'^

,
,f

%

-(>*

m
^k

«Ui^'^'

'

t-.-

AMERICAN BIBLE UINION

I

'^

m^tr&^Bk^.

"2^

(rr'-

0(

r
.^€. tKV /
t.uj^
fi"

t-.>*

N*j.»rV

.

^

Digitized by tine Internet Archive
in

2011

witin

funding from

Duke

University Libraries

Iittp://www.arcliive.org/details/liberjobicumnova01schu

L

I

B E

R
C U

NOVA VERSIONE
Ad Hebr^um
fontem

M

J

O B

I

COMMENTARIO PERPETUO
In quo Veterum
:

Recentiorum Interpretum cogitata praecipua expenduntur genuinus fenfus ad prifcum Lingux geniuia nexu univerfo > indagatur , atque ex filo , Argumenti nodus intricatilTimus evolvitur.

&

&

CURAVIT

ET

EDIDIT.
R
J

ALBERTUS
T O

M

SCHULTENS.
8

U

r

M

U

S.
.-

*u

LU G
Apud

JOHANNEM LUZ
MDCCXXXVIl

D U

N I BATAFORUM,

C.

I

r
a
VI

o
O
l

t

51
CI

3
V

rr

r

.r

2

A V O M

Oi;iAT'^3MMOD

ouxaiaa^
muoliiq
i&
hr,
(

ini'ir::i^ y.iivi/nj
(

cjjV.-Ji

lurLvno^
'jupjfc
^

:

lUJaubrrjcxa

c^Tjviriu uxeii

olft

x3

iijjcyi.bf:i

.lUli/Iovj ^iifli.TlbKoaJni «uLt.-a ijn^friu^-LA,

.T

1

a

I

a a

T a

T

1

V A

71

J ^

.8

HaTJ U H 32
^56 5 50

8

U T ;i a a a A

I

*A\i
•^
i

A

n

_

^

a O

V.

.*

S:

U J

..

J[

W W A H O

[

LijqA

A\© ^ D BiMI m'[: B A \I: AV B Vu ^ L U G D U N E s T ^
*

-

'^

I

^^

:y[lJfJJ.IBt/S,
«'

'-•"

MERlflSi MUXBRIBUS, DOMI^ ^ FORIS, SPLEXDIDISSIMIS.
iSt

v,

:&

-g C) H'IA:'
iiUj:j.iejD

N H E N Ril 'C O Miixi WA S S EN A R O
l'
,c,

I

^^

.--

,;_

DOMIN^S^AViisSENAil.^. , OPDAMI , HENSMOEK.^ , .J^PIERDYKi, ZUIDWYIvI, KERNHEMI, LAG.^. ETC. EXC hr\ -E^ITI-TI ORDINIS [OHANNITICI. EQUESTRIS SPLENDIDISSIA^O. '|lp:LLANDIi^ ^ ORQINIS J^IEMfiRO ^fJUSbEAlQyE;' PROVINCIt^ NOMINE CELSIS AC PRv^.POTENTIBUS BELGII FOEDERATl ORDINIBUS ADSCRIPtb ETC. ETC. ETC.

D.
^^

A

g.,. •-^oviTATis Belphensis senatori. et consular^. ETC. SOCIETATIS HNDIi^ ORI-ENTALIS MODERATORL ETC. ETC. ETC. ... ^ ^ ,^
,

VAN DER

R.E^J^

Ti I

pu s

O

B R U s E N

^O N
;.j.

I

S

^

D.

GORNELIO SYLVIO,
fUTqET
'

J.

C.

CIVITATIS HARl^MENSIS SENATpRI. ET CONSULARI. TERRITORII BREDERObAN/ PRATORI. EJUSDEI^fQL-E
^

•nf.RM.IQ^,

SYI^VIS 1
^^

(PiC

REI
.

VENATICvf::,

PRAFECTO. RHENOLANDIC.E, PRi£FECTURi^ ASSES:::c/_/_ ... .! ..i^.i..._ SORLlETC: ETC. ETQJ^ .UJi. iA dilJId/lo:-) A .aVlOD T3fi3/i>170 -IK->EQ,
^

EORUMQUE COLLEGIS
NOBILISSIMIS AAiPLiSSIMIS.
REiPUBLICM\ (^)R NvfMEl^riSy E r COLUMINIBUS^
.

^C

\"

-

ClVlTATIS LtJGatl^NSIs) S L I B C S. D. W I L H E L M O pAE.T S- J. C

O N

U

U
,

6EPTIMUM CONSULI, ET CONSULARIS COLLEGU

CUM MAXIME

PILESIDI. ETC.

ETC

ETC.
J.

D.
-

JOHANNI

VAN DEN

BERGH

C

DECIMUM
PR.£TORI

QUARTUM

CONSULI.

SUMMO. IBIDEMQUE VIARUM PUBLICARUM PRitFECTO. ETC. ETC. ETC.

RHENOLANDIi^ AGGERUM ET

D. D.

GERH AMILIO van HOOGE VEEN- J.CSECUNDUM CONSULI. ETC. ETC. ETC.
'^-^

PETRO

VAN
C.

HOOGEMADE.
C.

E T

E T

£ T

C.

...

rjc>ci

NEC NON
•:V
I

.-i^

;

'

i'S

AMPLISSIMO COXSULTISSIMOQUE

R

O

D.

DAVIDI

VAN

ROTEN»

REIPUBL. LUGDUNENSIS A SECRETIS. ITEMQUE ILL. COLL. CURAT. ET CONS. A CONSILllS ET ACTLS.

MUNIFICI SELENDIDIQUE
-^

A
cif-

•"

•-

«^^

#»^«j#

r

1 'Tv-^^ '^»^^ iii.j

^inif^ic
( -

V
niO

r

R

I

'^^n.^n*''

-lilliij

'^

mua

4
':>5

I*

;i

,

.

o:i;jq
>'>

or-tno-q
t

xo

-A

t

lui

i^iqyi

fll

.rrvj-jtpi
,

X pluteis
te

Archivifque,
aiir

VeftrisOrientalibus^

quinquenmum ,

Illu-

ftribus fub auljpiciis, in

lucem depromfi Vitamy

^ Res gejlasy Abi Modaffiri-,
t 3

Jofefhi^ F.

F, Jobi

,

Saladini

^

principis

magna-

nimi, qui
fed

non fuum tantum Orientem^

Occidentem noftrum , nominis Iplcndore cdmpSfevii, ubique ter-

&

M

rarum, ac gentium^ immortaU etiam-

num Jaude Horet. Hunc Scriptorcs
ex proprio,
repta
;,

Oricntalcs^ anfa

&

paterno, nomine ar-

Jofephum limul ^ Jobum-, vocitare folent:, quod ad omfeculi fni

&

ncm

religioncm, pietatcm:,
,

juflitiamj,
,

conftantiam bonitat;em ^^iyiiiiikiaiificaitiamiT dcnique^> cuf
fortitudinem
qiimjpdKfepdsia^^^^
ttiti^> f upra ihpniincm

non

fuffi-i

GQitht;,fi«akgg0ratus y antiqua

illa Vir--

fcanden tiS:, Kxem-^
ipfis

pkri^onrumnmiflima

cequaiTe vi-

:9

"E^-jis^j^Y ^
illius
;>
,

m

;V;Scfilicet

.picffuntlemfefe geffiurif^ im

Encomi^
ipfis

quem; Sac^/z^ ^A^&d
3 )^Be/h.r:ij^f??f/?amdi'

loqui placuit

^-elu^ tanto ardorej per uniwfaiii vira

tam

,

fucccndit

,

&
,

inflammavip^

nuc

quotidie di6titaret, fe non/ob aliud, e^ hflmili iii ^c6lfiffimum potenti^ fa-

xjEgypto ^ Sjri^ , Ardbtce , Mefopotami^e ^ AJjyrr^y) /irmml^^^^\ impofitum divinitus Re-x ge;mj?vLquam ut Hierofoljmas e manig atque pror'. Erancorurn cxtorqueret Sacro-Sanfti ejus Tem-^ Caufa Dei,
fligiuni; efcendiffe
,

&

^,

&

ppes , fortunas , fanguinem ^ ani-^ mam ipfaBlv profunderet , nil nifi'fe*i pulchrale linteum ex omni opulentia^
pli ,

fegiini ablatqrus. jfn o

/i):

^

^i^^ilqnut
fifaiile

sv
te

l^on neccife ^rbib
3

efl^.ut

quid

for-^

TkE D IG
te
fit,
iii

AT 10.
muU

geniiria collationc, qiiiid dif-

finiilc:,

& toto

coelo>difparatijm,

Venio ^ citra ambages addd^ etijuscaufa tum principi^ illiasi' tum operis ameprocur-atijmentionem prjeftruxi. non ol ,1oulifjib oibiloup
tis

profequar.

-r

Monumentum

ilfuy
,

ILLUSTRISSIMI
quod Veflro nutu^

VobJs, dicandum

VlRp
fui^i,'!

juflliqucyin publi-^
:Z>^//;/^>)^

cum

prodierit ;rciito '^r^/vV^
;
,

gerens Teftem

ut per

'^treS'

infignesi

/>?6/^5

nobili paiticuteutofiiadfuijdere-l

tur haud poenitenday tum[Zi/;^//^y§?ri^"t
bicce fhidiofis in

omni gene*^
5'

ftyli,

ifi-

ve

fimplicis, five mediivJ^m6dici$
diftirwifci

Ju-'i

mioibus

jfivb) iijfeiimiflimi's'&;

dithy-

D E D IC
San6tior

AT 10.
,

dithyrambico cothurno gradientis , copiofa accederet fupellex.

me

neceffitas

nobiliorque

ftimulat impetus,

ad graviorem huncce Laborem Vobis , VIRI PERIL-

LUSTRES
,

,

AMPLISSIMI

,

NOBI-

infcribendum. LISSIMI Quamvis enim non indignus Vobis tum vifus Saladinus JobideSy

qui in fplen-

Veftrorum compareret, dignior tamen haud dubie Sanjftillimus nofter Jobus^ quem Vobis in perpetu^ mese obfervanti^ pignus li dicere fas , in hoftimentum per,
dore

Nominum

&

petui Veftri in

me

favoris,

memori,
,

gratoque , pedtore cremque.

ofFeram

confe-

Nunquam

fane

Commentationem
"^^

hanc-

T>

ET> I C

AT I 0.

hancce in Jobtm, in quo qiiicquid Lingua Arabum habct profundum , celfum, magnificum, omni granditate

cumulatum

,

admirabiHter refplcnnifi

det, fufcipere aufus fuilfem ,
fauri Veftri Orientales,

The-

mihi inde ab

adolefcentia paterejulli, animos

tum addidilFent

,

jam atque ad arduum o-

pus tentandum Veteris Linguce Arabica copia aliqua ^ ex ipfis Fontibus haufta,

fubornaflent.

Per h^c fubfidia efl^eftum fpera«, iit cum Lingna Jobaa , quam illorum temporum Arabicam fuifle, in 'Pr^fatione adftruimus, fenfus quoque Job^i j defe6tu idone^ lucis nimis fxpe obfcurati in aha omnia detorti^ nativum fuum decus, ac pondus^ 'magna
:,

&

T>

E D IC
rite

AT 10.
,

gna ex parte fint recuperaturi. In his fi ad Scopum ftatum

&

quce^

Jiionis

cun6ta dirigantur , nihil non grande excelfum , forti ped:ore
,
,

dignum, quod Dei Athletam Coelo exi^quet etiam tum quum Humance
,

imbecillitatt fuccubuifle videtur.

Magnus procul dubio Jobus in Culmine
illofehcitatis,

& glorise, ad ple,

num meridiem
gnificentiflimis

prove6t^, quod macoloribus

&

radiis

veluti Solis

,

depidtum dedit Gapite

XXIX.
Major , nemine negaturo^ Jobus^ quod in tanta potentia opulentiafimul, florentiflimas Domus:, inta,

&

6tus manferit ab
bus;,

iis

vitiis,

&

crimini-

qu^ magnas Fortunas
tt
2

adflare folent;,

DED
lent, atque

IC

AT 10.
,

omnibus numeris abfolujullitiam
,

tiilimam
foris,

integritatem
,

in-

nocentiam
cere
,

aliafque Virtutes,

domi,

intus, extus, obtinerc, &c exervaluerit.

Lucidillimum liocce
va-

fpeculum pedioris nulla labe cupiditatis, avaritia:, fuperbia^, injullitio:,

nitatis

,

contacli , infpeclandum prarbuit

Capite

XXXI.
^

Maximlis tamen^
cio, yohiis

meo quidem judidie,

quum uno

uno
,

icbu,

omnibus illis tbrtunis evolutns inauditam Domus prarpotentis ruinam tirmo
gradu exccpit.

Maximus quum
,

a capite ad calcem
plagis
,

pelfimis perculfus

&
5

Satancc

furoribus

permilfus a

Deo

non

ho-

na tantiim , fed

&

mala , e manu Domi-

"D

ET> I C

AT I
,

0.

mini gratanter accipienda , quin amplexanda , uxori , muliebre quid fuggerenti , repofuit \ ad patienti ^ impatientiam femin^ non tam malce quam vulgo pingitur, magnanimitate

&

&

religioiiilima

comprimendam. Maximus quin imo quum in amariflimas tandem querelasopprelfum,
,^

,

per longos menfes, pe6tus relaxans, atque ftatim cenfuris fuperbis Sodalium pro Hypocrita condemnatusj in

Certamen illud animqfijftmum magis magifque implicari coepit,
hujus
tuit,
nifi
(\i\odi

Tragici

Carminis Argumentim confti-

&

Nodum

intricatidimum
ipfius

,

non

per apparitionem
in

Dei

refol-

vendum.

Eo conflidu,

quo Innocentiam,
tt 3

nul-

T)

ET> I C A T I
^

0:
,

nulla Hypocrifi

fcelere nullo

tami-

natam;, prxclarillima confcientia fub-

nixus, defenfavit, atque contra ipfius Deijudicia, ac fupplicia publica velu-

magnifice tutari5& vindicare, aufus fuit, ab unaparte cjuidem deprenti,

ditur aliquid

hnmani

paiTus, querelis,

&

expoltulationibus, graviilimis ha-

benas permittens; attamen
tera parte

&

ab

al-

Hominem
fub

in

Homine

exfu-

peraflle reperitur,

tionis fevifiimi^e,

Lu6la tentanufpiam ab infinita
illa

erga

Deum
,

reverentia

defcifcens
//-

quin altillime radicatum Numinis

morem

& amorem

^

admirabili ,
,

& ve-

re coelefli , und:ione

fpirans.

Nil mirum proinde, quod gloriofifiimo tanti Certaminis exitu coronatUS:,

T>ET>IC^TIO.
tus
:,

Fi&or
fit

,

quodammodo ^ T>ei ab

ip-

fo T>eo

renunciatus, atquc ut SpeVirtutis integerrim^^

cimen Unicum

&

patienti'X

invi6t^ Speculum^ ad
^,

omnium feculorum memoriam
rationemque ,
tranfmiifus.

admi-

Hujus maximi Viri facratiffimum Monumentum in quo tantarum nobis Virtutum confpe6tus panditur, Vobis,
,

MzECENATES HONORANDI,
non
confecraffe , piaculi loco

ducerem
^,

qui Civitatibus quoque Veftris Nofter y Religionis ^ Juftiti^

ut

&

Vos
in
^

Statores pr^ftatis

^

atque

nihil

Veftra fortuna fplendidius agnofcitis

quam tum Au6toritate> tum Exemplo
Veftro, hxcce Fundamenta Reipublicse,
Ecclelii^e,

Academi^>

conftabili-

T>

ET> I C

AT I

0.

livilTe, atqiie

ad fcrani pofberitatcm im-

mota

propagailc.

Talcs ut Refpublica, ut Academia,

Vos domi
veneratur ,

,

forilque

,

confpcctiillmos

Sofpcs utraquc Soipitcs Florcns Florentcs, longos adhuc annos iuipiciat, atque admirctur. Daita

bam Lugduni Octobreis A^
:^.
.

in Batavis

ad Kalcnda*^

MDCCXXXVL

FERILLUSTRIBUS AMPLISSIMIS NOBILISSIMIS NOMINIBUS kESTRlS

Siimme

de^'in[lui

A L B.

S

C

II

ULTEN
P

S.

R

.£-

P

R^
firni

F

ATI
curfum
,

O.

uum ad Commentationem Jianc in Jobum emittendam ante triennium ferme accingerer , longe diverdeflmaram
Pliilologiae

quam

tenui

;

atque

o-

pus mihi fufcipere videbar, quod bus
Orientaiis

&

milii

amoenitati-

jucundiiTmium fub
fefe

manibus
infimiare
,

redderetur,

&

poffet gratiam , per Obfervationes

Orbi Enidito ad aliquam , muitos jam annos congeftas

quibus

Lingua Johaay venmi, merumque, ^rrt^/'<f genium fpiranti , non poenitendam lucem , poft Viros excellentes , qui in Jiac palseilra enituerunt,
adfimdere
Qiii

me

pofTe confidebam.
fororiis Dialedlis
illuc

ad Origines nempe Hebraas ex

vefdgandas jam
ali-

inde ab adolefcentia
ut

me dederam,

quique

profecilfe miJii videbar,

me

temporis, laboriique, impenfi Jiaudquaquam poeniteret, ab

quot retro annis me novis identidem lumen Originum , id eJl Feteris Lingua , VetuftUrimo

aculeis ftimuJari fentiebam, ut
Jiuic

Monimiento

magnis ingeniis miniftrarem , ad ea quse in Libro obfcurifilmo Jiaftenus claufa , aut minus dextre explicita , felicius referandum, atque clariore in die collocandum. ultra , mecum Jiabitavit, iixc Hujus confilii , votique , quod decennium , mora fuit unica , quod cum Bibliopola non uno agenti , ad Editionem talis
accenderem
,

Jiofque radios

&

operis procurandam , perpetuo repofrtum, frigere ubique
rientis,

regionum forum Oplane credidi,

^ ^rabica
, ,

^xx^Qrtim.

non

invenire emtores, etiamfi vel Sacri

Codicis uberior inde explanatio promittatur.

Nimquam
erat
:

tum
iis ,

noHris in oris

tum

alibi
:

tcrrarum , ubi
fed nec

aliquod PJiiloIogiae Sacrse

pretium

adeo rem

rediiiTe

meum

qui ad negotia fua

me

melius callere debebant
,

caufam eam adimerc alio in genere cer-

&

tius aliquid,

prsefentiufqiie

iifdem adfiilgere, inverecundum fuiiTct

non

credere.

Non

attigifTem, quicquid Jiujus, nifi

me

& notorum

judicio

tangi,

&

ignotorura convicio perilringi, didicilTem, quod Originum Uebraa-_

^
curas
,

P
:

R

^
,

F A

T

1

a

rum opttSy ahtc tredecim annos adfedum, nccdum profligatum, confedumve , dederim quodque jfobo itera illujirando maturiores pollickus
Cataloi^iim

augeam eonim

qui expcdationem publicam lactant

&, liidunt.

In
te

yebnm interim
non
e Lexicis,

nihil aiiud primitus

conceptum, quam

a me, vel promiiTumj velmeff^lrabkue Lingiue longior quxdiim cullura^ o)g-

&

nitioy

fed e Libris haufba, ad bene multas tiun voccs,

tum fententias , redundatura in Monumcntum , quod ex Arabico Jmte <Sc ^-Irabijmis propterea refertilfimum in Hcbneum fermonem transfuUim
,

etiam llipponi , videbam , qui aliiis ^e Ltteraturi£ Arabicc uju ad illuftrationcm Htbra^e minus benignc pro»
elfe
,

a plerifque ftatui

,

quin

»Sc

ab

iis

mmciare

folent.

Eo itaque animo tandem , Bibliopolam nadhis, ad hanc Scriptionem acccifi , nil nifi mca ut darem , voliUBinc ad odtoginta admo-

dum

plagulas exituro.

Nil

nifi

mca ,

dico

,

non fme cujulquam

con--

temtu, quippe qui grande pretium ftatuam , ut reliquis fuo gradu , meritoquc , Commentatoribus , ita excellentilTimis fmc controvcrfia Coccejo e Nollris ex Augui^ae Pontiflciis Fineda , Mercero

&

;

ob venerationem meritiifimam ; quod iii omni genere Eru.ditionis , nova ciun feculis pucrile , fit, altos fumere fpiritus incrementa capientis, ineptiun , quorum Jiumcris mfi infiikre nobis nos fuenmt fupra eos qui ante

na

confelfione

Schmidio

:

fcd

potius

omnium

&

;

contigiiTet , nec tam longc profpicercmus certe , num reptandum , atque in cunabulis jacendiun

&

forte

Juuni etiam-

forct.

IlJa

ergo

mea

intra

qux cormncntationcm hanc contincrc decrcveram , his ferme Trimo ut antiquimi Lingua dccus , &; circumfcripferam cancellis
:

,

pondus , adfpicicndum proebercm etiam iis in locis , in qiiibus Secundo obfcuritatis , vel diiTenfionis , occurfurum fufpicabar.
cibus bene multis
,
,

niiul vel

ut

vo-

parum
Tertio.,

intclledis

,

&;
,

non

nifi

ad lucem LingucC Aex^,

rabic^ intclligendis
fet
,

nativam faciem
ut

quantiun quidem procedcre ef

rcdderem.
ciret,

quicquid

nova ratione converfimi

,

zdjcopum, nexum , Jeriemrjue , xelut tviplid fdo adPoflrcmum hoc , in exorfu opcris , ilriftum adllrmatiunquc darcm. non rQaxixnam partera air^e ablatumm opinabar, quod tiun foUicite de
polltumvc,
u-*%
tri-

f R
tribuS
liiTce

A
fatis

F A T
expedita
,

l

D.
ut
fi

cogltafTe miJii viderentur Qiiatuorviri fupra laudati,

non

omniaj pleraque certe

fcrupulifque vacua
illi
,

,

niiJii
,

duas iponderem ; ad minimumque qua per amoena viridaria ipatiando

tertias
,

opersc

dellinaram
,

florem

Jionoremque

Veteris

Linguae,

Jiuic

venerandse vetuftatis
,

monumento me refututiirum
ad
fui,
ilJi

fperabam.

Hocce
pita

confilium
,

cujus indicium annotationes

prsebent

minucre

coadius

quum

e

duo prima Caportu jam egreifumi
,

&

vela dare coeptantem,

magni

fluftus

acceperunt

quibus San^

dilfimi Viri

jores adJiUC imdas dederunt Qiiartum ,

Mzmens, moerore penitus abforpta, femet exonerat. Qmntimi , Caput , in quibus tanquam turbine contra Johum emifro illos motus certaminum cooriri vidi , qui Cymbae mese naufragium minarentur , nifi profim•

&

dius in Adfeftus dilputantium intrarem, atquc ad

eam normam non
,

mea tantum, fed
elibrarem,

&

aliorum mcditata

, ,

accuratius exigerem

atque

Ad

Sextum ,

&

Septimum

deinde

,

Caput

,

immenfa

quadam mole aegritudinis Johaa me fubito circumcinftum fenfi, quse ad afperrimam EUpbazi decJamationem tam veJiementer confurgere, contra Deum, in. omnem querimoniam, contra Amicos perfidos ,

&

innocentilTimo cultori immeritas plagas imprimentem,

exaeftuare

,

ut

rem
-

longius utrimque progrelTuram

,

& majores
elTet.

identidem motus ani-

quod ante fufpicione tantum attigeram , DodilTimos Interpretum non fatis ubique attendilTe ad concitatos illos Pifputantium adfcftus , qui nemine quicquam de
delatus evidenter perlpicere coepi,

monun Huc

exarfuros,

facile

intelligere

Hypothefi

rcmittente
,
'

,

fed fortius femper fortiufque

eam
,

intendentiJiinc

bus

cundis

gravilfmium utrimque

ExceJJlim

peperere

Contu^

macia cum impietate conjundse condemnantium Socioriun ,

illinc

intamina-

tam Inmcentiam

ita defenfantis Jobi, ut

Deum
velle

ipfum criminari ,
videretur.

videntiam ejus labe injuftitise adfj^ergere ralis Lihri Oeconomia fefe milii inflantias
fiones, aliquoties relegendo,
rius

ProHaec gene^

&

&

Amicorum^ Johiqiie refponcommeditando , luce meridiana cJaonuiium errorum
commilTi
;

tunc infmuavit,

fimulque

detexit fontes
prifcse

,

qui
alii

in obfcuriiruno Jiocce fpecimine

fapientise
alii

dum

Frovidentia negata dicam yo^o fcripfere ,

Vitam jutiiram ab
-

ipfo

* 2

pa-

?
pariter

R

m
i<ftu

F A &

T

1

a.

&

fociis

linc eliciierunt

ignoratam contendenmt , alii alia confedaria Iiinc it nexu, hujus difputatioiiisymlul com,qu3e cum Jcopo,
ei

jnune iiabent, vel 6c adverfa fronte

repugnant.

Detexi quoque uno quafi
lius

oculi

pntcipuam caufam magnx
,

il-

varietatis,

dilTenfionis

,

atque

adeo confufionis
toto ^Ccelo
;

qua Jnterpretcs

Libri Juijus

non tantum
ipfis

a fe iii\icem
7ra<rif

diirident
,

ctiam a
capitc,

fe

^if

2^

difcrepant
,

&c

quod uno
:

verum non j;un
;

fed verficulo, ftriLKere

altcro deitruunt
fcfe

tenorem, eandcm aciem Difputationis ,
tis,

nufpiam eundcra magis magilqiie anunan-

&c accendentis, proeftantes.
hi Cardines

Ut

renun fimul , fimul verbonun ac fentcntiamm , ad quos

comjnentatio hujus Libri liaud dubie dirigenda, in oculos omnium deftgantur , adverti \ clim , Bildado Elipbazi incudem timdente , acerbi?

&

dcnuo Noftrum incclTente Capite VIII. coufque irritatum Viri Religiofifilmi dolorem fcfe inflammalTc , ut Capite IX. X. frenum quafi mordere inceperit ; atque eiFufis jam moeroris habenis, poil; gra\ iifimas de providentia , fontem infontem juxta habente , expoftulationes , Dcum provocaret, in certamen, congrefliunque, ad aequiorem Arbitrum; ignominia, confuuone fcilicet omni, obnii paratus , ni contra Magnuni Adverfarium Innocentiam fuam per^iclam de^
cenfuris

&

&

&

diiTet.

Nova

hinc

,

Capite XI.

tertii

fodiilis

Caftigatione

acrius

adJiuc
te
,

Noftrum perftringente , eumque ionge infra mcrita ple6bi tendenXIII. XIV. expoilulationes , defenfationefquc Capite XII.

&

Virtutis

oppreJrae

,

fic

iterat

,

ampliat
fibi

,

cumylat
dari

,

ut
r

altera

vife

ce
uUi

folemnem
crimini

cum Deo congrefTum
adlinem
,

depofcat

negans

quo hafce

plagas commeruilTct.

Hinc , orbe

primo certaminum evoluto , anfa miniitrata Elipbazo , IbevilTime deCapite X^''. non ea tannuo in caput innoxium detonandi, tum, quae prima aggrelTione dixerat,confirmandi,.fed iras dirafque CcelcJles dired:ius quam ante NoJtro , ut aperdlTime improbo , intentandi

&

& ingerendi,
num
imdique
'

Quid
,,

f^iccrct

miferrimus mortalis fulrainibus malediclio-

impctitus ? CumuIatiiTime obtinebat in co illud PJ. 42. reboat ad -vocem Canalium tuorum omnes flulius , undieque jlbxljui ahjjo tiu , Jiipcr me franfwerunt. Ilorum gurgitiun aeitu fjeviente circiuna-.
'•

etns^

' ••

l

?
dtus
,
'

&

XVI. XVII. eas fortis fiise complorationes fimditj mifcetjUt niJiil unquam lamentabilius , ardentiufque , ab una parte, ab
Capitibus
niJiil

k &

^

F A T

1

d.

altera

fidentius

,

animofiufque , Jiumanum Pathos vel concipere , vel eftertia

ferre

,

valeat.

Haec

fiiit

Jobi provocatio

,

qua a Deo , immeritis plagis
fe

pium cultorem exfcindente , (id
met jus diilurum
dare dignaretur.
iiy

Dmm

ipfum appellare fuftinuit , contraf&'

fi

adCauf<e hujus cognitionem
Jiinc

Judicem,
,

&
,

vijtdicem^

No\^o

torrente Bilda/Ii obrutus

Cap. XVIII. ad
furiis

Alaflohs meritilTimas pateretur diras,

&

fcelenim
,

vexaretur;
folennilTi-

Ipfe viciirun Cap.

XIX.

poft iteratos planclus

queftufque

qua ad Judicii ultimi Tribimal a , Dco, Jiominibufque , damnatam caufam remittit, fepulcro interim fuo infculpi poftulans Magnificum carmen , quo Coronam Jttflitii€ fibi , hx illo die, defpandet, qui AUfloris nomine extirpatus, infamatufque , jaillam fufcipit conteftationem
cebat.

mam

Hoc illuftre documentiun Fidei fimul , & Confcientiae , invift?e i quum non aliter refelleret Tfvpharus Cap. XX. quam veterem cantilenam occentando , momcntaneam efTe improhorum felicitatem
jolos
;

&

hoi

de

Calo tangi

,

atquc fuJminihus Judiciorum
funditus convellere
,

Dimnnrum
,

feriri

iflam

tandem Hypothefin

aggreditur Nofter
ita
:

Cap.

XXI. Improbis

ut vitam jucwuiam

ac fortunatam

mortem facu

lem atque honoratam plerumque obvenire contendens quiim probis ferme mijehs contemt/fjue vivere, atque emo?i , contingat. Hoc in
curfu

rerum Jiumanarum omnibus

fcculis

obfervatiim
,

,

&

faepiirime

Providentiae ad gubernacula fedenti objeftum

qiumi refutare non poffet

E/iphazus, ad calumnias convertitur, Cap. XXII. yvf/.v'^ r^ xe(p<*A^ Virum Sandiirimiun Juperbice , avaritia , concuffionis , quin profanitatis

adfpergens

notis.

His
illLid

diluendis

poft

ternam

Numinis provocatio-

nem, ad Tribunal
fimus innocentise

fuse

fupremum quodammodo perrumpit Animofif^ defcnfor , atque Litem quafi cum Deo , quan^
,

tumvis congreffiun negante
di diditans
:

conteftatur, jura pientifTimi cultoris pro,

quum

contra profanis

&

fceleratis

,

cunda fuper

votis

veda

fluant, atque in atrociirimis' criminibus indulgentiffima contingat impunitas.
viris

Hsec Capite XXIII.
;

&

XXIV. Ad

ea deinde niJuI a Trium-

repofitum

nifl

quod

Bildadiis ^eciofa

declamatiimcula reeeptui

P
canen5?,
rit
,

R

jE

F A T

!

O,
fulm^ftrave-

Cap.

XX\". opportiiniirimam occafionem Noftro
,

de Maje/Iate , fanclUate , jujl/tia , potentia Sapientia deniqae mjinita Dci , multa mu£;nihccntiiis dilTertandi , quam vel ibcii , ve
Ipfe, ancea fccilFcnt.

Capicc

XXVI.

cerCe Cctltrti lumine
illud
,

&

tlumi-

me

orationis

antc oculos proponit Trewendum

Xumen

quod
fuum

Ferbo

potentiie

omnia

e Nihilo extralia Jujlentat

atque pro ^rbitria

moderatur. Inde Cap.

XXVII.

prudcntillime progreditur ad Syjlema
;

dc Improborum Jelidtate clucidandum atquc injuftis confecjuentiis libe-. mori oltcndcns , ut t:uncn , O Dirandiun ; ita cos fortmatoi vi^^ere yinum Fidei radium Juam Jianccc jortunam conclamatilllmam , cum ip-

&

!

Jbrumil/a, ad mortem c:dpiratura, commutarc fe nolle tcftetiu-. Magno hinc excurlu dato Cap. XXVIII. in Sapientioe contempiationem fublimiirimam, (\ux Adfechii prcefcnti recincbat, Scopoque propofito fubfervicbat , ad ^^polcgiam Innoceutia extrcmo , omniumquc graviirmio

conatu rcdit
finem Cap.
Sequenti
tis

,

omnia

prsegrefTa confu-matiims

XXIX.
,

exponit quoufque
,

rei

&

Eiun in fpei Divinitus evedus fuifTet.
,

& cumulatuais.
ignominiae
,

XXX. fubnectit
dejcdus

quoufque nimc

viJitatis

& caJamita-

immeritae

elTct.

Poitremo Cap.

XXXI. ad Tribunal Supremum
fui

fefe

penctrans denuo, abfolutilTunam illam

defenfioncm ad pedes

Dei doponit
convicUoni

quafi, atque fuper vita religiofiirime

ada

judicari pol^ulat,
,
fi

certus fc fplendidiirima
Jiuic

cum palma

Juftitiae

difcelTurum

moda Deus

locum conccderc dignetur.

depugnatam excipit , tertio velut Adu, Elihui modcratiiTima illa quidem, lcd tamen Zelo Dei flagrantilfima j redurgutio , qua Johum fubtiliter non minus , quam graviter compefcere

Pugnam

veliementiirune

aggreditur.

Ea

V\x\ juvenis adio admirabilis in confcfTu

fenionim

,

plufquam

fcnili

prudcntia a

Cap.

XXXII. ad XXXMII. quatuor

fer-

monibus

ita fiiftmctur,

ut a nullo mortali in caufa implitfatilTima quic-

Quando interim Ilominis quam divinius protcrn potuilTe appareat. non erat , tantam Litem perimere , atque nodum inauditi cafus difTolvere , in congrefTum tandem cum Jobo defcendit ipfc Dcus , Cap^ XXXVIII. XXXIX. XL. XLI. atque Apparitione gcmina conflidibus
"

iiifce

dccentiirimum
,

imponit
,

provocationcs

<^ gloriationes

ita

Fincm , Johi imprudcntiores illas caftigans , ut tamcn "V^iri innocentiaui

F R
^ul,
promiiJget,
Elucet ex

m

F A

r
&

I

0.

fimut patientiam^ poll agnitionem,

deprecationem, Culpx,^

&

gloriofHrimo exitu coronet.
exiguis, quse acerrimorum certaminum con-

ftridiu-is hifce

fpedhim pandimt , quicquid Tj-agoedia vetus unquam Sopbocleo vel v£Jihyko molita eil cotJiurno , infra magnitudinem , gravitatem , ardorem,
animofitatem, iionun Adfediium, infinitum quantiun fubfidere.

Nem-

umbra , otio , con-« cepta , Ji3ec dolore ipfo , &c conflidu , ciun maxime ardente , expreffa. Poctoe, longilfime a fenfu eorum, lUa per imaginationem adinventa
pe
illa

fifta

,

&

pida ,

Jixc

vcra

7rd(l>i.

lUa in

&

quse docuit, remoti; Jjxc ab Ipfo

illo

confignata,

&

fidefi

memorise

Heros fuit, &Ad:or prsecipuus, fuorum fibi fenfuum, motuuni, Adfeduiunque ^ profimdilfime confcius.. Illa, ut omnia fimul amplectar, de rebus fere levibus , Juimanis:
facrata, qui Feriffimie hujus Tragcedia

&

haec de Divinis, EntJieo quodara fpiritu

ultro
,

,

citroque, profufa, e

quibus univerfse Religionis ,

cum
,

Natiu-alis

tum Reveiatae,compendium^
,

ad illorum temporum menfuram , &; difpenlationem
Inter tot , tantofque
,

Jiauriri

queat.
,

fluftus

perpetuo

seftu in fe coliifos

non

ver*:

ba tantum fingula mihi expendcnda, fcd fenfus quoque pertentandos,: judicavi , quidem pro Adfellu veJiementiore , quo talia dida ex ore

&

concertantium emifia.

Hoc admonebant me

tot abfurdse, confufk,

erronese, impiae,. len--

tentix, partim JobOy partim

-^w/m

ejus impaftse,

non folum propter

maxime ob profimcQtatem' concitati, & ferventis ftudli, quo Jii DiJputatores aciem quifque fuam animofiJfune inflruxerimt , & ad extremum iifque , fme ulla remiffione ,.
obfcuritatem inacceffam Linguse, veriun vel

intendenmt.

Hoc
omnibus

adfirmafjant quoque tot diljenfiones

Syjlema Tbeo/ogiiC

Jobaay totque Dogmata
,

Jiominum Eruditorum, circa fupcrfiinida diftis ferme

frigide explidtis , ultra
:

vel

&
&

contra ,

Scopum
,

,

extra cacui fe quiir

lorem faltem adfedhis

in

commoda ,

gratiam ccetus

que Interpres

addixiffet.

Hoc
plum

inculcabat denique

omnium ,
,

qui

Mare

Jioc ingrefli fimt

,

exem-

quorum nemo unus , Commentatores conquirenti,

quantum quidem

miJii,

omnes imdique

&

excuticnti, conilare potuit, Hypothefm

P
a
re
fc

R
iibiqiie

^

F A T

I

0,

femcl jaclam,

furtinere, atqiie

ad certaminis finem ediice-

fmc vurictatc, relu::atione, &c cuntradictione , potuit. In tanta jam mole non tam \ crborum , quamvis ea haud dubic gravilVima , quam quidem rcrum , fcnfuum , adfeduujn , 'za^»n6i»^oK36,«V<i"^ &, ut lic dicam, in prxcipiti ftantium, longe fane mihi amoena litora
,

quoe lcgere
,

,

longe quieti

,

(Sc

tranquilli

,

finus

Lingux ,

in

quos efyrtesj

yeiii

commentatione mca deftinaram.
,

Qiiacunque oculos circumfcrrcm
pclagus na\'igantium erroribus
,

brevia, fcopuli, gurgitcs,
,

periculis

naufragiis

,

intraciabile conter,

rcbant
piiim

,

atque

in

tam arduo

curfu pcrfequendo eo adigebant

ut nul^
,

mco

lumini credcrem, fed omnia

tummea, tum
miliimet
ipfi
,

aliorum

novo

examini

liibjicienda ftatuercm:
,

ex
,

illa

ut coUatione, &c

contcntioncj
infuperabi-

diluccre poiret

&c Lcftoribus meis

&c

ad quam Cyno-

Juram navigaffcm, & difficultatcs, ac moleftias, qux milii ks multis in locis vidcbantur, eludari conatus fuiirem.
Id diffidcntiae
addidit

de

me

ipfo

,

libere

dicam ,

&
,

ingenue ,

novam

miiii

confidentiam , ad itcr fufceptum

alacrius,

quam

ante, decur-

rcndum , quamvis laborem mihi conduplicatum
fufpicione attingcre potuiifem,

atque adeo fupra
Scilicet
,

quam

adaudum

vidercm.
,

fuftentabat

me

,

atque fortiter

animabat

,

prseclara fpes

&

cogitatio

etiamfi

magnis

aufis excidiiTem,

pcr apparatum tamen a
,

me congeftum
,

aliquid fnidus,

&c emolumcnti , ad Ecclcliam

orbcmque Literatura
diverfilfimDe

efle

perventunim
,

quum

uno fub
,

conipcCtu

patcrcnt

illae

vise

&

Ily-

pothefes

fecimdurh quas ab omni
fuit.
,

3evo intncatiirimis hifce difccptationi-

bus enodandis infudatiun Enimvero multa crant
terrercnt, atque
fitis
,

quce

me

a

novo hocce
aliquot

confilio

excquendo dematcria
qiio

diu adhuc, pcr

Capita
,

,

invi-

tum tam

fxpius
late

tndicntc

idcntidcm intcrim retndierent
inde a Capite
nccelfitas,

minus vela

pandercm , quam tamcn abfolutilfima tandcm Vicit
perfcntifcerem a fcrvore,

XIX. adiinem

ufque fadum.

&

quod adeo nihil rcmitti impetu, ccrtandi, ut omnia magis contra:

magifquc exardefccrcnt , atque vclut oleo in caminum adfufo inflamma\lcit ftudium benc dc Jobo , fi pote , merendi , vel eo nomirentur. ne, ac titulo, quod noftri fcculi felicioribus mgeniis, ad LibrumhuncC9

P R
dium proUta

JE

F A T
nUiil
,

1

0:

ce commodius explanandum ,

non omnino

coUaturus efTem , in me-

fupelledile copiofiirima

unde optima quaeque excerpere ,

&

ad juHiorem normam revocare , ac digercre , polTent. Non diffitebor quoque , me ipfum vel maxime hujus mese ampliatse frudus praefentiirmios , tuJiire. Etenim Commentationis utilitatem ,

&
,

prmiOy ex

illa

multum fane
,

taediola in fe,

&
,

cpo^njcfi,
,

recenfione verfio-

num,
vagas
fent
,

atque interpretationum diverfilTmiarum

percipere licuit,

quam
ef-

fxpe , incertas

abfonas

ne quid gravius dicam , rationes fecuti

illi ,

quibus omnia ,

in fuo cuique coetu

&

conunimione , ab om,

nibus deferuntur.
liones
,

Secundo , ex

eadem

illa

difculTione

caufae

,

&

occa-

mihi patefcere coepere errorum latiiTime

Mq

difFimdentium per

cujufque Hypothefm, qui diverfis diverfarum Societatum Interpretibus in

hujus

Moniunenti expofitione fubrepferunt.
fententiarum
,

Terfio,
le

eadem
,

luftratio

omnium

toto fsepe Coelo inter

ditridentium

quarum-

que nulla fcrupulis exemta ,

me ad

molliorem viam veftigandam plerum-

animavit , quum tantum palmse in medio que non impulit foliun , fed pofitum, tantum nodorum cernerem infolutum,

&

Non

diffitebor

,

Qiia7'to

,

ex hac fcrupulofilTima percenfione variantium
fcintillas

opinioniun, qua omni ex materia

evocare conatus fui, jucun-

dilTimam

miiii faepe

numero luccm promicuiiTc, ad tenebras quibus cum
Jiujus inf|5icienti
,

maxime

circumvallabar , evincendas.

ad ultimum prsefertim volumen , fingulis fere verficulis fe offeret , dicere ut polTum , fic debeo , non tantum bona Interpretum , fed mala , infignem miJu ufum prsefiitifTe tam quod Scopum feriret, quam quod inde nlus,' minufve, deflederet, ad maximam meam utilitatem, ac diredionem,

Hoc Methodum commentationis

&

&

:

&

exuberaffe.

Omnibus

itaque

me Debitorcm
illis,
,

profiteor,

ut, nullo plane excepto^'
Jiujus

profeci ex omnibus

quos ad filum Tragici
vel licuit.
,

Carminis evolven-:
e re

dum
fuerit

confuJere veJ decuit

Horimi confjjedum , brevemque notitiam
;

impertiilTe

,

commimi

ut feledus noftri ratio inde diJucefcat.

Inter Veteres conturba-

tiJTimi in

Joho reddendo
fit

LXX.

qui dicuntur; q.iamvis dubitari nequeat

quin diverfus planc

Interpres,

non mult^

in

Hehrakh

peritise,

hi.'\n'
firet;

f%

?
credibilis licentiae
,

R
qui

F A T

I

0.
,

in cjuidvis e quovis exfculpendo

&c

proprii ftetiun

ad Hebrceum tcxtum coUutus, non dejbfmis, fed cerebri effingcndo; abm-liviis pariiis , appelJari mereatur. mjbrmis pkine , Rcliqui GneLi , Aquila Tbeodot. 6c Symm. a fuo quiique Churadere non abeiuit ; in

&

,

vocibus feparatis aliquid

,
,

in fenfu imniverfo ferme

niJiil
,

contnbuere
liiperlint.

apti,

quod fragmenta tantum

6c Jacerx tabuIaruiTi purtcs

Rara

Jiorum mentio a nobis f.ida.

Frequentior laudatio Catena Gnetorum
,

Tatrmii, CoIIedore A7tf/r/. In ea j)rimas tenent O/v^wo1IIUS, Olympiodorus , 'JuUanus Halicarnaff. Severus, pri^eter
pliu-es

Cbrjjojlo-

alios

com-

quorum catiilogum texuit CJ. Fabric. Bibl. Gncc. fol. VII. p. 337—739. Noii ^'''^^ tamcn , cur nimis laepe mcditata excutcrem c fonte parum limpido Iiaidta, & in j)Icrifque crroris mimifcfta. Cbald.cuin, Syrum, & Arabcm porro parcuis in partes vocavi , quam ab initio miJii propofueram quod Crifis , quam in eos exercere deJibe;

ratum
xiflet.

erat

me Ncmpe
,

nimis avocaJTct

,

atque in Jongiores diicuJliones abftra-

diJToJuti.

iJIe, ciun iecutore fuo -^^w^f-jmiriiice foluti, quin Parapbrajles Cbahheus totns in SchoJoe Rabbinicie commentis,
,

Syrus

&; glolTcmatis

confarcinandis
fi

,

niJiiJ

penfi Jiabuit an ordo tcmporiun

rerumquc

,

confcarct,
,

modo magna
,

evcnta Ecckfue
poJTct.

Ijraeliticce

,

6c

bojlmin ejus

hoc

in

Libro adfpicienda prxbi re
ita fpeciatim in

Fulgat^e verfioni
ei

ut plurimum tribuo generatim

Jobum palmam
faepe
ita
,
i ,

prje

Veteribus deferre non dubito.
tiores vincat
:

Eil etiam
locis libere

non pariun
indica\

ubi Recen-

quod ut

fuis in

errores quoque ejus fine infe^tatione nudari oportuit.

eadcm libertate Commcntarium tjui
,

fub

nomine Hicronymi attcxtus, Bedam audorcm
,

Jiabcre

\el potius
Is to-

Fbilippum rresbyterum

exccr[)tum a Beda,

fatis

jam innotuit.

tus ferme AUegoricus, aut Myjlico-Fropbeticus , id eJl,

a noftro inJtitu-

to

tam

diverfus,

quam

diverfa funt ingrcdi Juimi,

&

acra, nubclque,

fublimi tranare \oIatu.

Totum

id genus amatoribus fuis rclinquimus,
,

terram fub pcdibus Jiabere contenti

Litene conilituendse unice dediti: alicubi tantum Jocorum, matcria cogente, id tadum cx Gregorio Magno, GloJJa Ordinaria, Tboma, A/Vo/^/o , ajiifque nonnullis, prxfcr-

&

tim ad Cap.
ditio,

XL.

&

fedcs.

XLI. quse Allcgori.e in Jioc Iibro quafi Jioercditaria Qiium illuc dcventum eJTet, ad manus meas opportu-

&

1?

R

m

F A T

I

0.

ne pervenlt
S. S.

ExpUcatio Gallica Lihri Johi^ in qua nd Alethoclum Patrum Myjleria J. Chrijli ^c. enuckantur. IV. Vohm. in

Amnymi

Eft Dod:i Presbyteri , jam £ito, ut aiidio, fundi non nova fmnn. 8. quidem, fed novo plane modo d<td\\&.2. Hypothefis , qua Johus ftatuitur immaculati Agni , tum in plagis unmerenti infliTypus innoccntiffimi

&

dis

,

tum

in dictis
emiiris,
,

,

verbis

,

fenfibus

omnibus , ex ore
illa

ejus pcr

Spiritum

Prophetia
plodere ,

Confidentia

qua Vir Eruditilfimus ad ultima
,
,

Capita Literam ex-

& ridiculam pronimciare fuitmuit neceflitatem milii impofuit eam vindicandi nontantum, fed & prelTuis prolixiufque quam aliasfecif^
,

,

fem
bus

,

arguendi , quantopere feque , aliofque , luferint , qui
eruerc
,

fe folos

Nucleum
ita

fapientiae
,

alios
,

corticem rodere
JohiSis
,

,

gloriantur.

In diflertationi-

Hypothefes Myflicas , quoque , peculiare fub examen mittere , !n,V e«« , animus eil:. interim Anonymus ille promeritam eruditionis Hehra\e laudem
ut
alias

quas meditamur

;

hanc Habeat ob no-

tulas

criticas

folido

foepe

judicio

interfpcrfas

ad Literae explanatio-

nem.

Redeo ad propofitum , & compendi iam facio. Inter Commentatores nempe Pontificios inflar omnium magnus apud fuos , apud nos quoque,
quibus ubique virtus laudatur, Joan. de Pineda
logus
,

Hifpalcnfis

,

idem
e

&

S. J. Theo-

Literator eximius

,

qui

II.

Volum. in FoL eomplctiiri-

mum
rum
,

dedit commentarium'

, in quo omnes fcre Veterum , Reccntiocommunitate prDefertim Romana , explicationes fummo judicio ,

&

& ordine
nullis
ita

Ex eo haufi atque exadilfima trutina penfavit. quicquid nomine Alherti , Dionyfii , Cajetani , Oforii , Titelmanni , Steucbi Euguhini , Stunica , qui «Sc Didac. de Zuniga , aliifquc nonpercenfuit.
,

A

prolatum.

Hujus opera ut pars non exigua
accelTit lux
,

laboris

mihi dccclfit
quicquid

per fane

magna
finem

imo fub conijoedu

Jiabenti

Ecclefi3e

Pontificioe
,
i.

Doctores
feculi

in
,

Monumentum
elaboraffcnt
:

JiOcce

tempus

e.

XVI

ad illud ufque quum lucem primam

adfpexerit opus Madriti 1)97. faepius deinceps recufum. nobis major , fuilfet Vir ille , fi libcrtatem , quam in priore

Minorfuis,

Tomo

ufury

pare coeperat, ad Veritatis
conJlanter tenuifTct
;

Hebraide normam

cafi:igando

Vulgatum

nimis enim vereor ne virgula tadus ccnforia pofl-

#*

a

mo-

P

R

j^

F A T

I

0.

modiim iiiis fidiis , fibi infidus , pedem nonniiiil verterit , Hieronymum non cmiire contcndens etiam ibi , iibi ipfc errorem , & munifeftam ab Hebneo textii diironantiiim , eniidat. Pinedam xmulutus Bo/diuius , Pa7-///W/J
,

Tiieologus ex Ord. Capucin. cujus Cmnmcniar. in "Jobum item
in /o/.

II.

Volumina
bus totus

occupans, prodiit Farij.
,

bet eruditi,

& folidi
,

Ilic quicquid ha1637. DoctilFimoyi^Wi'/^ dcbet, Paradoxas explicationes, qiii-

fcaturit

iibi foli

deberi jure merito gloriatus

,

quum nec

ante,

nec poft cum,

talia

J^cclefiie TontificicC

cuiquam in mentem fuiire facilc crcdidcrim. Nempe bodicrnam faciem praefcrtim in Sao-ii SodalitatibuSy
,

&; CcrimoniiSy ex
luit,

Monumcnto

Jiocce Antiquilllmo

exfculptum

ire

vo-

Catus fui antiquitatem ultimam, jam ante Mofn, dcmonftrandam fumfcrat , in Opere cui titulus de Ecclefia ante Legem &c. Excludi tamen e noftra rccenfione non potuit , qui fatis magna Ling. Hebr. cognitione proeditus , majorcm })rorcfrus , Editioni ^''ulgatie apponerc, quin opponcrc, auliis fuit, yi/^/w 'serfionem juxta Hebnrum ; in qua niqui

non fibi pcrmittcns \'iri audacia , «Sc ingcnii luxiiriantis impetus , aliquid tamcn milii exJubcbat aliquando, quod jufia falcc cocrcitum, atque Latino interpreti addidiotcmpcratum , boni fniclus erat & faporis.
liil
,

TCsCafp. Sanllius, &c Franc.FavajJbr y^ Soc. y^/"

ambo , miilta

eruditionig

laudc infignes, vel co nomine omitti non potiicre, quamvis Hieronymi potiuSi quam yobi, Ccnixis exequantiir , Hebraizantibus quos vocant , non valdc xqui.
Iliinc

choriim
illi

jiroducturus

,

rcdordior

a

Rabbinis
,

,

qiiibns

iifi

principcs

Hebraizantes.
qiiibus

Prsecipui ^fben

&

I^vi Gerjbnides;

adjiingcndi
,

Moji^s

Efra Salomon Nacbmanides,

Jarchi,
five

Ram-

han ;

&

Abrabam Ben Mardochai
,

Ferizolides.

Ilorum
inter
,

prxftantinipromeritiis.

mus

fine controverfia primiis

Sapientis

nomen

fiios

Jarchius

cum Faraphr.

Cha/d. in Hiftorias fuae gcntis

qiiin

& Fabellas,
In
PJiilofo-

imminens , morc fuo , ingcniimi iibiquc prodit Tha/mudicum.
pJiicas argutias

totum fc induit R. Levi, imdc ncc intacli Ramban , Ferizo/ides. His omnia dctraJicre , atidiLx , tcmerarium , impudens omnia dcfcrre imprudcns , ignavum , ferviJe. Ipfi quoque inter fe toto faepe Ccelo dinidcnt, five Linguam quaeras, cjufve vim, ac proprictaIIoc omnis pagina commentatiotem fi\c fenfum , &: rcrum Jcricm,
;

&

nis n"ltrDe uculis

ilibiicit.

in Linguoe Jdcie

«Sc

forma cxterna

niJiil

vidif.

P
dilTent, qui

R

Jl

F A T

I

0.

rem Hebraam e niinis excitare, & recreare, coeperunt, In fenfu ipfo feculo potiirimum XVI. nifi liis ducibus gavifi fuilTent. conftituendo Dodoribus illis plus viderunt omnes, fi ab iis difcelTeris , qui ne latum quidem imguem ab iis difcedere decreverant. In his MunSeleftu
,

jlerus^ Ifidorus Clarlus , Vatahhs.

condidere breviora in Jobum Scholia , Lutheverfiones , nec non paraphrafes , rus, Tigurini, CaJlaliOy Beza , Deodatus^ Genevafes , Angli , Belga Tremellius , Pifcator^ Drufms, Grotius, Codurcus, de item Junius quibus figillatim dicere haud necefrc , quod nemini non , ut nomina , fic
judicio
,

&

ufi

,

qui vernaculas

,

Latinafque

,

&

&

honmi omnium , notiiHma. De Codurco tamen fubmonendum eum nonnun^uam alienam gloriam magnificis in fe verbis tranfmovere atque etiam , nefcio quomodo , in Grotiana fxpe veftigia pedem ponemerita
re,

nuUa ejufdem adjimfta mentione. Magnum quoque ingenium , cum pari
Gallica Crinfozii
,

judicio

conjimdum

,

relucet

ex Parapbrafi Anglica Sim.
fione

Patricii, Epifcopi ElienfiSy nec

non ver-

unde non exiguum fruftum percipere licuit > quamvis Hypothefin, ab 111. Grotio, aliifque indiidam, nullus probem , credita firmiter a Jobo rerum perditarum de fperata non folum , fed inflauratione in hoc feculo. Hanc fpem in explicationes fuas admittere admifcere, efl: totum Libri Pathos minuere, fubnervare, magna Et iioc peculiari differtationi feponitur. ex parte delere. Hos onmes ad omnem verficulum laudare, nec potui , nec debui; quod in infinitum res exitura fuifTet. Deleftus adiiibitus , & fuus cuique honos ibi Jiabitus , ubi Operis ratio id vel exigebat , vel permitt&bat. Serius etiam nonnulla ad manus -meas venerunt , inter quse ClarifT. Reimari Paraphra^is Germanica,no\x verfioni Hofmanniana adje-

&

&

&

da,
celTi

ciun fjlidx frugis

,

&
,

dodrinse, notis.

ad Conciones Cahini centum imdefexaginta
Literx curam,
ex

Paulo tardius quoquc acin yobuni , non tara

preffam, enuclcatamque
nis ferie
,

cum perpetu^ commentatio-

iis

mihi promittens.
infeflilTimos
,

etiam nomini

ejus

Deprendi tamen deindc multos, multa inde JiaufifTe; quin Mercerum
ipfuni fucranf, pal'

quam plurima
Ilujus Viri

Jiinc in

rem fuam derivaffe. Eximii Commentarimn reliquis qui ante

** 3

?

R

JE

F A

T

1

0.

palmam proeripuilTc , iifque qui poft venturi crant , P/w/ mAar prseluxifQi.ioe tamcn in eo clcHderari pulc , ncmo temcre inficias ivcrit. tem, non liibticcbo niliil maximis ejus mcritis dctralicns, lcd gfficium, quod ut Commcntator Jjbi lulccpi , vel cuni pcriculo impicns , bono
;

animo, adtccl:uque,
diulx,
tatis

dicl:a,fecus intcrpretatiiiis tbrtc nonnullis

;

«Sc

invi-

quam candida numjuam

fovcnt pcctora, allignatLins, quse veriIn

amori a

me
,

dantur,
,

&

dcbcntur.

Alerceri

iliis ,

qti<:)s

reve-

iam non numero paulo rudiorcm adliuc timc temporis Hebne<£ Lin^Uie cognitionem; ea enim ipfi cum rcliquis fui Viris DodilHmis communis fed proprie ei fcculi imputandum ccnfeo: Primo^ quod per Rabbiiwrum oculos etiam ibi fxpe vidercntcr attingo
dcfcc^ibus
:

rc voluerit

,

ubi meliora fuiimet cerncre potuiiTct.
,

Seamdo^ quod nimis

abfolutc

,

& pr;^cifc

negaverit

,

Seciili

Futuri rationem in has diiputa-

ob caufam fcrupulofe refilucrit a magnis veritatibus , illuc apcrtc tcndentibus ; quamvis de cetero cogniAmicis , ncutiquam adimat. tionem fidemque vit^e melioris Jobo , Quarto, quod ubi aquam fibi Jixrere, pro vi ingenii, judicii, fentiones immifceri.

Tertio^

quod

Jianc

&

&

tiebat

,

id mollioribus

,

quam

par erat

,

verbis circimivelaverit
talibus

;

vel per

fidiculas

fcnfu

utcumquc expreflb; quum tamen a

potiilimum

ingeniis, judiciifque, loca impervia indicari,
tes

nudari dcbeant

;

male coJiaercntes parprout peritiirimi tantum Mcdici loca adfcda ,

&

&

ulccribus fubdola,
tentis.

dcnudare valent
nsevulis

,

Aliptis

colorem

induxilTc gon-

Qiianti

tamen , cum

Jiifce

,

faciam

profeifus fum fatis , ex co profccerim , rit, quum ad omnem vcrficulum eum ante oculos Jiabucrim, ejufque rotimdam, non reliquerim, nili ubi fericm, prse reliquis teretem, Scopo declinairc, cernebam. ipfiim femct reliquiirc, atque a Cum Mercero\ omnino miJii conjimgendus , contendendus per-

&

&

Mercerum qnantumque omni pagina legi pote,

&

&

Fhi/o/ogice Hebr^^e propofiquam LingUcC fejjioncm in Gyrrmafio Bremcnfi primum, deinde in Acctdemia Frifiorum, quDe Franequerce efl:, annos quatuordecim fplcndide ornairet, atque Eruditionis Hebraicce principatum jam teneret , A°. 1 644. Jobum

pctuo

fuit

CoccejuSy qui

&

fibi

clariore

in luce collocandum dellunfit; ut

cum

Ecc/efiajh^

quem
BrC'

P

R

^
,

F A T
Qimm

I

0.

