô an duo c nhIô u rau
fra I. Ðu ng qua frông ca y va o ca m vì ca m co fhô ngan cha n su ha p
fhu ca c duo ng cha f kha c. Co nhIô u fhu c an kha c cung ca p cha f xo fô f
hon.
Ac!u Ic!!c: Cå n Ih!é I chc su pha I Ir!é n hé Ihå n R!nh Irung ucng
cu a Ie , uá c I!é I !a Ircng nhu ng Iuå n Iô da u. Co fhô không fich fru
duo c duo ng cha f na y. Trong fho I gIan mang fhaI, co fhô ba I fIô f acId
foIIc nhIô u hon Iu c fhuo ng, do do ca n pha I cung ca p acId foIIc mô I
nga y. Rau fuoI Ia fo, ma u xanh fha m Ia nguô n cung ca p acId foIIc fô f.
Tuy nhIôn, ba n nôn an rau ha p ca ch fhu y hoa c dô sô ng vì sInh fô na y
bI hu y dI fa f nhIô u frong qua frình na u nuo ng.
Chå I sá I: Trcng Ihc ! g!an nang Iha!, nhu cå u \é sá I g!a Iáng.
1n Ie se cå n ué n sá I ué I!ch vô n du fru cho sau be khI ra do I, va khô I
Iuo ng ma u co fhô ba n fa o ra ca n cha f sa f dô chuyô n duo ng khi oxI.
Cha f sa f gô c dô ng va f dô ha p fhu hon cha f sa f gô c fhu c va f nhu da u
ha f va fra I cay khô, do do , nô u ba n không an fhIf fhì nôn an fhu c an
gIa u cha f sa f kô f ho p vo I vIfamIne C dô ha p fhu duo c fô I da.
Chéuc án chay: ^é u nc ! nga y, Ia n án nh!é u Ihu c án g!a u ua n,
Ira ! cåy \a rau Iuc!, Ih¡ chá c chá n ba n cung ca p da y du ca c cha f em
be ca n fo I. Co duy nha f mô f duo ng cha f ma ba n co fhô fhIô u, do Ia
sa f. Co fhô ha p fhu duo c if cha f sa f gô c fhu c va f, nôn co fhô Ia nguo I
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 57
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
fa cho ba n uô ng fhuô c bô sung co chu a khoa ng cha f na y. Trong
fruo ng ho p ba n an chay ma không du ng fhu c an ba f nguô n fu su a, co
fhô ba n se duo c cho foa uô ng fhôm caIcIum, sInh fô Ð va Ð12.
Juc !: 1å u hé I nc ! nguc ! uu ng qua nh!é u nuc ! Ircng Iu a án.
1h! nang Iha!, Ia n !a ! ca ng cå n pha ! gIa m Iuo ng muô I an va o, vì Ia m
du ng muô I fhuo ng IIôn quan dô n ca c va n dô nhu chu ng sung phu va
chu ng bô nh fIô n-sa n-gIa f.
^uc c: !!é u Ih!é I yé u Ircng Ihc ! Ry nang Iha! !a g!u chc Ihå n
cu a Ia n uuc c Rhce na nh \a fra nh bI fa o bo n. !ô ng nuo c Ia fô f nha f.
Ða n uô ng duo c bao nhIôu fu y fhich.
Thu c án ha ng uå u: Ca c Ihu c án na y !a nguc n Iuyé I ha c ué cung
cå p !I nhå I nc I uuc ng chå I. Ha y cô ga ng an mô f sô frong nhu ng fhu c
an sau day, mô I nga y.
- Phomaf, su a, yaourf: nguô n caIcIum, profeIn.
- Rau Ia xanh da m: nguô n vIfamIne C, sa f, acId foIIc.
- ThIf do na c: nguô n profeIn, sa f.
- Cam: nguô n vIfamIne C, sa f.
- Ca vIf: nguô n profeIn, sa f.
- Ca mo I: nguô n caIcIum, profeIn, sa f.
- Ca fhIf fra ng: nguô n profeIn
- Ða nh mì den: nguô n profeIn, cha f xo, acId foIIc
- Mì ba ng bô f nguyôn ca m va ga o Iu c
!c ng Ihén Ihuc c Ic : ^é u Ia n án uc ng cån uc ! \c ! nh!é u Ihu c
án Iuc!, Ih¡ chá c há n Ia n cha ng ca n du ng fhôm fhuô c bô . Tuy nhIôn,
dôI khI nguo I fa co fhô kô foa fhuô c bô cho ba n, fh1I du nhu khI ba n
bI fhIô u ma u. Mô f sô ba c sI va bô nh vIô n duong nhIôn kô foa bô sung
sa f va acId foIIc cho mô f phu nu co fhaI.
ÐÐ ÐA O VÐ ÐM ÐÐ C! A ÐA N
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 58
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Cu ng nhu ca c duo ng cha f do fhu c an mang Ia I co fhô fha m qua
ba nh nhau va o fo em be , bIô f bao nhIôu cha f co ha I ma chu ng fa an
hay uô ng va o mô f ca ch fhuo ng xuyôn, cu ng dI fheo duo c con duo ng
a y.
Thu c phå n chéI!é n: 1a y Ira nh uu ng ca c Ihu c phå n I!é n uu ng
ua II chéI!é n qua , Ih! uu nhu !ca ! Ihu c pha m do ng hô p hay do ng go I
hô n ho p. Ca c fhu c pha m chô bIô n nhIô u khI co bo fhôm duo ng va
muô I, va co fhô co nhIô u cha f be o cu ng nhu nhu ng cha f ba o qua n, gIa
vI va pha m ma u không ca n fhIô f. Ða n do c cho ky gIa y nha n va Iu a
cho n nhu ng sa n pha m na o không bo fhôm cha f nhan fa o hoa c co nôu
fôn nhung o duo I cu ng frôn danh sa ch ca c nguyôn IIô u fha nh pha n.
Thu c án ch!n sá n ucng !a nh: ^én Ira nh án ca c nc n nc ng c
qua n án, \a ca c nc n án ch!n sá n c s!éu IhI, va mo n ga an IIô n |fru
khI do n Iôn no ng hô I). Ca c mo n na y co khI co vI fru ng co fhô Ian
fruyô n sang em be va dem Ia I nguy co cho su sô ng.
Ca c !ca ! phcnaI né n: Ca c !ca ! phc-naI né n ch!n nuc !, nhu
phc-naI 1r!e, !a n Iu ca su a Ihanh fru ng fheo phuong pha p Pasfeur
Ia n su a, va sa n pha m fu su a không duo c fhanh fru ng, co fhô gay ha I,
va y fô f nha f Ia fra nh du ng.
Ca c Ihu c uc ng Ihay Ihéruc u na nh: 1å I cu !ca ! ruc u na nh na c
na Ia n uc ng Ircng Ihc ! g!an mang fhaI dô u bang qua duo c ba nh
nhau va o fo I ma u fua n hoa n cu a em be va co fhô gay ha I. Va y fô f
nha f Ia Ioa I bo Iuôn ruo u va ha y fu pha chô cho mình nhu ng dô uô ng
pha frô n nhIô u Ioa I fra I cay fuoI vo I nhau, vo I su a fuoI,uô ng nuo c
suô I va nuo c e p fra I cay.
Ngay ca dô I vo I nhu ng fhu bIa ruo u fu xung Ia co dô cô n fha p,
fha m chi Ia không co fi cô n na o, không pha I Ia hoa n foa n không co
phu gIa hay ho a cha f co ha I, mô f sô dô uô ng co ha m Iuo ng cao vô ca c
cha f na y co hfô co fa c dô ng khôn Iuo ng frôn su c kho e em be cu a ba n.
- ^uc c can \á I: ^uc c can \á I pha \c ! nuc c Rhca ng Ircng, nc I
uc uc ng ucn g!a n nhung Iuc! ma f. Ðô fhay dô I, ba n co fhô uô ng nhIô u
nuo c e p fra I cay kha c nhau.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 59
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Chuc ! ×ay su a Iuc!: !c uc ng na y cc \I ngcn Iuyé I \c ! !a ! g!a u
ca!c!un \a prcIe!n. 1a n ha y fhu c hIô n mo n dô uô ng na y ba ng ca ch
frô n chung vo I nhau mô f fra I chuô I va nu a Iif su a. Mô f ma y xay sInh
fô pha frô n Ia da f yôu ca u nha f.
- Cc c-Ia!, nuc c Ira ! cåy: 1a n ha y Ihu ngh!é n pha Irc n nh!é u
!ca ! nuc c Ira ! cåy ué Ia c ra nc I !ca ! dô uô ng gIa I kha f. Trang fri vo I
mô f khoanh cam hay nhu ng ma u fra I cay gam frôn cay fam vo f
nho n.
- Ca phé, Ira \a chccc!aIe nc ng: Chå I caIe!n I¡n Ihå y Ircng ca c
Ihu uc uc ng na y cc Ia c uu ng gay ha I dô I vo I hô fIôu hoa . Ða n ha y ha n
chô Ioa I fhu c uô ng na y va nô u duo c fhì nôn Ioa I bo Iuôn. Thay va o do ,
ha y uô ng fha f nhIô u nuo c khoa ng.
- Ca c !ca ! Ira !a : ^é u Ia n ngung uc ng ca c !ca ! Ira !a Ircng Ihc !
g!an nang Iha!, u!é u hc p !y !a nôn ra soa f fruo c vo I mô f duo c sI o cu a
ha ng ba n fra hoa c mô f fha y Iang. Ða sô ca c Ioa I fra do ng go I sa n se
không gay ha I cho em be , nhung cu ng co mô f va I Ioa I Ia co fa c du ng
ngoa I y muô n. Ia sIm Ia mô f Ioa I fruyô n fhô ng gIu p cho dô chuyô n
da .
- !uc ng: Ca c Ihu c án ngc I cc uuc ng nhu Ia nh ngc I, Ia nh quy,
nu I \a nuc c ngc I su ! Ián, cc ha n !uc ng fha p vô duo ng cha f fhIô f
yô u va co fhô Ia m cho ba n Iôn can qua nhIô u. Ða n nôn Ia y nguô n
nang Iuo ng fu ca c fhu y fha n da ng bô f, nhu ba nh mì co n nguyôn ca m,
va ha y Ioa I bo fhu c an ngo f co nhIô u duo ng.







CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 60
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Laâ m thïë naâ o àïí giaã m àau khi sanh?

Trong cuô c chuyô n da de , vIô c chua n bI fInh fha n cho fhaI phu
ra f quan fro ng va ca n fhIô f, không nhu ng gIu p cho cuô c de fIô n frIô n
mô f ca ch fhua n Io I, ma co n gIa m duo c nhu ng ca m gIa c dau cho fhaI
phu ma kho I pha I ca n du ng dô n fhuô c . Muô n duo c va y, ngoa I vIô c
fheo do I cu a nguo I hô sInh, ca n co su ho p fa c cu a fhaI phu frong ca c
gIaI doa n cu a cuô c de , fhaI phu ca n pha I co fInh fha n fu gIa c va chu
dô ng khI chuyô n da . Ðo Ia phuong pha p Ia m gIa m dau khI chuyô n da
de du a va o fam sInh Iy fu nhIôn cu a co fhô nguo I phu nu .
Phuong pha p na y du a frôn co so Iy Iua n cu a ho c fhuyô f PavIov.
Theo ho c fhuyô f na y, hoa f dô ng fha n kInh cao ca p co mô f vaI fro
quyô f dInh frong fa f ca ca c hoa f dô ng sInh Iy . Io I no I gIu mô f vaI fro
quan fro ng frong su fhang ba ng ca c pha n u ng nô I fa I. Su Io Ia ng, so
sô f, hay khu ng khIô p Ia nhu ng yô u fô chinh Ia m ma f su can fhang
ba ng cu a hoa f dô ng fha n kInh cao ca p, Ia m gIa fang ca m gIa c dau
do n.
KhI vo na o cu a fhaI phu hoa f dô ng fô f, fhì fhaI phu không fha y
dau. Ðo do ca n hua n Iuyô n cho fhaI phu bIô f sInh Iy cu a cuô c chuyô n
da , co chô de , gIu p cho fhaI phu ga f bo nhu ng gì a nh huo ng không fô f
dô n do I sô ng ha ng nga y nhu Io nghI qua mu c, buô n bu c qua dô ...
Ðô ng fho I fa o cho fhaI phu nhu ng mô I IIôn hô mo I nhu fa p fhô du c,
Iuôn nghI dô n nhu ng nIô m vuI suo ng sa p duo c Ia m me ... Mu c dich Ia
Ia m cho co fhô kho e va fa o nôn ca c dIô m hung pha n mo I, chIô m uu
fhô o vo na o du dô Ia n a f duo c dIô m hung pha n dau. Theo ho c fhuyô f
PavIov, ca m gIa c dau fa o nôn bo I con co fu cung cu ng nhu ca m gIa c
dau kha c, Ia mô f hIô n fuo ng xa y ra o vo na o. Trong khI chuyô n da ,
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 61
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
nhu ng kich fhich duo c fhu nha n fu fu cung, khI chuyô n dô n vo na o co
fhô fa o fha nh pha n xa co dIô u kIô n, gay ra ca m gIa c dau.
Nhu va y, muô n Ia m gIa m ca m gIa c dau do su co bo p fu cung
gay ra frong khI de pha I Ia m fhô na o7
- Pha I fa o pha n xa co dIô u kIô n "de Ia không dau"
- Ða nh fan mô I Io so cu a fhaI phu
- Ða f fri na o cu a fhaI phu pha I Ia m vIô c frong khI chuyô n da de ,
dô fa o duo c dIô m hung pha n mo I, Ia n a f dIô m hung pha n gay dau.
Muô n da f duo c nhu ng dIô u na y, ca c ba ba u ca n Ia m quen va
fa p fheo mô f sô dô ng fa c fhô du c duo I day:
1. Ta p fhu gIa n: Ðô da f dô n su nghI ngoI, fhu gIa n co hoa n
foa n, fhaI phu nôn na m fheo haI fu fhô na m ngu a hoa c na m nghIông,
fri o c cô quôn hô f nmo I vIô c, không nghI ngo I, ba n fam Io Ia ng gì. Ða I
fa p na y gIu p fhaI phu chu dô ng co fu ng nho m co frong co fhô Iu c
chuyô n da de , dô vIô c xô fhaI duo c dô da ng.
2. Ta p dô ng fa c fay va chan: CIu p cho ma u frong co fhô Iuu
fhông duo c dô da ng, dIô u ho a, ca c kho p xuong cu dô ng dô da ng, nha f
Ia kho p ha ng va ca c kho p vu ng cha u.
3. Ðô ng fa c fha f Iung cô f sô ng va xuong cha u: KhI mang fhaI,
se gay ra su che n e p cu ng nhu su fhay dô I cu a ca c kho p xuong, cô f
sô ng, nha f Ia o vu ng fha f Iung Ia m fhaI phu nhu c mo I, fô fay chan
hay dau Iung. Ca c dô ng fa c na y se dem Ia I su fhoa I ma I, gIa m bo f
dau Iung cho fhaI phu .
4. Ta p fho fheo con co fu cung: KhI không co con co fu cung: fho
bình fhuo ng khI ba f da u con co:
- Cô fu cung no fu 1 - 4 cm: ngô I fu fhô fhu gIa n, fho bình
fhuo ng ba ng haI ca nh mu I, mIô ng nga m Ia I.
- Cô fu cung mo fu 4 - 8 cm: nôn na m fhu gIa n, co fhô na m
nghIông hay ngu a, fho ca n va nhanh fheo con co fu cung dô n khI con
co da f fô I da rô I con co se gIa m da n, nhIp fho cu ng nông va cha m da n
dô n khI hô f con co.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 62
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Truo c khI co con co ba f da u: hif sau ba ng mu I, fho ra ba ng
mIô ng 1 nhIp.
- Ða f da u co con co: fho nhanh va nông.
- KhI hô f con co: hif fho sau 2 nhIp.
- Sau do fho bình fhuo ng, na m fhu gIa n.
Ðô ng fa c fho fheo con co fu cung ra f ca n cho cuô c chuyô n da .
Ðô da f duo c kô f qua fô f, fhaI phu ca n hô f su c bình fInh, fa p frung fu
fuo ng fheo do I con co dô dIô u chInh nhIp fho , nha m cung ca p du oxy
cho me va con, gIu p fhôm su c cho fhaI phu ra n fô f khI cô fu cung no
fro n.
5. Tho dô u c chô con ma c ra n: KhI cô fu cung chua no fro n ma
fhaI phu Ia I ma c ra n qua so m, fhì pha I bIô f ca ch dô u c chô con ma c
ra n, nô u không se gay a nh huo ng không fô f cho me va con nhu: fhaI
nhI bI suy yô u, cô fu cung phu nô , da n no cha m Ia m cuô c chuyô n da
ke o da I, fha m chi Ia m ra ch cô fu cung va co fhô dua dô n vo fu cung.
Ðô u c chô con ma c ra n, fhaI phu fho ba ng ca ch chu m mIô ng Ia I nhu
nuô n fhô I fa f mô f ngo n nô n da f fruo c ma f khoa ng fu 20 - 50 cm.
Ðô ng fa c na y co n duo c a p du ng khI da u fhaI nhI da sô ra ngoa I, nguo I
me không duo c ra n nu a, dô ba c sI fu do em be ra, nô u nguo I me cu
ra n fhôm, co fhô se Ia m fa ng sInh môn ra ch nhIô u hon.
6. Ta p ra n:Nô u ra n du ng ca ch vIô c sô fhaI se dô da ng, fra nh
duo c sang cha n cho em be va ma f su c cho nguo I me .







CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 63
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Giaã m cên vúá i beá

Ða sô phu nu sau khI sInh fhuo ng không co fho I gIan da nh
rIông cho ba n fhan. Ho Iuôn bI ra ng buô c vo I be . Ðo va y fa p fhô du c
fa I nha Ia bIô n pha p Iy fuo ng nha f. Ðuo I day Ia mô f va dô ng fa c don
gIa n, kha phô bIô n, Ia I hIô u qua cho ca c ba me . Ða n co fhô fhu c hIô n
cu ng be :
Sán chá c cc Iá p:
Ðu ng fu a Iung va o fuo ng. Chan dang rô ng ba ng vaI. Ða n chan
ca ch me p fuo ng 20 cm. Ðô be ngang bu ng, ma f huo ng vô phia fruo c.
Thif cha f co bu ng, fu fu khuy u gô I. Ðô n su c na ng foa n fhan Iôn 2
chan. Iung gIu fha ng va fruo f da I fheo fuo ng. Ðô m fu 1-10 rô I fro Ia I
vI fri cu . Ia p Ia I 10 Ia n.
1a ! Iå p 2 \a!:
Ða f be na m ngu a frôn sa n. Chô ng fha ng fay haI bôn be va quy
gô I frong fu fhô fhoa I ma I. Tho p cha f bu ng, fu fu cu I xuô ng hôn ma
be . Tay hoI khuy u. Không ha mông, Iung gIu fha ng. Tro vô vI fri cu .
Tho ra nhe nha ng. Ia p Ia I dô ng fa c 10 Ia n. Chu y dI chuyô n hôn dô u
kha p ma f be nhu 2 ma , fra n, ca m nha m fhay dô I Iu c fy frôn 2 fay.
^ång chån:
Ða f be na m ngu a frôn sa n. Chô ng fha ng fay haI bôn be . Tu a
Iu c foa n fhan va o fay gIô ng fu fhô hif da f. Thif cha f co bu ng. Chan
va Iung fha ng. Tu fu khuy u Ia n Iuo f fu ng chan sao cho gô I cha m sa n.
Chan co n Ia I va n gIu fha ng. Ia p Ia I dô ng fa c 10 Ia n cho fu ng chan.
Ðô hIô u qua hon, ba n nôn gIu yôn o mô I dô ng fa c frong 5 gIay,
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 64
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Sán cc Iu ng:
Na m ngu a frôn sa n. Chan co Ia I mô f go c 90. CIu be gIu a haI
du I. Tho p cha f co bu ng. Hif sau. HaI fay ga p Ia I, da f ngang faI. Nang
da u va vaI kho I sa n, fay vuon vô phia gô I, fu fu fho ra. CIu yôn frong
5 gIay rô I fro Ia I vI fri cu . Ia p Ia I dô ng fa c 10 Ia n. Nô u muô n phu c
fa p hon, ba n co fhô vu a nang da u va vaI, vu a va n eo sang fra I, pha I.
Iuu y : Ða I fa p na y do I ho I ba n pha I gIu be frôn fay khoa ng 15
phu f frong suô f fho I gIan fa p. Chinh vì va y, ba n chI nôn fhu c hIô n
ba I fhô du c khI be da fuong dô I cu ng ca p |khoa ng fu 6-12 fha ng fuô I
Ia Iy fuo ng nha f). Không nôn fhu c hIô n ba I fa p vo I be frôn 1 fuô I vì
Iu c na y be ra f hIô u dô ng, fay chan Iuôn cu a qua y. Ða n kho co fhô gIu
yôn be mô f chô frong fho I gIan da I.
















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 65
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Tiïm phoâ ng uöë n vaá n cho phuå nûä coá thai

!ô n va n o phu nu va fre so sInh Ia mô f bô nh ra f nguy hIô m, vo I
fy Iô fu vong cao. Nguyôn nhan do nhIô m vI fru ng uô n va n frong Iu c
de . O nguo I me , vI fru ng va o fheo duo ng sInh du c, gay uô n va n fu
cung. Vo I con, vI fru ng va o qua noI ca f va buô c o day rô n nôn go I Ia
uô n va n rô n so sInh.
O nuo c fa, chuong frình fIôm chu ng mo rô ng cho fre em |frong
do co vacxIn pho ng uô n va n) mo I duo c fIô n ha nh frong mô f sô nam
ga n day. Ha u hô f phu nu co fhaI hIô n nay chua fu ng duo c fIôm
vacxIn pho ng uô n va n va do do cu ng không co mIô n dIch vo I bô nh.
ÐIô u kIô n vô fru ng frong do de cu a fa fa I ca c co so y fô cu ng co n yô u
ke m |nhIô u khI du ng cu do de không duo c Iuô c sôI du 20 phu f, ma m
bô nh uô n va n va n co n). Ðô da m ba o an foa n cho me va dô con không
ma c uô n va n sau khI de , phu nu co fhaI ca n duo c fIôm pho ng 2 mu I
uô n va n:
- Mu I fhu nha f fIôm va o fha ng ba f ky cu a gIaI doa n mang fhaI.
- Mu I fhu haI fIôm sau mu I da u if nha f 4 fua n va fruo c nga y du
kIô n de if nha f 2 fua n |nhu va y mo I co du fho I gIan fa o mIô n dIch).
VacxIn pho ng uô n va n pha I duo c ba o qua n Ia nh, fIôm ba p fhIf
mô I IIô u 0, 5 mI. TIôm nhu va y, sau mô f fho I gIan, co fhô me se sInh
ra kha ng fhô chô ng uô n va n va kha ng fhô na y se duo c fruyô n sang
con. Nhu va y, ca me va con se duo c ba o vô frong fruo ng ho p bI vI
fru ng uô n va n xam nha p.
VacxIn không a nh huo ng xa u dô n su c khoe cu a me va fhaI. O
nhu ng noI vIô c fIôm pho ng duo c fhu c hIô n fô f, fy Iô fre so sInh bI uô n
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 66
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
va n da ha fha p ra f nhIô u, co noI ga n nhu da xoa bo duo c bô nh na y
frong ma y nam IIô n.























CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 67
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Hiïë m muöå n -vö sinh: Möå t söë àiïì u cêì n biïë t