Brem<e emiferat , alterum Jiunc obfidem maximorum in Scripturam Confilii rationem in Epiftola Dedicatolaborum Ecclefise exhiberet.
ria
fic

pandit

Magnus
parva

Interpres.

inter omnes

Sacninm

litera-

cum maxima utilitate , effe IJbri Johi rum difficultas videretur, mibique Sarlia Linguce ad intelligentiam Sacrarum Tabularum omni Jiudio illujlranda incumberet necejjitas caufa permagna inja
Libros non
,

fuit, in Jioc Libro meditationis

Jru[lum

experiend:

;

quod

£ep

Linguae
di-

proprietate,

^

Phrafeos aiFeftuofse refolutione^ £«? Scopi rerumque

reJceptatarum oftenfione , argmnentorumque inventa coagmentatione fponju , objervato Jlatu Jobi £3? Feteris Oeconomi<£ , tum fervata analo^ giajidei^ ad Dolirinam Prophetarum, £ep Apojlolorum^ difficultas plurl-

^

mis in

locis

minui videretur.

Hoc
£=?

liquido cognojci

,

£«?

Librum hunc

,

facilitate aliqua
£s? S.
iv',

donatum

,

diligentius teri,

nontantum Jludiofis Lingiue S.

Min. Candidatis , Jed

omnis generis hominibus iitiUJfimum puta-

ad

quippe qui in luculentiffimo Exemplo explicet AnJielationem Patriunlibertatem Novi Teflatnenti , Fariie tum SandcC, tum Politica^

^

Ethica^ Oeconomicte
copia refertus
ceperit
fit.

.,

Pbyfiaeque

.,

ad Sandum Jinem relata
principiis

,

DoHrina^
Trdyv
:

Apparet a quibus
,

profedus

c

,

con-

Hypotbefin

quae a reliquis

omnibus longilfune

abit

Jobmn

nunquam de Dei in fe amore , if gratia, addubitaffe , ab una parte: ab altera , Amicos Viri pietatem etiam neutiquam in dubium mcajfe
quin vehementibus

confurreftum
Bari.

,

Aftionibus , quibus junfto lunbone in eum Tviumviros veram Jobo confolationem impertiiffe, atque^
illis

evincere voluilTe,

ipfum non

effe

improbu?n, nec pro Hojle a Dcotra-,
difta emoUire,
,

Ad
'

hujus mollitiem fententise
,

omnia

re coaftus
aliifque

Vir

potens

in

Scripturis

attemperapotens quoque in Hebraay
obftruxit
;

&

Doftis Linguis ,

fua fibi Jumina

quodammodo

<Sc-

Jobi atque Amicorum concitatos ,
lifos,

invicem fiunmo ardore col-, Adfedus, reduxit ad concertationem de Oeconofnia. animos, Foederis Gratia parcius, vel uberius, difpenfandse , de modoque crucis,calamitatum, quas pro temporum ratione, diverfitate , Fcedefe

& in

&

&

&

rati

Numinis exantlandas

haberent.

Hypothefm

iiidicare neceifc fuit,

ut quo e fonte diiTenfiones

iJl^

per-

P R
petuse Cl. Cocceji
,

j€

F A T
,

J
circa

0.
Scopim , nexiimque
,

aliorumque Interprctum

J

cmanarint

,

uno

oculi

idu notari
,

poITet
nulli

,

fimultiue intciligi
,

cur concm-

nam

ratiunem vcrtcndi
poft
fe

in

qua

iecundus Coccejus
Explicatio

lucidafque

ad

\critatcm Hebr<ccitn llntcntias, in cujus Emphafi

omncs

rclinquit

,

comitetur

cxprimenda rcliquos profundionbus fxpe
nili

meditationibus involuta, nec cuivis
Tbeologhc ad

facile

pervia;

qui hanc

partem

mentem

Viri Celeb. ubique prxfcntilllmam Jiabucrit , atque

a cardinc
Eit

&

nulpiam oculos dejcccrit. aliud llibmonendum , quod boni Arbitri ad rem
ifto

vel maxirae fa-

non dil^tcbimtur. fummus, quum Anno
cerc
indui triamque iuam
,

Commentanum ncmpe

in

Jobum tum

cdidit

^''ir

164.3. Trofcjfioni Ling. HebnCie

^.d)cct-A

Tbeo/ogi-

ca, llluitribus ^llmce Frif. Jcademi.e Statmibus, Curaforibufjue, operam,
in utraque

Sparta ornanda , elaboratiillmo ipecimiilii

ne approbandam duxit. Indc longiores ne iiac reccnti caufa Jiaud dubic afuilTent.
cix
,

excurilis Tbeo/ogici,

qui

fi-

Indc diicuniones , &c vindi,

contra Advcriarios OrtJiodoxiae
cit

noiti^oe

cit

ubi opportimse

,

&c ne-

cciTariae,

ctiam ubi minus.

Inde denique privi S)Jlematis perpetuus
,

in Jianc

Commcntationem

influxus

audus ex Leclionibus

pubiicis,
diicri-

quibus Epiflo/am ad Hebrceos enuclcare coeperat

eodem tempore ,
;

mina

Veteris

&

Nova
,

Oeconomi<£ in clariorem diem educl:urus

atque

ita rcliquis

Mcditationibus in V.
latius

&

N. Tcilamentum
,

prselufunis.

Hrec paulo
oculus judicii

ut

cum

perfona

flationc,

&; xtate,

magniCom-

mentatoris, cJiarader

& fmis

fcriptionis dilucefceret (Jiis

enim ignoratis
ipfos

non parum praepediri folet) utque lis Jobum icripfiile diditimt , conilarc poITet penes abitrulc in tilllmum culpam refidcrc, non fitis attendentes quo animo,
,

qui Coccejum nimis

po-

propofito-

que , ad opus Iiocce acceircrit ; quippe in quo communem interpretandi viam in plcrifquc fatis notam fiipponens, fuse tantum Hypotbefcos , fuique Syfematis , duxerit rationem parcus in aliorum fcntcntiis tangendis ; par;

cior in iifdem cxaminimdis

,

cum

iiiaquc contendendis.
,

aliquid abftradi Jiabct
ita difiicultatem

,

&

abftrufi

prxfertim
fubtilis,

in

illam

forte

adauxit

Hoc ut in fe monumento profunda, & per fme
noftro

quam dodiilUma veftigatio vocabulorum Hcbraicorim, quoad OrigineSy &iproprictates, quaonmes, qiii ante ipfum fucre , Commentatores acu-

P
mine ,
fed
«Sc

R

^

F A T

I

0.
fuo

& judicio
noftro
,

,

longe fuperavit , Hebra,^

Lmgua non

tantum

sevo,'

inilgne
,

cipem locum deberi

Lumen ac Colimien , adfirmare fuftineo , quantumvis in Metbodo tradancui inter Lexicographos prin-

di,&

Hebraas indagandi,aliquantum diirideamus, Coccejo ad ingenii fui vim , & venam , plerumque recurrente ; quum nobis foli Dia/edorum jontes , a quibus ncc alienus in totum Coccejus , adperditas illasO/-/gim

cundi ,
cula

& confulendi
ferre
,

,

efle

videantur ,

fi

aliquid in publicos ufus Ecclellae
fe-

Verfionemque
,

S. Scripturae,

collatum cupimus, quod &c aetatem, ac
,

&

dubitationem piorum dirimere

&

contradidiones im-

atque confutare , valeat. Magnus locus , non eveJior , paucula infra daturus. Opus Origimm, in qUem quod jam prxlum denuo exercere coepit , atque , Deo vires , vitamque largiente , fine ulteriore mora detextum dabitur , iiti curoe dicatum,

piorum confundere tandem
longius

quse fcrupulos

,

fi

qui forte Jiaerent dodis arbitris

,

facile evellet

;

atque

tum numero , tum pondere , exemplorum ei?iciet , ut qui dilTenfus jam non nimis dodus , & literatus , fed tamen ignoratione veroe noftrsc Hypothejeos quodammodo tutus , pro indocto , illiterato , illiberali , ab omnibus agnofcatur , atque communi confenfu illuc releg^tiu* , quo lu:; Eruditionis Orientalis nunquam penetravit.
Merceri
ceps.
diit
,

&

Cocceji laudes jequat
,

Seb. Schmidius S. S.

Th. Do[t»

&

Profef. Argentoratenfis

inter Lutheranos
,

Commendat

prseclarum opus

Commentatores facile prinquod Anno 1670. in lucem profedula
iJte

aliquoties deinde

recentatum ,

collatio

multamm verfionum , &
,

fententiarum,cum-E/?/fr///, fine qua labor
:

injucundus fermc
:

& ile' '

examen omnium prope vocabulorum Coharentia cura rilis intentilTima fenfufque tandem conjlituendi , atque ad fcopum revocandi Methodus perquam facilis , ac commoda. Cum maximis Jiifce opportimitatibus , quas longum , arduumque,'
diligens
:

curfum

miJii

ubique allevafTe

,

& adjutafle
,

,

lubens proiiteor

,

non
,

celaJia-

bo,
benti

quse quotidie Viri DoftilTimi curas prse
,
,

manibus

,
,

prse oculis
efl
,

requiri pofTe vifa.

Primum

&

prsecipuum
,

Jobo

nec Amicis
proinde

,

eandem ubique Hypothefm
,

&

quod nec Sententiam , animo,

fiiTime

ab ingreflu in certamen ad exitum ufque retentam
,

attribuat.

Quod

fecundo

fummum

fervorem difputandi

faepe deilituat»

fi\
tltque velut reftindlo

R

^

F A T

1

Q.

animo

dicere

S^jt/lmaticam

omni Adfedu ea ori certantum indat , quae fcdato Terlio dcbuilTent , nOn qux commoto dixere. c|uod in neolo^/am nimis intentus , ioepicule , materia parum fa,

Aujiros , agitatas, Ycnte, defledat adjQ/-(^£/?/tt7fi inter Lulberanos , oon fine iludio partium , quo inclementius nonnimquam Calvinos , AttrQfros
,

&

Coceejos

,

&c.

«Scc.

perltrmgit.

Non

loquor de libertate critica

,

contorta , frigida , rejicula , ridiqua Jlapbam appellamus Jcapbam , cuLi quoque , ut talia , notamus , atque ad egregium publicum indicaIlanc veniam damufque , petimufiue , vicilfun. mus. Ea ut fuie fa^e 5 fic fme liberali quadum acrimonia , exerceri nequit, Toto coelo inde diverfa acritudo , quam gignimt dilcidia circa Religionem , ac
prsefertim dilfidia inter Fratres
,

&

quae
,

ormiium

illibenililfime

plerumque

^xerccntur. Omitti nequit, quarto

Eximium Theologum a /J/Vz/fc7w/'«/« fiotitia non adeo paratum , 6c inftmftum , ultra Rabbims in Hebraicis vix progredi , nill quod nonnunquam , ad in\ alefcentem jam tum MekJiodum
,

Formales ex ingenio

,

&c conjedura

,

fabricet notiones

,

qui-

^us

res

Hebnea nunquam

rite conitabilietur.

Defechim hunc notarunt , 6c fupplerunt , Duo ^ugujlan<e confef; Reimarus , ille fionis Lumina , «Sc ornamenta , Cl. Alicbaelis «Sc Halie , Jiic Hamburgi L. L. O. O. profeifionem fumma cum laude , 6c
,

cckbritate

,

fuitinentes,

Ili ut

ex Dialc[loriim fontibus multa

fcliciter

explanarunt

quoque Commentationis decue ferunt , ab ; Dialc[ii Arabic^e lucem 'Jobo praecia,criore partium ftudio immimes. pue accendere conatus elt , poil Literaturce illius principes Grotium , de Bocbartum^ Hiakdmannum, Dcinziumy Q\. Croma^ S>ieu, Hottingerum
ita tiberalioris
.,

jerus

m

opujcu/o
,

, ,

cui

titulum fecit Filia A/atri objletricaus.
,

Multa
:

in

non neglexi multa quoque inlirma , incerta , extra jultos fines euntia , neque rotundam ilLrni Dia/efioruM Harmoniam fatis fervantia , ad cujus normam omnia
eo doda
folida

certa

qux

fuis

locis

laudare

jiobis

dirigenda
,

,

fi

pofteritati

fitisfictum cupimus.

"

Ilaec

itidem

,

ubi

Beceirc fuit

tada , cum debita dodi Nominis veneratione. ld'-m honos habitus Cl. Gu/Jetio, qui in Commentario LingUce Helfr^^
qusedam loca
ubi infelicius
,

abftrufiora
fyeer
;

yo/^i illuHrare

fluduit

:

cil:

ubi dcxtre
,

,

&

feli-

eil

& longe a fcopo.

Id evitari nequit

ubi loca

ex-

P
extra filum fere
,

R

^
,

F A T

r

0.
.,

eduda , tradamus , vdces , ^ pJirafes in fe tranquille confiderantes , non in seftu illo difputandi , & adfectu fervidiHmio , quem perpetua demum commentatio , & omnium fermonum

& feriem
,

libratiillma deduftio

fentiendum

tradit.

Acceifit
^'''irum

&

aliud

,

de quo

Lib.

II.

Originum

differui

ex profelTo contra
;

ceteroquin de Ling. Hchr. meritum
prsefraftius excludens
fibi
,

diem

,

&

quod viam veritatis

& prseclare BialcBorum lucem & opem
DodilT.
,

fcliciter

eruendse

,

fuifinet

manibus

praecluferit.
,

Inter eos porro

qui feleda Johi loca

,

periodofve

,

attigerunt
,

,

atquc

ex Eruditionis

iiise

recondito penu
,

illuftrare aggreiTi

funt

memorandum
Mimdi

miJii par nobile PJiilofopJiorum

Niewentytius in contemplationibus

Eximia fimt , quEe uterque &c. in medium contulere ; fed aliorum ferme oculis videre coadi in Hehraicis , non femper reda collineare , genuinumve Jobi fcopum ferire , poScheuchjerus in Johi Phyfica facra.
tuere.

&

eam
hifce

Longiufcule etiam optimae caufse ftudio eveftus AcutilT. Nieiventyt: Amicis vindicans Philofophia arcanorum cognitionem , quje Jobo

&

demum
Jiis
,

feculis

patefada
,

,

non

nifi

ab Aucfbore Naturse , eodemque

Scriptmarum
potuifTet

infpiratore

cum

iilHem potuerint communicari.

Carere

profligans

fubfidiis opus prsecellens , quod gravibus armis Atheifmuni nollem anfulam infelicibus ingeniis porrexifTet ad cavillan-

dum
cris

,

quum

elabendi

niiJIa in ceteris rimiila flt relidia.

Eledas pericopas prseterea illuftrandas fumfere Bootius in Ohfenv. Sa^ Bochartus in Hierozoico ; Ludolfus in notis ad Hifl. ^thiop. ;

&

Hafceus in Opujculo de Leviathane. Laudatiffimorum Virorum curse potifTimum in Capita XXXIX. XL. XLI. incubuere. Hinc natse prolixiores
illse

difcuffiones circa
,

Bovem Syheflrem

,

Equum
,

bellatorem , StruthO'^

camelum

itemque

Behemothum

&

Leviathanem.

Merita immortalia
exigebant
,

omnium

,

&
,

univerfi

nofiri laboris

Oeconomia
,

omnium
,

ut fententiae

cum

prsecipuis fuis firmamentis

in

illuflri
:

locarentur

ne

calculi a nobis fubdufti ratio

quemquam
,

fugere poffet

quin occaflo Hib-

miniftraretur obfcuriiTimas Jiafce materias majori adliuc lumine perfun-

dendi

atque ex multiplici errore ftationem perducendi.
,

&

flu(^u

,

in

tutam

,

firmamque,

Definetfubfidioruin meoruiri longidr Jiicce Cztdogus

:,

Meibomio mifroj

?
cjul

R
,

j^
,

F A
in ClarilT.

T

I

0.
in 'Joh.im

ad
,

Ciip.

XXXI.

confutatus

CUrko^ cujus nova
perpetuo
,

rerfio

&

paraphrafis

cum Commentario

nefcio

an

alio-

rum

meam certe expedationem , in plerilque non imple\ it. , Agnofco copiofiflimum in \'iro eruditionem ; Crituue artis aliquam laudem , Sacris cxceptis , ubi ruerc folet , ci nullus detraJio ; ejufdem ingenium , &c judicium , longa fcribcndi , docendique , palxftra luba-

dum

,

fufpicio

;

in privas opiniones Pbilofophicas
;

,

&
,

Theologicas

,

qui-

bus femet addixit

me non immifceo multo minus arbiter , judex, que , de iis fedeo fcd quod ad viam &; metliodimi commentationis & magnum , quod in Jubum attinet , multum eft , per fane multum Frimo non prudentilllme revictam dudum , exploin ea requiro. famque , fententiam , adfcivit , qua Itatuitur , yobum non veram ejje & Dramaticam Ferjonam Jub cujus invo/ucro dejcrifcd fiilam
:

,

,

,

,

batur vir ab omnibus ^Jmicis £«p Inimicis juxta pejjime habitus , ut in eo luculenta extaret imago piorum inter Hebneos , in Captivitatem Babyloni-

cam una cum Impiis

Addubitat quidem Cap. I. II. nec non alibi , num vera fit Hi/ioria , an potius parabola , fed fitis apparet , poflremum Jioc ei tam alte fedifle , ut illuc pcrpetuo recurrat , eique fundaa-vcfiorum.

&

Corpus fine Anima quodam, Monumcnto Jiocce conficiens , Sc mortuam quandam Tragcemodo ex diam, cujus \ivum Exemplum in rerum Natura nimquam extiterit, nec,

mento

totiun fu[)crll:ruat commcntariiun

quod Hypothejis iJla tacite fo\et , unquam extare hoc aliquo tamen colore fe fuftincret , adoptanda
fcita
,

j^ollit.

Secundo
,

,

ut

fuit

nec docia

nec

opinio

,

poft tempora

dmum

deportationis Baby/onide Jiocce fcrii: 6.

ptum

cx^aratum.

Id confirmari aic Cap.

Libro Chaldaijmis.
nulli

ex fretjuentibus in Jioc Atqui nullus inter Sacros Codices tam genuinum reilli , quos nonpro D», etiam HebraiccC y Multo facilius £natque vetuftiilimDe monetae.

inotiffimDe antiquitatis prxfert CJiaracTiercm.

Cha/daijmi

captant ex tcrminationibus F/ura/.
llint

m

&

jlrabicw

ditionis

,

nians Lingu.e vencrandum decus , pondus , exprenuret fcriptor aliquam Hebneus ab exilio Baby/onico redux grandiiTiqiiis ferrex aetatis, illud , magnificum , intemeratum , ultimae vetuftatis nota eminenmum tilTima imprelfum , quod e fublimi Jiacce tam materia , quam ftylo,
Clompofitione relucet.
.

&

lioc qui difcernere

non

valet

,

nx

LLIe

vel dilTi-

P R
pate
,

^
vir

F A T
meritis in
,

1
,

0.
poteft miffus

vel imperite

,

judicare cenfendus.

Terlio

cere Confidentia
ciat
,
,

illa ,
,

qua

magnis

non famam

non
,

difpli-

proniin-

ram

& decidit & culturam
,

eo in genere Litemrmn
,

ad quod aliquam

Eum

cu-

Eo penetratum
quiparum,
ne
,

nemo negat fed quod tam profunde ab tam diuque excultum , quam par eil , ad pedem cum
attulilTe
;

principibus in Jiac palaeftra viris

aut nihil, in hifce
efi

conferendum , folis Dolenda intelligunt.
,

illis

credere licet,

milii,

hac occafio-

conditio
alter
,

Linguarum Orientaliwn
ad

prout
,

ese

a multis tradantur.

Unus ,
pedita.

tertius

fummum
;

,

annus

iis

percipiendis datur.

A-

nalyfis fatis

prompta. Explicatio ad receptam verfionem non omnino im-

Placent profeftus

& jam
fubadlus
:

metam
alias
,
,

fe

tenere credunt

,

qui car-

ceribus vix egrelTi.

Quid caufse

?

Tum alia

,

de quibus

tum hoc vel maxime , quod qui in
aliquid arroget
,

Gnecis , Latinifve , non
peri ditifiimus

fatis

fibi

,

mox in ordinem
etiam in re pau-

cogatur , atque ad fubfelUa relegetur qui in Orientalibiis

non fibi tantum, fed reliquis, videatur , fi modo , ope Lexici aUquid in medium proferre , mcrcefque fuas venditare Quarto, gravius adJiuc me oifendit, quod cum cognitione non queat.
tam liberam
Crifin exercere au-

&

profundifilma Linguarum Orientalium ^

fus fit Vir Doftus , tum in Ordinem Jnijus Libri , quem confufum , indigeftum aliquoties inculcat folemnem OrientaUbus di(5titans confuordinis negledum: tum in verba, pbrafes, conflrudionefque fionem,
;

&

&

ftnilTimas , quas in fulpicionem vocat labis

,

&

corruptionis , ut habeat

in quo
nis
,

Cornicum
,

oculos confixiJre

,

&
^

Viris Principibus
feciiTe

palmam acumiConfimiliter
Biblioth.
,

eruditionis

&
,

judicii

,

dubiam
Criticus

videatur.
,

Qiiinto^ ferri nequit,

quod
niJiil

&

Literator

in

Ant.

&

Nov. profefTus

fe

troverfias TheoJogicas faperet

Orbis Cbriftiani probrum
bus perfuadendam
;

^

Commentario huic inferturum , quod conquippe qUi£ aptiores ad rixas alendas in quam adVeritatem invcniendam^ bomini;

'

.

^

dat

:

nufpiam non partium fuarum intenfius ftudium proin ipfo Limine aJTeverans , niJiil in Jioc Libro contineri, quod
y

feculi futuri fidem

zcjpem, Jobo,

Sociifque, adfiruat

;

fed contra to*

tam

ejus

difpofitionem evincere, beata refurreltionis Sc Jlta Ccekjlis

nullam eos cognitionem habuifTe.

Qiu fundamenta

Jicccce

commen?'
ta-

***

3

P
tfttloni fibi fiix

R
,

j^

F A
,
,

r
eum
quivis

1
nil

D,
nifi

locat

&; proefiruit

perpctiifis
intclligit
;

ruinai

dare poiro in Libri hujus expofitione
Jpes
,

facile
,

fiuum

Rcligiolla

Dei cultoribus
ufque

in

Corlis

rcpofita

qu:im inauditae pla,

gx

,

calamitatcfque

&
:

uicjue

ingravelccntes

Ibllicitabant

,

&
op-

f unditus

mc

fcrme convcllcbant , quum , tempejlatem fufcitarit querelarum
Provoeatiunes
ut
,

inquam
,

,

Ipes

illa

beata vcl maxi,

&

Uimcntationum

in quas
ill.is

prclTum Nultri pcc^us crupit
dcrit
vit
,
,

ac praelcrtim

animojiljimas

accenpoftula,

quibus

ad fupremum Tribunal
oculis

admitti

integritatem

liiam lub

Judicis
-71*%

jultilVimi

alfertam

&

evictam
cultores

dare

liceret.
,

Tam

grandia

nifi qui de Salute

de jure Jbederis gratue
vitam

nec concipit , nec effert, de pnemio finccros Dei ,

poft

Jianc

mancnte

,

deque corona jujlitia pugnat

juamque partem in Hccrcditate JanUorum in luce omni animi contcntioardore , tutandam fufccpit. ne, cenfuras , cum Hdcc, hxc llmt , quse Amicorum criminationes, impoenitentem , ut putabant , deftridis minis adverfus Hypocritam

&

&

Noflro plane intolerandas
didere
:

,

& &
<Sc

plagis fuis acerbilTlmis

quoe

fi

toUantur ,

niJiil

plane nec ia Jobi
fed

,

accrbious rednec in Sociorum ,
in fenfiim te-

veJiementinimis Adionibus intcUigi poterit,

omnia

nucm ,

dilutum
,

,

frigidum

,

Sapientiirimis oevi fui

Ymi

indignum

,

diifiucnt

atque
«Sc

evanefcent.

Accedit

,

Sexto

,

quod

^''ir

Eruditifl*.

Cap. XIX.
rationiSy &c

alibi Nofi:ro tribuat

Jpem

injlantis

ex

Jiilce miferiis

Libe-

quidem , per Revelationem peculiarem , (Ji res Hijlorice vindicem e capienda) qua promifTum ei fuerit, Deum ut Goelem,

&

propfentibus malis
ell,

'venturum

ante, quani moreretur.

Hoc enimvero

totam Tentationcm Jobi quodimimodo eludere, atque Lihri Jiujus univerfam Oecommiam ita conturbare, ut quid fibi voluerit yobus cum

amariirimis fuis querimoniis

nemo mortalium

expcdire polfit

,

nifi

fi-

mul impatientiirimum eum , atque adeo ineptinimum facere velit dil^ putatorem , quem nulla virtus , conftantia , &; magnanimitas , in adverfis , commendet. Pronunciare tamen non veritus Vir Dodhis , pra-

ms

interpretationibus tranjberjbs agi
;

,

qui ad Jpem Rejurretlionis conSi re-

teiitum referimt

quin

'irlut

pcr fidiculas eam rnde extorqueri.
:

lorquereatur di<^a, Jludium Theok^ictmi vocaiTet

ipfe videlicet

ab eo
in-

P R
wita6lus
,

^

F A T

I

0.
,

& moderatjijrime

veritatem promens.
vetitijfent

Sed

inqmt , Si

Amki

eum ufqiie £«? la, mentari, dixijfentque , aliud ejfe Tempus pramiorum virtutis, idque expeAtqiii Jobi ^irtutem in dufiari ab eo debere pojl banc vitam &c. bium ftatim devocare coeperunt fuperciliofi cenfores , eumque Hjpomeliorem vitam noviffent ,
adeo perturbari
erifeos
,

Impietatifque
,

,

fulmina meritce
,

,

incufare

;

graviores adliuc plaipfefal-

gas, pocnafque

ni refipifceret

ei

intentantes.
,

Secundo, Jobus
iejluajfet.

tem^ inquit, hoc ad animum remcajfet

nec ufque adeo

Immi-

tem profedo regulam , ad quam ne nunc quidem Jpes^ fidejque, immortalitatis beatcs in ullo Clirifliano fatis explorata , fi ea cum animi ajiua-'
tione infinitos inter dohres,

&

tentationes JleviJfimaSy velut

agmine Jafio

undique ingruentes
fuiffet

non pofTet. Qiiid ? ne tentatus quidem Jobus ad extremum illiun gradum ufque , qui dejertionem infert
,

confiilere

ipfms Dei

,

fi

Gloria

ccekjlis intuitu
latius.

,

vivoque fenfu , femet femper
lieus
certe
ft res

fu-

ftentare valuilTet. Hsec alibi

Tertia adJiuc inflantia adjedum
,

qmd Ji
tvelata

talia Eorutn mentem

mn
,

Jubiijfent

,

jam

re-

erat

,

monuijfet

Jobum

fibi vifum

Julffe tot tnalis

virtutem ejus

explorare, ut magis in ea firmaretur ipje, aliique

eam imitarentur: nec

ejje cur fibi duritiem ac propemodum injuftitiam exprobraret , fe enim eximiis in effedurum ne hominem conjlantia fua pceniteret , aternis Htsc oratio {fi rem jam tum patefecifjet Deus) eum collatis pramiis.

^

multo cjus

fumma

fapientia convenientior erat

,

quam Creatio

Crocodili

Hippopotami, aliaque id genus , quajobim quidem terrere potuerunt Divina potentiiC metu , fed folari 'uix potuermt. Atqui necdum tempus
folatii aderat,
.

&

&

Jobus contentionibus

iiiis

adverfus

Deum modum

&

modelliam fupergreffus , in ordinem ante cogendus erat , atque a prsefidentia ad humilem fub manu Creatoris fubmifTionem revocandus. Huc gemina iUa reviftio , quse Capitihus XXXVIII. XXXIX. XL. XLI. exflat, direfta, in qua quj Sapientiam Dei dcfiderat, nifi iflis temporibus csecitas

&

ignorantia tenuerit Vitse Futurse,

illum

cum

fua fibi

Sapientia merito valere jubemus,

&

parumj

autniliil, in Oeconomia

Libri perfpexiffe exiftimamus
tiofque
liosy

;

etiamfi de cetero vel

Scaligeros

,

Gro-

omnes , in omni genere Eruditionis, quin Erpenios^ GolIVarneroSf Bochartos, in Orientali Literatura , aequaret.

&

In

:

V
In canto niimero

it

m
,

F A T
ultra fexaginta

I

0.
,

Audomm
,

excurrente
fuerit
,

quam pQ^
dijudi-

dctcntim
carc
eft.

,

«Sc

circumfpcfte

milii

progrediendum

fdcile

Omnium

fententia
,

ncmpe ,
,

pro jcopo , (jucm

fibi

quilque praefiIlinc

xerat, libranda fuit

&

(crupulofe ad

nexum exigcndu.

ortnm

genus
lufiLm

illud
,

perpetua tere Epicrifi interluquo telam commentationis mese exordiri,& detexere , fiiftinui

lentum, circumduclum

&

non

fane ut Arbitrium mihi ullum arrogarem,
fed

multo minus decidendi

auHmitatem^
pulerint
,

ut

qui

fenfus

mentem

inter

meditandum
,

pc-

qualefquc
,

conatus

ad veritatem ubique locorum

veftigan-

dam

fecerim

impcritis juxta

&

peritis

liqueret

:

imperitis

ut tanta in
,

diirenfione,

&
,

varietate, Interpretum, judicium fufpendere fimul

fi-

mid excrccre
ftra,
fimilitcr

&

acuere

,

difccrcnt

:

pcritis
Ipfi

,

ut

&

aliorum

illa ,

&

no-

cxpenderwJo, mcliora
in
'judicalTe, reperirer.

invenire,

&

doccrc
,

polTcnt,
,

ubi
vel

,

cjuod

tam longo

curfu fa^piirune accidere dcbuit

aberrafre

minus dextre

Non pofliim quoque, quin in Frontifpicio opcris profitear, atquc declarem , quamvis de univerfa Hypotbeft , cujus lineas iiipra duxi , Dif putationumquc inter Jobum Amicos habitariun argumento , atque or-

&

dine

,

fitis

certus fim
;

,

ac fecurus
ipfe

,

in multis

cem me

defiderare

utquc

bus ingcniis, quibus dilucidior

cam quDerere Monumenti

tamen majorcm non defino , ita
iuijus

adJiuc luexcellenti,

intelligentia cordi

curani illam etiam vclle conimcndatam. Exempli caufa ad Caput IX. Ff. item Cap. XII. 4.. 5. non difpliccnt, aliquid requiro 24.. liquidius
:

qux
ratio

tentavi, nec
Capitis
18.

tamcn itaplacent, ut planc
ff.
1

iis

acquicfcam.

Eadem
,

XXIV.

2.

cujus gra^-cm

illam

Fcricopam

quae

a

ad finem ufque decurrit , quam magis volvo, ac revolvo, tam T'f. magis caliginem , atque adco vertigincm , oculis offundi perfcntifco, Ad Caput XXVIII. ubi in i-egtiwn minerale profLmdiirima mcditatione defcendit Jobus , lucida Cbemiconim face indigemus , ad tenebras illas evinccndas.
cuerit
,

In Capite
fed

XXX. Ff
,

24..

folverit

digniun
20.
30.

nodus Gordius. operse pretium
«Sc

Qiii
tulerit.
,

eum non
In
planius,

fe-

Capite

XXXVI. ff
omni
Capiia

iS.
,

19.

32.
,

33. aliquid mollius

&

cx

parte

quoad

rem

extrema

X^XVII.

Linguam , rotilndius , exfpeclo. XXXVIII. XXXXK. XL. XLI. Commen-

V
mentatorem exigimt ,
patens, ciim miiaculis

R
ciii

JE

F A T

1

0.

Hiiloria Natm-alis,perdafles5& regna fua^late

Tiieatrum Univerfitatis ofFert , propius peniIdem de reliquis materiis Pbl/ofopbumi fpeftantitiufque introfpeda. Tbeologka etiam non attigi , nifi ubi Litcra mese bus diclum efto.
'qtiae

explanatio, aut gravior ratio, ex media materia fubnafcens, id poftulavit.

In totum quoque circumcidi eas difculTiones
,

vocum
rite

,

ac pJira;

fuim
di

quae

Concioni aptiores
,

,

quam Commentationi
,

Criticae

quum
j

uaa nobis federit cura
,

&

cogitatio
,

Literakm fenjhm
fi

coiilutuen-

atque ex ingenti fluduatione

firma,
,

ad eum
tcrati
,

&

Fbihfopbi

,

&
, ,

Tbeologi
,

&
,

pote, ancora fimdandi Oratores Sacri , Doftrinse
Ecclefise
,

ut
fuse

opes ac thefauros explicare

atque in
quid

commoda
poiTent.

orbifque Li-

expromere

faciiius

feliciufque
fi

In nova

mea

verfione

quem primo
,

adfpeftu moretur

,

quod

longiufcule aliquando a reliquis diicedam

atque crcbro ex

fontibus

hauriam

iia , quos praejudicata quorimdam opinio ideo damnat , quia uti nequeunt , is hoc a fe impetret , velim , ut ne judicet ante , quam legerit , caufcc nofiirse , ac Hypotbefeos , in Hebraica Lingua ex fo-

&

roriis Dia/e[iis illuftranda

,

legitimar» faltem fumferit cognitionem.
,

Ea

a plurimis haftenus

ut undique percipio

,

necdum
, ,

intellefta.
,

Creditur a plcrifque forte, certe a multis, intra
circa rem Hehrceam molimina a
'veteri

& extra
,

Be/giim

mea

formii/a defcifcere

quas fupei-vacuas

,

otiofas

,

noxias etiam ferme
?

fubtilitatcs
,

& ncfcio & inno-

vationes , parturire.

Cur

qusefo

an quia vel in Kimcbii

vel in Pagniniy

vel in Buxtoifi , vel in Cocceji , vel in Gajjetii , vel in Stockii Lexicon Hebraicum non juro ? Id quidem omncs dicere pudcret. Cur.ergo? an quia Ga//icam , Anglicam , Gei'manicam , Be/gicam vernaculas , i-

temque
vel
fufpiciens

Latinas,

vel

Vu/gatam
,

,

vel

Tigurinm

,

vcl

Cafla/ionis
,
,

,

Junii
,

& Treme//ii vel Cocce^i iterum aliorumque & venerans aliquid etiam judicii mihi in eas vindico
, ?

verfiones

eafque liiis

quafque defedibus laborare contendo
rit 5

Ne

Jioc

qiiidem quifquam dixe-

cui aliquid JiberaUtatis

&

eruditionis.

Ncmo

etiam in dubiimi reLiteras
,

vocare aufit

quin ut ad reliquas Dollrinas , , hraica quoque Linguce cuJturam , acceifio fieri

&

ita
,

ad He-

pofiTit

Jucis

& gratise,
profeirio-

Quid

igitur eft

tandem

,

ciu-

Operajji Jiac in parte noftram

?

, ,

P R

jf:

F A T

I

0.

ne Academka Dco, Ecclcfiae, ventati dicatam , ceflare velit qnilcjimnT,quoininiis rede a principibus Litcraturae nolb-ae conllituta conftrmcmus

& illiiftrcmus

;

dubia dirimamus; fublcih,

fe[lujque latentes indicemus? NiiiiJ,
cauiae, nifi

dctegamus ; Dequo me cumque vertam, in^^enio
,

& rejicula &
pjit

quod Regia via, quia longior, tramites, «Sc compendia, iri caperit, atque
fibi

mulcltior, deierta, pcr

Q. Gufetium

quifque

clavim arrogavcrit Lm<i;u.c Uebne^e, ad mtima ejus penetralia rcfcrandum, citra ullam B'iale[{orum Chaldaice ^ Swiaca y Arabica^

&
,

cc^nitionem , quam
%antes Sec.

<Sc

Rabbini

XVI. »Sc XVU. jundis in ii:inc operam manibus, viribufque, Sca/igeri, Grotii, voce, acmcnte, commendarunt
:

XV.

&

leculoXII. Xlll.XiV.&iprimi Hebrai, Flos ille Honofque \lrorum qui fcculo
confurrexit
,

iirui

Sa/ma/ii, Se/deni j

ira/toni, CaJle//i,foccckii, Scbind/eri, Buxtorfii ,Cape//i , Erpeni}-, Drufti Go/ii, Uottingeri, Bocbarti, Liulovici deDieUy A/tingii,Opitii,Xo/dii, Lu-

/

nomina, ubique rcgionum, ac gentium, in fiimam atque magnis meritis dimill;^. Etiam Coccejus, ut in Cba/daicis celebritatem Hjhacis fubaChis erat, crcbro Juic in Conimentariis , Lexico, recurArabica levius attigerat ; quam plurimas tamcn Radices voceffjtie rit.
do/fi
,

atquc

alia

&

&

,

rariore?, hinc elucidare
potbeft aliud malebat
fatus
,

non

dubita\

it.
,

Aiicjuando iterum

,

ubi ex

Uycauf-

,

inde rdiluit

pcregrinam

elfe

Lingrum

cui tantiun juris
,

dium Lingua Arabica
i-adices

eo ferme tempore ftuquod per Erpenium , Goliumque , vivas in Be/gio
vix competcrct.
,

Ab

egilTc vidcbatur

fenlim langiicfcere ,

rcfrigcrari

,

fuu cineri-

bufque conlbpitum jaccre,
velut conatu Cl. Gujjetii in
profcribcntis
,

accedcnte initio vohentis

ieculi dccrctorio

Comm. L.

H.

omncm
Sacrue

Dia/cclorum ufum
exulare jubentis
,

&

longe

a finibus

Scripturoe

,

quod Lingua Hebnea

inftar fo/is fuiiinet rcluccat
,

radiis

atque

fibi ipfl

omncm

,

qua indiget

lucem pneltare

valeat.
;

Nunquam quicquam
an
fi-

abiiu"dius in

Orbe Litcrato proniuiciatum

&

tamen , eloquar ,

leam? nimquam quicquam avidius, forte, fccuriufciuc , rcccptum, non ab omnibus fane, eo enim ufque fe Veritas premi non patitur, fcd a quam plurimis, quibus per Cba/daicum , Syriaciim, &c Arabicum iter, vaftaqiic illa, ut opinantur, viariim deierta, ad HebriCce LingUcC adyta fe pcnetrare , poltquam moIelUfilmimi vHiim
fuit y

nt

omnia ignota
con-

,

.^'

R

JE

F A T

1

0.

.

conterrent, bona, credo, fide abfurdiirimiim fimul viderl ccepit, quod Linguas Peregrmas fub iilis Diakdis imaginentur , fibi nefcio quas liominis, aut vitae. Certe quas vel a Limine falutare vLx unius fit Lik II. ad Orig. Hebr. feVir Doftiff. quicum pedem contuli Cap. IV.

Deum, ut a nobis intellige' adduci negat, in Prafai. Comm. L. H. Abfona profedo raretur, nos tot Linguis addifcendis onerare voluijfe. quK omnis EruditioniSy &c Literatur^ y £\mdimQnt3. follicife

tiocinatio

,

citat.

•potes
tis
,

Nunc quod inftat. Ajo itaque , areex profeffo. quidem nam fpargi , quando Dialedi ut totidem diverfae LingUce, invidiam , vocantur ; idque ab iis , Peregrina , in contemtionem tantum, qui earum vel expertes in totum , vel faltem non adeo compoirmt. Luditur in vocabulo Peregrinita' , ut legitime pronimciare
Hcec
alibi

&

&

ut

alibi

quoque demonftratimi , atque uberius adliuc oftendendum.
alicujus

Vel unum produci velim
Chaldaicis
,

famae
literis

,

dignitatifque

, ,

Syriacis
,

,

Arabicifque
,

probe imbutus

Vinmi , qui ca& nomine

tandem decurritur a prudentioribus , degenerantis impuritatis , exclufum iverit ab officio illo , quod ipfis , cum Si tam omnibus qiii in iis calluerimt, afTerimus, atque vindicamus. conftans confenfio omnium peritorum non valet ad Evidentlam, Demnnjlrationem tantam, quanta hoc in genere attingi potefi; , nefcio
percgrinitatis
vel

&

quo

&

,

quid in Gr<£cis

,

quid in Latinis, quid in

aliis

partibus

Humanitatis,

Evidens

exemtum, dici, vel dari, queat. Sed noftro commodo, refutatis argumentis quse tum alii , hsec alias , Gujjetium, tum ipfe milii ante biennium in Dijputat. ad pofl Cl. Orig. Hcbr. Cap. V. obmovi. Nunc tcneatur id , quo cunda hsec tendunt. Dixi Hypothefin noftram a multis ne quidefti intelligi, Ajunt nempe nos prsepoftere Matrem cogere in jura FiUarum, & Linguam antiqidf fimam ex nomciis declarare , & reformare , velle. Id centies revidum -a Viris Doftifiimis, ufque tamen & ufque, amentatnm velut telum, in Refponfio nofira in prsefenti haec efto: Materna jura -nos intorquetur. follicitari a nobis , & convelli , ut contra Matrem m priftinam adeo non libertatem, dignitatem , & opulentiam, unde per injuriam temporum
,

&

dubitationis alese

&

decidit, reftituere conriitamm-j per fideles, divitefque, rivQ Filias , &c Mini/lras; five Sorores , Socias. Clarius. Qiiicquid ex Chald^a

&

*# *#

2

JSJ-

^P

R

j€

F A T

l

Q.

ySjria, ylmbia acldLicimus , ad Sacri Cotlicis commodfoiem cxj-licationem , id vetiiftis Htbrais domclacum , propriumquc fuiile , nori
udiirm.amus tantum, fcd etiam coni})robanius
illa
,

attjue

cvincimus, omni
Iloc

denionftratione ,
in

quam gcnus
Ori^i^inihus
11

liocce

vcl

poiuilat, vcl rccipit.

certe

operc de

Hebr.

iccmcjue
pofiti

conati fumus;
voculis
,

in quibus

calculi
,

male

de Defttlibus , pneftare refclli cupimus, no^ ,
,
,

fed bonis ratiombus
,

evic^ionibulque

qiise

meas

rationes

,

evidionefque

vcl fupcrare 5

vcl

xquare faltem
intra pra;fidia.

queant.

Nimium
dcfcendam.
,

exigo, pugnans quafi,

pr:efilcini,

En quo
,

Unum modo
'

milii probari
,

pofco
five
cflb.

\

quod pro
?

antiquo

gemwioque
,

in

Lexieis five

Rabbinorum
«Sc

CbriJIianorwn , comparct
Qiii polTLt
,

id

omne

ge-

nuinum verc
iibi

antiquum

toto enim

coelo in pleriA

que Radicibus

conftitucndis dilfijctur

atque ita variatur ut
!

nefdas
id

Et Jioc ergo nimium pofui. pedcm figas. En unicum ncmo non Dequiflimum largictur. Probari tantum dcpofco, vcl
Buxto)-fius clcgit ut optimum, ^cl id quod Coeajus dcdit

quod quod

ut prxftan,

tiirmium, vel id quod Gujjetius

exliibuit

ut

enucleatiirimum

vel id

ex omnibus cxccrpfcrit , &c fccreverit , efTe vere antiquumy genuinum, Hcbraieum^ in quo acquiefci fine ultcriori indagine, aut cxvamine, poifit. IIoc fi prxftctur, nemini magnopere Aufibi

quod quifque

iliur

fucro

,

iit

^c

Cbaldaicis

,

S\riacis

,

^lnibicifque maccrct

;

&

compla-

natam, compcndique fiidlam gaudcbo viam, per quam Hcbraicct eruditionis folligium non ita magna molcftia potcrit confcendi ab ns, qui minc ferme ad pcdem montis contcrriti iubfiiliuit. Hoec in genere prceftruenda erant, ut fundameata novx verfionis, fontefque fimul noHri, clarius cognofcerentur ; atque ad examen legitimum patcrcnt. In Ipccie porro praemoncndum , me Jioc in opere eam foepe viam tenuiiTc , qux Arabizantium mctbodo prima fronte contraria videatur, quum crcbro feponam, qux Viri Doclifrimi ad diverfa loca

ex
fiit

illo

pcnii attulcre

:

quin

&

mca

ipfius

vineta

cxdam ,

rc-

traftans
evulga\'i.

multa, quse in ywvcnilibus conatibus

Amio

VIII. Jiujus fecuH

Ncmpe

triginta ferc

annorum

fcries,

&

pei-pctua palxftra,

aliquid maturitatis addei-e potuerc
fatis

Jiomini Jioc agcnti,

&

nunquam

fe

profeciire

crcdenti.

Is

fcrio

gaudct, fc, quod adolefccns admo-

dumj

,

, Jobi necdum intellidiim , ad loca , minus rltQ^^ fiopum ^nexumque ^^vo^uxit, nunc ope maturiogere poffet 5 ris Curse potuilTe emcndare ; lu:airiem Arabizandi fevera falce in femet ipfo

V R m F A T I feleda & libera qimm Librum
;

0.

primimi caftigans
re fobrietatem,

in aliifque temperare ftudcns

,

atquc ad

eam

reduceexa-

quse sequis judicibus fefc apnrobare,

&

pofteritatis

men

fuftinere queat.

Ut omnes difcipUnse, & artes, inter initia multum trahunt imperfcdi, quod cum tcmpore demum expurgatur , atque expolitur ita Linguanmi QrientaVmm unde , ut fieri afftudiiun fuis quoque fcoriis , & frecibus , non caruit folet, earum contemtoribus occafio nata totum ill-.'d genus explodendi.
Qiiid ,
,

& quale

Jioc

fit ,

planius edifTcrendum.

:

;

Prsefertim luxuriatum,

& graviter

oftenfum, etiam a magnis ingeniis,

in Arabicis , opulcntse fylva Linguae ne iis quidem fatis dum pervia quod GloJJaria ditiiruna Arabum, unde Lexica Giggeji, &;Go//;,concin-

p'opaginum , exhibeant nata , exteriorem tantum materiam Radicum , Hejycbiani alicujiis G/ofarii ; quum ad convenientiam cum ad inftar

&
,

Hebraa

Lbigude eruendam ,

& demonllrandam

interiar forma

&

nativa

Ad eam non penctracujuiquQ Jlirpis indo/es exploratilTima effc debeat. Gracis^ nec in Latinis^ nifi alfidua Auftorum prseftantilTimotur nec in
rum
luce

ledione.

Qiii QLexicis

adeuntes, parum, aut nii,
,

tantum fapiunt, StephanoSy Fabrofjuey fuos fapere, ac poteffe, ad Literas hafce nova

maftandas , mento cenfentur. Similiter comparatoe Orienta/cs. In Jiis Librorum idonea le6tio ociilos demiun apeLingux de Natura, uf ique Vocabulorum, rite judicare docct. Spccimirit,
gratia
,

&

&

na palTnn operi Juiic inferta. Ad primam hanc , altera accedit ratio Methodi haud dum fatis defoecatse, quod ^n'7Z'/::rf;/^£'.f non magnam curam ^t^Qunt Harmoniie ; quae quafi anima eft Dia/ellwum, per quam disjeda earum membra in unum
coqxis junftiiTime coalefcere debeant
, fi

aliquid pulcJiri

,

firmique

,

exftru-

dum

volumus ,
C/avis:

quod

&

noflri sevi Jiominibus fatisfacere

pofteritatem tueri queat.
quii-itur

Ad
altera
,

quarum
clrc^i

, gradum ad hanc Harmonia?n referandam duplex reverfatur circa materiam^ i. e. /iteras^ Sc

&

mca/es: altera

formam

i.

e.

hi

^ff. Tratruy fsepe

difronantcs , naturali inter fe copula ,

fgnifcationesRadicum,qux in Lexicis quam Origincm

,

?
appcllare foleo, in
te

R

^

F A T
Ibnari
,

I

0.
liqucat pro diverfita-

cnncentum rcvocari debent, ut
atque in

tantum Diale^li divcrlum quid
,

quum Amdamenta ceteroqum
\'>m
,

pulchrc conlbncnc
Ipirent.

imam primigeniam
,

:^c

indolem , coa-

Ad

lias
,
,

leges nifi adftringatur rcligiofiirimc

quicquid cx

Diak^orum
perfuafionis,
,

iibertate

&
litcs

copia,

in

uliim

Biblicum dcrivatur, nulla fcntcntiarum
,

confcnfio

nulla latis firma alTcnfio

ex lucc

e\ identiae

,

&

criunda,

tcrrainabit, fcd pcrpetua regnabit vicillitudo
fcculis
,

qualis fer-

habitum mutant nunc Jianc , nuqc ilJam facicm , pro ingcniorum , tempon.un , diverfitate , induere folcnt. Pcr Hurmonui ergo geminam hanc Clavim , ut .adytis L. L. O. O. penitius rcclufis omnia rotundimda, in imumque corjous rcdigcnda, ita eafdcm nunquam amplius e manibus dimitto, ne quidcm in hac ipfa commcntatione eas feponerc aufus , quamvis majoDctatibufvc
,

me earum jcientiariim , qux fingulis

&

&

rem quandam

libertatcra nerao improbaiTet;

quod magno confcnfu a

Doclis juxta , indodifque, teneatur , Librum Jobi iotumfcatere ArabifmiSy Syriafmis , quandoque Cbaldaifmis , tuni quoad voces inmwie?'aSi tum

^

quoad hquendi modos.

Habes ^erba fumrai Spanhemii in ////?. Job. Cap. XVI. par. IX. qiiibus fuam de jlu[iore Libri noftri fcntqntiam principe loco firraat. Ea fert Arabice primum Sermones, prout ultro citroque babiti^ fuiffe Arabicos.,

^

defcriptos^ indomeJlicafqueTabuIasrelatos^

jam

ante Mofen^ ab

ipfo

Jo-

hOy £=? Amicis^ poft hetum

diri cafus e.vitum,

amica

inter colloquiay

fua

hacce

certamina recolentibus , £5? in mctnoriam feculorum mittere gejlientibus.

Hinc fcriptorcm Hcbneum, non quidcra Mofen^ ut raulti tetenderunt, intcr quos III. Huetius, non SaIo?nonem, ut Grotius aliique, fcd aliura aliqucra, vcl antc, vcl circa,
Ircca
'Vtfle,

tcmpom

Salomonis , irapulfore Spiritu,

^(S"-

&

civitatc, donafTc

hocce Job^i cafus monumentum,

ad

ufufque Ecclefue confccrafTc, fub forma Tragici carminis ^

zdArcbetvpum

£s?

uirabiaim i\dd'iiVimc exprcm, five illud jam I/gata , {\vq Jbluta ^ oraHac de caufa ergo non Fccabulis tantum,fcd exaratum. tione fuerit phrafcologiis , ac figuris , Ambicisfcriptum hocce redundare , quasfruflra
qul Hcbraifmos
ejfe

fmty
(ei,

vclintj de Jrabijmis mimis fortaffc pcriti Judi^
...

Nlr

,

P R
Niliil

^

F A
,

r

I

0.

meditatius , plaiifibiJiufque

in materia per fane obfcura ,

& do-

donim Jiominum variantibus opinionibus magis adJiuc obfcurata, daIn eo etiam pedem figere ferme auderem , nifi fcrupuli ri polTe cenfeo.
graves aJiquid planius
citra
,

flrmiufque

,

cii-ciunfpicere Jiortarentur.
ilJud

ftudium expono,
Jiifce

ita
,

&

citra

examinari optem,
,

noftra in

quaerimus

fed orbis Eruditi
,

& EccJefix

,

Hos ut non enim commoda au-

gere ftudemus. Obfervo itaque

ad vulgarem iJJam opinionem , Arabicam^ tam diverfas fuifle jam tum, antiquiflimis iJJis temporii)us inferprete, difta utrimque, ac fcripmtQ Mofen, ut rmeverjlone, Hoc quo fundamento ftatuatur, non pta, plane inteJligi nequiverint. Dici miJii veJim, 'unde venerit iil:a Lingua u4rainvenio. exputo, nec

Spanhemium fupponere, Linguani Hebraicam, de qua fupra,
,

pimo

CJariff.

&

&

bum , ab Hebnea tanto opere

diffidens.

Ex
eiret

confufione Babyloniea?
,

Hoc quidem confufum
donandum, Htbnca Matre
qui
niJiil

,

nimifque indoclum

atque

omnino

in

Jiifce

diipicit.

tantum conUnde ergo? -Ab
illi

Recle vero. Nempe Heber Linguse primsevae Haeres, tum Hcbr^os, tum Arabes yollanidas^ qui Arabiani Stator, Fclicem infedere , profeminavit. Arabes IJhiaclita, Midianitce, aliique bene multi, ab Abrabamo, magno Hebneorum parente, Originem fimul
dices.

&

Arabes Idumai , qui Petneam tenuerunt , ex IJaaco per EJavum exiere, gemini germani Hebraorum fratres. Jam vero Jobi p-xtvmrij in /(r/«w/^<7 locant plurirai. Verior tamen nobis Utzam, Spanbemiam fententia , Uzitidem lianc in Arabia deferta quserendam Efammy fed Jobumque ab Abrahamo defcendiile, non per Hagaram Keturam ^ cujus pallacse Filii^&c Nepotes, maximara partem, per Arabiam Dejcrtam , nomine Arabum Scenitarum occuparint. Hccc, alia , quse Amicorum ij^eclant patrias , partem conftituent Dijfertatationum Job.earum , in quibus multa ab Eximio noftro Spanhemio

Linguamque

traxere.

&

&

&

in Libr. de Antiq.

^ Obfcuris
li

Hijl. Jobi eniditiilime illuftrata

,

ultei-ius

confirmare; nonnulla,

fas,

aut pote, aliter ordinare; plura adhuc,.

quse veJ intada reliquit , vel ftriftim
re in die coHocare connitar.

tantum

tetigit vir

Magnus ,

clario-

Ad

iiaec

jam quocumque oculos convertam

Heberidas^ in rcceiTu Fe/icis ArakKe ,

Arabes reperio partim partim Abrahamidas, Arabiis
,

m

, ,

.

P
fetrsa
,

R

JE

r A T
ita

I

0.

&

Dcferta; ut SangniniSy
«Sc

bami, pnrticipcs,

confortes.

Lingu^ Ueheri.^ atque AbraUnde ergo iUa vernacuh ^'/n/Z^ww, a

\emacula HeOraorum tam dxironans , ut fine Literprcte commerciuin intcr fc colcrc non potuerintr Degeneravit , inquis , Arabum Di^dedm ^
atquc a puritate Ilebraica longum d.fcivit.
le

ignorare non

diiFitcntur
,

na vocc alTexcrat
gni):itatem
fcLnila ,

didant , qui eam chorus m ignorum nominum confocam non degenera.fle ; led intimam illam confaii'
illi
:

Hoc

illuftris

cum

vel

Matre

,

vcl forure
flio

Hebnea
IVlira

,

etiamnum
res
!

,

poft tot
iis ,

obtincrc in univerfo

ambitu.

creditur
:

qui

atquc Elemcnta attingcre nolucrc niJiil , illis qui letatcm in ea difcenda contrivcre, non creditur. Atqui non problein hifce laboranint

nia tradiatur,
tur
;

non dubium quid,

6c eon/ro-verfiofum , Eeelefi^
,

ohtmdi'
Si

fed Rei liquidiffm^,
>

&

tiuiquam Experienti.e naturali
propius acceflit,

de qua ncleviculis

mo

ambigit

qui ad

eam

fuum
,

jus

vindicatur.
,

ergo' Lingua Arabiea

etiamnum Origines

fervat

atque

cum

mutationibus circa corticem, ex Dialedo oriundis, poit tantam feculorum intcrcapedmem , planc Sororiatn cimi Hebroea Ipirat confanguivitatem
,

(

quod ad oculum demonftrari
fieri

potcft
,

onmibus

,

qui
illis

modo rcm
vetuftiiri-

infpi^crc volimt )

profedto ncquit

ut temporibus

mis fiiciem a Matris, vel Sororis illa, multum di\Lrfam induerit; atque in peregrinum habitum defluxerit jam xtate Jobi, Ei Viro
ipfe

Cel.

Spanbemius fcu

Avum

,

feu

Froavum

,

vindicat

'Abrabamum ^Qy. cujus fanchiiruna etiam dodrina, fauftifque penetralibus, Veri Numinis haufcrii notitiam , in tam admirabiles fapientiae ,
virtutis
,

&

pietatis

,

fmdus cxuberaturam.
fit,

IIoc ut
,

flicilc

ample6tor

Lingua Arabica^ Sodales ab Abrabami Lingua tantoqua Jobus , , ufl , dilcrepans , ut deinceps per Hebmum aliquem vatem 'vejle pere civitate HebriCa debuerit donari. Res , &c ratio , potius concluderc jubent , fi yobus liiorum didorum , fenfuiunque , tcftis idem,
ita nullus

ccrno, qu^enam

vcl efle

pofllt

UJa

&

,

CoIIocutorcs

^

&

narrator

fidclifllmus

lum Davidem nobis animi
edere, ac
coelelti

tam paruiu ambigo , quam Comotus , xfl:us , fervidilHmos , carmine memorije facrare potuifle) ea omnia fic ab
,

(

dc

quo

fui

fenfus

ipfg Jobo concepta

,

conicripta

,

conci^uiata

,

fublimi

graadiloquentisc

,

P R

^

F A T

I

0,

fuiffe , quemadmodum ea omne letlx Orientalis cothurno conveftita inimitabilis plane culum adilupuit, omne adftupebit , ut inacceiTi

&

exempli Poema, quod Pindaros omnes,

qiiin

&

Sacram Davidis Lyahimde mehus conjiare
,
,.
,
,.

ram,longe

fuperfcandat.
Cl.

Secmdo, ut rediirime
ptuijfe de fermonibus

Spanh. urfit, non

n

inter

Jobum

^

Jmicos
,

habitis

de ordine dillo.,

rum,
nifi

de tota ferie

,

de cogitatis quin imo

internijque

animorum motibus
:

ex illorum relatione, qui

hac fenferunt, atque expcrti Jiint ipf

ac

hacce omnia in Coniproinde ipfo Jobo neminem mehus , neminem Jehcius , mentarium potuife referre : ita ego viciifim contendo , non ergo
Verfione per ignotum
ftalfe,
his

Hebraum fatia Divinam nos Providentiam ma-

fed Originah fcriptione ,

&

compofttionc

Ipfius

Jobi Heh\eo-Ara.

Lingua y Hebero per Abrahamum oriundi, qua monumentum hocce exaratum , vernacula fuerit , utpote iliius eevi Jrahica, quum aliam nullam Jrabes habere potuilfe, modo evicerim, Dejerta Arabia nobifcum plageat coHocare, five iam Uzitidem Jobi in
id ell ab cui Jisec ipfa
five

ex
ut
ri

ex opinione aliorum in Petraam transferre. Non pcrfunftorie , tertio , attendi velim , Majejlatem antiquiffima LingUct charaUereni toto Libro hocce relucere , in eoque paifim eminere

Jrchetjpi, aliquid primavutn,

&

P^triarcha/e, prae fe ferentis.
,

Hoc

nemo
cenfeo,

horiun Sacrorum peritus negaverit
effe,
fic

ita

inde legitime infer,

fed

non Ferfionem hanc Maximi Viri ut Mentem,
,

quam

fufpicimus
fola

&admiramur,
tantum pondus,
,

Manumj qux
fidelis

&

decus

diftionis potuit fuftinere.
,

tamque potens, ut ubique Archetypum fuum ea, qua par eft, vel Empbafi, vel dignitate, vcl gratia, exprimat, non exigua hinc incomraoda in Librum Sacro Canoni infertum redundarent in quae nunc infillere , nec vacat Ad noftras rationes omnia limpida; ut nc minimum nec attinet. quidem fcrapuli, aut cavilli, Jiac in parte exoriri poTe videatur. prsefertim interna , quae totius Plura habeo argumenta , externa ,
Qiiarto

quum

Ferfio

nunquam tam

eife

queat

:

&

Compofitionis

&

Phrafeologia

genius larga milii copia miniftrat
fullineam
,

;

ut

magna cum

fiducia confirmare

non alium quam Arabeniy

hoc ipfum, quod nunc volvimus, fcriptum, condere, «-* #* #

&

tanta fubli-

mi-

P
mitate

R

^

F

A T

I

0.

vocum ac fententianim efferre , tanto fplendore figurarum illiuninare,' tanto cxuberantilllmx orationis llumine inundare potuUre, ad indokm uirabkue^ & Xationis^ & Linguce, quam in Jioc Monumento rcgnare

omne xvum recognovit, omnis pagina Hunc Arahm effe ipfum Jobum^ ex
ile.

demonitrat.
iis

quae

deduda tam manife-

conficitur, ut miiii

quidem hoc

in-

genere probatio nec e\identior,

nec gravior,
tqr itatuere,

Omnibus proinde perpenfis alinec poiTum, nec audeo, quam ea quce a Cap. III. ad firequiri polfe videatur.

ncm

ufque Cap. XLI. vcl potius Vf 6, Cap. XLII. contincntl carmine contexta , Opus elfe jobi jam in integrum refUtuti , cafum , cony

jii[iumque, gra-vijjimum

cui implicitus fuerat, pro ratione il^lorimi tem-

porum ,
tenatione

peremii memori^e confecrantis

ea ipfa Lingua , Jerie , conca, rerum ac Jententiarum, quam fjodiedum, nonfme facro botTO-

re ,

oculis

,

manibus , mentibus contre[iamus.
l.

Dc
milTa
:

IntroduliioneCapitihus

&

II.

ilylo

pedeilri &c

Hiilorico prx-

itemque de C/aufuIa , quae fortunatiilimum
,

diri cafus

exitum

fo-

luta oratione enarrat

Co/Iedoris vcftigia in

a Vf. 7. Cap. XLII. fic cenfeo, Hebne i :Liicu]ns iis comparere, quoe probabilem moveant conjechi-

ram , tum principium , tiun iinem , illo ililtem iiabitu, adtextum ti^Q ab aliquo vatum Hebneorum^ quum in Canonem £cclefia Judaica Codcx
hicce

Hebnco-Arabicus reciperetur. Qiiando, cujus aufpiciis, id

&

fadlum, jam difquirere

nil attinet.
,

Id curiofum magis
otio dcputatur.

,

quam ad

intelligentiam Libri neceiTarium

majori

Hebneo-Arabicum quod
diximus
,

in Jioc antiquifnmo fcripto fplendide

eminere
Do^UiT.

luculento

Indice

infpeftandum

dedit

Rever.

&

Hackmannus , EccUfue
deliciifquc
,

JFaffenarienfi y (tScmeis

inDomino

primitiis olim,

)

defignatus

Paftor, cujus

Orientalis Literatune fegetem promittunt

fracidanea Saci'a ut amplam , ita fuum fibimet prseconium

prxff.mt.

Eximio Viro mecimi rependere non recufibunt , qui Sacris Jiifce aliquid ftatuunt pretii , ob doftam , Is fingularem plane, curam, Indici noftro contexendo impenfam. minus peritis Eruditos in medulhun vocum , plirafiumque, deducet; faculam pra-lucere poterit ad profimdum Hlud, fublime, quod iajobo
Grates
,

laudefque

,

meritas

,

& &

&

&

reg-

;

P
Finieram
;

R

M

F A T
miJii injicit

1

0.

regnat, promtius afTequendum.

Cel Fitr. Obf. Sacr. L, U Cap. 4. ubi demonftrare annititur Dialedum Arahicam tempore Jobi rmu (Jum extiti/Je. Colligit id Vir Summus ex nominibus 3i*i< Jobi, item» "i"isn ^np Keren Hapque Filiarum DD'»» Jemima ^ T\^^f\>, Ketzia,
fed ecce

manum

&
,

puch, quae omnino Hebraifmum ,non

^rabijmm

fpirent.

Rogat dein, ^ua

ratione fieri potuerit, ut Jobus
,

Arabs

Fi/iabus fuis

DialeBo? Validum quod tamen nil aliud evincit , quam id quod nos profefto argumentum Ipfe tandem Jiis ipfis verbis demonftrandiun fufceperamus , quodque concludit Projedo non pq/fum binc aliud quid colligere , quam Dialeduni Arabicam tum temporis haud multum ab Hebrcea Juijfe diverjam. Qiiid mirum ? ne nunc quidem , poft tam longam feculorum feriem mulnomina Hebraica impofuerit
;

fi

Arabica ifus

effet

&

:

tum ab Hebnea
ne
,

dilTidet

,

atque defleftit.

Etiamnum , non

fine

Numi-

opulenta

illa

primava Lingua propago
felicilTime

Feteres fuas Divitias polTi-

det, ilHbataJque Origines nohis tradit hauriendas ex FontibuSj quos in

Arabia

Felicis recefTu,

non

fibi

tantum, fed

&

nobis, ad

iUuftrationem

Sacri CodiciSy

&

reflaurationetn uberiorem prifcae

HebraO'

rumLingua, tanquam

fub figno,

&
,

figillo,

Providentia
Jioc in

confervavit.

Hoc
illis ,

in

iis ipiis
,

nominibus propriis Jobi,
Bildadi
,

&

Filiarum: Jioc in Amicorwii
:

EliplMzi

TJophari

&
,

Elihui

aliis

qux nunc
circum,

Commentario
ftarent
,

Jniic inferere

non potui , quod graviores nos
,

curse

Differtationes

Jobaa

quibus

illas

matcrias

fepofui

con-

firmatum

dabunt.
,

Esedem
e.v

quoque
,

Venerandi Jionore

pervincent

mn

Nominis miJii femper a Jequioris avi ingenio hoc monufalvo
,

mentum duffu
figuris
,

Sp.

S.

prijcis Jobi Scbedis pulchre compofitum
,

variifque

quibus Jequiores Jrabes adeo Jbecundi

in

parabo/a

quafi vicem

exornatum ; unde poj/ninduw tandem in Hebraum Jermonem fit converfum ut p. 41. mentem fuam declarat Vir ClarifT. fed ipCnm yobum Jiac ipfa Lingua fua Hebrao-Arabica admirabilem Jiuncce, plane Diviniun,

&

Ingcnii
tu
,

fui

fcetum

nobis reliquifTe,
,
,

cum omni
«Sc
,

illo

apparatu,

potentiiTimse didionis

bis

magnitudini

fenfuum
,

quam folus ille adfeduumque
--=

concipere mente ,
,

& orna& verDe

refpondentibus

re,

&

exprime-

repruifentare

valuit.

** *

2

,

P
De
bit
;

R

,E

F A T
in

1

0.

cetero

, ,

qiiod

rede a nobis hac

explicitumqiic

ut limien a
,

Commentatione conftitiitum Patre Luminum profedum, facile fc fuilineSimplex ,
<Sc

quod

fecus

fponte dcfluet.

perenne fimul

,

figillum

veritatis.

Qiiod

mus

,

multo

non agnofcicjus figno non impreirum , minus dcfendimus , mcliora gratanter amplexuri , nec
id pro noflro
,

commiiTuri unqiiam

ut

fi

quid erraire convincamur

,

errorcra amafFc

& obftinafle,

reperiamiu'.

C O

U-

Pag. t

COMMENTARIUS
I

N

T

O B U
CAPtTT
r(?r/: I

M.
I

PRIMUM. R ^^^ Utz
r<?ry: i
ille

exfHtit in terra
,

Jiob

nomen

on Ninn a"Nn

NOT
f^fr/I I
.

eratqueVir integer,&re«ftus ; reverenfque Numinis, recedens a malo. X Et
ejus:

&

-ffi.

T
J.

NcERTioRis eft bulum tJ"N^'»V,
©^ji

A.futntndo videiicet ferficiefidove. Sunt qui tJ"}< a tJ" /«'V derivatum volunt, quod vir pnov fuerit mulierc. Id nauci non emerem. Potuifluit reftius :i folido quod in •ni' j;»» continetur. Alii , refpiciunt ad y{«{ igae/n , igneumque viri

w, atGV*f* «nif dum Etym. Magn.
a

Originis vocaLatine quidem »iu -n ktiu lecun-

fupponunt magis, quamprobant, extitiflc olim Radicem media Jvd., J^^N /^/j/z^V wW(Jaj, cum quo conferre jubent ;%u'«» &ix»f. Ad lioc genus lufuum vcxillum creiit/Jt'?»a>-/'»j quod non minus lubricum ell , quam ,

blandum
tius

&

pellax.

Mallem,
,

fi

nihil cerfateri.
,

ad

manum

foret

ignorantiam
arbitri

Sed nonfpernent,credo, cqui
yttn praefentifllmam

yfr/j-

vigorem
<»^i//

:

quando thema

foret tJ^tJ^X U*''

<

opem
,

,

quibus

[^v

poUuit motH a: vigore.

Alii deniquc

{}"N ^is

,

formif

"I»fl

eft

w,

roiur, vio-

1
1

COMMENTARIUS
Et
nati funt ei

fcptem
3

filii,

^'"^'^'^

D'^3

nr3^

iS

rhv^

z

&treshlicv. Erat, ,

.nya
M^T
fuo
3
^c

/#»/w

laem quoa idem Quod
,

^

/-«-»

in

C4>««/

ubi

Cavcam

etiam
4_yiJJ

'*/>*• 2-

"«/•

0*-t-:»>^'
f^

cxpouitur

lamine ftatim commctidare qaeat. proindc , qui ad hoc guius illudratioiium animum luum appulerunt nc
,

^
,

--siUJ)

ejiij^mm imprimer<

feiu/idiirias

rem

^"w MJ/rf

relida fu. nota.

CoulltT^N»
Av/«o;

notiones pio primartis iiiKiraat, «^ enim prxjudicatas advcrfus D/^;?,;/or«»,

j

,
'

lucem

&

utilitatem 0|.'iuiones adco

non

dif-

fervatum in eodetn Ciw»»"

oUujl
j;,«ij{^

fipant, ut potius eafdein tbv.ant ac

con-

quod

declaratur per

U>.a*oJ

nomtn ad HOB' pcrtiucre tinneut. nuUo jure dubitarctur. Eviucit id Analogia pundationis,

DC

prout iy>ud Hebrxos quoqiic
altcrnantur.

& t'1JX Iflud t;U«_j5 irCii argurt»
non
iguolalic
t

fx

quam cum
a

"luuem habet,
^'W.c'?<"-«>«.

nJ3
'

:

eviucir

p

;^//«i

com-

omnium

Vaeres
^

Jrakes

tbrmam
in

concentas

quem
''

hic Ipreyif-

Ijjl»! tJ"i<

° pro ^""0, homine
abierit
,

le,

quamvis

non clt niinis dodi ac judicioh arbitri. "" '' " ''- " Ea Radix nOJI^ Uibreeu olim frequentat* "
efll'

dcbuit pro
efl

defuctudinem dcinde

nianeutc tan,

etiam
iuter
..

aUum ejje , emlnere , que primigeuia notio hujus thcmaiis
Audi;itur Gjanharius
,
••
..

ram

altcra illa

produdiorc 0^-»«-j)
,

qux

Arabes.

4(v<JI
.

nubtculam
nonuihil
7.-

difcutiet

qu.i Hehr.fu,a

V\\^^^

fuit

obfcur.itum Dcut.^ino^iroL:
quibiis in locis w/^rfiio *-

K?"^ ^^
JWJy,)
(_j)

,,

,

..

.,,

J>*^-» Jt^^J <f^*-J/'VJ
\_ja-x.'*'
.

2.

&P/:i7:8.

(^)
".

L.^

iJCv.^j
'

f»//

jam

alfumitur, arnd. V*,^. Sed confuttius C/. Cocc. ab ^''X , pup'll'i>n oculi exjuflit
,

>—

~-

"
'^

»^-**-?

*-^
L>Oiy.
^j,
'

^-.v_v_.>_,v_*»,)

i

j__^

primere

coUato

/Vrj^«»;

uL.*M-iJ
pr<J

iLji_j|J)

jj^-ar*')

(^!jj>«3)

|.t5yJi))y

tl^K
tH«JJ
fcias.

pl»n CnjK^"»»"'^*/',

quo

& c^Lu.

UV-^) pj;n|m-N
Appartt

t^

cftcrripolfe

leci.iudum ongiuatiouem , ftanccc , difcrimcii intcr ty^X ^ v-nlins robore., atquc {J^^JK ab iinjectliitate tic ap-

J^
,,
i-ti«.

,

^^
-

jyi-tJ W"l?t*i»

,^,

^J^
"V^ o—ijx-*

&

,-, )j)

^_^ac*')
.

«Ii

i

L,»«^
..

\^-J

pcUatum: quoa ^iiamli quibuldam iu locis curatius tcuendum iit , hic tamen fcrupuloft:

nimis rctineretur.
llfiJ.
,

Digua, qux recludatur, Etymoloriomen. Kadix a quibufdam ria vocis ptJ> iTatuitur 0'(B' /"!/'"^5 quod «uw/«.< dicautur apud Syros & imponi. Aliis arrilit HOCi'
,

e-JUJLxu

*J-^J Us_w.J) bjL,^
.//^'arf^

Lv*J

^cLi_j^%>
a>-,vB,

.^w

RaJix HQjy
utt. ^

dunoaem

;jf

altitudiHem.,

JLthiitpes

,

nominuvit.

laem

,

aucJoritate

promifcue. Dicitnr fpeciatim de re ita ernimnte ut dijVmile queas notare ac difcemere. In vifu efl iolti in altum.

aw

vel

Je

Wra^«>« quoquc adduda , placuit CI. //o«. in Smegm. Urtent. Ei rcpoiitum , mminare
dcrivanc.\ IJein-.co Sic ultro citroquc HuCtuari folct ; nec uUus uuquam dabitur portus, fiuifque hxlitutiouis , doucc ab una parte prKjudiciis poiitis , Dialedoriim audoritas in talibus dccidendis agnofcatur ; ab altcra
illud in

plur.frad.
Car/telis

pitrt.

pruf.

capttt
ejits

attotlentioiis.

Qf^lJJ' adhibetur iit Dtcis quoque
,

Dialeilts

Q^

ftiblatam
alicujiis

ac
,

em

retudi

quum impetum
''"

dum

potius.

cohibes

ejtifque

ferociam ac ftjhim

comprhnis.

Adhibetttr

is

nOC

Camelo

admijjario fublatam

Jhmtrfum
tutUnem

^ elattonem

XDC

caiidam vibrante. Subdorjitim tqui notat \ ob nlti\

oinntjque rei

mNQB'
,

•ajfte nilul e Di«liiiii

promaiur

,

nili

nuod

vodi/Hr eji^dma (atantia Jtvc

mm^iia

ut

I

N
,

J

OB U
l-*

M.
AX)

CA
&
Cs***'' )

p.

i:

ii

Idem quoque Gjauin domo , ejus uSiim. formam KOtJ' notare infuper harlus docet
t«]um
,

Cj***'
4.

*A^wli

eft
5".

Homlnari
exiftit

^

itemque Ui
;^9»?;-

nubes

,

teSium domus

&
t*

<^

ut in

(„»*»"

(^Vlsi]«

(i^i)^fi

0««^

qiiod

fupra

emiaet,

tibique fuperne imminet. format tat , in plurali

Qua Cxlum no-

^>W« *
/*.»;'».

^^^
0]_jL.y^

cx

D^Oti'

Hebr-vo

,

&

natus'eft\ qua; fecundaria effc liquet. Noa mirabere nunc DU' no" femper Nomen., verum etiam fat crebro7Jf«;i;B editum & eminens deuotare , ut a Clar. P(?r/;t. adfirmatum in Orig. Babylon. Ab eodem hoccS'

unde hallucinatio ]-|")1]2{y , nec non fr-^v«' , Rabbinorum arguitur ludentium in D^OtJ^, quafi conflatum forct ex QJJ^ & D'X3JVIallet CI.
't»

'themate extat

quoquc

gl.*«ju

^«•r/;<j

radicali

Cou. a

fimplici
;

Qi^

/^;',

quafi

0/0 redcunte, pro B^*»« vcl

£»/0

«^av,

nota,fig-

Tmi-»-/:^

,

o»2«t Ibi

quicqtiid efl fupra ter-

Mentione quoque fubdita aliorum, ram. qui Coehs ab Arabum NJ3£J> altum e^ jam
derivaverant
,

»«««

;

femin. a

_^*»*»

vel

& o Cj^»» vetufto
:

>

'£><,

fe potius exifiimare ait,illud

Arabicnm ab Hebrxo D'Ott* effe propagatum. Hoc pracltrudus ex Gjauhario notionum ordo & feries facile revincit ; nec qui limpida amant dubitabunt , quin D^OU^
Cxli ab minente
ahitttdi-rie fuper captet

pro quo

mox

j»»»»

&

dici coepit
i*»*'^
iV<:»?<<?

quod

proinde vctuftifllmam

acy^»/fignifi-

cationem
Ibid.
fi

fimiliter obtinuiffe debuit.

nomen
fuit

invenerint.

imex^anfa Ejus Jingulare

^

antiquum

'Q^
T

vel

Ha:^, uude non

duali, ut vulgo cenfetur, fedplurali flexione natum D'OJJ') utCbaldaice p^J^ Ajinz.

D^n'?^? N"l' TripMccm in hac phraftrufluram rccipit fermo HebrEUS ; prjniam per regimen , ut hic , Reverens , T'imens.Numinis ; alteram cafu accuf X"l* 0*n7X nj< , 1'tmens Numen: tertiam ^^^» D*ri7K0 1'mcHs a Numine , qux proxinie
refcrret

-

l.

- T

Originem

'Verbi X"l*

>

quam

fufpi-

J^bjl" r

Ab eodem
Dtl' Ibi

themate JlOJJ' «minuii,
,

imminuit cum elatione

excelfus fuit

,

duiSa

vocula
ci ante

,

in

qua

ineft deflgnatio lo-

cor fitam fuille in retroailione , &c fubdudlione fui. Hoc loco_ commodiore alibi anquirctur. Nunc paucula fubnedam ad notationcm vocabuli m'?^ quod Numen 'trei

mendum exprimimus
,

D5J' nomen
titulus.

oculos extantis quafi. indidem fluiit propric nota extans , Jignum , ,

adhuc clariore in luce locandam. Controverfiofum , fitncJladix ii^ii juravit ult. He <jfuiefc. an ri/i^,
,

He

Mappikato

&

Mobili
'Viri

,

quam dudum
,

ex

Audi iterum Gjauharium
ejl

j^-«>ill^

Arabia revocarunt
coliiit ;

Dofti
,

ubi eJl eft perfona
po.»

Vocabuium DU' nomen ,derivatum
^K/rt
;'k

unde
CS*

e.^)

Deus

eo

;'»."/? f/<7Z;'»

^

a V3U'j

Nttmen

,

eminentia.

Monet

omnis cuItK
fterius
petraflfet
,

honore profequenda.

Hoc

deinde tcrtiam Radicalem Vaw tuiflTe omiffam , & quatuor modis polfe pronunciari

haud dubie
nifi

omnium calcuUim im-

ret

,

quem movet

idem multos fcrupulus teneCI. Cocc. in Lex. De

^ui fim, quod
fervili
{»*«1

eft

DC*, praepofitoque Eliph
nec non
*»«
i'/;»?
,

Etymo Arabico

bum , quod
,^J
//5«
;

&

mine
*iS»
,

&

Levicula hasc mutatio confonse & vocalis ne quem turbet, Clavis Dialedo' rum erit confulenda , ubi Schin in Sin ; Tfiri ia Kefra defiuere oflenfum. Ab ifto ftw pro j**« vel o*m» , ia 3. Cvnj.
Cy««.

merito dubito , an' non ververtitur colere , fit potius ex noquod Deum fignijicat , tanquam notans , pro Deo habere. Idem eft judicium
,

Cl. Guff. aliorumque
tur
in
aliis

qui
in

fic

ratiocinan-

quoque,

quibus

fummam

Arabiae Lingux convenientiam cum Hehrita agnofcere coguntur , contcndentes talia ab Hehrxis potius tranflTumfiffc Ara-

A

i

hes^

^
3

COMMENTARIUS
Eratquepeculiumejusfeptem
fNr-'3*7K

nw:;'

impo

n»i

3
.

milliaovium.&tmmilliacamelo- ^^^^ j.,»^^, q,s^j ^^^^^. <^ -^ rum ; & quingentajuga boum, qum^"^^^*^ ^'^^^^^ ^^^'^ ^'^^^ ip:i"n2S familia quoque gentseque afmEe amplaadmodum;utvirhicm.ignus '^nj ^«{inn B"NrT no "?N!: nm
>
:

exilleret prae

cundis Oricntalibus.

. '

OT^-tj^-^^jQ
'

4
ifs
,

Ibant

i3*:.m 4

quam

ab Arahibus Hehrtios.

Confiin-

hoc pacto iVatus Qusrtionis, & luci nubecula ortunditur. Nemo eoruni qui perditas obrcuratsfve Radicum Hebruicarum
ditur

notiotics

ex Arabta
dixit
:

rcvocare
cas
,

unquim

,

H<;br.eus

tranlfumliirc

ubi

enim

ftuducrunt ab Arabibus quando^ & cur id

lent, quod eam minus notam fibi ac familiarem eHc perfentifcant. Hoc fundamento, alibi data opera adftrudlo, jure ineritiffimo contcnditur , Hebraos olim pollcdifTe geminam radicem , alteram juravit,

hSk
,

pro '7X vel l'?^

ult.

f^aw aut Je;
radicali
colnit,

alte-

fadtitallcnt ? idem diccrc polfumus de Arabibus , quos novas notioncs , antea iplis

ram H^^N ^e
^'^

mobili

&

un-

incognitas, ab Hebru:ij airumliirc, atque in Dialctitum fuam transfudille, ab omni fpecie veri abliorret. Rogo iterum «Z»/, quan</o , cur id failitalTcnt ? Ncc voluere profeSo, nec adeo potuerc illam invehere noYationem ac mifcelam. ArObia Felix tam

Utraquc ab Arabibus frcquentata, quibus o^l ult. 7*,
coleadum.

m'?^ Numen
ult.

&

J*'

yaiu ctiam e^jurare, adjurare ^

praefcrtim in 4. f. 8. Conj. Vide Alcor. Sur. 24.22. 2. 126. Dcrivatum quoqae

&

&

parum

,

omni feculorum memoria, com-

plur.fr.
«)«>c ,

By' figmt jusuranJum ncc non LoilJ. At e-JJ n'?K
,

WJ cum
iifdcm
,

eft

gente Hebr.«orum , pollquam ca res fibi fuas habere ccepit ; ut nec ex eorum fontibus fuam Linguam amplius mercii habuit
ditarit
,

cum

coluit

,

fervivit

religlofe

indeque
ty-.j^

quoque Hebraicam rigaxit. Utraquc natio eandem Linguam hau- quia iulitur Hebr.ta quidem per Phale- fequendum. ferat ab Hehero f_utn , Arabica vero per jodanem cjufdem
nec e
fuis
,

^^\ ni'?^ derivat Gjauharius «^JL-^
,

quafi

numen cuhn
articulo

religiofb
exillit

proeJJI

Addito

fratrem
tibus
,

ac proinde iifdcm utebantur Kadiievicula quadam varictate Dialedi, quam fedium diftantia fenlim intro,

Allaho, contradte pro 8^)^'

Al-ilaho, pro

cum

quo vulgus fonat

AllaA.

Non
,

diHitcor e-

ducere debuit.

jaduram
llias

fecit

Harura radicum Diale^us Hebr<ea ;

magnam
in

quidem, quicfcent. tert. He ex ('aM.vcl jod, nonnunquam adfcifcetc in tertia fede

angu-

He

mobile

,

&

unius facri codicis nunc redacta. Eas feliciore fato maximam partem confervavit antiAralia , & quidem in primigeniis quiflimis fuis lignidcationibus ; quas inde inligni cum frudu rcvocamus , atque Hebraic^ Lingu.t rcftituimus tanquam fuuin hxreditatem legitiolim peculium , mam, qua imprudenter privatur & cxuitur ab iis, qui quum ChuLLiicte & Syriact Dialefto jullum defcrant honorem , Arabictc tamen , quae plus potelt pollctque quam leliqu* omnes ,au^oritatem ^ctraftam vci*

modo
illuc

cfHcerc

ex Jervili radicalem quodamlitcram ; quo pado p]^ii
obtinere.

pro n'??^
ccflitatem limpidior
,

jitravit potuilfet

Sed

&

non recurrendum
qua:

citra

fane

heic

fummam ncnulla quum
;

fit

Etymologia

a cultu religiofo^

quam

z jttrejurando

&

execratione.
,

Nc
71

au«JI

&

tem cuiquam
adorare
,

fufpicio adh«refcat

cultti religiofo

venerari

,

cire

forma-

tum

ab 8^" 'tXh^ quafi ««»» , obfervo, hanc ipfam vim \idenfecundariam, ab altera ejufdem iiAxQii pavendi Jitfendive ; nam
«JJ

I
•^]J

N

J

O B U
&

M.
^J^^'

C A p.
^:^^'

I.

j^^j^ etiam per

v^^

attonitHs jlu^uit^

5?'

'^"'^^'*'^

centum capris^
,

Sc

s /9 pavore

correptns fuit a Gjauhario

donatur quo

ije contentus ejfe queat

»Jp

;

qiti

T,i~:.....u.M.A^r-Ur^u,r: iinde rTlSN? iV»-

donatur centum

ovibus

,

'^

-^^- ^^"

"J''

T

>

'

"^'

/e-^/>,

unde

njnO

fpecutim /-^f^^w deno-

multis locis accedct; ut
bet

quumOiaWw

ju^

aliquid aahuc lucis ex Arabia fceiierari potert , ad fines fignificationum regentat
,

ilDDn niip

ncquirere fapieniiam

^

dos

;

nam non omnis

acquifitio

hoc verbo

exprimitur , fecundum Criticos Arabum , qua quid pffidetur ut fed ea tantum , peculium privum , carum , votis refponUens , omni cura cufiodiendum , neque unquam alienandum , fi rei conditio id permittat. Hsc breviter complexus cft Gjauharius,

non vendere; tanquam peculium nempe carijfimum & perenne pojjidendam neque unq]iam alienandam , Prav. i-^. lCerum £jro</. if. \6. ri'Jp 1T DJ^ pofulus quem tibi ut
.,

peculium

acquijivifli.

Ell metaph. a

njpJ3

grege, Sc poffejjione pecudum. Notabilis etiam ufus Deut. 32: 6. An non ille "lOX
"|Jp pater tuus , pojfidens te ut peculium pretiofum
teque illo nomine dc titulo in Jinu^ gerens. Amplcditur hic ufus ip, fam quoque Generationem , per quam Cariffima nobis pignora acquiruntur : ut Ge». 4: I. U>»X 'n'Jp Acquijivi virum, gratijfi,

in oculis

os^'i^ji-Xji

^U^j

^]yi

J^tJ

8,/<^-=F^

Verhum IJp
X\'''^'^

cz«»« infin.

mJp?

^s'

mum

m\h\ pignus

&:

pcculium

:

ilemque Prev,

ip

fa»« inf.n.
,

adhibetur in acquifitione

b: 22.

'JJp

nin' me
in
,

generatione pojfidet ut

qua pecudum
unde ^reges

retinendi caufa
,

qua aliarum rerum , qu<e fit eas auttm ad mercaturam , mn
:

p^.ii^nm.^^],-^ fibi pe tiojijfimum fiy^ p.cHUum
Ibid.

opes

,

pp

kinjiin

^

kunjan
alie-

Ambigitur

voce JllSi^

num
,

a-

quum
t/ando.
'ojy)^S

poffidentur pro peculio

nunquam

gricolationem fignet

&

epus rufiicum

an

Habeatur ctiam ex Camufo Js-*_aC
fl^jLi»
dicitur,

cL*a3L^

Ma9
.

Ovis Jive ^rex
,

niJP
cft

quum

peculiaris efi alicui

^

perpetuce pojfeffiperpetu^ pofTemonis.
vis divitiarum

Sspc

annex-..
,

4v.oaue .
i
.

&

oputentia:

quem ufum
C»«/.

ex Abu-obeida adfert Gjauharius in

4jAC

J.a^ tjA-5 Cj^*J
po(}edit
,

J^^'
,

<-»^'

(j_V_C i_,_A-i-J
dives
«»/•

vir

idem quod

b' opulentus fuit

j ^ cum jut. jp» i^

^

,

Item in 4. 8^»o -.) (^5 'Jp_.W..»'. »-.-,*. /"^^^r. >. /r j V .«»» /m^ ni7N

impn

^'
,

eJJleL^JT

n V Deus, id

r/?,

"•'-

auxit re lauta

iidtt.

contentum fuis fortunts In hunc fenfum adducitur haud

^

inYcnuftum prifcorum didum

ot>*' U«*
9
'i'"'*

«^/y Ce**" ^K»^^
l.t>\

*^**

gT**^'

*:"*
I

"v

•"j,l
(^jt

.^U

^

••

.^\
_

familiam Scfervitta. Prius ampledtitur do6l. Mercerus ; ex ufu verbi nDJ/ <'o/«'''f terram Gen. 4: 2. & alibi. poftcrius Belg<e noftri fcquuntur , a "^^^ fervus , & radice ipfa Vetus_ eft ifta dubitatio, quae anZ^''^"'^'/fatn prsbuit LXX. utrumque exprimendi; ncc iiijurla forte, quum ut obfervavit Cocc, ctiam Familiu apud Latinos & famulam turham , & rem familiarem compledatur: in qua pradia rufiica potifiimum cenfentur. Conferatur geminum plane ac gcrmanum Gen. 26: 14. ubi eadem ambiguiQuod autem attinet ad thema 12^, tas. diverfa poteftate prjeditum agnofcunt '"i Qj^j^gj^ f^j j^^j^ ^^^ ^^^^ digerunt. Pluj.ii„is plac e t /frwre elTe primarium , indeque porro opus facere , laborare , colere terram &c. Contrarius ordo arrifit Coccejo , ut primigenium fit opus facere , laborare , unde "I^Jf fervus , ex eoque derivato nova vis ferviendi. Omnes hafce notiones fub fuo

M

••

d^

aflervavit

quoque, crnn Chald.
/Irabica,

& Sy
yer

i^f^)

i;.v»

cjafi)

i^^j

<^^J rm* Dialeao,

qux
3

taraen infu-

A

f

COMMENTARIUS
Wl
:Dnoy mnc*71
»n») s
bigi dedit

V33 >:>Vm 4 4 Ibnnt aiitem filii cjus , agita- IJ"K ^'3 nnco bantqueconvivium incedibus illius, ^_^ _ _ L u . ._ . ^u ^^'^'^^ ^^^^'^ ^^V^ >n^;rnov cujusellctdies:mittebantque&vo-

cabanttrcsfororesfuasjUtcomederent biberentque cum iplls.
5
per
alias

*7'^k'?

Quum-

rtgiAetn

quafdam po/TKtet, per quas ad 0velHgandain lcmita apcrictur. Prsetfles

luccbit tiz\x\.\mS(.hoii

ILii irii

iJiCuKf.g

mox fervire , fervMrM ejje , & alit qujE fpoutc cx hac primigenia poteltatc fubnafcuntur. Habet praetcrea divcs jirabitnt
alios

pcnuarium
friwittrid notio fervitntisfita ejl iu defrejftone ti fnbaUione . Accendit cam Ad- Gj.iuhanum
g t> I*

adhuc

ufiis

fub 4>-*-C,
;

qui fuhaiiioitem quoque redolent

uti
;

quod
corpu-

C

e([ firmitas denfitaf<fuc

panai

lei*:ia isf oi>iJitas

cJb^

tia

,

indignatio

cameli; fajlidtum , pa»iteif animi videlicet prefli , ,

J^-Ji;»

(J-.Jj^J)
t>^>JtJ)

t>_.j_.v_«^J)_|
j/-**-^^^

flc wt fic dicam conftipati: qu» omnia e.vuclearo non hujus elt curx ac commeiita-

u)^^j3JLSUj

j^i^)

(\vjw

tionis.

^JLs Ly^JiJ)

iU.>**«J)

j^).A«J!_j

(JJJ.J)

^
let
*<«

T^^^.r

U
De

ij,/-.'-'**^

€rigo fervitutis fttb hac radice ejl deprcjfio fsf fubadio , nam ^»3^^ '«/ 2- Caw/. T)dfubi^ere , dicitur eti.im via "13J't3 '''/f'?£3' fubaSla. Item cantclHS "13^^ /'/f^ il-

Verf. 4. Non videntur fcopum ferire, qui hunc vf feq. autumant aliquid criminationis adfcrre advcrlus FiHos & Filias Jubi, quafi dulci tortuna cbrii, nimis gcnio tempeltiva agicairent conviinduliiircnt, Subfcripferim potius viris Doclillivia. mis , qui ad concordiam amicijjimam fimiliJt Jiorentis ac heatit omnia haec applicant, ci-

&

&

tra luxuriae vel

minimam labeculam
;

,

cx-

ternam faltcm
nearc

quorfum

fequentia colli»

mox

lubmonf^l'itur.

Vcrbum
putem
,

"l*?/*!

titus

i^ fnbaHui.
;

n.ive ctia"-i

m3i*15
>!'

iion aliorfum hic pcrtinere

ejlficata, pice fuba^a.

SicBilchrui

"ave

quani

^ua vedus fuit

Afferibus f>ice fubailis hettejlipata , compada; CHJus later/j nna^e ^ravida. laborabitur jam in fignificationibus

Non

ad Confiwtudrnem multis anni> comtinuatam atquc conllanter in hac conjunftiflima Felicis patris fobolc vigetKem; ul curiofe nimis de horum convivioruni \el numcro

ritc digerendis

,

cuiviscnim obvium//r/'/g-m^

terram pro calere lur tti-.nii tritum
i>4>.\*/9

&

exercere

,

quod

/Irabi-

fuille

docet derivatum
i)/x'.

tempore illcgitimo difpuiationes inllitui videantur. Inprimis iiallucinari exiltimcm eos, qui pcT fepiem di<:s continaos , pro nuvcl

mero
lunt
,

liliorum,"- cpulas

ilhis

L//0

,

cuj us plur. frad. in

Hud.

intcr

quos

&

Cl. Clericus
ipla illa,in

celcbrntas vo: cui au-

«i)j".o

J)

o>^Ls/«

(J.A..«

j>^UJ

rcmvellcre debuiiret

quam

inci-

dit, hxlitatio, interllitiumnc aliquod
Pror/iiuuli dentes injlar li^unHm. olcje.

inter

hos
iie.

"Utraquc forma ex Lcxicis exulat , ut alia; innumcrx tum voces, tum notioues. Apparet etiam ratio ftrufturx 13 "l^ adfervttntem redtgere aliqnem , proprie prcmcatem f.ibai^iorteyf: in alijuo cxerccre jcr. ^^. "9. &c. latranfuive alias '^^y prer/tei^da j!e~

hebdomadales concipidebcat ,nec Prudcntius Cl. Cocc. phralin concifa brevitatc obfcuriufculam IDV \i,*^ii 11*3
circttlos
,

vcrtens

tedibus cjus, cujus ejjct dies tl,

Ums

,

id

dX

qMcm

Kein , ioquit , convivi* i*t certos dies erar,t dcjlimta, (ne pitta t^uotidie per liixtnn id' <-

y

dics convivii attingeret

;

(ium

I

N
10V
id

J
ad

O B U M. C A P.
Si.61.
jus
ufitatio»

I.

dum

epHlafos)

^

^
•nx. 1 T

dies in finguhs fratres diaff.

Jlrtbuu.

Refert
.,

in

nnCO
f.ftg.

tamen forma flVnttjCu.
Tertiam

(onvivutm

aliis

ad

j;^»f{

referentibLis,

mafc. fuit olim

Ut fit , in domo cu]!ifq:ie , fua cujufquc die. Subtilius adiiuclDV \:!'''^nc&.t\\%Q\.deDicu
dedit in domo viri dtet fuie , hoc eft quem per vices ordo tangeret , ut vir diei per Hi-

mobilem quoque

fervant Arabes in

ol*:^!
|X")nK

DTinN /orow
^;«o
tia

,

nec non
fonare
quies

oU=*.J

/r«z^w
malint

braifmum fit is quem vices contingunt. Laudo conatus ; fed non video hoc paQo mul-

;

qnamvis
ta>la.J

effe qui fupprelfa ter-

aamotet

G>«,

tum

extricari

,

&

hartus.

li

nihil

aliud intendiffet

Eadem

femper obtinet in

lacer tirriptor, defungi potuillet fimplicius, in domo cujufque : cujus tunc fuifle vtces il-

ti^^J

&

t^-Ji*.)

D'nX/r<??r«,pro<^C5d.I

fupervacuum erat monere. Accedit quod hcGC vertendi via tempus relinquat unde anfa pra;bita vagiim atque incertum
las
;

«

l:^,->(*i»')

:

ut

&
pro

^J pro __^)
b^ii.J /o^<,r
;

frater;

itemque
tiliffime

kJ^\

qus

fub-

otiofis

iltis

tpeculationibus quas fupra re-

&

inotab volebam. Omnino QV hic eli dies' Natalis ut Cap. 3. I. Execratus eft diem fuum. Idem jam vifum Belgis noltris. Id
.,

elimatiflime a Lexicographis ac

rem facit ; nam hoc pado fignatur tempus opportunum & per fc feftivum tempus etiam non nimis frequenter recurrens , ad quod concelebrandum illius
unice ad
; ,

Grammaticis Arabum pertradata rudiufcu, le tantum delineavi. Sed quid jam valuit antiquitus thema ? & cur fratri nomuns inditum ? CI. Hottixg. profert ex Arabia \-S».J Frater , amicus futt : fratrffn

nn«

U

m

asdibus

,

cui natalis fua redit lux

,

cum

more gentium , familiarumque honeftarum, femper fuit conjunSum.
Ibid.

fe pr.tbmt. Sed hoc fecundarium quivis ceruit , ab ipfo fratre propagatum ut ; alia quae fub^. <ro»;. rccepta funt, fraterni.-

&

Ratio

expedienda formse

riVHK

forores:

tionem

fimulquc dJ< Frater unde appellatraxerit apcricndum. R.idix haud

dubie fuit ult.

Faw

.,

vel Jod.i

'nK
in

ini<,

tdtem contraxif, amicitiar/i coluit fii-mavit. Itcm convenit , idoneus digntfque fuit prout , Gr.ecis khxip^ quoque vocantur quae congruunt. lis khx^'oi effe quafi ifuh^jpli ueminem fallit. Circa (pi^-n^n fratres variant fcutentioe, quas z\Etym. M.Voftioqne hauri.,

& mox nnX?
Quiefc. tert.

quod arcanuni
referavit
tertia
;

He

omnibus noltra Dialedorum
iWaf^aw in deriquin & in JlinX
T

re licebit.

Hebrceam Origtnem recludam ex

Camufo

LjL^
(j

^

Cjs.

Oc>Ai.Jtj

«:-si.>JI

Clavis.

Confpicitur

vato
foror
,

ninX T-: -

fraternitas

u^Ji\
<_^iyj
&-j'oJJ
^J_j

iCs^L ^9^^

j_^
Lj.La.)

j]

forma contradta pro
abjefia tertia

rHhX V T
:•

,

^ Mafc.

i:.>sw^J_j

inK, unde T T
ter
,

natum (IX FraT
affixione

C^]fi}j

*3Uj;>

iu

conftruifiione
,

^nX
•ie6to

€X Chaldaica
;

reddens !!?< ex Hcbraica Dia,

&

eA_.^_i>.|^
J_gJ

():_..oj.JJ_j

is:_.«^^U
js;_,v_i.Lo

(s_.j_2wJ

CA-Li;

ex Arabica autem

o:^l
Li.!

1|-|}<

in

C*:^:i!^

^LiwSJ|j ji.^)]^

Nom.
Acc.

o^'
Ab

i;0>>.i.^

'hX

in

Gen.

^y,
yw«

j^piK in
,

L,v-3*L_AaJJ^
yfJ:;/^e

antiquo

ifto fingulari

inK T T
fuit

non
pariete
;

lJUJO.^[j

<.,>A«JJ

tantura in fing. fam.

duflum

ninX T

pro DlhNf foror

;

fed etiam pluraliter id u,

cur/iTejdyd., eft Lignum ia funts , cujus extreniitates in terram defodiuntnr , zs' tanquam nodum eff:ciunt , annulumve qm jumentum nedttur.

y Achya.,
vel
z3'

f«»pajum pro D])tl^^ fororts

Efeth. i6.

t«t

Ejus plurale eft itiam n^nX

NWnX

isf

'nNIK

Denc
;

fmem tmmo

tendendo

m

r

GOMMENTARIUS
li7m nnrai
'0'
>ii'pr) '3

f Quumque inorbem irentdies convivii,mittebatjobus eos luftratiirus;fummoque mane iurgensatfercbat holocauda pro

n»'i f

n^rni "Ip33 D'X'n"i
.

DC^lp»"» 3v,s>

numero om-

t

niumillorum:namfbrntan,inquie- '^^
batJobus,peccaverunt
valere juirerunt
fuo.

^^''^*

"'^'^

'^

°^3

"^^DO m«?y
^«,a»,

lilii mei,& ^^^ „^-,u, «,-.Wv. *^*^* o^ Numen in corde ^^^ °^^-^ ° '^^« ^^^^^ '^Ad iiunc tibi modum faciebat .•D^O».'!-'?^ 3VN

^'^^"
HB'!?»

Jobus cundis diebus,
6 Acneeeffitudimm tutelamque. I» i. Conj. infinit. nTlNri valet , copulam talem nedcre jumcntu. forro adhibito non>
{s'

nn
ncc

6

tum

nun^iuam ^jf tefdyd , fmter , <*i confan^uineos , amicos , /of/»y , «/« extenfo ; ij' inX alixque form.t fraternitatem fig/iant. PauU)
planius Gjauh.iri; Lj Jb
y''^:!

^

pX

alitcr

converti poirunt

,

quam
,

,

///»

homi-

ni funt nextts neccflitudinum
tates obfcrvandie.

\^ propinqui-

Nonnihil quoque tituba-

tum

a Cl. G0//0,

quum Glolfam 'i-<j-^
improprie

^' »-:^i)'

*^t)_j

qua

«s->ii»)

fumtum

de-

^J>A/«

&-.\_/«

,gloj(j
i;j)t>Jl

^.j-j--*"

•)

aU«aC

claratur, evpofuit Auiloritas tutelaris, proteilio ; liientela aut preefidium ; de fuo ad« dens , quali Fratermtas , qita quis niti potefi.,

C^;:^!

t>J^

l— g.>3)

0>J>i»JJ

^^^

ab

5=^'.

Atqui contrarium incul-

cant
*-j^'

Gjaukarius
proprie

&

Phiruzabadius
pes
j

,

qui

nexum quo
docent
:

^C^
Achya
fic

tJ^*"^ ^l^)
fit

t»ili3

^JLiij il^jjrj
alicniur funis
lupidi
,

la:ur deiignarc

umenti cofuindeque improprie
,

quum

extrem.is or.u
,

»/«Ai facratiorem

necejfitudinem

&

«-*«>

defodis in terrum

annexas iigno vcl

ut inde nodus promimat , quo neilitur juSecundu conjug. 'f^Ji} in infin. tnentum. JTllXn ^fi jumentum tali copula religare. Ufurp.uur etkim JTnN pro facratiore necejjiHinc dicitur , hatudine , ac conjunclione. bet tlle nexus neceffitudinum isf propinquitaDici iion potclt , parva f<Epe tes colendas.
res
co

conjunSiionem faedere quafi adfiriSiam. Hoc fenfu vtncula , nexus , copiila omnibus in

Linguis
videliccc

regnant.

Frater (ignatiflime
:

quod

porro PN ^' nexu ficratiore juniius , ncc Cl. GoUum , nec

Hinc

quemquam eorum
fugcrc potuiiTet
fi

qui Arabica traSarunt

quamas turlr.is dare quoat. noilcr Qoiius t.xtrfmis obhxrcns
propofuit
,

Summus
,

in

hexiab

<j=fc)^)

primo ut
lecundo
,

voculx «^ jj «^'^^ , rede intcUciSx fuillcnt. Ad hoc vcrivcrbium pulchre allufum Zach. ii. 14. Refecui hacHluin meant altcriim Dv^nH HN
,

plur.

f^incientes

nedentes

didum

:

*|^' fum

copul.e, ne.xui:

ut diver,

,

O^J
:

«bfervandie

oUu,) Jics nam Cj^j- cft

pafcuaks

yel

pafiere pnrtim

dtjjllvendam Fraternitatcm inter Judum ac Ifraelem. Pro(>ric nexum nccejfitudinis ficratiorem. Adde nexum firmius adfiriclu)n , qucm Radici inelFe hic animad>*<^

mnNn
vertas

DN

"iSri/

partim obferzare.
tiotting.
J5. te.
1

adhibult

lias res pufcuales illullrando iJ ^nX a

Cl.
'Jol:.

vclim
,

,

profundiuJ'que
defidarabis-

padum

,

nec

quicquam plcnms ad Fraternitatem

expri-

1.

in

quo quanto opcre abcatur
,

menoilhi

mendam

crcdo
phrafi

,

Gjauhurii

contcxtus
fubjicit;

qucm dcdimuscohsrent enim

('^erf. f.

Nefcio quid
'

culis

omniuni

quum

c.x

vidcrit Cl. Cler. Ifl^pn circimcgijfent dies

cen-

IN
cMihii
ni
,

J
;

B U M.
verfiones

C
,

A

p.

L
Reftiflumc.
,

patere ait, dies illoj non abruptos fed una hcbdomade comprehenfas fuifle quod an(ic dicatur riitJ*'"! nSlpn crcuma^ito

celehratum

eonannu.e natalitiorum indicantur, orbe majore n^^lpn recurfantieffet.

Nam

ut vidimus

Exud. 34: zz.
potius

Contrarium inde fuerat
;

um
ra
,

;

circa

qux

ftata

& anniverfaria. tempofuiile

coUigcndum

nam

apparet

nSlpn

opportuniliimam

rem divinam,

(ircumvolutionem ac pcriodum quadrare magis in orbes majores menfium, annorumve , uti I. Sam. i: lo. 2. Chron. 24: 23. TM^T\ nClpn'? n'V Conferri velim He-

quam

religiofilfimus vir pro univcrla
erit.

domo

folenniter obiviiFe traditur, mox luculentius

cernere
Ibid.

Them«ti tlp>
,

aliquid

adhuc lucis

fiodaum
iiiud

«fecn*«A^'«'
'i.u»,vTut.

oviuuri

«feinA»^'*»

Homericum ; Rcfolvcndum autem

&

dcbetur; fimulque rellitucnda Radix cognaundc ntjlpn manfit , periidus , ««rta fip
cttmvolutio
;

nntj^an 'd» lapn in nDpn iLry (irbem fuum conJicerM , & quidem annuum , Nempe non quid una, vel annivcrfarium.
pluribufve hcbdomadibus forte fadum fit iunuitur ; non quid unius anni ambitu ; fed quid multorum curriculo annorumobtinucrit; atque conftanter fadlitatum fit in familia

nec
in

non

fi")p

fimia.

Prius
,

flp» ,

quum

Hiphyl det circumdare

cir,

ctimcingere

orbem circumeuntem , facere conj. kal. intrsnfitivam poiTidere debuit

in

nofectt

tionem, Dialedi

quam G\.Cocc.
,

ecuit o^pz Syriac*

in

qua fjpX

eft

adjunxit ftp»

,

adbtxrefcere.

Aifumit inde

adhafit

numcrofa
,

tres

ip qua feptemgemini Fra, Fralrum populum diccre liceat cum

agglutinatus
iiTTir^ad
:

tia

Poeta, fepLenis folennioribus epulis nataliquotannis mutuo percelebrabant, fororibus quoque ad hoc amoris fratcrni vinculum pcrennauti folcnnirate adiiringendum Cogitetur hic Fratrum quoque yocatis.
gratia

eji , ut tantundcm fuerit ac qua anfa etiam flp^t Syrorum in« valuilfe moneo alio adhuc ufu exordiendi^ aggrediendi zWc^Mid. Hinc fi^pn cx mentc

rara efle fojeat ; vix fperanda numerolioribus familiis ;cogitctur praeterca \iO%fratrei , pro conditioae iltorum temporum, regionifque, diverfas haud du-

quam
in

faltem

Cocc. fovtt fecit edhterefcere , ordine feregit nniifltiti., & mox circumdedit. Admitto lu» bens illud ianricu, quod Syria palam pnfert ; fcd addo eum nexum indicari , qui
in fe redicns

orbem

efftctt.

Hanc primariam
*—

vim fervarunt Arabes fub
f)p', Prius

bie,diilit3fque fatis fedes tenuiile; ac proinde iniignis concordij: non tantum, fed

*^

quod
eft

ert

&

&
Ita

C-Jli med.Fdiy, quod
exponitur in Camufo

f|n.

amoris fuilfe indicium, quod ab ofhcio hocce fibi invicem prosltando , nu!. lis impcdimeniis longsE viae, nullifve negofingularis

^R-JjJf

Dcnique advertavoluerint avocari. non fcptimana:, nonanni, lcd multorum annorum orbcm , moremque continuatum , nec ulla difcordia interturbatum rcprsfcntari ; ad inculcandam cumulatiflimam benediiitionem , qua Jubi Domus florebat. Aberratum fuit a vcra mente, quod Ifl^pn nimis angurte futiieretur , vel tranfitiis

tur

Armilla ex ebore vocatur f|pT

,

q^'
,

qui ia
e cor'

clypio oras ejus circumcingit limbus

nu

,

ferro ,fimiUbufve

:

verbum autem flpl,
C]*lp"l

/« fut. f\p* ijf infin.
licubf
,

valet perfiare a^

tive

,

quum

circu/negiffent
:

illi ,

&

;'»

orbem

vel
eft

fti.ndo

pcrmanere.

Neinpe

fe-

(omplejfent dies convivii

vel

intranlitivc

^uum circumadi

e(fent

mum
ins

;

quafi Jobus

tum dc-

facris opcrari ccepiirct,

vationcs ills finitse fuillent. <eju: , »0« figntjicatur orbis conviv.indi ahfolucunverfus , quafi dicas , quotiefi um, fed f«* (onviyiHm apud hune vel tllifm fratrem

conviSagacius Coc-

quum

ea poteflas perfeveranterftandi, ab obeundu , ut videtur duaa, vcl infifiendi potius >«» ? inr-n^ nedi , quidem orbe in fe redeunte quam vim Graci in ai^« ad«
.,

cundaria

&

.,

miferunt, quatenus curvaturam votx,fornicem coelorum, & alia delignat. Non abiudit hinc % Reg. 11:^. *7y nnOpn"»

^
S'3D

C O
"pHn
7-

MM.E
eir-

N

TA R
quafi
;

I

U

S
8^Lj
(«JLi
cju<,

Ne3ttis ariem fuper rege

git

fic

enim omnino

*/<//;/«<fc/;«',quodpaulo:iliter(lruituriC^r<'».

iv

3'3D n*72n
I

nx i3'Dm
I

Nexoor-

niU^ND •
.

f]p d\ circHmci»gic v^jli^ium
n'

ie cinxeiunc rcgem /.ircumquu^iie.
te ad 'Jobi.
i():

6.

commodius
t>i

ji:„f.^,_ A!ia torexpedientur^

pro ei proxime ir/iminel , frej/is Te/li/iij i prout oiire Tcjli^ia Latii)iirime cti.im hoc feixfu dixcris.

A

/

eJhgiispreffishn^m^piktV^^ir^
,

ubi

c(l

f]'pn 'Vir "niVt:

^'-^^-

f'<»mftiper

diclus

eft

Phy/iognoiti/is

vel

Chiromames

triem nrxuit. defccnderet

me

jaiP.

ab hac Rildice
rcdeuntis.
/'"'"^

^

nSpni

promta tbretffnW«/
fe

&

nexaferies tciiiporis in
ell

rum cnim
ytJ"

vero ut dcrivanda ,

nyiUTI
iiivica

Vcnon a
fcd a

qnomam

analogia

;

feLlatur fifnilitudme/ii in membiit , ut TebriTJus ad lia/nifu tradir; apud qucui verliculus extat e Poeta vctcri.

&

J?1{J' l.ixusfait; ita

ina rcponi pollulat

nDlpn fuum libi thcquoi cll Arafjlp
,

it_j
X?t

C>]/^

y C^'^
jX~i\

UXjj-^

hum L->L>j de quo nc P^r//i.

UbLJ'

'c.xf/.>yi)

oLs

L*S=s

inC</»7//j.

L^*»«

/^)j-/:_»x./«^
L(j:cj

Lji^J^)
••^.'•'[/'

uj^i"

i-ijj
>>=>.|_j

Mendax fim
vejiigiis
,

vobis

,

fi nra inh.eferit mtis
vejiigiis

L^»»>^a£jD

4*^

<-^*^

Quemadmodum
Satis

inhjeret

agminis

cametorum chiromantes

C-J^C
fc»)

e..j>

>))

4>Li

y./«

L,.«_j

t>^/»^

[^
fi"V/#

commoduni
>

hinc

etymon

nafcitur

tlip Jimij:
tcri curae

fivc

propriam fpcCtes vim ra-

a-U)

<i|y,)

)j)

(^_X_/» is_>.L^

dicis noltriE, five

&. impropriam , quod alrelcrvandum.

iJU:^'

(/'^iJl

<^/*:»
e.s._o

L^-*

<-*.->

^^1?

1*6^

jL;J)_j

»Lm:=»
^"

ir.j)
eft

OLs_j

<nJLj
,

i^J*^

J^J

'""'^

fllp

fitperna p.irs

Jive rotundus ambitus foraminis ejus. tur quoque prehendtC f|1p Hi^p

Dici'^*'''-'

^

<-

_^«j,

^««w

qnis obtorto

rapitur

cotlo.

fj^p

forro vocatur mans zjnaragdinus Hndiquc'terralM circumcingens; mque ull.i ejl regio quje habeat venam raaicis ejus : in eo adJlat angelus , qni ubi Deus gentem altqrtam perdere vitlt , ad ejus rnand.ttum mj/iiem conIn part. tutit , ut terr.e motu haiijia pereat.

Convivationibiis honeflis , quibusfuavillima aniinorum conjuntfio ia fainilia 'Jol^i quotannis folebat adtlringi, firmius & potcntius adhuc vinculum fubncditur , quod rcligiof.i religiofiflimi pacura folemiiitcr quoque adhibebat. tris M'itt eb.it quippe, eoJ.fHe lujirabat oblatis fummo moiie hotucauliis pro nu/neroeorum. Rlcns ficri fcriptoris hxc cllc videtur , Jobum, nat.ilitiis cujufque tlliorum d:uis , & fefta
Ibtd.
,

pax

&

mn

folcnuiitate traductis

mum

, fuam quoque in doomncs coiivocare folitum fuille; atque vcl pollridic, quod non defiiiiverim

vel dieculis

quibufdam

iiuerpofitis

,

pro u-

tr.tf.

ktijtph e/l
,

romantes

phyliognomon

qui novit vejlilia rerum chihariolus ; cujus ,

niverfa fua faiTiili.i Jacrijicationem pubticant ayiniverfinam inftituiHe partim quafi ,

&

:

flur.fr. kafaton.