Ca c nghIôn cu u vô sInh Iy sInh sa n cho fha y nô u mô f ca p vo
chô ng khoa ng 25 fuô I, hoa n foa n bình fhuo ng vô phuong dIô n sInh
sa n, mô I fha ng se co kha nang fhu fhaI ga n 25%. Nô u không ngu a
fhaI, khoa ng 90% ca c ca p vo chô ng na y se co con sau mô f nam chung
sô ng bình fhuo ng. Mô f ca p vo chô ng duo c dInh nghIa Ia hIô m muô n -
vô sInh khI haI vo chô ng mong muô n co con, chung sô ng vo I nhau
bình fhuo ng, không su du ng mô f bIô n pha p ngu a fhaI na o ma sau
mô f nam va n không co fhaI.
Kha nang sInh sa n gIa m o nu va nam khI fuô I ca ng Io n. Nguo I
fa uo c finh, phu nu nho hon 25 fuô I frung bình chI ca n sInh hoa f vo
chô ng bình fhuo ng fu 2-3 fha ng Ia co fhô co con, frong khI phu nu
frôn 35 fuô I fhuo ng fho I gIan na y ke o da I hon 6 fha ng. O nam gIo I
hIô n fuo ng na y cu ng xa y ra fuy nhe nha ng va cha m ra I hon, ba f da u
fu khoa ng 40 fuô I, kha nang sInh sa n cu a nam gIo I fhuo ng gIa m ro
sau 60 fuô I.
HIô m muô n co fhô do nguyôn nhan fu nguo I chô ng hoa c nguo I
vo . No I chung, khoa ng 30% fruo ng ho p nguyôn nhan hIô m muô n Ia
hoa n foa n do chô ng, 30% nguyôn nhan do vo va pha n co n Ia I Ia do
nguyôn nhan fu ca haI vo chô ng. Ðo do , chu ng fa fha y ra ng vIô c dI
kha m va fìm nguyôn nhan cu a hIô m muô n ca n fhIô f pha I co ma f cu a
ca haI vo chô ng. No I ca ch kha c, hIô m muô n Ia va n dô cu a mô f ca p vo
chô ng, chu không pha I Ia cu a rIông vo hay chô ng.
Ca c nguyôn nhan hIô m muô n fhuo ng ga p o nam gIo I co fhô bao
gô m: không co fInh fru ng, fInh fru ng qua if, fInh fru ng dI dô ng yô u,
fInh fru ng bI dI da ng. Ca c va n dô na y co fhô duo c cha n doa n khI Ia m
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 68
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
xe f nghIô m vô fInh dIch |fhuo ng go I Ia fInh dIch dô hoa c phan fich
fInh dIch). Ngoa I ra, nam gIo I co fhô hIô m muô n do bI ba f Iu c, xua f
fInh so m hay xua f fInh nguo c do ng |fInh dIch không duo c pho ng ra
ngoa I, ma cha y nguo c va o ba ng quang, sau do duo c dI fIô u ra ngoa I).
Ca c nguyôn nhan hIô m muô n fhuo ng ga p o phu nu gô m: fa c vo I
fru ng, không ru ng fru ng hay ru ng fru ng không dô u, bô nh Ia c nô I
ma c fu cung, bô nh u xo fu cung...
Trong mô f sô fruo ng ho p, ca haI vo chô ng dô u bình fhuo ng vô
phuong dIô n sInh sa n, nhung fInh fru ng nguo I chô ng không fhich
ho p vo I cha f nha y o cô fu cung nguo I vo , Ia m cho fInh fru ng bI chô f
va không dI va o duo ng sInh du c nu duo c. Truo ng ho p na y fhuo ng
duo c cha n doa n ba ng ×e I ngh!é n sau g!ac hc p: Ia c sI se !å y chå I
nhå y c cc Iu cung nguc ! \c \a ! g!c sau g!ac hc p ué xem su dI dô ng va
kha nang sô ng cu a fInh fru ng.
HIô n nay, ha u hô f ca c fhô ng kô frôn fhô gIo I dô u cho fha y fI Iô
hIô m muô n nga y ca ng gIa fang. ÐIô u na y co fhô do nhIô u nguyôn
nhan:
- Phu nu Ia p gIa dình frô hon va muô n co con o fuô I Io n hon
- NhIô u fhô ng kô frôn fhô gIo I cho fha y cha f Iuo ng fInh fru ng
nam gIo I dang gIa m da n, co fhô do a nh huo ng môI fruo ng va hoa n
ca nh sInh sô ng.
- Ca c bô nh Iay fruyô n qua duo ng fình du c xua f hIô n vo I fy Iô
cao hon frong cô ng dô ng, da n dô n fa c vo I fru ng, gIa m cha f Iuo ng fInh
fru ng, rô I Ioa n kha nang sInh sa n.
- VIô c sInh hoa f fình du c so m va quan hô vo I nhIô u ba n fình
nga y ca ng phô bIô n va ca ng Ia m fang nguy co ma c ca c bô nh Iay
fruyô n qua duo ng fình du c va nguy co da n dô n hIô m muô n.
- O nuo c fa, hIô n nay fy Iô na o pha fhaI o phu nu kha cao. Mô f
bIô n chu ng Iau da I ra f fhuo ng ga p cu a na o pha fhaI hIô n nay Ia hIô m
muô n - vô sInh. Ra f nhIô u phu nu sau va I Ia n na o fhaI da bI vô sInh
do fa c vo I fru ng hoa c vIôm dinh buô ng fu cung. Ðo do , nô u chua
muô n co con, fô f nha f ba n nôn su du ng mô f bIô n pha p ngu a fhaI fha f
an foa n dô du pho ng kha nang bI bIô n chu ng vô sInh sau na o fhaI.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 69
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
1ha n \a u!é u IrI: 1!é n nuc n - \c s!nh !a nc I \å n ué na ca c
cá p \c chc ng cå n quan Iån Rh! ba n quyô f dInh Ia p gIa dình va co
con. Ða n nôn dI dô n ba c sI dô fìm nguyôn nhan nô u sau 12 fha ng
gIao ho p dô u da n, không ngu a fhaI ma va n không co fhaI. Tuy nhIôn,
ba n nôn kha m ba c sI so m hon, frong vo ng 6 fha ng, frong mô f sô
fruo ng ho p sau:
- Nô u ba n nghI ngo ra ng vo chô ng ba n co mô f bô nh Iy hay
nguyôn nhan gay hIô m muô n, nhu không co kInh, kInh nguyô f không
dô u, bI vIôm pha n phu fruo c do ,v.v...
- Nguo I vo frôn 35 fuô I. O day co 2 Iy do khIô n ba n nôn dI kha m
so m: fhu nha f kha nang sInh sa n se gIa m fheo fuô I; fhu haI, quI fho I
gIan dô dIô u frI không co n nhIô u.
Nhu da nôu frôn, hIô m muô n Ia va n dô cu a mô f ca p vo chô ng,
nguyôn nhan co fhô do mô f frong haI vo chô ng hoa c ca haI. Ðo do , khI
dI kha m nôn dI ca haI vo chô ng dô ba c sI dô da ng cha n doa n va dIô u
frI cho ba n. KhI dô n pho ng kha m, fu y fheo ba c sI se co ca ch ho I
kha c nhau. No I chung ca c va n dô ba n ca n pha I fra Io I co fhô bao gô m:
- 1é ph!a \c : Tuc !, nuc n cc ccn Iac !åu, sc !å n sanh, så y, na c
Iha!, ca c ca ch ngu a Iha! Iruc c uc , kInh nguyô f dô u hay không dô u,
bao Iau co kInh mô f Ia n, kInh nguyô f ke o da I bao Iau, co bI dau khI
ha nh kInh hay không, co mô hay ma c bô nh gì fruo c day không... Ða c
sI se kha m phu khoa, co fhô cho ba n dI sIôu am va Ia m fhôm mô f sô
xe f nghIô m nhu: xe f nghIô m nô I fIô f, HSC |chu p X quang dô da nh
gIa fu cung va vo I fru ng).
- 1é ph!a chc ng: 1a c sI se chc Ia n !a n ×e I ngh!é n \é I!nh Iru ng
(cc n gc ! !a I!nh uIch uc hay phan fich fInh dIch). Ða n nôn fuan fheo
huo ng da n cu a nhan vIôn pho ng kha m dô co fhô Ia y duo c ma u fhu
cho kô f qua chinh xa c. Ngoa I ra, ba c sI co fhô ho I vô su c kho e cu a ba n
hIô n fa I, co bI bô nh quaI bI Iu c nho hay không, nghô nghIô p ba n dang
Ia m, ba n co hu f fhuô c Ia , uô ng ruo u hay không, ba n co fhuo ng fhu c
khuya hay không, ba n co ma c bô nh gì fruo c day vô duo ng fIô u hay
không, ba n hIô n co su du ng fhuô c dô dIô u frI bô nh na o kha c không...
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 70
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Haä y baã o vïå treã khi coâ n laâ baâ o thai

Chu ng fa fhuo ng hIô u mô f ca ch don gIa n, ba o vô fre Ia nuôI
duo ng va cham so c fre fu Iu c Io f Io ng cho fo I fuô I fruo ng fha nh.
Nhung muô n cho fre khI sInh ra duo c kho e ma nh, nuôI duo ng cho ng
Io n, fa ca n pha I ba o vô fre em ngay fu khI co n na m frong bu ng me .
KhI co n frong bu ng me , du a fre sô ng hoa n foa n du a va o nguo I
me nhu mô f va f ky sInh. Su frao dô I ca c cha f dInh duo ng dô u pha I
fIô n ha nh qua nhau fhaI, không co su Iuu fhông fru c fIô p gIu a me va
con. O ba nh nhau co mô f ma ng ngan ca ch, qua ma ng na y du a fre
nha n Iuo ng oxy va ca c cha f dInh duo ng fu nguo I me fruyô n sang va
fha I ca c cha f ca n ba cu ng fha n khi ra ngoa I, qua fua n hoa n cu a nguo I
me .
Tho I gIan fre sô ng frong bu ng me co fhô chIa ra Ia m haI gIaI
doa n chinh. CIaI doa n 2, 3 fha ng da u Ia gIaI doa n phôI, nghIa Ia fu
mô f fô ba o |fru ng) Io n Iôn phan chIa va hình fha nh ca c bô pha n nhu
na o, fIm, gan, bô pha n sInh du c va hình fha nh gIo I finh. Sau gIaI
doa n na y, du a fre fuy co n ra f nho chIô u da I chI 3 - 5 cm, nhung da
da y du mo I bô pha n va ba f da u gIu a fha ng fhu ba dô n fha ng fhu
chin, du a fre chI vIô c pha f frIô n Iôn ma fhôI.
C!a! uca n uå u
CIaI doa n phôI fhaI Ia gIaI doa n hình fha nh ca c bô pha n; gIaI
doa n na y ra f quan fro ng vô ma f pha f frIô n fhaI vì ca c dI fa f ba m
sInh, nô u co dô u co fhô xa y ra frong gIaI doa n na y nhu fhIô u hu f mô f
hoa c nhIô u bô pha n frong co fhô nhu vo so , fhIô u chan fay hoa c dI fa f
vô ca c co quan nô I fa ng, fIm, ma ch ma u, ruô f, bô pha n sInh du c,
không co ha u môn, a nam a nu v.v.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 71
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Vì nhu ng Iy do frôn, vIô c ba o vô sa n phu frong gIaI doa n da u
ra f quan fro ng. Ca n pho ng bô nh fô f, nha f Ia nhu ng bô nh gay nôn do
sIôu vI fru ng va fra nh du ng nhu ng fhuô c co ha I cho phôI.
Ca c bô nh cu a me va ca ch du ng fhuô c không du ng co fhô Ia m
ca n fro su phan chIa fô ba o hoa c Ia m cho su phan chIa không du ng
vo I huo ng nha f dInh.
Ca c Ioa I bô nh do vI fru ng, nha f Ia Rubeon |mô f Ioa I bô nh nhu
cu m) gay dI da ng o faI, ma f va fIm cu a phôI. O mô f sô nuo c, khI
nguo I me mo I co fhaI frong 2, 3 fha ng da u, nô u cha n doa n cha c cha n
Ia bI nhIô m sIôu vI fru ng Rubeon, fhì fha y fhuô c chI dInh na o fhaI, dô
fra nh nhu ng ha u qua không hay sau na y.
Va n dô an uô ng cu ng ca n chu y , vì nô u fhIô u mô f va I Ioa I
vIfamIn co ba n ke o da I cu ng co fhô gay ra nhu ng dI fa f ba m sInh cho
du a fre , fhi du : fhIô u vIfamIn A, Ð. Co fruo ng ho p fhIô u hu f ba m
sInh vIfamIn A, du a fre sInh ra fha y da cang fu ng ma ng, nu f ne , khô,
co cu ng ca c kho p, ha n chô cu dô ng. Truo ng ho p nhe co fhô kho I,
nhung na ng qua co fhô bIô n chu ng nhIô m fru ng chô f. Cho nôn dô ba o
vô fre khI du ng fhuô c va chI su du ng nhu ng Ioa I vIfamIn ca n fhIô f
cho fhaI.
C!a! uca n ha!
Ðu a fre da phan bIô f gIo I finh, co da y du bô pha n va ca c fô ba o
chI vIô c pha f frIô n, fa go I Ia pha f frIô n fô chu c. Ðu a fre Io n va pha f
frIô n dô u da n. Tho I gIan pha f frIô n fhaI frong da con co fhô finh fu
fha ng fhu 3 fo I hô f fha ng fhu 9, nhung su pha f frIô n do nhanh nha f
Ia va o 3 fha ng cuô I, fu fha ng 7 dô n fha ng fhu 9.
Trong fu cung nguo I me , fhaI pha f frIô n bình fhuo ng frong 6
fha ng da u chI da f fo I 1.000 -1.200g, nhung chI frong khoa ng 12 fua n
sau, fhaI fang fhôm 2.000g nu a. Nhu va y su c Io n cu a fhaI fang ra f
nhanh frong nhu ng fha ng cuô I, fho I gIan chI ga n ba ng 1/3, nhung su
pha f frIô n fang ga p 2 Ia n.
Trong co fhô fre mo I sInh du fha ng da co sa n mô f sô kha ng fhô
fu nguo I me fruyô n sang. Nhu ng cha f na y, chu yô u Ia gama gIobuIIn,
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 72
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
se ba o vô cho fre chô ng do duo c mô f sô vI fru ng xam nha p fu bôn
ngoa I va o co fhô .
Kha ng fhô va ca c cha f dInh duo ng kha c fruyô n qua nhau fhaI
ra f nhIô u frong gIaI doa n 3 fha ng cuô I fruo c khI sInh. Ðo do , nô u du a
fre ra do I fhIô u fha ng fhì can na ng va su c dô kha ng se gIa m su f
nhIô u so vo I fre du fha ng.
Ðô fang su c kho e cho nguo I me va ba o vô fô f fhaI frong gIaI
doa n na y, ngoa I chô dô Iao dô ng ho p Iy , nguo I me duo c fang fhôm
kha u pha n an cho cha f Iuo ng du dô cung ca p cho nhu ca u pha f frIô n
Ia nh ma nh cu a fhaI.
O nhu ng fha ng cuô I gIaI doa n 2 ca n chua n bI cho khI sInh duo c
fô f, chua n bI fu fuo ng cho nguo I me . Tha y fhuô c hoa c nu hô sInh
pha I gIa I quyô f sao cho me fro n con vuông, nghIa Ia pha I ba o da m
cho khI sInh duo c an foa n.
KhI chuyô n da , nhu ng con co bo p cu a fu cung va fha nh bu ng co
a nh huo ng dô n su Iuu fhông ma u gIu a me va con, fhaI Ia I pha I Io f
qua duo ng sInh du c he p, nha f Ia fruo ng ho p sInh con da u Io ng. Ta f
ca nhu ng hIô n fuo ng do dô gay sang cha n dô I vo I fhaI: fua n hoa n
nhau fhaI bI gIa m, Iuo ng ma u chuyô n dô n fhaI bI rô I Ioa n va if dI,
fhaI bI a nh huo ng o frong fình fra ng fhIô u oxy. Ðay Ia fho I gIan dô
xa y ra nhu ng bIô n chu ng nga f fhaI, suy fhaI frong bu ng me , nha f Ia
khI sInh kho khan, pha I can fhIô p ba ng fhu fhua f. Mô f sô faI bIô n co
fhô xa y ra cho fre Ia sang cha n, choa ng cha n fhuong gay rô I Ioa n
fua n hoa n na o va fu do co fhô gay cha y ma u na o. Ta f ca nhu ng sang
cha n fhu c fhô hoa c sInh Iy do , co fhô gay nguy hIô m cho fre , không
nhu ng ngay sau khI sInh ma co n co fhô dô Ia I nhu ng dI chu ng ra f fa c
ha I sau na y nhu IIô f chan fay, IIô f ma f, cam dIô c, da n dô n, cha m pha f
frIô n vô fInh fha n. ÐI nhIôn, nô u nguo I mang fhaI co fIô n su dô bI de
do a khI sInh, da c bô nh Ia ca c bô nh fIm, fha n, huyô f a p, fhIô u ma u,
nhIô m dô c. fhì vIô c cham nom va fheo do I ca ng pha I ca n fha n va
fhuo ng xuyôn hon. Theo do I duo c nhu va y mo I bo f duo c nhu ng nguy
hIô m cho fre nhu sInh non, sang cha n, nga f, do Ia chua kô nhu ng
bIô n chu ng co fhô xa y ra cho nguo I me .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 73
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Nô u du a fre sInh ra non fha ng, vIô c nuôI duo ng kho khan, ca n
pha I co su huo ng da n cu a chuyôn khoa fruo c khI ra vIô n. Nô u du a fre
da duo c fheo do I va dIô u frI fich cu c sau sInh, fhì khI co dIô u kIô n
fha y fhuô c pha I fheo do I su pha f frIô n cu a fre frong mô f va I nam da u
qua pho ng kha m fre em Ia nh ma nh, dô xem su pha f frIô n vô fhô cha f
va fInh fha n co duo c bình fhuo ng không7




















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 74
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Xûã lyá tònh huöë ng sau khi sinh

Nguo I phu nu sau khI sInh fhuo ng fha y ba I hoa I va dau nhu c
foa n fhan, do Ia do ba n pha I ga ng su c qua nhIô u, fhôm va o do , ba n
da ma f mô f Iuo ng ma u nha f dInh frong Iu c sInh. Nhu va y, fình fra ng
duô I suc sau khI sInh cu ng Ia bình fhuo ng, Ia Ie duong nhIôn. Tu fu
ba n se bình phu c, không co gì pha I Io Ia ng fha I qua . Mô f sô bIô u hIô n
frong co fhô ma ca c ba me fhuo ng quan fam:
1. Ðau bu ng ha u sa n: Ða n fha y dau qua n o bu ng duo I, dau
fung con, khI dau fha y nô I mô f cu c cu ng o bu ng duo I, nha f Ia khI cho
be bu , do Ia do da con dang co fha f. Ðay Ia da u hIô u fô f chu ng fo co
fhô ba n dang fu fu fro Ia I bình fhuo ng. Ca c con dau bI nhIô u o 3
nga y da u sau sInh, gIa m da n va hô f dau kho ang 7 nga y sau khI sInh.
Truo ng ho p da con co bo p ma nh qua ,gay dau nhIô u, ba n co fhô xIn
ba c sI cho uô ng fhuô c gIa m dau, không nôn fu y uô ng, coI chu ng a nh
huo ng dô n su a me .
2. Va n dô vô duo ng fIô f nIô u: Ða n se dI fIô u nhIô u hon bình
fhuo ng frong nhu ng nga y da u, vì co fhô pha I fha I dI Iuo ng nuo c du
da bI fich Ia I frong fho I gIan mang fhaI. Ðay cu ng Ia nguyôn nhan
Ia m cho ca c me sau khI sInh dô mô hôI ra f nhIô u.
Trong fho I ky sau khI sInh, mô f sô ba me dI fIô u ra f kho hoa c dI
không duo c, do frong Iu c sInh da u fhaI nhI va fhaI nhI da de e p Iôn
ba ng quang ra f nhIô u, Ia m ba ng quang bI fô IIô f fa m fho I. Trong
fruo ng ho p na y ba n cô ga ng dI fIô u ca ng so m ca ng fô f, ngay sau khI
sInh, ca n chu y uô ng nhIô u nuo c vì nhu va y ba ng quang mo I co nuo c
fIô u dô Ia m vIô c.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 75
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Ha y du ng da y va n dô ng dI Ia I, fa p cho ba ng quang hoa f dô ng,
Ia m cho do ng nuo c fIô u ma nh hon.
Co fhô ngam mình frong nuo c a m, nô u co fIô u frong cha u nuo c
cu ng du ng so , vì nuo c fIô u bình fhuo ng Ia vô fru ng. Sau khI ngam
pha I ru a sa ch va Iau khô. Nô u fa p rô I ma dI fIô u va n kho , ha y ba o vo I
ba c sI cho ba n fhôm fhuô c.
3. Sa n dIch: Ða n se ra ma u o am da o fu sau khI sInh cho dô n 2
fua n sau, mô f sô ba me ma I ha u sa n co fhô day dua dô n 6 fua n. Iu c
da u ma u ra nhIô u, do fuoI, sau do sa m da n, if da n rô I fha nh ma u
hô ng nha f rô I Ia y nha y nhu ma u ca rô I hô f ha n. Ða n co fhô sa ch se
so m hon nô u ba n cho con bu , vì khI cho con bu da con co fha f ra f
nhIô u, sIô f cha f Ia I ca c ma ch ma u bI fô n fhuong va nhu va y se ca m
ma u fô f hon.
Trong fho I ky na y, ba n pha I mang bang vô sInh sa ch dô fha m
ma u, không nôn du ng va I hoa c gIa y do, ra f dô gay nhIô m fru ng ha u
sa n va sung vô f may fa ng sInh môn, fuyô f dô I chI deo bang vô sInh o
bôn ngoa I chu không nhe f bông go n va o am da o, vì nhu va y sa n dIch
không fhoa f ra duo c, u Ia I se Ia nguô n gay nhIô m fru ng ra f nguy
hIô m.
4. Ðuo ng ruô f: Co fhô mô f va I nga y da u sau sInh ba n se không
dI ca u, do Ia do:
- Truo c khI sInh ba n da duo c fhu f fha o.
- Trong khI sInh em be chuI ra dô n dau, da y hô f phan frong
ruô f ra dô n do .
- Sau khI sInh ba n na m mô f chô if va n dô ng nôn ruô f cu ng na m
Im không co bo p, nhu dô ng gIa m nôn kho dI ca u.
- Sau khI sInh do an uô ng kIông khem không du ng ca ch; không
chIu a n canh rau nôn fhIô u cha f xo dô kich fhich ruô f cu a ba n.
- Ðo ca m gIa c dau o vô f may Ia m ba n so , gay u c chô ma f ca m
gIa c dI ca u...
Ðô kha c phu c fình fra ng na y, ba n ha y du ng da y va n dô ng dI Ia I
ca ng so m ca ng fô f dô kho I dô ng cho ca c co quan Ia m vIô c fro Ia I fô f.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 76
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Ha y uô ng nhIô u nuo c va an nhIô u fhu c an co nhIô u cha f xo. KhI fha y
ma c dI ca u ha y dI ngay fuy nhIôn du ng ra n fhoa I qua . Nô u fha y bI
fa o bo n qua , ba n co fhô ca n pha I co fhuô c, bom ha u môn dô dI ca u
cho dô hon. KhI dI ca u nôn ca m mô f mIô ng bang sa ch a p va o vô f may
fa ng sInh môn cho bo f cang, bo f dau va cu ng dô cho ba n yôn fam
hon.
5. Vô f may fa ng sInh môn: Thuo ng dau nhIô u sau sInh, Iu c da
fan hô f fhuô c fô fhì gIa m da n va hô f dau sInh mô f fua n, fuy nhIôn co
fhô ngô I duo c nhu bình fhuo ng fhì pha I 2 fua n sau, fha m chi co ba
me dau ga n mô f fha ng, sau mo I fha y nhu bình fhuo ng. Ðô bo f su dau
do n ba n nôn:
Thu c ha nh nhu ng ba I fa p Iuyô n sa n khung xuong cha u ca ng
so m ca ng fô f sau khI sInh cho mau Ia nh vô f fhuong.
CIu vô sInh vô f may cho sa ch, sau khI dI ca u, dI fIô u, nôn ru a
sa ch va Iau khô. Co fhô ngô I ngam frong nuo c a m, sau do Iau khô va
du ng ma y sa y fo c ho a m cho vô f may hoa c du ng bo ng de n fro n dô ho.
KhI ngô I nhIô u bI dau, nôn na m xuô ng dô fra nh Iu c e p Iôn vô f
may.










CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 77
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Nhûä ng thay àöíi úã ngûúâ i meå khi mang thai

1. Thay uc ! c ua: Cc ha! Ihay uc ! quan Irc ng c ua cu a nhu ng Ia
ne uang nang Iha!, uc !a :
- Tu fha ng fhu 2 fro dI, da ba f da u sa m ma u hon bình fhuo ng,
nha f Ia ca c vu ng cu a co quan sInh du c, vu , ma f. Ca c ba me se fha y
mình bI den dI, dôI khI co nhu ng vô f na m o haI go ma , o me p frôn. O
bu ng se fha y co mô f duo ng fha ng ma u nau sa m cha y fu rô n xuô ng
dô n xuong mu...
- Tu fha ng fhu 5 fro dI, co fhô xua f hIô n nhu ng vô f nu f da o
bu ng, ha ng, du I, mông, dôI khI ca o vu . Mo I nu f fhì vô f na y ma u fim
hô ng hoa c nau sa m. Sau do fu fu chuyô n sang ma u fra ng, nhung va n
co n Ia nhu ng vô f nu f, không bao gIo Ia ng o nhu chua sanh duo c.
2. Tuyé n \u : ^gay Iu Rh! nc ! cc Iha!, \u ua !c n !én, ×uå I h!é n
Iuå n hca n IInh na ch phu . Ða u vu fo Iôn, nhô Iôn sa m ma u. Nha y
ca m hon, na n co fhô ra su a non, nha f Ia va o nhu ng fha ng cuô I cu a
fhaI ky . Qua ng vu phô ng Iôn, sa m ma u, nô I nhIô u ha f Ia m fa m nho
nhu da u fam, go I Ia ha f Mongfgomery.
3. Â n hc - ån ua c: 1h! cc Iha! ån ua c cc nh!é u na ch na u, ca c
IInh na ch g!a n nc ra, \¡ \å y se nhìn fha y ma u fim sa m, fhay vì hô ng
nha f nhu bình fhuo ng. Ca c nIôm ma c am da o da y Iôn, phu mo ng -
nha f Ia va o ca c fha ng cuô I. Ta ng sInh môn mô m ra, ca c môI Io n va
môI nho cu ng co ca c fInh ma ch gIa n rô ng, duo I da cu ng co hô fhô ng
ma ng Iuo I fInh ma ch phong phu ... Ta f ca nhu ng fhay dô I na y Ia m
nguo I phu nu co ca m gIa c cu a mình "na ng" hon bình fhuo ng, "fu c
fu c" hon bình fhuo ng va "fo" hon bình fhuo ng.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 78
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
4. Thay uc ! huyé I hc c: !c Ihay uc ! \é nc ! I!é I, na u cu a nguc !
ne nang Iha! se !ca ng hcn bình fhuo ng do gIu nuo c. Thô fich ma u
fang khoa ng 30% |fu c Ia khoa ng 1,4 Iif). Iu c fhaI du fha ng, ma u
khoa ng 6-7 Iif, vì fhô fIm nguo I me pha I Ia m vIô c nhIô u hon, cho nôn
ra f dô suy fIm khI nguo I me bô nh fIm sa n. Ðay chinh Ia Iy do dô ca c
ba c sI khuyôn nhu ng nguo I phu nu bI bô nh fIm không nôn sanh de ,
vì ra f nguy hIô m dô n finh ma ng.
5. Thay uc ! c hé hc hå p: 1a c nhu ng Iha ng cuc ! cu a Iha! Ry , uc
Iha! nh! !c n !én, Iu cung Ic ra, che n e p va o phô I, Ia m cho ca c ba ba u
hay kho fho , fhuo ng fho nông va nhanh. Ðô gIa m bo f kho chIu, khI
na m nghI ca c ba ba u nôn na m da u cao va nôn na m nghIông sang mô f
bôn, se fha y dô chIu hon khI na m ngu a.
6. 1é I!éu hc a: Sau 3 Iha ng uå u, Ihuc ng hé I c !, án uc ng I¡nh
Ihuc ng. Tuy nh!én, \å n cc nhu ng fruo ng ho p o I ke o da I dô n 5-6
fha ng, co fhô hay bI sôI bu ng do hoa f nang cu a da da y va dIch vI
gIa m.
Ca c ba ba u dô bI fa o bo n vì nhu dô ng ruô f gIa m, da I fra ng fhì bI
fu cung che n e p, do do vIô c dô n da y va fô ng phan xuô ng kho . Ðô
gIa m bo f fa o bo n, ha y uô ng nuo c nhIô u, an rau fuoI, rau co nhIô u
cha f xo, hoa qua fuoI, va n dô ng dI Ia I nhe nha ng, không nôn na m
mô f chô qua nhIô u, fru nhu ng fruo ng ho p da c bIô f ca n fInh duo ng.
?. 1é I!é I n!é u: ^!én na c Ia ng quang phu né , n!é u qua n g!a n
nhu uc ng, ua ! \a ccng queo. Ðo do da n Iuu nuo c fIô u ke m. ThaI phu
se fIô u nhIô u hon bình fhuo ng, nhIô u Ia n hon bình fhuo ng.
8. 1é Ihå n R!nh:
Ðô ma f fhang ba ng vô fha n kInh, hay fro nôn kho finh, dô no ng
gIa n, buô n bu c mô f ca ch vô co . Ðay cu ng Ia mô f dIô u ma ca c "quy
ông" ca n hIô u, dô fhông ca m, dô cham so c ca c "quy ba " mô f ca ch dIu
da ng hon.
9. Xucng Rhc p
Ca c kho p fro nôn mô m, gIa n; nha f Ia ca c kho p vô , kho p cu ng
cu f, kho p ha ng. Ðay chinh Ia nguyôn nhan Ia m cho mô f sô sa n phu
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 79
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
dau ra f nhIô u, nha f Ia khI dI Ia I, hoa c fhay dô I fu fhô : na m bôn na y
xoay sang bôn kIa, hoa c dang na m ngô I da y...
Ðô co hIô n fuo ng uo n cô f sô ng Iung |do mang ba u fo, uo n Iung
ra dô can ba ng fu fhô ).
Co hIô n fuo ng ma f CaIcIum, do va y se Ia m xuong bI yô u dI, xô p
hon bình fhuo ng, go I Ia Ioa ng xuong, rang dô bI me , bI sau...
' Nhu ng fhay dô I o co fhô nguo I me fhì ra f nhIô u, nhung frôn
day Ia nhu ng dIô u ca c ba n co fhô fu ca m nha n duo c. Ðay gIo da bIô f
ra ng do Ia nhu ng bIô n dô I sInh Iy bình fhuo ng, fhì không nôn Io Ia ng
fhoa I qua , ha y chIu kho mô f chu f, va fu fìm ca ch kha c phu c, se fha y
dô chIu hon.
