«(fiava ejl preffit vejligia

yerbu/n ipjum in pnma ij' vejligiis iubxH: ,

Jive "l5phulofo

^uod b' quiefente tert. Je velt' itiv eji Hflp Vidcs itcrum li ic^m^ eminerc ex ambitu auris , coltj :\tcm monte illo/j,

ad gratias funnno Numini agcndas , pro incolurnitatc ac concordia omniam ; partim ad cxpiationcm pro omnibus faciendam, (i quid J^rte non tiuitum iiucr mcnfas & pocula, fed & aliib inrcbus, aliifquc dicbus
volvcntis aiw'i,J'e infcio, a liberis fuis non o)e, non fUlo, quod refcifccrc f:ine potuiffct, lcd corde
ta
,

iadiium. Idem a/nbire , obire , nexu fuo contiu^ere latius quoque cxteurum ad eum ^ui yejiigiis in^^rejlit j noiquc circHmcincui

ab a//tbiendo

nonicii

ix.

cog'tt.ttione

,

foii

Dco noliiiiniuin

pccc:uum fuilfct. pictatis ar^unieutum

Egrcgium profecto
in

patre

!

quo«

I
fluoque teftimoniam
bituni,

N

J

O B U M. C
ab
"

A

p. i;

11
ampkaamur.
-

liberis

ejufdem exhi-

fteriorem fenfum

Accedit,

immunibus

videlicet

& maais

qaod prmceps notio^T« {^1^ collocanda

omm
"

Vrojanitate extcrn.-i, ^t <\\iai\i\ritritcrtantum , fi forte , tcntationihus , ipdcque

i-r •' -. vidcatur in mHndicie lotionibus hiflrati inibu^--^ Arabes fub (^J»' que parata , quam

-'.•'
&

oriundis maculis , follicitus erat pientilfimus parens. Illultre denique docuraentum domus , Reverentianuminis, ejufque cul-

tu religiofo cminentiirims ; quippe in qua quorum tot annm [acra peragebantur , ad
cclebrationem omnes Filii Filiaque a patre evocabantur , ut illo fncratijfiiwj nexii tanto araias intcr fe devincirentur; atque vera virtute continerentur , quam lopga a fenlias felicitas, ac Fortunarum atHuentia (im fine fcnfu fubncrvare folct. Illuc col-

agnofcunt ; quo de alibi fufius anquiretun Si jam porro curaverit pater ut Familia us^iverfa, fuam in domum convocata, fefe Ifr luflrationibus , reliqu-aque mHnditionib/is cie , ac caflimonia , pr^pararei ad foler/inia
,

illa

m

ftituerat, rite capeJfcnJa,
^-^^

facra quxfcpties quotannis celebranda inpaulo laxiora nofpatia crunt fumcnda, neque fuis con

lineatur in verbis

,

Mittebatqiie

y

luflrabit

eos: VQlfandificabateos.

Prius n*7tr y?let evocare nunciis , jnandatiive arcejfere , infinuaturque verbo hoc eos longiufculc a patre fejunftus habuilie a fo inviccm ,

&

&

gruens fuerit, ut de die proxime convivia fubfccuto cogitemus ; quum & convcniendi ad Kdes pateinas, & in iifdem fcfe lujlranantequan^ di tempus debuerint habere , matutinis ftcrfficiis fimul potuerint vacare. Hanc laxitaiem cum feric verboram, fcopoque pulchrc confiltere, curatius cunct quum li *)p2 f^a»' perpendcnti patebit
:

fedcs

,

ut a

C\.Schmid. jam obfervatum.
fuiffet

^on rcfcrendum
convtvii,

plena oratio

Mifitque b' evocavit

pendium

mittitur.

N1p'1 rhQ"'^ eo/,quEe nunc in comAlterum D^i^lp'! Ji-^'

DmX

oritU'a

,

«^ ad nn!i'Orr Q' dict ob manifcrta incommoda inde excui fefe//i^ fed ad rem divinam
fit
^
'

,

aurora acch>gcbant , ut potc opportunifljfacris operationibus accommoda* ma ,

&

pjicem admittit interprctationcm. Pruna eft, patrcm evocatos ad le filios lujiravijfe,

tillima.

hoc

eft

lujlrationibus

,

lotionibus
,

,

aliifque

Cxrimoniis pr^paravijje

fecum

ad rem divinam atque pacem veAltera ni-amque ccelcftem impetraudam. diretle ipfam expiationem per facrtficia prociiratam indicaret. Priori fenfui favct ufus
ritc

vf complcxus

obeundam

;

fimillimus verbi
10.

£i^"ip
5-.

\\\pihcl,

Exod. 19:

ubi SaniTtfic.ire , five lujlrare eos, ponitur pro curare ut kti cafiique
facris queant operari
:

&

iSam. 16:

pofteriorem magis re-

quirere vidcrj polTent fequentia , in quibus ratio redditur holocaujlorum pro liberis immolaiorum, quod Icilicet aliquid/ar/e labis corde faltem , atque occulta cogitatione , con-. cepilfcnt, eaquepropter expiatione opus haberent. Ubcrius tamen exiftimcm , com-

quae mira brevitate hoc lacer fcriptor , amph'fifortunis, & laudibus infercandis Jobt viunt; cui vidclicct parem non habuerit Oriens , nec opulcntia, nec florentiiftmE famih\e concordia , nec religiofillima Dei rcverentia, atque tunr capitis, tum membrorum omniam pietate. yohi quidcm ipmagnifica, fius maeaa non tantum, fed ut fic dicam, pietas confpicitur ex fcptenis iUis folemnionbiis , ac velut anniverfariis facris, qu3e inftitaerat, Ut hoc communi toIbid.

Omnia

,

eft

&

&

tius

modiufque
illud

prius , quippe quod altcrum , limul includat ; & quidem molliore quadam via ac ratione ; ideo enim licftrahantm- , ut fi /ir/? aliquid peccallent, facrificiis rite cafteque fa6tis expiarentur ; quo paclo & Patris religiofillima pro fuis folHcitudo , & Filiorum inculpata probitas virtufque magis adhuc clucefcet, quam fi po-

vinculo , omnes Jobidx iii vcri ac cultu , tanto firmius , continerentur , & non tantum intra fuos quique lares fcfe foederatos prKftarcnt fummi Numinis; vcrum ctiam Ecclefiam quandam conftituerent qnx fub aufpiciis paternis ficratiflimum illud foedus folemnitetr renovaret, publicamque ejus tefferam fufciperet. Huc tendit quoque q^iod de »«'gentis

Dei cognitione

,

niero holocaufiorum inferitur,
illo,

dye feptenarit
quotannis
tot

computatis Sane fplendidum fuit,
five,

&

filiabus, denario.

toties

una

in

domo

viailnas folidas flAmmis impo-, B 2

%p

C0MMENTARIU5
6 Acciditautemdiequodamut

D^rhnn
p;;.n--DJ

'^D

w^n

tJvn

ni

6

venirentfiliiDei.adfiitendurafcfe

Wi

m.T"^y

avnnV

coram Jehova ;eorumque «m Saianas quoque vcnit.

in

mediD^ina
7 Din^.sn
ter

7

poni. Sed quod prsccipue notandum quum fro numa u l:->erorMm dicuiuur immolats hoftix , eo ipfo innuitar omnes frequentes

pofitum pro deflexerint a reveremtia tjitt mijjam fecennt eAociam lc^ii ejus objerfationem. Hoc ipfum molluur adhuc addito
_

fcmper adtuilfe
,

geiuilitiis hifce

facris fuis
,

£333/3
t.e
,

'" corde

fm't.

Erant ergo

integri vi-

quando cr lcge facrificiorum nomine vic^ima cadebat, manus

i»,
ei

cujus

impo-

aere tcnebatur. /wW. Noii dcgeneravifle porroKilios apaterna virtute,cumex iis,qu3e deduila funt, tacile liquct, tum difcrtc colligere c(l ex

Idcm inculcat cula '7V< /"'"> ^u* non trahenda
llelerijfue puri,
, ,

particft

ad

finijiram Jujpicionem

fed ad religiofam virt

follicitudinem

qua/iw ab omni coutagione

7lN /"'" ftcavermt isf valere jujjerint uHmcn in conie fuo. Magno confcnfu intcrt^
)

prctcs hanc foUicitudincm Jvhi ad dns cunvivales adilringunt, quod tum potilTimum

s tcntatrice cirae periculum immineat , quum genio liberalius indulgetur. Ea hypothefis peperit duriorcm interpretationcm
verbi
>j»T

"]"13

per

milediccre

,

blafphcmare

,

itrip^fn.
,

PcriliuS Cocc. dCpnfiKn^sr clle "|"13

obfcrvavit

nam

Bcmdicere ufurpari
;

criminis, non citerna folum, fed interna cupiebat remotiflimos , co Zelu , quo v«l noltra ipforum corda fufpcdtare debsmus , ne firte plus minufvc feccrimus, quum otficii ratio poilulabat. /iberrationet juis inteiligat ! ah occultis nos txpurga Domine. Hic loci fcnfus adfpeflulque apprime quadrabit, fi ad dies convivwrum hMC jioih^ curam rcilringamus ; quoniam fic reliqua ipfurum vita & fupra fufpicionem uUam labefupra folliciiudinem quoque paterculi, nam„/i /t/r/f jCoUocataerit. Scd hocipfum,

&

4

»mat pro valeduere
dus failus ad

alicui

hiac porro gra-

ufum hunc fecundarium wT

jam nimium, ut puto, fuggeffit mihi iaterprctationcm commodiorcm, ^mh Jullicitudinem hanc & religiafijfimam curam pii parentis extendo ad quotidianam fuorum converfationem, vivendique rationem; qux quidcin

ivp^mmt, quo valere jubemus ea , qux rejitimus , fcponimus , amand.imus , parum cuTMTtus , notionc vel intenfa vel reinilfa pro Eo fcnfu & Virgil. Tariis circumllantiis. Exl. 8. Vivite Sylv.t. Ubi Serv. vaiete , no»
lcae
uptantis
,

fcd renunciantis.

JuuSim

nXDi^ piaculd firide di6Ia , pro hoc vel illo deliclo notabiliore, requireret, fed quae tamen aiiqua expi.itione generali indlgenulla
ret,

Catull.

vivat vale.itque. Hxc rojf. infl. orat. L. 4. p.ioo. Similis r.uii> in forw»Ai» ;i^i-' •«' niula ^(-' <PefV«f , qu* fimpliciter fjepe fonat , mitierc , m:f-

Cumfuis

per

m/iy

holtcaujia,

eo quod fan-

&

Siffimis etiam peccatum obrepat , eofquc tcntare nunquam intcrmittat. Cundla huc tandem rcdibunt ex noftra opinione , Jo-

Ca facert.

Inllar on\\\\\i\Xi

iw.

M.fi.h.Agam.

hum ncm

fcppies
,

qiijtannis

folemnem

facrificatio-

'Tum calamitatibus vuledi(cndHm ccnfeo. non amptitu Id eU , miffa funt facienda Sic Plut. Dion. p. gyj. i fit •»« tMranJa. mrru }^(»t iMatTTt »1 X«g^i(yn<i Hjtc tamen farum cursntts Svracufam. Idcm Euphcmifmus admiilus in »71*»», \ff»n aliifque. Ad koc «eaiplunj v>ihMx(ni9t i>iitmim elegau, ,

prxfentt univerfi familia , inftituijft quidem fub tempus natali cujufqut filiorum , ut quicquid forte volvente annopescatum ejfet a fuis vel in occulto , fecretiJJimuqMt mentis rtcejfu , rite expiaretur ; omniumqut corda ad tntenjius vcrx fanSlimoHi,t Jiudiunt boc paLio acten.itrentur. Ibid. Hanc mentcm nobis adfirmant tc

&

iiia

D»3'n V3 3Vi< m:}'

m>

f^'

I

N

J

OBU

M
mtht^ ihi^
^

C
« «(

A

p.

I.

»3

fMiehatJohus tmMlbus diehus. Refcrre liccquibus ret ad dns Natalttios, & convivales , circumcuntibus hscce lacra fue»n orbem tim anncxa, ut.fupra cxpoiitum. Malim

nN?

Verbi gratia G^». j; 14. TV^]} ut mihi fectjii hvc i. e. quaudo jttfi

^
,

quando^nidem.
'iVjti'

Item P/.
^''W^o
'

8: 4.

HH^lK *2

^^

""'^'

cxks tms,

&

'£'/

f.

tamen '3»n quod alias

^?^ iimmbtis ann-s reddere, nO*0' D'0' ^^ dtebns It^, dta

.,

notiffimo HcbrLiifno pro quotannts , annuatim , ad quam rationem terme habcs rT3f

D'0'n

fMrtficiMin

amuum
formyla

I

vS'^'».

20-'

Quid homo IJllJfn '3 «i^ mil^recorderti ejus. Noa opus tumen ut uw^e locorum ittam cmphafin reddamus. Huic nortro plcanarmo (imillimus. cft Grxcorttm illc -nt y cum enclitica vocula t»i \witu tj»
,
,
1

)ftfj{

Latiffimi

ufus

eft

D*D'n

,0

qua: D<r«;. 4- 40. valet in papetutim Deut.'^:%<)^jemper.,JHgiter, conjiunter. Ad14; 2.3- i:f(- ^'- Ifede D«//^. 11; 1. rum iSam.i:!'^. confecravi etim Jehovj:

&

lyli-ni,

,

«I^7»<
/<^!

ex

<n><

cujas itcm origo repctenda, Dorice -nl.
,

aliilque

,

&

Ferf. 6.

ilimpliciffime

UVT^

verlitur dti

quod-im;

D'D'i"T vinculo

'^D '" perpetuum , votivo videlicet Paulo alitcr 1 S^m 2; ohligatum.
erit

quippe monuere viri dodli He empbaticum f*pe Altquem defignarc. Sic cum vocabulo noltro i Sam. 1:4. TT^ n3*'1 DVn -E' faSium eji dit qttodam ut

dudum

34.

Non

feneX in domo tua

D'0'n /2
.,

ficrijkaret.
Xi''"!

Et
»/. 13.

i /Jf^.

Parilitcr tn ur.nem perpetuitatem jeculorum. zChron. 11: -j. Ad dandam liicernam Dd-

de

4.- 19. noftri C.ip.

DVn

'("1*1

mox
'^^"
,

vidcbi-

tur.

tidi

fiiiijqtte ejtts Ji j j

Dvvn « iI

"?:)

/««>"«^»<^^^.

j

/sm perpetuttatcm. Item I Aff 9; 3. Alibi angulhores lunt hncs, ut i 6am. i^i: 1. & 23, 14. & 2 Xiw. 13.- 37. qui Ipontc cognofcuntur ex natura & cond.tione rci, de qua Icrmo eit. Ad prstcntum tempus
quoque ut i Reg. j: i Amicus fuerat Hiramus Davidi D'D'n vD

?lf^^.^ ^H^ yfr,jtantum fcd cc lignmcatione afiine5 cx^'f'« ^,^ rcllitui, atquc haud posnitcnda luce auj

^^^'^-

?^'

.*

poflunt.

Ad

pofteriorem,. priraa

Nun

pertinet

haud dubic n'yj /'^^'w-

y;^;;,^ ^;/;/.,,.

Item/r.equali dicas /i^/;V«/«. PrioJ^J^-re fe
,
;

accommodatur

rcm

exhibet

DVTin

conftji-re.

,

Reh'qua tam conjugata

quam

dcrivata,

liebat

omnihus diebus. Quidni hinc potius fic fiIta longa anKurum Jobus perpctim.
">

ferie fecerat antea

,

ita

foLitirum fefc decreve-

per elifionem priinx radicalis, vel ad ^lf'^ kvt/t(^xii , vel ad 2yi i»«A»j«« fefe referri patiuntur; ut 2^i Niph. Jlctit , prafuit. 2'yn l\\ Hiph.Jiarefecit., conjlittiit. ^Vit

m

rat,

quandoquidcm

fe

faamque

domum ad
r//.;

\n

Hoph.

conjlitutus fuit.

^VO
.,

locus Jiatto-

hxc

facra quotannis religiofiffime concelebranda obligarat.
Ibid.

nis.

Particulam

nnD

per77<r

expri-

columna,Jiatuu , firmitas. Hafce formas , earumqtic Ortgincm, ufumque diverfum, claro in die
nDi'J3
,

& riiVD

cippus

mens, reprxfento Originem
ajf.

tx prxf.

?T

cum He

parag

ut

primo

fuerit

2 & coHocant themata Arabum tria ^3 i^.>^ quod cft ^Vj & Ua«s^
;

nempe
itemque

pro

^3,
''

& moi ^33"^
aft'

Eft elegans pleo-

^J 1"* ^ 3^'
tn
,

refpondent.

tlorumpo-

nafmus , quem & in rJD fic receptom autumo, quod non vidctur limplex fed eX %rantem

teftas primigenia ex jequo eft fcJ^vjj f1(> ^,,yj,vi/ ^r«;«. y;x«/f«. , hahuit firmit^tem

3 &
1

mafc. conflatum. Sicut id. Reg. 22: 20. Hic dicebat TXy^ fcut hoc
alter dicebat

n

nna fel. Sicin
ita

/t^/ exiftit /?<a^

^«;

hoc modo;
illo

nD2

J''"^ illud,

modo.

Chaldaice

cttcrtur

nO

>

unde
SuffimiJi
,

ut ««; /wro , live ad tempus, five in perpetaum, aliquid maneat adfi^m. Vivus ufus interim hxc tria fic diftinxit,
,

conjtttut

ut {.jyAi ^a qu£E

y^^ potiffimum

adhibeatur ad

n^D ,"
picor

noftrum nonnulli derivarunt,

&

»3

tti

,

quum,
,

quoniam.,

c\
mihi

pkoualinj natuin

ftatufirmofefe attoltunt &. erigfnt; undc intranjtt: \-i.\i:t ere^us ftetit; St tranfit: ere^tim conJiitHit. Hinc y^i^ formAfarticipirilij>aJfivac{\Jlatuit,Ji^numere'

cam

in f^t JicHt

nt

B

3

A»m,

COMMENTARIDS
Httrn
^

qiiod Arahihus

f,ii!tii>ti)ta

termi»at/oa*

potius

rty^ii

»AV<aj

rei ereiflu

quivis

;

item
fus

Huic poderiori confonat CA«flj prim»' ^)^ ptrjlitit Jixus , cnjus

^j

prxfcrtiin pro figno.

AHs: forinx
iiticm

t.^>><aj

nonnihil varians,

Z
iii

maxime

inclinat

2yj,
Ji.itua

&^-»aJ 2yi
,

tritifTimcc

pro

aJJiJuttatew ,fre^ueuti.im ^perftveramiam, vel l'>co, vel ret fumus a.(/i'.vv.

qua
vi$

Eadem

regnat* in altero
/.^«/o

fliir.fr.
plttyn

eredo figm quocumque , \\\ , t>LAaJ) Lapides erecli circ.t te/n-

(-,4y Tfade

in £)^

muta-

to,de quo

adi Cs C/rf*. Dial.

unde

«-Jjii»/»
i.
<-»;i»,-,

Mecciinum.

Hiac itcrum novo
,

m:ilium frequcntatus loCLis, in

/>/ir/.

plur,
,

jraiiQ

fonnutum

Lp^yflVji ftgnn ereda
;

eippi vi.irum injicej

qui

&

Ca._«oLo
pro

a

Jing.

obfoleto

CjL^a-Li
AtMlogia.

quo

&

nec nou in 3. ,<j/7,<««.f , perfeverans. H:\nc frmitatem flandi cum ajji.iuita^ te & perfeverantta agnofces facjle Exod. z: 4. A7</«. II; 16. iChroa. ii.13. uji^e aptiliimum vocabulum ad ajfiduttatem
cturum,
uci

c^^v

imS^.*a^j%

quum

offi-.

in aulis

admittit

Idem

^'yj

nem ubeunt

prin.rpum Jiatio-

minillri.

pr,ejidium

militarc horti oppofitnm dcifbtat,

Arabes frcque^itant fpcci.ilcm in ipfo theinate, quum expouitur objlitit
ff oppofutt hofli ; ia 3. con]. <_^»«^ bellunt imulit , armis praftdiif^iue fe oppjfitit ali<«'" ejus p/ur. integrum U-x^j>«J , ?0*i'J
in

quam vim

&

evidentiiiime. Apeculiares , ex hoc fonte dimanantcs , iii Originibus meis, nt h^ exequar , cum reliqua copiu Araiic.v 'Lingu.t llib tribus hifce radicibus, [\\ qua conflantiam forte delidcraret aliquis, cum llebr^a;

fum
lias

ut

&

lUuc hc!c'loci alluf.

7.Mh. 6:

notiones

quo

Ntfihin

recogaofcas

Me\'opotanii,e

nobiliifimum illud oppidum, :( pruJiJiis lic vocitatum. Pulchre huc rcductum a Coccejo

^^
3<5.

que convenientiam, c-vAej 'y^i

,

nec non

3aJ 1 ttiam pro xgrotum lafumve clVc ufarp.iri animadvertens. Sed bonum
in reliquiisB;/'//f;V

factum, qiiod

hoc ipfuni
lallitu-

Zach. 9: s. nijvD 'n^riS 'n^jn Metator firca domurn meam ut pr^Jidmm quod , anibabus ulnis umpleiSlor. Porro c^-^a.^

quoque.notabili

f-fe vellij^io otYcrnZach.nperjl.,„tem
;

73^3' ab HDVjn
thema
,

dins .£grot.im.lue non fuflentat
(tatueris
five

^yJD
nitas
,

eft /ofw/
,

fifcm Jirmum

ubi quid fhtt ereiium ; princiradix. Status eiuinemior ; digprjtfeSlnra.

y^> yii,Arabum faventem

ubi five

munus
in

,

Plauiirume
4- 3, 9-

lic

ufu proprio ti^h)^ nV^a >/•
<«/

^«-

habebis aurtoritatem. Ibid. inutilem, do>5lifque ingrntam fumfero operam, ii ad S.itMt.e nomen pe-

Non

nitius

pedum

f.em. r\yi!2 quaii ac/iA-i?.

perjiitHm aiiijtutmdiu , in ^f-'h 6: 13- jirmitas radicat.i
cfuo

dix btbus

yctl*

perfcrutandum anfam prjebuero. Ranota pro adverfari. Idem Araw.Ia»i .
«Ljj
ijf
*-'>-:>

Cum firmitate ereflianemconi).-

quod
»*3L2fc

Gjauharius
adverfatus
Iii

exponit
eji alicui

junaam

dabit Exed.

8.

"IJ

T23 12 Vj

»5»^
o!ffti/iJte

(^

Euuferftahant ereJla, ttt acervi , fiuenta. cleatius adhuc pajfivttr/i furmam reddideris Hinc ad dignitaiem pr.eperflare faSla funt. feiiur.i proclivis gradus , ica ut yi^ fonct
fr.epojitum
|)i.

in facie.

Camufo habetur
adverfitiis cjl ei

*i-^"«C.5
Cs*

animo

^ vultn.
^

U^

o.i5L:^

Gernis e veftigio inten^
,

Jiffimum
(_>•.«..«

objiinatijfimitm

&

impudenttjfi-

i

Sam.

2,1; 9.

i

licg.

4.-

7.

&

ali-

mum Jiudium
U-^ y>
^_V_S_»
is-vac^]^

adverfau.ii

.

Pcrgitur in

Cam.

UtramquevimexprefTimputcin Ff.^g:6.

uLLi..',AiJ)«

(^.>._oy)

(jJsL^JIa

omnts homo 3iJ j conflttHius frAliamitto, wi;Vt'rfimuI, fimul ^/«/«i?/iiiir. n^y/tD refumo , lapi^ ercBus , cippus Jig!iur,i, Jiatua, quod ad y^l potius revocandum ellb , quam ad 3^;» , cenfwrem.
va>jitas efl

(ja*j)
(J^»j
p.trtic.

y^

'V*''"''

^^
,

J-^^L?
»j'i3

&

^^LAAitJ» y.L.^«ij
Viyfti*
efi

•'

mal^s

tmprobus-

S4'

I

N
,

J

O B U
,

M.

C

A

p.

T.

Satanas prxter noiiJfirnHm

nem

pervicacitcr rebellem
,

ufum fignificat omqtta huminem qua
|D'B'

rei coIi<e adhixrente.
deriv.ircftrr
,

Sic

Satanas ah itrend»

eo

quod

urat/tr igne difcidii

gtnium
?t3'ti*n

qua beftiam.

Inde verba

^

^

expuljionis a

Deo ,

ante qttam ttratur igne
prius
fat trita

Ge-

Satanam fe gerere.

Etiam fcrpens

henn<s.

Horum
,

nimis videtur tenu*
lit

Non de nihilo eft poftrevucatur Satanas. iilud, zGj.iuhario etiam annotatnm

&

dilutum

quamvis
ii^L*i

\\Q\^\oThe-

mum

matis
fnit
,

iplius

pro

i>»J

Longinjuus

pructtl abjtiit.

digiflum,

quum

y-L^ui«J palam

Sccundum minus rite fit duftum

^jJ'j

0«!/-5b

^^^' ^J^' J^
,

-^*J
f«/>;

Arabes ferpentem appcUant Satanum pr,tferlim^ qui jnba.,capite ^ vultu fwdo

ab ipfo Satana , quall Satanas fadus eft. l^ertium ob frigidos lufus in ifta uftione ,
fed potuiifet ab quid extundi cx ifto \y^ , in olla adufta , butyrove excoflo ad adujiionem uf.jue , unde fponte enafcitur ufus kcundarius excandefendi ira , odioqttc & quidcm inufto quafl , cum rancore penitus infidenie. Hacc fignificatio gravis regnat in
miniiiie
arridet
;

confpi-

omnium

quippe .quod tradit"onem redo(fins eft : Si intr;i hos fincs leat de ferpenie rcterc. fubflftamus , .ab olftinatijfrma aJverfurjne Profundioris tamen diftus fuerit Satanas. Originis fontes reciudunt nolh /IrabumCrit'ci\ eos habe ex SchoUafte lumrU Conf. 7.

l-.omine Arabe

elegantius

10. conj.
in
1

\s\m*mj\

exarftt

,

incandtiitquf
3.

aliqucm.

Lfus

ea

Harir. Conf
ij./*

p,

^6.

&

Co»f. 7.

*!ft^X/«

cJvLauawI

'-.J-*^

Aditftus excafidui ira propter fraudem

t^!j.S= Cj*-^

ojL»J.

c_^^

O-j-sj

eorum.

Perpendi etiam atqne etiam velim,
inlignis hsec figura rellitucnda
fit

an
j»_gJ«_»

non

«.'jLc

^.*j

cJ'^?^^'

li^-la_.j_jJ:«_'j

Efech.cap.iC:s7- •3'3D0 -|mx niDN^iTt Et Cap. iS; 24, 26. nOD.tD DDN D'DN:JTT. DivcrliiTmie exponi folet formula illa. Ego
otfero odTurit rancidiftimum i^ inttftum quod cgregie etiam quadrat in alteramphrafin , hftch. 2 j-; 6, 1 5". Et ultionem fumfare tJ^ijiD DN£J'3 C"'m odio rancido zsf internccivo antma. Thema DlC, quorfum haj
.,

^!^j (^<
jpsxa-j
!j)

i_^:^Lx> ift^j!^ 6.j^j

(_)._.>_s_j

tjC-j^^Jj^

(^_A«_J! L>L_*i

ijo»^^!

^^jJiJ!

c>i>Lij <_Jv:^!
c_j_/i»J!

^'^

m

<^JwVJ Cj*"^
J..VS

Lg_j

(^_joJ_j

formje revocantur, in Origine fua habuiffe vim ttrendi , pcrurendi , ad if. S. confeftim
aperietur.

ti^LJ]^
'

ila.sLJiJl

^Laj

«._s|_:c_ia.^)

fufpicor
in aliis

i*"^8^
rebellis

v/^^ &j!^a^! Omnis
isf

pervicaciter

Hinc propagatam nunc tandem , adjedo Nttn, ut etiam obfervavi , (i>.L*« \DZ^, Ad-

novam radicem

geniis

,

adverfans , remotus a bono , ex hominibus , i'fy?;/j- , vocatur Satanas.

verfatus eft £5' oMrmo

Komen dudum ex
diftans, de

domo , longe abiens de diflef ftt ; fropterea quod longe diftet tum a bono , tum a gratia Dei. t)efumtum pojjet videri alias a verbo 1pi\l'r\ quod fummum gradum
.,

^

ufu vocabuli ptDtJ'

,

longe

vultu obftinatiftimo , huic verbo fupra adflruxi. Ea vix potell primaria ; commodilfime autem imqM^wn Jecttndaria deducirur a/fr-

quam emphafin

^

e&

ventijfimo

lerapcr

rancore

,

odioque

initfto

quo

nihil

congruentius nec ad Satantt, nec

fpurcitiei

nun c,us e(]e frvile, C5= "^radicemjiatuendam \y^ rned. Je quod in huty;
,

^ln

y

improbitatis

m

aliquo defiTnat.

dicunt

ad alterius adverfarii pervicacis cujufcumque imaginem fiflendam. Non abhorrcr, vicinum QJOJJ' item infejio animo adverfatus eft , -eodem modo , adjcffo Mem , a DB'

10 oleoque eft excoqui ita ut aduratur ; atque tn t^ja uUa adhtbetur ettam pre aduri farticnla

profemin.atum

fuifTc.

OfHcere
ex

hi-fce

cona-

tibus judicabitur forte elcmenti divcrfitas,

quum

jOtS'

noo ^ti Scbmy

DltJ', fed

per

t4

COMMF. NTARIUS
7 DLxitqueJchovaSatanae, un-

N3n pNO
^.j..^

IDI}'^"'?^

miT ICK^
'

j

denamadvenis?&refpondensSatanasJehovaBdixif,adncurlando per
terrara, grairandoque in ea.
8
per S:n cTarar! foleat.
altero OJJJi'.

^^,,

..^^
'•"

:n3 *]^inrr01

pK3
/>«//V4
VsttM»

Tum

naxn
^«/w

s

Similis ert ratio in

LLm
,

recurreret,
,

picd.

equidi;m, quo fcrupulum cxinurn. Sed nil cupiJc. V'critati litarc ftudemus , qiix li Orij^lH^m hanc abnuat , melioribus lubcntts concc'

Habeo

^W,

p:rcuf^t

flaj^ellavit

cujus derivitum

dcmus.
yerf. 7.

Jcuttcu , nervus t luriHui , /*rj /« Jij7et,unt picxa. Vchtntenita poeni vel jpar/«a ^j».* acrius incumliens. Minl. Niniis apertum
eil

Commodiflime fub manut

fe dat

verbum
quc
t9t'*i

alia, in C31tJ', difcurrere, obtre ^ lic.xicis cxlignata. Notio hasc Arahibus quo-

&

fc

iftud kL*. Jiageliurc a !»•«» Ji.igil!o cf, alfumtum; ut & alterum illud GlojfemM
,

apud Golium
tur

commJi.uu
'•

pertrita

fub

loL>i
o')itui
,

nud. f^aiv

,

unde

&. quidcniy/^.w^.t lignea

inter Je Itjuida, Vitjerrea quae voca-

curricHlnnt,

circnmcurfus ^cHr-

Jus UHits Cl. Gol.

ad finem fuum fcrducTus. Sic In CantHfo , undc haufit , extat

mc

A fiagcit.Mdu

WjM»^ kO^CO nJin & hoc apertillidudum. Undc crjjo Jia-

twfus uno impetu foc^us ad metam voca.'ur I2)fi*. SimilltcT Gjauhari , c^J Uej^ )s»
eJUjjm
\

C.a.vaJLj

C.9LJoa
(j^i..^

l...«",

L^

/L.J!

"-3=*^l

Cuturril

? an ab incurfaH.lo ? locularis foret circulus , quum fub Ji.igatlg cur/itattjnent quafi fuccrcvilie pofucrimus, Expcditifl:ma erunt oninia , fi HiLrjt* Lingux lurra vindicemus ditionem , iSc quafi jurifdi<9ioncm vctultifllmam ; hoc clt, fi ei reftituamus pri>nigcutam Jignificatiane,n themaiunj Jo-i , apud Olw' fx- D^C 1 «n<^; ^''^'

gctl.-im

&

/tr,ibes

allcrv

atam

,

in

:treH.io

Dlti*
jc.itis

,

'^ «»'' tmpttu failu n ctirfum , laHtnc dicitur /EiUrH habfnis admij/u>n.
circutvit feptem curii(.hlii:

^

,

aiureHdo^

pcrurendo.
l. dat ujfit

loL*i

quideni mcd. Vaui. cjhjDcnJfit pilos
iii

Mtccanam
4t

iKrbam pruina.

nempe

laptde ficro

aj eundem

redeiind^j.
,

Non
fed
Cc/«/.

eft

ergo fimplicitcr obire , circnire undc in 2. effiifo impetu dccurrtrt ,

flamma. Item bL»i med. Je , Ujlulavit carncm los , lanam.

ad:ijfit pi-

in

i. cohJ.

&
j.
liis

l9L,j^i

ujlutatio

,

odor rei
.,

Ujt.e.

^t

fo»/.

I /JtAw

iJLt» LJ3J aMA^
efi
;

jsAam

Lon^ius

iter

Ujiulutusy adujius

ingrejfus

&

in

5".

L^J ul

(j3)

Ei{HH>» fuum

"i^J^ L/V*^^ .i.ie^i^it ad
ad

kjMU
^^'Wff

Ut
iud.

perujius fuit , cum aullbas , quos longum forct difcutcrc. igitur a Jiagrandj ji.igrum 6i Jlagettum ,

co.quod

urat

,

perurat tatera fecundun»

il«

pro impuitt

in curfur/t

t.ijfitudtnem iifjue.

Jain vero quum tOlJj' flajellu/n fonet, vii dubitari po/fc videtur, quin cittfu! \\\it vehemeutior % fla^ellando oriJinem fumferit. Utique fic Grx(Hm ngi^l,*t fccuiidariam vim iuduit curfus tffHjiorii. tiom. litaj. i 7; 6il.
itcriim
c Ca-nufo.

Hxc

&

f&cricis pernfle funibus l.itus. Sic IQ^f^ Jcutica,lurum,nervus male urens

Hanc proiijiio ipfijiageltt inettmhentis. prictatcm palain excrit Jof. 23; 13. ODJJ*'? DDHV^ '*^ peruren.itim tatera vejtra , afulcis ptngcntibus.

Aliis DC35I'
jlimuloJ'ijue

nomcn

t[\,

quanao

acuttos

vertcrc liccbit.
Id alibi Pocta cll /«»'«1«» iAjl«» ; unde pro ipfo lAoviMt mox invaluit. At fiuj_cUum quo

A

Jiagelto

male urentes porro fubfum-

tum

Jiagettare tJltJ' , prO vehcmentius currere ; in ciirfum la.vatis hai/inis fe eJFunderc.

ejbutc

pi^j/» di<ftum.^. crraret, nuj iwi/ir.»-

Noa

fperncs hauc

powllatcin audicrein,

I

N

J

B U M.

C

A
.,

p.

I.
ic<5So9->iHJ

17
conafaii
,

& mflgnitam
Num.

five pr oprium

fpedes ufum , ut

II: 8. i Sam. r^: i. five improprium Zach. 4; 10. Oculi yehovcs citatijjimo citrfu e~ mettcntes uyiiverfam terram \ vel ItriiStius CHrJu circeyiji , /» ryrnmpie circumailo , terram circttmlnflrant.

y«^; remis impufa

\aj» s^^jysijjy

Cum

KiJf;

Sic

Ljw

fpeciatim cnrfum gy-

ratim circumaclum coiuignare viJemus
ufus
conj. dagejf.

Haj (^- »>>_'i
,

quin j k>aw Longius

Habes hoc m^vxuTni 'oj^^ »«95 mHi:iremnm currum navis. Et ?\iii^lf^ »«u7i'a*iv «;^^56 Lmeis alis rnfiru^inautarum curru-s apad yLjchylum & alia, quce dabit Muret. in /^^r. L^^if?. & Barnef ad Eurip. Med. II 23. ubi laicui uTnitlvj l^avalem rhcdam
OdyJJ'.

13: 81 --86.

adfpedlu apud

iJ^^^. in

Trachin. 66f.

.,

liguravit Tragicus.
tnf

excucurrit peregrinamio
cnmtuflravit reiiones.

nil

aliud
in

quam

Hxc

a flagello ad
;

remnm

c«>-

proclivem transituni arguunt

unde

&

Wmi-

Confer
'tf^fl''

eandem men-

tem

Jer.

5":

I

.

IDtOlti'

mini in plateis Hicrofolymortim
j^fr. 49.- 3.

:

curfu circumagiAmof. 8; 12.

&

asque tritum in Navi remis atHa , quam in curru. Vicibus inverfis «psVa^» Remigare., a ma-

irifignite'ZJi?». iz.-^.

Obfigna U-

terram niigrarunt Aul. 138.
ri in

,

ut Eurip. Iphig. in

a:i tempus rmplementi «/^ai?.- D*lD*1 IDDJJ** multi percurrent id tft perlegtnt , diltgenter ad emnia attendent Ut habct QA.Cocc. m. Lex,
.,

brum

.,

MjjJii' -ijatixuf.

quod

men

nollrum perlujirabunt. Fortius tavenulliufque adhuc dari pofllt , in ea
forct

Prophetia percurrenda decertabunt , £5* fludiis effufijfimis de palma contendent \ mctaphora a
flagello

&

Iterum Iphig. in Taur. 2S9. ^t^iii 'i^trai. Et JEfh. Agam. ^^. wlijujai» ({ET^ijit tfirOT^o». Reconditioris adhuc elt elegantise 7» Kemigare 'ifiT<ni»pro verberare,flagellare. Sic ..'tflh.
£fs«-' i^iTrf

^ellatione

curfn gyratim concitato. Porro 2i flatentavit Cl. Cocc. Efech. 16: 5-7.
,

PerJ.io^i.

b'3DD
pellentcs

"|mN' mt:^::'."!
; ,

quod cbaid^o ed

,

£ W»«^

'«^^*

^a*'in
i'.'//)^.

pr.edantes

aliis

aliud.

Coccejus cxhibet im-

vel fl.igellantes.
,
.

Mallem

,

fi

ilta

ubi

JcZ^o/. toV^i nauii}.

Idcm

fj^o.

de

nunc notio atteudenda
24, 16.
36.f.

flagellato velut

incurfantes te undiquaque

impetu Parih'ter Efech. 28;

0'i'^ti

t^is-njBfict.

Quin

&

formula
/i"<s;-

tJ^fiJ

2f: if. C&f^f/o lignat impuijum , impetum , incitationem animi, quah's efl omnia ferambulantis vel rirA/"/-'.

&

DNKO
6.

Ejech.

t:'SJi2 t3Xt^'n

&

Oejtro fla^etlata

ti*5jn

DiSLi',

733

z'/.

qux
.,

Fugit mcntis impos.
Ibid.
bis

&

Infgnis imago

fe exerit

ergo
\

in vcr-

?«// <?J?/
iati

,

commode

ad hanc Originem flagel;

&

concitati curfus poterit referri

quamvis
vf.

na

'i^^nnnoi

pN3

D^t^-o

a flagd-

haud pc^niteat ahcrius conjetlurse ad
ced. in

iando per terram

prs-

mcdium

dats.

Comparent

praeterea

fub themate

JjlJJ',

voces 13*B>,

&

^yiiJ-Q

pro

Remo:
'miXa.Tm

& participium
Kemigantes.

D^LDti' Efech. 27: 8.

K«-

CT a grajjdndo in ea. Jaftat , Satanas fe violentis graflationibnsloagt lateque damna mala dediffc ; quamvis Jobum nccdum tangere potuerit flagello fuo , ejufve familiam florentiffimam incurfare. Qai otiofi am~

&

Duplex Origims panden[3lfJ> flagella-

hulatoris
ei

perfonam
,

Satan.e hic tribuunt

,

fuum

dse via.

Prima ex ufu f bl—«»

charafterem minus fervant.
'i/iflrai»

In

ilto

«^W^w»

pro agitavit , & commifcuit liquida , unde y^AAA/» J3lt:»0 /^a//^^, tudtcula palmula , re, mus. Secunda ? f&^(^.> flagellare pro 1 a«;.
vit
,

^

tJlJJ' , cum curju fupcrior nota exhibebat, lubens conjungerem/£"z';' qnociixe flagelii verbera mifcris mortalibus impofita: pro circum-

&

quod propric
,

conctatijjimo

quem

quod' ab ^^k/V & f»r-, n^aj ad naves l'e traduci patitur fecundum iUud PoetsE Odyjf. 4: 708.
>H» concitatius impcllere

&nunc vim innunc rcmittunt. Alterum ^j^^nnn itare , pcr fe medium , ut Latinum grafiari a gradtendo ad violentiam & latrocinia nonnunquam applicatur. Ipfum kal fic habes Pf. 73:9. Lingua eorum V''^^'^ "^TWs graffatur
ftantiis

quippe variant verba,
,

tendunt

^

,

Adde

luculentam funilitudinem currus quadri-

in terra.

lu pihel QX\a.m.Prov. 6: \\. Et ve-

C

riiei

i8
8

COMMENTARIUS
rvDlPrt
jDLTl'-''}*
.,^
'

TumJehovaSatancB, Ecquid, adjeciiti animum tuum ad inquil fervum meum Jobum neque enim
, ?
;

m.T
'

-i!:x"i

8

^-^^^

,^

^vx

n2];-V
-

12*?
I

on C"N «pN^ par ei aut fimilis in terra , Vir inte- D'n^N NT -iC"i ger & reftus reverens Numinis Sc ,,^q ^^^ recedens a malo. 9 Reipondens autem Satanas Je- c:nn -i^K") mn>-nj< p;:-.! fri 9
.

hovae

,

dixit
i"

,

An

gratis reveretur

_

.

Jobus

Deum

q,^^^^ ^vj^

nt

lo
»;>^

NonIta

J<7n lo
fumta
(itredis

'^^^^
,

Jicict
,

graffator pafipertirs
ut cx

t;iu.

a
,

machims
prout

tenfis

,

i ».' enfis

,:id

fcriendum

locus vertLiidus
lcit

kq. membro patc,

0^5
ut

Dlw' pjnere

ariete^ belli-

cos

fignata

ubi

rjQ

t;**J<

Chfeatus

Latrocinator
.,

alibi.

fonnula dicitur Efech. 2t: 27. & Belluum etiam ufum abfolutc excrcre
,

Ex forma Hhpah. ean, fiibiicditur. fcntentiam repcrics Pic-t'. 24.- 34. Coniparatur utrobique EgcUas cum Gr.ij]\nore Latrone ncc opiuato oppriinente , & «it.ium exmiles

potert D'tJ*n

Grtetum 'tmiiy^:

ita

cniin

dcm

&

Efech. 11: i6. vel 2i.habcs
diri^t

'yOB^n
Hinc
ia

'0'L**.1
e.xp!a-

impetum finiflram
intra 'Jub. 23.- 6.

verfus.

nabo

cntiente.

Pro graffari etiam nollrum l^^nnn

'3 D't** nnpetum t»
fsepc fignat

ufurpatur P/. 12: 9.
yf. 8.

&

me

dirigit.

Far ufus obtinuit
'Jobi 7:

alibi.

Quum

mCquod hofltlem \^}%m
adjuncto orde
tur.
in

Synonymo & cum
;

lyiprscced. nimis dilute fijmta

17.

ut

ioi

declarabi-

tDlC & "l^^nn.l , pro circuicircumamhuLtione ctiain hic phrafin "^D*? n2B'n dilutioro fenfu acccperunt Intcrpretes , quali quxreret Deus , animumne aJvertiffet S.itanas ad 'Jobum , ejufque extmiam pLine pietatem'> Quid Satanas adhucdum Jobam ignorallet ? yiiiaw non obfervallct ? Jobum non accrrimo notaflct oculo? immo vero a loiigo jam tempore ejus cxitio imminuerat , omnibufque machinis & viri fortunas, &conliantiffimam pictatcm, pervcrtere conaeflcnt verba

tu

&

;

.''

tus fucrat.
vf.

Hoc

9:

10,11.
N*?"!

viin

formulx

ut resipfa, ita refponfum arguit. x\d naturam teneiidnin notctur Amos. 9; 3.
fatis

&

n;/n^ on»'?!» :!; 'nD^n p«namque oculum mcum fuper eos in malnm , \^ quam cateiia revindum, non polfc promifuon tn bonum. Ad eam rationcm poncre cor ad cae gra(J':in ac pTxiKilnn furori ejus exemtos ;
n^ito'?
aliqnij valcre

Hinc jam lucolentior emcrgit fenfus. nollro contextu , An pofuijit cor tuum adverfus Jobum ? An ajfectum quoque & impetum hofiilem direxifti in 'Jobum , iljum iucomparabilem mci cultorem? haud dubic ut odio ejus fliigras, ita dejiderw grallatiiram iii enm tuajn exercendi. Ecquid & eum violcncns graifator inv.tpjli ^ lic ciit Jarc.ifmu.-, quo jai^antia S.itana rctunditur, qui if. pr<BC. tetr.^m fcfc pcrfultaffe, & mala muita mortJilibus intulilie , gloriabatur. Ecquid igltur ^Jabum impetivtjii'- inquit Deus i Illum religioliHiuuim mei Cultorem, cui , ut internecivo tuo hoUi , jam a longo immincs , cujufque perniciem unice anhelas Elucct irrifio Sarcaji.ca , qua oftenaitur Satanam , t.tn-

&

.''

quidcm
9: 11.

potell Diligenrius attcn-

effc proboj
nili

dcre

y

\\i

Exod.

Sed

minus ufurpetur pro
fefn-ve

hoftili

impcdic quo ctiam ajfecTtt, imiiil

,

quos nc

attiagere

freaa laxaiiteDeo, ad

quidem audcat fuorom virtutem

eiplorandam.
ff. 9. A.k'erfurii p>r<efi\,tJli//imi fcimpudentij^««'cluradcrcin coaiignat Uiccr fcriptor In hoc icCponio Satanie , qui Dco, tctlimonium dc pictatc 3'''/'' fercnti , 'ibloquatur, atque hypocrifeos ni.u"ulam ;>tfricare audcit candidillimo pcdwi «dvtrfni tiucin ut umltis retro annis

cordis ad nocendum aftenti, intentiijue. Hoc poflcrius habes utiqiK in octtlofufer aliquem pojito , tn ma!nm : habcs & in vu/-

titEfech. 17: 7.

on^

»js

nN

'oira

q»»*»

Vultum mei->n in eos pofuero. Viacs iltdd atttntum finiul , funttl immum , miwhora dc-

m

f

N

J

B U M.
10
t

C

A

p.

t
,

19

W!i'"iyi3'» *i^y2 Wti'

HK nVh

loNonneTuclrCumfepriftleum,

& domum
eft

ejus

& quicquid
?

illius

VT nrro

3'nDa ly-itJ^N-'?^ nr;n
j

circumquaque

operi

manuum
Ve;

ni<3

P5

inipDI DDi:»

^J"^ benedixifti,&pecus ejus copiofe prorupit in terra.

II
*\2^ DtJ' ''" /"*"* intetiderat, ita nunc hanc ifW;; ulumniar/i , ut votorum tandem particeps reddatur , quod Mercenatiam coleret virtutem , qu» duplici faefiore ad ipluni , Univcrlamquc ejus Familiam, redundabat fcihorruit.

Ipfa fpina

(S^»*

y

&

o'^~'»*w

qu3B figurate etiam fignut aculeatam vim , jortitudinem , opes Potentiam; Ut quum dicunt,
.^

ftA=sj_*i c3t>X>M)
pro
pijtc-ntia

corroborata eji fpina ejus

',

primo jiroteilionis plane fiugularis licet ; lecundo bencdiciwrtis ufquc & ufque crefcentis.

:

ejus invaluit.

illuftratam

dedi in Opufc.

Formulam iftam de defeil. Hac anfa

iterum (i>Lw fpinofus fuit , ufurpatur pro exulceratum fortitudtrifM belltcam exeruit ; itemque , armis animum a longo jam tempore in perniciem acutts infirudus fletit , quafi dicas , Horridus yohi intentum , prodit indignalfunda il)-a que- fuit in jacuiis reliquaque panopjia; in 2 conj.
Vf. lo.

Eundem

hoftilem

&

,

rela . 'ni/n PDtf vbT\ ^»»»» fipfn {ircum emn \ ^c. tiCt

pofutjii

<S^'*>

frequentatur pro obfepivit
,

,

fpinis cir-

Hkc
Kas, ad
,

elt

fium,&

frima merces , qua Jobum indutanquam ilkftum, criminatur Snta-

cummunivit

&

quidem

*aJ>-3E')

mttrum
j".

fi-

ve maceriam

horti.

Confer
1

tam ardcns Religionis ac virtutis Itudium quod nempe cerneret itjiMgulart plane ratione a Deu protegi , ita ut nec ipfc nec quifquam fuorum unquam quicquam gravioCum malorum ris calamitatis fuerint experti.
,

maceria junctim cumparent. Eodcm ferme adfpc6lu heic loci habemus Fvrtunas Jobi Domumque unt~ verfam 3*2DO '» urbim divinitus jeptas,
r7p^lJ'0 J^f^ fpf^fi
.,

& "nj

Efaj. f:

ubi

&

fpinefo

depiilfione

quam
tem

averruncatione calumniator , tanalteram Mercedem , qua 'Jobus ad pietacolendam flimularetur, conncdit Bene-

&

munimento proleilas; quod ha£tcnus incallum perrumpcre tentatit Satanas. Diverfus clt ufus Huf 2.- f. Ecce ego fepio viam tuam fpints , D'")'DD *l£i'td
,

id

clt

tn.iccejfo

diflionem

uberrimam

,
,

omniumque bonorum
ufque

valet inierfepio,

alfluentiflimam

cepiam

&

ufque

in-

queas

,

objlruo , fic ut emcrgere nefed fpinis transfixus mifcre obhareas.
ett.

&

crefcentem.

male

ulferat

Utrumque multis r Tmnfif quem ut
,

rctro annis
felicitas
,

hu-

Hoc

&.

Arabibus

(^L*«

intranfitive; inci-

manorum,
ciatjita in

praefertiin

Dei amantium

difcru-

dit in fpinas,

per fpinas incedens obhafit.
»

Dc
is'

phat. querela

eorundein miferiis exultatactriumEli ergo ut dicebam , indignabunda
;

cognato themate (^Ju "|D2^
«(jA«aT{
,

""'^^

D^DJy

in

qua interrogatio

,

more
.,

folenni

fpintt

denfiores
tela
,

Num.

35;

f f.

Hebraorunt , fortius adtirmat & cxpoltulat. Eft etiam malitiofijjima provocatio qua criminationem fuam expcrimento faltem revitlara & refutatam videre pollulat; ut vf. 11. planius exponetur. Reftant duas infignes figurse, quibus utrunique membrum cft cxpreffum, paulo enuclcatius infpiciends.
Ibid-

D^y^^ acuminata
agetur.
Ibid.

Job. 40; 26.

alibi

fpeCtat

Ad bonorum affluentijfiritam uhertatem cum verbo n5*1l3 Benedixijli alte,

rum
Merc

illud
:

J^^iJ prorupit, perrupit obices

,

Ut

re6te

monuit
ia.

,

id
ejl.

elt,

Ad maiorum
,

depuljionem pcrtinet ver,

crevit C5^
tibus

propagatum
late ejfufts;

bum nDJy
infrequeu^
/irahes
,
,

immenfttm exE(t metaph. de.

ctrcumfepivijli

quod
Fa-ui

in

Btbltis

fumta ab aqvts,
,

Jhrviis

,

long. frequentiflimum

cft

apud
eft

&

quo afpcSu

obicem ptrfrt>igenCtfff exhi-

quibus

(^L^i med.
,

"jlJJ'
;

bet pecuaria ejus fe effuderunt in terra.

Hanc
>

ffinxit

transfixit fpina

fpinofus

fmt

fpmis

peculiarein viin aflervant Arakes^ ia <>»'/»

lO
II
jus eit

COMMENTARIUS
Verum enim
;

manum tuam
:

&
in

fi

non

vero laxa , age, "^33 rjl -|T W^n*?^ n^m tangc quicquid e"^Diy y2ti"^i' ^s*^~DH ^b facicm tuam v.ile:

n

y^-a

re te jullUrus

iit.

II
yi*l3,
difUis
lins

Tum
Cl. Cor-

13N'1 II

w

'ive 'potiws apertura flttvii fcfe tjfHM,

in rivos

wl

aliijvjrfnm.

ita

ex Gjaubario.
,

Plaiiius cvadet pcr

excm-

p!um

e Vcteri Poita

addudum

ab

codem

Gjanh.

& experimcnto faltem uc rcviaci Hagitans. Habcs iterum emincntem charaftercm ti tJtJ' yidverf.irii impudent:jjimi , adverfus Dci objiinatijfimi ipiiui tellimoiiium iufurgcntis. Habes quoquc uotam cxprctfam U.iit tnexpiaiitiitir fure/uis in probos , quod fi eos penitus proltcrnerc ac pelfumdarc ntqucat.cx iifdcm vcxandis , raptandifque , aliquid faltem Iblatii vcJobum
rcfclli

efTc Ilypocritam

,

,

&

natur.

ProflnHHt thtfaari ejus fuper falutawtes ipfum, tluxH Eufhratis in aperturam rivuli.

Ibid.

Circa phrafes paucis fubnefto

,

"jT
teade

mittc
;

manuM tuam

nbc
exdutta.

,

plus elle

quam
elt

quia metaph. a freao laxato

Vides vocabulum p"^3

,

propne perruptio
,
,

Ipeciatim dclignare hcu/yi ubi rnpto ol-ice
vi.im

ciluve terra , fluzius fefe e§undit vel invenit , vel fequitur.

Hinc Pf so: 19. ,1^13 DnVB' yQ Os tuitm malum , pio L^x.tto quafi Jreao adminovamque Jijli , immijijii. Pulchrum cuniprimis illud

mc(l

mijijli in

Similc

D't3

r"l3

1

i '^'""'
,

J"-'

^'-'-

i^tiptura aqitarnm.

Efech. 7: 3.
,

"t3

3K
\

''Twh^

5

mittam iram

Ncmpc

p3
&

ut

0^9

,

&

O^i;^

,

iii

ge-

meam in te vulgo Jum meum in te.

ncrc eft jindere cum iaceratione , fr.ingere ita Ut vcl incijura fiat, \ el apertura fsLforame». Hjec iiidicarc ca'pi iii C/rti/ i);rf/. p. 281. 282. Incopiofi ulus cxtitere, quibus novx de varii lucis aliquid adtundere pottll Anwi.i ; ut in
ipfo

^o^
ta

,Laxabo naEjus corararium DOn refrenavit nafum , yef,j^%:<). Alia muliii

Ilebr.eo ell

hinc iranslata alibi indicabuntur ; nunc agnofces tantuin infpicias Job. 30; 11. origiiie lua clle laxavit , vcl lan'?^* xatam mijit , immijit , admovit manum , emphaji

T

"

&

hoc Opcre opportunius demoulhabitur.

prodiverlitatererum variante. Simplex vibj^./.
y: 26. iMunum Jutvn ad claviim laxavit , isf dextram ju.i/n ad malleitm fabrorum ; ubi tamen in laxattone illa impetum quendam , conatumve majorem quilibet deprehendtrc potelh Idcm obfcrves velim "fob. 28: 9. tn rufem durifflmam laxavit manttm fuam ; id elt aitdaci Hoc omilla manu inveconatu adrnoiitus ejl. nio 2 Sam.-C: 6. Et Uzza plN '^kX rhu^

fluminis cxtra npas prvrumpentis metaphoram rcduxerim quoque illud iSam. 2y; ic.

Ad

Hoc tempore multi furit fervi JJ"K
VJ^}i(
fito

D^VHSnOn
Dumino

'J»}0

qui rupturant jucturu a

qui qu.erunt apertuoccajiontm ad pror umpendum in rebelra>n , itonem. Ab aquis quoquc dorivatum ell t» jn5 pro divulgari , quod cft exire , emanare ,
defcifcentes.
eft

Hoc

&

erumpere in pubh'cum , & diffundi. tChron. I ^W. 3: 1. Cum tcxtu noftro con31: j". ibnat Jef. 54: 3 y}d dextr.im i£ jinijlram prorumpes : & Gen. 28; 14. prorumpes occafrtm «r//<^« :'*/-_/«/ , inllar Jluvii , qucm fuus non ampHus capit alveus , fcd qui in rivos fcfc qua-

&

^

y2 triN'! laxavit ad arcam i^ apprehendit eam; pro laxatam protendtt manitm. Conf. Pj. 18.' Hinc in m.iltim porro Exod. 22:7, 10. 17. Laxare manttm , W_//<>7«»j faciendum. Itein
ad Ledendiim , vcrbcrandiim y Pf. f^: Z\. I Sam. 24: 6,10. & 22; 17. iSam. 18; 12. 24: 16. Exoa. 3.- 20. &c. &c. liid. Porro ^{J aliis quafo, aliis »«»f ,commodiffime refcrri pollc videtur ad *L-J }<1i

& &

quaverfam ^erf II.

diliundit.

Alalitiojifjimam

?<.

fubtilifftmtnn ca-

Ijtmniam urguens Satanas fD^wm provocare fuftiaet ;. tauquam pigaore polico contendens

*JjHrrwt , jurgere Jlniinit

,

uudc tornw

""'«/'''-

;<?»-

I

N

J

O B U M.
i^
inquit

-V^ njn

iDtJ^n^SN

mn>

noN^n 12

C A p. L Tum Jehova
,
:

^j

Satanae, Ecce, univerfa quae habet in manu

^T

n':':^*^-"'?^

rba pi

-]n»D i'?—):j*k
:'0'Z'n

tua funt

:nin»

02 dv^

immittas
ivd')

tantummodo ia ipfum ne manum. Et diicelfit Sata13

nas e praefentia Jehovae,

nn
ra-atis

13
J<J age.

Die
ea

Sequens

")'?
,

aliquid Irabct
tell
,

ambiguitatis

verti quippe

y^'ii b^'! rjl po-

Religioniqiie

longum vale dicere

;

fecundum

Ei tarjge modo qnidvh eornm qu^ babet: Tange quiequid ioabet fimul quoque Po&i femel uno idn Furtnnas ejus difperdens. (teriorem fcnium luggerit if feq. ut & eventus ipfe:prior tanieu argutior forct ,& t.zhimniaturis allutiae accommodatior forte;'parpotell
, ;

qux fuperius difcufiimus. yfii. Explicatio receptiorz/'. /'rrfc. ex hoc Ecce omnia quce hal/et in manu tua relponfo
,

fu,jto
tilior

,

unice videtur firmari.

Si
,

tamen fubfic

illa ratio

alicui prajplaceret

poterit

vcrba noftra ad
ut

fuum fcnfum accommodare
,

Deus nunc reponat Satana

viciffim

eum

tim ne niminr/i pojlnlare ccnferetur ; partim ut inlmuaret , etiam exiguis adflidlonibus Alercenariam "Jobi VirttUern e(j'e fnccubitiiram. Arrifit liic adfpeftus Cl. Cocc. ; cui nec evcnlum , nec vf fequentem officere mox oftendam. Pro priori iterum facerct malitia Satart<e

povucans quafi , Tu quidem iiagitas , ut vel Quidvts ejus Furtimarum tangam ; Ego vero
Quicquid i}o^\dit\. , id untvcrfum tuas poteftati Eilet hoc pado haud invenuftus permitto.
liifus

ex Amhigtto in vocula "^^, ii.Quidvis di-

non leritis jam idibus narum fubita rw.na 'Jobum
Ibid.

,

fed

ommitm toriu,

obrnere

ejufqiie vir-

tutem cxfugnare mulientis.

coUedive defignanti. oblcurum efle potcft , quomodo Satanas (\\XQ.vafcena prsmifta intrantem ad
ftributi\e,
Ibid.
^-'zV^/</i
.,

& Non

Non

prxtermii-tenda/^i/To^ij plancrta-

dacia, vel potius contumacia , qua jurejurando interpolito adfirmat Satanas , non duraturam in fornace tentationis 'yubi virtutem, fed ^' eft jurantis , feque in auras abiturara.

ut calummas adverfus Jo, bitm ftrueret , nunc egrejjus ejje dicatur DyD" '^3 «^^ pra;fentia Dei , ad quam fuerat Nempe comparitio illa ante Facierrt admilTus.

Deitm

cxliibuerat

mn*
Dei
,

DN

tanquam

fro tribunali fedentis
fatellitio
,

,

circum-

devotantis

formula folenni

,

>*?

"ll>'i^*

113
,

1D'DV n^") O^'!'?^
l^ fic
addat.

fic ftciat

miht

Numen

Vide i Keg. lo; lo. Similiter Si non Ibid. vf. 23. Talia pafllm oc\^ DN currant , ncmini non notiffima. Signantcr additum "i^JS ^^ non tantum /'rfA^ia , vcrum
etiam in
os

quafi

,

quale

eft illud

mS^
os

Efaj. 3: 8.
ejus pervclitt

'J'J^
,

miO? Ad oculos Glori.e
i.

criminatio in coelefti ilio concilio advcrlus 7"^«»? lufcepta a Satana , vividiftimis coloribus pingebat Calumntaturis Accufaturis illius impudentiffimam audaciam , prxfradiffimam malitiam , qua Deo ipfi Itiem mtentare fuftinct, Rc' duremqtie Univcrji provocare ad Jincerum , fi forte ufpiam extet , jui cultum 'm 'igne tentationis explorandum. Ab hac autem pr.efentia D'JiJ,

llipante

Angelorum

&

&

&

Dei qa\im
innuitur

difcej/ijje

jam

dicitur Adverlarius,
ali-

Jlnngcndos

e.

ad Majejlatem Dei
'^JX

in

Udendam.
ofori
,

eum haud

fecus ac Appantorem

Nervofillime Deut.
;

7: 10.

Re-

quem,

feniensOforibus fiiis ^iy^
hit
;

non procrajllna;

em

fuo VJfi *7K rependet

ubi ia faci-

/« os

non

fimpliciter cft

«pmr
,

fcd contemtionem

quoquc

adfert

cam
ipfi

&

,

falamj

ut fic di-

infultationem tn os quemadmodum , Z)to infiiltaverant. Eadem vis Jobi 21:31.

&

Liiloremfupremi Jtiaicis , quantocyus fefe accinxifle ad cxequendas eas 'Jubi vexatione5,& plagas, ob quas , ut ita dicam,. extorquendas Deo , acemmus in Aula CoeleQ.'i flagitator adjiiterat. Obfcrvari prxterea velim K^i' ex'tre judiciale eflc verbum., quod fre2.\n

<^is redarguet tn Os ejiis viam ejus ? quod eft (^alltcum , afa barbe , ut Ibid. refte Mercerus. oed quid jam in os Benedjcere ? nil aliud pu, tejn , quam ^ft,, ^^j^ ^^^^ ^^-^ ^^^ ^
.

quentari amat vel in fententHs pronitnciatis i vel in reis, per fententiam Judicis partim damnatis
tis
,

Exire Jontem , partim abfolu, quod eft quod eft Exire infuntem : vel in Mmt/lrii;

&

E.Kiilft9rih} j»4i(ii

ut Efaj. 37: 38.

^'^<i'\

C

3

^»V0

it

COMMENTARIUS
tDh^H vnj^l
:

13 Dte autcra quodam Filiis ac Filiabus ejus comedentibus, vinumque bibeniibus, indomo Fratrisfui

VJ21

Drrr

nn

13

"imT

D.TriK

fV33

CDCI

primogeniti:

14 Nuncius venitadjobum; ac
dixit
;

-ip3n ")2X'1 3VN-*^K
.

X3

IN''^! 14
V.T
15-

Boves arabant
lolito.

,

& afm*

palce-

bant

more

if EtirrueruntSabaBi,ceperuntqueilla: &puerospercuflerunt acie
gladii:

nun mjinxm mjrin D'"iWn"n{<1 Dnpm »X2C' '^ijm
Qnn^-^r

naS JN-pn

& elapfus

* ego, ut ^i^ '^^^'•l ^*^ HTI nano HT my 16 16 nio adhuc loquente venit ifte, dbcitque.Mgnis Dei cecidit de ,^^^ .^^^^m nVa: D^n^K Coelo, & ambullit oves acpueros, eofque abfumfit elapfufque fum tan- n2^ 'J»S'--p"l nO^^OXI D^^SNm D'"ir:n"l lummodo iblus ego , ad nuncium u L tibi ferendum. 17 Ad- iiy 17

folus

fum tantummodo nuncium tibi ferrem.

nD^^SNI 2in-'D'7 on u -,,,-,l
,

'

&

DWn-p
'

:

,

,

niiT "IXVD £^ £a-;;> Jngelus Jehovce £5" 30. Et facerdttes Dominatum exercent On'"!* ^^ mantbus fctts hoc cft ad morent ab iplilp^ra#r &c. & Efech. 30: 9. CDN'?^ "tKV Juper met ordtnutum ac tnflitutum pro folennt fua 'JS/O ExibH»t Angeli de pr^fenna mea — ud re^uls, nurmaque agendt qaam a patribus ac,

,

:

(uuunefjiias Cufihxos ,(x.c. Parili viuon^Exnt SataMui de frjtfentia 'jehovte , tantundem valct

,

ceptam
I^f.
1

,

$.

ac Executir judntornm adverlui 'Jokum decretorum quantocyMs ferrexit , ad eum inteftan-

propagant , perpetuantque. Ad rationcm fa-mtnei fexus

in vcr-

bis

^Qr\
vcl

& npn

e.\pediendam, allumi folet

dum.
yerf. 14 Nodi aliquid nedii quod Coccejo eft per manns emum
.

nny
men
enim
ret
pliir.

nOK
,

,

lurha

,

iV.</;9

^ahteorum.

DITT 7^,
,

Redius

alii

ncmpe

Pite-

tnufultne

monent vocabula Genttitm nunc nunc f.emtnine ufurpaii. Hic t«ell
,
,

roritm, quivl". if mcmorantur. Plerique aant, ./td wa//us eorHtn pro juxi.i , itd latera boum. locis fuis. Omnes iiabent quo Alii malunt

paulo diverdor adhuc ratio
/inv. ex
I^^flj.

m

Un percujjeruut mox fubfcratur
m.ifcu!.

quum

fami».

appaArahijmo politum eire pro

nitantur.
id
cft

Non pollum tamcu quin aliam adhuc remitam monllrem jujer manibits fuis
;

Non

more

folito

;

prout afueverunt

,

&

lom.

qui Cudere illud per

c.ijlra

ordo

^elc reteret Sic ad ajmts pafcentes. Hanc ad hoves arantes , elegantem vim iManus vel ALiu.-ntytt pro con»7»r^ ordinario agendi fHetudint , inJiitHto , fiftit ii/r. 3." 10. /"/t^ celebritndttm Duminum turei rufticse exigehat.

&

On

&

&

nit, ut Gen. 15-: 18. dones Arahes , ;;d uiorcm tiirhmis vel fulminis irruenies. ufus JT '^JJ vel ci' zf. feq. patcfcit. HincwiYj/^/Mr.;^^ quoquedu\iti:-7'^;'-.M cap.

Non

audiendus R. Sameturi expoquadrat id in prtt-

h

9: 7/>/•*/>

f^erhum luxazit Dumiuns in yacobum
/'»

,

^

Ijraelem

,

iullATfuimiais videlicet.
,

his

vidis.

b^ lymhulis TIT 'T *7y c.»^ irijltttito DuIterum iChron. 29; ay. '^?^ n* *?y
y^<^

Ihid.

'Verbum 0*70^ evadere

f/tf^/

uotio-

n*n

rationem

,

morem

,

injiitutum inflru-

meMiorum Davidis. Hinc luccm quoque capere videtur obfcuriufcuJum illud 7''"' j".

iilam fecundanum adfci\ it a primaria Z,«hricitatts , quum quid vel ruptim , vel fttrtim e Munthiis elahitur. Id aperuit Ciuvis Dialeil*rum pag. 239. ubi adduxi ez Arabia Rndiccs

nem

I

N
«^f

J

O B U
'V

M.

C

A

p.

r.

4J

IOX'1

i43

nt^

^'^'^^

"''i^

-^^ '^^
"(Dn

^DtJ'fl'i

D^trNT

rrtr^t:' ^f2ty

nnti^D

17 Adhuc illo loquente, venit i^¥' ?'^'^^^^^' «8" S^^^^*^ 'p^^^'

&

D'"ii*Jn"'nNl

Ginpn

D»7QJn

^..L^-vj,

^-,_...,i.u

mineimpreHionefaangrallatimntm cnmelos, eofc|ueabegerunt. Pueros autem caeciderunt acie gladii. Et elapfuslum tantummodololus ego,
ut tibi renunciarem.

:

*)7

TJin?

ir

18
Excidit res e

18

Ad

O^X/*

,

manu

frte luhricitate
;

,

19: 9. Let'.

(5:

itcmquc (j*X» Glaber

&

lubricJts fuit
,

unde

Hinc propagata porro
andt
,

li';»»?. 18: 4. 4. £/?;'. 32: iialtera potcftas exfpoli'

(^i/») Jubduxit fe

e

medio at(fugie»s
/tf.
,

&
,

defpoliandi
teh"citer

/»-

Minus

agenda grafjandi, , ad fpolia CI. Cocc. allumfit ^^fe^^r^,

bncando quafi m/v<;V expeditum, lubricum

Ad

partum quoque
,

^rrf^/TflPfr?/»»

quomothi-

in Hifh. & P/Af/ do hinc traducatur dem oiknfum , coUato tliemate ta^ ,
,

ejuf-

diffundere fe , i|»fjK2^ , tanquam y<? dcnuaarff exuere fuis latebns. Eft ergo planilfumc XumA-jiTi u:. zSam. 23: 10. I J>^;^. 31: 8. ubi eli Jpoliare cadavcra. Jam vero ut noftrum

^

&

que derivato £07)3

fumma

lubricitate

Vf, 17.

Non
TMih^

lutum dementarium \ a lic diitum. uegaverim equidcm , lOty
j

verti, /)«/«ffat D'ti'5<"1 ru/it , difpijjuerunt tria agrfii^aay iw ternos fe globos compofuerunt.

commode

Jiroopen a cute dcrepta transiens ^dfpoUationem, fe mox extendere coepit ad grafjiitiones fpoUorum caufa fadas , fic COJJ^b quoque illuC vim fuam permifit. 1Sam.2y.x7. Philijlai

]^"lKn "^P

It^Lffl

,

adfpolia agenda graffan*

Sed commodius adtiuc pu,

tur per terram.

tem quod
Sic Ellipjis

cxprefli
,

preffionem dare

loci perfpiciendam. la primis vcnuftum eft pro D»tI'N"l n^^^'2 i vel Locujla fchemaJV^/A 3: 16. t];;^ 12^3 Chaldxi trta agmina D'iI-'N"1 n2'Vti' avolat ; ubi alludrtur fpoliabtinda gra(Jatur fafti, ^12^ impetum dederunt. Confer, \ Sam. (imul ad arbores cortice derepto nudatas per haGIf: 2. Jmalek yj flJJ' imprefftonem dedit i» cc fpoliatrices , quibufcum ibi comparantur ipfum , ^««»2 adfcenderet ex JlLg^pto : ut nar- copi.t militares. Cum hoc thematc conferenratur Exod. 17:8. cujus 4. con]. eft Graf'' dum Arabum <X»**'
erit

quem

ex ufu illo t-m-nji^ imfupra adlUuxi tf 8.

Obfervetur duplex conllru* dionis ratio i Sam. 30: 14. unde reliqua evadent expeditifljma , ad eiegantiam cujufque

DnCD

^

pV

Ibid.

Opportunc
teritur

fubnctSlitur 1t3&*5*V

Ra,

,

dix

tOCS

pro Exuere veltnienta
,

&

fatus fuit inferendis malis
inter fe grajfati funt

:

&

6.

Jtti-ujL-ij^

quidcm graviere iUo Jignificatu
, VLXnfpoliare

quo

L't:ni fu-

damnis l^ malis. 0L.MA.Jf

ufurparuut, pro dcreptavefie nudaexcutere.
cs'

re

,

nudum
,

fpoliari

hominem

Ita L?'!'. 2: fj. Confules virgas expedin jubent. Et
eo infefiius cirliilor.

Violenta ereptio opum , grcgum ?jt.c. (5cc. Sin Rarior mutatio 5" ^^roSchin folenne. in T quam indicavit tamen Clav. Dial. Origo Ra-

^

mox

Qiio ferocius clamitabat

eumfcmderc
liarium
,

^ fpoUare
l

dicis

«>*«»

in Lexicis

non comparet

Iterum L.8: 32.

,

quse

hcmque Cic

err. 4:
,

40.

Notum
Vide
Foff.

hinc
,

videtur reducenda ad t-><>^ tradionem vehe-

_//(/-

>^/i/T>Jft4o»

in balneis.

Notiffimum
vel
in

mentiorem iivtcarptionem
Oti^Q

& fpoUum

pro

pelle detraiia vel Ijeonis

jundam. Hanc principem

cum laceratione confuiffe poteftateni S

Serpentis, live Exuviis.

Etym.

admodum veri
vcftis.

voce. Similis ferme ratio eft in DtJ^fl , quod hev. i: 6. Mich. 3: 3. fignanter in ^f//e </?traila adhibetur. Inde ad veftimcnta detraila & derepta vel violenter, \c\ feJliManter faltem , transfeitur. Vide Hof. a; i. iWrf^, j; S, Job.

clivis gradiis

nemque

eft fimile,nam inde proad detradionem cutis , fpaliatio-' Ejus poteftatis primaevx vcftigi-

um

oftert
,

vox Ia^*"J
concerpium

petiolus dadyli. Froprie

carpturn
ticfiali

unde

«

pracerptum , forma par , pnefegmen unguium aliaruni-

%4

C O

MM

E N

TA R U
I

S
nri

i

18 Adhuncurqueloquenterave-

yi2

i!:N'i

N3

imo

nr il^ 18

1

nit&illc, cjuidixit: lilii tui 1 ilia?- o.Tnx n'D3 p D'nC*1 D'*?:!X Tmj3T bibebant vinum, in que edebant, ctomo Frati is fui primogeniti. 19 Et ecce ventus magnus venit 'I3i'0 nJ<3 T^^M^i ITn n:n"i 19 inde ex ulteriore delerto , & corri- u,^,^ ^^.,^^ ^-,,,^ j^,^ ^ puit quatuor angulos domus quae cdlapraelHuperLiberosmoriuique ':N-pT nD^^cxi imton Dni*:n-^i; -i^ funt. Et elapfus fuin folus ego , ad

&

*

;

.

non'?
Dp'l

renunciandum tibi. lo Tum furrexit Jobus
;

n^^J

*
'

,

Ltcera-

rj'l

"«'^va-nK
.

ynpn DVX
^^

10

yitque pallium caput penitus attondit proltraiuique humi adoravir. II Di- nt}xn 11
:

&

^

quam fic reprsefento ; Prgfe.no ad, hnc f^me» tn i^rMiarw;'^:^ ufque adficumvttimiiue C3 f. »0» protuUt quicquam. \ Hoc elt etiant „ .... I re. Radix iplu 1=-*«-» non cxtat quidem in f„.t,l,frm.e luxtolji/ima: arborum Jler.ie, Lexicis , lcd & alia iiidc exulant bene mul- ma»lere. ta , ut tieri allolet in gencre hoc , qu» tafj_ j,o. Solide Cl. Cocc. ad iftud Op'! inen fcrinia vctera excutienti occurrunt. Per y-^^,.^^;^ „^^ ^ ^;^„ ^ ^^^ ^ „,_^^^,,^ ^ „1^^^^ 6c/5';« quoque repcrio fci^*«-» , idem quod omnino /f./;;//;rneccire ell iutelligas. Surgcre !a.^AAA.5 in Camufo , ibidemque ipfa Radix in facris elt ag^redi agendHm aiiquid. Non .". perfualit Z)u<^Z. Ai^?«/i/*, qui putat 7'-''''«»« de, L 1 laudatur , ejulquc 7. «:(-«». la-»«-«-J) icribi hic ut magnificum l'atrem tamilias qui , inandata ^-*^*^1 05-JtJJ ^«w; yii/fr/< ut oninia difponcret , l_A.-U/. i)l U)^=JJ -^ NoUcm talibus fuaviludiis _ cundis daret. J"» De ligno duaiir tJlTajN !?««/" tr.ingitur tiin- jndulgcrent Viri prxclari. Solidiilime Coccehumul.t mutedend> \ncc adhiben yuteji mji ^^ remo\ erat quicquid hic vel de menfa , vel riu. t-v his omnibus fatis , crcdo , elucct '^^ alia quacumque«a«/>^f/««^erat cogitatum. . :CtJ^Q cllc propric concerpere , curpcndu « ttoi^US Qip apud /fiudeque rcliquas Ptotntus hicce ulus verbi dendo dctrahere derii^ere
que
rcriitn
figiiificare

poteft

;

iJem atque
.
.

vnrietate

t^^c^ quod p,.gcc,ptur

l:f

refccal^r de ulijna
.

&

l^

.

-••

^

^

,

"^

&

m

.

,

.

,

1

•.-

,

;

fi^niticuioncs fponte fua emanallc.

^^^g,
c^,p;t
^

^

quoj
,

;„

Camus
.

pcr

«JUL

ij/.;>, /«-

Vf. 18. Voculam !),• qux alias ufque ad fonat , hic pro "^W uumic politam e(le mac }• i iv gno confcniu tcnttur , quud cu bib prascelle1

aggrejfus e/} , iutcr ah'a , e\poiiitur, ad. •; , / . ^ "^l • Jurreduita ohrafi vu eari 5*(3-a-J ca-<i—» j ""'-'-' K'"<*" vuigan ^^^
,

^

Habes eannunc Sacrum Scriptorem dem phnUin iS.im. 13: 31. Siguat etiam _////t/fque ad ; vei fimplicitcr , uj-fue ad hunc lo- dturn , tmpetHmqite quu quid capejjimus^ & <igquentem venit isf uhus , ut Ihren. 4; 40. Re- gredimur ; quoa fi tum hic , tum alibi loco"vertamm- tWXV "^V "'/''"? ^J- Oominum & rum attendatur , plcnior adhuc cxillct fenrit.

Sulpicor tamen dc indullria elle varia-

xit planget pro occacpit plungere.

tum

,

&

voluilfe

:

l.Sam. 9: 9. L.tmus ni' uf/ue ad vid^mem. Vcl clegantiore ticxu pro W«>«d.-i'&/f lo.jttcns erat h,c , venit i^ tjlc. Ita Jon. 4: a. »nvn m* O.im udkuc ejjem in terru mea. Tj; ^ ^j,' juaguntur quoquc vcnurte //liij^^. 2: 19. i.on lane eodem iigniiicatu , fed grata cum

HNin

fus.
/ti;J.

lcat frj

"^B^S"! flX fJl^V litne ton.ice , ,

Difputatur quid va-

an

vtllcre.

Pollcrius

calculo fuo tirmavit Cl. Cocc. , docens derivatum fj propric f)nare l.tnam viifum :

&

*iav

flfj

J-^^-

<5.^

37.

A^i?///"

/.'«<

;

Fellus a

I

N

JOBU
mn*
dc'

M.
7.1

C

Ap.

I.

^S

D-,yi '»s*

pn^

*ny' D"ir

tris

Dixitque;Nudusexutero manudufque revertam illuc. exii
:

;

"jnaD

Dominus dedit & Dominus abftulit fit nomen Domini benediftum.
,

a^ In

rWWonomen
.

votivam , religiofeque nutritam , quantocyus duxit obfemnte Varr.L.z. loci appofitilfime Mefprms in ufu tuit detonde. Simiiiter heic de R- R. qiiia ''*'^'^ vnlfura fuit fuum caput , ad gravitatem ludus pingcuquam tonfnrci. Ergo pro attotondit capiit ,ex- dum, abfque impatientia tamen muUebri, quac nonnullos , vetht hibetur a Coff polt Rabhims Euripicrinihus zellendis femet folari folet. oii«'f,!p;V/V/«/,improbante " capillum quidem in Androm. 1209. inducit Pcleum dis etfet Jobi 7ra«®-. -jtr , quod nimis fubitum nuncium ocBoch. in hsc vcrba erumpentem , ad priore {ignificatione tondendi itat pro cifi Neoptokmi , in graHieroz. part. I. p. 4S0. 481- oftendens

LXX.

vi

luau

capita fuifle attonfa

:

atque haiic vmi
fimul

ex Dialedis

Syriaca

&

y^rrt^^ir^

adfir-

Ou

aarti^'it(^gsf

H3f(l/.t

',

mans. Id hic multo meh'us quadrare quam impaticntem capilli Vtdfionem eviclum a Cl. Schrnid: Adhxfit CoccejusiAMich. \: 16. 'Hlp
i\'^

ubi tonfiram nrmis dilutam difputans pro vulfura concludit. Sane Fac calvkiern tondeto eft languidius : nec video fcrupulum aBoch. fublatum. Is ne quemquam teneat, effe verbum grave , quod pcr memoneo

y

Scd forte chara&erem Viri fortis minus feh"Utique a Jo/'o fcenam taciter ibi fervavit.
f„is major celfiorque

U^

lem alicniorem eflfc inde apparet quod cladibus omnia hafitenus fortiffim: eduret : cum qua nnimi magnitudine non puquippe feu demejfio comx gnat rafio capitis
, , ;

tere potius

rcddendum

fit

,

quam

per tondere.

In

Cir/za/fl

habes Oi^^iii-^ ]^

^^«-^31

^
part:

offiquae ellet intcr folennia domus ficnere^ , Multa hanc in cia pietatis erga defun£tos. rem adduxit B9f/'.//iVro;;;. /'(ir;. I p. 482.483. Eurip. Alcefl. vf. yil. hoc VOCat xHff !n>S.

&

m

Radix
tlf JID am 8.

^

rt J

i» crine

is'

'n herba Jicca

cum

fix

Tifiviv

:

fignatius

adhuc

Ibid. vf.

^iy.

r?J

^fi refecare

cenjugationi inejl.

metendo ; qu.e vis etiElegantcr hinc Hiji,
i/"^'
,

Sarac. p. fi.

&

6i.
,

•«."'J^

MeJJuit cafiofculo ora:

fut

demeffuit .rationis infigniore.
ejus
,

pracidit

Sic Ovid

Metam. f 104.

Habes non tonfum luguhrem ut Acciiis loquitur , fed demeffionem coma admota novacula ,
,

falcis injlar.

Hanc

proprictatem
tJl

Demetit

enfe capttt

•—«
&

f ff J

apertc

1

prsefert

quoque derivatum
per falcem
,

pro defedione

graniinis

quae

Arahibus

j-^^j

Ubi

vid.

Heinf Adifis
10. 147. contra

Cl.

Drakenh. ad
61.

fJIO

,

Sil. Ital.

idem

Sil. 8;

Vf

defedive pro ffJJJ vocitatur. 21. SoUicitos tiabct interpretes ^lJt^^?
illuc
,

Dum fiavas

bis tondet meffor

arijlas.

Hinc jam demetere comam

metere caput elc, gantcr , cum quicquid Comarum eji , detondetur , & quidcm feJYinanter , raptim , trepide ; ut fit in confternatione , ac mcerore. Non

fac qr mete.

Mich. i: 16. Calvitiem Egrcgie etiam Jer. 7; 29. Mete Nazir,iatim tjmm i. e. Longam ijlam comam

difplicebit figura hsec

nequeat. Hinc nOB' ieiKltKSi a multis deflexum ad Terram cujus ;» A_/;»» , uteroque veluti fepelimur mortales. liis illuc vel /V/o redire , eft /f/i/re illo quo plures ahiere , pcr fpeciem Reticentite & Euphemi,e. Subtilius uteriim matris , etiam in priore membro , figurate ceperunt nonnulli pro prima hominis Origine e pulvere , ut Job. 33: 8. Cen. 3: 19. Argutiusadhuc Cl. Schmid. hinc
rediri

nOJJ' Revertar que Matermim

quum

in

Vterum

uti-

&

D

eli-

i6

COMMENTARIUS
fnr-{<'?l

IX In omnibus hifce nihil peccavicjobus; nequeedidit futilitatemin

2VX N*jn"K*? nNr~*?23
;

2*

Deum.
Deo quicquam
vtis

D^nSyS nS^-t

CAcllcuit Natitram ntortis piorum , qni qnemadynodum ante nativitatem incluji trant tn nterOy Jic quum muriuntur , non pcreunt , fed qnaji tn ntcrum matris redeunt , ut inde detiuu excludunttir
,

fripjit
iji

vitioji

,

incondittve

;

nihil

Dei

&

rattonibus hifce
,

tanquam n*?Sn

infuljtim
dit libi

quid

ZC minus faptens taxavic.
ut infuljitas illa

Adpo-

^

felicius, in Rcfitrredtonc tdtim.i.
5"

Ure-

non sque arriderc natur in ftrmone Jrjbi.
,

guct vim

ywi^

,

quod

Rc.iiiu.n

co

,

tin.ie

fermc
ftilfi

grefjiis contigeraty

infLTrc dcbcat.

iicd

rumpa-

iebant
mijijle

Aliquid iii tur iicccfic cft quod lic tcnditur. quod meiirc habuilll- putcm Virum , roH latis enuclcate cxporuit. Id evolvcre co-

univcrfus qui ncgari autumunt Jtbum aliquid i>iac abjHrdi aut corde concepijje , aut ore e,

&

ncmpe Rabbini interpretum chorus maSic

Dodum

adverfus

Deum.

Cl. Schratd. latiorc

nabor Plane

,

vcrumque

loci conlpeiilum prxbt.rc.

adllUC adfpeclu , Ncque reddijit abfurditatem De«. Id ita explicat. Quamvis Deus ipli darei

ficri

nequit ut '^ihus in priorc

mcmbro

mala
Julfi
,

,

nou tamen Deo rcddiMt quiiquam
five in didtis
,

/'»-

non
prie

refpexcrit ntcrttm

didum

:

all

& p.ofecundum membrum niCN
matcrnum
'm
ftricle
,

live in factis

,

qualis chce

rat laceratio pallii&.c.
fentciitice

&c.

Habcnt omncs
,

utcrum matcrntim \idelicct , jam imp-oprie & figurate nos ducit ad gremium tcrra-' , qux & ventrem habcre dicitur , quo cuntla recipiat rccondatque per mortcm Ibluta, & Communis mortalium Ma-

nUti' Reicrtiir

illuc

apparet fjgaci Lec^ori , talem efle dilfenlionem hanc , qux nunquam decidi queat , nili cofe

quo

commcndent

fed

&

piofior

Lingux

cognitio prxluceat.

Haile-

tris

nomine

lalutari
in

quoque Ibkt. Sic

nus

fcilicet

cfl

/•;'-

non
lii

gura ex Ancipiti

vocibus

|02

^'cnter

&

continucrit.
0}i{

dcclaratur
com.-.IctHr
llatij.

,

Origine liquet quid ^pH Lexicis pcr injulfum ferme notionc nrrcpta ex Jjbi 6: 6. /I/t
ohfqtie f.dc.
««/«//«//-;

m

M.iter , quae ut Gr.ccis Latimfque mirifice placuit,ica inOriciue, ac prxrcriim inter Arabes
rctjnat.

prolatum

Aliquid de Scbem.ite ilto alibi a me & uUerius prorequendujn forte. ,

Ad
tum

RcfiirrcJiioitis

fpem tidernque

Scd quid venuyjwey^r? Aliiad Tautologiam eVitandani ///y«>J//>« alfumferej Cocc. in Lex. i/icoudilum quod mn ell para-

75n,

quxl'on.ibcriit

,

quaili '^j-

habuilFc pcrfualiirimus fum , locum taqaicmen huncce traherc non fullineo ; quid de vcntre vel iitcro terr.t rcdditttrx tan-

tum

m

oportet.

Cl. Hutt. in

Smegm.

Orient.

&

reccptam illam vim infuji
putabat ex
odorc fuit
;

&

mjipidi illullrari

Arabum

jJk-«-J

Minime

fragranti

dem
rx
,

,

atque in dias
,

luminis

oras
,

exclufufpeciolius

fuis fatus
eft

diiferi

polfet

dum

Ncmpe non videnquid natura locutiouis fcrat , fcd quid tcopum fcriat , cum mcntequc loquenAli.is 'Terr.im gravidam , fatis confpiret.
quam
folidius cenfcrem.
,

tuf[ticfuos enixur.tm , poire pinj^i , li dubium cuiquam forct , lirmarem cxEjaj. 2)-; 17, ib', 19. ubi bis \l\\jigura adhibetur.

prjptcr neglcdum aro, mattim. Hoc in Coccejt illud no» paratum ut oportet fic fitis quadraret. Vcrum enim veroparum per Negativas illas Itlcas promovetur potuilfctque Magnus fane in Orientalibus Huttingerus aliquid Pojilivum ope Di:ile<^i Ar.tbicit produxilic , quod grato fe lumine x-

fpcciatim

quis

&

pcritis inliiuralfct.
,

Ncmpc
per

iltnd

Nun
dc-

fragravit Os mulieris

quod

^.^-«-J

fj. 22.

Hxretur
>

in phrafj

nb^D
Non

fnj N*?

D'n'7J<'7
fulfitatem

vertentibus aliis,

attnbuit in-

Dco
,

figuant , efl fecundarium , a primariu fignifiGaudet LinCMufiliv.jvit , filivam exfpuit. gua Arabica v nnis fputandt vocabulis ; in -qui-

fequuntur

Qui prius , aliis non retribiiit. iterum divcrli abeunt. Cocccjus
,

bus frequentiflima funt ^J-i-J

,

oi-i—>

,

&

n 5n
/

infiljitatem accipit pro vitio

quod Dei
San-

t_A-^

vel

<-»y^» quorum
(J|^.>>J^^

jullos fines fic

virtutes minueret, ncc ejus Majellati ac
ftitati

regic GjauhariHs

congrucret

;

quali fenfus foret noa ad-

I
Ji-.;v35

N
f^

J

D B U
^.

M

C

A

P.

I.

17

j^ ijj^l)
,>>j

Exfp!iH>it fubftituere ; fed faHtaiti eft elcgan'tius. Ex Ancipits ^oEfechiele intcnditur quo-

JjL;o Ji-i

^^5

cJi-i-vJ!

quc Dodrina falivans quali ', lidtft futUis , jc. juKa, diluta. Eo colore didtum Jobi 6:6.
livans
nullu fale fraditur/t''.

.,

fpicictur. Sic 'Thre-n. i: 14.

de quo infra diProphetx tui videfalivans.
,

runt ^^TS'^
3$C

N")£J'

VanuM

^

Porro
ut Scfa"

J_«^-3
^-^-^

fuhjlnnt:

Th^TS
,

Saltvationem T\gnzt

livatum

faliv>e injlar

^

J^-3 J-=vJ

<r'»l'"

*^

ejeBum ex o

ore.

Ejus

primigenium fegolatum J_juj
apud Gjatiharium proH^t;

bpn fputatio
J-.«-j

&

/SH

fputum ipfum apudP^;>«j;; quod
tili
,

^pro jejiino.,fu-

infhlfoque fermone
j'^'. 2.3: 13.

,

T^

|/<|^^5-ij

^AA«35 J.«Ja-JJ

ufurpatur

temere ex ore ejeSio /» Prophetis Samariie

/{.iJ.'X

VSn

eandem ferme vim habet quam
;

Similiter Jui^. 24: 12. pro vidi faliv.iiianem. temerario futilive di^o poni , in loco rcddetur.

*^T!3 fp"t-'vit

nifi qiiod
,

tenuius fit.
:

Primum

Ex

enim
ffiiit

efl

pH fpntavit
)

exfputavit

dcinde '^t^TS

hifce jam tandem perfacile eft ad dijudicandum, qusenam trium interpretationum in noftro conte);tu,ad LingUcX genium proxime
,

fahvam , falivavit. Indc torro nfiJ Cj' conj. dat 'n5J qu£ fcreationem fitgnant. Priraa
fut.

'^SD'

'^^ ^'^ '^^"

Poeite--

Aledia videlicct; quxnihil infulfi a acccdat. Jobo cogitatum , atqae ere prolatum fuilli;, ilidicati ftatuir.' Reilat tamcn haud levis adhuc

fcrupulus circa conftruCtionemn^^Sn jnJ tv^
.,

Quumforbet inde conviva gentis
Inde etiam dicitur
,

exfpuit.

J^^j^ 7ji{7
vir

,

non dedit jejunam futilitatetn Deo
fatis

,

Exfpuit incantator

.

Et
,

quod non
fet in

hanc

commode diftum videri pofmentem. Hac difficultate prefreddidit
,

7Dn

1

'fi

1"'^

aromatibus non utitur
expers.

fra-

fus Schmid.
tavit,

fuum

retribuit

,

excogi-

gr.apti^ [penkus

Talis

mulier

73n!D

Eadem motus

Cocc.

vecatur

:

^
,

rs aiiqiiid

4. yfinX ^T^ ixodoratiim reddcut in illu Poet^e.
ift

nionem improbavir.

Ne

opiquis itaque hic obha;-

communcm

reat, aftumat velim fingularem illum

ufum

W
Qhx
inodaruyyi reddit

?nj

dare.,

quo

valet edcre, emittere ex ore,
dedit

Amharum Mufcumque.
muUerem pukhram, Ducia autem ell no,

Nota formula ^*0 jnj
Prov.
i: 3. 8: i.

vocem fuam

,

Verllculus
tio
illa

ille

laudat

&

alibi.

Sic

rbtin
;

pJ nh
,

mnho fragrantijfimar^.
polterior
,

Non

dedit

jejunam futilitatem
''"

falivationem nec ex orc

quafi Mufcura ut dicas jcjunum reddit Ambarum apud Latinos quoque jejuna difta , qusc putidiufciihi funt; ex ufo illo Plautino Mcrc. 3; 3. •13. ycjunitatis plcnus ; anima foetida. Propriea Salivis jejunitate

&

:

G^phisl

Deum.

Nihil

t.^Ie

nec ex corde emifit.

Mirifice huc facere vide-

tur tritum inter Arabes Proverbium

O—J

^

(^i:^ ul
ilore

fjy-fO^l

Fieri nequit

tit

in pe-

tas itaque verbi '!>3n eft Salivavit

;

fputavit.

Hinc '^in Salivans
diluta

figurate in cake fluida

&

Ufus non exfcrcet , quo
,

fignificant

eum

qu! htditur
relas

apud Ezech. 13: 10, 11, 14, ij". Habes adfinem phrafin apud Plinium L. 9: 36. mu-

atm
in

vexaturqite facile erumpere in queindignatione conjukllas. Utitur Ha-

tm

ririus

Conf. 6. gy';^»^
,

(JsiJ i) Nunfcre-

attrita

leutorem

cuiufdam

cera

falivant
"'

n
P''^'"
'J"'
'

'furpur^.

Polles haud inviia Latinitate ibidem

^^

"^'^*

^"^*

.07

Scholtaftes

/-,/?

i8
^j^AiuXJ

COMMENTARIUS
^
iJ

J-^-4-31
^)

oJl

g^l_^l
lyl

Alleg-.ria audai
eft

^jC,^
aajh-lns.

Uf^,

/» /»..?«r/

C^J
^Jj^vJ

^V^=3:Cj
ij./»

«jl

j.j^_

uiio

^^xc-r/i
"(^^

/^rr*».^

Ejus /irM//o

?^>«>

e>
,

>—* CjJ^ Ji>J
/,l-*Ai3,
jitri

*-^»
"0
^"-

fputMio,

ti\ coHiueJlio

h

cuynplora.

^1__jL>uJI,
EJ}
allufio

^
lit

OX^JUl
:

c,AjJl
'

fuoE forcii

ad Proverbium
qtio

^

ueqmt quit
ntbil pro-

Urum
leves

fcreet

Ujuf

in pecfore

innuit

eum

, par c•^^*""' f"-'^'"''^ /'«///^«/•/. lignat X'fr*<, ,<9 vi exprefa. Dcnique Jefiucaj undaiite

wr^M

^«r/tfWi«j

quam

ferre qtiud initcet

mutatum intus in pedore amorem , concepthmque fimuUatem ac inimicitiam. Dciciioil ibillaririus /1l>Mzeydum, \ irmia callidiiraiium, onmes injunas forti pedo,

&
\

hac fpuma ejecJas vocat putta iterum querclas & vanai , quas torrens \ ecboimn vehere
ejedare
1

folct.
•••i-\i ^'t.J)j

Aiinotavit
^>«.0)
e[}
»

^^

-a

ii

^

ibi

Scholiafiet
\-\

ii JJ) cX*UI

re fujlinentem

fine qtierelis

,

tliMwd

t\\x\cerii'

<_;oL_,J)

t>,vilj

tum

iiitus

pcdus.
,

ncm probum
«lceraiur,

Si defcripliflct homicui ne cor quidcm ad mjurias

us-, "^il

' «, //'«/'«»-* ;

"

Isf

u

M:nui

Pi^^ fcreare
;

quam

««^. nnaJ

^'^ /-««//«r ;>ro

^
N>

codem dido
,

proverbiali

cum

col-

quod fcreator

ejicit.

Permittit

ergo

Genius
0.-J

laudare potuilfct
«/

t^O..'^

UJu ^
hic

N.nfcre-

^'"S"*
^'"'

"^ Proverhium pcr

ctiam meretur alia allufio ad idem proverbium , ci 7^« /Jereid. querelas in quas eruperat ob Fortunum niejus.

pedus

Adfcribi

1"°<i"^ cnuncictur

^J^U
»f^/s/>

fynonymum »?3n
qui» Ufus
.i

Jjtoj tJJto

u)
,

/^i<r//^

misfibi imqHamJic exctifante. ^ ^
'

'\ ' ^ '" f'.^''^" fi'"' partmi in f «i^rf /<»j

^ parum m
fP"'?''
.

,

^'"'
li

, ,

,

expojtulationes a-

fj

'""^P'^
,

mariores.

Hunc jum ufum
n"7i3n
fpeetatim
hic

premamus

(jiL.:^ 'O' J^^J l-SJ' t/J^y»^^
"&.

fputatio

denotare

po-

^-42 l_fiA^l4J

^: ^ ^
Ijefi

/*

l

r
:

«J

tmi amaramexpojlulaiionemcipe&oreexttlcerata
erumpentem; ita taincn ut ^('«c-r.?//»» quoquc idim fputationcm , falivationemque in verbis indecentibus

Hie tantHm fcreatio funt
fi ebulliit;

in peilore

quod

quem fenfum genuinum
fejlucas undique ejeilat.

Spuma undans

figuratam teneamus r hujus loci collatio Caf. i: lo. coutirmabic.
,

futiiibusve

CAPUT SECUNDUM.
^"^'/i

I7T
XJ

accidit die

quodam, CnVxn
iid
:

\i2

INnn

DVH 'n%rerfi
'

ut Filii

Dei venerint

fiftendum fefe apud Dominum venitque Satanas quoque in medium eorum , ad fefe apud Dominum fiflendum.
2-

DDnn

|Uw"n"'D;i NID') nin»""^!^ av^nn*?

;

ntn»""'?;' :2i*'nn^

Di-

noNn
vatur

2.

Ff.i. Ad Caj>. 1:6. Vim verbi ^Af», proefcrtim in hac t^orma Hitpah. dcclaravi, qua: nunc adfert ajjiduitatem frequentiam miniJlrorum, Regi fuo ttdparetfdum ad julfa ejus

c-.ipeilenda.
,

ad

Hoc quem

ipfo

autcm fcrupulus

lc-

alias forte

olfendi poifet

&

quod
Isrftm

& Sata/i.is dicatur venijje in medio AngemH' ^]^ SVnn'?^ 1^'^ ianuitur,eum
/Ip*

f

N JO
jpn

B

U M.

C

A

P: II.

»-9

iDi<>)

mrr'--nx

]mn

Ninn

Dominus Satanae,undenamadvenis? Et refpondens SaX Dixitque
tanas, ab incurfanda , inquit, terra,
in

eaque degrallando.
3

•jsS

nojrn

iDtJ-n"'?^

mn»

nox'i

3

Tum

Dominus

Satanae,

num-

yno noi
ir':'^':'

D'n*?N*

Ni' ntrn

on

j:"j«

quid tetendiili cor tuum,inquit,adverfus fervum meum Jobum ? quoniam non eft,qualis ille, in terris: Vir redus metuens Numiperfeftus recedens a malo. Etiamnum nis

&

:

&

12

'in^om inonn pnna inri

quoque obtinet fuam integritatem

quamquam

tu

me

inlligaveris
gratis.

ad

il-

;DJn lum abforbendum

4 Et
Apparitorh quoque nomiti^ ac titulo , ad fupremi Moderatoris folium quafi admitti,quin imo illuc quafi irrumpere flagitatorem importunum, dilatoremjue acerrimum ; qui internecivo femper odio probis juxta improbisque pcrniciem meditetur , atque ad hoc ipfum exfequendum, ediSo Coeleftis Curix cupiat armari. Hanc uotioncm non efle precariam,patet ex

hus

,

tuafque criminationes immota conflantia as

•virtute retundit.
Il/id.

'Huc fpedat
additum
,

illud

,

fuperiorlbus

en,

comiis

inDnn p^mO

imn

quod ^^^fri??/»? plurimi acceperunt pro firmiterretinetintegritatemfuiim., i» eaque perfeverat. Exillimo omnino aliquid fpeciale defignaeffe metaphoram a miiitia defumtam. ri ,

&

Arabum »-a1oj

,

& <-^|^
,

>

pro

J
,

Talis

eft

ufus P/. 3f

:

^-

nJ^T

P^ ^mT\ T"

tenacius inftitit
ufitari folito.

iithieJitc[He

flagitans

aliquid

Vf- 2.
ftra

Confirmatur cx hoc
i: 6.

vf. expofitio

no-

ad Cap.

data.-

nam

tisque cladibus Jabo ipfi otiofus fpectator obambulaverat,fed tanquam violentus latro degralfatus fuerat, ylfZ'o_^«r^f/lo terris

Satanas tot tan^ infliftis , non fane

Alii vertunt , Apprene clypeum'^ parmam. hende: fed melius adhuc dedcris , manufirma retine adverfus hoflem irruentem. Ad hunc modum Jobus , compaxaxctm cumJire>iuo pugnatore.,

qm parmam non
fadus,
i\\x
in

abjecijjet,

non

pii^i*<or(«

elfet

hoc acri certamine, led

inte-

gritatis

intonans atque incumbens .-quod lme;Vj(IZa//Wcitcrumprolatum.

non
pro

Hanc

clypeum ioxu manu retinuiifet. imaginemplacuilfc video Doft. Schr^id.

Ffl- Et

hic

vf

adfiruit

qus
'

Alio ufu militari n^tnn etiam valet ohtinere

cap. i:j.

pofuiad phrafin ^3*7 nOti'n 1^' cnim qua- tanquam vidor ; quando affini fenfu diceretur Johum non dejeflum dc gradu vehcmentibus draret dilutum illud, an animum advertijli ad illis impreffionibus , non depulfnm dc fua infervmn meum Jobum ? quum mox abforptum tegritatc, de ejusque ut fic dicam dttione , ac eum, funditufque deflrudum, infligatorc Sata- polTeifionc deturbatum; fed eam adhuc injigni na, fubncdatur. Omnino, ut in verbis Savidoria obtinere ; ac proinde revidlam jam ef^ tanE jadantia , ita in Dei refponfo irrijio fe Satanic, fe vel primo pcexerit,

hunc fere dem , quod a longo

y

in modum. Annnnc tananhelabas , cor tuum infefittm., odio bonorum ardens , in Jobum intendifli ,

fe

calumniam qui datu vidoremfore virtutis mercenarisjaSita'
rat.

imprejfwnem ? Dedijli equidem ; Viri fortunas , familiamque uno diepejfim dedijii, £((( tmcit i{iv:ilHi flaP Jj-

eumque

y

hojlilem dedijli

Jbid.

Hoc nexu & adfpeflu additum 'jn*Dni
"ID
/

T/^V
linm

eifnt

Et tu me quod valet

provocafii
,

ad abforbenAt tu me provotaveras! VerD 3
.,

SfH

C O
pro anima

MM

E N

TA
,

R
jn'

I

U S
m.T"nK
|:oti'n

^ EtrefpondltSatanas,dixUciue 1"^V Cutis pro cute: & omnc quod quis ny3
habet
,

-^CN"")

(rn 4

c*\N^

iL^-x

^ji

n^y-iyn
ii;*£j

fua dabit.
S

Ve-

D71K
quod

y

Verbum n*Dn
i<is

i>'ft''gav''t

^

itritaz^it

,

frorit.i-

aliis eli

frnjtra, in cajfum;

aliis

immeri'

to, citra

caufam culpamvc.

ia Origine fua necduin latis innotuit. , nedit On'Dn) Tn autem inJliraJU me Secuudaria tamen notio ilta oihni dubio ex- frujha : frujlratus cs tua opinione, Jobo non emta. Ad eam accedit Arabiim ^^j^ , dejeilo vidclicet de gradu. Id prima frontc lic fitis arridebat, pulchre mcnti noltrx conquod eft injligaiit , irritavit in prxdam , in cinens; qux tll Satanum ut viclum hic deiu-

Viiox opinio con-

Djn

pugnam;

concttavit dijfidium, tumultur/t,pr,x-

,

linM.

fi-'d & DD*, Neinpc non tantum vel HDJ extitit unde manlit n'prT ^f>j, ;

mO

di

:

ncc tamen

illud
lioc

ampkdor,

quia prsece-

dens meinbrum
gnat.
di
:

ipfum cumulate conli-

ir/imerito

36:

l3. Jer.

3S: 21.
,

Hoc

riD»

iii

«>-*^

phicct ctiam , 7« inJhgaJU me temere , citra utlam caufam cri/ninaahabet enim hoc ncfcio quid languidi.

Haud
,

poteft migrare

per pronam mutationem f

n

«.luam in Cl.tv. Dial. exemplis inItruclam repcries. Sed, ut quod res cll diin

1,

Cohxrent voces QJn 11**^27 ad abfurbendum eum immerito , gratitito , gr.itis ; nihil tale commeritum , fed contraria omnia promeritum.
fit

cam,
fcit:

Iblidior

blandior forte hxc convenicntia, quam deinde ne lic quidcm Origo note;
<).ii«jl

Hanc amplitudincm
;

DJn
109:
3.

recipit

quum unde
1
:

&

^^"'H

hanc

ihjli-

gandi vim fumfcrint
1 .^e^. 2

,

parum

liqueat.

Ex
pro
;

24. ubi

nnOr?

cxaratur in 3. fa;m.

atque crgo queritur Dens de S.itana , qiiodfine caitfa al? eo ad 'Jubum adjiigcndum fuerit i/npuljus , quaji ille eJJ'et de initcgritate fua deturb.indus ; ut Mercero vifum , rcliquifquc
crcbro
ut P/.
35-:

7.

&

alibi.

Non

prxt.

Hiph, colligere
vel

eft

ctiam

nHD
quo

ferme intcrpretibus

niD & nD»
du6tx ex funo

MDJ

fuiirc

pronunclacum
ov».«e«ii»-<>ii«
f.l>ilo

fcd Deus integritatem Jobi, antc plcniffime dilaudatam,inligni nunc
:

ornat accclIione,ex co, quod abforptus Qitli
citra ull.im

quod conjeduram mihi movit
illo n.ittiraU

&

lule-

dinariam
,

mus

canes in pr,edam

pugnamve
:

injhgare.

Hoc do

alibi hitius

plus quam vcri limile ctliciam. Egrcgia hinc lux noUrx jam Itatim dikicere infentcntix acccdit,

examinandum dabo

&

gravis adtiidionis-fcMi(/<»'W orrevcra , humanitus loquen«.V tale commeruijjet ; fed potius contra,

tam

quum

&

rium fromeruifet; quod , inquam , nihilominus Dco adhxferit , ncque \ cl orc vel corde murmurarit. iiicjam cluccfcit is confpcttus
loci,

cipit,

quam

appolite di6tum "li^SD^
eitm.
,

*Jn'Dn

qncm

in

priucipio propofui
curon.itur
,

,

&

'Jobus

JnJligaJU

me ai ahforbendnm

Nempe

tanjuam Fidor Divinitus
lionc

ex hac ri'Dn propriam fedem occupavit nollra conjedura , in inJiiga-aJis a^/imaltbus ,
inter compUJiones
tiirfeut
,

&

ignominia

cum deriAddo Calumniatoris.

manuum
,

,

fibilofqite

,

ut in,

morde.int

devorent,
abforbere

Vides anf.im
,

qua verbum ^^7^
hic fuit

quem

traduftum

Cl. Cocc. fubcllc tacitam Satan^e provoc.ttionem , ad nova nempe certamina adverfus Jjbum movenda. Id C.ilvinifmum fapere pronunciat; DoiJt. Scbmid. & quamquam bonam admittat intcrpretationcm , tanien a fcn*

cum

ad omniitni forttin.irum trijlijjimttm ^ & ruinam Alibi alia occa* fio, ut Jjbi b: 18. ubi refpicicur ad voragiaem ferrs cunda fubito/orZ-f^.V//.'. Utruniquc ha-

uno

die, occajum

At ipfc, haud pocnitcnfu tcxtus difccdcre. dus alias Commentator , toto nunc coclo a gcnuina mcntc loci abcrravit, ac li ngcrctur non dc eo quod ctfecerit Satan.is , fco quod
cfficere voluilfet,
ii

Dcus

illi

id accrcdidilfct.

bes Prti:

1: II.
,

C]»'n ^)HC'2
ut Orcus, vivos.

DP^3J

^i-

Utinam
bus
facris

tludia

forBebimits eos
Ibid,

Ambigitur quo fenfu

cippofituin

DJH

>

If. 4.

partium fei^c commentationinunqr.am admiltcrcnt U,t l'r'ovcrbiales fonnulx iafigncm
ad-

IN
"]n»

JOBUM
p7iN'
r
IJsyi;
5"
;

Cap.

II:

s^t

N*r"n'7£i'

Vemm
ofTa

j^S^DK
nS2N'1 6

Ti;?'^""'?^'!

& tange

laxaagemanumtuam, carnemque ejus fi non
<5

']D")3'

in faciem te valere jubebit.

Tum'
,

addunt gratiam
li

Orationi,

ita

nil

obfcurius,

cortex , coritm

,

cutis^ fic transferri folet

ipfum,

foite

earum Orlgine haud perfpeSa, ex abNil mirum proconcifc inferantur. fluttuent fententi» circa '\^'^ "m^,

rupto indc,

&
fi

que verbum j/^'
nifque exuere.

excoriare pro Jpoliare
eft

forta-

"lip quod Proverbium redolcre fagaciores fa^ Ratio vertendi duplex: cile perfentifcunt. altcra, cutis pro ciite : altera, cHtem fnper cute.

gua Arabica

,

Sed quod

aliud interius in

Lin-

prasteriri

nequit

,

quum

diftinguit inter

ij-^i cutim exteriorem homicutim interiorem; atque inter:o-

Si prius obtineat, iixc exibit fententia ; Cidis pro Cntc dari folet : Jic qHicqmd qnis huSi polferius , talis bet., pro anima fua dabit.
exlirtet

nis,
ri

&

e>i<o'

ifti

cnti fubjicit figuratam notionein cogna-

tionis propinquitatis ; prout e.xterior cutis ficutem fuper cute l^ qnicquid guram pra;bere poteft opum & fortunarum. Priore illo quis habet ; pro fua dabit anima. Quam appofite graviores nunc plaf'T- Sadfpeftu Cutis pro Cute , elfe pofiet alterius gce , Jobo mfligcnd<s , exprimantur hac for~ mula 'Tange os {^ carncm cjus , nemincm falverberibus i^ cute lacera , fua quidbet verbera redemta mavult , ut integra cute abeat , quod lere poterit. Sciatur & hoc effe Proverbium inter Arabes pcrvagatum ; Adegit cultrum ad Cl. Schmid. placuit. Poflet etiam exponi membra viliora impendere amant liomines ad os , pro in fummam & dcfperatijfimam mifecariora confervanda. Id plerifque placitum , riam redegit. Quam tritum fit , patebit ex

&

ferics,

.,

.,

hoc fenfu , Jobum non magnopere adliuc adflictum elle, eo quod plagx non tam in ipfius
.,

Camufo., ub! fub /?adice

il«ju

reperies ^I^**^'

quam

in filiorum fitiarumque

cutim in-

(^aC

•..wJ)

i.Lv^S

(J»-*^/*

(j.LaJ) fi

^XamJJ
prover.,

cubuerint.

Vel etiam
fcciffe

,'y<j(f?«ra/«
,

guam opum

eum

tantum exinon autcm nau-

^LsJ) Ruptce funt fecund^ in ventre

fragium ; ac propterea habere quo fe in affliclione foletur ac fuftenEgo utrumque conjungendum cenfetet. rem, atque f-nfus iftos coimnodius elicerem ex hac ferie, Cutim fupercutel^ quicquidhoincolumitatis
vitie

&

bium tegrum produxi
.,

ut penetravit culter ados.
in Origin.

Locum
2. cap. 3.

in-

L.
,

ubi
,

etiam Gjauharius adduaus
penetravit
is,\A3:'')

qui idem illud
effe

ciilter

ad

os

ait

)j)

^J._a^

mo

habet

,

pro
(i

viin provcrbii

quemvis
ceat
,

,

anima fua dubit. Literalcm hanc concipio , paraturri efTe Vitam modo falvam auferre li-

fcJCAiftj

Proverbium

in rebus dejpera-

tijfir/iis, fpes opcfque interierunt : omuis humanit indujlria cejjat, Ufus eo Ib»

quum omnes

Ut vel cutis fibi deripiatur alia fupcr aliai7i , &c y, ut iicdicam, vivus excorietur. Sublimius d.-inde iihid excoriari in Proverbio nolf ro fignabit dcreptiouem omniumfortunarum., violentaynque amijfionem. Sane pcr cutim in-

Doreid, magni fpiritus Poeta

,

externas patct ex oppofitione OJfium, qux jam valetudtnem ipquafi diccret famquc adeo vitam defignant Satanas , vcrbcra fobo admota cutiyn tantum dejlrinxijfe , nunc autcm , fi vere viSor fit
telligi Fo-rtunjis

Carnis

&

.,

(^ilJ^Jl

(3jA j)

y./«

t>;Au^' Km/O

:

pronunciandus
gendas.
diabit

,

plagas

ei

ad

vitalia

efl[e

adi-

Sub hac explanationc nemo repu-

neque jam opus
quendi genus

allegoriam cutis pro fortunis externis ; erit ex Arubura ftilo id lo-

Ne

opineris

.,

Fortuna,
j

me
ojfia

dejici

Ob

calarnitatem
rttdat.

qu<i

rnibi (uhris dc-

confirmatum dare

,

ubi 'i,/^

yt
6

COMMENTARIUS
Tum
ijn

Dominus S.uanae, cn il- -^y^ lum inquic in manu tua taniummodn animam ejus caveto.
,
,
!

fern-'?^ ni.T ^rn^) 6

"^^^

"ii.**2r*nx

-jx

7 EtegreiruseaS.uanaseprefen- y^ nn» ja nN2 rcm «vn 7 Domini: percullitque Jobum ul- ^,,, ,u,^ ^^ ^'^^ 1^° ^"' T^''"^ 3VN--n{< ceicpelTimo; aplantapedis, ulque ^^^ ad verticem ejus. ^'^pip 8 Sumritquefibitellam.adfemct xim 1D Tijnn'? ttnn iy-np'l 8 ea fcabendum; atque in medio ci")£xn—i^nj ^tt'» nere fcdebat.
tia
;
'

J

9
ConTreJfaes
c:ii>ieo

Tum

nsNn") 9
cuffu ^ monentibus /frrf^K»» Criticis locuin habct in ^rav4oriiius taiitum vulncribus />/.<-

A
Oxz

Caeli lateribHS

ytH quemfivelpoli irruant , nntlus qtureretur.

&

^'j-.

Horatiano i:\\tx\% , quem , ft fra^us illabatttrOrbis , tmpavidum jeriant ruin<e. Vide» Fortttn.e adverf^ dari qucm atrnt «^ admovere dicatur, quum vitaLta ipla impetit ; non t/<//>« rA//> y?r;«^/Vi'<? ; qua luce jam ubcrius niliil dclidcrari putcin. r/: 6. Hxlitatur nonnihil ad ICaj n,t:C^, quod plcrilque cfl frva antmamejttsincoimnodiufculc. Aliis parce antm.e: quod paulocommodius. CommodilTimc, qui Cave ammam ejus dcdcrunt; «am revcra nOC,

f«W^,

&

P^ flammattone.
l|-'^^'=>tun
r;,..

nL ii ^^"^'^'

6equens T'nC illuftratum a Viris Doais cx
«»••>•

EjusOr*^*

alio in

opere indagabitur.

'"'""

/

'

"'

"«'«ur
cakre

i

«/f«i ex ,«-

iipud

yfrijiif/
^

protritum quoquc
correptiis
-^

vcrbum yjc»^ imaluit
.•
/j
/-

fuif
'

nX

,«/L»™«/^//

ex

r..

,c-lu.

Sicfz-;al,b,

"7^^
,

f Vocabulum ^nn ^c/?-» ,"*"''"'^ *='^"'"^ ^ '^''^'^^ "^^••'f;
^^"
,^,

^A-i'.' tcrc ufurpaiit.

,

per

^^^i'^ ^^^iXjcal-

fervatur iater Arabes
pJit
, ,

quibus

(j^V^

fcabit nec non, <j//)er(j cute fuit, quali ^^•i, piQipTkfttb/lringi, tum m Niphal tum Ad/ induere potcft hanc potcftatem non tan- d.\c^s fcabiofus fuit. Scribitur & (^A,—:^, ut Juf. 6: iS. quod habet paulo graviorem adhuc iignifitum interveniente /r.r/'. JO
,
:

,

Deut. 23:

9.

3''"''-

9- 3-

^''^

*^

''"^

"^^

'

^f

Exod. 19; II.
</frf

ni^y IIOuM
,

Cavete adfcen-

adfcenjionem
r S.tm.

pro

ni^yO.