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 80
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Nhûä ng àiïì u cêì n biïë t àöë i vúá i thai phuå phaã i ài xa

KhI mang fhaI, ba n nôn ha n chô dI xe ma y hoa c xe da p vì vIô c
dIô u khIô n ca c phuong fIô n na y se gay cha n dô ng fru c fIô p cho fhaI
nhI. Vo I ô fô, không nôn dI qua 4 gIo mô I nga y; nô u xa y ra faI na n, du
ra f nhe , ba n cu ng pha I dI kha m fhaI ngay.
Ta u ho a va ma y bay Ia nhu ng phuong fIô n duo c khuyô n ca o su
du ng cho nhu ng doa n duo ng frung bình hay da I. Trong cuô c ha nh
frình, fhInh fhoa ng ba n nôn du ng da y dI Ia I, ga p duô I chan nhIô u
Ia n. NhIô u ha ng ha ng không yôu ca u phu nu mang fhaI pha I co gIay
chu ng nha n cu a ba c sI cho phe p dI chuyô n ba ng ma y bay.
Tuy nhIôn, không pha I nguo I phu nu na o cu ng co fhô dI chuyô n
an foa n frong fho I gIan mang fhaI. Ðô bIô f mình co duo c phe p dI xa
hay không, ba n ha y fra Io I 2 cau ho I sau:
1. Tha! Ry cu a Ia n cc hca n Ica n I¡nh Ihuc ng Rhcng?
Nô u fhaI ky dIô n fIô n bình fhuo ng va không co chô ng chI dInh
dI du IIch, ba n co fhô fhu c hIô n chuyô n dI cu a mình, nhung fruo c do
nho kha m fhaI. Ða n không nôn dI va ca n nghI ngoI nô u fhaI co va n
dô hoa c ba n fhan co nhu ng fIô n can duo I day:
- Sa y fhaI muô n hay sInh non.
- Vo ô I non.
- Cao huyô f a p hay fIô u duo ng.
- VIôm fa c fInh ma ch.
2. 1a n ua cc Iha! uuc c Iac !åu?
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 81
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Nô u mo I mang fhaI frong vo ng 3 fha ng, ba n không nôn dI xa vì
co fhô fhuo ng mô f mo I. Tha ng fhu fu va fhu nam |dô n 24 fua n vô
kInh) Ia fho I dIô m fô f nha f dô dI xa hay du IIch vì ba o fhaI o gIaI
doa n co fhô sô ng duo c.
Tu fha ng fhu sa u dô n hô f fha ng fhu fa m |fu 24-36 fua n vô
kInh), nôn gIo I ha n nhu ng chuyô n dI xa vì day Ia gIaI doa n co vaI fro
ma u chô f dô I vo I su pha f frIô n cu a ba o fhaI. Nô u buô c pha I dI, nôn
ha n chô su du ng xe hoI, chI dI fa u ho a hoa c ma y bay; nghI ngoI nhIô u
gIo mô I nga y.
Tu fha ng fhu chin, nguy co cho fhaI nhI ha u nhu không co n,
nhu ng du pho ng cu ng if nhung fhaI phu Ia I co fhô chuyô n da ba f ky
Iu c na o. Ðo do , nô u dI xa, ba n ca n pha I mang fheo sô kha m fhaI, kô f
qua sIôu am va xe f nghIô m ma u, nuo c fIô u.
Ðu su c kho e ba n fhan va fhaI nhI va n fô f, frong suô f fho I gIan
mang fhaI, ba n va n không nôn dô n nhu ng vu ng co dô cao frôn 3.000
m hoa c nhu ng vu ng co dIch bô nh dang Iuu ha nh.
Truo c va frong khI dI xa, fhaI phu ca n chu y :
- Truo c khI dI
Chua n bI mô f fu I du ng nhIô f kô , huyô f a p kô , fhuô c ha sô f.
Mang fheo ba n sao sô kha m fhaI.
ÐIô f nho m ma u cu a mình.
ÐIô f duo c nhu ng dIô u kIô n cham so c su c kho e noI mình dô n.
Ho I ha ng ha ng không vô nhu ng dIô u kIô n da nh cho nguo I co
fhaI dI du IIch.
Trong khI dI xa
!ô ng nhIô u nuo c, chI uô ng nuo c da dun sôI hay nuo c khoa ng
|không uô ng nuo c da ) va an nhu ng fhu c pha m duo c ru a sa ch va na u
chin. Chô dô an pha I can dôI.
Không su du ng ke o nga m sa f fru ng.
Nô u bI fIôu cha y, pha I fIô n ha nh bu nuo c va kha m bô nh.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 82
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Chu y nhu ng da u hIô u co finh ba o dô ng nhu: mô f mo I, fu cung
go va dau bu ng, xua f huyô f am da o, ra nuo c am da o, phu chan nhIô u,
nhu c da u, hoa ma f.
ÐI bô dô u da n, nôn ngô I nghI mô I gIo .





















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 83
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Viïm gan siïu vi truâ ng vaâ thai ngheá n

KhI nguo I phu nu co fhaI, fình fra ng fhaI nghe n Ia m co fhô ho
fhay dô I nhIô u vô hình fhô va ca vô chu c nang ca c nô I fa ng, do do su c
dô kha ng chô ng Ia I ca c nguyôn nhan gay bô nh dô u gIa m su f. Ðô I vo I
ca c bô nh do vI fru ng va sIôu vI fru ng |co n go I Ia vIrus) nguo I co fhaI
dô da ng ma c va khI ma c fhì bô nh pha f frIô n fhuo ng na ng hon so vo I
nguo I không co fhaI bI bô nh do . Trong ca c bô nh nhIô m fru ng va sIôu
vI fru ng do , vIôm gan sIôu vI fru ng khI co fhaI o nuo c fa Ia mô f frong
nhu ng nguy co gay fu vong ba me va fhaI nhI nghIôm fro ng nha f.
SIôu vI fru ng |SVT) gay bô nh vIôm gan co nhIô u Ioa I va ca ch
fruyô n bô nh cu a chu ng cu ng kha c nhau. Truo c day nguo I fa mo I chI
bIô f co haI Ioa I SVT gay vIôm gan Ia : SVT Ioa I A gay bô nh fheo duo ng
fIôu ho a |an uô ng pha I fhu c an, dô uô ng nhIô m SVT) va SVT Ioa I Ð
gay bô nh fheo duo ng ma u do duo c fruyô n fu nguo I bô nh |hoa c nguo I
Ia nh mang bô nh) sang nguo I Ia nh qua fIôm chich va cu ng co n do
quan hô fình du c |vì fhô vIôm gan SVT Ð co n duo c xô p va o Ioa I bô nh
Iay fheo duo ng fình du c). Nga y nay ngoa I haI Ioa I SVT A va Ð, y ho c
da xa c dInh fhôm duo c ba Ioa I SVT gay vIôm gan kha c nu a Ia ca c Ioa I
C, Ð va Ð.
Ca c Ioa I SVT vIôm gan dô u co da c finh gay fhuong fô n o gan
nguo I bô nh vo I mu c dô na ng nhe co fhô kha c nhau. Chu ng Ia I co mô f
da c dIô m chung Ia frôn nguo I bô nh Iu c mo I ba f da u fhuo ng kho pha f
hIô n. Nguo I bô nh bI vIôm gan fhuo ng chI fha y mô f mo I, ba I hoa I ke o
da I. Nô u co sô f cu ng fhuo ng sô f nhe , fhoa ng qua nôn dô bI bo qua.
Tình fra ng an uô ng ke m, mô f mo I, kho fIôu ke o da I fo I va I fua n. TIô u
fIô n va ng, da co fhô va ng nhIô u hay if, fha m chi co khI không co va ng
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 84
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
da. SVT Ioa I Ð co n nguy hIô m o chô co fhô fô n fa I frong co fhô nguo I
nhung không gay nôn mô f frIô u chu ng bô nh na o o nguo I do nhung
nguo I mang SVT va n co fhô Iay fruyô n cho nguo I kha c qua fIôm
chich, fruyô n ma u hay quan hô fình du c. Y ho c go I nhu ng nguo I na y
Ia nguo I "Ia nh" mang bô nh, pha I Ia m ca c xe f nghIô m ma u fìm kha ng
nguyôn vIôm gan mo I co fhô xa c dInh duo c.
Ðô I vo I fhaI nghe n, SVT vIôm gan co fhô dI qua hô fhô ng nhau
fhaI dô fu me sang con gay bô nh cho fhaI ngay fu khI co n na m frong
bu ng me Ia m fhaI suy yô u, cha m pha f frIô n va co fhô chô f frong da
con. Ðô I vo I ba me , vIôm gan SVT frong Iu c co fhaI fhuo ng dIô n bIô n
na ng hon vo I nguo I không fhaI nghe n. Ða c bIô f nô u bô nh pha f va o 3
fha ng cuô I hay Iu c ba f da u chuyô n da fhì gan nguo I bô nh ra f dô bI
suy. Trong co fhô nguo I, gan Ia mô f fuyô n vu a nô I fIô f vu a ngoa I fIô f
co nhIô u chu c nang ra f quan fro ng, vi du nhu chu c nang chuyô n ho a
ca c cha f co fhô fhu na p qua duo ng fIôu ho a dô bIô n chu ng fha nh
nhu ng cha f co fhô nguo I co fhô su du ng.
Can cu ng co chu c nang chô ng dô c cho co fhô ba ng ca ch frung
ho a nhu ng cha f dô c fu ngoa I va o |ngoa I sInh) va ca nhu ng cha f dô c
sInh ra frong qua frình sô ng cu a co fhô |nô I sInh), bIô n chu ng fha nh
nhu ng cha f không dô c va fha I ra ngoa I. Can cu ng co chu c nang fa o
ca c cha f Ia m cho ma u co kha nang dô da ng dông Ia I duo c, ha n chô
nguy co ma f ma u khI bI fhuong fich. KhI gan bI suy ca c chu c nang
cu a gan bI gIa m su f fha m chi ma f dI khIô n co fhô nguo I bô nh Iam va o
fình fra ng nguy kIch ra f kho chu a cha y. ÐIô n hình nha f o ba me bI
vIôm gan sIôu vI khI de Ia fình fra ng bang huyô f na ng sau de vì
frong ma u không co n cha f dông ma u va fình fra ng hôn mô do gan
không co n kha nang chô ng dô c. Ðay Ia haI faI bIô n da n dô n fu vong o
ha u hô f ca c nguo I ma c bô nh vIôm gan SVT frong khI de .
Ta I vIô n Ða o vô ba me - fre so sInh Ha Nô I ha ng nam va n co
mô f sô sa n phu nha p vIô n vì co fhaI, chuyô n da de bI ma c vIôm gan
SVT. Ma c da u duo c cham so c va dIô u frI fich cu c, fy Iô fu vong va n
co n ra f cao. Nhu ng nam fruo c day co fruo ng ho p sau de o nguo I vIôm
gan SVT bI bang huyô f na ng da fruyô n fo I 6-7 Iif ma u, dô n khI ma u
không cha y nu a fhì nguo I bô nh Ia I chô f vì hôn mô gan. Nam 1998
vIô n cu ng nha n va o 17 fruo ng ho p sa n phu chuyô n da bI vIôm gan
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 85
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
SVT vo I 13 fruo ng ho p bô nh dang o gIaI doa n fIô n frIô n va co fo I 3
fruo ng ho p bI fu vong, chIô m fy Iô 23% so vo I nguo I vIôm gan dang
fIô n frIô n chuyô n da de fa I vIô n.
Nhu va y dIô u quan fro ng nha f dô I vo I mo I nguo I, nha f Ia vo I
phu nu Ia không dô bI ma c vIôm gan SVT. Nga y nay o nuo c fa da co
vacxIn fIôm pho ng bô nh. Tô f nha f Ia ngay fu khI mo I de , cha u be da
duo c fIôm pho ng vo I ba mu I fIôm va o Iu c mo I sInh, sau 1 fha ng va
sau 2 fha ng |hoa c sau 6 fha ng), sau do 5 nam fIôm nha c Ia I mô f Ia n.
Nguo I Io n cu ng co fhô fIôm dô pho ng bô nh. Ngoa I bIô n pha p fIôm
chu ng, can cu va o ca ch Iay fruyô n cu a bô nh, mo I nguo I, mo I gIa dình
ca n gIu vô sInh frong an uô ng, không fIôm chich ba ng du ng cu chua
fIô f fru ng hoa c du ng chung bom kIm fIôm; pha I da m ba o an foa n
frong fruyô n ma u va frong quan hô fình du c |fhu y chung mô f vo mô f
chô ng, du ng bao cao su).















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 86
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Thai ngheá n vaâ bïå nh tiïíu àûúâ ng

1. 1a ! ne I sc !uc c \é Ié nh I!é u uuc ng
TIô u duo ng Ia mô f bô nh rô I Ioa n chuyô n ho a cha f duo ng frong
co fhô . Truo c day nguo I fa bIô f bô nh sInh ra do fhIô u hormon cu a
fuyô n fu y. Tu y Ia mô f fuyô n fIôu ho a Io n, na m ngang o phia sau ô
bu ng frôn, duo c fa fra ng |Ia khu c ruô f non da u fIôn dI fu da da y
xuô ng) ôm Ia y. Ngoa I vIô c fIô f ra dIch fu y dô va o ruô f dô fIôu ho a
fhu c an, fu y co n Ia fuyô n nô I fIô f, ba I xua f hormon InsuIIn dô va o
ma u dô dIô u chInh Iuo ng duo ng frong ma u va gIu p ca c fô ba o cu a co
fhô su du ng duo c cha f duo ng. Nhu ng fô n fhuong o fu y Ia m cho no
không fIô f ra duo c InsuIIn se gay ha u qua Ia duo ng ma u fang cao va
dô n mu c na o do |qua nguo ng ha p fhu Ia I cu a fha n) fhì duo ng frong
ma u se bI da o fha I qua nuo c fIô u gay nôn bô nh fIô u duo ng. Nga y nay
Ioa I fIô u duo ng na y duo c go I Ia fIô u duo ng nho m I, Ia nho m fIô u
duo ng phu fhuô c va o InsuIIn va vIô c dIô u frI chu yô u Ia pha I fIôm
InsuIIn fhuo ng xuyôn. Ðay cu ng Ia Ioa I fIô u duo ng na ng va fhuo ng
xua f hIô n so m o nguo I co n fre .
Ngoa I Ioa I fIô u duo ng o frôn ra, co n Ioa I fIô u duo ng fhuô c nho m
II, Ia Ioa I fIô u duo ng không phu fhuô c va o InsuIIn. Nguo I bI bô nh fIô u
duo ng nho m na y frong co fhô Iuo ng InsuIIn va n da y du nhung do fa c
du ng sInh ho c cu a InsuIIn bI gIa m su f nôn Ia m cho Iuo ng duo ng ma u
fang cao va gay nôn fIô u duo ng. Ioa I fIô u duo ng na y da p u ng fô f vo I
chô dô an uô ng fhich ho p va co fhô dIô u frI co hIô u qua ba ng ca c
fhuô c Ia m ha duo ng ma u Ioa I uô ng, chI khI ca n fhIô f mo I pha I fIôm
InsuIIn. Thô bô nh fIô u duo ng na y nhe hon fIô u duo ng nho m I va
fhuo ng xua f hIô n frôn nhu ng nguo I da fruo ng fha nh.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 87
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Nguo I bI fIô u duo ng fhuo ng co ba frIô u chu ng go I y dô nghI dô n
bô nh Ia : an nhIô u - uô ng nhIô u - dI fIô u nhIô u. Nô u xe f nghIô m se
fha y Iuo ng duo ng frong ma u fang cao |frIô u chu ng chinh) va xe f
nghIô m nuo c fIô u co fhô fha y if hoa c nhIô u duo ng frong do |nuo c fIô u
bình fhuo ng không co duo ng); vì fhô fIô u ra o dau co fhô co ruô I bau,
kIô n da u. Nguo I bI fIô u duo ng co fhô bI be o phì, co fhô ga y su f Io Ioe f
dô bI nhIô m fru ng, mu n nho f, ba p chuô I, nho f fô ong...) daI da ng, kho
dIô u frI. Na ng hon nu a co fhô bI hôn mô, co gIa f do ha duo ng huyô f
va foan ho a ma u.
O phu nu co fhaI, fình fra ng nô I fIô f cu a co fhô bI fhay dô I; da c
bIô f su co ma f cu a rau fhaI Ia mô f fuyô n nô I fIô f Io n fruo c day không
co , fIô f ra nhIô u hormon kha c nhau dô phu c vu cho fhaI nghe n pha f
frIô n. Ca c hormon cu a rau fhaI ha u hô f Ia ca c cha f co fhô gay fang
duo ng huyô f; vì va y nguo I phu nu fruo c day chua bao gIo bI fIô u
duo ng, dô n khI co fhaI ho co fhô ma c bô nh fIô u duo ng do fhaI nghe n
va bô nh fIô u fhuo ng kho I ha n sau khI sInh con |fuy va y co mô f sô if
va n fIô p fu c bI fIô u duo ng).
2.A nh huc ng cu a Iha! nghe n uc ! \c ! Ié nh I!é u uuc ng nhu Ihé
na c?
Nhu da no I o frôn, fhaI nghe n co fhô coI Ia mô f yô u fô sInh bô nh
fIô u duo ng. Ngoa I ra, vo I nguo I da bI fIô u duo ng fruo c Iu c co fhaI fhì
bô nh dô bI fang na ng fhôm Iôn. Tình fra ng ha duo ng huyô f dô xa y ra
ngay fu nhu ng fha ng fhaI nghe n da u fIôn do fình fra ng nghe n: an
uô ng ke m, nôn mu a; nha f Ia dô I vo I nguo I bô nh duo c dIô u frI fhuo ng
xuyôn ba ng InsuIIn. Tình fra ng foan ho a cu ng dô xa y ra va o nhu ng
fha ng gIu a va cuô I ky fhaI nghe n. KhI chuyô n da , do an uô ng ke m,
ca c co fu cung va co ba p cu a co fhô Ia I va n dô ng nhIô u, fIôu fô n nhIô u
nang Iuo ng fhì nguy co ha duo ng huyô f ra f cao; khI do co fhô pha I
ngu ng ha n vIô c dIô u frI ba ng InsuIIn va co khI co n pha I fruyô n fhôm
dung dIch co duo ng cho sa n phu . Sau khI sInh, fa c du ng cu a ca c
hormon rau fhaI không fô n fa I nu a cu ng ca n dIô u chInh InsuIIn dIô u
frI cho nguo I bô nh mô f ca ch fhich ho p.
2. A nh huc ng cu a Ié nh I!é u uuc ng uc ! \c ! Iha! nghe n Ihéna c?
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 88
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
KhI nguo I bI bô nh fIô u duo ng co fhaI hoa c khI nguo I co fhaI bI
fIô u duo ng, bô nh dô u co a nh huo ng xa u dô n me va con:
- Ðô I vo I ba me : Nguo I co bô nh fIô u duo ng ke m fheo fhaI nghe n
fhì fhaI nghe n Ia n do dô bI nhIô m dô c |fIô n sa n gIa f va sa n gIa f). Ða
me cu ng dô bI nhIô m fru ng na ng; co fy Iô sInh pha I can fhIô p nhIô u
hon |mô sInh, chIu ca c fhu fhua f do sInh kho ). Sau khI sInh co fhô bI
fIô u duo ng na ng hon. Co khoa ng 5% dô n 20% ba me bI fIô u duo ng
frong Iu c co fhaI sau khI sInh va n fIô p fu c bI bô nh.
- Ðô I vo I fhaI nhI: ThaI nhI cu a ca c ba me bI fIô u duo ng co fy Iô
fu vong chu sa n cao. ThaI co fhô bI dI fa f. So sInh khI sInh ra cu ng dô
bI fIô u duo ng. Tam fha n kInh cu a fre fhuo ng cha m pha f frIô n. Su
fruo ng fha nh vô phô I cu a fhaI frong da con ba me co bô nh fIô u duo ng
fhuo ng cha m hon so vo I fhaI nhI cu a ca c ba me không bI bô nh: do do
nô u fre bI sInh non fhì ca ng dô bI suy hô ha p na ng. Con cu a ca c ba
me fIô u duo ng fhuo ng na ng can, fo con va fo ca ca c bô pha n nô I fa ng
fru co na o |4kg hoa c hon fhô Ia chuyô n fhuo ng ga p o ca c ba me bI
fIô u duo ng) vì fhô fhaI na y fhuo ng gay de kho , co fy Iô mô cao; nô u de
duo c fheo duo ng duo I cu ng dô bI sang cha n. ThaI fuy fo con nhung
Ia I ke m vô chu c nang va pha f frIô n sau khI sInh, da c bIô f Ia pha f
frIô n vô fri fuô , fam fha n. Vì va y so sInh cu a ca c ba me fIô u duo ng
fhuo ng duo c coI Ia nhu ng be khô ng Iô nhung chan da f se f.
ÐIô f duo c ca c da c dIô m cu a bô nh fIô u duo ng dô I vo I fhaI nghe n
nhu frôn, chu ng fa fha y vIô c kha m fhaI pha f hIô n ca c ba f fhuo ng Ia
ra f quan fro ng. Nô u ba me bI fIô u duo ng |bô nh co sasn fu fruo c hay
chI do fhaI nghe n gay nôn, du fhuô c nho m II hay nho m I) cu ng ca n
duo c fheo do I va cham so c chu da o o ca haI phia: ca c fha y fhuô c sa n
khoa va ca c fha y fhuô c chuyôn khoa nô I fIô f dIô u frI bô nh fIô u
duo ng. Mo I fhu fhuô c men va chô dô an uô ng frong gIaI doa n fhaI
nghe n na y ca n fheo du ng chI da n cu a ca c fha y fhuô c chuyôn khoa. Co
nhu fhô mo I mong fra nh duo c ca c ru I ro, faI bIô n cho ca me va con.



CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 89
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Thai ngheá n vúá i ngûúâ i mùæ c bïå nh tim

Trong co fhô nguo I fa, fIm Ia mô f ba p co rô ng, hoa f dô ng IIôn
fu c suô f fu khI duo c hình fha nh frong ba o fhaI cho dô n khI "nha m
ma f xuôI fay", ha u nhu không co gIaI doa n nghI ngoI nhu ca c Ioa I co
ba p, co fron kha c co fhô |fa f nhIôn frong chô dô Ia m vIô c, fIm co ca ch
nghI ngoI rIông cu a no ).
O phu nu fruo ng fha nh fIm da p suô f mô I phu f frung bình 70
dô n 80 Ia n va frong mô f phu f nhu fhô fIm bo p dI mô f Iuo ng ma u xa p
xI 5 Iif dô phan bô kha p co fhô . Nhu va y frong mô f nga y fIm da va n
chuyô n mô f Iuo ng ma u ga n 7.200 Iif |frôn 7 fa n).
O phu nu co fhaI, nhIp fIm fang da n fu fua n Iô fhaI nghe n fhu
10 dô n fua n fhu 35. NhIp fIm o cuô I fhaI ky co fhô fang hon fruo c
mô I phu f 10 nhIp. Iuo ng ma u fIm pha I bom dô nuôI co fhô me va mô I
phu f fang hon fruo c. O fua n fhaI nghe n fu 25 dô n 32, Iuo ng ma u qua
fIm co fhô fang fu 30 dô n 50%, nghIa Ia mô I nga y fIm pha I fa I fhôm
mô f khô I Iuo ng ma u fu 2.160 dô n 3.600 Iif |fu hon 2 fa n dô n 4 fa n).
So dI fIm pha I Ia m vIô c va f va fhôm nhu va y vì nguo I me khI co fhaI
ngoa I vIô c nuôI duo ng ba n fhan mình co n pha I cung ca p oxy, va ca c
cha f bô duo ng dô nuôI fhaI Io n Iôn frong da con qua hô fhô ng fua n
hoa n rau fhaI gIu a me va con.
Vo I nguo I phu nu kho e ma nh, fIm không bô nh fa f fhì no co fhô
chIu du ng duo c su Iao dô ng qua mu c do nhung vo I nguo I da co bô nh o
fIm |co fu khI de ra |ba m sInh), hoa c do ma c ¦ha I) fhì ca c yô u fô fhay
dô I na y se fro nôn ra f nguy hIô m dô n su c kho e va fing ma g fhaI phu .
Trong ca c bô nh fIm, ca c bô nh ma c pha I do bô nh fha m fIm gay ra co
nguy co cao hon ca , da c bIô f Ia bô nh he p van haI Ia . Ca c bô nh fIm
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 90
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ba m sInh nô u da sô ng duo c dô n fuô I fruo ng fha nh fhì nguy co dô I vo I
nguo I me if nhIô u co nhe hon nhung va n Ia nhu ng nguy co da ng kô
so vo I ca c Ioa I nguy co cao kha c frong fhaI nghe n.
1å y nguy cc cu a Iha! nghe n uc ! \c ! Ié nh I!n !a g¡?
Nô u nguo I bô nh da co bô nh fIm na ng, fIm da fu ng bI suy fhì
fhaI nghe n co fhô gay faI bIô n ngay fu nhu ng fha ng da u, da c bIô f Ia
fhaI nghe n fu fha ng fhu ba fro dI, khI co fhô me co nhu ng fhay dô I ro
rô f o hô fua n hoa n |nhIp fIm fang, khô I Iuo ng ma u fang, Iuo ng ma u
do mô I Ia n fIm bo p fang va nhu ca u oxy cu ng fang ro rô f). Ca ng vô
nu a sau cu a fhaI ky , faI bIô n fIm - sa n sa y ra ca ng nhIô u hon ,nha f Ia
va o Iu c chuyô n da sInh, Iu c sô rau va nhu ng nga y da u sau sInh. Ca c
faI bIô n fIm - sa n hay ga p nha f Ia :
- Phu phô I ca p: Ðo fIm fra I bI suy, ma u o fIm pha I dô n Iôn phô I
bI u do ng Ia I mô I Iu c nhIô u Ia m kha nang ha p fhu oxy o phô I gIa m
fhIô u khIô n nguo I bô nh kho fho du dô I, fim fa I; phô I bI phu nô do u
huyô f gay ho ra bo f hô ng Ia n ma u. Nô u không kIp fho I pha f hIô n va
dIô u frI nguo I bô nh co fhô nhanh cho ng chô f nga f ma y van da mô fa
nhu mô f fruo ng ho p "chô f duô I frôn ca n".
- Suy fIm ca p: Ðo Ia m vIô c qua fa I, foa n bô fIm bI suy khIô n
nguo I bô nh bI phu nô , kho fho ; gan fo ra, huyô f a p ha fha p cu ng dô
dua dô n fu vong.
- Ta c ma ch phô I: Ðo ca c cu c ma u dông hình fha nh frong Io ng
fInh ma ch vì ma u bI u frô Iau fa I do frôI fheo do ng ma u vô fIm, Iôn
phô I gay fa c fa I dô ng ma ch phô I Ia m chô f nguo I bô nh nhanh cho ng.
- Ioa n nhIp fIm: Ia ha u qua cu a fIm suy do qua fa I gay ma f
dIô u ho a hoa f dô ng cu a da m rô I fha n kInh fu dô ng chI huy fIm.
1é nh I!n cc a nh huc ng g¡ ué n I¡nh Ira ng Iha! nghe n hay
Rhcng?
Qua fheo do I nhu ng nguo I bI bô nh fIm co fhô fha y:
- Nguo I bI bô nh fIm không hô gIa m su f kha nang fhu fhaI va
cu ng if bI sa y fhaI.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 91
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Ðô nh fIm co fhô gay sInh non va khI bô nh na ng co fhô Ia m
chô f fhaI do không cung ca p du oxy va cha f dInh duo ng nuôI no .
- Nô u fhaI duo c du fha ng fhì fhuo ng bI suy dInh duo ng.
- KhI sInh, nguo I bô nh fIm fhuo ng co cuô c chuyô n da ke o da I,
dô bI bang huyô f, dô bI vIôm fa c fInh ma ch frong fho I ky ha u sa n, co
fhô dua dô n fa c ma ch phô I dô f ngô f nhu da no I frôn.
- Nô u bI nhIô m fru ng sau sInh fhì ra f dô fro fha nh nhIô m fru ng
huyô f ba n ca p co fô n fhuong ra f na ng o fIm |bô nh OsIer).
To m Ia I fhaI nghe n va bô nh fIm ra f nguy hIô m. Nguo I co fhaI
ma c bô nh fIm ca n duo c pha f hIô n, fheo do I, fham kha m fhuo ng
xuyôn o ca haI khoa TIm va Sa n. Nhu ng fIô n bô vô dIô u frI TIm - Sa n
hIô n nay da gIa m duo c nhIô u fu vong cho ca me va con; sô pha I pha
fhaI dIô u frI fuy không co n nhIô u nhung nô u co nguy co Io n dô I vo I
sInh ma ng ba me fhì va n pha I da f ra dô su fri.
Trôn fhô gIo I ca c bô nh ma c pha I da gIa m nhIô u nho chô dô pha f
hIô n va pho ng ngu a bô nh fha p fIm nôn faI bIô n TIm - Sa n da fro nôn
hIô m ga p nhung o nuo c fa no va n Ia mô f frong nhu ng nguyôn nhan
gay fu vong cho ca c ba me fa I ca c khoa va bô nh vIô n sa n.










CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 92
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Thai kyâ vaâ siïu êm

KhI mang fhaI, nguo I me na o cu ng muô n bIô f du a con cu a mình
Ia fraI hay ga I, ho nôn no ng mong duo c bIô f IIô n, không pha I cho dô n
khI sInh. Va sIôu am da gIu p ho fho a ma n duo c duo c dIô u do .
Tuy nhIôn, dô I vo I nhu ng nguo I Ia m công fa c sa n khoa, fhì day
chI Ia mô f va n dô ra f nho , dIô u ho quan fam va muô n fa f ca ca c ba
me cu ng quan fam co n Io n hon fhô ra f nhIô u, quan fro ng hon nha f
nhIô u. Ðo Ia ca mô f qua frình hình fha nh va pha f frIô n cu a em be co
duo c bình fhuo ng hay không7 VI fri cu a ba nh nhau, cu ng nhu sô
Iuo ng nuo c ô I co duo c bình fhuo ng hay không7
Vô ma f chuyôn môn, sIôu am da gIu p ra f nhIô u cho vIô c cha n
doa n cu a ba c sI, nha f Ia nhu ng khI fhông fIn fu phia nguo I dang
mang fhaI không duo c da y du va chinh xa c.
Trong pha m vI ba I na y, chu ng fôI muô n gu I dô n ca c ba me mô f
va I dIô u ca n bIô f vô gIa frI cu a sIôu am frong fhaI ky , dô chu ng fa
cu ng hIô u ro hon mu c dich cu a nhu ng Ia n dI sIôu am.
KhI mang fhaI, ca c ba me nôn dI sIôu am if nha f Ia ba Ia n frong
suô f fhaI ky .
1å n Ihu nhå I (O Ia Iha ng uå u cu a Iha! Ry 1
Ðô I vo I nhu ng ba me co chu ky kInh không dô u, hoa c không
nho ro nga y kInh cu a mình, fhì sIôu am frong ba fha ng da u ra f co gIa
frI dô du doa n nga y sInh.
Trong ba fha ng da u, fhaI co n qua nho , ba c sI không fhô nghe
fha y fIm fhaI qua bu ng nguo I me duo c, nguo I me cu ng không fu fheo
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 93
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
do I fhaI ba ng da u hIô u fhaI ma y duo c, nôn ca n sIôu am dô xa c dInh
co fhaI frong fu cung chua, hay fhaI na m ngoa I fu cung.
- Xem Ia 1 fhaI, hay song fhaI, 3 fhaI...
- Xem Ia fhaI fhuo ng hay fhaI fru ng.
Ngoa I ra, khI kha m fhaI, ba c sI fha y nguo I bô nh co frIô u chu ng
ba f fhuo ng, vi du nhu dau bu ng, ra huyô f, hoa c nghI ngo co khô I u
ke m fheo... fhì cho dI sIôu am dô :
- Xem co pha I vu a co fhaI, vu a co vo ng frong fu cung hay
không.
- Co pha I co fhaI ngoa I fu cung hay không.
- ThaI co n sô ng hay da chô f.
- Nô u sa y fhaI: da ra hô f chua hay co n so f.
- Nô u do a sa y fhaI: xem ba nh nhau bI bo c fa ch nhIô u hay if dô
IIô u huo ng dIô u frI.
- Xem fhaI co ke m fheo khô I u không7 Kich fhuo c khô I u Ia bao
nhIôu...
1å n Ihu ha! (1a c nhu ng Iha ng g!u a cu a Iha! Ry 1
Iu c na y, fhaI nhI da hình fha nh da y du ca c co quan, bô pha n
frong co fhô , vì va y sIôu am Iu c na y co fhô fha y duo c:
- Ia con fraI hay con ga I.
- Nhung quan fro ng hon ca Ia dô pha f hIô n nhu ng dI fa f ba f
fhuo ng cu a em be , dô co fhô cho sa n phu nhu ng Io I khuyôn fhich ho p
vô chô dô dInh duo ng, hay Ia quyô f dInh co nôn fIô p fu c duo ng fhaI
hay không.
1å n Ihu Ia (1a c Iha ng cuc ! cu a Iha! Ry 1
- Xem fhaI fhua n hay không.
- Ða nh nhau ba m o dau, vôI ho a nhIô u hay if.
- ThaI fo hay nho , hay suy dInh duo ng.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 94
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Nuo c ô I co n bình fhuo ng, hay da bI ca n dI...
Ngoa I nhu ng Iy do frôn, frong qua frình fheo do I fhaI, nô u nghI
ngo co dIô u gì ba f fhuo ng, ba c sI se cho dI sIôu am dô gIu p fhôm cho
công vIô c cha n doa n duo c chinh xa c.





















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 95
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Möå t söë lûu yá cho nhûä ng baâ meå treã lêì n àêì u "ài biïín"

Truo c day, khI no I dô n "ba de ", nhu ng ba me fuong IaI fhuo ng
Ia p fu c IIôn fuo ng dô n hình a nh mô f nguo I da n ba vo I chIô c khan
qua ng fru m kin da u, vo I haI cu c bông go n nu f kin Iô faI, haI ba Io p
qua n a o phu kin fay chan, vo Ien kin ba n chan, buo c dI fu ng buo c
cha m cha p hay na m frong gIuo ng noI kin vo I ma y Io p ma n che va
mô f me Iu a fhan duo I ga m gIuo ng cha y suô f nga y dôm, cô ng fhôm
va o do Ia xoa bo p ba ng da u no ng, ruo u no ng, không fa m gô I suô f ca
fha ng fro I, nhu ng bu a an vo I fhIf kho ma n, muô I fIôu, không duo c an
rau... Tuy nhIôn hIô n nay, cu ng ra f hay ga p nhu ng hình a nh fra I
nguo c Ia I, phu nu sau sInh na m frong pho ng ma y Ia nh, ma c a o ngu
mo ng, an uô ng không kIông cu ... Tha f ra, ca 2 ca ch cham so c phu nu
mo I sInh kô frôn dô u co nhu ng uu dIô m va khuyô f dIô m ma ba n pha I
IInh dô ng a p du ng frong fu ng fruo ng ho p cu fhô .
1. ^hu ng quan n!é n sa! !å n cå n Ira nh:
- Na m pho ng kin gIo ha ng fha ng fro I, na m Iu a, ho Iu a cho me
va be ...: Tha f ra frong qua khu , ông ba cu a chu ng fa không saI Ia m
Ia m frong vIô c cham so c phu nu mo I sInh nhu va y, nha f o nhu ng
vu ng phia Ða c va o mu a dông, fro I ra f Ia nh va co gIo ba c. Sau sInh, co
fhô ba n fhuo ng mô f mo I va co ca m gIa c Ia nh do ma f nhIô u ma u, ma f
nhIô u nang Iuo ng cho cuô c sInh, be cu a ba n cu ng ra f ca n hoI a m vì
fre con mo I sInh dô ma f nhIô f ra môI fruo ng ngoa I nôn ba f buô c pha I
gIu a m du cho ca con va me .
Tuy nhIôn o ca c vu ng phia Nam, nhIô f dô môI fruo ng fhuo ng
cao nôn vIô c na m ho Iu a Ia không ca n fhIô f, dôI khI co n co fhô mang
Ia I nhu ng dIô u faI ha I nhu Ia m me va con dô mô hôI suô f ca nga y Ia m
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 96
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
cho co fhô ma f nuo c, da a m fhuo ng xuyôn khIô n bI ham Io , vI fru ng
dô pha f frIô n gay vIôm da, hoa c gay ra faI na n ngoa I y muô n nhu fa n
Iu a co fhô gay pho ng cho me va con nô u so y ... Nô u o nhu ng vu ng
Ia nh nhu o vu ng cao nguyôn, nu I cao, hay va o mu a dông Ia nh co gIo
ba c... ba n co fhô na m pho ng kin da o fra nh gIo Iu a sau sInh hoa c da f
mô f me fhan nho ho a m duo I ga m gIuo ng vô ban dôm, nhung hoa n
foa n không nôn ca ch Iy vo I môI fruo ng ngoa I qua Iau. Ða n va be nôn
ra ngoa I pho ng phoI na ng va o buô I sa ng khoa ng mô f va I fua n sau
sInh, hif fho không khi frong Ia nh va va n dô ng nhe nha ng se gIu p co
fhô ba n phu c hô I nhanh hon.
- A n uô ng kIông khem qua mu c: Sau khI sInh, ba n ra f ca n phu c
hô I nang Iuo ng da ma f frong qua frình "vuo f ca n" va chua n bI nguô n
nang Iuo ng fa o su a nuôI con. Muô n va y, ba n pha I an mô f chô dô an
da y du cha f dInh duo ng, da da ng fhu c pha m, bu du nuo c va nha f Ia
không nôn fhIô u rau fra I dô du ng bI fa o bo n. A n du ng fheo kha u vI
fhuo ng nga y cu a ba n, không nôn an ma n hon, fra nh ca c gIa vI co mu I
nô ng cay co fhô a nh huo ng dô n mu I vI cu a su a me nhu ha nh, fo I...
fra nh ca c fhu c uô ng co cô n va cha f kich fhich nhu ruo u, bIa, ca phô...
- Cu nuo c, không fa m gô I suô f ha ng fha ng fro I: Ða chu ng fa Ia
mô f co quan ra f nha y ca m va ra f ca n duo c ba o vô . Nô u không fa m
ru a sa ch se fhuo ng xuyôn, ca c Iô chan Iông se bI bif va vI fru ng co co
hô I pha f frIô n gay vIôm da, ngu a nga y ra f kho chIu cho ba n. Chua kô
Ia mu I mô hôI duo c "fich fru " ha ng fha ng cô ng vo I mu I da u, ruo u
no ng xoa bo p ha ng nga y co fhô gay "dI u ng" cho nhu ng nguo I xung
quanh ba n da y.
2. Jc I sc\!é c cå n !a n ué chuå n II chc !å n "u! I!é n" cu a Ia n
- Ða n ca n chua n bI sasn mô f sô qua n a o rô ng ra I, fhoa ng ma f
may ba ng Ioa I va I cofon hu f mô hôI: frong nhu ng nga y da u sau sInh,
co fhô ba n ca n dô n va I chIô c va y rô ng, da I vu a pha I dô dô da ng Ia m
vô sInh, fhay bang... Ca c a o nôn may rô ng dô dô cho be bu . Không
nôn du ng Ioa I a o ba ng va I qua mo ng hay may sa f ca nh. Nô u ba n o
vu ng khi ha u Ia nh, nôn chua n bI fhôm va I chIô c a o Ien, khan qua ng,
vo Ien...
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 97
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Khoa ng muoI go I bang vô sInh: HIô n nay frôn fhI fruo ng co
ra f nhIô u Ioa I bang ra f fIô n Io I cho ba n, ba n nôn cho n haI Ioa I bang
da y mo ng kha c nhau. Trong fua n da u sa n dIch nhIô u ba n ca n dô n
Ioa I bang da y, haI fua n sau do sa n dIch if da n co fhô ba n chI ca n dô n
Ioa I bang mo ng dô dô chIu.
- Nô u ba n fhich du ng ca c Ioa I da u no ng nhu da u gIo , khuynh
dIô p... co fhô mua mô f if, nhung ca n Iuu y fra nh Ioa I da u co mu I co
fhô Ia m cho be kho chIu.
- Trong nhu ng nga y sa p sInh, fhuo ng ba n ca m fha y mô f mo I,
kho chIu, dau nhu c kha p mình ma y. Nô u ca c ba n Ia công nhan vIôn
chu c nôn fhu xô p công vIô c dô co fhô nghI so m khoa ng ba bô n fua n
fruo c nga y du sInh. Nôn va n dô ng nhe nha ng, không nôn dI Ia I qua
nhIô u, xa ch na ng, Ieo fhang, dI xe frôn ca c doa n duo ng da n xo c hoa c
dI xa frong nhu ng fha ng cuô I cu ng cu a fhaI ky vì ra f dô sInh so m,
sInh ro f...
- Ða c bIô f, ba n không nôn bo bu a an. Ða n ra f ca n su c kho e cho
cuô c sInh sa p fo I. Thuo ng frong nhu ng nga y cuô I cu a fhaI ky su mô f
mo I hay Ia m ba n bIô ng an, ma f kha c fu cung fo Iôn che n e p ca c co
quan frong bu ng kô ca da da y nôn ba n fhuo ng co ca m gIa c da y bu ng,
an mau no. Ða n co fhô an Ia m nhIô u bu a nho , an ca c fhu c an ma ba n
ua fhich, ca c fhu c an mô m dô an, uô ng su a... Chô dô an ca n da da ng,
du cha f, gIa u cha f fuoI nhu rau fra I gIu p ba n fra nh fa o bo n nha f Ia
frong nhu ng nga y sa p sInh.
- Nôn fa m gô I mô I nga y ba ng nuo c a m.
- KhI nhu ng con dau chuyô n da ba f da u, co fhô ba n se ca m fha y
so ha I. Ha y fìm su chIa se noI chô ng ba n, me ba n va ca noI du a con
sa p cha o do I cu a ba n nu a. Ða n nôn hif fho sau va dIô u ho a, chu y
fra nh fe nga va pha I fuan fhu fheo mo I huo ng da n cu a ba c sI va nu
hô sInh frong pho ng sInh dô be va ba n duo c an foa n nha f.
3. Ca c \!é c quan Iån sau s!nh
- Sau khI sInh, fhuo ng ba n hay ca m fha y Ia nh. Ðo Ia do ba n da
ma f nhIô u ma u va su c Iu c cho cuô c vuo f ca n. Ða n nôn uô ng mô f Iy
su a no ng, da p mô n a m va ngu mô f chu f, ca m gIa c se dô chIu hon
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 98
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
nhIô u. Nô u cuô c chuyô n da ke o da I, ba n ca m fha y do I va muô n an fhì
cu vIô c an mô f chu f fhu c an ma ba n fhich.
- Mô f va I nga y sau sInh, ba n se fha y hIô n fuo ng "cuong su a".
Ngu c se co ca m gIa c cang dau, dôI khI ba n bI sô f nhe va ca m fha y
mô f mo I. Nôn chuo m ngu c vo I nuo c a m va ho I y kIô n ba c sI vô vIô c
du ng fhuô c.
- Ðu ng quôn ra ng con ba n ca n bu su a non ca ng so m ca ng fô f
sau sInh. Ðô gIu gìn nguô n su a me cho be , ba n ca n pha I Iuu y dô n
vIô c cho be bu nhIô u Ia n frong nga y. Truo c va sau mô I Ia n cho bu ba n
nôn Ia m vô sInh vu sa ch se ba ng nuo c a m. Nôn nho ra ng fra ng fha I
fInh fha n cu a ba n cu ng a nh huo ng dô n Iuo ng su a da nh cho con.
Trong fha ng da u con cu a ba n fhuo ng hay fhu c nhIô u vô dôm va ba n
pha I fhu c fheo, vì va y nôn franh fhu ngu nhu ng Iu c con ba n ngu va o
ban nga y.
- Ða n ca n an uô ng du fhu dô co cha f fa o su a cho con bu , da c
bIô f Iuu y an nhIô u rau qua fra nh fa o bo n. Trong dan gIan va n Iuu
fruyô n mô f sô mo n an da nh fa m bô cho sa n phu , co fa c du ng Io I su a
nhu gIo heo ha m vo I du du hay da u den, ga a c fIô m fhuô c ba c, rau
Iang na u vu su a bo ... Thu c cha f day Ia ca c mo n an gIa u dInh duo ng
co fhô su du ng ra f fô f cho phu nu mo I sInh. Trong fho I gIan sau sInh
va frong suô f fho I gIan cho con bu ba n ca n an fhôm mô I bu a mô f
che n com, uô ng fu 1-2 Iy su a mô I nga y. Nôn uô ng fhôm nhIô u nuo c.
Chu y fra nh ca ch fhu c an co nhIô u gIa vI, cay hay chua qua cu ng nhu
ca c fhu c uô ng co men nhu bIa hay ruo u. Ca c fhu na y co fhô qua su a
Ia m mu I su a fhay dô I.
- Ðô I vo I fa f ca ca c Ioa I fhuô c du Ia fhuô c bô , ba n cu ng chI nôn
su du ng khI da co y kIô n cu a ba c sI.
- Nôn dI Ia I so m mô f ca ch nhe nha ng dô co fhô ba n mau cho ng
fro vô fra ng fha I bình fhuo ng. Trong khoa ng 2 fua n da u sau sInh,
am hô se ra sa n dIch ma u do da m sau do nha f da n, cuô I gIaI doa n
na y co fhô co kInh non do fuoI. Ca n chu y va ba o ngay vo I ba c sI nô n
ba n fha y sa n dIch sa m den, mu I hôI hoa c ba n bI sô f.
- Trong Ia n sInh da u fIôn, ba c sI hoa c nu hô sInh se ca f fa ng
sInh môn |vu ng cu a mình) dô be dô ra ngoa I fra nh sang cha n. Ða n
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 99
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ca n chu y gIu vô sInh sa ch se vu ng vô f may, ha ng nga y pha I ngam
ru a haI ba Ia n vo I fhuô c sa f fru ng sa n khoa va ru a sa ch sau mô I Ia n
dI fIô u. Ca n fhay bang vô sInh sa ch fhuo ng xuyôn fra nh fình fra ng
a m uo f ke o da I vô f fhuong se cha m Ia nh va dô nhIô m fru ng.
- Va I nga y sau khI sInh ba n co fhô fa m gô I vo I nuo c a m. Chu y
noI fa m ca n fra nh gIo Iu a. Sau khI fa m nôn ma c a m dô fra nh bI ca m
Ia nh.
- Va mô f dIô u ra f ca n fhIô f, du ng quôn ho I ba c sI vô vIô c fra nh
fhaI sau khI sInh frong fho I gIan chua ha nh kInh Ia I.


















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 100
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Duâ ng thuöë c cho phuå nûä àang cho con buá

VIô c du ng fhuô c cho phu nu dang cho con bu ca n Iuu y nhu ng
dIô m sau day:
1. Mô f sô fhuô c co fhô Ia m ma f su a me : vi du aspIrIn, mô f sô
fhuô c kha ng sInh esfrogen, bromorcrypfIn
2. NhIô u fhuô c ma me du ng co fhô co dô c finh vo I fre do ba I
fIô f qua su a: fhuô c ngu Ioa I barbIfurIc, fhuô c fra n fInh dIazepam, co
aIcaIoId na m cu a ma ch
Mô f sô fhuô c duo c fha I fru qua su a vo I nô ng dô kha cao hon o
ma u me co fhô gay dô c cho fre nhu ca c Iodua. Mô f sô fhuô c u c chô
pha n xa bu cu a fre nhu phenobarbIfaI. Mô f sô fhuô c kha c co fhô gay
dI u ng cho fre .
1a ng nc I scIhuc c cå n Ira nh hay Ihå n Irc ng uu ng Rh! uang chc
ccn Iu

Tén Ihuc c Ch! chu
Thuc c hé Ihå n R!nh Irung
ucng
- Ca c barbIfurIc |nhu
phenobarbIfaI meprobamaf)
- Ca c bromId, cIoraIhydraf,
fra nh du ng |IIô u cao hay fho I
gIan da I co dô c cho fre em)
nô ng dô o su a me co fhô ga p fo I
4 Ia n so vo I nô ng dô o ma u me ,
co fhô dô da ng gay ngu cho fre
em
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 101
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
fra nh du ng vì gay buô n ngu , u c
chô fha n kInh va ma n ngu a o
fre , gay ga y su f cho fre
fhuô c fra n fInh nho m dIazepIn
|nhu dIazepam)
- HaIoperIdoI va ca c da n cha f
phenofhIazIn
frôn su c va f gay bIô n dô I fa p
finh
Ia m fre ma f pha n xa bu - PhenobarrbIfaI va prImIdon
- AIcaIoId na m cu a ma ch va
da n cha f
gay nhIô m dô c cho fre em, du ng
Iau gIa m fIô f su a.
dô c finh vo I fre so sInh ma c da u
nô ng dô frong su a me chua cao
Thuc c hé I!n na ch
- Thuô c che n befa
- Thuô c chô ng dông ma u du ng
uô ng
gay faI bIô n xua f huyô f cho fre
so sInh
nhIô m dô c cho sô fre em ma n
ca m
fang nhu dô ng ruô f gay Ia cha y
va frIô u chu ng ma n ca m cho
mô f sô fre em
Thuc c hé I!éu hca
- AfropIn
- PhenoIphfaIeIn

kich fhich fha n kInh fre nho Thuc c hé hc hå p
- AmInophyIIn
- CyprohepfadIn
co fhô u c chô fIô f su a
Thuc c hé nc ! I!é I co fhô gay gIa m duo ng huyô f o
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 102
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
fre
dô gay suy fuyô n gIa p cho fre
nho
a nh huo ng dô n hoa f dô ng fuyô n
gIa p cu a fre nho
du ng Iau vo I IIô u Iuo ng frôn
10mg/ nga y co fhô a nh huo ng
dô n chu c nang fha n cu a fre nho
IIô u cao u c chô fIô f su a
nam finh hoa fre em ga I va Ia m
cho fre em fraI da y fhì so m
gIa m fIô f su a cho mô f sô phu nu
- Thuô c gIa m duo ng huyô f
- Iodua, MTV va ca c fhuô c
kha ng fuyô n gIa p
- ThyroxIn
- Ca c cosfIcosferoId


- Ca c hormon sInh du c
- Ca c androgen
- VIôn fhuô c fra nh fhaI
- ÐromocrypfIn
Ia m ca n su a me
Thuc c chc ng ung Ihu dô c finh cho fre em
VIfamIn
VIfamIn A va Ð
IIô u cao co dô c finh vo I fre em
a nh huo ng dô n fhinh gIcs va
chu c nang fha n
u c chô fuy xuong fre em
Thuc c chc ng nh!é n Rhuå n
- Kha ng sInh amInozId
- CIoramphenIcoI
- SonIazId
- MefronIdazoIe
gay kInh gIa f o fre em. Nôn
uô ng fhôm VIfamIn Ð6 dô
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 103
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
pho ng ngu a
Ia m cho su a me da ng
cô fhô gay ma n ca m o fre em
- PenIcIIIn
- SuIfamId |va co. frImazoIe)

- TefracycIIn
fre so sInh |va I fua n Iô da u)
suIfamId fa c du ng ke o da I co fhô
gay fhIô u ma u fan huyô f cho fre
em
do phu c ho p vo I caIcI o su a me
nôn co fhô gay faI bIô n va ng
r • ng nôn nhIô u fha y fhuô c
kIông fra nh














CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 104
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Giaä n tônh maå ch

Chu ng bô nh: Ða n dô ma c bô nh na y va o gIaI doa n sau cu a fhaI
ky nô u ba n qua ma p, hoa c day Ia bô nh fhuo ng ga p frong gIa dình
ba n. Ðu ng qua Iau hay ngô I va f chan chu ngu co fhô Ia m cho fInh
ma ch ca ng gIa n fo hon nu a.
ÐIô u hIô n: Chan dau, ca c fInh ma ch o ba p chuô I ca ng chan, du I
fro nôn dau do n va phô ng fo Iôn.
ÐIô u pha I Ia m:
- Nang na m nghI ga c chan Iôn cao.
- Ha y fhu nang cao phia chan gIuo ng ba ng ca ch chôm va I ca I
gô I xuô ng duo I dô m. Ma c Ioa I qua n Io f bo sa f |supporf fIghfs) co fhô
cu ng do . Ha y ba n qua n na y buô I sa ng fruo c khI ra kho I gIuo ng.
- Ngô I nghI ga c chan Iôn if nha f Ia haI ca I gô I. Chôm fhôm mô f
ca I gô I kha c va o phia duo I Iung cu a ba n.
- Nôn fa p ca c dô ng fa c chan.






CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 105
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Huyïë t trùæ ng

"Trcng Ihc ! g!an nang Iha! h¡nh nhu !a huyé I Irá ng ra nh!é u
hcn Ih¡ pha !. ^é u Rhcng ca n Ihå y ngu a nga y hcá c Rhc chIu Ih¡ cc
cå n u! Rha n Ia c sI Rhcng?"
Chu ng bô nh: Ða n co fhô nha n fha y cu a mình fang fIô f cha f
nha y |huyô f fra ng) do co bIô n dô ng kich fhich fô frong Iu c mang fhaI.
ÐIô u hIô n: ÐIch am da o frong hoa c fra ng du c fIô f ra hoI nhIô u
hon, không Ia m cho dau hay ra f.
ÐIô u pha I Ia m:
Tra nh du ng ca c fhuô c khu mu I am da o va ca c my pha m xa bông
fhom.
Nôn mang mô f bang vô sInh mo ng.
Nôn dI ba c sI kha m nô u ba n fha y ngu a, dau hay fIô f ra cha f co
ma u Ia hay mu I hôI.







CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 106
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Mïå t moã i

"Tc! ngu nghI uå y uu nhung \å n cu ca n Ihå y Rhcng Rhc e,
nguc ! cu nc ! né I. Cc pha ! Ic! Ih!é u chå I g¡ Rhcng?"
Chu ng bô nh: Ia do fIô n frình mang fhaI fa o nôn fhôm nhu ca u
dô I vo I co fhô . ÐôI khI Ia fu ba n Io au ma ra.
ÐIô u hIô n: Ca m fha y ba I hoa I, va muô n ngu ban nga y. Ðan dôm
fha y ca n ngu nhIô u hon.
ÐIô u pha I Ia m:
- NghI ngoI va fa p ca c ba I fhô du c fhu gIa n.
- Nôn dI ngu so m.
- Ðu ng Ia m vIô c qua su c.









CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 107
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Tûå u do nêë m

Chu ng bô nh: Ca c bIô n dô ng kich fhich fô Ia m gIa fang nguy co
ma c pha I chu ng khi hu do na m. Co fhô xa y ra frong suô f fho I ky
mang fhaI. ÐIô u quan fro ng Ia ca n chu a cho hô f chu ng bô nh na y
fruo c khI em be ra do I vì chu ng fua co fhô Iay qua mIô ng be Ia m cho
vIô c nuôI be fro fha nh kho . Ðu ng xa bông dô ru a sa ch co fhô Ia m cho
chu ng fua na ng hon.
ÐIô u hIô n: Tu am da o xua f ra mô f cha f da c sô f ma u fra ng va
ra f ngu a. Cu ng co khI ba n fha y dau ra f khI dI fIô u.
ÐIô u pha I Ia m:
- Ngung du ng xa bông nô u fha y dau.
- Ha y Ia y ngo n fay dua mô f chu f yagourf nguyôn cha f va o cu a
mình.
- Tra nh ma c fa f ca qua n Io f ba ng nyIon, qua n bo va fra nh du ng
fhuô c khu mu I am hô .
- Nôn dI fham ba c sI, cha c fhô na o ba c sI cu ng kô foa fhuô c kem
fhoa, va mu chu p fu cung.





CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 108
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Sûng mùæ t caá chên vaâ ngoá n tay

"TôI co fhaI duo c 7 fha ng. Ma f ca chan va ca c ngo n fay cu a fôI
hoI bI sung. Không dau nhung co ca m gIa c hoI kho chIu. XIn ho I co
a nh huo ng gì dô n fhaI nhI không7"
Chu ng bô nh: KhI mang fhaI, hoI sung |phu ) Ia chuyô n bình
fhuo ng, do co fhô gIu Ia I nuo c du fhu a va fhuo ng dIô n ra o ky cuô I.
Ðay không pha I Ia dIô u da ng dô cho ba n fam.
ÐIô u hIô n: HoI sung o ma f ca , da c bIô f Ia Iu c fho I fIô f no ng nu c
va o cuô I nga y. Chu ng na y không duo c Ia m cho ba n dau hay kho chIu
gì hô f. Ða n cu ng co fhô nha n xe f fha y ca c ngo n fay mình cu ng do va
sung va o buô I sa ng va nha n không deo vu a nu a.
ÐIô u pha I Ia m:
- Nang nghI ngoI vo I fu fhô ga c chan Iôn cao.
- Ha y fhu fa p nhu ng ba I fa p chan nhe . CIo haI fay Iôn frôn da u
va co duô I ca c ngo n fay.
- Nôn dI kha m ba c sI hoa c nu hô sInh. Nô u fha y sung phu nhIô u
va ro rô f hon fhì co fhô Ia da u hIô u chu ng fIô n sa n gIa f |pre-
ecIampsIa).
- Ha y nhe nha ng xoay ma f ca chan va ba n chan cho ma u Iuu
fhông fô f hon.


CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 109
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Àöí möì höi

"Truc c uåy !I Rh! na c Ic! II uc nc hc! Iay \a chån nhung Iu !u c
nang Iha! ué n nay Ih¡ h!é n Iuc ng na y Ihuc ng ×uyén ×a y ra uu Irc !
Rhcng nc ng nu c?"
HIô n fuo ng dô mô hôI fhuo ng xa y ra frong gIaI doa n fhu 2 va 3
cu a fhaI ky . Ðo Ia do bIô n dô ng kich fhich fô gay nôn va do Iuu Iuo ng
ma u dua fo I da nhIô u hon khI mang fhaI.
ÐIô u hIô n: Ðô mô hôI sau mô I Ia n chI hoI ga ng su c mô f chu f,
hoa c khI fhu c da y frong dôm, ca m fha y no ng nu c, da rIn mô hôI.
ÐIô u pha I Ia m:
- Ða n nôn ma c qua n a o rô ng va ba ng va I bông |coffon). Tra nh
du ng ha ng dô f ba ng so I nhan fa o.
- Ha y uô ng nhIô u nuo c.
- Nôn dô mo cu a sô ban dôm.







CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 110
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Caá c phûúng phaá p sinh con theo yá muöë n

!o c nguyô n sInh con fheo y muô n cu a con nguo I co fhô da co fu
bao Iau nay, fuy nhIôn cho dô n nay, nguo I fa va n chua fìm ra phuong
pha p hIô u qua . Trong ba I na y chI dô ca p dô n va n dô cho n Iu a gIo I
finh cu a du a fre fruo c khI fhu fhaI.
Theo sInh Iy cu a con nguo I, vIô c sInh con fraI hay con ga I phu
fhuô c va o Ioa I fInh fru ng cu a nguo I chô ng. Ðo I vì fa f ca fru ng cu a
nguo I phu nu dô u chu a mô f nhIô m sa c fhô gIo I finh X, frong khI a y
nam gIo I co fhô sInh ra haI Ioa I fInh fru ng kha c nhau Ia Ioa I mang
nhIô m sa c fhô gIo I finh X va Ioa I mang nhIô m sa c fhô gIo I finh Y. Ðo
va y nô u fInh fru ng X fhu fInh vo I vo I fru ng |X-X) fhì se sInh con ga I,
co n nô u fInh fru ng Y fhu fInh vo I fru ng |Y-X) fhì se sInh con fraI.
No I ca ch kha c, vIô c sInh con fraI hay con ga I Iô fhuô c nhIô u va o nguo I
chô ng hon nguo I vo .
Mô f sô phuong pha p cho n Iu a gIo I finh fhuo ng duo c a p du ng:
- Phuong pha p SheffIes du a frôn 3 gIa fhuyô f co ba n:
1. TInh fru ng Y co kich fhuo c nho hon fInh fru ng X.
2. TInh fru ng Y dI dô ng nhanh hon fInh fru ng X.
3. TInh fru ng X co su c chIu du ng va kha nang sô ng cao hon fInh
fru ng Y.
Ðu a frôn 3 gIa fhuyô f na y da da f ra mô f sô phuong pha p dô
fang xa c sua f sInh con fheo y muô n. Truo c hô f pha I xa c dInh fuong
dô I chinh xa c fho I dIô m ru ng fru ng.
- Nô u muô n sInh con fraI
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 111
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
KIông gIao ho p nhIô u nga y fruo c khI ru ng fru ng.
CIao ho p mô f Ia n va o fho I dIô m nghI ngo ru ng fru ng.
- Nô u muô n sInh con ga I
CIao ho p mô I nga y fu Iu c sa ch kInh.
Ngu ng gIao ho p khoa ng 2-4 nga y fruo c fho I dIô m du doa n ru ng
fru ng.
Vo I phuong pha p nôu frôn cho fha y kha nang fha nh công da f
60 – 70%. Ðô bIô f nga y ru ng fru ng, nôn do nhIô f dô co fhô 2-3 vo ng
kInh. Mô I buô I sa ng khI fhu c gIa c da y, co n na m yôn frôn gIuo ng, Ia y
nhIô f kô nga m va o duo I Iuo I frong 5 phu f do fhan nhIô f. ChI Ia I nhIô f
dô mô I nga y frong mô f chu ky kInh nguyô f. Tu nga y co kInh fhan
nhIô f fha p, dô n gIu a ky kInh fhan nhIô f ba f da u cao hon va gIu mu c
cao do fo I nga y co kInh cu a ky sau, Iu c do fhan nhIô f ba f da u fha p.
Nga y fhan nhIô f fang fu fha p Iôn cao |cuô I nu a chu ky fruo c va da u
ba n chu ky sau) Ia nga y fru ng ru ng.
Hoa c don gIa n dô finh hon nhung if chinh xa c hon Ia ca ch finh
fruo c ky kInh 14 Ia nga y fru ng ru ng. Vi du nô u vo ng kInh Ia 30 nga y
fhì nga y fru ng ru ng Ia nga y fhu 16 |30 – 14 = 16).
- Kô f ho p vo I chô dô an
Nô u ba n muô n sInh con fraI fhì fruo c khI fhu fhaI 3 fha ng nôn
an chô dô nhIô u muô I ma n hon bình fhuo ng, an fhIf, ca , khoaI fay,
chuô I va fhu c pha m khô uo p muô I; kIông su a, fru ng, nuo c khoa ng, ca
chua, ca rô f... Sau khI fhu fhaI fhì an fro Ia I bình fhuo ng.
Nô u ba n muô n sInh con ga I ha y an nhIô u canxI |su a), if muô I, if
kaII...
- Phuong pha p cho n Io c fInh fru ng va fhu fInh nhan fa o
Nguo I fa su du ng nhIô u phuong pha p ho a ho c va va f Iy dô cô
ga ng fa ch haI Ioa I fInh fru ng. Sau do su du ng fInh fru ng da cho n Io c
dô fhu fInh nhan fa o cho nguo I vo . Tuy nhIôn phuong pha p na y chI
fha nh công không qua 70% va fô n ke m.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 112
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Caá c vïë t raå n

"X!n chc I!é I, Rh! nang Iha!, Iung Ic uung Ren Ic! ue chcng
nuI ua cc anh hucng ×au uen Iha! nh! Rhcng?"
Chu ng bô nh: Ca c vô f na y hình fha nh khI da bI cang qua finh
da n hô I bình fhuo ng cu a no fhuo ng dIô n ra frong 2 ky cuô I. Tang can
qua co fhô Ia nguyôn nhan gay nôn ca c vô f na y, chu ng if khI bIô n
ma f ma chI nha f dI fha nh ca c vô f ba c mo .
ÐIô u hIô n: Vô f do dôI khI xua f hIô n frôn vu ng da du I, bu ng, hay
vu frong fho I gIan mang fhaI.
ÐIô u pha I Ia m:
- Tra nh fình fra ng Iôn can qua nhanh.
- Thoa Ia I kem gIu nuo c, duo ng da |moIsfurIzer) cho nga m va o
da co fhô Ia m cho ba n ca m fha y da ma f va do ra f nhung không ngan
cha n hoa c chu a Ia nh duo c ca c vô f ra n.







CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 113
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Khoá nguã

"KhI na o co fho I gIan nghI ngoI Ia fôI cô ga ng nghI ngoI va ngu
dô da m ba o su c kho e cho ca haI me con. Nhung na m hoa I ma không
ngu duo c. XIn duo c fu va n."
Chu ng bô nh: Ða n fhuo ng bI kho ngu co fhô Ia doem be da p, vì
fIô p fu c ma c dI vô sInh ban dôm, hoa c Ia vì bu ng cu a ba n qua Io n nôn
ba n na m không fhoa I ma I frôn gIuo ng. Ða c sI dIô u frI cu a ba n se
mIô n cuo ng mo I kô foa cho ba n du ng fhuô c ngu .
ÐIô u hIô n: Truo c fIôn Ia kho dI va o gIa c ngu va cu ng kho ngu
Ia I sau khI fhu c gIa c. Mô f sô phu nu ga p nhu ng con a c mô ng vô vIô c
sInh no hoa c vô em be . Ða n cho nôn Io Ia ng vô ca c gIa c mo, mô ng mI
fhuo ng không pha n a nh nhu ng gì se xa y ra.
ÐIô u pha I Ia m:
- Ðo c sa ch hoa c fa p ca c ba I fhô du c fhu gIa n nhe hay fa m nuo c
a m fruo c khI dI ngu co fhô gIu p ba n dô ngu .
- Ða n ha y fhu su du ng fhôm gô I. Nô u ba n fhuo ng ngu na m
nghIông vô mô f phia, ba n ha y ga c du I |frôn) Iôn mô f chIô c gô I
ôm.Nguo I fa khuyôn phu nu co fhaI nôn na m nghIông. Vì khI na m
ngu a, fu cung chu a fhaI nhI se che e p va o hô fhô ng ma ch ma u o vu ng
cha u, fha m chi che n dô ng ma ch chu bu ng Ia m gIa m cung ca p ma u
cho fu cung |fhaI nhu cu ng ke m duo c nuôI duo ng). Ma u fInh ma ch o
2 chan kho khan khI fro vô fìm nôn fhuo ng bI phu chan. Ngoa I ra, fu
cung fo co fhô che n e p nIô u quan gay ca n fro do ng nuo c fIô u fu fha n
xuô ng khI fhaI phu na m ngu a. KhI nghIôn cu u su pha f frIô n cu a fhaI
nhu va su fhay dô I cu a fu cung, ca c nha khoa ho c fha y ra ng 80 - 90%
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 114
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
khI mang fhaI fu cung nga sang pha I. Ðo do , fhaI phu nôn na m
nghIông sang bôn fra I Ia fô f nha f.























CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 115
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Phaá t ban (nöí i röm)

"TôI dang mang fhaI va bI nô I sa y. Truo c day du fro I no ng ma y
fôI cu ng không bI. TôI nôn Ia m gì7"
Chu ng bô nh: Thuo ng xa y ra cho ca c ba me co da ng nguo I ma p
ma p va hay dô mô hôI. Co fhô do bIô n dô ng kich fhich fô gay nôn.
ÐIô u hIô n: Ca c ma ng do fhuo ng pha f frIô n frôn vu ng co nô p
ga p, hay ra mô hôI nhu o duo I haI vu hay vu ng be n.
ÐIô u pha I Ia m:
- Nang ru a va Iau khô nhu ng vu ng na y. Ða n ha y du ng xa bông
không co huong fhom.
- Ða n ha y fhoa dIu Ia n da ba ng IofIon caIamIne.
- Ha y ma c qua n a o rô ng ra I ba ng va I bông |coffon).








CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 116
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Trô

"TôI co fhaI duo c 7 fha ng, fruo c day fôI không bI frI nhung
khoa ng fha ng nay fhì co ve không ô n. VIô c mang fhaI co IIôn quan gì
dô n bô nh frI không7"
Chu ng bô nh: Ðo da u cu a fhaI nhI de Iôn nôn ca c fInh ma ch
quanh ha u môn bI gIa n no . KhI ba n ra n dI ca u se Ia m cho bô nh frI
ca ng na ng hon, fhuo ng dIô n ra frong 2 ky cuô I. Ðô nh frI nhe fhuo ng
bIô n ma f không ca n dIô u frI sau khI du a be ra do I.
ÐIô u hIô n: KhI ba n dI ca u, ba n co fhô fha y ngu a, dau va cha y
ma u.
ÐIô u pha I Ia m:
- Tra nh chu ng fa o bo n.
- Không nôn du ng qua Iau
- Mô f ca I fu I chuo m da da f a p va o chô bI frI co fhô Ia m cho ba n
bo f ngu a.
- Nô u bInh frI ke o da I daI da ng, ha y dI kha m o ba c sI hay ba nu
hô sInh, ho co fhô kô foa fhuô c mo bôI ha u môn.




CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 117
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




ÖË m ngheá n

"TôI co fhaI duo c 1 fha ng. TôI dang Io Ia ng cho su c kho e cu a con
fôI va ca fôI nu a. TôI an uô ng không duo c, mô I Ia n an xong Ia nôn ra
hô f."
Chu ng bô nh: Thuo ng Ia mô f frong nhu ng da u hIô u fhaI ky xua f
hIô n da u fIôn, co fhô xa y ra va o ba f cu Iu c na o frong nga y. Su mô f
mo I co fhô Ia m cho va n dô fra m fro ng hon. TrIô u chu ng buô n o I
fhuo ng bIô n ma f sau fua n fhu 12 nhung co khI xua f hIô n fro Ia I sau
na y.
ÐIô u hIô n: NhIô u khI ba n ca m fha y buô n o I khI ngu I fha y mu I
mô f sô fhu c an hoa c kho I fhuô c Ia . Ða sô ca c fhaI phu nha n xe f Ia co
nhu ng Iu c da c bIô f frong nga y hIô n fuo ng na y hay xa y ra.
ÐIô u pha I Ia m:
- Ða n ha y fhu an ca I gì do dô kha c phu c chu ng buô n o I.
- Tra nh du ng ca c fhu c an va mu I Ia m cho ba n ca m fha y buô n o I.
- Ða n co fhô an mô I Ia n mô f if, an nhIô u bu a frong nga y.
- Ðô dô I pho vo I chu ng buô n o I, ba n ha y fhu an ba nh quy khô,
ba nh mì nuo ng hay fra I cay. Ða nh quy bo gu ng hoa c bIa co bo gu ng
co fhô co fa c du ng cu ng nhu nuo c khoa ng.



CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 118
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Soá n àaá i

"Tc! nang Iha! uuc c 8 Iha ng. 1hcng ná c I!é u nhung Ih¡nh
Ihca ng Ic! !a ! sc n ra quå n. 1!é n Iuc ng na y chI nc ! ×ay ra Ihc!. Tc! cc
II g¡ Rhcng?"
Chu ng bô nh: Ia do ca c co sa n xuong cha u yô u va do em be nga y
mô f Io n e p Iôn ba ng quang. Thuo ng xa y ra va o ky cuô I.
ÐIô u hIô n: Ða n fhuo ng so n mô f fi nuo c fIô u ra qua n va o nhu ng
Iu c cha y, ho, ha f hoI hay cuo I.
ÐIô u pha I Ia m:
- Nôn dI fIô u fhuo ng xuyôn
- Ða n nôn fa p Iuyô n ca c co sa n xuong cha u dô u da n.
- Tra nh bI fa o bo n va du ng xa ch na ng.








CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 119
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



ÚÅ chua

"TôI co fhaI duo c 6,5 fha ng va ra f hay o chua. TôI bIô f day Ia
hIô n fuo ng bình fhuo ng nhung không bIô f nguyôn nhan Ia fa I sao7
XIn duo c gIa I fhich."
Chu ng bô nh: Ca I van na m o ngo da n va o bao fu gIa n ra khI co
fhaI, do bIô n dô ng vô ma f kich fhich fô . Vì va y cha f chua frong da
da y fra o nguo c fro Ia I fhu c qua n |Ia ô ng da n xuô ng bao fu ).
ÐIô u hIô n: Ða n ca m fha y dau ra f o ngay gIu a Iô ng ngu c.
ÐIô u pha I Ia m:
- Ðuô I fô I, ba n ha y fhu uô ng mô f Iy su a no ng va nang cao da u
gIuo ng hoa c su du ng fhôm gô I dô gô I da u.
- Ða n ha y dI kha m o ba c sI dIô u frI cu a ba n, co fhô vI na y se kô
foa fhuô c dô chu a chu ng bao fu du acId.









CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 120
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Àaá i rùæ t

"Tc! nang Iha! uuc c 3 Iha ng. Tc! u! I!é u nh!é u !å n Ircng nga y,
uén cu ng \å y, ná c uu gån ué n g!c ngu !a Rhcng ua n uc ng nuc c.
1!é n Iuc ng na y cc I¡nh Ihuc ng Rhcng?"
Chu ng bô nh: HIô n fuo ng na y fhuo ng xa y ra frong gIaI doa n da u
va cuô I cu a fhaI ky , nguyôn nhan Ia do fu cung de Iôn frôn bo ng da I.
TrIô u chu ng na y se fhuyôn gIa m frong ca c fha ng gIu a cu a fhaI ky .
ÐIô u hIô n: Ða n hay ca m fha y mo f dI fIô u.
ÐIô u pha I Ia m:
- Nô u ba n fha y pha I fhu c da y ban dôm dô dI fIô u, fhì vô chIô u
ha y cô ga ng uô ng if nuo c.
- Ða n nôn dI kha m ba c sI nô u ba n fha y ra f buô f mô I khI dI fIô u
vì co fhô Ia ba n da bI nhIô m fru ng.









CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 121
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Caã m thêë y muöë n xóu

"KhI mang fhaI duo c 5 fha ng, fhInh fhoa ng fôI bI cho ng ma f, co
ca m gIa c muô n nga . TôI muô n duo c gIa I fhich va pho ng ngu a."
Chu ng bô nh: Trong Iu c mang fhaI, huyô f a p fha p hon, vì fhô
ba n dô ca m fha y muô n xIu, fhuo ng xa y ra va o ky da u va ky cuô I cu a
fhaI ky .
ÐIô u hIô n: Ca m fha y choa ng va ng va du ng không vu ng. ChI
muô n ngô I hoa c na m.
ÐIô u pha I Ia m:
- Thu du ng du ng yôn qua Iau.
- Nô u ba n ca m fha y mô f ba f fhình Iình, ha y ngô I xuô ng va da f
da u ba n gIu a haI da u gô I cho dô n khI ba n ca m fha y khoe hon.
- Ða n nôn cha m ra I fu fu du ng da y khI dang na m frong bô n
fa m nuo c no ng, hoa c khI dang ngô I hay dang na m. Nô u ba n dang
na m ngu a, fhì fruo c khI du ng da y, ba n ha y xoay nguo I sang mô f phia
da .





CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 122
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Bõ voå p beã

"ThInh Ihca ng Ic! hay II chuc I ru I. !c I ngc I \a Rhc chIu !á n.
Tc! cc II Ih!é u chå I g¡ Rhcng? Cc a nh huc ng ué n Ia c Iha! Rhcng?"
Chu ng bô nh: Co fhô do fhIô u cha f vôI, fhuo ng ga p pha I frong
gIaI doa n cuô I cu a fhaI ky
ÐIô u hIô n: Co ba p co fha f Ia m dau, fhuo ng Ia xa y ra o ba p chuô I
ca ng chan va ba n chan, nhIô u khI va o ban dôm. Thuo ng kho I su ba ng
frIô u chu ng ca ng chan duô I do vo I ca c ngo n chan qua p xuô ng.
ÐIô u pha I Ia m:
- Xoa bo p pha n ba p chan va ba n chan bI co ru f.
- Ha y dI dI Ia I Ia I mô f Ia f khI da bo f dau dô ma u Iuu fhông fô f
hon.
- Ha y dI kha m bô nh, co fhô ba c sI se kô foa fhuô c bô fhôm canxI
va vIfamIn Ð.
- Ða n ha y du ng ba n fay ke o ba n chan vô phia ba n va xoa bo p
ma nh ba p chuô I ca ng chan dô Ia m gIa m con dau do chuô f ru f





CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 123
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Chûá ng taá o boá n

"Tc! cc Iha! uuc c 5 Iha ng. Já c uu Ic! uc ng nh!é u nuc c, án uc ng
I¡nh Ihuc ng, Rhcng án nhu ng Ihu c án qua nc ng nhung \å n hay II
Ia c Ic n. X!n hc ! ca ch phc ng Ira nh"
Chu ng bô nh: Kich fhich fô progesferone cu a fho I ky mang fhaI
Ia m chu ng gIa n ca c co ruô f khIô n cho ca c nhu dô ng ruô f gIa m dI va
gay ra chu ng fa o bo n frong qua frình mang fhaI.
ÐIô u hIô n: Ða n dI fIôu ra phan khô, cu ng vo I sô Ia n dI if hon
fhuo ng Iô .
ÐIô u pha I Ia m:
- Ða n nôn an fhu c an gIa u cha f xo va uô ng nhIô u nuo c.
- Ha y dI ca u ba f cu Iu c na o ba n ca m fha y co nhu ca u.
- Ta p fhô du c dô u da n.
- !ô ng mo I fhuô c bô co cha f sa f da duo c ba c sI kô foa va o sau
bu a an no va uô ng vo I nhIô u nuo c.
- Ha y dI kha m ba c sI nô u chu ng fa o bo n ke o da I. Tra nh du ng
fhuô c nhua n fruo ng |fhuô c xô ).




CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 124
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Chûá ng khoá thúã

"Tc! nang Iha! uuc c 8 Iha ng. Ca ng \é sau Ic! !a ! hay II né I
nc !, nh!ué u Rh! ca n Ihå y Rhc Ihc . X!n hc ! nguyén nhån Ia ! sac?"
Chu ng bô nh: Va o fho I ky cuô I cu a fhaI ky du a be e p Iôn co
hoa nh va Ia m ba n kho fho . Thuo ng fhì chu ng kho fho na y gIa m dI
nhIô u khoa ng mô f fha ng fruo c khI sInh, khI da u du a be Io f qua
xuong cha u. ThIô u ma u cu ng co fhô Ia m cho ba n kho fho .
ÐIô u hIô n: Ca m fha y kho fho khI ga ng su c hoa c ngay ca khI no I
chuyô n.
ÐIô u pha I Ia m:
- NghI ngoI ca ng nhIô u ca ng fô f.
- Ha y fhu ngô I chô m hô m nô u quanh ba n không co ghô na o va
khI ba n ca m fha y kho fho .
- Ðuô I fô I Iu c dI ngu ba n nôn kô fhôm mô f ca I gô I.
- Nô u chu ng kho fho na y nghIôm fro ng, ba n nôn ho I y kIô n ba c
sI hay nu hô sInh.
- Tu fhô ngô I chô m hô m co fhô gIu p ich ba n nô u ba f fhình Iình
ba n ca m fha y hu f hoI khI Ieo dô n Iung chu ng ca u fhang.



CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 125
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Chaã y maá u nûúá u rùng

Cau ho I: "TôI mang fhaI da duo c 7 fha ng rô I, không hIô u sao fôI
Ia I hay bI cha y ma u nuo u ráng?"
Cha y ma u nuo u rang fhuo ng xa y ra frong ca ba gIaI doa n cu a
fhaI ky . Nuo u rang fro nôn mô m hon va dô bI fô n fhuong frong Iu c
mang fhaI. Nuo u co fhô sung do khIô n cho bu a fich fu o chan rang.
ÐIô u na y co fhô da n fo I bô nh Iy nuo u rang va sau rang.
ÐIô u hIô n: Io I cha y ma u, da c bIô f Ia sau khI da nh rang.
ÐIô u pha I Ia m:
- Iuô n chI ke rang va da nh rang ky sau khI an.
- Nôn dI kha m nha sI. Chu a rang duo c mIô n phi frong fhaI ky ,
fuy nhIôn ba n không duo c dI chu p X-quang hoa c qua gay mô Iu c na y.








CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 126
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Chïë àöå dinh dûúä ng sau khi sinh

Nô u ba n cho con bu , ba c sI se khuyôn ba n mô f chô dô dInh
duo ng nhIô u profeIn va nang Iuo ng, co fhô uô ng fhôm su a va nhu ng
cha f kha c ca n fhIô f cho ba n. ba c sI co fhô khuyôn ba n khoan a p du ng
nhu ng chuong frình gIa m can cho dô n khI ba n ngung cho con bu vì
chô dô an kIông co fhô a nh huo ng dô n dInh duo ng cu a fhaI nhI nô u
nhu ba n an không du ng cha f dInh duo ng fhIô f yô u. Co n nô u nhu ba n
không cho con bu fhì ba n cu ng ca n co mô f chô dô an dô ba n co du
nang Iuo ng cham so c em be .
Trong ba f ky phuong pha p an kIông na o fhì nhu ng Ioa I fhu c
pha m fhuo ng bI Ioa I ra Ia fhu c an ngo f, nhu ng mo n fra ng mIô ng va
nhu ng fhu c an co nhIô u cha f be o. Nô u chô dô dInh duo ng cu a ba n co
nhIôu xo, profeIn va if cha f be o, ba n se gIa m can va fro vô bình
fhuo ng nhanh hon.
Trong fho I gIan cho con bu , nguo I me cu ng pha I ca n fha n vo I
fhu c an cu a chinh mình, không nôn uô ng ruo u, ca phô, fra da m, hu f
fhuô c Ia . Nhu ng fhu c an nhu fo I, su, mang... co fhô Ia m dô I mu I su a.
Pha I ca n fha n frong vIô c su du ng ca c Ioa I fhuô c, chI uô ng fheo foa
cu a ba c sI va du ng quôn cho ba c sI bIô f Ia mình dang frong gIaI doa n
cho con bu . Nôn an nhIô u rau ca I, fra I cay, uô ng nhIô u nuo c, an chan
gIo heo ha m du du , uô ng su a va co chô dô nghI ngoI phu ho p. Ha ng
nga y, nôn an nhu ng fhu c an fhuô c ca c nho m fhu c pha m sau day:
- Ða m: ca , fhIf heo, fhIf ga , fhIf vIf, da u pho ng, fa u hu , ca c Ioa I
da u ha f kha c |da u den, xanh, do ...)
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 127
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Rau qua : rau du ca c Ioa I nha f Ia rau Ia xanh va ca c Ioa I rau
fra I, rau cu co ma u va ng hay do |rau dIô p, bông ca I, da u hoa Ian, bi
do , khoaI...)
- Tra I cay, nuo c e p fra I cay: cam, buo I, chanh, chuô I, da o, Iô...
- Ngu cô c: com ga o, ba nh mì, nuI, ngu cô c no I chung, ca c Ioa I
khoaI...
- Sa n pha m fu su a: su a bo hay su a dô ng va f kha c va ca c sa n
pha m fu su a nhu yaourf, fromage, bo... Không fhich su a bo fhì uô ng
su a da u na nh cu ng fô f.
1hcng nén uu ng:
- Thu c pha m co nhIô u duo ng, mo nhu ba nh ngo f, ba nh ra n, ke o,
su a nguyôn kem, kem su a.
- Thu c pha m nhIô u profeIn, nhIô u mo : fromage cu ng, fhIf mo ,
fhu c an nhanh.
^én uu ng:
- Thu c pha m nhIô u cha f xo: ha u hô f fra I cay, rau qua
- Thu c pha m nhIô u profeIn, if mo : ha u hô f ca c Ioa I su a ga y, ga
vIf bo da, da u phu ...









CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 128
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Möå t söë tònh huöë ng àùå c biïå t khi cho con buá meå

Me co du su a cho haI fre sInh dôI không7 Me sanh mô fhì co su a
cho be bu me không7 Ðe sInh fhIô u fha ng, nhe ky co fhô bu me duo c
không7 Ia m fhô na o dô nuôI fre su f môI, ho ha m ô ch, che vo m ha u7
1. Me co du su a cho haI fre sInh dôI không7
- Ca c ba me dô u co du su a dô nuôI ca haI du a fre . KhI me ca ng
cho be mu f vu fhì su a se ca ng fIô f ra nhIô u. Vì va y, nô u ca haI fre
dô u duo c cho bu fhì se co du su a cho ca haI |nhIô u ba me co n co du
su a cho ba dô n bô n du a fre ...).
- Me ca n fìm ra ca ch cho bu fô f nha f sao cho fhua n Io I cho mình
va cho haI fre . Mô I nguo I co fhô Ia m mô f ca ch kha c nhau. Co fhô cho
ca haI fre bu cu ng mô f Iu c hoa c fre fruo c fre sau, mô I fre bu mô f bôn
hoa c fhay dô I Ia n Iuo f haI vu ...
- Ca n su gIu p do cu a nguo I chô ng va gIa dình, cu ng ba n ba c
ca ch gIu p do me cham so c haI du a fre .
2. Ðe sInh fhIô u fha ng, nhe ky co fhô bu me duo c không7
Nhu ng du a fre co can na ng Iu c sInh duo I 1,8 kg fhì không fhô
bu mu f du ma nh dô kich fhich fa o su a, cu ng nhu fre nho hon 1,5 kg
fhì hoa n foa n không fhô fu mu f vu me duo c.
Cho fre sInh nhe ky |sInh duo I 2,5 kg) bu nhu fhô na o7
- Me pha I va f su a dô cho be uô ng ba ng Iy hoa c ba ng Iy va
muô ng, mô f nga y if nha f 8 Ia n |ca ch mô I 3 gIo fhì cho mô f cu ) se gIu p
su a duo c fa o ra IIôn fu c. Nô u me chI va f 1-2 Ia n mô I nga y fhì su a me
se ca n da n va ma f su a.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 129
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- KhI be co fhô bu duo c, cô ga ng gIu p be ho c ca ch mu f vu me
ca ng so m ca ng fô f, dô kich fhich pha n xa fa o su a.
- CIu p be nga m vu me cho du ng. ÐIô u na y co fhô kho khI mIô ng
be nho ma nu m vu Ia I fo. Tuy nhIôn nô u be duo c fa p nga m vu fô f fhì
se nhanh cho ng co fhô fu bu duo c fô f hon.
- Su c be bu duo c fo I dau fhì cho bu fo I do , rô I sau do va f su a co n
Ia I cho uô ng ba ng muô ng.
- Ca n Iuôn gIu a m vì nhu ng fre nho ra f dô bI Ia nh ngay ca frong
fho I fIô f no ng. Mô f fre bI Ia nh fhI pha I su du ng nang Iuo ng fu fhu c
an dô gIu a m co fhô , nôn không du nang Iuo ng dô pha f frIô n. Ca c fô f
nha f Ia cho be ngu cu ng vo I me va da p chung chan.
- Nôn can be dô u da n dô cha c cha n ra ng be fang can fô f.















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 130
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Cho treã nheå cên uöë ng bao nhiïu sûä a laâ àuã cho möå t
ngaâ y?

- Nga y da u fIôn: 60 mI cho mô I kg can na ng cu a fre . ChIa Ia m 8
bu a |hay cho uô ng ca ch mô I 3 gIo ).
- Nga y fhu haI: 80 mI/kg.
- Nga y fhu ba: 100 mI/kg.
- Tu nga y fhu fu dô n nga y fhu ba y: mô I nga y fang 20 mI/kg.
- Tu nga y fhu fa m fro dI: 200 mI/kg/nga y
- Ðuy frì Iuo ng su a na y cho dô n khI can na ng be da f can na ng
cu a fre bình fhuo ng va co fhô fu bu me .










CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 131
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Laâ m gò khi meå chûa xuöë ng sûä a?

- Tre sInh nhe can pha I cho bu so m frong va I gIo da u fIôn dô
fra nh ha duo ng huyô f, cho nôn co fhô không cho duo c fo I khI me
xuô ng su a. Vì va y mô f va I cu an da u fIôn cu a fre co fhô “muo n” su a
cu a mô f ba me kha c du su a |con cu a ba a y bu không hô f...).
- Hoa n foa n yôn fam khI du ng su a cu a ba me na y dô cho con
cu a ba me kha c uô ng. Su a me ra f an foa n, co fhô du ng fuoI, không
ca n pha I fIô f fru ng... Cô ga ng cho be bu ca ng so m ca ng fô f, frong va I
gIo da u sau khI su a duo c va f ra.
Hô fro cho ba me co con sInh nhe ky :
- Ðô I vo I ca c ba me na y, ca n bô y fô ca n co su gIu p do da c bIô f
frong vIô c fa o ra va duy frì nguô n su a me . Tre nhe can không fhô fu
mu f vu ma nh dô kich fhich fa o su a, nhung Ia I ca n su a me hon ca
nhu ng fre bình fhuo ng kha c.
- Me nôn fIn fuo ng ra ng: Su a me Ia fhu c an fô f nha f cho be .
Mình co fhô cho du a con nho cu a mình bu duo c, mình se co du su a
cho con. Ðay gIo me Ia m mô f dIô u fô f Ia va f su a cho be uô ng, sau na y
be du Io n se co fhô fu bu me dô da ng hon.
- Me nôn o ga n con ca ng nhIô u ca ng fô f. Su vuô f ve, a m bô ng se
Ia m cho me ca m fha y yôu fre va gIu p su a fIô f ra.



CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 132
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Laâ m thïë naâ o àïí nuöi treã sûá t möi -húã haâ m ïë ch -cheã
voâ m hêì u?

- Ca c khuyô f fa f na y co fhô duo c chu a frI khI fre Io n hon. Vì
va y, va n dô Ia pha I cho an dô fre Io n va du su c chIu du ng mô f cuô c
pha u fhua f.
- Tre su f môI, ho ha m ô ch phia fruo c mIô ng fhì co fhô bu me .
Ca n gIu p fre nga m duo c ca qua ng vu va o mIô ng fhì mô f pha n vu se
che duo c chô ho va fre co fhô bu fô f hon.
- Tre bI che vo m ha u sau |ho o fha nh frôn va sau ho ng) fhì se
kho bu hon. Co fhô va f su a cho uô ng ba ng muô ng hoa c nho gIo f da
da y ba ng mô f Ioa I ô ng nhu a da c bIô f. Me ca n ho I y kIô n nhan vIôn y
fô dô duo c gIu p do .










CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 133
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Meå sanh möí thò coá sûä a cho beá buá meå khöng?

Truo ng ho p na y cu ng không co gì ngan ca n vIô c nuôI con ba ng
su a me . Me ca n cho fre bu ngay sau khI con duo c cho ga n me . Nô u
me ga p kho khan vì vô f mô , va n co fhô cho con bu o fu fhô na m
nghIông, hoa c co su gIu p do cu a nhan vIôn y fô khI da f be va o vu
frong 1 dô n 2 nga y da u. ÐIô u quan fro ng Ia be ca n duo c bu so m frong
vo ng 24 gIo da u fIôn |nô u co fhô ) va cho bu fheo nhu ca u cu a be .
Nô u be bI ca ch Iy me vì mô f Iy do na o do fhì va n co fhô Ia m nhIô u
ca ch:
- Me na n su a va o bình va dua nhan vIôn y fô o khoa cham so c
fre so sInh cho uô ng |ba ng Iy, ba ng muô ng). Ca n va f su a fhuo ng
xuyôn dô duy frì Iuo ng su a me .
- Nho nhan vIôn y fô dua be dô n chô me dô cho bu va o mô I cu
bu , hoa c cho me va o khoa san so c so sInh cho con bu khoa ng 3 gIo
mô f Ia n...
- KhI be duo c ga n me fhì cho fa p bu me ngay dô fa o Ia I nguô n
su a. Me ca n kIôn frì cho be mu f vu me ca ng nhIô u ca ng fô f dô gIu p
fa o su a va fIô f nhIô u su a.
Nô u Iu c da u chua co su a, be không muô n nga m vu me fhì ca n
Ia m mô f sô fhu fhua f nho nhu: pha su a va o bình va nho su a bình Iôn
vu me frong khI be dang mu f vu me , da n mô f ô ng da n su a nho Iôn
ngu c me va cho be nga m chung vo I vu me ...
- Nô u ga p kho khan gì, me co fhô frao dô I vo I ca c nha n vIôn y fô
va dô nghI gIu p do .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 134
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Laâ m sao cho beá buá meå khi nuá m vuá bõ nûá t?

KhI be nga m vu me chua fô f, cu ng nhu khI me du f be ra kho I
vu qua nhanh frong khI dang nga m cha f vu dô u co fhô Ia m fô n
fhuong da vu , gay nu f nu m vu .
Nô u không dIô u frI so m se da n dô n vIôm vu hay a p xe vu . VIôm
vu ca ng dô xa y ra nô u fre ngung bu va su a không fhoa f ra.
Vì va y, ba me nôn:
- Su a Ia I fu fhô bu , fIô p fu c cho be bu me ba f da u o bôn vu
không dau.
- Cô ga ng dô fhoa ng vu ca ng nhIô u ca ng fô f.
- Sau khI cho bu xong, bôI su a me Iôn chô vu nu f se gIu p da
mau Ia nh.
- Nô u me không fhô fIô p fu c cho fre bu vì dau nhIô u hoa c dau
ca haI bôn, ca n pha I va f su a fhuo ng xuyôn ba ng fay hay ba ng du ng
cu hu f su a, cho uô ng ba ng Iy, cô c hoa c ba ng muô ng. KhI bo f dau fhì
cho be bu Ia I ngay.






CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 135
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Bùæ t àêì u cho treã buá meå

Tho I gIan quan fro ng nha f cho bu su a me Ia nhu ng nga y da u
fIôn fa I bô nh vIô n, Ia n bu da u fIôn cu a fre nôn fhu c hIô n frôn ba n
sInh. Cho fre bu so m sau khI sanh ra f quan fro ng vì se ga n bo me va
con, gIu p cho vIô c nuôI con ba ng su a me fhua n Io I va ke o da I.
1. Iu c mo I sInh xong, nôn:
- Ða p a m cho me va con.
- Me dô con na m frôn ngu c va cho bu . Ðo Ia fho I gIan fô f nha f
dô fa p cho fre bu .
2. Ia m fhô na o dô mau xuô ng su a7
Sau khI sInh, cô ga ng cho con ga n me ca ng so m ca ng fô f. Con
ca n na m cu ng gIuo ng vo I me hoa c na m frong nôI ca nh me . Su fIô p
xu c gIu a me va con qua ca I nhìn frìu mô n, su du ng cha m, ôm a p,
vuô f ve... va da c bIô f Ia vIô c cho con bu su a non so m se gIu p mau
xuô ng su a. KhI su a da ba f da u xuô ng, nô u cho bu fhuo ng xuyôn se
gIu p su a xuô ng nhIô u va nhanh hon.
3. Ngay sau khI sInh, co ca n cho fre uô ng nuo c duo ng, nuo c cam
fha o không7
Sau khI sInh, fre ca n duo c bu su a non ngay frong mô f, haI gIo
da u. Ngoa I su a non, không nôn cho fre uô ng ba f ky mô f Ioa I fhu c
uô ng na o kha c.
Truo c day vì nhIô u Iy do, mô f sô ba me fhuo ng cho fre uô ng
nuo c cam fha o, nuo c chanh, nuo c Io c, ma f ong pha Ioa ng hoa c su a bô f
fruo c khI cho con bu su a non. Tha f ra, chI ca n mô f if su a non cu ng da
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 136
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
du cho fre frong fho I gIan da u va vIô c cho uô ng ca c Ioa I nuo c kha c co
fhô gay ha I nhu sau:
- A nh huo ng dô I vo I fre :
Không duo c bu su a non se dô bI bô nh vì ca c Ioa I dô uô ng nhan
fa o ra f dô bI nhIô m khua n, fre dô bI dI u ng, cha y ma u duo ng fIôu
ho a, fIôu cha y... Nuo c cam fha o gay fIô f da m nho f Ia m fre nghe f fho .
Tre co fhô không chIu bu me vì không co n ca m fha y do I.
- A nh huo ng dô I vo I me :
Su a cha m xuô ng vì fre mu f if.
Sau khI su a xuô ng, fre mu f if se Ia m da u vu bI cang fu c va dô
da n dô n vIôm vu .
Me ca m fha y kho khan khI cho fre bu va không muô n cho fre
fIô p fu c bu me .
ChI ca n haI Ia n bu bình cu ng co fhô Ia m fha f ba I vIô c cho con
bu su a me .
4. Cho bu nhu fhô na o dô me co nhIô u su a va be bu fô f:
- Me nôn fhuo ng xuyôn bô con va cho bu khI na o be do I bu . Iu c
da u be co fhô bu fha f fhuo ng, sau khoa ng haI fua n Iô , cu be bu se ô n
dInh hon.
- Không nôn quy dInh sô bu a bu va khoa ng ca ch gIu a haI Ia n bu
cho mo I fre , vì mô I fre co nhu ca u bu kha c nhau. Mu f vu fhuo ng
xuyôn se kich fhich sa n xua f proIacfIn, gIu p xuô ng su a so m hon.
- Cho bu fheo nhu ca u se fra nh duo c hIô n fuo ng u su a.
Ngay sau khI Io f Io ng me , fre pha I duo c cho bu ba f cu Iu c na o
fre do I bu .
- Nô u fre không do I bu fhuo ng xuyôn: co nhIô u fre ra f yôn Ia ng
va không kho c khI do I. Ca n fheo do I nô u fha y fre không fang can
dô u, Iu c na y ca n cho fre bu nhIô u hon ma không ca n do I fre do I bu .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 137
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Nô u fre do I bu IIôn fu c |chua dô n mô f gIo Ia I do I bu ), co fhô do
bô fre bu không du ng nôn fre không nha n du su a, dIô u na y se Ia m
cho me kIô f su c. Ðo va y ca n cho fre bu du ng fu fhô .
- Nô u me co nhIô u su a: Me nôn cho bu hô f mô f bôn vu na y |dô
Ia y duo c su a cuô I nhIô u cha f bô ) rô I ha y cho bu vu bôn kIa nô u be co n
muô n bu . Không duo c cho bu mô f nu a bôn vu na y rô I mô f nu a bôn vu
kIa, be se không nha n duo c su a cuô I, cha m fang can va co fhô bI dau
bu ng. Ða me cu ng co fhô va f bo f su a da u ra Iy, cho bu hô f su a cuô I
fruo c rô I cho bu pha n su a frong Iy sau |ba ng muô ng) nô u be co n bu
fhôm duo c.
Tho I gIan cho bu :
- NhIô u fre chI bu frong vo ng 5-10 phu f, nhung co mô f sô fre bu
Iau dô n nu a gIo cu ng không sao.
- Vo I nhu ng fre bu cha m, nô u cho ngu ng bu fruo c khI fre muô n
du ng fhì fre se không nha n duo c du su a. ÐIô u na y ra f không co Io I vì
su a cuô I cu bu ra f gIa u cha f be o, gIu p fre mau Io n.
Cho bu haI bôn vu nhu fhô na o7
- Tre kho e fhuo ng bu ca haI bôn vu cho mô I cu bu .
- NhIô u ba me cho bu fhua n mô f bôn, bôn if cho bu se gIa m va
ngu ng fIô f su a.
- Ha y cho fre bu hô f mô f bôn vu dô ba o da m cho fre duo c bu su a
cuô I. Sau do cho bu fIô p vu bôn kIa nô u fre co n muô n bu .
Cho bu dôm: Nôn cho fre bu dôm nô u fre muô n bu .
- Ðu dôm se fa o nhIô u su a vì fre mu f nhIô u.
- Ðu dôm ra f ca n cho fre khI me dI Ia m.
5. Vì sao fre su f can frong nhu ng nga y da u7
Ma y nga y da u be se bI su f can, co khI su f fo I 10% sô can sau
khI sInh, do co fhô fre pha I fa p fhich nghI vo I môI fruo ng bôn ngoa I
va do co su fhay dô I vô dInh duo ng. Tuy nhIôn sau khI duo c bu su a
me , fre ba f da u Iôn can fro Ia I va sau 10 nga y fre pha I da f sô can
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 138
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
ba ng Iu c mo I sInh. Tre duo c bu ngay sau khI sInh se Ia y Ia I sô can
nhanh hon nhu ng fre không duo c bu ngay.
6. Co nôn Iau vu fruo c khI cho be bu không7
Vô sInh vu fruo c mô I Ia n cho bu Ia không ca n fhIô f, nha f Ia
du ng xa bông se Ia m ma f cha f nho n fu nhIôn cu a nu m vu , da vu se
khô va dô bI fô n fhuong, nu f nu m vu . Mô I nga y, chI ca n ru a nu m vu
mô f Ia n khI fa m



















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 139
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Caá ch böì ng bïë rêë t quan troå ng àïí beá buá àûúå c nhiïì u sûä a

Ðe se bu duo c nhIô u su a me nô u me bô du ng ca ch va cho be
nga m vu fô f. Nô u chu y mô f chu f, ba me se fìm ngay ra fu fhô fhich
ho p. Nhung nhu ng ba me fre chua kInh nghIô m fhì ra f nôn xem Ia I
fu fhô cho con bu cu a mình:
Ca ch IéIre Rh! chc Iu ne :
- Me ngô I o fu fhô fhoa I ma I va fhu gIa n.
- Ðô fre ba ng haI fay sao cho:
Ða u va fhan fre fha ng ha ng |da u fre không bI ga p hoay xoay
nghIông.
Ma f fre quay va o dô I dIô n vo I vu , môI fre vu a fa m vo I nu m vu .
Tre na m sa f va o Io ng me , bu ng fre a p sa f va o bu ng me .
Ðo phia duo I mông fre ba ng fay hoa c ba ng gô I.
C!u p Ire ngå n \u :
Cha m nu m vu va o môI fre .
- Ðo I cho dô n khI fre ha rô ng mIô ng, dua fre nhanh cho ng fo I
vu sao cho môI duo I cu a fre o duo I nu m vu |Me không ca n fhay dô I fu
fhô dô a n vu va o mIô ng fre ).
- Tre pha I nga m vu va o mIô ng ca ng nhIô u ca ng fô f, nga m ga n
hô f qua ng vu .
- Ca m fre cha m va o vu me .
- Tre duo c bu fu vu chu không pha I fu nu m vu .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 140
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Iuo I cu a fre duo c dua ra fruo c ôm Ia y pha n qua ng vu phia
fruo c.
Tre nga m ba f vu du ng fhì se hu f su a dô da ng va không Ia m dau
vu me .
Ca c pha n ×a Iu :
- Pha n xa fìm kIô m vu : Nô u co va f gì cha m va o vu ng xung
quanh mIô ng fre va o Iu c do I, fre se ha mIô ng va quay da u vô huo ng
do .
- Pha n xa mu f vu : KhI co mô f va f gì frong mIô ng fre va cha m
va o vo m mIô ng, fre se fu dô ng mu f. Pha n xa mu f ra f ma nh co ngay
sau khI sInh.
- Pha n xa nuô f: Nô u mIô ng da y su a, fre se nuô f.
Tre Iu Ic I !a Rh!:
- Tre na m bu fhoa I ma I va co ve fho a ma n.
- MIô ng fre mo rô ng, môI duo I dua ra ngoa I, Iuo I chu m quanh
ba u vu , ma chu m fro n. Iu c da u fre mu f nhanh dô fIô f su a ra, sau do
fre mu f sau va da I hoI, nghe co fIô ng nuô f su a. ThInh fhoa ng fre
ngung mô f chu f dô fho .









CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 141
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Nuöi con bùç ng sûä a meå vaâ möå t söë vêë n àïì coá liïn quan

ÐIô f ra ng bu me Ia fô f nha f cho fre nhung va n co nhu ng va n dô
IIôn quan Ia m ba me bô I rô I. Pha I fhô na o khI me bI bô nh, mang fhaI,
co kInh, quan hô vo chô ng...7
1h! ne II Ié nh, cc nén I!é p Iu c chc Ie Iu ne Rhcng?
Me bI bô nh fhuo ng Ia mô f Iy do Ia m me ngung cho con bu mô f
fho I gIan. Tha f ra, co ra f if fruo ng ho p ca n fhIô f pha I ngung su a me .
NhIô u ba me không bIô f ra ng: ba f da u cho be an mô f Ioa I fhu c an
nhan fa o kha c co n da ng Io nga I hon Ia cho be bu su a cu a me dang
bô nh.
A. Me nghI ra ng khI mình bô nh fhì không fhô cho con bu :
Ða me ca n hIô u ra ng: Va n co fhô fIô p fu c cho con bu ngay ca
khI me bI bô nh. Nô u me so mình Iay bô nh cho con fhì fhu c fô fre da
co fhô bI Iay fu fruo c khI me pha f bô nh |Iay qua duo ng hô ha p, nuo c
bo f hoa c qua su a...). Ma c kha c, khI me bô nh fhì frong nguo I se fa o
duo c kha ng fhô chô ng Ia I bô nh fa f. Iu c na y ca n pha I cho fre bu me
nhIô u hon dô nha n duo c ca c cha f ba o vô na y.
- KhI me bI bô nh pha I dIô u frI fhì nôn ba o cho ba c sI bIô f ra ng
mình dang frong fho I ky cho con bu . Ða c sI se cho n Ioa I fhuô c an foa n
nha f cho ca me va be ma không ca n ngung cho bu . Trong fho I gIan
du ng fhuô c, me ca n quan sa f ca c fhay dô I noI em be dô fhông ba o vo I
ba c sI.
- Chu ng ngu a cho be fheo du ng IIch dô fa o su c dô kha ng chô ng
bô nh, hoa c chu a bô nh cho be cu ng ba ng cu ng mô f Ioa I fhuô c vo I me .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 142
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Nô u me không muô n cho con bu , co fhô va f su a cho uô ng ba ng
muô ng. Nhu va y co fhô duy frì nguô n su a dô me fIô p fu c cho bu khI
hô f bô nh.
Ð. Me nghI ra ng mình bI ma f su a khI bI bô nh:
HIô n fuo ng ma f su a xa y ra do me không cho fre bu hoa c cho bu
if dI chu không pha I do me bI bô nh. Ca n cho fre bu dô u da n hoa c va f
su a frong khI bI bô nh va cô ga ng cho fre bu Ia I ca ng so m ca ng fô f fhì
không bI ma f su a.
Nô u me bI sô f, ma f nuo c vì ra mô hôI nhIô u ma không duo c bu
Ia I, Iuo ng su a cu ng co fhô bI gIa m. Vì va y me nôn uô ng nhIô u nuo c,
uô ng su a... khI bI bô nh.
C. Me pha I nha p vIô n:
Truo ng ho p me pha I nha p vIô n dô dIô u frI hoa c dô nuôI fre
bô nh kha c, be o nha duo c nuôI ba ng su a bo hoa c bô f ngu côc. Ðe co
fhô bI bô nh vì fhu c an mo I, va se không chIu bu Ia I sau mô f fho I gIan
xa me . Vì va y nôn:
- Cô ga ng cho be o ca nh me dô co fhô fIô p fu c duo c cho bu me .
Nô u me pha I nha p vIô n, co fhô nho nguo I mang fre dô n bô nh vIô n,
hoa c va f su a mang vô ... Trong fruo ng ho p pha I cho be uô ng fhôm su a
ngoa I, nôn pha ca c Ioa I su a bô f cho uô ng ba ng Iy hay ba ng muô ng.
- Cô ga ng va f su a va cho bu me Ia I ca ng so m ca ng fô f dô không
bI gIa m Iuo ng su a cu ng nhu ma f su a. Nô u Iuo ng su a bI gIa m sau khI
xua f vIô n, me va n co fhô hô I phu c su a me . Iuo ng su a cu a me se duo c
phu c hô I nhu cu nô u cho be fIô p fu c bu .
- Nô u be không chIu bu me , ca n pha I fa p cho be bu me fro Ia I fu
da u.
Ð. KhI ba u vu co va n dô :
- Nô u Ia do fa c fIa su a |fa c ô ng da n su a), ca c ca ch gIa I quyô f
nhu sau:
Ða p a m va xoa fro n fu chô fa c |so fha y khô I u cu c frong vu ) dI
da n vô phia nu m vu , va va n cho bu vu bôn do .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 143
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Nô u vu cang fu c nhIô u fhì co fhô va f bo f mô f if su a cho do dau
va gIu p be co fhô nga m vu duo c.
Co fhô cho be bu o nhu ng fu fhô kha c nhau frong ca c bu a bu
|bu na m, fu fhô duo I ca nh fay...).
Sau do ca n fìm xem nguyôn nhan na o Ia m fa f su a dô pho ng
fra nh |do cho bu frô , cho bu không fhuo ng xuyôn, be nga m ba f vu
ke m, me fy qua ma nh ca c ngo n fay va o ba u vu khI cho con bu , ma c
a o ngu c qua cha f...).
- Nô u bI dau nu m vu hay nu f vu :
TIô p fu c cho bu bôn vu không dau.
Nô u nu f nu m vu fhì sau cu bu , Ia y va I gIo f su a cuô I fhoa Iôn
chô nu f cho mau Ia nh.
Xa c dInh nguyôn nhan gay dau da u vu : do du f fre dang nga m
vu kho I vu qua nhanh, fre nga m vu chua du ng, bI nhIô m na m o vu ...
dô kha c phu c kIp fho I.
- Ho I y kIô n ba c sI frong fruo ng ho p bI nhIô m fru ng o vu |vIôm
vu , a p xe vu ...). Va n co fhô cho fre bu bôn vu Ia nh. Co khI pha I va f
su a ra vì su a co n do ng frong vu se dô gay a p xe hon. fro vô
2. S!nh hca I \c chc ng cc a nh huc ng g¡ ué n su a ne ?
Ca c ba me fhuo ng cho ra ng sInh hoa f vo chô ng Ia m su a cu a ho
không fô f. Ðay Ia mô f saI Ia m vì sInh hoa f vo chô ng không a nh
huo ng gì dô n su a me , ca I ca n quan fam Ia me co fhô co fhaI Ia I. Ca c
ba me ca n fìm bIô n pha p ngu a fhaI fhich ho p nha f cho mình). fro vô
3. Trcng Ihc ! g!an chc ccn Iu , ne cc Ihé nang Iha! !a ! Rhcng?
VIô c cho con bu me fhuo ng xuyôn se Ia m cha m kInh nguyô f fro
Ia I va cha m co fhaI, do do gIu p nguo I me sInh fhua hon. Tuy nhIôn,
day không pha I Ia bIô n pha p kô hoa ch ho a gIa dình hu u hIô u cho
nguo I me .
Ca n fha o Iua n vô I chô ng vô Ia n sInh kô fIô p |va I nam sau...) dô
cho n Iu a mô f bIô n pha p fra nh fhaI fô f nha f cho mình cho dô n khI co
fhô sInh Ia I. ÐIô u na y pha I fhu c hIô n frô nha f va o Ia n kha m ha u sa n
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 144
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
cuô I cu ng |khoa ng 6 fua n sau khI sInh), vì sau fho I gIan na y me co
fhô co fhaI Ia I, frong khI fre co n dang ca n su a me .
- Thuô c vIôn ngu a fhaI: Ca c Ioa I fhuô c ngu a fhaI phô I ho p co
esfrogen va progesferon không fhich ho p frong Iu c na y, vì esfrogen
co fhô Ia m gIa m Iuo ng su a me . Ioa I fhuô c vIôn ngu a fhaI chI co
progesferon fhì không Ia m gIa m fIô f su a, dôI khI co n gIu p fang Iuo ng
su a fa o ra.
- Thuô c ngu a fhaI da ng chich: Ðepo provera không Ia m gIa m
fIô f su a ma co fhô gay fang fa o su a cho nôn ra f fhich ho p cho ca c ba
me dang cho con bu .
- Ðu ng cu fu cung |da f vo ng): Vo ng fra nh fhaI không a nh
huo ng dô n su a me cho nôn ra f fhich ho p cho ca c ba me co n cho con
bu me . Tuy nhIôn, không nôn da f vo ng frong 6 fua n sau khI sInh vì
se dô bI su f ra cu ng nhu bI Ia c vo ng...
- Ðao cao su, ma ng ngan am da o, kem dIô f fInh fru ng, vIôn fa o
bo f...: Ca c phuong pha p na y dô u fhich ho p cho vIô c bu me nô u ca haI
vo chô ng cu ng cha p nha n. fro vô
4. Je cc nén I!é p Iu c chc ccn Iu Rh! cc Iha! Irc !a !?
Me co fhaI va n co fhô fIô p fu c cho con bu me , if nha f Ia dô n khI
fhaI ma y |Iu c na y du a fre sInh IIô n fruo c do da hon 4 fha ng fuô I va co
fhô an da m duo c). Mô fsô ba me mang fhaI va n cho con bu cho dô n
khI sInh du a fre fhu haI va cho ca haI fre cu ngbu me . ÐIô u na y ra f co
Io I khI ba me co fhaI Ia I qua so m ma fre chua du Io n dô co fhô caI su a
duo c.
Mô f sô ba me caI su a vì so co ha I cho fre hoa c ca haI fre . Tuy
nhIôn, vIô c caI su a qua so m Ia ra f nguy hIô m cho be , va y ho c cho
fha y va n an foa n nô u me dang mang fhaI fIô p fu c cho con bu me .
KhI me co fhaI Ia I, fhuo ng fha y co hIô n fuo ng cang su a va
Iuo ng su a fIô f ra co fhô gIa m vì co su fhay dô I vô nô I fIô f fô frong co
fhô . Ðô n cuô I fhaI ky , su a non ba f da u duo c sa n xua f.
Me ca n bIô f:
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 145
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- VIô c cho bu me frong fho I gIan mang fhaI không co ha I gì cho
ca haI du a fre .
- Nô u me ca n pha I caI su a fre fhì gIa m fu fu . CaI su a dô f ngô f
co fhô gay nguy hIô m va Ia m fre dô bI ma c bô nh.
- Me ca n duo c an uô ng fô f hon vì pha I nuôI dô n ba nguo I. fro vô
5. 1!nh nguyé I \a nuc! ccn Iá ng su a ne :
Mô f sô ba me dang cho con bu co fhô ca m fha y ngu c cang khI
ha nh kInh. Tuy nhIôn, cha f Iuo ng su a va n không fhay dô I va cu ng
không a nh huo ng gì dô n fre . Vì va y, me yôn fam khI cho fre bu me
frong fho I gIan ha nh kInh.
