Habes

aliu

catum yi-<i^// jfcrr* vcl ungnihus. Habcs crg5 D"in pvo fcabie afpera Deut. 38; 26. & ^jnn noltrum pro tcjla qti.i fabitur. Ex Dtaledo
^'^P^ '^'' '^^^
„ &

n -x flruclura
folomo. Id
qari s
ij^ji
;

c , 18: 12.
quifquts

-.M,s s*-, s-,«». -^pjn 'D "nDti'
,

Samech Hebr.eorum
,

,

tranlirc in

0l7i;'DXD Cavete,
r^,

in pttero

,

Ti

novx

•/ jquid adtcrt gratiae

^V^« apud tnAb' r„ . ^'1 tainen
,

/fr.;^..
,

C/^r;.
'
'''-"

noara dcmonllxat.
J.'«
, '

Ouu.a.
«^

,

pro vul"
llrui
.

per
'^

pro '^

tefl.i ,

^

'

ia'10 '•*"•'
I

^

puero.
/^
, 1

PotuilFct

ctiam
,.
.

i"'!.'^"'

nWn nX
»•«

ll!:::' iww

&

quidcm
^
._
.

.,

,

&

5°""'/
/ty/rf
-^
.
.

"^"^

Ipeciatim
,•

duplici ratio-^
: .

ne

cavete

cum

puero

mifceatis vos

item

.,, ^.^ niuspercpics cur Jer.ig:z. niDnnn

„,.„!^,^

"^" J"'^''"" ' ^il".''^ f/«i;r/rf indicatur. Hiiic plc^
II»::'
'^

,

puerttm-, tangatis , fcilia.-t, vel talc quid. Confimiliter hic , Cax'eto animam tanIngas ; vcl Caveto cum amma tc mifccas.
f/;r;.v

P'^^ Ps'-»"
ta

^

^

,

appelletur

,,

,

apud

,

quam Prophc
,

,,

capcre

debcbat

plpl

lageHom

a

laV

{^"in Jigulo tejlarum.

tcllige
7».f ;

fis cum vita , ^r«//^/« quoque ^«/quas A<;/4/K.c intactas elic juliit Deus nobilem Athlcts fuo palmam parans.

Dcpcrditum quoque thcma -njl, un.../^, „ L, Proft^t njnn7 ^^ '^^*^'^,
/^,y
^""'-;!

'=»'"^«1

j-^

(,
,

jcatpevdttm jeje.
buit €-&«/</.

Aliquam
J»Vj//y;>
;

yf. 7.

Verbum

HH^

Cs>>->

'-•>«J
,

/fr-

-nj

cjus notitiam prxplcniorcm confpc-

dum

IN
P'fna

JOBUM.
n^JNni
9

Cap.
9

il:

33

W'
'

"(niJ^X
,

iS

Tumuxorejus, anadhucre-imea;ntatem tuam? Valereju-

:

nai

DWN

lines

1^3

-inona

beasNumen, &morcre.
10 At

£tum

dabit
,

/irabum <^y^ fcalpenda
excoriavu.

derajit

,

decorticavh

Grave vocabulum

rctinens

de induliria poiitum ad fcalptitrarn excoriantem^multo vekcmentijjimam lignandam. Non perfuadent, qui ritum liinc cxfculpunt, lefe

tuam integritatem ? Ecquid adliuc Religionem dices elfe certillimum fundamentum iirmamentum noltra: tclicitatis ? tu qui ea fundifervidiiTime fcrvata , cradicatus es ,

&

&

Nimis quoque fubtiles, qui tejiam captam ajunt,ve] quod longius ea fe porrigeret, quam digiti; vel quod ipfos digitus cum tingiitbus mala ulcera obfetejia fcalpeadi

in luCta.

tus periilli

?

Siguantcr dicit
.,

'inSnS

'Tu:im^

integritatcm
ti
,

quam Tu

toties nobis

cclebras-

diilent.

AA foeditatem
fed

niam horum
fcalpta,

iimul acrimoulcerum percinet tejia , qua; non iimul
,

cum

excoriatione dejiriila

^ dcra-

fa fuerint.
ff. 9. Non nierentur refelli qui uxorem yobi detorferunt allegorice ad fenfus carnales. Rediirmie Merccrus teiuationem aliam, mor-

In co reftudio commcndailt. aculcjs hujus interrogationis , niii malis a(fcveratione;n ironicam eodcm plane redituram , iioc paclo ; Adhuc tu tuam obtines i»tegritatem. Vincic nunc Religio, &Felices, prxilat integros fui cultores ac profcilicet pterca mcrico ctiamnum in ea omnc tuuin prxlidium collocas.

miroque

(idet

!

:

bo

iplb longe
,

graviurem,
,

in

fomm

ingruif-

fe oblervat

dcbuiilet

quud qux focia ii. lolatrix eile malorum ea exafperatum cat". Idcm
cap. \: 21.
in

Vir Doftiif. putat refpici ad amarulenta irronia niulier iic

Ut

ob hoc fcrmcnto indignationis Virtutcm tam acerba fubire coadtas, fubjungit porro, Valere jubeas Numeit i^ morere. Nihil in his vcrbis quamvis imIbid.

In

,

ReI'gionem

&

,

m.aritum illudai , / r.unc , '.3' Dcum coilauda etiam moriens. Mitiore fcnfu Ci.Cocc. admirabundam facitfoemimm^ou perLinaccm Virireligionem, adeo ut tantum r.on miriens Deo adliuc Oenedicat , iu quam mentcm contiuuato iilo vertit
Adbitc tti tenes intej^i itatem tuam benedicendo Deo., ^is moriendul H>EC plauiioiliora , quam quEe liic comminiicuntur, de blafpbemia adverfus Deum ei'o^f??i/-'z, & de violenta morte 9s»A«(1«, , aliifque paratraconfi.fcenda, vel Sic biinarum maximam fa^cediationibus. religiofam, ociunt , quam fuiile piam , mnia fuadent. Noitram fententiam ex verMoli fione traluccntem, paucis declarabo. tentationum mulicbritcr fuccumbens conjux haud irreligiofi, Reltgionis tantum intenfifliillam curam nunc miifam faccre, fervente cuin maxime dolorc, jubet, eo quod Reiigioiiirnnc cultum Numcn, res humanas parum curare videretur, liid caeco potius fato cas pcrmitttre. Antiqua hsc querela. Tcntatio gravis , quae non tantum vafcula imbecilliora concuffit, ied fortes quoque in

pIcnis,&reprcheniione dignis,quod directepugnet cum charadlere probitati^. Duriores adhuc voccs Pf. 73: 11. 13. & alibi
patientitc

proltant. jubet Dcnn abnegare , non etbiafphemits impeterc; quaj prudens interpres mecum hinc procul facellcre jubebit :fed aliud ei l"yll^ma concipicndum cffc admonet,

Non

nm
de

('trtutc

,

mims, quum nunc ex

de Rehgione, de ctdtu jraccro Muplagis Viro Rcligioiif-

&

&

humanas caico non cfTe quod lummo Numini, probum improbumque juxta habeuti, tam intenfus fcrvidufque cultus dcfcratur. Hxc non ultra fcopum tcndi par cil vcl vcrum potius ut in tantum dc \ erbis hilcc relaxetur in quantum m.ulicbrcm imfimo impofitis patefcat , res potius volvi fato; ac proinde
:

,

,

patientiam

&

imbccillitatem fe

iis

immilcuif-

mam

fc, quilibct fentit.

l^aicre jt/bcas

Numen

ita-

que

nihil aliud

,

quam
,

cxfolvas te cura religio,

fi, qua hadenus

Daim

tanquam

Vircutis

fidc yiros qu.iil^wit nonnunquam. Ihid. Hac ni?nte primo pouitur

fcelerum vindicem fufpcxifti, & fufpicicndum omnibus inculcaiti. Mifafac cuniia ijla pr.ccepta fevera pietatis , nutium alium fruiizim j/irtutis tu<c expeiia , quam ut hrez>i fnb atrocibus hifct i^ ignominiojis'

Remuneratorcm

&

^

"iTli;

pla?is mifcrfim fpiritltm exhales.

E

ll^id.

34

COMMENTARIUS
rnSijn
n»X!2
^^

10 At ille, ut unaftultarum loqueretur, inquit, ita loqueris: itane vero bonum accipiemusa Deo , omni malum non accipiemus? hoc non peccavit Jobus labiis fuis. II Et

nnx 1213 rt^a nox»! i»S^pj mon—nx &j nairr
^
1

&

„^

l,

m

*

u.i.isn

lVnZC'2 ZVa NDIT-N*?

irarn

n
C^jff.

7^/^.

Satis

commode quidem
,

iftud

rVlf2

optime itcrum
mente

"^SJ delignarc

ait i^omi-

A/c/r<rr^, lic refolvitur

ur intlTat ueeel/iiMe.n
abfifui fpe

nem fpiritualiter mortuum , <fui veru

emiriiKdi ex q\.um finillram dc Dco lufpicioncm deinceps ipli ctiaiii Jobo adhxlilll- palam el\. Noii poflTum tamcn ciuin expoiiam
moriendi in
tflhoc jl.uu
,

^

vita careat,

ammo
,

corruptum.

Opponiiur t^'
:

}/iifer i. i iJla;

TDn

•f"'^
11^

propric uhertate jucct praditus

ncc non

3»nj
^'•>''

/>r*

ubertate fucci fponts

aliam adhuc faciem.vcjborum

D*n/N T^3' 3'^J 73j7
,

fluens. Vciiultc Efujas Cap. 32: f.

O^X'
,

NV

dtcetur Emarcidiis

nOT forma
lere

intinitiva

cnunciatorum

l/uUili-

raas.

{^ mori. Sufpicor i\.\\i^c formulam '•Mci t.ircjs Numinis CW/on^ volitantcm, qua Religionis fluJium , niinutile, eludcbaat. Geminum ell, Edamus , bihdmus : cras morimur:
,

Dco

tntem

Iii coii» textu nollro rclpicitur ad ufum ex Pf. 14: 2» notilfimum: Stultus dictt in cordefuo, Non ejl Deus. Calligat vidclicet , coufutat Vir
,

Apparet "j^J clle Eum vel ad fapietttiam Emarcutt.

Exubequi vel ad vir-

&
:

Vid. Efij. 12: i^.

Atque
,

IbiJ.
fieri

Cl.

l^^itrin^:

PiHs, uxorem

\\i.M<i

ir/ipiam

T^U nunc tamen mOI D^nTK plurirnam falutem mittere Nuvidetur uxor, tauquam nimis veram, quum mini , l^ mori. n««^ ^V«' ^jj"'^»»' TJ^jf & ''pfe Nmninis frujlra cutti trijie jacerct dncumtntum. Iterura moneo , injuriam nos fa- mortalitatts condiiiunem e.xplere , aifque ui Kelf
gatam
eft

Hanc vocem,
a

,

quod
qui

impietatis

lacpe

ut

Jjbo

,

potuit , caltiobjcclairc d

tamen

ferm.onem

imitctur

;

nimi ejus

ituros clTc mulieri , li cx iutcriore fenfu avcrba profcdla Ihitucremus ; vis i;(luans dolorum ea exprenit , & tanquam liiumam, ex corde buUientc , ejcdavit. E-

giofis

Hofmet curis maceremus.

Ibid. Farticula
fatis

DJ

Etitim

,

non intclleSa

heic loci

bus haud

pcperit hallucinationes ; quiimmorabor. Pro ttane ver« extat
,

rat

crgo
,

H 7Sn fcre.itio
a qua ne ipfe

,

&

fputatio peduris
"Jobus fc pollca

quoquc
vero
vineas
?

1

Siun. 22:
vobis

7.

|n*

•pprejfi

quidcm

DJ?^/ DJ

I^'»''

omniius

dabit flltus

Ifui agros

iiitattum prxllitit.
Vf. 10. Locutio edfignata

l^

ni^^DJn nnXD

14vidi

quam habcs cti.mi x S.im. 13; 12. n*nn nec non 2 Sum. 6: 20. D'73jn nnKD Q'pnn nnN ni^^jn^. Monuere jam Vir' Dodi 72J <\\\oA Jlultum rcddcre folcnt, habcre gravcm Originem, qux ducat ad nequitioin £t impietatem. Thcma ^3J Mercero
:

DJn Etiamue^ ut Ge/i. 16: '«TNn D^^n Djn Itane vero huc ufqut
pleniiK
?

&c.

Mviftit*f

Radix D!DJ , unde manlTt «jrat ntDlD » conlonat cum j*:^ , Jca-

tuit

,

fciturivtt.
,

Hinc derivatum Hab.
perennis.

1

:

9.

,

Impetus fcatens
explevit

Eft
adjetflo

etiam
auxit.

^ ">

menfuram ; cumulo
,

In-

,

t{\ Defluere,

unde Nabai

Cit

didus, cujus
,

di-

dc

DJ
Ibid.
,

etiain

p.irticuhi augentis.

Ua

& foBa

omnia

aqu,e more fluant

qui Jit

Ad vcrbum
tantum
clfe
,

'yiTi

notatum a Cl.
,

Coc

difjolutijfimus .

Accuratius Coccejus

Marcefcertdi. Differt a '^fjj

fiiiivit vim w/i/V , unde j un-

ce]o

id

hic Icgi

&

Prvu. 19: 20.

Itcmque
Addit
ajfeiflu
,

in Libris Capttvitatis ,e7L Chahl.iismo.

dim

Job._ 14; 18.

7D' '^aj

nn Mom
proprie

cadens

proprie excipere
,

cum

volunt.ite
,

,

fmarcefcit.

Ell crgo

(^ tubentia
JDwrivut
a

tanqHum donum
"lite

ctim
quafi

72J

./V/rfr^/i///,

geflit
JlaifSe.

rcverenti.im

acqtiiefccntiamque artimi te-

fittmd^s y fH(ct ac vigure

caj/ns; ac ptoiade

^2"^

,

ftrm

;

IN
Tiv«

JOBUM.
1];0C'"i

Cap.
II

ir.

3S
tres

iVX
vbi^

'y")

rie''?^'

"
..Mv»

Et audiverunt

omne malum hoc, quod
nN3n
«-.

iNn»!

nxrn

rir^in""'?^

eum:

&
,

amlci Jobi venerat in advenerunt, qulfque e fua

•n^31
inn'

JO^-in

».,.(-.»

ra^-^K

ni^Vl

'Jnarir?
i_

iDm':'!

i':'

BiIdadusSchuchita,&TfopharusNaa. "law mcrr mathita ; nam condixerant pariter u . ..u .. -L fe venturos, ad condolendum ipfi ny^? J<i:i^ eumque confolandum.

.»..»M lOpotD

r'N

reeione

EHphazus Themanita

,

&

ibi^iam eundo excipere

;

fecundum

phrafin K^?/-

ginationem quoque ejus
firmat
...
noris
i
,

Diale^m Arahum conclt

mudicam iiy^li *3X *7lDp7 Regis. Idlucem fcrt & gratiam,utyi'/^/<» quooue ipfaz^ft" vratahttndo excipienda dicat miHoc magnaferiis adhuc fuis major '^bns.

^"^ occurfum

nam &
'

in ca (J-J>

A»terior pars,
^
,

unde (^\.<>

Jk-vSJ
,'
.

Reda

perge antrorfum
.

&

0-'^ procefn obvtam,

oecitrrit

,

prxfertim ho-

rimum quum non omnibus
quid fpirat
;

&

mcrctur confirmari;
arrifcrit
,

vel

vel

f.itis

fundatum cenfeatur.

Tencatur itaque ver/frrfZ-fj-

& officii m (i^^to>*«J_^
i,
\
.

ergo.
\ti

Sic in eo Timur. p. 6g.
X' i n <£>^'^-*-J'
.
i *A^xa«,1_»
t

i

••

-

V"'*^!?
,

bum (j^ V^" uuiii
^

73r3 apud /jjv V

hanc ipfam vim r

auaiorem

excipnndi exerercp-fllm; atque idem pollcreac Gracorum iir.7rc'd<*, pro quo etiam Lnc. lo; 4.
grat.mtcr ac
reverenter

rr procejjerunt '{/I/^tI} E-t obvtar/t
, .

\\

&

adhibLiur. dat Accipcre ut
alibi
P'f''^-

Hinc in prima conj. inter alia gratum b^ conveniens : CUJUS
Gratitm
tu,

JNon abludit princ.fes : Snltantque ac yeztrtt. ab his ufibus Kabbala, (ic di£ta quod >YZ'fr<r»t^r a Dtfiipulo ex ore Magiftn exciperettir; lc,

^
^

^

et

d Reges ai
,

rr

xt

j^

cundum phrafm
/'

illam

»^

(Ja»

c//<?c

^«-

lJ^'**^ •^'

abfolute

&

Acceptum

defignat.
lari.,

In fec.conj.

t^

diens fuit f , admijit ejus verba; aufcultaviti quam reperies Abttlphar. p. 43. 175-. zij-.

&

fpeciatim ofcu-

313.

/////. Jr;r. 2)-i.

&c.&c.&c.

apud Gr*<:oj etiam abfolute, HflfrorW^s^. Fiut. in Anton. ^xtru yjf^ )(siTas-miraftinf (n>^>ii ,quum tifmuiu-m curon^jjct ii^ Ea amplivfculis umpicxiliufquevenerata efet.
ut «s-to'^£^

Ibid.

Ongincm
,

verbi

Kijn

peccavit, in

«,i5-

&

erratione a fcopo

variofque inde emanantes

Nunc tantum uno ufus , alibi cxcquemur. vcrbo expediam , quid intendi vidcatur, quura
Jijbus labiis fuis non peccafje dicitur huc ufque. Infignis cli palma, vi^tori haftcnus tributa
,

tudine Eurip. Hec. 829. 831. atnmri^m (f)i'AIdcm «ff-waOo^ eleganter TOTO cJ <jt/v»i pofuit. .\d\\\h<:\.w \>xo a-mare ^laudare , tanquam graturrt

qui ne Labtis
aijas

ampleHi aliquid. Ltician. t.i.
kJtk
78
£!ik)»£bj

p.

630.

«'

5 >k«

quidem fuis tam proclivibus ad peccandum, & quibus frasnum po,

yj^ «aira^ii»T!»(,
iturit^ti^.

fivi

')»u f^irn'; .

&63r.

Iierum 72 1. ej« f 4"""' ««r«^o^ Apu.-: tiuidem in Mort. heregr. Iiabetur T.' -m^i, «! •Hej.'«A«oy ,7 k^ilf^, Ignem, utherculcum quid , Amp.cat. Id gcnus mor& currt tis, utvirotorti dignifljmum , amare Ad eam rationem fortiffiUenttafufiipere.
fiv%h;

ncrc nequiverat uxor, offenderit. Iufinuatur fimul Labio tenus quidem fuccubuiffc Mulie^
^^p^-^_^

^ n^^iH
„^
.

fputaiionem ex ore e-miflfe

:

atj^i^d^ C&r') ubdcm
j^;^

non
,.

dcfcivilfc a
'

Numiillud

rcvcrcntia. Inculcatur
.

quoquc, per
,>

^INr ^?:)^ '«
(^^,^

_,^,^

,

««.«;/?>..,

aliam poll tempus ta'''

me

nofter Athleta

, '

Itane
,

gratanter acciperemtts,

-vero bonum ,, ^ , , cc^tt«^o,fciU a

Aumine :

^Dpi (jg,-jj T"^ ^.-l^-

(^ malum 73pJ

^7

=*» «(r7TO^«i>£«« non g-ra-

tarcmur ? -non gratanter exciperemus ? Sic ex«licationeoi Ll. Cfic .firmioreui rcddidi. Cr/-

''T n^*^" '^^''"^r' "^t'" conftantinime Dco adha;relceret ^^^ cuias Labta non femper tam religjofe fcmct contincrent , in qucreias accrmoquores , expojinlationes , ac Provocationcs qae vi doloruin sbripicnda. '^. E a

^^'' '"""<?

amm

Dd

36

COMMENTARIUS
&

II. Et fuftulerunt oculos fuos e nSi pimt: Dn»jT"nx li non agnoverunt ip- . ^^ loneinquo , _, .^ .. '^^'^ W:>rf '^T'^ '^^'' °^V fum: ac voce fubhua ileverunt, pallium lacerarunt, ac pulverem fu- DiTw^NT"'?!^ niy ^p^^j^^ ^^^•^ g»,^^ per capita fua iaculati iunt coelum

Wi

&

verfus.

^^"^^^

13
/7. ii.Parvula fa:pe res
ficult:itcs.

Et

id:;"!

ij

maxfmas

Creat difritc

tientia cffulget illuttrius;
illas

qui in

pimO
,

•£

longiuqMo

miiius

querelas, quas
erupit, nili

C.i/;*/ />/;(/«»»

acerbiflima» exorditur,
re-

Uitutionis in integrum deeolajjl-t , atque in eaiHterpreiamcnta. Hiiic ncmpe elicitum tuit, d.iyeris deplorati ac defper.ati conditionem vivus , Exria urbem ejcdiim Jobum iri ller.juiiinio Jefpir.infqne,e£'et relidus. Hanc hypothelin, pro•.iijje : quia Amici aJvimantes dicuntur oc/tlos cedenteopcre nullrojdubitationi omni eximeJttJiitHJje e lofigiriqao , quod exponifur , qmim inus. Liquet autem ex fcric , &catcna difputaadknc longiujciile abejjent a loia J'o Jubdiaii extionum,_ ultro citro^inc habitarum , Amicjs Jjbr traurbim^ illoque AMt: porum Jhrquiliiiio , in advenilfe tum , quum jam mah cjus vchemenquod le recipcre adactui tuerat Jobus , fivedSc tillime rncru.iuiJJ'eKt ; atque cum maxime intoIpontc fcmtt fubduxcrat. Autiqua elt tradilerandum in moduin y.Verr^«/. Quxnam fuetio, qux per Gr.ecam vcrfioncm Ca^. 2: 8,9. rint illa maU,i^\xx. agmine fado in J<jbHm inmiris niodii inttrpo!atam„ altas cgit radiccs; cubucrunt, totumqu..- ejus corpus , a capitc Originc ,Chrv}'of}omo, -.xVv.s ,<i'jb:'.em h.hic pidiiad calcem, ia uuum perpetuum ulcus couvcrrara cxfcalpentil>us C/jriJli extra fortam P.il/i^ tcnint, jam non difcutio: illud tantum, ut \'cllem folidiora fulcragravillimxvcritatifubdubio vacuum ^ aflumo , malorum ijhrum vi jeCla , quani nollrum lotigi/iquo. ita eum deprd.in & Mfurmari debuilfc , ut ne e Id snfam proebiiit ariis cavlllandi, nil mirum, proximo quidcin amplius cogajfci potucrit a ^.lud aguitum fuijle yubnm ab Amicis , e lotigin- familiartbiis quoque ; fecundum recepiifliinum^tio co.ijHtutis. Nodum lic folvit Do&.Aler- illum morem loqucndi, quoquem morbo exlerus , initio quidcm procril conjpedum haud haujlum excuclumve , aut v.iriolis fxdatum , ne aguovijfe , Amicos ; Jed poflea propius accedentes a 1'uts quidem recognoJ'ci poJJ'e diccre foleinus.

hic iiitclk-6tum

hmj^e

non
qiurjitj, fi

iiUinj pcperit

pottquam omnis jam fpes

pimO £

cognovi(J'e\^ voce Jublatu JliviJJe.

Vcrum quum Hoc
,

ut faccr fcriptor
,

inculcatum voluit per
,

Iioc alxat 3 fimplicitate
riat

fcnfum
ejje
.,

,

placuit

lenuem paCI. Schmiuio rem expelitcri-e,

&

iniTDn N/T
Itat

non agnoverunt eiim
cui
fini

ita

re-

fcrupukis

,

diendum

additum

aem
-

Vtfus

JecuuJ.um circumjla/itias , ^3^ ratiode ejHsmodi fpatio , qtio homo , pra-

er'

fnfluleid

runt oculos

pim.D

^ longin.juo.

Omnino
,

tam erga , Uijla>itiam , in qna antea facillime fjbum agno^ fccbant Arnici ntinc eum minime cognojci potuijje , eo qiiod morbo l^ moerore ejfet dejorm.itiis. Follcrius illud rcde fc habct fcd quorle notits
facile cug»ij'i.i potejl.
,
;

Ad

i\\m'\llnjubtil!t ratio vtj'us'{
J'a dtjlantia
,

\[l.\

pajjiuus

dtmen-

intra

quam

illa

adco

nihil

debilittt

&
,

ad rem obfcuret. Evohemus

quis polfct recognofci ? noilram, ut potius eam

ad exaggerandum Jobi calamitatem polltum , qui tam fxvis confcdus jaccbat plagis tam fa'dis ulccribus dirtlucbat, tam tjetruin quoquc eiflabat odorem ut pro.id horrorcm incutcret, ncquc quisquam/ir6/)/.vj ad euin accedere auderct mctu contagionis. Talis fcena inllruitur Pjdlm. 3S: 12. Amifi famiHares mei
, ,

brcvitas narraiiouis implicuit.

domadcs
quin gas,

&
<Sc

pimrj Aliquot hcbmcnllsvc, intcrccdcrc potucrunt , ginquo adftant.
liave
ibi

rcm, quain

MDV^

'1*.1J

m^

^

e regione flag.t

mex flant
mei
e lon,

nOy

':j*1p1

y

propin.jui

Elt tranflatio a Leprojls
pejlilenti percuflis.

a-

debu>.ruut, intcr novillinias Jj/v plaAmnori:m adventuni. Id tanto dili,

qua plaga

annotata a

Vidc quje. DodKs iniapretibus,noflrumIvngininQ

jtotius obfcrvaadum

quanta iudc Viii pa-

lue p")n"lt3

£

plaailfime

iutelii-

gcs.

IN
b»' rW^ty
"li"T

J

O B U
13

M.

Cap.

11. ii:

37
:

pN**?
'

tnN*

•i3iJ'n

vba

"l^T^IW
2ii2n

ni'?''^

nyaC'"»
IN")

13 Et federunt cum ipfo in terra feptem dies , feptemque noftes nec erat qui verbo ipfum alloqueretur videbant quippe dolorem intenfius
.-

:nXD

^-IJ-O

'D

invaluiiTe.

CAges.

Habet etiam peculiarem emphafiii for*
"d M"l>^rti>7t ocnlosfuos;

Lev. 17:

6.

&c. Efech. 36: Zf. Apud Arabes
pro Syringe ufurpatur
,

mula Dn*2»J^ I^^Cn

(JV;-/»

etiam

ab

quse adhibcri lolet in rebus gravlorihns ^ tius adverte-Mibits ; Vidc Gf». 13: lo.

27.

Sfiftulitjue

oculos

^

& for& 43:
Ta-

vida Bmjaminum

Hinc latius transfertur ejaculando fic difta. ad prunas jaculando fparfas , Efech. 10; 2. Itcmque ptdverem vehementius ccelum vcrfus ejeditm: Exod. 9: 8. Eodem adfpc£tu & hic, Et e-aculati fttnt pulvcrem ftiper capita fua coe~ lumvcrfus. Graveverbum, ad gravcm turbati animi aftedum fignandum. LXX. dilute
y^Tcc7!0.tnx/x.itiii

fratrcm.

Indicatur Jofephum, Bi^jami/ii prs^

femh commotum

acriori eiim oculofiotajfe.

ubique locorum obfcrvareert, t'^r/V/»z quidcm illum, •pxovariis circumftantiis , lcd majorem tamen , ex

Icm co-mmotionem

&

affeilttm

yy.t.

PotuillCQt

fuum

uxtvrl^ett

oriundum. Sic ffeStaculo , ohjciiove r/iajore I Chro}2. 2i; 16. 5^/. f; 13. I Sara. 6; 13.

^

&

«|«x«v1i',^«»

,

huc

applicuiife,

quod confimilcni
Inlignis

Num.
qtio.,

24; 2. &c. &c. &c.
,

Ad eam

rationem

vim

in rebus radiatim ejeSiis recipic. 7: 9.

heic loci

Et frtflulerunt oculos fitos e longintantundcm fonat atque, non in amptexus dextras iverunt Amici , »0«, ut fieri folet
, ,

mctaphora Hof 12 Etiam canities fefe
rcftat
eft

Hp"!?

'nyU DJ
illo.

ejaculata cft in

Id

promicuit

,

necopinatoqtie eritpit.

junxeriint ; fed e longinquo

di

oculos

cum

fittpore tn

gradum fiflere coaeum defixerunt quern

abjedum Cadaveris uhcrofi inflar flratttm cernebant , atqtie ad qtiem propius accedcre refrmidabant : partim Reltgione prohibiti , quaj a
Lf/^ra/ZJ^aliifque impttritate laborantibus longius abftare jubebat; partim rnetu natttralis quoquc
contagionis
.,

^

,

Vf. 13. Ncgotium faceffit haud leve,quod Arnici Jubi dicantur cum eo feptem dies ,feptemHoc nili intcrpreqtte nodes , in terra fedifje. tatione commoda mitigctur, multa trahit incommoda abfurda;nam adliliraculttm cum

&

a Scabiofo Leprofoqttefa.cilecoKlra-

henda. Conf. 7'-'^. 19: 13. & 30: 10.^ Reliqua hujus verficuli hanc Tragicam ^zxzfcenam rerum , mutuique Jobi & Amicorum confpedusacerbitatem , graphicis coloribus expingunt. Ibid. Eft aliquid inter"oris elcg.uitia: in ver-

Origene recurrcre, Divinamque Firtuter,! ,qu32 eos pcr omnc hoc tcmpus (ine ulla recreatinnc ctbi' ac potiis fuftentarlt, cxtra olcas eft.Cl. Cocc. monet , non opus effe itt flatuamus eos
continttos

feptem
,

dies fediffe
:

illts diebtis

hitmi fediffe

Familia funera.

fed quoties federitnt qutdcm ad lugend<t Paulo aliteradhuc Mercerus.
;

Is)

bo T^"^
pe non

fparfit

.,

quod promimcrctur.

Nem-

fparfionem vidctur exprcffifre, vehementiorem , quje fed prejfiorem illam , ejaculationem rcfcrt. Hanc reda fertur , Originem pr:e fe ferunt ufusdivcrfi apud ChalArabes , quos alibi data opcra da:os , Syros exequar. Nunc tantum habeas ex Gjauhario,

omnem

&

, ut nunquam incapicndi caufa dijceflerint fed quod magna parte tcmporis cum illo fuerint ; quo fua pricfentta rnalum aliqua ex parte leva-

Non

q/tod ita ibi affixi ftierint
aitt fomni

de vel cibi

&

rent
do.

,

condolendo ei
in terra
,

,

commiferationemqite teflan-

'\JiX.cxii,x.z\Ys.c\Qx

&

tumat,
defediffe

Schmidius , credibile aumedioque cinere omwa interdiie.
decubuijfe, tcntti tantmrt
qtti

mclu autcm
,

i^^
forma

parcoqtte cibo adhibito

panis luSins appelle-

LJ'

UjJ/^J^J
p"l?D
eft

8-J[/y<

Ther^a p-lf

tttr.

Sufpicjibar aliquando phrafin

V"1K7 ^C*

valet^eumjaculopetivJt, quod

plltO dicitur. Alia
Phiala
, ,

fedit in terra,

^^/j^
,

Crater

,

a

improprie
cuit.

,

proprie hic fumendani , l'ed pro luxit , in htdu i^ morrore ja-

non

iv^f ejaculatus
li^uores

cA

fanguiner/i

aqttam, aliosve
24: 6.

radiatira ja^os.

Vid. Eicod,

Utique quum Latini dicunc aliquem in fordibtts jacere non rigide habitum corporis attcndi volunt. Stden 'n lududid poteft ille
,

E

3

quo

^
duoquc, qui
fcjfus eft, ctijmti

COMMENTARIUS
cotttinni luSins

^

fjn.ilaris
,

mant-

annexa
Terem

Toluratia; ut Efich. if.ig.

^^gy -^"^

tbrte

obambulct

uliudvc

^^"nt^^-^y

-i5N3Cn'C'N1
;

"7^ Infp*rgt„: pul///<W.

ijuii agat. UJ;.jJ. »4^

4'

capittbuj

t,i

i.t/iere

Jo/iei loluiubttMt. Vi-

vis coloribus

rem
lij Jl'
'j

p^uxit

pocna

18:14.

'ilf

^iv

i^^

ilpixn e«i(At>4'i fti^nfim.

'AftpfTf<ffl

^fni

'^*" "O'" «MjttAolOXJMI

£t

OJsJf.

16:144.

....
&
aa^TV) ttfm®^
ytyvi

^

AiTts «1

c* «yiiii»! fttyci fiiyaXuri

isc.n^m

Huc

pertina
/ui»

ilUii ALfchyl. in /f^rtw.870.

Cunela haecce

nuHum
j(/ra~)(ji

potclt

12.

&

13.
1: 4.

"^ai^ ^'f<3'f ''i»f<3'y «''"r«V>-"

««»"

Neh.

fuillc ab Amids Jobi., dubium, li utrumquc vf. ut enim in complcxu fumamus n^JJ'* fedt, anabiiu fuo complef;ii5litata

eflc

:

Tritus pcrquam ufus hiccc fub vcrbo 32''Thre».
i: i.
;

dlitur fejjum tnjacco
lia laieratu
,

&

cinere

,

ita hic polt

pal,

Quoynodo fola feJet urbs
ejl

pofulojijfi-

^

pulverem capitibus infperjutn
in terram
,

ma

mihi

faSla

viJua

!

'Jef. 3:
,

24.

nnpJ
feikb:t.

t»"^J{S

)3C federunt

fub fc

conv

DCn
f.illit

r"1N7 EvacuMtiir

/err<i

]terum'c<»f.47:3-

pN*7
Jui/Jidc

'3C^

"liD:? ^?];

'32^

SeJefuper palvere,
cis

m

terra.

Non mc

prehcndit omnia gravioris luftus fokmnia , quatia Efr^c 9: 4. partim recenfentur , partim fubaudiuutur, quuTii dicitur Lacemvi velliineatum l^ pull;um , derafoque lapillo i^ bari'-'

a'dhucJ«^//A«;«.f qu\d6i Ji^^iiratins his lolubene; Origo tamcii locutionis h.iud alia cHc poteit. Siniplicius aliquid li cupias , ea
INeheitt.

D31C*0

naCN
Eodem

Jcdi JiderMus

,

attonttus

1

JlupcKs.
abfuerint.

hicri

nequit ut ficcus cinifque inde

i:^.

Quumque

h<ec audivijjera ''T\'2!^

modt)

&

heic loci

non

tan*

A-^' , b* D»o' n*?2>?n}<i n^DNi /«•--/' , Aa7 aitquot iitebni. Non excludo hinc fejj^yn in facco ijj cinerc : Mi^MWitn non nimis un.xic

^

tum Lugentes

ptemendum

cflc

habitum corpori^

fatis

itquct.

dcpinguntur Amici , fcd ctiam in y./«o & ctnere dccumbentes^ & quidcm pcrJeptiduHm; p-Minnxd funcra fimiluc complorajcU.i ,parum ndmiJ'ericordi,iml)ei pTO yoba implorofsdim , qui viz'um junus jace6c candolentes

Parili rationc Huisficri fortc poifct contcxtui noftro, ita ut feJerc /» /<rrr^ cura Jobo, nihil

bat.

Sic Jojephus in

honorem

Patris indixijfe
die-

aliud

lit

quam

lcgitur

collugere ei

fi^Ka grtntoris

matraris

adJlenJo , aliatfue edendo. Ubi tamcn
,

D»0» ni'3w'

S2N

Luclnmfcptcm

omniu accuratius cxpcndojlcntio fcenam, ii\ aliquid qua vcrfnmur , niulto mifcrrimam mifcrabllius udiuic poftularc, quod cx ncxu cum prxcedcnti rf. crucndum compcndiofior narratiooculis plurimorum fubduxit. Habebamus ibi cum lacryrnis profujis , pallia lace, ,

rum.,Gcn. <^o: 10. Li 2 .ii-.i. 12: 16, 17, iS. /->avtdhumi decumbcns &.p,;rrtocl,iiU , jejuaat ,plorat) orat , pro J.ilute Jilioli ,Si quidcm intcgrum fcpttdmtrn.

An iiunquam locum mut.ivit }. an nullum plane cibum dcguftavit.'ld durum nimis foret & abfonum. Aliud innuit ctiam
,
:

projedum , ijj fupcr caut i» facco is^ cinere dcjidercnt. , Huc nempc fpct^labat hiccratit falliorum , ut pro iis Cilicia indacrent : huc ejucy.latio pulverata
,

puivercniqtie caJo

ritu exceptum

ris

itt

ccehm
capita

;

ut indc

tanquam

faccr fcriptor x/. 17. /Idjliscruntqucei fcntores ad excitaitdum Eum a terra fad noliitt , neque cum illis panem comedit. Noluit rncKfc accunibcrc , noluit^ij^i^w/u tndulgere , noluit tillam corpcris curam gercrc y uiJi quam natura; ncceflitas extorqucbat. Confcras »/". 20. ubi Lotio,

trijli >iebnla

ac

fiiibe

corum
.,

undio, ve/}ifque refumtio doccnt

coopcrta laccrc

tcttarentur.

du fordibujque

Inter ritusfummaeadtiiclionis nota tnje<!lio tcrctucris iu caput. l S.irit. 4: 12. »•*, pulveris

& jof 7: ^5. Sjr -isr i':5j;n Et fKlvcreta capit'ibus s>iJ'perfcrHnt. Ei 2C*N*>
2

sam. 13:19,

quid in /«, oniiflum. Hxc jam ad Amicos Jobi 11 transfcrantur , oninis difficultas evanefcct, atquc fcnfuni non alium etlc clucefcct, quam quod tntcgraw hebdomtcdcm rnore folemni in gravijJimQlndHtranfegerint
Je.icnti

fuerit

©fe

I
r„„.o etr rationes fupra

N

J

O B U
&

M.

C A p.

I!.

M
longi profnndtque filen'
,

Ezech.

3:

DDTID
rem.
/i!-/'^.

in med:o ita defixHS ut

^,„s ^ obJlhiatHm , ^l<\Vi^ ftmjlrts Mpiciombus ibijeptiduumfideratHs ^^i^jtkeratHm., de quibus quid fufpicer fequens D^QtJ^JS ^tfi'^' cornm ; tn attonitx mentis flHporem uota exponet.
I)--

Tnfmnatis Conferatur '"^'""^"'•,,°" .,""',» D'D' nyrUJ' DB'

U&M

impoi-tuni confolatores ; fed tacite condolendo dolorem adfliai levarent; partim ir^pru-

fermonem cum nemtne commife,

j^;^_

Rationem tam
tcxtus

tH addit
,

fiancce

"^HJ

O

IXT

O

& attonitum filcntium regnaf- ^^^ y^yr^ Qtwniam videbant qmd dolor ialuauofomo confeHu m- ^,^y^,,, ,,,,,^/,y-,,^,^. Vox fc m fuuebri & 2X3 cx Origine dc ^'^'^ dicant fequentia, "I^T V7X "13T j'f<1 /j/^ii/aw Itirorem, & /'rty^w locum hafignut Non \^^^ j^ corpure ptagis excarnificato at conjeiio, atloquerctitr. eriJ^ qni "vet verbo ipfum
Trifte
fatis

ait,

"" ''-'—•"•-> tendere noneji neceffe. Videtur inuuere
=

Quodde

percipio quid Cx.Cocc. intenderit , quum ftentio dicitur, ad totos dies ex,

cum
''"'"

ly^^^ transfertur quoque ad ^»/»?«^«,dolorum y\fra(^um planc, a.C contufum , ad turorem «/^;^,^ ut fic dicam. Utrumque ufumfrequen-

j^o/I-o

quidem
,

ffri^rf effe

commutata
;

.,iiZ aliis

fortant Arabes fub fuo
zata.
^^-^^^

te

rir/'a/

aut

necejfitattbtis

fed ad dolorem,

(_^v-==) media

//;«>«-

ejus miti^andum uuUum ditlum

ic:

tum\\iod

inufitata

prolatum fuifcalamitatis maguitudo

Verbum

vHJI increfcentem rei
,

magnitw
appofitc

non

videretur admitterc vulgaria folatia ; ium. quodhsfitarent circacaullmi [larum adflidio-

molemve exprimcns

perquam

num

;

tum quod
,

Jobtis: Ideoque di quidem caufi
tia.

ncfcirent quo animo effet verbum nuttumfectjfe confolan,

nunc exhibet dotores tum corpons , tum «»/mi crefcente identidcm veloemeutiu incumben,

donee ipfe Jobus fotveret fiien

Sic "I^T "IDI hoqtti verbum ad atiquem , polltum effet pro verbis flantibus altoqui. Savum, unde *1"!J{a '^D^ c>^ genio linguse fone «D^iKfJii^cej fic ufurpatur, Sc Jttoqui abfoAdverbialiter pofitum nat omni ttto nifu. \ntc Latinis Y^let confolari , ex nota formula f^arroh. 6 indicavit. Sic -]J.^Q vcrti folet vatde , vehementer; pro plealiocittum ire^ <{mm attoqtiiitm pro folatio apud fac. Jnn. i:yi. cir^^^ -]{<]32 cum nifu. Nixir^. Enixius. Imenatmtrefattctos^ altoqttw firmare It^nmAnn Dedita opera tantam vim Linguse adhibuit ^nx -f tolerart ^^K ^^ oftendcret, hoc ipfo fpa4: 8. Vu^, proptnqttorum altoquta i r • diem adfvtci a perique iuzenttitm. rlena lans a tempons, quo/«^.«.« i^attontu Am.ci no celonfefta alia appofui C/. Bentl. ad Hor. tc «.uijg^iia rv
. .

Particula H^^Q, a rad. TlJ} curvariftnfledi, flexo ac cttrvato corpore conniti , fignat intenfiorem rtifitm , eftque proprie fitbjiantites.

,

£/;W. 13; i8. Id Hebr.eis crat Zp loquiadcor Gen. 5-0: 21. & alibi ixpmfculc. Non negaverim formulam Loqut yerbum ad
altqttera
,

i_

u„

7^131 cum j,am;>^r
f„i, gcyjis
^3^;^

»,._,_

TsZ^aJwcircumiidebantjfa^iJrfejusWrfjquibuf-

m'»/« aliquot
fuiffe
,

cottuilatus fuerat
,

&

confpeiiu vifitantis coctus
alibi

(quem

numerofum
intpetic

ita

quoque

potuifle adhiberi

;

id

cnnTi

^^.^g

recrttduiffe

intantapenuriaVeteris

fed vix concilio ifium fcnlum cum ratione adnexa , Quia videbant dotorem ejus invatefcere Ex mente Coccefi vcrti poffet quiintenfius.

Linguxparum tutum: qnam

&

dem

,

Quamvis viderent &c. &c.
effe

Scd

id

duer-

riufculum

nemo

diffitebitur.

Quid

go ? Nullumne eos verbum ex ore cmififfe dicemus"omni iflhocfpatio temporis i^NondiNon dicit quoque contextus noller; xerim.

^x 'Sh'^ ("^ J-^^tim tva.twm verba fada wc^-A. Omnino trj^o qui atlocutum veuerant, attiffiwum temtifie videntur fitentittm erga Amicum
,

antea, defevife. Hoc ^i^ tnM tres quatuorvefontes JitentH illius^njvijfimi , quod per Jeptem dies protra^um erga Amicum , alloquii fane & folatii indigentijjiTiiuin , haud dahic animitr/i ejus vehementijjime concujfit , tifiit , confauciavit Athlctamquc fortiffnnum ferme de gradu dejectt , ita ut tandem in amariffimas illas voces proruperit , quas Cap. Jeq. exhibet , ipfe intempefliva Ji/f«;;Vz ruinperc coadtus. Primum quod om Amicorum prxclujit , co^a^c attonito Jiupore de.,

demonftrabo,) atrociits adhuc , ipfum vero apc-

fixit

,

e(t

matorum inaudita

& invtfitata

magni-

tclis

Divinitus immijfis confixum: partim pru(oramife^tUivite pienitra
,

tudo

,

quae

nunc «ofs

d:m &

11«

yidjieiitur.

tQler.Vfidiira

afiu fvvtilfe, atque inin raodiim excrevife, praelkuxi. Se(ft/p--


lurtdnfrt
y

<^

O
.

MM

t N

TA R U
I

S
,

huicadfinc,

cft

,

quod quum parvi

tejles atrociiim Jol'i

opinan potuerint, ^Viu Ainici Cadaveri fumbri jtUntio ejje fartnt.iKdum ^ ncque dolvrcs cjus irn^brttim
ihlures
l'ji^i!!int}iy ,

inz^^ntes Jilean:

nttM adverfns

plagarum ntala.n loc fe* infontcmAmicum/occ^. .u-pcI

Addo tiftitnn quod i» alloiiuia cllc dU\'iMdjs. facco is' ciuere j.tce>ites una cuni^"^'' » f"Jf'"''-'^j lacrymis , ardentijjiitiifquc prenbus , culum Jatf garint , atquc ]iru /irnuu alleviunentum mijertarum implvrarint. Alt Quarto t.Uldcm , quum Car/;.'»» ccrncrent claafiim bnincmque depre'cationem ac intercej/ionem in cajftim fiijam ,
.,

rint, cjufquc ctiani indici uonnulla vel \ultu, vcl f.ellu prxbcre; ci CLufLitunl/Hs, qualcs accelieraut, fubito conveili in taxuores fub quorum Jevero injutiofo fiientiu ittvtda hadknus patieutia Jubi ccepcrit tal^cfutlari ac

&

quatcf.eri.
tis

\ah'da videntur hjccce.

I'undamcnta hujus fcnt>.ntia faFiima quou hxc
dari poflit ratio
,

commodillima

quo patto

idcntidem vires fitmente
tnalo.,

,

atque incrtidefcevte

liaillra

fabrcpfiHc \idctLir fulpicio, fc-

quc pcnitius in corum mentcs infinuuire,^'''hum haud immeritofic telis Divinis j.tcere con-

cladibus prasgrcllis niajor ^«'^'m» lildcm quodammodo minor tuCtus non ftKcubtient quidcm, Icd tamen nonninil de^radu tuei it depuljus, ud exeiraiionem nataliiimjuorum imfuijuj haud fane dccoram. Secundo^quodJLLpltazui cap.j\.

&

foUum

&

larva

lioc

ram

quippc qui turpem cgillct JJypocritam , In reli^^ionis crimina ftia occtiltiijjet. gcnus fiifpiciuniim proclivcm dlc n.itaprxfertim ubi hominum , quis ncfcit
:
i"

txtraordinariura

jtidicium

alicui

infligitur

a

fermonem omnium nomine lufcipicns tandem animum hnilhi» de JuJo cogitationibusinfcdlumapcrte indicct. Zfr/.'», quod prxter alia qux cap.6. huc pcrtinent, cjusdcm vj\ if. & fcq. non Ltiphazo tantum fcd & rc,

Dco
lct,

,

pejfimttm

hoccc fermenttim fcrpcrc foinvtiltu, mf,ejlu, cenfo,

liquis

Amicis ^Joho exprobrctur,
,

cum
.,

dejeclu

lcqucinzwe,

carttatis

pr.evariiatio ac perjidia erga fc coufo-

riaiu indign.uioncm rcntc, mauifcft.uc.

a\erfatiouemque , excMifcruin, cnimvcro,_ il-

Uim

jiidices

qui Divinitus adflictus, talcs c.xpcritur ac cenfores! non poUuut non vulrjcra ejus tmcimm veneno perjrula , l'cc\'iflimum in
,

lationis faltcm gultula recreandum cujus fJfpedatiu/iem onincs limul dejlitucnut <bc eiujerint ; innucentem fuperje condniin.iiido utty.i^. fubncditur. Atqui necdumyirwi/«t'»j cuuico

conferiicrant

omncs

:

uccdum

vcrbis

,

quid de

cnmiilum c;ilajuitatum quibulcum Jobus conflicbtus fuit iit univcrfum difputationi^ fccuturx tilum ajjcrtis vcrbis evincit, (ic nuUus dubito , quin jam , volvcnte hoc feptiduo , fpedutures &

Uiodum

irritari.
,

Hunc

fuille

iplb

fcntirent, cxpromf;rant.

Ergo tum ex

aliis lignis c

bus,
lentio

tum
,

ctiaui cx

nutu, gdlu, vultu, proniiucntingido & frigidu eorum y;',

refriyeratam caritatem

peSiusque alieHU'

tttm pcrfcnlit.

CAPUT TERTIUM.
t^ os luum, elldiemruum.

&

execratus

nav-riN
z

'?Hpn

Re-

jM') j

ff. I.

Latum ufum
os

poflldct
ftaffnria»

formula
;

nn3
,

ilimiorem
e.\tcndit.

,

grandifunam

,

&

fententiofam fcfc

V3
nc
tim

Aperuit

Juiim

,

adtcrtquc vel fidiiciam
,

lihertatem locjHendi
,

vel ferr/ionis

lum ac vehementiam partim
in defendotdj
;

in accufando

par-

jlnlimdojue :

parlim in conqtnrcndo expodeuiquc ad omaem orationcm )«-

Poilcrius hoc rcpciies hf 78:2. qitcreLn notabis Prov. S;6. Expojlulationem ex Efaj. f3.* 7. Defenjionem Jortem ac Jhenu-m, Pruv. 31: f,6. Acctijationcm acrem , jy. lop.3. Confideniiam poftremo, li\c fidndam Hhe-

&

&

rius

I

N
Dv

J

O B U
3

M.

C

A

p.

III.

41

n':»^^!

1:1

^'^iK
:

nnN'

1 Refponditque Jobus ac dixit, 3 Pereat dies , quo natus fum nox quae dixit , Conceptus eil Ma:

&

-13:1

TMn noN

fculus.

Evn 4
29: 21. Apevcaam, Efech. i6: 61. ita politililma ergo phrafis adhibita, qua Jobas infinuatur, ut in Itbertores &. fikmium ra////>

4 Dies &
in Alcor.

rw

o-^'^'

Dives, omnifuffidens

,

necef-

fiitatibus cuniiis

abunde refpondens. Confer Hof.
19.

vehemtntiorei voces
yie, fusik

.,

non [me fidncta

l>o>ice

cau-

2: 20, 21.

Ecclef. 10;

Idcm Cj-^-C
,

eft

frove^ns.
f<i^. i.

DV

^''^»'

»

pro Natali,

cantavit.cantucelebravit,z.refpondendo,\xt\\diCfart

vidimus fupra
Vf.

Adde

Hof. 7; f.

anfa fumta
braice

,

quum alternis cantatur nam & He-

i.Nemini non diduni,obfervatumque,

^jp

exponitur altcrnis cecinit Efaj.iy:z.

verbuni nJl? Refpondere, nonnunquam latiuS fermonis exordinm dcfignare. UlteriusprogrefIbtuit 'fus Coccejits, in Lexico , principem vim
profari, pronitnciare ^undc dere fpecialius aflumtum

Exod. 32: 18. Alii omnem cantum hoc verbo
defignari ftatuunt
;

ut fane

^Uyi

&
,

*-}-^-cJ

canttim

fecundarium rt^</»Favere yidetur fit.

Origo a fliiendo

,

diverfiffimarum fub
tcft derivari
,

unde quicquid eft notionum n^y commodiffime po-

fttbailionem

five adflidtonem , macerationem , humilitatem fpe6tcs ; five verha Non abfimile quid refponfa refufa. fiifa, deprehendere eft in tJ' liu , /Z/<o , fundo , <^/co
,

cantilenam quamcumque notat. quoque p?|K« cantum hymnumve compleditur recitatum. Sic ad Originem revolvimur, fecundum quam HJi^ crit» ^/'** ra voce edidit & recitavit , five profa five wr/«
,

&

Apud

Grcecos

oratione.

&

Ff quam
rt//(////.f

3.

vulgatius illud
;

te

voce prutufa edo , atque edifiero , quod in »??»Iltam notionem ftnendt fub cl.iufum erat.

Malui 1!25< nV'?n Nox qute dixit, ^//i? didum efl vel d^/jr/'* quod prius illud fit figuratius,&gran,

l—ic

«/;. Ftf-w fervat jlrahia,
,

una

cum

aliis

fignificationibus Hebraicis

ut Jfc>_J
,

^^^
/» ytr-

Hnmilis

,

deprejjus

,

adfliiius

fubadus ,

cungruentius. i)ic jam iiiltituerunt Pagnintis & Pineda, fed ncglcftumfuit & pro duro nimis repudiatum. Atqui figura hxc, cothurno aptifiiina utique, hoc ipfocapite recurrit vf 10. ubi diris devovetur hasc tiox qiiod non obfiruxerit vaivas uteri. Eodem
diori ftylo
,

vitutem redaclus fuit : quas quomodo f jr ^of primigenio /o»;^? defluxerint , haud difficulter inveniet, qui in palseftra Linguarum nonnihil defudavit. Imperitioribus Origines nollrx fucRejpondcndi ufus etiam tritifllmus current. Arabibus , variante tamen paululum adfpc6tu,

fchemate pofitum

cap.

30; 17.

IpJ

A^ijjr ojfa

mea

perterebrat.

'DVi? n*7'^ In deliciis haSic ia
,

bcnt Arabcs

morem hunc
fy->

loquendi.
infiidiator

Hamafi

<>*^y/*

Dies

a 7f-

'j«Sp (J»«JL_j
hoc

hrizio exponitur,

(_jaC
:

Dido fuo

Dies qtto malumipfis infidiatur.
,

hoc intendit,

Item (^tSUu ^OJ Dies finguinem fundens
nbi Tebrizius iterum

voluit fignificare

cujus derivatum Cr***)
,

h

Cf-^'

(^*«aJ)

«i^i
(lO^J'

foem. SjL;*/» fiignifieatioxem dQUOt^t
,

&fendicas

fum verborum

ft_>wi_/y

ft_A_s

*JL>
l*€^)'

fentcntiarumve

w^ ^L^-*
^/«i^

;

quafi

njyD
fnfifecit

refponfum.

A
eft

refpondendo etiam pro-

ajL-*^

it'— fr^

ipfi diei dettir ef-

manavit quicquid

notionum fub

o—

fu/io fanguinis

, efi tmproprie diilum; quia in eo id acciderat. Pariliter dicunt Diem jejunantem.

contentus fuit , ^/iif j nulliusve rei in, digHS extilit, quafl dicas Refpondit omni neccf-

In Diw. Hudeil

:

figuratur _^^^J'
loqitax
,

C:^*

f (>:>

fitatt

ex^Und^.

Inter

Z?e; /•/V«/w

celebratur

CAAaL.;6 Pies lufH ficoque

five ver-


hufiu.

COMMENTARIUS
Alia cjus gcnerls ampuco
i
;

&

cxbibeo
,

taiitum (^—^'

fW-:*.

^««'j

EttdugeUz^us

^Lj
ji.nd
I/>i

JkJ Nox Euimgclizans
/'/V7flr/\f,aUcriusve

^^roaitfpicatif-

hoc in L:l':o , ingentr fliminc, (Mumiiic orationis, lubis cxpofuit. Ne longe abcam, lixc ip'9- Imprec.itio Natalium , palla eil iniquas admodum vel cenfuloqvieniia Orientalis

,qux

evintm Utioris

ras, vel interprctationes
fatienti.e
itjtris

;

dum

alii '^obti;i

tm-

purum
:

virtiis

re.tm per.tgunt ;i[ll

nuuciuui adfert.

&

cum

conjicllatiu/iibus
alii vtt.i:
y

J.Qnam

plcrique verterent
,

Nox

fatalcm \im uibQilliS
dtli'.~

ifiia

difuit

nugantur
qui.'

Jnturj: cognitionem fpcm-

^nm

e/i, conceptui efl ntdfciilits

objcdus

uuil.tm

icrupulus cx eo, quod conceptiouis ta dignofci & nuuciari ucqucant.
cauf.i aliis

momcn-

vcl faltem ^,/>7<»« ccrtam ac
liabuilfe

cij.im

eum

coUigunt.

PoUrcmum

placuic E.Htus

ejt mafcii!us.

Hac de hoc fecutum ctiam fuiilc C7. C/cnc:m, non Nc- eft quod magnopere miremur ; fcd dcmiratus
partu/n
fui

gari

nequit

n"in aoununquam ad
fi

extendi. Ufitatior tamenvisto»a/'/V«;/;.
la crit dilficultas,
id

teneatur.

Nulquod modo dcdimus, Inducitur cnim Nox ilLa quafi ««-

rationcm adjectam, quoJ ifuif/ms be.itam vitam expe^itt , is nu/iijuam fe optat in rerum n.itura nu/tfuiffe,q!tia brcvtjji/na ma/a Jempiter'
»rf fci:citati

fcia m\/teni , & exuha»s oh fpem prolis virilit. Hoc pado a Die }iM.ili adfccndcret oratio ad

Refte fane

fi

aquiparari nitt/a ratione q.ieunt. Katio loquatur, noa /ijje^lus

&. A.ifciflus ultra

quam

y

dici potcll

com//iotus,

atque haud fecus ac mare, omnibus proccllis Noder/i c)>ueptiunis;ii. "lON dixtt , jam uouJpumjiis & jjiuj/is. Si ratiocinaiia* , dum pcttincrct ad Utttm nurtcium psrenti alla- Viri Dodti ftat , nemo Juturx vit.e fpcm fo'— tum, led lantuni ad fecretum gatidiiim , quod vens , eoufque vi do/jrum afiuiintiiim ttn.jtt.im Nox illn quafi anticipavcrat. Doclil]'. Pi»ea,rii poterit a//ripi , tit aierbius fortem fiiam dep/oret. Noitem natalem fic applicuit, UC quod oljle- Duram profedo Regulam? ad quam Nemo trix dixilfet , eleganter cribuatur Nodi ijli vellet fpem ridcmque fuam e\plorari. Niliil niore Poccico , tauquam tejti nou c.cde , led aliud hic committit JuZ'«j- , quam quod in /VFaccor acuce rM//i Japientem , Jortcm , in Ke/t^ioneque J'undaocitLit^e^ concepci olim foecus. cogitatum: fed omninomihi tixum fcdct, im- ?i////««;w,cadere poteft,quin & dcbet,ubi tam

jaAMm

precacionem non cantum dirigi hiDtem Natalem, fcd ultcrius adhuc inccndi adyerfus Noilem conceptiouis primx. Sentis iVacim decorttm ucriufque denominacionis. Cernes etiam multo planiorem viam interprecacionis in fequentibus: nec miraberc cur iLns in Diem natidem tranfeacur ad <.kvot,ittonem ;»ja(5lis vf. 4, f Alia hujus fau/liffim.e NuSlis vf. 6, 7, S, 9. difcriminis indicia fuo loco promencur. Senfus ergo vcrficuti hujus funpliciccr huc redit,
.

immenfa mole anxiecacum
pus
fet
,

,

rine ulla intcrfpi-

rationc, aut confolatione,

per

longum tcm,
fuif-

opprimitur

&

eliditur.

Homo non
,

nollcr paciencise

Heros

niri

tandem

in

voces hafce, aut confimiles, crupilfec, fcque vel njn n.ifci ,\c\ fakcm quam ocyllime emo-

ter iUiaterque miferitm
-ri.ttiis

me

!

qiii

mn

ri , exttni^iti ,r/ta/uifj'e ,i:{X^\. contcllacus .Adfeclu, UC di.Ni , fnper.iute , ad icmpus freu:im quali lujr.lente, Addcrc fallineo nullum xque validum , e\ idens , celUmonium extanttim Itare adrticcionum iutoIcranJarum,quibus ex-

&

&

&

t:ts non cantum , fed & intus fuii; obrutus , atqtie in. tttcro fim con, dicm o/niaofiffimum , (y«/ me in lu- quam quod Rc/ifsoue & virtute imi-.rjta j'ucnoi^em nefitflijjlmtim , i/.v.f me cincitts Vir conllautiflimus, in A(/r taadein wccm e.iidit ! fatum & conctpttim fenjit'^. Incra hos cancel- ces , poll cot Ipccimiiia patientix incrcdibiNiri huc fuilfet evcclus, los omnia func concludcnda ad vf. 11. uf- lis, /a.hia rcjij/vcnt. que, ubi novum rilum fufcipicur, ac proin- & abrcptus, mcrito omucs nunc llatucrcmus, de quidquid rigutarum hic contexitur, & ia in mcdiis cruciatibus cu, pjris ,animam ejusgviDien huuc iufelicem , Noderfive infittjt.nn cix Diviuje inMuxu extraordinario fuille rcfoEtiam Sitt.in.if congeritur, ad iimpltjicationem Tragicttm t.ui- ciUatam , & corroboracam. tum pertinet , ore Sc morc Artihico elatam , nov3E inlLuitije anfam forte .arripuillec , cti/um,

fcil is' fortyiatus

ceptus

!

cum omni

granditace
Id

&

gravitate

vcrborum

niundo,

ac fentcutiaruiiv,
niitrarc valct.

quam

Linguse copia fubmiobfcrvctur,

impofitis

niri rice

omnia

iaperverfwn mentem rapicntur, qux grandi:

ellc ri fub ictibus extus ad vicalia adadis , non collabafcac, nec vel miuimum nutcc, qui intus inta<5lu$ niaueat a ictis irae DiviuK : quin imo
,

mirum non

&

Dcuim

IN
„\^^
-j.,f^
,-(^

JOBUM
DVn
4
.

Cap.

III.

43

Ninrr

vin-Sxi vSv -^ •^

W^
&

nibN»

4 Dles iile fit horrens caligo ; ne intrnT requiratillumDeusdefuper,nevera. diec fuper eum lumen diurnum. -,-,pii
^

mVNy

^"-

;

X)e«»2 fibi/^w/fwiiZ/Ir^^w^ rcfumitur, periatur. Perpend;Uur,quod C«/.6.
exc!ifa>jdam,_ vcl ab Elipkizo caftigatam , vel «W»^«» &dcfendendam. Imprimis hocce; Wfa afpe-aderetur l;ila»c:busl arena marf?W;'«^a

faveKtifflynumci-

Jer. 20:15-; "13?
/;,^^
,^^^.^
'

mafcnhis.

Cur ergo
?

p

"1*7», -^''^^^^ ^'^'^I':'

hic 13.1

,

quod F;-

ad hnprecMtlomm hanc

»./wW,

mclementer

5"

-^

fonat

Cl. Csa-. ex Jer. 30: 6.

liquere autumat "iDf

& ")3J alternare ; fed Cl. Sihmid. *12J1 ibi virtm ut obicrvatum a
adukum
fi^nnt.
^

nHmfr^l>onderaret.,proptereaverbamea,gftHaKtiafu»t.
/^x..
:

Eaudem vim

&

hic retincn-

Namfagitta Om»ipotems

tn

me

de-

Otritum fmt , ?«.«-«r^ F.«c'«««» ^tl'!r..(^™ meum tcrrures Numinis acicra adverfus me inverba xJltMn(Irnunt. Dabo ibi complura, ad
tia Jobi

^^^

^^^^^^^

^^ ^ ^-j^ ^q-^^ p^^ -,2^-^ ^;^
;

/.;...,

«T.,....-,

pro £,-. ^«to. Acute.

Nec
V^''

fpernere aufan.

Contendo tamen 13j|
prole
,

non quidcm

in
,

totum excufandum
impotentta animt
,

,

rum , pro Mafculi
ni fiylo cothurnato
,

")3f , ritc polfe
«jinjy
;

poipfo,
-

fed

tamen ab

impatientia

a-

,vindicandum; cum majori/^Wtre Orationis, captatur fauqucmadmodum fupra pofui , Jobus Hnm Omen. Confcratur Jrr. 31:22. Nec quum , tam tiirbida & fervida diSa non efjttdertt ex nimis dubie fic locutus erit Jjbtis , qttod multiX firinteriore lenfu , lieligionis & Virtutts fuK fint nodcs in qttibiis (gncipiantur mares , vlt dimamenta deferens , fed tantum Adfe£iitt eate fputat Schmid: Nam Firiim , id eft Virilem .^ /imtctjqtie nus frena laxartt , quatenus a Ueo , ^^^^^ prolem , ad Jobtrm fefe reftringere, niliifque linillris criminationibus
.

ut «»«{ pro

quo

dcfertus , ex itflis , ut ^ntihxt, querebs , _«/«refptrattoms promitte^;«»??ite/»fibijito»

&

bat.
J/>/V.

Reftat verbulo
concejtus
ejl

monendum
mafcultts
,

,

r ni phrali

u

niJnnn
Iwitttam
leviriii,

reprxlcntari

quam
ptx

fequiore.

folebant Veteres capereejr /'roApud Arabes prxfervotis

rtim Mafctilos
fuiffe, '

omnibus
prifca

expetitos femper
,

oftcndit
:|i^

formula

0^«*-j'
'^

<_>^J ;^i5
parias
,

'j.^rs 'c>\%

Fclix agas

,

marcfque

»0« femellas : quod domtim deduilK Tolebat acclamari. In Conf. 33. //.«Wr// pro.'verbialiter

cxtat

k:}~/«

^sj^y^ C^^*'
Hac

0^-.\-A_)l— 3

j^

Et

avcrtit fe averfatione

ejus cui filiit nat^e nunciantur.
lolatris

anfa Ido-

in

Alcorano

exprobratur
vobis mafculi
,

O^-^iJi

6AJ_j

/^»^= J.J) An

erimt foemelLel Inter Nitmina ncmpe Vetertim Arabum multa fequioris fexus nume,

Dco

rantur.

Debuiffet autem
»0' farias

,

&

ex
,

formula

^^f mafctdum
,

&

^.(^ apertum. Subneftitur duobus verficulis rt;»/»//^f^J//" 5?-i?g'/tv?prioris membri,qua /)/«« fuum ly^T.iialcm , ut nefaftttm & male ominatum , atro cavhonc notatt/imttm vult effe Jobtts. Ultra hunc fcopum qui verba tcndet , Viro SanSo fnciet injunam. Probe etiam obfcrvandum, inde a Cap: 3. ufque ad 42. Orationem adhihcnrrandem, excelfam, kOricntalis Eloqtien//<c iuminibns vtltrantcm : & quidem rt<i genturn &i tngenittm Jiyli Arabici , qui quicquid exaggerandum, aut amplificandum, fufcipit, vix e manibus dimittit, fcd fi^tiris ex divite pcnuario Linguse undique depromtis , aliifque faper alias cumulatis, longe lateque profcquitur. Tcnentprasterea fummi interpretes, nou tantum Poeticam regnare Orationem in corpo-» re Libri huj us , fed effe vcri nominis Poema , verfibus Hcxametris decurrens , audore Hieroay»2ci;quamvis Cl. Gomarus ad a.\hm pcdum dimen/ionem infigni fpeciminc prsluxcrit ia Alii tamcn C.rr;wi.'« effe, perpetuis juLvra. ftifqoe pcdibus vindlum , non concedunt; quamvis ultro admittant grandihquentiam faepc plus Q(a.'3.mPoeticam ,&. fupra Pindari(\\\o-

^.^^

^^^j^
^_

^/^;

ex ufu
,

communi

Linguae

")3f potius adhiberi

ut

Hinc que JEfchylive cothurnos fcandentcm. autcm ardua exoritur Quxftio , Hfdemne ver-

F

1

his

44
tii traufutla
toltoijuia ^ac
tioril>ui

COMMENTARIUS
JubHm
,

inter £5*
aii

certamina:
aliubi

Amicos omuia hjee dncrfu ^ & vclpaM-

ctiam a^uud.imionhus diiputitionem ipforum Jiylus ^ortius & pingat , & movtat adfectus univcrlaiii ;<juorum coiufendium , <5c r/ieUull.im^ atque apud poltcros p.';/j habiturus eSei pondenobis Monunientum hocce , cuni anificio- ris ac ventrationis, Nihil omnino mihi quilillinie, tuni tidtliflime, reprxfcntet. Pofte- dcm fuccurrit, quod 'illamfmenttam prcmat; rius hoc amplcxus clt Do(5liir. Mereerus,No» multa quin imo , quas pcrfequi haud vacat credeudum , inquit , in tanta niorbi gravitate eam videntur commendarc. Quando interim tantum fuijje otii Jobo , ut h^c iia carmine di- veritati h'tarc Itudemus , non poUum quin pricere potuerit. Aut faucior* , aut plura dixit. mj fententiie , nos ipf:t verba comertantium ASed hi( efl lorum qu.e dixit fenfus , redaSlut micorum habere cenfenti, eatcnus faveam, ut fojlea /'« hanc verborum formutam a fcriptore hueam fcrmc priferendam e.xiltimcm, li vincj jus Libri y Jive is 'Jobus ; Jive Mofes ; Jive quis qucat non vorfam , & metro revmdam efle Oraalius. Cl. Clcricus in cam inclinans opiaio- tionem , fed profam , Jiylo tantum fublimiore connem , Jobum elll' perfn.tm tantum Dramati' ceptam , atque enunciatam , more Oriemtaltum , cam & Parabolicam , contendit , licct UiJIo- qui in cenfej/ibus , & colloquiis publieis , quum riam cSTe (tatuatur , »0» ita tamen Orationes Jo- graviorej materix in difccptationcm mittuntur, bi i^ Amicorum ex ore eoram frodtij/e , qutles ^ruff quoque, & fplendidius d\ct:nd'i genus fcnunc legimus. Non effe enim extemparales hos itari folent. Hoc, ut quilibct facilc ccrnit, fermones , Jlylumqus , quo vulgo folerent uti. longiorcm poflulat difquilitioncm, integramItatfne fi Orationum vere habitarum fentenlia hic que adeo dilfcrtationem , in qua argumentum y txprimatur , Jintentiam tantnm efje , non verba forte necdum fatis dtfeujjum , fub eiamen rcvocabimus , atque in utramque partem quid iffa. Nec certe tatn longoj fermones potuijfe vcrbo tenus Jcripto m.tndari , niji ab iis , qui eos hacum rationc Itatuipoflit, accurate perpendehuerunt , didati Jint. Id autem verijimile non mus. Quod li ea vincat opinio, quxjiguru Quid mihi mentis fedeat circa momento- tantum audacioribuj fublimem admittit Oratio*S'lam lunc Qu.ejiwnem , in mcdium proponam. nem, abfque ulla earminis Legc ac ncceflitaDuplex tantum lentcntia videtur admitti polle. te, qualem in Pro^Af?// admiramur, itcmquc Prima i.i\ fermones hos vere Jic h.ibitoj ; nin in Parabalis ac dtSlis Jententiofts , fatis veriiimiquoadfenfum tnntnm , jed etiam quoad ipfa veria. lc mihi fit, nos ipfi verba Jobi & Amicorum Aiteram pono hanc ; Jimpliciora , familiarie- h;ibcrc,prout,durantehoc confefJ'u & eonjiidu, ra , quin & aliubi parciora , aliubi fu/ura , tuilTe ex ore cujufquc exiverunt. Rationcs has iunt. adhibita veiba, talia tamcn nobi^ trudita,quj2 maPrima , quod Colloquium hoccc , vcl potius teriamfermo»um,modiem./ue isf ordmem differendi Certamen , videatur habitum cile in magna iain oeulij mentibufque noltrisquam accuratiffime tis frequcntia, p.irtim corum qui tres Amicos dejigant, fecundum diverfas illos adfecius^qm- J-ibi comitabantur,partim Do/nejitcorum ipfius bus Collocutores nollri animati fuerunt.-& qui- 'Jobi , civiumve ; partim aliorum, aliunde addem ipjiuj Jabi manu ac Jlylo ; qui pollquam vectorum, qualis Elthu Buzita ,cap. 31. prodicns , qucin , antea riuipiam mcmoratum , 'vitlor emerjifl'et , invidiS virtmis & patient't.t Monumenttym hoc impulforc Dci fpiritu , ad acrem omnium fcrmonum obfervatorem iediffojleritatem propagarit. Utranique fententiam fe palamelt. Secu>ida ,q\iod m.tgnis animorum expendens , fentio lue paribus fcrme r.itio- motibus , ajfeclibuj'q»e , certaniina hccc fint vum momentis trahi retrahtque. Inclinarem iu gefta. Tertia , quoa de Rebus momentojijfimis pojleriorem , i\ fatis liquido nobis conllaret, de Religione , de yirtute , de Providcntia , Dei«f fc Poima certis numeris pedibufque pertextum: que in mundo giibcrnando fapientia , jujlitia , twwztviwwi^ folutiora iMi:x\i\X.verba necefle ett, fanditate; de alth graviflimis veritatibus difnon fic utique ore emifja ; & Lex Metnca ea- fertarint: atque ita dilfertariut, ut apparcat dem nuitare , novarcque, adegerit Jobitm : rcm eos Auditoribus fuis hsec omni pondere verboipfamvivis coloribuspiniiilccontentum. Pof- rum i.Q.fetttcHtiarum voUiiilc inculcare. Quaraliubi
utic{ui:Jitnpiicioril>us,peT
,
.,

3C pedejiribut , propterca adhiber» potuit Vir Sanclus, Teutattonum juai itm iltJioriam tn feeula mij/uruj , <\M)*L graJtuior illc
piicioribui,

A "

.,

.,

fet

cmm fententia
clle
altiort

pofleriur

obtincrc, ctiumfi
,

ta

,

quod

fuerint (^iri priucipes

,

faptentitg lau-

Itatuamus,

&

tantum Orationem PoHticam (othHrno fHltam , ijuampro vtrkisfipt'

deinfigncs, Hteris omi\\h\is ,doSlrinifqite , pro ratione teinporum , copiofc inJirM^t, ficundi&'

INJOBUM.
dinqHS haud dyxbiepytepolkxtis
,

Cap.

Iir.

45

quos grandxvam

fapieutia: fua;

ac frxpotentes matnritatem ficonfcffii
:

mul

,

fimul auiloritatem , pomierofu hocce direnere

19; 23, 14, z^. legitur ; quamvis , prima fronte, aliquiscontrarium inde coliigi potius cenUbi illuc dcventum erit, menfere pofiet.

ccndi

exprimere
,

in

amplo

tem

meam

clarius

aperiam

:

nunc tantum

in-

amplimmis de rebus

haud fane dcdecebat

accedente aifeBn non uno , a parte Jobi quidcm ^o/ow, fupra quam dici potefi, irritati ac lacejftti : a parte Amicorum , commiferationis

de, tanquam indubitatum , ilTamo , fcribendi artem ilta jam tempcltatc viguille ; ac proinde nullum inde fcrupulum poile obmovcri.

&

condolentiit per finiftras fufpicioiiesy}<^-

Ibid.

In vocabulo

ttlcerata,

Mqne

aceri/as cenfuras

iniunocentem

feu tenebr.is horrentes

Acccdit quinta , quod non videatur fupra vires confummata longo ufu Eloquentia, talcs ex iempore , fub meditatione tamenaliqua, in fe colleda , profundere /frmones , quales in hoc Libro confignatos legimus ; prasfertim fi ardenti Zelo quis infiammadejiritigentis .

*1^n Horrorem inefl^, non invitis , credo ,
,

nunc pandam Mufis Oricntalibus. Forjlerus, aliique , ad cognatum "IJJTT ? per ^i» , refpexcrunt
,

quod

eft
,

cohihuit

,

unde

*1LJ''h

fui ipjiiis , in caetu tus , Dei Caxfam , vel pubiico , defendendam fufcepit. Addatur/1'A-to, inde ab kvo, gentem Aral/unt in eo Eruditionis Sifapientite

&

culmen collocallc,

Oratione fcnfus animi quis conveiliat , atque , tanquam perenni e fonte , quam copiofiffime materiam luam variegare valeat , omni genere fubiimium figuraTum. Hunc nativum Charaderem Eloquentiie
gnifica
Aral>ic<e

ut maextemporaliter

duftum autumant quafi cohibitum & detentum fuit lur/ten. Sic tenebr.e a tenendo didlae putantur , vel quod teneant hominem quo minus fe movcre audcat , ut Magn. Voff. in Etymoi. vel quod teneant detineant , tmpediantque vifum , ut cgo autumarcm. Habcs
, ,

omnes , omnium, fermones
; ,

fic latebram a iaicndo ; dolabram a dolando z terebram tertbrum a terendo quorum forma adjeiliva potius , (\\l:\m fubjlantiva , aterminatis in ber oriunda , ut Muiciber , Creber, Glabcr, alia bcnc multa. Satis com-

&

:

diluci-

&

de prKferunt
taX.

in

quibus copia iHexlmnJia cermagnificentiie.

modum
*l£i'n

crgo
cfifct

foret

Etymon
retinere

5"

*1JJ>'n

,

nifi

fublimitati

&

Hoc

ipfum

potius

ad parcendum
,

forte

non immerito haberi pofl^et pro feptimo argumento, h«c verliorumfiumixa d\c:Mn, an
,

,

comparcere

,

ut Cocc. re£le tradidit

unde

in-

fulmi»a
fuifiTc

a Difputatonbtis noftris e copiofo eruditionis thefauro extemporaiis facundix ,

&

commodior gradus ad tius In Comm. L. H.
f'Ittit

T^enebras. Cl. GuJ]'e-

contulit njJ^T?

cum

depromta.

Hoc tamen

ncc ultra men-

tendi velim, nec fane urgere aufim , quum & meditatilfima ac Cafltgatijfima Oratio Arabum fm&zt Vitis , luxuriare fileat, in fublimiore hoc gencre diccndi, feque omnam in partem copiofiflime diftundere. 0Savo, vix ambigi pofiTe putem, quin durante hac difceptatione acerrima gravium Virorum, graviffimis de rebus, ac veritatibus , confef-

tem meam

atquc innucrc voIuifiTe videtut ntJ'd ; a Jilcntio tranfitum faSum ad tenebras. Hoc longius arceflitum nemo difBtebitur; prseterrtJiTJ quoque Origincm habeat, ex qua tcnebr.e minus rite deducerentur. Opportuniflirnum exirtimarcm, quod Arabes fub-

quam quod

^AVC^ minirtrant fub (^a«
tato
in Sin.

,

Schin ex

more mu-

fui interfuerint

,

qui

,

fivc injufii,fve &jufli

,

quum
P^erba

certamina vehcmentius exardefcerent , cujufque exceperint , atque pugillaribus infcripta , ab oblivione , vel & haiiucinatione audientium , vindicaverint. Utiquc £lihu tale quid faclitafle vidctur , quippe qui Cap. 32. in pugnam defcendcns, ab Amicis

Id notat horridam afperitatemy acuieis ereitis ptngentetn , qualis eft Erinacei

quem vocant
li
,

aX.+»*c>.

X\y^T\

,

vel tribu-

qui

(^>ww»a.

Hefech appellatur.

Impro-

prie

etiam dicitur

derelidam, oftendit
rationes in

fe

omnium argumenta&

Cj-^-^ Sj/'*^—»^

promtu habuilfe, atque Jobo fshabet i» pedure pe cadem verba remetitur , atque ante ocuios fuo adverfus me t\y^\^ (l^ltJTF , id eft proponit in quibus modum fupergreffus fuerat. Epdem quoque pertiucre fufpicjr , quod Cap, B^Iv>i-Cj \jj,9y^\a maievoientiam i^ odium

&

,

F

3

quafi

4^
apud qoem
ri

COMMliNTARIUS
Sic
"
,

quali horridum afptrleatim.

GJMibtiriHs

,

Elcgantcr «iani Sil.ltul.
,,
,

i;

134.

&
,

verbum ipfum
j

Cj^

(^X»**^
3

Jiurritit,

.

mhorrHit adverfui
in

r

me

,••

eandLin

udit

cxcrit , aliquem endi, & />«»gerepit.nl, motc ErinMcjrum. Conlimilis Origo vcrbi ILiren \ ut in illo ILrat. E^ud,

^^'"•'{"''^""ynJul^tiihtrtfciuurbitianimLti '"'wu Ttrnpejiai }

Botionem

Admirabiliter

/^*/. /7. 1;

fi
fHgita

^' ^T-

——
iS.

SubittlS CHn* IHC£

„ Horret
Et

.„. capillis

.

.

j.

.

iiorrhit.

imbre

dits.

..

ut martftus afpais

Echintis; aut
Si/. Ital. i:

LdunHs

a^er.

Eadem cum

dignitate

&

elegantia

Ej'eclii.

50;

42 z.
^''^"

DVn

1tJ'n inborndt dies, Denjis

tenebrij;

ingruentibtts \\i^Vxci.t.

NonnuUi Codices
alibi

ex-

Horrefcit j\etts dorfo

'
unde
Arijloph. in

hibent -|!:'n
inhibet dies
,

,

quod dllt
ut

reiro fe colii^Tt isf

enim

oftcndam n-j^n

Eadcm

ratio

f

^tJixM

Ktui: 843.

Retinuit parccnJ» , in Origine fignat flnxum >»hibttHm,reprcfj:im, in feque reiollcdum.

Hoc

Arabihus
fo.

eft

^j^
'Job.

,

Stn

in Schin

trmsfu-

Iterum

Et Homer.

Od\f]'.

19: 446.

iS; 6. l":>nND "JCTF

mx
QV1

Lumen

inhorriiit i» tentorio ejus.

/imof. f: 8.
;

Attror.im

vertens

in

ttmbram

mortis

Hinc
telis
,

arrepta grandis in telis ; nec

illa

Metaphora Hurrere
illa

"^'L*'nn
refcere.

n?'?

diemque ut <m£lem facit inhur-

&

non

»

Ferreus hajiis

Horret ager.

K^wi

Virgilium

;

a.d.

eyiempliim /Ipollun.Rhod.

Sic,ubique locorum de?ifi(fimas tenebras hoc vocabulo delignari lagax eorum veftigator deprendct , noii tam quod hmrorer/i inctitiant, quamvis id cxcludcre haud ncceplum , quam quod \p£x horreMt , lioc eft, afpernm quid & hifpidum fr^erant , fccun-

3: I3f3.

dum

illud Ennii.
Ui/i rigida confiat crajfa caJi^o infirum.

Atsg^n r

Ufipiyiaii,

Kn^ijirji 71 ^xfiTrtuivnait

"Af^^

TfMiti^V'

<p5>atfi.Z^irii.

««^»

Qtfiindtts denfis Jlat fintibus atro fnlvere , crinis hifpido fqualore ,

Ncmpc
.

,

coelum

quum

horrent
Prjelverat Sophocles \n Cpichid. citatus a Schol. Apoll. t/. 1371.

6: (p^Jrirrin

:

fic
,

omnia

illa

alio flcxu

etiam dicuutur (J>g/<'.-i«» arque ut finticetum, Ut crinis f.]uale/is , ut afer pnlvis, Jhit horretque; \x-X crajja , denfi, ri^id.i, f<«//g-o reitiflime
fl.ve
<5t

horrere dici potcll.

'

,'

K<«< '»'?''•« ^fi*!** siAiiipa r^tiiiififm

^

Ibid.

Longius
RcijHirere

quas

Dodijj'.

funt Mctaphoras, Pincda congefllt ad vcrbum
arceffitK

Adie
d:i

Sil.

Ital. 8;

/72.

& 4;

f6o.

&

C^^n
i: 5-27.

fere calculus
tcnd'\t

fchi iV\ulta

congtffii-CliH: l)rakenb.
kij^pt.lttm.,

Ah

hurri-

cnuclcandum. Communis qua J:id.eoriim , qua Nojlrurum ad fivorem , ik /luJium , \xt »on reqtiirat
,

porro, quatenus fonat

afperitm-

eum
tem

que ,pxQC\'\\\s \''v.\'adftj.'tafurem'6!.'-t4ncbras',pr.t'" fertim fp'Kfftorcs. tioti ioxi{[\x\iVirgii'iai*a.

——

Et

itthorruit

unda

teneiris.

nullam i>i eo benignitaQ\. Cocc. ii. SLhmid. qui citant Deut.i: 12. Si ill.i notio hic obtineret, diccrcm ellc j««'»rjiii, nefivcat, ^ro Exetrerur. C\. Mercero placct limplicius hocce, ntn
Deits defuper
e.xerceat.
flt, \'\dti

IN
ft

JOBUM.
eum more
imeudatur,
Ibid.

Cap.

IIL

4%

reqntrat

eum , pro non
;

illujlret

airum

dierum

ut

nihil

aliud

cam quod fequens colon exprimit per , nec Me lufpicio tenet, findefcatfuper eum lux. squid dinus gra-v:i:f]Ke voluillc gravem Joquod ip(i fuggeffit proeccdoiis l ddfe^uy.i ; Verbo "13X [»|-j "13J<» Difpereat dies iJte. pit , relpondet E^IT quxfivh. Ut ergo
JiUC

Natalemque fuum fic cupit dAetum, non optat, MXfaclHm hat infedmn; fed tantum indicat , melius fecum adum fore , li id fadum.
nonfuifet.

Ad
,

intrandum penitius

in

emphafm

fi-

gurarum

quibus imprecatio hsc contexta, difpiciendum nobis , ad futurumne pertineat oratio an ad prxteritum fcfe referat ; an a-

Yrofuturo tantempore llat Schmidiiis quod alias impjjonat-, of>tat.que ut djes hiccc iyifmflijftmus Jibilia opuPftt Jjbus , ut fenfus lit, ne recurenitus aboleatur, atque non viiMMm -perpetuis rat ille dies , memariamque nutivttatis me^e refriAtqni ir,:poJ/ibiie etiam, Ut non recurrat, fed etiani e rerum nittura cet. etiehris damnetur natalis , (fecundum vulgaqui jam extittt ieleaiur: hoceft, ut nunquam /tf/i^ <^i« extircm loquendi confuetudinem) atquc quotanNotum illud &i«;/V, 4f}et. nis in orhem eat. Alias rtriSe loquendo qui fcmel abiit ii.\c% , nunquam potcll rfry/n'. » Excidat illci dies eevo. rationes PbiloJophicas velScd ad fubtilitates
it, ita

dtem axpitniluM.i-i.z veluti erafum ,optahoc ipfum nunc nudaci ti^^ara con-

trumque potius ampledatur.

tum

.,

.,

&

qui minquam extitit , ne ab ipfo quidem Deo , li eum quarat , poffet inveniri , DiSum elt Ecclefiafiis Cap. 3; ac invefligari.

lc redlgcre

,

Jam

&

dtrigere

mentem horum verbo-

dies

ly.
rit

f^Tijn
id
qiiod

na

irpi' D'n*7Nn oeus quM-

, ut cuyn ratione infi' niamus. E contrario , folum tempus prteteritum refpcxere Junius & Tremell. vertentes, perii[fet dtes ille , fui£'et tenebricofus , ne requi,

rum

effct

operam dare

Senfus , ex mente fivifjet eum. Deus &c. &c. &c. &c. Hoc eft cft. plurimorum, zH^Dcura ea^quie pr.eteritaftnt plane nulhis fuifjet : nunquam in natura rerum fenovare i^ revocare in eundem qnem iverunt , cumparuijjet. Eodem coUineavit Coccejus qui "Tcmpora puta, temparumque cafus & ait , Jobum optare , fi pojjibile Jit ortum fuum orbem. eventus. C\. Cocc. expouic , Denm pr.eterita retr.idari , isJ infedum reddi. Admifcet tahominum fada , revocare ac manifefla- men & futuri temporis multam rationem , in fua , Idem forte inteudit, quod ex mente mea fcquentibus formulis quse fane abeife ncquit; re. proponam , folum Deum pojfe ea , qu,e in obli- ac proinde utrumquc complefttndum ccnfeo vionem iverunt, aut hominiim notitiam nunc fu- fed cum Hotabtli dtfcrimine , quod non vidi DupUcem concipio imgiunt , tanquam torrente quodam temporis pro- quemquam indicafle.
propulfum
,
,

,

,

y

:

precationem , in diem natalem , iu nodem profeminatricem, conjecfas. Primam, Vit JEvo excidant , & nec extiterint unquam , nec B?p2 qu/erere , requirere adhibitum , efTe pro recurrant , per confequens. Secundam , ut fi reperire , deprehendere. Amecedens pro id fieri nequcat , ut profecfo nequit , omnibus Eadem vis recepta fubC-'1"TJ faltem diris utrumque tempus fit & maneat oneCuffequente. utEfaj.6s:i. ^iiim irh ^^'^'Mi Ql^^i- ratum , atque confixum, tam rationepr,f/«•>;>/, late patere arbitror vim Jitus , id elt , tnventus fum iis , qui non qu.crcbant quam fnuri.

pulfa, aveSla, ex oculis procul afportata , inApparet vejligare , atque ex teneiris eruere.

&

&

^VD

Tam

me.

"^iJfOO Hl^^N 1.1:^^' *?» converti poteft, Ne inveniat diem illum Deus, ex alto : defuper eum indagans ac pervefiigaas , ad radios lucidijftmos Omnifcientia fuiS , qua

Hinc jam

vcrbi

TiN'
,

fj. 3.

Membrum primum
continetur; per tres

,

ut

dies hicce Nefafius nec extiterit

unquam, nec
gr.a-

recurrat

'\\\Vf. 4.

dus dedudum. Priorem dat,^T iX\T]T\ DV,T
"IJJTl
'^'^^

tjTljn

DK

£^p2'
,

depreheitdit

etiam p-opulnefaflijftmi
:

ifie fit

horrens caligo,

hoc

crt, re-

Jiffima qUitqne

hujus

tamen

diei

nec volam ncc Vejligitim. deprehendnt tum refpedu temporis prccteriti , tum etiam /«/"//r/ quippe quem velim e natura rerum erafum penitufque aboUtum , ac fi nunquam extitifh't.

Qui

affeiiHt

indulgens, tales jacit voces,

Chaos antiquum , mergaturque denfis ifiis tenehris , unde cunila emerjerunt Adif\t\xx fecundo , ne requirat , ncreperiat, iUunt Deus defuper. Itz aboleatur , &nullusjit, ut ne ipfi quidem Deo fit notus, aut vefiigabtlis ;, hoc efl, iie extiterip quidem mquam , fimiin
.

valvatur

lii-

\%
.,

C O

MM

E N

T A RI U
aleam

S

Inerquc nitn^Mam recnrrat , aut i» orbem eat nnjer.ibilis ille dta qui me de ntatre vidtt cadentfm. Ibid. Tertius gradus c(l, nec raJtet fuper eo lumen. Ex n.cnte nolh.i hic dcbct clle leniUi, Nec iollujlraius Jit naqttam d\Ci> hiCCC luw/«c- Soli!
; nec in poikTum cMitJlretnr. bcs idcn» novo colorciiluminatum.-undeprocul deflfttit quicquid elt interpretationum

tur.

Verfio Coccejt fupra omnem dubitatio« cfb cvetta, uoii ChulMiiimo tajueu in nixa, fed iu i^^ixUrigine ilebrjea tirmainentur fuum repcricns ; ad quam dctcgendam Arabi
prsluxit. fax '^

^^ ^, *
»• <«*'• terit

Ea

>» t^»

ini «i

?

H.i-

pro coptufe maaavtt rcs qu*vis /i iwda Jiuxihsve , ut clb apud Cl. 6W/a»?. Jn

de fpcciatim,
.
.

tefte

Gjauhario,

^V-»- M
,.

^^

^'-^^ J-*^ OVJ>' C,» 'Ol Cmr/«j,aIii,quicogitarunt veldc/«.f<V«/'r6^r/a rerum lj;carum , vel dc radiatione Jiderum In Aquu "IHJ ejl , !.'a projinxit per terr.im , ut intetjflendentium, Lunxve. Rcdius obllrva- fin faciat rivum Jluziumque qm irrj <»//•£.', tum Sihmidio niHJ vidcri elie Lumen Diuro ,<,

doctarum, quas

e.vhibent Pirieda

,

Mcrcerus

V^

i.t

\_

mi

CJ^ i-t

qu.inivisnimi. dilutce.xpofucrit. Dodlilf. Mercerus nionuit cilb vocabuium V;..cnm qiialia lioc libio nnilta eunJcm rcddant obfcuriorem. Magnus nolter Coccejus ccnlet, exCA //././-://«. rcpLtitam cUe hanc vocem , vcl elegamia; caula , vel quia non
7/«^;,
,

'"""'
^,,,,,
,

I^cm vocabulum
^,;;s
.

-|r?J

^,
jj.

in ^

/tt»-

m

jo^o
,

^^1^^ y?,,^,^

^ «^rba lunt

^gjf

OL;^
alii

_

,

^jj

,

i„

Hortis
t/''^

.r«»/
'^'^

^

_^«„;x,fccunduin alios, quibus ^ '
:

^

tantum fonat, quantum TlK.

Elicit

hoc cx
Ite-

P''° v/'*-*»'

^^^

explicant

,

in

Hor-

rmnJO
a.-

7««^- 6: i.

^io fpecubus te»uem
Atc[Xi\

f'^

erunt;

C5J^

Lumiue
^

ac felicitate amplijfim.i

cern aumittentibus adfubterranea.

Dan.

oJtJjuj

^\-r-\s

ut

idcm
i/-^*-

11.

Lumen

Numin.s funimos talibush.iUuciuationibusexemtosvcIleni: nonquu.n vero cTimcntur, li Lm^uam llcbr^am non imniittaiit in aniplillimani & vctultillimam fuam pollcflionem hoc ell li
; ,

inaccellum is' prieradtans fummi Viros hac voce lignanter notatur.

'''

^''^

a,.\^'^^"^^
j-

i._^..
^IHJ

Gjauharius annota,

vcl

._

nnj|

,

a r '^ ^'"""' '''«'«'"«, «que
quatcnus opponitur Nocii;

mox
quum

.pfc

^

Dies
(»0^

r^

QV

^;^

«,^^<?^^^

quoque fub

fe

non admittant

comprchcjidat*

luccmcxditilumay'/r<(/'///» Diaiplis

leclo oriundani , pro ChaidaJcis rcliquiis.

adfirmo
.

,-

».__., mrij P "s
'

Hac
e
,

r

fonare
<X

etiain Synacis & audoritate nixus -».. f

Indefoemininum Nninj ZJj«.2.-i2. Chaldai'^
'

ileuraice

rr

,

*

v\;\l

ewwMLiquidiJJimain

,r

quam ~iX>
-r^
,

auten\

,,

vel
/

fi

velis
j-

lo-

limptdtjjtmam liuem,

,1^11^ ui uoltro tcxtu /,««»?» tt;

^_^,

,..., Arabice
:

u

i//«

quod

.

c-

quidcm diurnam, quum IIN etiam no^urwrf»j exprimcre polfit. Negoetiam, cUe vo-

&

««"

//''^'''f'

efTcrunt H'?''?"!

DOV

/»/«-^///

ac

ccm

f A-Zn/r/iri/^;

,

pe qu3s

cum ^nj,

^'

aut

»e/«//j

tlebratcam

;

quip-

„ A r \ quatenusj?«/Mf>« delignat

noHu , id Arabes malucrc J^^^ «^ n ^"^^' '''^?*'^ v.w^... ..L U
/

j-J^ iJ— sJ
ut
dixi
'

NinJI N7»7
,.

;

quia

cundem tontcm, eandcm asnofcat Radicem.
1"inj1 V*?X 10'2rT quidem recentiorcs mulci, Af/>c-jr<fr««/ ad eum, i^ ftuminis ritu conjliixeruat, vcldecurubi

°^

^..

,

C^
.

^'"^'*=

cxtcnduur ad
;

,

y/>^r/«/« r/^/«/;

Ea

prollat

Pf

34: 6.

f""^^'"'

f^orarum
<J..>.U)

all

^/^L^ conlhnter ell &
.

manet
""""
^

O-v^ oppojitum noSii Lumen diur,

',

Rabbini Coccejns , dcdcrunt, isf illuminaii jiint ; ex Chaldaijmo , ut iteruin fubinonuit. Intcrcclfit ^l.GuJjt-t: & C^///ii»/V./w rcpudians audorita,

rerunt; fed

LXX.

Chald.eus;

^"^

Aurora^d occafum ufquc.
o /y
•/'^8^
cli

Hinc

,,.

.

in

^conj. ^^^5 ufurpatur pro interdiu fecit qaid:

o

^

Et

j/-8-*

confpicuus dilucidufque dies;

tem, impcraiidi forma

vcrtit Cf»/////Vf rti/«//«,

"

lcnfu tidiculis coiitorto. Sic fiuis nulUis unpoterit dari diilcnlionum; quamdiu fua Linjrute Hebritx poma-ria uon rcllituuii-

quam

^cc non

^)
,

-""^

forma compar.&fuperlat. Ne;

,-

o

^

vt

k\o mirabitur

credo iufolens

,

thme»

&

Lh'

IN
•jstj^n

J

O B U

M.

Cat.

III
fibi

49
illum callgo,
figat

m»':'^^

5 Vindicent

&
fu-

umbra mortis: tentorium
per
illo
:

Nubilatio conterreant amarulentaDiei. velut 6

eum
No-

Lumen una
rrf/. j:

in fedc

morari. Pulcherrlmc Z,«-

apud
g

Cl.
>

Golium

,

itemqae

forma fcmin.
,

282.

-gA^

i^pud

Tebrizium ad Ilawafa
'

quod

Largiis

quum

llqHtdi fons

lumims, JEtheait

rius fol^
Ittrigat ajfidue coelunt candore recenti

notare

O-^ ^-:-?

<:^—?-^

^L.^

Suppeditatqne novo coufefiim lumine lumen.

ft—i-^^uX^i^J^s

»-A_a Ua_jLA—> fpa-

Complura paffim obvia. Tale quoque quod fokm manare diicrint Vetercs , quum radii
Videatur Feflus. fplendorem jacere coepiffent. Redeo ad Pfalm. 34:6. atquelocum infignem luc luce adaugeo, l^^ibrantem oculttm intenderitnt

tium cavum vacuum inter <edes tribuum , i« quod adftciuttt purgamenta fua. Vides defcribi talem locum , qui Grxcis (fni^v^ , convallisy

^

&
vcl

quidcm
,

prccrtiptior

,

five

«cjiaScj

,

t^i>,tif(3i

quse funt Glojfe Hefychiancc vocis. Etym. Magn. tpi^yi, proprie ell i ^n^rf^ti yi ,

lu^f^
»11

ad ettm

,

e?

liqttido diei hiniine

pcrfuf.funt.
rN*

'imcarics-fi^ -f yHi.
,

Hiuc

inteliigcs,

quid

Affineeft Efaj.6o:s-

mnJI

'N")n

Tunc

velit

Camufi auftor

quum

^-g-A/«

exponit

Sic Coccejus iterum. videbis ijf illuflrabcris. Reliqui fere vel confittes , vel fluminis inflar

erumpes. NovilTimo conatu Vir Magnus , Camp. Vitringa pr^e gattdio difflues. Id projime verum eit enim ks' perfundi Uqtiidtfjimo iumine & pra gaudio inde diffluere , octtlis fplen, ; ,

ocum quem excrtfi^f

rt^«^

;

attt
,

dore

titillatis.

Hunc
:

venullitrnnum adfpedum
in

ve, perviam

/^tT

cavitatem munimenti , caJleUiqtiam aqua dectirrit. Item

pandet Phirttzabad
t_,_JJ
,_2k:*'!

Camufo
(j~a-J

,

co-LL

^L_ _g_\_J) <3L*x<La^=.U i^.vAjl yHi^.v_J *L*<aS 'L,_g_^ L_ ^ ^L.v»i> Adjeiio He foemin. cavitas inter atria habitaculortini
,

ad fnrgamenta
J^^d.
6.-

ejicienda.

E.x

hifcc

nnnjD
vcrti,

4.

(Jiijjc/;^?

nullum
'"i<-'i^

poteft clfc

commodiffimc dubium , & quidem

*Ji)^X_>Jj

/'OA-

-|nj

-cel

")ir7J yi^^»rt; /aff?t-»

Qnn3
live loca
Ibid.

montes

,

ut ibidem

adjeSum

,

^aoi^ ab ortu aurorx ufqtte
•vel reritis
,

ad

occafttm So/is dttrat:

cava decurrunt.

&

prxrupta, pcr quoe torrcntes

ab ipfius Solis exortu ad ejufdem ocItem , diffufionem Itiminis oculorttm , cafum. Sic fumefive vifus radios vifivos fpargentis. bant (iipra T>o&\,Arabes iilud Alcorani in
.,

Eundcm hunc confpedum, qucm
,

et
fir-

ufu conflantiffima vocabuli TTST]^ elicui,

Ixtiffima amoenitate ocu*yny\ niJJl Ilortis Cetcrum quod attinctadvolos perfundcnte.
^

y

mat quoque i^^ir) , fplendcfcat fraradtet. Obfervo elfe verbum grandifonum quod
,

femper ufurpatur de magnifico,

&

vibrantijftmo

culam
admiilo

ninjO,
,

a mafc.

dcperdito

"inJO,

"^ud. 6: 4. Caverna., ea

non etiam pcr
.,

non a luminc parcius Antipfirajin , tbrmalit

ta; fed ^flumine

ut proprie

locus fiuxu a-

htmine ; quodque non nili in flylofublimi occurrat, ut Deut. 33; 2. P/. 5-0: 2. & 80: 2. & 94: I. Non mirum ergo, quod alibi haud prortans , in libro nollro quater fit adhibitum; bis cap. 10. vf. 3. & 22. itemque cap. 37:
ij-.

qiiarHm cavatiis

:

qui

&

Arabibus

^g-A-/*

ij^uat frteradiam

Ejus derivatum nyS' Efech. 28: 7. 17. (imd&Mi^jubar pukhritudtms,

G

ej('

5^
excellentta

COMMENTARIUS
&
fxpe viam mihi monftrant

Maje/ljiis. Infra ad eap. lo. tigere cjus Ortgiaem paulo prcirms eruere

&

quicquam dctraherc
a

conabor.
Ff. f. pergitur,

Ad

alterum imprecationis membrx/n
extia^ui totum nequeat, eradi , tettrrimus hicce Dies
li

atque e faltem atru

quod Natura

m

carbotte Jit

&

maneat

ttutatus in

om-

Sic iterum perpctuitatem. utriimq-ne tempus coniplcclor , frxteritum li-

nem leculorum

mul, iifmurum: iulinuatum tnim
bus
.,

cupit

7''^-

& cunfultius vidcri, ut iniguorantix coutcirioncm-tdamus potius , quam ut per tantas ambages tandem perfuadeamus peritioribus , nos rcvera On^inem ignorare. Si aliquid firmitatis incllc cenferem itli Etymotogtx a vokendo ac volutatioxie deduclae , inuko limplicius quid exgcnuam
hibere policm

me eiigit, ut oiiMiibus lubctlc;

labotibus doAls tamtn vcritai ipfa moacam , parum tblidi his
,
:

id

ac Ncfajliorem ^iem unquam extiiilfe , ac proiade mercri ut hoc faltcm rcfpc\\\x\.\cct i\xmw Katalem du male fcreat , hoc cH tetenimi mrninis
\i\x\\\m\

infortunatiorem

ex ^IJ exfuitavit , cujus primigcnia potellas cU i» orbem rotatus & cir-

.,

&

cumvolutus

fuit

:

quod Arahibus

.

^

,

,

,

cll

Jl-a^
facile in

n

9;»;;»n cenfcatur.

Hoc

autciiwr;i;/;

^r.jt/;V'«.f

mgd. Vaw. Jam vero med. Vatu

excquitur, &;,^r^cv;.. exaggcrat.
Ibid.

Primus gradus;

lIorre»s c.digo

&

um-

ira mortis IH^^Nil'- Thema 7XJ duplici noaitcra poltionc prjcditum , Vindicandi altcra iuendi, Hxc tam diverfa qui cohxrcant ,qu£Elitum, aec imentum. Cl. Cocc. pollerius re,

fcrcndum ceafct, vcl ad
ad
v''?^

^)}),

abominari ,\cl

^^^^y commutatur , cx natura Dtaleaorum Orteutalium , ut in Clavi tadtum ; ncininique ignotum : ac proinde e.x hoc Fonte & volutatio., pollittiottcm trahens , & circumvolutio vindiciarum , potius deri\ auda: forent. Sed ne fic qi.iidcm hx Origi/ies e limpido flucrc videatur. Circumfpicicnti mihi aliquid com-

modius

,

obtulit lcfe

taadem

,

dum

hoec ipfa

tcrme difcordia loncors iigniricationum fub 6>.ffu •to».«»,^ quod apud Herefpexerat torjlerus ; quod qux volutantur pIerumque/W« comrahant. Refcllit Origi- fytl»um eit »»«», ».,?«': «a,;J,, xgjtJ*.'.«, , rfiIterum x«.«!^ , »a,{«^ , <«*,i^. Et , «.;/;o»f»; hanc Cl. 6'«j/^^; atquc exfculpit/o/vohcre.
valutationem

Ad

S 77J

etiam
.,

e.xaro, limilis

't'*f

iutionem ex phrali Dl.T .* 7^.
«;/,

u Alia ibidcm, alus lub toinus exr.iii.^^^jjjq j.ij„^ x*xQ,^,fors, x^if^, ii, ? tiis fngutnis adhKrelcere ccepent idca qua:^^^,^ ^ p^opric conuijjionem & .;^'./^^,.«./« dam inqumattonis o)llcdi.e ex jjngiiine Jujo. ^^^^^-.^ ^ unde produauin m.xi.rn^ , partim Argutum, ftd riunus tutum , meo quidcm jirtin paitim p./Wr foedire coiuiirnat. , judicio. Avenariuy\AM\ Viiidicaadi ^oiMx- ^octi Iliad. Ii: i6q. tem elicuit cx ^7.1 1 adjuado & nVj ._„ aJ^ji»! i' e»aA«(«-«»7»;t<rg^{ iifTVKf.iiam , inquit , redimere , & vindicare cll rfwz alienatam ad fc volverc , ut redcat vel Dcindc cx tranfmigret ad ha:redem fuum. Cruore autem foedabatur manus itfuiiias^

7Kj y indcx
.

iangui,

qux

.

.

^-5 «^"C".

'i,-

'.'j

1-

^

.

i\:\\i\modiofi evalcrit, ica

iit

vindi-

j,-

&

••

"JNI ex

V':'^

extundit r»pollnere

,

quafi ^/'/ra-

friare fanguini ,

&

;« <» voliitare.
,'

Sccuadum
)i,

""''

'^J'

9^-

mcthudum Neumanntanam
terarum
,

q\ix ex Jigiiris

fcmiutbuffue

qux vucat
"^J
,

exumdit
"Eiiii

formalem quandam vim , a cxlftit MotMS dejledens rem

iafcrto J< ,

in partem advercx volufani: iadeque Devoluiio, Revclutio alio flcxu Revolutio tatione pcrro poUutio: juris ab uno in aiium: atquc ita t.mdcm A<?demtio ac Vndicatio , ^««w/ qiiid foluto prctio
:

Id

i^f/Jio/.^rt/?.

novx

dcclarat, I^u/ist», 1/^^x6,17» ; anfa. notionis, ut vides, arrepta a io»c;iJ/ioilldc

&

ne , &. commixtione piilveris , ^cfordiumf oriunda. '7/vufr. /^. 25-; 22^«.

ad nos
lic,
tUBt,!,

devoivitur.

Mcum
,

uou

cll

,

uec e-

——

—-— ——•

'Afi^t

j'

^l^
Ad

hominum Eruditorum

&

fueq.uoiuiu cti.uu iufeliciores conatus.

qui ante

me

I

N

J

O B U M. C A p.
^m
Prxfertim
in

IIT.
yfr^/?^ id criji

Ad eam

antiratlonem jam fufpicor quitus fuillc 5r«»,S(^ quati, concutt motu vehcment.ore^ vibrnn , cura vibramine quodantfaliId Arabes fub fuo re atit huc illuc jadari.

hominc

exemtum,
:

qui corruptioncm •axi.AQl appcllare Patremfuuhi, 6ipt<tredinem , fuam Matrem ac Sororem quod

Jl-a. , media
in C<?«««/o

Elifh , habuiffe videntur
C\j3f.j

,

quod

expomtur

e^j

Cap. ly. habebimus. Habet tamen prius cuoque aliquid , quod fe niajorcm in modum commcndct , & infinuet nam diem foedare ,
,

tvit ve-

polluere
dici

,

contcimi^are

,

per^-enuftc

&

graviter

mtque, vertente Cl. Gultu.

Intelligefis irre-

itantis. x«X. quietarn agitationer.i nltro citroque vis tralucet quoque ex denvato \t^.

Hec

poffunt tcnebrce. Moneo infuper, fi hic forte fenfus magis adblandiatur , novo eum pondere augendum vtderi, ex fpcciali ufu quo

P

-

X ,

7NJ
Mal.

folluere \ altt profanare
i: y.

,

confcelcrare

,

ut

ia^^^

conctiffioy terror.,

Cy» pavor
;

rn^^fin:

&

ah'bi.
,

Ita

fHMmi

foedare

,

nec

nam &
7"y>-. 0'-

3-«».«^

eft

paverc

ut Sophocl.

Oed.

non

profanare

tradudum ferme ab MfchyL

»«»«» dixit. Ex hoc >»/* quomodo/ir^ii;/a emanare potucrit , jam faiff. A««9C7i
tis

Agam. 64f.

declaratum. rindicare affumtum forte , quid, quafi jure foriis ^h.treditatisve .,dcfendere vind/cias a^ere. ajferere (ibi , atque ifa ejus aui ApvA Hefychitsm reperio etiam «K».f» , iXa<^n_, IxEf^m», cepit, lucratus fuit , in forttm \\Ac\\-

wk»»cet aadidum; prout mox fubjungiwr Atque Miim, xXyifiSfthiif. Et OTw^iTO», «cAii^.-vw. obfcurihsec hadenus , ad Radicem multa
tate

Volebat nempe Jobus , 'fuum Natakm tanquam profanum ah'quem & nefafliffimum diem confcelcrari , hoc ell horrori piiblico tradi , tum
,

qui

recurftirus.

circumfeptam digniffimani tamen , qus adhuc illuitriore lucc pcrfundatur ; nam _vereor ne & cgo in his omnibus frufl:ra fuerim; & fpeciofiora produxerim , quam foHdio;

qui quotannis effet congcries unice fpeftat ac proinde opera ludi videtur, quum hic dc nubibus fimbribus, luto , ahifque incommodis, qui fpurcum reddunt dicm , ad literam cogitatur. Non propie , fed imj>rop>rie , id genus
pratcrierat,

jam

tum

Huc

ill^

ra.

Ibid.

Duplex

poteflas vcrbi

7NJI

,

dupli-

locutionum explicandum. Ibid. Crercitfccundo gradu vehementia imprecationis
,

cem

praibuit vertendi rationem. hanc, Foedcnt eum caligo horrens ,

Primam
cs'

in

T^^^V

y^V ptJTl
ei

i

fi^e

po-

umbra

mortis; quam Veteres nonnulIi,necnon/i<;Z'Alteram \(tam, Vindiccnt bini , funt fecuti. occupcnt , ajferant fibi eum ; pro qua llant Rccentiorurd fimiTheodot. Symm. lc ert divergium: nec mirum , quum utra-

fteriorem verfioncmprscedentismembri malic quis, five priorcm ; Habitet fupcr eaNubes.

Id

aliis

eft
:

,

incumhat

,

-aliis

,

commoretur

LXX.
que
dio

&

Cocc. figuratius adhuc , procumbai late diffufi mofuper illum ; quod cfl , denfa

fuper co

&

le

ampledatur

fententia liabeat

pondus

& dccus.

,

premat , dctineat.

Ita

(j.a.mj

Schmi;

tamcn
, ,

pollcrius

vidctur nimis

durum

noflrum traducere Arabibus folenne
Tamerl.
&^'A_Ad
re fpina.
p.

cfl:.

Hifl.

prxfertim
re
leat tur.

femper
;

quia jure confanguinitatis vindtcain commodum alicujus fumi fo-

17. 17-

«^^^^ «-^===J
iJvaA..
;

t^J«X»

quum hic tamen malum quid innuaFateor cxempla Biblica in bonum tendere fed hoc ipfo graiidiar emcrgit figura , quum afiquod verbum audaciufcule traduci:

CJ^,l*3)
\.

Et

invahtit

hac

e. poientia ejus

habitavitque corda

tur.
nihil

Utique nihil grandius concipi po:eft, etiam quod tacilius percipiatur, quam
,

tamcn adhuc fcandcre putcm cothurnum noftrum, Tentorium figat quod eodem rediens , lucufuper co Nubes
tcrror
ejus.

Altius

;

lcntiorem prxbet confpe£l:um atra nubis, inJlar veli difpanfa
habitationerfi.
, is diffufa , ad moram & Imago Arabibus mire placita.

jure h.creditatis
ajjerantque fibi
denjijfimie

jortis

,

affinitatis

,

vtndicent

,

in

perpetuum diem huncce
tenebra

& formidolojijfim.i:
meus
es
,

Htjl.

tamerl. p. 407.
,

f^y^. (iK^
»/«1-^^

(fic

Et

dicant

injiciantquc

manum.

legendum

non

U^^H ) G
2.

j.iJiaJJ

/'^'V.t*

5*
*.«^Ij:J

COMMENTARIUS
^^*^J
tViJ^

y^^.iS Et

ifHum dif-

ex P-Tte ouupaas.
f^'inel

Radix
6'<f«.

pcriit

,

nili

quod

fotvaei oufcuritas nvdlis tentoria fua; i^ Au'«r^ fahuLtum veluti o/f»/ explicaret fia Ji-

ei Fihel citctur

gna.

Iterum

;.<a^.

n- cM^'

O^»

^^

px.T Sy
rum.

'Jjy^ ^«««j expcmd.ro Nuk-m Juper tcrApparet & ibi «,«.^'«, lubeffe & ^
i
,

9: 14.

ny

*^ilcj
/o/f/^c-/

j/^^S-JJ

Nox

^»/;^ e>/«L_>£fc Qitum^iue diffua ienturia ; b' dies fii.i Ji^ua
abludit

\)V

e^r»-"

^^<^<r'/

fJJ^

cjlLdtonem

&

iOi«f j-

aioncm nubium.
^*"- ^6:
'"
Si.

Eadcm
.^

proprictas fervatur

<J>jJ^«. xchim temorii, ipfumquc /.«/.r,«/«, quod figuratc ufurpari amat pro

extulijjet.

Non multum

Keligans

t,iucjuaiu iu

loculo

,

a-

'^!''"^'''

f^,t

>"

^'''^"-

^ ""« difrump,tur
/^/^

^LL-xJJ

.LJ.JJ

P^^ -"'?'-. «'i?--'''^-

-

expanf. moles

C^l^

L-,.^)

^^J\
'

oLl,:iy -^'-,M-.
^"'""
'^^'"'""«1
ittittidine
i'"-'

Perdtam

& ^.^... &
eft
,

0,/-

ptthere, in altum fiiLUto ; ncc non fttmo elaio Cr rem invohente. Refpicit in pollrcmaGlof-

faad /^/w.
1-«3J|^«,

J/rr.

18:28.

^

AraUs ^ quibus t^C

c««

expaajione alifuid apparuit

JJ-l^cJ l__jj

"''"'-lit

vtdent,.

feSic in Cd.w«y« ciiucleatur

^^

LLs^J
Id addo.

J^Li y..^JLJ.JJ
cll

""i^'^-^

'-^^^J

^-^
,

^*:i

<-^' t>«
I

ProfeCio paravimus improbts ignem, cujus tentoria iHvulvent eos.
/«;.

volumt/M denji fu-

Plura non

Obfcrvo tantum ut
ita

^'^"' ]V
l^^
'

O^V"'^'"!? '^^'«L.-^J p j- .,.,,- nd^J^'^'-^'''

^tf-t
r-

jl
r
,

L-saCj
.

cum

ftt. '^p isf tnfinit

..

^

pi:',2 teHtori:iin lignat,

vcrbum pC' f^-

p-^i*'

P^i*'
'<•
,

P^,

^'<-»^«''

»«

aliqua,

cum
ti-

piffime in tendcr:.io, fivc temorium figcndo ahfolutc frcqucntnri. Z.jf^. 2: 14, 15-. njDti*

"Z'/''"''''

'^'"''^'^•'

f'^"e tranfverfam
«_jJ
(_,

objtcit

^''

Similitcr

Gjauharius

)

y.

c

*]Din3 «x'*"-

«^

i/«".

P/'.2S:6.

pC^lX

tjl—;c--^J uL_^juJ!^ O^^y^ij L«y-C
ijL-jiJlj
i^jL-iJi!)

D"TN3 "ttntortum, quod fixerat inter homi- 'Ju^^j L>^j! wf/. Ncmpe ipfum ctiam taioriuw dicitur ptr tendi figi eyigi. Non omutendus ulus £jcod. 40; Nec valutt Mofes ingre.di in ten- JLJi i^;_c
.,

jfOJ^lJI,

,

2-.*-;a.