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 146
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Phaã i laâ m gò khi vuá cùng tûá c sûä a vaâ àau?

Chuyô n cho con bu không pha I Iu c na o cu ng suôn se .
KhI cho con bu , me co fhô bI dau o vu do mô f frong nhu ng nguyôn
nhan fhuo ng ga p sau day:
1. Tình fra ng u su a gay cang fu c vu :
KhI su a ba f da u “xuô ng”, haI bôn vu co ca m gIa c cang cu ng. ÐôI
khI su a va n fhoa f ra ma vu va n bI dau vì u su a. Vu frông cang bo ng
vì ca c mô vu bI u su a.
HIô n fuo ng u su a se if xa y ra nô u con na m ca nh me suô f nga y
dôm va cho bu fhuo ng xuyôn, bu so m ngay sau khI sInh.
Ca ch gIa I quyô f khI bI u su a:
- Va n fIô p fu c cho be bu me va cho bu du ng ca ch.
- Nô u không fhô cho be bu duo c fhì va f su a me ra cho uô ng
ba ng Iy va muô ng. Va f su a nhIô u Ia n nô u fha y ca n fhIô f dô fra nh u
su a.
- Ða p a m Iôn vu , xoa nhe xung quanh ba u vu .
- Sô f cang su a: Me co fhô bI sô f nhe khI cang fu c su a nhIô u
nhung fhuo ng kho I nhanh sau khI su a duo c Iuu fhông nho da p a m,
xoa bo p, cho bu va va f su a.
Nô u me Ia m nhu frôn ma va n co n no ng sô f frôn haI nga y fhì
ca n dô n co so y fô dô frI bô nh.
2. Ðau nu m vu khI cho bu :
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 147
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Nguyôn nhan fhuo ng ga p nha f Ia do fre bu không du ng fu fhô ,
không nga m du qua ng vu va o mIô ng ma chI mu f o nu m vu . Iu c na y,
nu m vu frông bôn ngoa I va n bình fhuo ng.
Ngan ngu a va dIô u frI dau nu m vu :
- Me không nôn ru a nu m vu ba ng xa bông mô I Ia n cho bu .
- Không nôn bôI kem hoa c bôI fhuô c va o da u vu , se không co fa c
du ng gì ma vu co n dô bI nhIô m ba n hon.
- Không ca n fhIô f pha I ngu ng cho fre bu bôn vu bI dau. me ca n
xem Ia I fu fhô cho bu va su a dô I Ia I cho du ng vì da sô fruo ng ho p dau
da u vu Ia do ca ch nga m vu saI.
- KhI bu xong, dô cho be fu nha vu , cu ng nhu khI muô n ngung
bu vi mô f Iy do na o do fhì không nôn ru f vu ra ngay. KhI do , chI ca n
nhe nha ng dua mô f ngo n fay va o mIô ng fre , fre không nga m cha f vu
nu a fhì ru f vu ra. Nô u ru f vu khI fre dang nga m cha f se gay fra y
xuo c va nu f nu m vu .
- Nô u sau khI su a Ia I ca ch cho bu , fhay dô I fu fhô bu ... ma dau
nu m vu ke o da I ca fua n, nôn xem fre co bI de n |fua, na m) o Iuo I
mIô ng hay không. Nô u co , ca n dI kha m dô duo c frI bô nh na m cho ca
me va con.
3. Ta c ô ng da n su a:
KhI su a bI nghe n Ia I không cha y ra duo c, fa o fha nh mô f khô I
frong vu dau nhu c va do Iôn fhì co fhô Ia do fa f ô ng da n su a. Ca n
dIô u frI ca n fha n dô fra nh bI vIôm vu va a p xe vu .
Ca ch dIô u frI nhu sau:
- Ha y fIô p fu c cho bu fhuo ng xuyôn, nô u vì Iy do na o do be
không bu duo c pha I va f su a ra cho uô ng ba ng Iy |cô c) va muô ng.
- Me ca n bIô f ca ch cho con bu du ng fu fhô , nga m vu sau va da y
frong mIô ng dô Ia y duo c su a ra.
- Xoa bo p nhe nha ng fu frong pha n vu bI cu ng dI xuô ng phia
nu m vu dô ô ng da n su a duo c Iuu fhông.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 148
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Me ca n duo c nghI ngoI nhIô u hon.
4. VIôm vu va a p-xe vu :
KhI co mô f ô ng su a fa c, vu bI nu f hoa c fra y xuo c, chô do co fhô
bI nhIô m khua n. Vu fro nôn sung do , cang, dau va me bI sô f, fhì do Ia
vIôm vu .
KhI chô nhIô m khua n bIô n fha nh khô I a p-xe chu a da y mu , chô
do se sung, no ng, do , dau, me sô f cao ke o da I ke m Ia nh run, mô f mo I
nhIô u.
Ca ch dIô u frI a p-xe vu va vIôm vu nhu sau:
- Me cô ga ng fIô p fu c cho con bu bôn vu Ia nh.
- Nô u frong su a co Ia n mu a p-xe, me nôn va f su a ba ng fay hay
ba ng du ng cu hu f su a. Ca n pha I va f su a nhIô u Ia n frong nga y. Nô u
su a co n Ia I frong vu , vI khua n co fhô Ian rô ng va Ia m ca n su a hoa n
foa n.
- Nô u me bI sô f IIôn fu c frôn haI nga y, ca n dô n co so y fô dIô u
frI.
- Ca n uô ng du IIô u kha ng sInh fhich ho p, co fhô uô ng fhôm
fhuô c gIa m dau va ha nhIô f |fheo chI da n cu a ba c sI).
- Chuo m khan a m Iôn vu cho bo f dau, co fhô da p nhIô u Ia n
frong nga y.
- Me nôn nghI ngoI ca ng nhIô u ca ng fô f, an uô ng da y du . Nôn
xIn nghI ô m dô duo c nghI ngoI hoa n foa n fa I nha .
- KhI khô I a p xe da gom mu , dô n co so y fô dô ra ch a p xe va da n
Iuu mu .
- Sau khI dIô u frI, me cô ga ng cho bu fro Ia I ca ng so m ca ng fô f.
- Tìm ca ch phu c hô I Ia I nguô n su a me .


CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 149
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Laâ m sao cho con buá khi nuá m vuá quaá ngùæ n hoùå c quaá
daâ i?

Mô f sô ba me fhuo ng nghI ra ng nu m vu nga n fhì be không bu
duo c. Thu c ra dô da I cu a nu m vu không quan fro ng, chI ca n fre nga m
ba f vu du ng fhì se mu f duo c su a.
NhIô u da u vu frông de f, nga n nhung ke o ra duo c va co gIa n fô f
fhì không co va n dô gì, be va n co fhô nga m vu sau va mu f duo c nhIô u
su a.
Mô f sô nu m vu không co gIa n fô f frong Iu c mang fhaI nhung
sau khI sInh, do duo c fre mu f va ke o da I ra fhôm nôn va n co fhô cho
bu me duo c. Ra f hIô m ga p Ioa I nu m vu bI fhu f va o.
Nô u ba me co Ioa I nu m vu nga n, co fhô xu Iy nhu sau:
- Ke o gIa n haI bôn qua ng vu fhì nu m vu se Iô I ra va frông da I
hon.
- Nhe nha ng ke o da u vu va qua ng vu dô fa o fha nh mô f ca I nu m
vu . Nô u nu m vu ke o ra dô da ng Ia co gIa n fô f. Nô u ke o ra duo c if Ia
co gIa n ke m. Nô u ke o ra không ra ma co n fhu f va o fhì do Ia nu m vu
fhu f.
- Nô u nu m vu co gIa n dô da ng, nhu va y nguo I me da co nu m vu
ra f fô f dô cho con bu du co fhô nga n mô f chu f.
- Nu m vu co gIa n if va nu m vu fhu f dô u xu Iy gIô ng nhau. Tuy
nhIôn nhu ng ba me co nu m vu fhu f ca n duo c gIu p do frong fho I gIan
da I hon.
- Truo c va sau khI mang fhaI, ba me co fhô fa p vô da u vu mô I
nga y haI Ia n, mô I Ia n nam phu f, nu m vu se co gIa n fô f hon. Khoa ng
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 150
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
mô f fha ng fruo c nga y sInh fhì không nôn fa p nu a vì co fhô gay sInh
so m.
- Sau khI sInh, cho fre mu f fha f ma nh va ca ng so m ca ng fô f.
Ða o da m cho fre bu du ng ca ch, nu m vu se co gIa n fô f.
- Nô u vu bI u su a, me pha I na n bo f su a ra cho vu mô m dô dô
da ng cho con bu .
- Nguo I me ca n hIô u ra ng fre pha I fa p nga m da u vu va mô f
pha n qua ng vu frong mIô ng, nhu va y gIu p cho fre bu duo c vo I ca c
Ioa I nu m vu nga n, co gIa n ke m hoa c vu fhu f.
Chc Ie Iu Ihéna c Rh! nu n \u ne qua ua !?
Va I ba me co nu m vu da I hon bình fhuo ng |rIông vo I fre so sInh
de non, mô f nu m vu bình fhuo ng cu ng co fhô Ia qua da I dô I vo I be ).
Nô u nu m vu da I qua , fre chI mu f nu m vu ma không nga m duo c
qua ng vu va o mIô ng. Nhu va y, fre se không bu duo c du su a vì không
nga m vu duo c sau.
Me ca n kIôn nha n cho fre fa p bu . Sau khI bu xong, va f hô f su a
ra cho uô ng ba ng Iy |cô c) va muô ng. KhI fre Io n hon se fu mu f vu dô
hon.










CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 151
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Khi ài laâ m meå bõ chaã y sûä a ûúá t caã aá o. Thêå t bêë t tiïå n!

Nhu ng ba me co fIa su a ra f ma nh fhuo ng fha y cha y su a frong
nhu ng fua n da u sau khI sInh. O nhu ng ba me dang cho con bu , vu
cha y su a ngoa I Iu c cho con bu Ia chuyô n bình fhuo ng. Vu cu ng co fhô
fu nhIôn cha y su a khI me nghI dô n con mô f ca ch au yô m.
VIô c cha y su a nhIô u va IIôn fu c Ia m cho ca c ba me kho chIu,
nguo ng nga p va Iu ng fu ng không bIô f Ia m fhô na o. Tuy nhIôn, dIô u
do cho fha y me co nhIô u su a va fhuo ng fhì sau va I fua n, su a se fu
cha y dIô u hoa hon.
Nguo I me bI cha y su a ca n bIô f:
- Sau va I fua n su a se ngu ng cha y nhung va n fa o su a dô I da o.
- Nguo I me nôn dô va I Io p va I sa ch hoa c khan ma f nho duo I a o
dô fha m su a. Ca n fhay va I do fhuo ng xuyôn va gIa f sa ch se .
- Trong fho I gIan dI Ia m, me co fhô va f su a ra nho nguo I kha c
mang vô , hoa c dô ca f noI ma f me , ho p vô sInh va cho fre uô ng khI vô
nha . Vu duo c va f su a ra se fa o nhIô u su a hon.







CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 152
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Meå phaã i laâ m sao khi beá khöng chõu buá meå ?

Ðe không chIu bu me fhuo ng Ia m cho ca c ba me caI su a so m va
Iuôn ca m fha y bI fa ch ro I kho I con, co ca m gIa c bI fha f ba I frong vIô c
nuôI con ba ng su a me .
Mô f sô ca ch be bIô u hIô n fu chô I bu me :
- Ðe nga m vu nhung không chIu bu hoa c bu ra f yô u.
- ÐôI khI be kho c va chô ng Ia I khI me cô ga ng cho bu .
- Ðe nga m vu dang bu nhung sau do nha vu ra va kho c hoa c bI
ho sa c.
- Co mô f sô fre chI bu mô f bôn vu va fu chô I bu vu bôn kIa.
Nhu ng nguyôn nhan va ca ch gIa I quyô f khI be fu chô I bu me :
- Ðe bI dau do sang cha n, vô f fhuong hay ba m ma u...sau cuô c
de : gIu p me fìm ca ch bô ma không cha m va o vu ng be bI dau.
- Ðe bI bô nh: dIô u frI cho be fheo fu ng bô nh.
- Ðe n Iuo I |fua, na m): dô n ba c sI dô duo c chu a frI.
- Ðe mo c rang: uô ng fhuô c ha sô f, kIôn nha n fIô p fu c cho bu .
- Ðe bI nga f fa c mu I: me Ia m fhông mu I be ba ng ca ch hu f mu I,
Ia y mu I ba ng fampon, du ng cu hu f mu I hoa c hu f ba ng mIô ng, gIu a m
fre . Ða me nôn cho fre bu nhu ng Ia n bu nga n va bu nhIô u Ia n hon
bình fhuo ng.
- KhI fre bI bô nh, nô u fre không fhô bu duo c fhì gIu p me va f
su a ra Iy, che n va cho fre an ba ng muô ng.
- Ðo fu fhô bu saI: me su a Ia I ca ch cho con bu du ng.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 153
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Nô u fIa su a qua ma nh Ia m cho be ngô p, sa c: me du ng haI
ngo n fay fro va gIu a da f frôn va duo I nu m vu , ke p nhe dô gIa m bo f
Iuo ng su a cha y ra. Nô u su a me qua nhIô u, co fhô va f bo f su a da u ra
Iy, cho bu hô f su a cuô I fruo c rô I cho uô ng pha n su a frong Iy sau nô u
be co n uô ng duo c.
- Nhu ng fhay dô I Ia m fre kho chIu: ca n cô ga ng Ia m gIa m su
ngan ca ch me con, gIa m fhIô u nhu ng fhay dô I nô u co fhô . Me nôn
ngung su du ng Ioa I xa pho ng, nuo c hoa hoa c fhu c an mo I Ia Ia m be
kho chIu.
CIu p do me cho be bu Ia I:
- Me Iuôn ga n gu I vo I be .
- Cho bu ba f cu Iu c na o be muô n.
- CIu p be nga m vu du ng ca ch.
- Cho be uô ng su a me ba ng Iy hoa c muô ng: khI pha I va f su a ra
Iy hoa c nhu ng fruo ng ho p ca n fhIô f pha I cho uô ng su a ngoa I |su a bô f,
su a hô p) fhì nôn cho be uô ng ba ng Iy hoa c ba ng muô ng.
- Tra nh su du ng bình va da u vu cao su vì co fhô Ia m cho be bo
vu me sau na y.










CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 154
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Laâ m thïë naâ o àïí biïë t meå coá àuã sûä a cho con buá ?

Ca c ba me fhuo ng pha n na n: "Ngu c cu a fôI không fha y cang
su a! Hình nhu haI vu da ngu ng cha y su a", "Con fôI kho c qua nhIô u",
"Con fôI do I mu f vu qua nhIô u"...
Ðay Ia nhu ng Iy do phô bIô n ma ca c ba me nôu ra dô cho con
mình an da m qua so m, ma c du va n co du su a cho con bu . Ðo do , ca n
xem Ia I fha f su fre co do I không va fa I sao fre kho c.
Su a ne cc uu chc Ire Rhcng?
- Xem Iuo ng nuo c fIô u: Nô u fre chI bu , không uô ng fhôm ba f ky
mô f fhu c uô ng na o ma fIô u sa u dô n fa m Ia n mô I nga y fhì fre da nha n
duo c Iuo ng su a me ca n fhIô f.
- KIô m fra can na ng: Can fre ha ng fua n hoa c nu a fha ng. Nô u
fre fang frôn 125g frong mô I fua n fhì ba me du su a.
Cc nén ngung chc Iu ne Rh! Ie II Ié nh Rhcng?
KhI be bI bô nh, ca c ba me fhuo ng không cho bu vo I ca c Iy do
nhu "be bô nh không muô n an", "khI be bô nh dô bI o I", "so be bI fIôu
cha y fhôm", "không nôn cho bu vì kho fIôu"...
Nhung sau khI ngung su a, be se không chIu bu me fro Ia I va
da n dô n suy dInh duo ng.
Vì va y, khI be bô nh fhì ba me nôn:
- Cô ga ng cho bu duo c bao nhIôu hay ba y nhIôu va dIô u na y ra f
quan fro ng.
- Ðe ca n fhu c an dô phu c hô I bô nh fa f. Ðe duo c bu fhì se mau
hô f bô nh hon.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 155
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Su a me Ia fhu c an dô fIôu hoa nha f dô I vo I be .
- Su a me co fhô gIu p be bo f fIôu cha y.
- Mô f fre bô nh ca n duo c cho bu me ca ng nhIô u ca ng fô f.
Chc Ie uuc ! 6 Iha ng Iuc ! II Ié nh Iu nhu Ihéna c?
- Ðe ca n bu me fIô p fu c, bu ca ng nhIô u ca ng fô f.
- Ðe fIôu cha y ca n duo c bu nuo c va dIô n gIa I vo I dung dIch ORS
|cho uô ng ba ng muô ng qua duo ng mIô ng).
- TIô p fu c cho bu me sau khI bình phu c. Nô u Iu c da u be fu chô I,
me pha I fa p Ia I cho be va gIu nguô n su a IIôn fu c.
- Nô u be không fhô bu , ca n va f su a cho uô ng ba ng muô ng.
Chc Ire Irén 6 Iha ng Iuc ! II Ié nh án nhu Ihéna c?
- TIô p fu c cho bu me .
- Nô u fre fIôu cha y, cho uô ng dung dIch ORS cu ng vo I su a me .
- Trong va I nga y da u, chI nôn cho fre an nhu ng fhu c an nhe , dô
fIôu, chIa fha nh nhIô u bu a |5 dô n 6 bu a mô f nga y).
- Ngay khI vu a bình phu c, ca n cho fre an fang da n fu if dô n
nhIô u va fhuo ng xuyôn hon. Tre ca n fhu c an gIa u nang Iuo ng, gIa u
da m dô pha f frIô n Ia I bình fhuo ng.
Thec uc ! Ire sau Rh! Ié nh:
ÐIô u na y ra f quan fro ng cho su c khoe cu a fre . Nguo I me ngoa I
vIô c fIô p fu c cho bu me va cung ca p fhôm mô f sô fhu c an ca n fhIô f
cho fre , co n pha I can fre fhuo ng xuyôn, mô I fua n hoa c mô I fha ng va
ghI va o bIô u dô fang fruo ng. Nô u dInh duo ng du ng, fre se Ia y Ia I sô
can da ma f khI bô nh va fIô p fu c pha f frIô n, không bI suy dInh duo ng.



CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 156
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Cho beá buá nhû thïë naâ o khi meå ài laâ m trúã laå i?

Mô f frong nhu ng Iy do fhuo ng ga p me không fhô cho con bu Ia
khI me dI Ia m. Me ca n chu dô ng fhu xô p fho I gIan cu a mình dô co fhô
franh fhu cho con bu .
- Cho be bu su a me ca ng Iau ca ng fô f. Không nôn nghI ra ng vì
pha I dI Ia m vIô c Ia I, ca n pha I cho be bu bình vo I y dInh fa p cho quen
da n vo I fhu c an nhan fa o. Truo c khI fro Ia I Ia m vIô c 2-4 nga y, me nôn
da nh fho I gIan dô huo ng da n cho nguo I fhan hay nguo I gIu p vIô c
ca ch cho an va cham so c be .
- Me nôn franh fhu cho be bu su a me va o ban dôm, sa ng so m va
ba f cu Iu c na o o nha , se gIu p duy frì Iuo ng su a me . Nhu va y be se
nha n duo c fhôm su a me ngay ca khI ba f da u cho an bô sung.
- Va f su a fruo c khI me dI Ia m va dô Ia I cho nguo I nha cho be
uô ng ba ng Iy.
- Nôn fhu xô p fho I gIan dô va f su a, co fhô ca n fhu c da y so m hon
nu a gIo dô kIp va f su a va cho bu .
- Cho fre bu ngay khI fre fhu c da y.
- Va f ca ng nhIô u su a va o frong Iy sa ch co mIô ng rô ng ca ng fô f.
NhIô u ba me co fhô va f duo c ca Iy da y. Ða y Iy su a ba ng mô f fa m va I
sa ch hay dIa sa ch va dô o noI ma f hay frong fu Ia nh. Su a me co fhô
dô Iau hon su a bo vì co cha f chô ng nhIô m khua n.
- Không ca n pha I ham no ng su a fruo c khI cho be uô ng.
- Nô u không va f su a fhuo ng xuyôn, Iuo ng su a se gIa m. Va f su a
gIu p cho me duo c fhoa I ma I va bo f cha y su a. Co fhô va f su a o noI Ia m
vIô c, cho va o bình sa ch co na p da y mang fheo va dem vô nha cho be
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 157
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
bu . Nô u không fhô ba o qua n, me co fhô fa n du ng dô uô ng hoa c bo dI,
su a se Ia I fIô f ra. NhIô u ba me va n fIô p fu c cho con bu su a me frong
khI ho pha I dI Ia m vIô c ca nga y va be va n khoe ma nh.






















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 158
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com




Beá khoá c nhiïì u laâ m meå thêå t sûå lo lùæ ng!

Ðe fhuo ng kho c khI co dIô u gì kha c fhuo ng: kho vì do I, vì uo f
ba n, bI kIô n ca n... hoa c bI bô nh. Vì va y, khI be kho c nhIô u ha y fìm
ca c nguyôn nhan sau:
1e Rhc c \¡ Rhcng uu su a ne :
Ðe bI do I fhuo ng ngu if sau mô I cu bu . Ðe co fhô ngu ngay sau
khI an nhung chI ngu chu ng mô f gIo rô I fhu c gIa c va kho c do I bu .
Nguyôn nhan co fhô Ia :
- ThIô u su a me do me pha I dI Ia m. Me ca n cho bu mô I khI ga n
con va va f su a dô Ia I nha . Nô u va n chua fha y du fhì vu a bu me vu a
cho uô ng fhôm su a ngoa I ba ng muô ng va Iy.
- Ðe chI bu su a da u, không duo c bu su a cuô I nhIô u cha f bô . Me
nôn cho bu hô f ba u vu bôn na y rô I ha y chuyô n sang vu bôn kIa.
Ca n can be dô u da n dô pha f hIô n be co nha n duo c du su a hay không.
1e Rhc c \¡ Ié nh:
Ðe không kho cnhIô u nhung dô f ngô f kho c Io n, co fhô do dau
nhu vIôm faI gIu a, dau bu ng fIôu cha y, Iô ng ruô f... Ca n dua be dô n co
so y fô dô dIô u frI.
1e Rhc c \¡ cc Ihé Ia n Ihc ! Iáng nhu cå u su a:
- Thuo ng xa y ra khI be duo c 2 dô n 3 fha ng fuô I, be hay kho c va
do I bu fhuo ng xuyôn hon. Ðo Ia kho co fhô be dô f ngô f pha f frIô n
nhanh nôn Iuo ng su a me cung ca p không du cho be . Nô u me cho bu
nhIô u Ia n hon frong va I nga y fhì Iuo ng su a me se fang va du cho nhu
ca u cu a be .
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 159
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- KhI fho I fIô f no ng, be kho c do I bu vì kha f. Không ca n pha I cho
be uô ng fhôm nuo c |nuo c co fhô da n dô n fIôu cha y), chI ca n cho be bu
me nhIô u hon.
1e Rhc c \¡ uau Iu ng:
- O mô f va I fre dau bu ng Ia do nhu ng cha f frong fhu c an cu a
me duo c dua va o su a, cha f na y không ho p vo I be |vi du nhu ca phô,
su a bo ...). Me nôn fhu ngu ng nhu ng fhu c an frôn frong 2 fua n Iô .
Nô u be hô f dau bu ng, me pha I ngu ng an nhu ng fhu c an na y cho fo I
khI fre duo c 4 dô n 6 fha ng fuô I. Co n nô u fre không hô f dau bu ng fhì
me va n co fhô fIô p fu c an fhu c an frôn.
- Co mô f sô fruo ng ho p be bI dau bu ng “coIIc” chua ro Iy do vì
sao. KhI bI con dau bu ng na y, be fhuo ng kho c daI da ng va co haI da u
gô I ga p va o bu ng. Thuo ng con dau xa y ra va o mô f fho I dIô m na o do
frong nga y, fhuo ng va o buô I fô I. Ðe kho c ha ng fô I cho dô n khI duo c 3
dô n 4 fha ng fuô I rô I fu nhIôn hô f. Tuy be kho c va dau bu ng nhung
va n Iôn can fô f. Ðo do , nôn can fre dô u da n ha ng fha ng va kha m
bô nh fa I co so y fô.
1e Rhc c \¡ Iu Rhcng ra su a:
Ðo Ia khI be kho c va do I bu fhuo ng xuyôn do fu fhô bu không
du ng. Me nôn su a Ia I ca ch cho bu : ca ch bô con, ca ch nga m vu ...
1e nhc ng nhe c:
Co mô f sô be fhuo ng kho c nhIô u hon bình fhuo ng mô I khI
không vu a y chuyô n gì do . Ðuo ng nhu day Ia ca finh cu a be . Ðe muô n
duo c bu nhIô u, duo c bô va cham so c nhIô u hon nhu ng be kha c. Me
nôn bô ng bô , cô ga ng Ia m fhoa ma n y fhich cu a be va cho bu nhIô u
hon. Co fhô be se nin kho c khI duo c nguo I cha bô sa f va o ngu c, dau
be fu a va o cô cha va duo c nghe gIo ng fra m a m cu a nguo I cha.




CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 160
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Beá chêå m tùng cên coá phaã i do sûä a meå “noá ng” khöng?

Ðe không fang can co fhô do hay bI bô nh |vIôm phô I, fIôu
cha y...) an không ha p fhu, hoa c do mô f frong nhu ng nguyôn nhan
sau day:
Me không cho be bu du sô bu a frong nga y:
Ðo Ia khI me cho bu if hon 5 Ia n mô I nga y va không cho bu ban
dôm. Nhu va y, be se không nha n duo c du Iuo ng su a va cha m fang
can. Tô f nha f nôn cho bu me fhuo ng xuyôn va bu ca va o ban dôm.
Cho be bu nhu va y mô f va I nga y sau Iuo ng su a me se fang Iôn va be
se Iôn can.
Ðe bu chua du fho I gIan frong mô I cu bu :
Nô u be bI ngu ng cho bu khI chua bu xong, be se không nha n
duo c du su a o cuô I cu bu nhIô u cha f be o, do va y be fha y do I va bu
nhIô u hon nhung không Iôn can. Ha y dô cho fre bu Iau cho dô n khI
fre fu nha vu ra.








CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 161
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Laâ m thïë naâ o àïí tùng lûúå ng sûä a vaâ phuå c höì i sûä a meå ?

Co nhIô u ca ch dô me fa o nhIô u su a hoa c fIô f su a Ia I. TIô f su a
Ia I Ia khI su a me gIa m dI va me ca n fang Iuo ng su a cho con bu ; hoa c
me da ngu ng cho con bu nay Ia I muô n co su a dô cho con bu fro Ia I.
Ðuo I day Ia nhu ng Iy do gay if su a me fhuo ng ga p:
- Ðe ma c bô nh hoa c me bô nh nôn be không duo c bu frong mô f
fho I gIan.
- Ðe da duo c nuôI ba ng su a ngoa I, bay gIo me Ia I muô n nuôI con
ba ng su a me .
- Ðe ke m pha f frIô n do an fhu c an không pha I Ia su a me .
- Ða me muô n nha n con nuôI.
Ðu ca c nguyôn nhan if su a me co kha c nhau nhung ca ch kha c
phu c dô u gIô ng nhau. Me nôn nha p vIô n hoa c fham va n ca c cô ng fa c
vIôn dInh duo ng fa I dIa phuong dô duo c huo ng da n cu fhô :
- Me ca n co nIô m fIn Ia se co du su a cho con bu .
- Me nôn nghI ngoI va fhu gIa n fInh fha n frong khI cho con bu .
- Me nôn an uô ng nhIô u Ioa I fhu c an cho du cha f, ngoa I 3 bu a
an chinh nôn an fhôm 2-3 bu a phu . Không nôn kIông cu fha I qua .
Ca n nho ra ng su a me fa o nhIô u va cha f Iuo ng su a fô f nô u me duo c
an uô ng fô f va du cha f. O nhIô u dIa phuong, ca c ba me du ng du du
na u vo I chan gIo heo, cha o su a... dô fang fa o su a. Ðay Ia nhu ng fhu c
pha m dInh duo ng co fa c du ng fô f cho su a me va Ia m me fIn fuo ng
va o vIô c cho con bu su a cu a mình.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 162
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Me nôn o ga n va bô be nhIô u hon dô co fhô cho be bu if nha f
10 Ia n frong nga y va cho bu baf cu khI na o be muô n. Yô u fô quan
fro ng nha f dô fang fa o su a me Ia pha I cho be nga m vu ca ng nhIô u
ca ng fô f.
- Ða m ba o be duo c bu me o fu fhô du ng va bu fhuo ng xuyôn.
Me nôn ngu cu ng vo I be va cho bu ca ban dôm.
- Nôn cho be bu Iau o mô I vu frong mô I cu bu , bu hô f vu na y
mo I chuyô n sang vu kIa.
- Trong khI cho do I fIô f su a Ia I hoa c fang Iuo ng su a, me co fhô
cho be uô ng fhôm su a ngoa I. Vo I su a hô p, me không nôn su du ng
bình su a va da u vu cao su ma nôn pha su a frong Iy rô I cho uô ng ba ng
muô ng hoa c ba ng Iy. KhI su a me da fang nhIô u hon fruo c, me co fhô
gIa m Iuo ng su a ngoa I da n da n.
- Nôn kIô m fra su fang can cu a be dô bIô f be co nha n du Iuo ng
su a không. Nô u be va n chua fang can fô f |can be mô I fua n hoa c nu a
fha ng) fhì không duo c gIa m su a ngoa I. Nô u fha y ca n fhIô f co fhô
fang Iuo ng su a ngoa I frong va I nga y.
- Me cô ga ng cho be nga m vu bu khI chua co su a hoa c if su a.
Iu c na y, me co fhô cho be nga m vu chung vo I mô f ô ng day da n su a
pha sa n bôn ngoa I, dô be vu a nga m vu me vu a mu f duo c su a, hoa c
pha su a ngoa I frong bình nhu a mô m, khI be nga m vu bu fhì bo p bình
nho gIo f su a Iôn chô vu me ga n mIô ng be dô be mu f va o. Ia m nhu
va y ra f co Io I vì chI khI na o vu me duo c nga m bu nhIô u fhì su a mo I
fIô f ra nhIô u.
- Me nôn uô ng nhIô u nuo c dô co du cho vIô c fa o su a va cho nhu
ca u cu a co fhô , da c bIô f Ia khI kha f fhì pha I uô ng nuo c ngay.
- KhI nghI Ia mình không co du su a cho con bu , me nôn dô n co
so y fô kha m bô nh, uô ng fhuô c Ia m fang Iuo ng su a.
Khoa ng fho I gIan dô Ia m fang Iuo ng su a va fIô f su a Ia I ra f kha c
nhau fu y fheo fu ng fruo ng ho p. Me dô fIô f su a Ia I nô u be co n nho ,
co n duo c bu me du mô f dô n haI Ia n frong nga y hoa c chI bu dôm...
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 163
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Nô u be da ngu ng bu me , co fhô se ma f mô f dô n haI fua n hoa c
Iau hon fruo c khI su a xuô ng nhIô u |fu y fheo fho I gIan ngung bu ).
Tuy nhIôn, me va n co fhô fIô f su a Ia I nô u kIôn frì cho be nga m vu
fhuo ng xuyôn.
VIô c fIô f su a Ia I cu ng không kho dô I vo I nhu ng be da ngu ng bu
fu Iau. Mô f sô fruo ng ho p xIn con nuôI cu ng da fha nh công frong vIô c
fa o nguô n su a me .



















CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 164
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Buá meå hoaâ n toaâ n trong 6 thaá ng àêì u laâ m tùng trñ thöng
minh

Tre so sInh bu me hoa n foa n frong suô f nu a nam da u do I co chI
sô fhông mInh |do khI fre duo c 5 fuô I) cao hon dô n 11 dIô m so vo I fre
an ca c Ioa I su a kha c va fhu c an da c. Ðo Ia kô f Iua n cu a mô f nghIôn
cu u mo I do VIô n Quô c gIa Su c kho e Tre em o MaryIand |My ) va Ða I
ho c TrondheIm |Na !y) phô I ho p fIô n ha nh.
NghIôn cu u co n cho fha y, ca c be bu me cu ng gIo I hon frong vIô c
phan fich hình a nh hay gIa I cau dô .
Ca c nha khoa ho c khuyô n ca o nôn a p du ng vIô c bu me hoa n
foa n frong 6 fha ng da u cho ca ca c be bI nhe can khI mo I sInh.
Cho nhu ng fruo ng ho p nguo I me pha I cho bu bình
Su a me Ia fhu c an fô f nha f cho fre frong sa u fha ng da u, fu khI
Io f Io ng cho dô n khI an duo c bô f. Tuy nhIôn, không pha I ba me na o
cu ng duo c ca I may ma n fIô f ra duo c du su a cho nhu ca u pha f frIô n
cu a con mình dô I vo I nhu ng nguo I na y, ho pha I frông ca y va o nhu ng
nguô n su a nhan fa o kha c nhu: Su a fuoI dô ng va f |su a bo , su a dô),
Su a bô f be o, Su a bô f không be o |co n go I Ia su a bô f ga y), Mô f sô công
fhu c su a bô f frôn fhI fruo ng, Su a da c co duo ng
1. Su a fuoI dô ng va f |su a bo , su a dô):
Iuôn Iuôn pha I duo c dun sôI fIô f fru ng frong khoa ng 10 phu f.
KhI dun nôn khua y dô u frôn bô p va fra nh dô Iu a no ng qua , dô bI
fra o. Muô n fra nh cho kho I bI fra o, co fhô fha va o xoong su a va I ba
ho n bI ba ng fhu y fInh - Ioa I fre em hay choI - su a se sôI ma không
bao gIo fra o!
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 165
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Nôn Iu a cho n nha nuôI bo |hay dô) na o va f su a sa ch se , ho p vô
sInh, buôn ba n không gIan dô I, va nha f Ia không pha frô n nuo c va o
su a.
Ðu sao, frong haI fha ng da u sau sanh, co muô n nuôI fre ba ng
su a bo hay dô, cu ng pha I pha fhôm nuo c fheo fy Iô mô f pha n su a fuoI
nguyôn cha f pha vo I mô f pha n nuo c, co fhôm 5% duo ng cho vu a ngo f.
Iy do Ia vì du a fre so sInh fha n co n yô u chua fhanh Io c duo c pha n
urô fhu a |da ng chuyô n ho a cuô I cu ng cu a cha f da m) va nô ng dô muô I
khoa ng o su a bo hay su a dô cao hon su a nguo I nhIô u.
Tu 6 fha ng fro dI Ia co fhô cho uô ng su a bo hay dô nguyôn cha f
|không ca n pha fhôm nuo c) mô I nga y mô f cha u uô ng khoa ng 1/2 Iif -
ngoa I nhu ng bu a bô f hay khoaI fa n vo I du mo I Ioa I fhu c pha m da
da ng fhich ho p vo I nho m fuô I na y. Sau day Ia nhu ng sô Iuo ng su a co
fhô du ng cho mô I bu a:
3 kg 4 kg 5 kg 6 kg
Su a fuoI
|mI)
70 100 150 180
Nuo c |mI) 20 20 0 0
Ðuo ng |g) 5 10 10 10
CaIo 64 103 135 153
ProfeIn |gr) 3.1 3.0 4.5 5.4

Iuo ng su a fuoI du ng mô I bu a fu y fheo sô can cu a fre
2. Su a bô f be o:
Ioa I su a bô f na y co kha nang gIu gìn ba o qua n duo c kha Iau,
nô u da y kin va dô o noI fhoa ng ma f. Su a na y co ma u fra ng nga , bô f
foI ro I, mIn, không vo n cu c, du ng muô ng dô dong, muô ng không dinh
bô f |vì co cha f be o, nôn gIu duo c Io ng muô ng fron). Khoa ng 130g su a
bô f be o fuong duong vo I 1 Iif su a fuoI nô u fa fhôm nuo c cho du mô f
Iif. Co fhô su du ng vo I IIô u Iuo ng nhu su a fuoI |xem pha n frôn).
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 166
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Sau day Ia Iuo ng su a bô f be o du ng cho mô I bu a fu y fheo sô can
cu a fre
3 kg 4 kg 5 kg 6 kg
Su a bô f be o
|mI)
12 15 20 20
Nuo c |mI) 90 120 150 180
Ðuo ng |g) 10 10 10 15
CaIo 98 112 136 156
ProfeIn |gr) 2.6 3.3 4.4 4.4

Ca ch pha su a: Muô n fra nh khI pha cho kho I bI vo n cu c, co fhô
Ia m mô f frong haI ca ch:
- Cho su a bô f va o Iy fruo c hoa c Ia dô nuo c va o Iy fruo c.
- Theo ca ch fhu nha f, fa f ca mo I fhu dô u pha I khô ra o fruo c khI
fhôm nuo c: Iy, muô ng, su a, duo ng ca f. Ða n ha y Ia y muô ng frô n fha f
dô u su a va duo ng duo I da ng khô, rô I ro f nuo c va o, vu a ro f vu a khua y
dô u.
- Theo ca ch fhu haI, sau khI dô Iuo ng nuo c ca n fhIô f va o Iy, mu c
su a bô f ba ng mô f muô ng khô ra o, dô su a Iôn frôn ma f nuo c va khua y
dô u, sau cu ng co fhô fhôm duo ng fheo y muô n va khua y fIô p.|Tro vô )
3. Su a bô f không be o |co n go I Ia su a bô f ga y):
So vo I su a bô f be o, su a bô f không be o co ca c da c finh sau day:
ma u fra ng fuoI |frong khI su a bô f be o fra ng nga ). Su a bô f ga y nga
sang ma u nga va va ng pha n nhIô u Ia su a cu , qua ha n su du ng nôn
da bIô n cha f. Mo I mo bao hay hô p ra, su a co da ng foI ro I, fhua n nha f,
không vo n cu c. Ngay khI da ra Ie frong bao nyIon frong suô f, Ia y fay
na m bôn ngoa I se co ca m gIa c ca c ha f su a co nhau kôu "rIn rif" kha c
vo I su a bô f be o, cho ca m gIa c mô m de o hon |do a nh huo ng cu a cha f
be o)
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 167
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Mo bao nyIon ra, pha I mau do ng Ia I vì su a na y hu f a m ra f mau:
muô ng mu c ra f mau dinh Ioang Iô su a bô f fra ng, su a frong hô p Io p
ma f frôn cu ng co kha nang fha nh mô f ma ng frôn pha n foI ro I bôn
duo I.
Sau day Ia Iuo ng su a bô f ga y du ng mô I bu a fu y fheo sô can cu a
fre .
3 kg 4 kg 5 kg 6 kg
Su a bô f ga y
|mI)
7 10 15 15
Nuo c |mI) 90 120 150 180
Ða u |mI) 5 10 10 10
Ðuo ng |g) 5 5 5 10
CaIo 90 120 138 182
ProfeIn |gr) 2.5 3.3 5.4 5.4

Ca ch pha: Cu ng co fhô a p du ng nhu su a bô f be o. Tuy nhIôn,
fheo kInh nghIô m cu a nhIô u nguo I, dô I vo I su a bô f ga y, pha n nhIô u
chI co ca ch pha fhu nha f |nghIa Ia frô n pha n khô fruo c, rô I mo I ro f
nuo c va o Iy) Ia co hIô u qua . Ca ch pha fhu nhì chI da f hIô u qua fô f |Ia
không vo n cu c) nô u ga p duo c su a bô f do ng hô p, ba o qua n fô f, va co n
frong fho I ha n su du ng, chua bI qua "dafe"! |Tro vô )
4. Mô f sô công fhu c su a bô f frôn fhI fruo ng
ÐIô u ca n bIô f Ia nhu ng Ioa I công fhu c na y da duo c pha chô dô
cho fhich nghI vo I ca c nhu ca u cu a du a fre fu y fheo Ioa I fuô I: pha n
nhIô u nha n hIô u su a na o cu ng co haI công fhu c chinh, mô f cho fre
duo I 6 fha ng, mô f cho fre frôn 6 fha ng.
Nhu ng su a na y ra f fIô n cho nguo I pha, chI ca n fheo huo ng da n
In phia ngoa I hô p, nhung gIa fIô n fhuo ng kha cao, nôn nguo I fa
fhuo ng co khuynh huo ng pha Ioa ng |chua du IIô u Iuo ng) dô fIô f kIô m.
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 168
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Ðô I vo I nhu ng nguo I me bI ma f su a vì mô f Iy do na o do |sanh
mô , bI bô nh pha I ca ch Iy vo I con...) nhu ng công fhu c na y fhu c su ra f
co ich frong vIô c nuôI duo ng du a be , song gIa cao nôn fhuo ng vuo f ra
kho I kha nang mua cu a nhu ng gIa dình nghe o.
Iuu y Ia nô u nuôI con ba ng su a hô p |bô f) fhì ca n fu 7 dôn 10
hô p 450 - 500g/fha ng mo I du cho mô f em be .
Ca n chu y khI mua, nôn cho n cho du ng, fhu su a ba o da m Ia
ha ng fha f, ba o qua n du ng quy ca ch, o noI fhoa ng ma f va nha f Ia co n
frong fho I ha n su du ng.
Nô u Io mua pha I Ioa I su a cu |qua dafe), nhIô u khI mo ra se co
nguy co su a bI fro mu I hôI do cha f be o bI ôxy f ho a. Su a se bI nga ma u
va ng sa m va nô u co pha vo I nuo c, chI mô f Iu c Ia fha y Ia ng fha nh haI
Io p: mô f Io p nuo c fuong dô I frong phu frôn pha n ca n bôn duo I do su a
da bI bIô n cha f va không co n ho a fan dô u fha nh mô f nhu fuong du c,
fra ng, fhua n nha f. Cho con du ng su a na y fhì ra f co fhô fha y cha u "bu
nhIô u ma cha ng Iôn can duo c bao nhIôu"! |Tro vô )
5. Su a da c co duo ng
Ðay Ia Ioa I su a fhông du ng nha f frôn fhI fruo ng VIô f Nam, vo I
gIa pha I chang va dô ba o qua n o noI khi ha u no ng, không ca n pha I co
fu Ia nh cu ng dô da nh duo c va I nga y, không so hu vì ha m Iuo ng
duo ng ra f cao |khoa ng 40% fro ng Iuo ng).
Tuy nhIôn, vô ma f gIa frI dInh duo ng ma no I, su a da c co duo ng
Ia Ioa I ÐO NHÂ T dô nuôI fre con: chI khI na o hô f không co n fhu na o
kha c dô Iu a cho n, fhì mo I pha I du ng dô n su a na y, vì nhu ng Iy do sau:
- Nô u pha ngo f vu a mIô ng, fhì su a da qua Ioa ng không du ha m
Iuo ng |do pha I fhôm nuo c).
- So vo I nang Iuo ng, fhì fy Iô cha f da m qua fha p, du ng fhua n
su a da c dô nuôI con co nguy co không Io n nô I vì fhIô u cha f da m!
- Ty Iô duo ng cao khIô n cho fre nuôI ba ng su a na y hay bI hu
rang nha f Ia hay "su n rang cu a" |va da c bIô f Ia rang cu a ha m frôn
hon Ia ha m duo I).
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 169
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
- Su a na y fhuo ng fhIô u vIfamIn A fru khI da duo c bô sung da c
bIô f |frong fruo ng ho p na y nha sa n xua f cha c cha n co ghI bôn ngoa I
hô p).
Sau day Ia Iuo ng su a da c co duo ng du ng mô I bu a fu y fheo sô
can cu a fre |ca n fhôm su a bô f ga y va da u)
3 kg 4 kg 5 kg
Su a da c co duo ng |mI) 25 30 40
Nuo c |mI) 65 90 110
Ða u 3 5 5
Su a bô f ga y |muô ng 5 mI) 1.3 2.3 4.3
CaIo 90 120 138
ProfeIn |gr) 2.5 3.6 5.4

Trôn day Ia nhu ng Ioa I su a co nhIô u frôn fhI fruo ng VIô f Nam
va ca ch pha ho p Iy dô da f hIô u qua dInh duo ng cao nha f frong vIô c
nuôI duo ng ca c cha u duo I 6 fha ng.
Tu 6 fha ng fuô I fro dI, fu c Ia fho I ha n ba f da u co fhô cho uô ng
su a bo fuoI nguyôn cha f ma không ca n pha fhôm nuo c, ca n da da ng
ho a ca ch cho an, ca ch chô bIô n |dô I mo n) cho do nha m cha n.
Su a co fhô chô bIô n fha nh nhIô u mo n ha p da n hon Ia dô y
nguyôn, uô ng cho ng cha n, du bIô f ra ng ra f bô ! Thi du nhu Ia m yaourf
hoa c Ia co fhô fhôm mô f sô cha f dô su a duo c fhôm phong phu vô ma f
mu I vI cacao. Hoa c va f fhôm chanh hay cam, quy f, uo p Ia nh, cha f
chua cu a fra I cay Ia m cho caseIn cu a su a hoI sa nh da c Ia I, cô ng fhôm
vo I mu I fhom cu a fra I cay cha ng kha c yaourf Ia bao ma Ia I fhom hon.
Thôm fru ng va dem ha p chin, ba n se bIô n su a fha nh ba nh fIan. Cu ng
fha nh pha n na y nô u ba n cho va o cô I Ia m kem co fhôm huong vI dau,
vanI, cacao hay sa u rIông... fhì Iy su a da fro fha nh mô f mo n ca c cha u
se do I chu không ca n pha I e p mo I chIu uô ng nu a! |Tro vô )
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 170
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
Sau cu ng, dô gIu p ba n frong vIô c can, dong, do, dô m, xIn gIo I
fhIô u mô f sô du ng cu fhông du ng ma gIa dình na o cu ng co : do Ia fa ch,
Iy, muô ng Io n va muô ng nho .
Ta ch
|200 mI)
Muô ng canh
|10 mI)
Muô ng ca phô
|5 mI)
Su a fuoI
Su a da c co duo ng
Su a bô f foa n be o
Su a bô f ga y
Ðuo ng
Ða u
200g
275g
110g
85g
205g
10g
9g
8g
7g
10g
10g
5g
0
1.5g
2g
5g
5g














CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 171
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Moá n ùn baâ i thuöë c cho baâ meå thiïë u sûä a

Theo y ho c cô fruyô n, su a me fu huyô f ho a fha nh, nho dô ng Iu c
cu a khi ma va n ho a, Iuu fhông. Ðo va y, vIô c su a nhIô u hay if IIôn
quan ma f fhIô f dô n su fhInh suy cu a khi huyô f. Cuô c sInh no khIô n
khi huyô f nguo I phu nu bI fô n fhuong, co fhô hu nhuo c nôn nguô n
su a bI a nh huo ng |nha f Ia nhu ng nguo I co fhô da sa n hu nhuo c hoa c
ma f ma u, ma f su c nhIô u khI sInh).
Chô dô an uô ng do ng vaI fro quan fro ng frong vIô c hô I phu c khi
huyô f cu a sa n phu . Ca n chu y :
- Ða m ba o cung ca p 3.400-3.600 caIo/nga y |phu nu bình fhuo ng
chI ca n 2.500-2.600 caIo/nga y). Vì va y, kha u pha n an frong gIaI doa n
na y pha I da y du cha f dInh duo ng, gIa u vIfamIn va khoa ng cha f.
- An nhu ng fhu c an dô fIôu ho a, ha p fhu.
- Thay dô I mo n an fhuo ng xuyôn dô fang kha u vI.
- An Ia m nhIô u bu a, không nôn an qua no mô f Iu c.
- Không kIông khem qua mu c. Ca n an ca c fhu c pha m vu a co
finh a m vu a Io I su a nhu fhIf dô, fhIf ga , mo ng gIo Io n, fru ng, Ia c, ca c
Ioa I da u...
- KIông ca c dô sô ng Ia nh |nhu ha I sa n, go I ca ), ca c cha f fanh
|nhu cua, so , ô c, hô n, fraI, ca me ). Ha n chô ca c gIa vI cay no ng |nhu
o f, ha f fIôu, mu fa f), ca c cha f kich fhich |nhu che , ca phô, fhuô c Ia ) vì
chu ng gay ma f ngu , u c chô qua frình fa o su a.
!é Iáng su a, cc Ihé su uu ng nc I scnc n án Ia ! Ihuc c sau:
- Mo ng gIo Io n 2 ca I |ru a sa ch, ca o hô f Iông), fhông fha o 30 g
|cho va o fu I va I bo c ky ), ha nh hoa 3 nha nh. Ta f ca cho va o nô I, dô
CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 172
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com
nuo c, ha m nhu , bo ba fhuô c, nôm gIa vI. An fhIf, uô ng nuo c ha m; co
fhô du ng fhuo ng xuyôn.
Nô u nguo I khi huyô f hu nhIô u, mô f mo I, co fhô fhôm duong
quy, hoa ng ky mô I fhu 50 g dô fang cuo ng khi huyô f.
- Ðuong quy 100 g, fhIf dô 200 g |ru a sa ch, fha I mIô ng), gu ng
fuoI 5 Ia f, ha nh hoa 3 nha nh. Ta f ca cho va o nô I ha m nho Iu a, fo I khI
fhIf dô chin nhu , fhôm gIa vI vu a du . An fhIf, uô ng nuo c ha m |chIa
nhIô u bu a). Mo n na y fhich du ng vo I nguo I sau de ma f ma u nhIô u,
ga y co m, ke m an, nguo I Ia nh, if su a. Nguo I fa o bo n không nôn du ng.
- Vu ng den 30 g |gIa nho ), ga o fe 50 g, na u cha o. Mo n na y vu a
Io I su a vu a nhua n fra ng, fhich ho p vo I nhu ng sa n phu sau de huyô f
hu, fa o bo n, if su a.
Ngoa I chô dô an uô ng, nguo I me ca n nghI ngoI nhIô u, fra nh mo I
cang fha ng fha n kInh va ca u gIa n, fu fa o cho mình su fhoa I ma I vì su
cang fha ng fInh fha n a nh huo ng ra f xa u fo I qua frình fa o su a.













CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 173
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Ngay sau khi sinh, coá cêì n cho treã uöë ng nûúá c àûúâ ng,
nûúá c cam thaã o khöng?

Sau khI sInh, fre ca n duo c bu su a non ngay frong mô f, haI gIo
da u. Ngoa I su a non, không nôn cho fre uô ng ba f ky mô f Ioa I fhu c
uô ng na o kha c.
Truo c day vì nhIô u Iy do, mô f sô ba me fhuo ng cho fre uô ng
nuo c cam fha o, nuo c chanh, nuo c Io c, ma f ong pha Ioa ng hoa c su a bô f
fruo c khI cho con bu su a non. Tha f ra, chI ca n mô f if su a non cu ng da
du cho fre frong fho I gIan da u va vIô c cho uô ng ca c Ioa I nuo c kha c co
fhô gay ha I nhu sau:
- A nh huo ng dô I vo I fre :
Không duo c bu su a non se dô bI bô nh vì ca c Ioa I dô uô ng nhan
fa o ra f dô bI nhIô m khua n, fre dô bI dI u ng, cha y ma u duo ng fIôu
ho a, fIôu cha y... Nuo c cam fha o gay fIô f da m nho f Ia m fre nghe f fho .
Tre co fhô không chIu bu me vì không co n ca m fha y do I.
- A nh huo ng dô I vo I me :
Su a cha m xuô ng vì fre mu f if.
Sau khI su a xuô ng, fre mu f if se Ia m da u vu bI c • ng fu c va dô
da n dô n vIôm vu .
Me ca m fha y kho kh • n khI cho fre bu va không muô n cho fre
fIô p fu c bu me .
ChI ca n haI Ia n bu bình cu ng co fhô Ia m fha f ba I vIô c cho con
bu su a me .

CÂM NANC CHO CA C ÐA MÐ TRÐ 174
hffp://vvv.ebooks.vdcmedIa.com



Sign up to vote on this title
UsefulNot useful