3f.

e->L^

Ljfc^LJaJ.J

tarium conventus
tiiam

:

fJi^.l

1*71?

pCJ'

O

quo^

Nuhes fuper eo refidel>at d.fpanfa , ac Habes tentoriurit quali Nuvis , tentodijfufa.
Juperfufum. Di.\i figurum hanc . 'Tcntorturn figat Jupir eo nttbes percommodam elFe ad mcmbrum p^a;ccdcns, qui tandem cum.]ue fcnfus pri^lacucrit. Videtur tamcn noiniibil favcre priori opinio
,

I?t

^Lgj uLuJJ

riQ alteri Jupertnjcilum

o^Ai^j

CS'

(_^

.^<Ji//'A-

pj;
*''''

eji ohtulit fcfe res

per ir.infverfunt
notat trorfj;?
ejl

ni,

nam

polt

ini':^;!»
,

ytr:dtc.n:

fdi' illum

^"'^"^
'^"'^

ohjeaa.

Ejus deriv.

ia perjretuam hareditatem

opportun'fl)mc fubteuturiura ibi
fi-

jungerctur "Ot^TS
g.i»t denf.e niiies, Ibid.

fdtm &

nuhium; una nuhes autem t^^H'^'- (i- e. njJI]? form. /"dr/.
r^/;
to'.-«

HJjy

,

/»r.e/.;

m flm-

^

g

j

Nubium

vocanttir late diffujiijf

Forma

Joemi». nJii?
crajjior

,

nufquam

alibj

expanji

earum
efi

trailus. '^onas dixit.

ie6la, a
te

py

Nuhes

&

major, docen-

Cl. Cvc.
;

cclleclive iiic

fumenda.
:

Non

re-

Non

contraRo digitos

,

avaro

,

lans

.•

pugno
«fMfl,

potclt

tamcn

liuj^ularitcr

etiam eivel »v».

6i vel tererct medio vcrtic-' Nttbes

cueli.

poni Unui perpettius nnhinm iradhs

quod

Tkeodatioi* expreflit,

exlmi omni

Prcffius liinc

iinire

licet

vim vocabuli Wjf
kt

IN
tas Jer. 4: 13.

JOBUM.
HJn
Ecce ut
nillet

Cap.

III.

f3

in coagmintatione nuhtum fHhito oriente , £5' faciem coeli coopericnte. Tralucet hxc proprie-

eumque perterreat in omnem perfetuitatem. Utinam Thematis ")QJ amplior ad nos pcrvcufus , indeque certiores fieri polfemus, talem metaphoram ab ejos genio non abhorruilfe, hoc efl, diftum fuille, vivcnte Lin-

rhT

D'iJ1^2

Kubes fnbito orientes i^ qttaquaverfum difpanfte adfcendet ; i^ Jicut turbo radcns fnnt ctirrus eJHS. Item Ndh. 1:3. Ik ttirbiae raJente ^ fjf
ardeate procella
£5'
cjl

gua,
dies
,

DVn lOHJ

atrore aftu.mte fuffufus fii.t
fuit

via ejus V7JII

pDN

pi^l

quemadmodum di£tum
i

coagme»tatio ntibium eft pulvis pedum ejus. Hoc clt, \A fub pedibus yiiloris alicujUS,cituni agmen rapientis , denliilimus undique puivis concitatur ; lic fub pedibus Dei con-

IIOOJ
Hof.

'^jm
8. ubi

Vifcera xfiuarunt, vel ufia fwat vche-

mentius Gen. 43; 30.

Reg.

3; 26.

n:

glomerantur ntibes , I3' in tempeflatem tonitrubus Non alienam ftdminibufque gravidam coeunt. cenfuerim hanc imaginem a contextu noftro, qui lic vehcmentius adhuc jm^(^ fpirabit ; per quod Dies hiccc damnatur proceUuft: nubium coagmentationi , perpetuam fuper eo fedcm , quafi tentorium., fixurn.

I^IODJ commiferationes mea exafiuartint , afiu intu-s adurente atrorem contraxerunt quafi. Non omittendus quartus , & ultimus locus , ubi

adhuc fubiimius

>mnj

verbum noftrum

&

nODJ

"llJHD Cutes

proftat, Thren.-^-.io. TJTli^ noftr.e ut furrnts aduft^

Ibid.

Commodiffimam'mihi anfjm
ille diei

confpciStus

ad Gradum

prsebet perpetuis devoti procellis, tertium fane quam intricatillimnm,
li^

funt; proptcr procellas urentes fimis. Ex hoc ipfo contextu autem fitis fpeciofe colligi polle videtur Ilrutliua , quam ddidero
,

DVn
fns
,

"I03J Dies

airore

afiuante

fuH

ftifft:-

&

omni nodo nodoliorem, cxtricandum;

nam & l^iH

furnum,fornacer,i, lumlher

traduxit Malach. Cap.^: 1.

ve vocem

cum

cognato vcr-

nnO^D

"^M
Cter.

,

five

habeamus ^xo fimplici a pro compof a -^'Q nam Clar.
:

bo "yiy^- Ecce dies Ardcns ut Fornax.
dat.
z:f

nimium fumit

licentix,

quum

ad

recurrit,

&

HHp

*nK

Pf

iS.-p.

linj "1^3 Defcrjptionem talis diei Fumus adfcendit in Nafo ejtts
tlle

adventat

contradum

Itatuens cx

ignis e.x

ore ejus ardebat
eu.

;

prttna ardentes
£?"

'l^^lNQ, inde cxfculpit, ut qui male precantur ubi
diei.

quin imo emicabant ab
cl-.navtt

D^OtJ* ^'1

/»-

pellexit

fpecies

blanda ex

rf

8.

ut tentorium coclos , dcjcenditque den, farn fib pedibus fuis caliginem glomerans. For-

DV

'T^l^? memorantur.

A
,

radice "IQO,

ma

vocabuli T-|J3D

nihil

habet ammali, nili

fub qua noti
trati.,

DHOD facrificuU

tanquam
,

a-

quod

inpD

fuifiTet

paulo magis analogum,

fimile quid elicuere Codurcus

&
,

Gro-

tius, qui

DnnOD,
,

audiore forma
Mathematicos
_/^»rtri?
fic

expo-

Ut 'in.ip a "IJID vehemens imber ,
ntgricans rube.do
,

&

^'h'2T%

nunt Genethliacos

candido vel atro lapillo

qui diem , folent : unde
III.

unde

'VVpn & ^'^VDrT
difcriminis, fu-

integram fententiam
terrificent

conccpit

Grotius

funt produfta.

Hoc tamcn
vel

Sacerdotes diei : hoc cll, anno''tent ut terribilem: at Codurcus, deterreant ab

eum

fpicionem movit

compofitionis

per
vel

3

,

ur
,

VOX

ipfa

flt

Dn'")0

amari

,

amara

topnefedt faflorum.

Plurimi ab codem ")Q3 Atratiis, <£fiu aduflus fuit , dcdcrunt,vel aftus dtei, vel ntgrores dtei. Polterius fecutus Cofcejus
ientes
,

mtelligit vapores atros

Hoc

,

fervidos

,

pe/ii,

tabam olim & ego, perterreant eum tanquam amara diei elade quadamgraviore;'»/fl/M;V. Mo-

feu amaritudinis. Id divcrfiraode explicatur ut ex Mercero,Schmidiu2\\\^i\wQXiQX.\i.m. Ten-

habebit

prKferendum quis cenfeat connnuationem fi^urs praiaTcITia
li

nebam tunc D'nnj2
cerbiora.

efiTe

infortunia

,

fata a-

Conterreant

eum

Hoc

atrores ajluantes diei!'

tantum

Non
, ,

probare

nil attinet.

DV

Dies

HJJI?

coagmentata

moles

nubium

froceliis gravida,ft!per eo tentorium fi?at

abfolute diem pralti fignarc amat apud Arabes. \n Hamafa extat carmen Homerit<e
in
ias

tum euam

vetomtrHbus Id fHlmtmbiis def^viat

pralium

,

cui interfuerat

,

adverfus Teimite^*

,,

^

3

^^
6

C O
Noaem
;

MM

E N

TA R
"^SN
q.^-,,

I

U

S
«inn
nS'*?rj

occupet cam ^"^X ncque gaudcat inter die? -Sj^ occafus m^ onni in numcrum mcnlium ne min numcium anni
illam
!

innp»

6

^jjd32

njC

'O^J
i

Tn»
lO'

:

tret.

7 Ec^sXJJ
)$£

r\in 7
attribuitur

Cj-^-^

(«CJ-^^J

^^i

C_5j/' fj--*

,

quod proprie
ad cumulum

in

Homines
,

cadit.

Qcid

li

,

dtritatis

\a

phrafi

»-/«jw)

fi>Ju^-Atf

cju;JJ
,

IjJ

DV
mus

'"I^IJJ

cum

jatis acerbiorsbHS

conjunga-

12«; X'»y;r ^/t;»J

nojlrum

diemque Teimi-

did.i amarule/ita, (ive publicas execrutioncs, in tatem dicm ab omnibus jadas ? Na-

tura filtcm

turiim

Quum puhis fuhlatus
ejufium
?

concrefceret fanguine

brum hocce
nis Tejlis.

id patitur, oc fic memplenius adhuc refpondcbit z/. 8. ubi execratione fublica dcfigitur A^^a conceftio'

Lingux

Notat

ibi

Tehrizius 'i-xJHjJ)
intelligit

fi^^W

'^]/>
ibi-

fer diem

dcm, Omar

covflidum. Ibn Keltfuum.

Alius item

yf. 6. Tranfitur a devotatione Diei Natalis, ad execrationem Nodis projeminatricis ; quod difcrimen ni teneatiir , magna confufio orictur. Rite quoque diftingucnda duo mimbra
imprecitianis , ut vcl abolfaiur

&

L>j^
iSr^^rtff

JUU

^LjN))

«joL»)

U>

datiir

illa

Nox

infcftilfima

;

penitus eravcl faltem ut

reliqnerunt Dies quicquam ex ofibus

intauftiftima horrori pubbco exponatur. brum prius hoc vf. abfolvitur; pojierius pertexitur tribus verficulis.
Ibid.

Mcm-

fenes nos,

Et

hic tres recurrunt gradus in priore

Ubi
<j)t>'

iterum Tebrixius <3ts»[j3) j.^ji)Lj

tjj^)

membro deducendo. Primus cft {<Mn r\b^bn /SN innp'- Nimis diluta funt qu» hic
,

**

|_J

/"

<^tf'-f

intelHgit confliiHus cs' f/^-

rf«.

Scxccnta

tali.i

prolV.mt.
9-

In Sacris
f-

hia-

tcs quoquc jnj3 DV -E/yAf;./;,«;/;V<?. Et ub,id. vfw.
*!»|-|5<

pro

C/.;./^

dv3 Nin bx
diem fratris tuf

Nc

aJfpici.is

lcetus

Sic /iwOTcC nimis nota Dies Jllicnjis, Dies CaMKsnJis, aliiquc, ativ cirbane nutati in pcrpetuum , atque fccLrati , ut loqucbantur. Vult crj^o Jobus Natalcm ruum pro Infimi, Nefafliffimo cenlcri , haud fccus ac Dies aliquisi^i/<< clade ominvfus , & tanquam diris Hoc adlpcdu itcrum clcgans nccotttadus.

adfcruntur , ad tcnuem nimis vcrfioneni , no£lem illam capiat caligo , quali fcnfus circt , jhhtrahatur ei lux /iderum , lnn.eve. quid diri adto habet nox illunis ? Npn quadrat quoque ad dirilfimum illud, Ne aams menjiiufjue inferatur. tloc cxigit abolitiomM , & imeritum ; quod etiam \ idit Cl. Scimid. , qui vi

Nam

fcntcntix duftus *72X hic fumfit pro caligine in Jhmmo gradu ; pro abripcre

& np7

,

&

ad captivitatem, aut mortem: Itnfum dcindc hunc proiiufcrre violenter
,

ut qui abripitur

Jit ejje nihil;

xus

fe

oftcrt

cum

prxced.
illa

mcmbro

,

ubi

njJl^ coa^mcntatio
pcrciur tonitrubus

nubium, nunc conci-

&

atque

ita

diem
etiam

fulmiaibus heUi defaviens; Polfct illum perterrens.

Si utique nox conceptionis mett non pofi^ ficut optavi vj'. 3. perire omaino : Jaltcm abripiatur a Caligine inferuali , ut reddatur nox inj'ernalis , tanquam qu.t ludigna rhicet graJit, ut nux hujus miindi exijlat.
ponit.
vitas

ininyi'
invadant
,

converti fubito
eft

vpprimant
terrendi

&

facilc in

adfcdus, qucm oftcrt hic confpcitus eo poflcm acquicfccre. Exiilimo

,

quod

CXij
:

,

unde

fi-

tamcn 'jiX commodius adhuc rtjfcrri poftTe ad plenaruim aboUtionem , qua Nox hxc dicitur ext'tH7:ienda
futuri.
,

-gnificatio eft dufta

fcd rctinco ^fr^for;;»/'

tam

rationc/'r.c/fr/>;,
;

quam
pu-

tanquam/i^«r(;^;«;,

&

T^j^x»7Tf«»,

quo Diei

id fequcntia ar^juunt

quamvis fcru-

I

IN

JOBUM.
7
ftior:

Cap.

IIL

Ecce nox

ifta fit dura filice vane proveniat tinniens cantus

inea.
8

No-

inap» 8
Dulum
ex partelevaveritVirDoaifl. rcenim vero ut hsc imprecntio accmatius prxltitcnt "jjjs innp "-" foondeat vf. 4. k iponaeai j ^ '/7;j,^i cxtujdio pojjideat txtiMno , dere Rapiam haac nudem

Verum

iim /»/;V , Apparet ^«.Wj.«. feu <?«/«. folis , fua fponte nos ducerc ad Jur^mnm gradum cabg

_
ta eflb
<

.,

vidctur.
,

Idem
,
, .

,,

,

-.-r-

valuiffe

L_..» '^ijX

,

nul-

>

,to«., «.../«. j
'"
,

nufpiam

«;.«.^.r;^.«/«if«^- RadixVflX '^ L TT \auiLm quia voiiiprir in facris obvia.. ta

l",m potcllcire dubmm, atque al.bi plunbus adltruetur. porro «oA' quam /'o//Mt';^ ip«i»a<r«3K)^^_^.^

^

,.,.,..
utiquc

^^^.^

haud!iquet.//T'<?»«««.r

confertcum

73N Lhiix

^

&: perpetfius occajns
eft,

,

^eva

^^^^^jj-^

cenfenda

gere, indeque

T-^/rtr^

,

\t\velan tencbns.

&

in -J.BT»
'

Chaos fimm,

Syjlemats Netmianniano fcmina f^H

& 73

"-

^^^^ emerferat, rediiilc. ly^i, Abalitio hxc apcrte confignatur fecundo gradu
,

ftunt Amhittis circumvulntos: Miror talia commenta na^gwK uigetofir^j. qux l'itrea tcre diBiis potuille imponere ^
xerit

indcque o^/«n!j

in

quo Hn*
,

aliis

eft

a

IflS

-^^

^^.^.,^1^^. ,-^^^^ ^;^^ ^^^^;^

^^^^j^^ ^ (.j_ ^^^^_ ^jj^^j
;

q^jo^ noviffimc prs^^^^^1^^.^ argute lo-

&

^n\s;fpiend,nt quippc
tutior

Mihi

cum traaanti aliis pr^lucet quiauaontas Arabum ^J:!^''^^ ^^^ ^^^^ ^^^^ ^^^^^^
,
.

a

mn,
.^

^^ ^^^W.^^ '«-

^^_^J Analogia^Gramrrtati-

bus j^-j' '73K cfl: occidit fol „ r r, ,r tr PJ„rW Occafus. Ul Lori. 1<. narir^juajnj.
••
.

;

&
t6\

(j^-*'
>1

fw conjundius
.

*— ^^^— s—"
l

plurimos tulit calculos , , expHcatur a Coccejo de jefti-vtiate huic nodi r
./

&

.<

1

II
*^^i/"1J
'

*"gata, quia dies

Jejtt

quaii hilarantnr.

bcd

«.»vj.*»ij

?i/^'*''

tij'i?

I*

£;ci,.;;<?i/o i,r//rf;/:/oa/J

b" obUteraiw c;us ; Ltinartimque ac Solium ejufdem occaftis. "Similitcr ^

hoc nimis tcnue:omnino tcnendumjquod Mercerus \^m d^ti\l,Negaudeat, qttodju, habeaturque tnter dies anni

&

Idem Schmidio
,

pla,

apud GJatihartum
nitur

&. Phirtizabad.
,

r>;

;

j

citum. Vult Hcmpe Joto hanc iVo<5f;?« , quj& v» (J»i expo- compleaitur intcgrum .f;K«»^tj)<>»- aboleri &

tjL.C

o<r«^/>

\nfole, Jicllis

.

&c. &c.
Cadcndo
fff/rt?/V.

Cave credas tamen
diaus
fuit
,

,

ut uccafus

a

^

,

,

ita

Qui

alliterationlbus

7iJX iu Origme dcleaantur,
Scd

ellc

non

obli-

tanqiiam e Calendario delen, ut ad fequens membrum reailnmc itcrum Mercertis. Sic ccrnis cur Diem mox pro No£ie fubltituat , nam DV etiam nzi^ifii^ot comprehcndit ; in Calendariis uon Noites exliguantur , fed
Dies.

& &
9..

tifcerentur
efle piroprie

cognati VfiJiden>

fcias

(Ji— '5

? QCUCQ.
iis

\nl(ti rjx^iy.i/i^
,

gdtidere

,

iatari,
,

dicitur fpatitim

quod iiJdem

accenfetur

quod

41^/»«»

confumi decre-

tabe zontmn-x \ exhatifto ommfiicco mento, ac vigore. Jam Graci ipSitety eleganter adhibent in die ad occafiim Tcrgente , & ftriaius
in ipfo occafu: ut JEfchyi. Perf. vf. 377.

&

cum

anniio
,

dior adhuc

Alia, profunelfc poHet ratio le^tiffimi hujus
orbe recurrit.
,

verbi *nn' l^tetitr

irittmphet

,

£;ro<;/.

iS;

quod

inimicam

Et 233.

iftam no£iem confideret tanquam infeftam fibi , reliquifquc hominibus ; cui hanc rcliquam matenam l.ciiti.s' ac triumphi, quippe mala:, in wj//j- homi^'«^«.f

&

&

&

num cxttltanti

Itcrum Agamemn.

vf.

7.

expttndionem liquidiffime exprimit tertius gradtts, Etinntimerum menfium ne veniai. Itcrum Cl. Cocc. retert ad Jejiivitates tum Calendariim , tum aliorum dieriim in-

dem plcnam Ibid. Hanc

quali, cupit erepi.nn abofuionem.

,

per ejus-

menfibus,

Reaius Mercerns

,

e

CalefuLmo'

COMMENTARIUS
durus , quod ct" mO^i.' «Ve''K, iwmentum buum cnmeivrumve cumpadius ; a«/ anttojiorei inter eos. Etiam n~D*7j t*"1t< <^V;/>£»», vir

Nufpiajn locum , nufpiam mentiodeUaiHr. iK-m fui invcniut ; adco nun t\ijlis , Faufttjqtte, nccinfeatur </;V^»/, ut nc intcr Nefajhs quidciii rccciUlatur ; fcd plane pereat^ ac Ci uunquair. extitiiret. Dcfccnditur ad alterum imprecatiof-J'. 7. nis meMbrum , ut fi ntjnere dchcXL hxc nux omnibus diris ma»iat devuta & dejixa , ad
horrorem
pHblicur/t.

Denique tonjcctt fuper eura faxafua , i. c. onera. Evidentifli» m'.!3X /J muin cll ci omnibus hifce Gljjfis , qua proprie., qu3 impruprie, fumtum noltrum TIO^^J»
/«r
f<rrriJ

laptdoja.

Huc

facit particula

nJil

clfc

AdjeSlivum

,

couflatum ex duabus Radirubujius fuit
;

£rff,qux novam fpct^hit quoquc refumtio ,Xinn 117/^1 nJH Eae Nox ij}.i. Amplciititur autem dcvutaIjmul Jsiturum , ut tio hxc limul pneteritUM fupra prxmunitam. Primum hic gradum cxhibet 'H» Ihtd.
pollulat attcniioncm.
,

Huc

cibus n^J ^.V^ durus,

&

"TQJI

(X*^ compadui &

cougelatus fuit.
'

Indc forduri-

matum
tie

/'r/wo

«^J^t^

/^
;

'

fuxum
p.

compaSlnm ac congelatum
cxhibct Uiji.

quam

locutio-

ncm plenam

famerl.

209.

1)dyi}J'(
laJIa,

Julitaria plurimi
;

,

vel defuUta\iX\\

vd Jlcrilis alii aliud quod videbatur maximc quadrare. Non multum quidcm h«c
,

<3jt^l t/^'*^!?
cut mullejceret tpjum

0-JO^J e— J U-J-^»
Jerrum
,

Jj'

attamcn pruprietaterri Linguse,& vimjigiira: neutiquam fitis exprimunt. Avemirtus acuminifuo iaduIgcns,procudit no-

omnia abludunt

;

comglaciatum.
tus
:

Siuiilitei Arnrolkijus

Jlixum durttte poeta ve-. ,

bis dcvajlatiim injiar Jhitu,v accrvulis

,

live cn-

muli ex iapidibus
elfet cx

;

quafi

vocabulum conflatuin
,

7J acervus iapidum
:

&

TiI^V

"^^"'
.?;<«/

^
durijfimum

J_c
in praceps

mna

Hoc asquc folidum iiz i" ojjejjio , fiatiia. , cx fedts pojitii aut mntuum , cx rneum tuitm : aut tefiameatum pro teji.itio mentis : quod gcnus jam dudum cxplofcrunt cmunL^Horcs
Critici.
tias

faxHm fiuxu

adiim

hidubitata

cll

tum

origo

,

tum
>

pute,

Annotatum
')

ibi

a Scholiafle .,%

^x^S
,

<^j\3^\

quam
hxc
ipfa

Dialedus ^rabica fubmiiiiilrat

u-

'^«•U)

^'(/.v

IIO^^J glabrum fignat pitram.
llumeri

bi

forma tJ^l-:*.
,

,

mO^J
,

cum

Efl crgO
l'olutUS

Air»»' !n'T?i|

qux

&

XtTnit.

plurali

frado o>-.^i)-».

TCN^J
,

ncc non

Hinc JccunJj
,

pcr clliplin fubfumtus ufus abpro ipfo pAO duriure. Sic Harir.

alterimi/»^.
i-j^^^^j,
diirtfjimo
,

O^»"

,

^0*?^

'" f'^'"-

iJ^^

COllf 8. »,/s*^

'^->-==-

^

c*iLJU!,

&
,

nnO'?.'\, frequcntantur pro>jr»

five

majorc

,

ut rufes

,

aut petra;

g«>tJ^

2"i/'

"^^

Judicis autem t.ediiim nun

iivc

minore
,

uty/7f.v

Hxc

&

alia hinc

omnifquc , traduda , brcvitcr

lapis

mgem.
llrinxit

Camns.

0^-1—=«:'^
8^_V-=s:^\^

^^' ^t-V
0-:><>-*i^'

fudabat ; ne, qne ma rur ejus dijcttjjus , ex quo faxum ejus duIn tranlitu ic\-M, , faxitm rijjimum madejlebat. fud.ins & madefcens apud Arabes clfe emblema
r^Jiirtgueu.itur

fjr <//;» /T/f jr ejus

jl^JLJJ^

d^J^J

Eucliunis alicujus triparci
txturqucntur.,
Aiiintar.

,

cui invito mun/tjcul.t
/'/;/w/f cr>«

qua imaginc

aridum
conf.

iii

^)

J_3i)) e^_*

^=i=-^^)

^-^-LJiJJj

Eundcm

\oc!x\\t hlautus.

Ad

uriginem
fo.
l-Jl

a nobis indicatam allufit

idcm Har.r.

<_X_;x^J tJbLAii!

t-^s:^ lJOJ'

«.^jLj

s«>— s~«NI— :^
efi Jaxurn

«_«-X_c
.,

(_,'«'

)U

F#A- nO'?^

durtHS

nee non

HD^^J

I

N

J

O B U
s
,

M.
8

Cap.

III.

?7

*h)f

QHTii^n DV"-n"lX

"iTTZp^

Nomlnatimdefiganteamimpre-

catoresdiei,promtillimiquique,Ex-^

P*"'

citatricem Leviathanis.

^y^'^' 9
0««i)cc^)
£»^0

9
ilk

Horomino-

fam Abuzeydus
,

,

qui in
;

proveniat cantus tinnulns.

Hsec dira

&

angufta

me

infimiavl

^

claufa referavi
;

isf

cotgUciaia

lOXIJ

Uqiiavi

y

faxa congelata

ftjjima nox , aterno , quo digna eft , fikntio horrori mancipetur ; ut jam olim mancipari de-

&

nON^^J
celcic

-^eddidi

fiuida

Et

hifce

jam

elu-

Nemo hilarior in ea canat , ut Cocc. buiftct. folide, ied univerfa quafi natura rerum attonit»
ftupore jaceat

EA/«r-^^,

43-'

gravitas dignitafque figuratje didionis ^i- ^"' '''"'^" ^"^ 5^"'"^ .^««w y?»»
fil'i<:i^

demerfa.

Vocabulum

HJJ"!
alio iu

,1110*?^

'"Ji"''

^»''^» congelata,
iiota

tremulum tinmdumcjne fonorem adferre loco demonftrabo.
Ff. 8.
tertio

fterilis.

Eadem

nietaphgra

Arabibus,

quum Sic>*^
gregefve effatos. contextu noltro,
e(Je

oppiicant ad «»»?/ior«frt»jf/aj-,

Eandem
,

aptillime federe in

non ell quod moneam: etenim
atquc in perpettmm

Nux hKC damuimda fuilje
dicitur

Diritas execrationis crcfcit adhuc gradn , totum verficHlum compledcnte: in quodcclarando quot capita, tot ferme fententiae. Eas enumerare grave foret ; nedum infirmare. Palmam omnibus omnium conatibus praeripuit fcliciflima Cl. Guftetii explicatio, quam in Comm. Ling. Hebr. fub rad.

duue

&

vafttc fteril:tati, «t ////V/V

inftar cungelata

Sub hac jam eife videatur. quicgencrali imagine compledi poflum , ^uid ab interpretibus allatum, ac prsfertim vaftiftimam illam defolationem , quam intendit Schmid. ut cunSia non tantum in fummorcaligine taceant .,ii:A. ma iblitudine Infra rccurrct cap. if: tua quafi jaceant.

XVw
res

exhibet, Exprefte vocent
,

dierum

l^ quidem paratiftimi
adagialitcr

eum, Execratoatque ad ,
,

opus iftud
thanis.

maxime animati,

excitatorem Lcvia-

Hoc

diSum autumat
,

&

&

&

dode

firmat, atquc illuftrat,refutatis iis,qui

?JT^7 vel

Ludum
:

eorum

vcl focictatcm coulla hxfitatione

34. Co'/aj Ilypocritie TlD^Jl evadet durafilex, quod ibi explicabitur. Et f<j/'. 30: 3. /»o_/'/«

rum vertunt

quE abfque

&

y
jam

;»fi/^

TIDVJ
gradus ,

"''^

dune filicis

cofiditio-

nem
la,

redaSius.

Ihid. hXlz.X

Ne

veniat cantns in

il-

ncgitive eandem vaftam horr:damque dcfolatirnem conlignat. Extra aleas feruntur , qui ad canttim Angelorum , vel b. piorum Koiiurnum dctorferunt. Sonuiium Rabbinicum de cantu galli fylveftris repeti poterit ex liieroz. p. 2. p. 139, 240. Sjf. & ex Buxt. Synag. Nounulli de cantu viatorum ; alii convivantium , expofuere. Prudcntius Coccejus univeriim, Nema l.nlarior canat. Hoc fcpofitum a Schmidio , aliud Galliciniur/i recoqucnte , quafi tam ftlentem ac vajlam no^cm vellet efTe Jobus , ut in ea ne gallicinium quidem aw diatur. Sentio acumen , fed kaintenfum , ut hebefcat: & aliud fane tunc agebat Vir Do^iff.

ego rejicula cenferem. Cl. Schmid. etiam Levtathanem retincns , vertit , Execrentur illam promti excitando Leviathanem ; i. e. incan' tatores tam periti , ut vel Balienam pofllnt ciere carminibus fuis. Id dilutum. Dilutior adhuc Cl. Cocc. conjedura, agi dc periculojifti-

qui redcant ,<\us.X\~ fomno indigi , hac tamen noiie tmrwisfcfti, quietem capere nolint ;utpote cxecrabili odio-

mo Balanarum pilcatn,unde

^

&

fa.

Ei

DV

'"1"lK execrantes dici, etiam ni-

mis tenui

fenfi.i

funl, qiiibus dics laborem l^

Myftico & fubliniiore ufu Leviathanem de C acodamon e cxfiWcwcrz Grotim & Codurcus , locumquc rctulcre ad incantateres qui carminibus fuis fpeSra evocant , Noilurmfque cicnt Manes ; quorum imprecationibus Magicis noftem hanc defigi cupiat Jobus.
moleftiam adfert.
,

Cl. Cler. quoque Magos
diris

reipici putat

nam

,

Coccejo affinxit

,

quod non
,

fenfit

,

nec

precibus

dies

infauftos

reddebant

;

qui quos
.,

fcripfit.

Nimis

h'terx adhsefit

&

rcllrinxit

homines nunc Jobus velit excitare Crocodilum
ut omnes
JS[atali,

ad minutiflimum quid, quod generatim fummo cum pondere cft pofitum , NhIIhs in eo

terrtti fefe

domi contineant , die ifto Addit aliam adhuc conjeduram , de

H

58
mij/:s.

COMMENTARIUS
i>n-

At ferptntibus ntagica carniine jn populiini

GJoriatiu aliquFs
translixilfe
,

,

Utrumque
:

premit
cgcnr.
^cltigia

litcram Diniis ne diciun lupponi, quae ^Hobationis Ad enodationein implicattfllmi loci,
tYi^ct
,

&

ob quem
f,.

&

fe rtruin friMcipem hafla in TnbH cju> Lc luj

Lnclus fuleamjjimui fcrt deberet.
Efech. 32:

CoiUcr

nunc
talis

iiililtain

ptrlcquens C1.6'/(//tV//, lingulii terme vocibus, iilque luceni intundain.

/W. Priroo
fe Maf^os
\

QV

mX

Execratures

diei ef-

haiid dixerim. Ajlnjlogits fhperJiitKifos Orientis , qui alios dies
el iwcaxtatorcs

Ad

Habes & Ipecimen LclJi Lugubns pertotum caput, cui lignanter additum nomen r7J'p quod unde pL»aum & ,
gitur.

29, 30,31. ubi Catus Lugentium plangentiumqiu depin-

&

27.-

Efech. 19.

,

mgru calcttlo inligniunt , commoindius retcrrctur. Sed mihi aliud ftdet , tellexerim poiius id geuus hominitm, qtu)d in Oriente conduci folet ad diem aliquem lucluv•»&9, alios

Lamentattunem funebrem denotarc coeperit

non

&

liquet. Syris i<J'p

ci\

mudulatiu

,

cantus]

&

Arubibus 'i-i^Kji
,

pjj.p
,

Hama

,

Mudulaa.{ c.-m-

trix

fum

qtiicfitijjimis

,

&

AnciU.i Cantrix
con.iiifla
:

furmHlis exccranJttm. mulicrcs ^ earundcmque A^ifw/.c, li\e carmina
i»cuMciit.i

cunccfttfjimu vcrburum Notillimx S^wM pr.efice

oiunis Ji^mina

tandum
prout

ac proinde ctiain prj:Jica\ ufu Hebr.co iu trijkm \\u\Q parteM vergcnte,

^ lugubria.

De

iis

liabcs

iiiligneni

^'—^
,

per fe ^<n>

,

&

(om^ivio etiam

iocum y«-.9:
mentnitrices

17. ubi vocantur

n^^JilpD ^^-

aprum
tium
,

fitis

coullantcr

rn.!33n "?«/ 7 peritij/i, »i.e videlicet furmul.trnm , ad Lejjum milcrcbilitcr decantanduni , \nM fercujfioues pedoEtiaiTi ris , rcliquofque flti»6i)is funebres.
ffM"lC
I

& mox

ipfumquc adco
fuo.
,

cum
re

ad confejjiim lugen~ luclum , adplicatur ,

lejji)

Ex

hifce

jam

pleuius eluce-

putem

quid elle polliut
,

QV niN
s

Exe-

cratores difi

quxritans
les,

,

gcnus homiuuin eo ipfo ictum & conduci iblitum, ad dtes fata-

in gente, funcrit in famiChroM. 3f; zf. ubi qaum fimul QHJi' lia, uigro Tb^-ta notaudos , eofdcmque aborninatiunt omuiiun ex^titjitijjimii pinrajibus traCantores incmorentur , coHigere cft , tuille dcndos. Dies abfolute, pro Die fatali ic iuetiam Pr.cficos yiros , id ell pr.efcdos folcnni complorationi , & planftui , ad Lejfum aliis il.-iufit , fupra jam vifus, vf. f. "1")X rnaledifrxeundum. Talem conventum lugubrem , qua xit , dete/iatus , exfecratiis , aifumntatus eji ,. virurum , qua mnlierum , ad neuias cantandas non potcil cum Latinis his notionibus ,quoad Urtgiucm , confpirare, etiamlj ufus fecundaconduflum, Arabes vocant j»jLw«j quod & rius cougruat. Ab abigendo & expellea.io ducl^idis

CiuttricHm

appcllatione

inligniuntur

qua

qm

ufu vulgari invaluit, pro \^^o plioidu
que.
eft

,

lefjo-

lu Hamdfa

elegantcr

j*J^-*JJ

«Jv_s_j

ftim ellc hanc potclhtcm, ut >oraT«^JTj^ ad Abjminationem tradudum , alibi comiUodius
aperietur.
Ibid.

conventum Ittguhrem txcitatis uudique prjificis comvocavit ; nec oniitti potcft veUigium ritus vetcris ibidcm

Secundo opportuniffime pofitum yer)

bum 3pJ
vn;
Rad.

fix'^-,

furavit

,

nominatim defigna-

itcuique maiedixit. Cl. il/m. mallct hic

w^-

pbv.jAi.

tr---^-

L_/o

«UjiL

L_j)

23p
ibi

,

iududus per Ntoit. xy.

8.

HD
Sjd

'^N ry^"^

N*?

3pN

:

& mox

vf

25-.

duo

diverfa adhibentur themata, alterum

*>f^

Cr-^

'k'^^' (j^.*^)

^-i'-3

23pi

CU}\is proprietas
;

inmurmare
defixit

crepante ,in,

crepante

ian^uam
tionts.

notis

alterum 3pJ, compunxit

nominatim

&
vi-

vilipendii

&

abomina-

Sic

malim quam quod
,

Coccejo

transfoffionem fenis grand^cvi
detriti

,

decrepiti,

fum, ab
iedicere.

expreffim nominando ^iftT

meionymiam
nomine rnaij-, 16. Cl.
exprejje no-

fynecdochicam

affumtum
fis

exprefjo
24.-

Qiix excitabit conventum

Lugubrem

Vide

Lev.

11.

Mnxhnum cHm
,

adfttcliunc

&

eJHlatH.

GuJJettHS hic

limpliciorcni

ufum

mi'

^-

I

N

J

O B U

M.

C

A

p.

III,

S9
,

nij?^-"ip'
l')?^

istj^i

»301:5

lotrn» 9

9 Horreantcaligine ftellae crepufnuUa fit culi ejus expefter lucem

& & ne vidcat palpebras auroras.
:

O

10

10 Quia

mlnaadi, qui iVa»7. i:i7refpexit.

&

alibi

extat, tan-

lo rciidere
dit
,

altentm illum mmmatim tum f«>a f jff <rn7/;oiiTL-ndi , dcfigendi , devovcndi , «*, ut rt#fc'Z« m-i'/^Vo niagis aptum, prxfcrre limul nullus dubitcm, ita tamen, ut priurem

pjn Draconem

;

dein t\Y7 oddt-

Ego

inferre Addttionem

Draconum

&

lonjun'

ampledar

;

quod

Primigeproclivc clle , in niam xlmfi^^radi Sa forandt firmare iimul

hoc verbo oculos incurrit.
in

admodum

Hionem quaii fub Vailo corpore unius monftri. SciviHent vellcm ViriDoSi, qui hsc, apud Cl. p^itr. & alia , nobis cudcrunt Comm.. in £/«/'. 27.- i ipfum illud addi,<\\xGdL
,

&

fub

niVj ufurpatur,
.

eiTe ex Origine fua cir'

illuftrare ell
«8»1«»,

ex

Arabum

L^-'i

,

quod

eft

cumvolvi
fanc
^'nn
tur
,

hrie<e,

Arabtca, Chaldaicce, & Synaca , proHO alveo dccurrerunt; qualibet tamen Dtaexerente. leclo aliquid (ibi privum , torte , Etiam SaMiritance & j^Ethiofica: rcliquis in eandem Ongiiiem confpinmt.
Ibtd. Tertio tijfimosin artefit.i, f-i;,\:f

&

?i^«»;

unde omnes metaphorae He-

circumplicari i^-s^iKi^ , «!re<Ta^£xf(^ T^-alifn^ , ut in illo Gen. 2,9; 34. Nanc
"i^]}

[:"{>} T\'b''
.

Vir meus mihi

<ia&Br-n-

^&^TsXilmci

iadivulfo
:

nexu circumpitcabi-

&

adbttrefcet

indiditque

nomen

ei

^yj

Levi.

DHTiyn

paratiffimos , fromaoceaiu iterum Ara-

nunc perfequi haud vacat. Si ergo quis fn non produiiivnem nudam efTc cenferet fed Draconem mallct interpretari
^eliqua
,

Leviathan
i^aSJ paratus fuit
lis
,

hes

,

quibus
,

jsa*-va«
eft
,

o*

|n*l7 ex
,

compojitiotie efTct 'Torti-

in arte fua

kJ?^:^^ excelluit
in ea

y
ut

,

flexuojus ferpens

Draca.

Apud
|n*')'7

Efajara

^a«»«

illuc

allufum

in

pn^T^pl^ 'CTli

Levia-

intentiffimus fuit
eft

exerccnda

,

audor
fo: IJ.
,

than ferpens
n'"l!3
,

contortupltcatus.

ibidcm

C'n3

Fhirtizabadius.

In Alcor.
?

Si-.r.

^^ijiS

u*-_>_»^, "l*ny

cufios paratus

eft

Inierta hsc promttDhnus , intenfilfimufque. condicio pondus confei^t & decus , ut 3^<^r. 9.- 17.

varie tentatum , verti pofTet ferpens omiuujijfmus , ut ad '^obi 26: 13. jam olim pra^luiiife haud pcEnitec.

port

niJJIpO

;'nf>f<e

,

fubferitur

mODnn
Niloticum,
id
eft

Excitator Leviathanis

pentijjimx ij:ucque.
Ibid.

Quarto nomcn Leviathanis expendcnCrocodilus, live
live jam Marinum ,
,

Quinto denique formula Ipf^ ")"1U* , commodiilime dcfignare potetl produdorem ternbiitum monflrorum. Radix "l*|j) excitari fat frequens in malis , &
Ibid.

dum. Monltrum hocce
id cft
L-ena
qtte
, ,

horrendis rebus fubito immiflis.

Ba-

Vide

"yer.

6:

&

22.

quidem

\\\-i
,

dentes gcrens

quam Orcam

ferratam cutem , ferratofvocat Pli-

&
eft

is'- 32,.

Forma

Pihel habes Efa;. 10;

26. CJlC' "^"y)]? fufcitavit flagellum fuper
id

eum,

Etymon nius, ipfo fono horrorcm incutit. ex Arabta_ jam revocavit «' Tchu in Hteroz. p.
a.
p^_g-.

Cladem atrocijfimam

inflixit.
,

Hinc

"1"lir Pro

"nirO,

Sufatans

\e\ fufcitator

769, 770. a notione
,

verbi
;

cJj—
;

ut nnity' a 31t:^;

&

nnijj/ a nitJ^ &c. &c,
^efTe

ni*? ^fi5;
fo
,

contorqmri in fpiras

unde Dra-

iinuofum animal

&

in

fpiras volubile

Notes
proinde

praeterea
rite

n7»7

MafcuL Gen. ac
nV'*?
^o*'
^/Vi2

pnSpr
jnCini

tJ^m

dii^tus

£/^;.

27:

i.

&r;.eaj

ftrui

|n»"l'?

*TTli;

contortiiflicatus.

Sic

|n
fatis

efFet

^io formx, non compojttio,
,

tantum produquQd ex jn^^JD,
fcrt in

excitatrix Leviathanis

malorum matre , qux
mereatur.
[''f.

dirijflmorum , execratione publica obrui

pro

aliifque

veriiimiliter aditruit

Vir fummus. Vulgaris opinio

9.

|n

il-

horroris

Cumulantur prxcedentes gradus hocce quarto & ultimo , ut iVa.r il-

H

2

la

6o
la pcrpetuis

COMMENTARIUS
dtnfiffimif^fue
,

tenebris

demerfa

& rum
erat.

,

quibui cothurnns Tragicus ignotuj
Tertia

non
,

o^prejja tcuearur, uiidc

quantum^is cupiai,
Rite dirtiiigucnlimili

iiunquam cmergcre queat.

Ihid.

, ,

Neve

videat palpebras aurorte

dum hoc
t:o, ut fic

t/ier/ibrum
:

,

a

imprccaiione
;

rj. 6. txplicica

ibi
,

enim

aboluio

hic deten-

tanquamfa^//i'.e, lub protuudillima caligine , intcnditur. Hanc granJeni & Tragicam imngincm , tribus Icnten-

dicam

aduiirabilcm exerit venuJLitem. Magniticum e(l , ut Aurortt dcntur taLpebr^. Hc Sophocles ia Antig.vJ'. IGO.
granditate
'Ahtk «Ai»
Ai5«v

cam

,

li iigiA-

tii!>

coniprehcnlam , diltinCte excquamur. Ibid. Priinatd, tnhorrefcaittJlelUcrepHfaiDubitatur (repufeutumut vefperttnum
,

i-XTUTTj}.!»

^xt;v

li

tjks.

i.^itjiii 'Au,ii>^i

Tnr'

li

](^yjirni
,

innuatur

an mMutinum potius

i

quia

t|tl*j

^\i^»^tt

utrumque

Ncutrum placuit amplcftitur. iMerccro , qui totius noitis obfcuritatem intcllcxit. Venulliorem tbre adrpcdum putem , \\ du.e e.xrremitates nudis ita libi oppouantur,
hinc
llet

'SilT^ttt

fiixum.

W

portis fuptrbit

ClCO Crepufculum f^tfpertinum
;

,

cum

quoJIelLe incipiunt apparere

illinc "iHt^*

pulcherrimum Thtbis , ftpttm exurtum , pra cjuam a»te , Lumen ! apparuijli tandem , aiirex Diei Palpebral fnper Dirctca Jiumtna vadens. ('onltrujuhar
Solis
,
,

aurora.,

ad

quam cxdem

difparent.

Iiiterim
,

fcd ipomctijdem fub tenebris coucluditur; fenfus
Jp.itinm

non excluditur reliquum nadis
quippe huc
rcdit
,

rum

debiiijje

jani olim,

Univerfum Jidcrum Cho& iti pollcrum debere

fliouera iudicans Scholiajles notat , Z i«;7/« f «jtigje! t(fiv.>fi,»iy Jults radius , dtei ocului vcl Jiibar Sulis ; quod foleune Tra^icis. Sic Eurtp. IIecub.^12. 'AK-nfft KiK>.t>i' iiXin Jubar l^ orbem folis. Et X\iled. lijl. mift^»ii,
itK-Bi «iA('¥

hanc Nodem , tauquam Nejttn.lam , & Moullrofam horrere , ac propterea hurrentem quoque caltginem induerc. Huc coUineat & Ci. Cocc. Optat , ut JlelLe crepufculi naStem illam inchoantes , dclinquant , lucemqut 1'uam amittant, ^uaji horrtntes noiiem dtram i^
infaujlam.

vts

ibi

omnia liijlrans Kadius folis, Ublervelim, /u/<?/// introduci , tauquam qui
;

cun6la i^»f» infpicit oculo luMjUJfimo uude & Ucellus IHundi lalutatur. Vidctur autem iiiZxi(p»^n a Sophocle pro nuerc Scholio» illud quod cum ufu coipfo ocitlu elfe politum thurni icerum elt conjundiinmum. txilti, ,

lucem , £2' uulla adfit., elegantiffime pingit JViif?!"»? quafi laborantem iudantem lub dcnliliimis , quibus prcmitur , tencbris , quiu eludari couantem. Subtilius anquiritur Luxne diei intelligatur ipcdMhn pra^curforis phofphori , quo tendic Coccejus; au Stellarum, quod \\s\x. Merccrus
Ibid. Altcra, ExpeStet

mem
ifu^i

tamen
,

,

quumyi/

lit

«^/tf»,

«ipJwA^Jt

,

&

&

Oculus dtei, ab ortu ufque ad oaajum; ejus /3A(i)5«f«» magis aptum elle ortui pingendu , ac proihde P^lpebras Poctice transforri ad primos Julis trientts radios , quando jain expergefaHiis quali Mundi oculus , niilare incipit , lcque liictdo ac tremulo vibramine aperire. Hoc

&

an Lun<v, pro quo ftac Schmidius, ex mrdio litu inter Crepujlulum J^ejpertinum & Auro7vj;w hoc eliciens. Ingenioltus, credo, quam
vcrius
:

Suphoclcm fpeclaile
ri:

fatis

idcmque

'fobi cap. 41.- 9.

apparct pcrito Lcctohaud dubie in-

tcuditur, nnLJ'

5yDi'D VyV
d<i

OculieJusfunt

nam

vis fenteutia; fe extendit
.,

ad om,

ut palpcbr.e aurjr.v,

nem omnino lucem
prxmillum
fuijje,
,

&

vel minimiini ejus rapoffic
;

CO

illud Arijiuph. I'ejp.

Leviathane; cui applL1027.

dwlum, undc unde udfnlgere

quando
dira

ut
'AtfitS ^mintTtci iXxfimi Un' if^>ift£t.

Nux

hsec

,

tanquam
.,

mon-

ftrorum matcr, horrendis tenebris opprimenda atque lin pcrpetuum ej/e volvcntibtis auuis , inlinuatur abfque ut eam vel mtmma lncis particula caiiufiret. Hxc noil ad literam
:

Habcs & Oculus Auror.c apud L. 1; 519'Avnff
'«T

Apollon. Rhod.

expoucnda

fcd fub Jigura Tragica , fenfus , didat commuuis & tamen, nefcio quo pafto, literx uimii adhatlum a fuaimib Viro:

«wyAiifrm ^ciHitii

'ofif(gini

'Hae

Ee-

IN
in Phoemjf. 5-4^.

JOBUM

.

Cap.
,

III.
-"

6t

Reperio audacius adhuc tradudum ab £»r/^.

^, & C///^

qnse

c^:^l^ik appellantur

i"

,

quod

",
'

.,

s

-;>"•'
5
.'

clt plur. fr.

ab

(_^-^'— a»
/
i:^^«3)
,

z.c'/.z«j-

omns

,

&
&
id

Et mais lumr^c carentem palpebram
/&///

,

i^

pr4^P'cns

;

unde
/SA£^«go»
,

UA.a.La. ^^^^ ?
.,

lumen
orberri circnire

/Equaliter

a;rnuum.

liAiTmli^ , tegmcn oculorura
eily pi/is.

cum

Ciliiim five foUiatlus /i^/x fibi palpebris

In Lex. GoUtim dicitur tKe fuper-

Nifi quod quum _/o// tribuatur ^xii^it^fi ipij^dopportunam habuerit /Irs Palpcbra luminofi .

cilium

,

quod

elTet 'Oipfuj
' '

.-

minus

accurate.-

ibjdem
n
,

anlam ad «if^yvW /SA£i?«f»», pdlpebram baud lu& quidem minofam , Noai atuibucndim
:

L>«*^3) t.>o.)»a. exponitur Tt -^
,

^''^ Sohs

quod item minus clarum

;

na nam

claufam quafi

,

\\neoculo; qui

&

4)i>(^ abfo-

lute, ut in //f<r«^. 7/. 106S. ubi 7z->a., (f.;>fi>Citcnm lumen , pro ocnlo occxcatu ponitur ,

^''^' mtelligendi funt hinc illmc em>cames e ««^'^a^Hos Gjauhanus dcfignavu , produf|;a
.

hac GlofTa
,
.

(_;uui-*_Ai«_J)

(_^_^)4_a^
...
.'
.

quum
fincs

prL-eccfriffct

ifif0,-mi

Mfisuroi,

fixifx^i»

,

oculorum fanguinalenta palpebra.

Hos

interim

non adco

rigide

lemper fervant poeta;,
fplendidum plentiunium vf. 396. voca-

nam
tur

^.ufiTrCa imit7iM*(S^

apud jtfch.

in fept.

ad thcb.

„„.,.,.,. ^ ,, '-St^i^-' ^t Littajolts funt Radu ejus intermiiantes. Videtur oculum intendiflc in illud principis //«</^;7;Vci? amicam fuam dilaudantis in Diw. Hud.
,

Ilgertifs»

«r§«»

,

luKiti o^pcAi/^i;,

J

t^

"^

:

:

AJlrorumfpeaabiltJfimum, Nodis Oculus.

^
^

C>c]^-i-J)

'ij^.^^ yJ^L_AJi

Laxiore ufu

Ear//'. Iphig.

Taur.

zf.

110.

[^J^''^
l*:^^-»'»^'

LjLvU-

(^.^JL^

"Om»
NoSiis

j vvicni'ifAf(gi >^vyai'»i fioXri.

(j«sL*a^ MNJ.^ LgACi.)»^. lJj/'^*
r^

ohfcura: oculum vidctur adhibuifife pro dbfcuritatemaurna, five adfpe^u ejus ^f»^^r/cofo, prout HLfch-^lus in P^r/. z/. 427. ufurpat *a«<»;5 »!/x7r'5 •o>.'0« /V/?r.f «06?/; oculum , pro ;/)/; NolIc. £x Gracia redeo in OrienApud tem, unde talia haufta , ac derivata.
11
1

Candtda, clara ocults : mtraculum Videmtbus ; margarttum urtnantimn. t/^/"/, quui \mo,cut peplum nubiumprx-

j-

m

tcnditur
^"'''^

Arabes

\j-'^>)

VVl'^
eft

'o o<fi?aA^;, etiam abLgffLsij^i
4)
(jix«.*Ai»J5

,

>

.

,

palpebnv ejus per medias videntur rtmas.
(ju"'*j>i«JJ

folute, in Camufo

Alia forma inC<t»2a// extat
Ciliurrt
1

oLrc^*'

/0/, aut ejus jubarradians. Non dcbct hic ufus confundi cum altero illo latiore , quo

,
1

palpebra folis

;

pro

_j)

I

st''»^
'"''''"''

..

t>«*^j
fofts

^^
,^

^'"-""^

r

ji^Q^^ii

py
I

"-''"

o../«.///.,e(i
'ifina)

^«-^'^V^ cante.
r, ^'^'"';.

;;-'

^^^"

Unum
j
/-.

tantum ' addam ex SchoUaJle
/,

corpus

orbts Vifibifts ,\)XQ\xt
,

omnis

r./,

apud Gr^cos
Aliud
/0/,

eft efi

^#;.L. ejusdcm, &
y._A_3i_J)
;

^'''..^'^

'^^'^^

^

.,t


i

1.

^^^^^ "^^ (/'i

'--^

prafentta.

ofa/z^x

,

per

'^i^' H"' 5*^"«
dcclarat, &c^
(..v^^iiJl

emicuijfet cornu £)orcadis,

cxcellentiam
Tamerl.

/I/«W/ Ocellus

ut in //i/?.

*_*tj (juu*_*i._JJ

c^;:^l_^

{jJfi)

^JJ^
llti

oculi emicatio

ponitur

L-^,»*,)

^^

'^^j^^^^^J

palpebrce folis

f to

/ci//j

exortu.

of«/c

dantur P^/ff^r*

ef f>J

r/»^;V «»»/rtf»/w.

Z)orf«j-

H

enim

inter na-

3

minm

Ct

C O
ejlfulis.

MM

E N

TA R
dftura

I

U S
Cominodilllina ad hanc

mlm
ram

Ut

crgo

V^ pp

cor»u figu-

&
non

non
niini

literaliter

prjcbet raJiationis , a« prifertim adplicacur ad jubar priinuUim exoruns, fcque exe-

captiva teneatur ; qaat jam tenekras polfe cupi fcnfus communis nedictat.

mcntcin
r.e;

tft
is

rens fupra terras

;

ita

j_v:?>^^

palpei>r>e folts

quamv

vertio, ne fruatnr palpehrts auruprior ad eam fcfe accommo^

&

Radios dn^pmquoque fefc explicct ad omnefn jp/euihrcy» Jhlareift ,rimas nubium iittermicantem.
proprie emicantes ad guat, quamvis ufus
Ibtd.

Aurorim

dari patiatur.
Ibid.
lictt;

Nec dum manum de tabula tollere habeo enim adhuc, quod ««nrr/lf huic
y

execrattoni

in

nu^em

ctintepttoMS incumbenti.

Infigni Schem.tte

diftum, Nec videat

prout prxcedcns' mcmbrum j j rj . n, r. ^h, eandem mdu.xcrat dejiderantem , & quaji anbelM,tem , ut cx^ravtjjima caltgtne , fub «nia Lapttvam conllnngi vult , cluaaretur. tlt

Nox
,

tlla

'

&c.

niagnam udfundat lucem phrafclque duriomoll.re queat. "'"^,^'^ qu.dcm aur.bus !^^ iNcmpe longior hsc lcncs tcxta cll ad dcr &
' ,
, i

^

^

pi„gendam , quam vocant y^r^« °

,

JjN) JTj ^-

^;

autem duplcx

vis rtrudurae

3 nXT
,

,

qux

vcl

Nuiiem

noSlantem.,
o,nl

ut verbo fido utjr
:

,

vel

fimpltcem infcrt ssdfpeaHm

vel jucHndtorem

i^.aofam-,

quoquc illum
210:3
Frttere

/r/<///o»;/, ut Eccl. i: i.

nXT
nN"U

forma f^m
.,

^^JJ
'_,

LLJJ
"

,

^,£

o

/•

bono

:

&

Efaj. 66; f.

DDnni3C'3/^'^«'^'«<«^''e^^>'<«'«^'^A'"«tantum v.debitur ca ; lcd te/ cam adjpicteEx Jimphciore caquc jiiHnl fritemur. ilio ///« omncs, Nec videat palpcbras aurjr^ nitlla ei aurora illucejcat: vcnulti jr tanicn forte alter , Ncc fruatttr palpeints aurorce , fenfu vcl plane eodcm , vel & camulatiorc , qui
cll

Non

NoSlem NoStufiffimam Mafc. cV-S-J' J^.J ^u^ formula cunlignant vcl prui..ii. A</aVw Longam, tUunem ,tencOrofam plane: vcl ima. ,

propric

,

Dics infortnaatos
Prioris ufus
Ilarir. Conf.
,
,

,

tempora injaufla

&

tufcjhi.

unum promam txcm-

plum ex

IL/nraamidcs
pr.edtta pcplo

ly. Narravh Itarith Vi^iLivi Node quadam ni^ro imbrtbujque pluvicfa , muito trijtius

mundo a.iful^entc hoec tamcn Nox MHllam indc anram pcrcipiat confokuio,

ut Aurora

,

quarrtvt^iLit amator a Joribus repuljus :Jic ut optarcm , ou cegritudinem qua iidfi:gebar , ut mihi
cirijahulatir contingcret egrejriui
,

nis, nulto radiolo recrectur, fed horrore
nebris fcntpitcrnis obiicta ri^ancat.
Ibid.

&

te-

^-Aa_it_<—
?"- longitudi-

«^^.i_XJ?

Hxc

omui.i
,

ad rt_^orcm

liter.e

tandcni , cave revoces , quani prcmciucs Viii Do-

(j_xJ_v^ L-i^"^
i\iu!}oJijJi.,..c

ncM
rem.

Aocits mc.t

rcJJcrct brcvio-

tti, in cavillatiuMculas inciderunt.

Talc

illud

qui rcccptum cxpolitioncm iin probans, ne videat patpebras auror.e m:ro lcnlli accepit, Ht noSlt htttc fitcccd.it quidem dies fed fticcedat Jme aurora: atqite boc pailo huic nodi ne mica quidcm Lucts cbntingat, ob occafu

C\. Schmidii

,

Hinc altcrum ufum impruprium fponte enafci palam elt; ut cnim Nox pro tempore , ./^.„./,..;. r...iT;.^. r.u.:., \r.n nr_.r /./calamitufo palTiin obvia, lic NoSlcm Nodojif<:...

,

ji,„^yn

^j

formidolojijfim.i

.,

duccrc
glt

pronum.
,

Hac
fii.e
,

^^.^^ conceptionts

qujequc tempora traoccalioue JobHs Nolibi Nodofam verc, id
itatacns', in

Cakmttofam

fuilfe

candcm

folis

plcuum exortum , quod efl in tegrKm noSlis fpattum. Hxc minuta, nec Adufque
c.d ejus

invchitur, atque ut 1'rodigialcm , ac planc «^omindndam expiiigit, qua: nec mcrucrit ratio-

tcctui

velHmciitiori congrucntia.

Scicndum

ne
<rtu

pr.ttcriti

,

iillo

lumine collufb-ari

,

&

refpe-

fnlupcr , n'?'*? nofccra, in quam vf. 6. imdies prccatio fufcipitur cllc nv^t^^j^^c"* i^t

fHturt

,

pcrpctitis tencbris coudi ac fcpeliri

DV

if. 3.
<?Z//

ctiain

»u;k'»,«'C""

coin|.'lcctcbatur.
k/iy (/>//«

No-

mcrcatur. formulas

Hic

cum

adfpeSlus cxiltit, fi omncs rclationc quadam ad Liter.im,

tantum appcUatio ad
,

alllimta,

&

ad,ijf\/.'.j/* ':'i/)'/V/<//cv«,qaod

frxllruximus
[rgo
,

fcrie

,

univcrfa,quam abundc cotl>gere eft.
cx

litera , quod abfoIntra hunc tutilFime forte tubfiltctur, quippc qui fatis rcfpondeat

quamvis non ad Kigorem
,

num

interpretemur.

fccundum Litcram , nux liaec utique fuam dcbuit habcrc Auroram , quandoquidem Z>/V/w quoque comprehoiidit: fed ^*^-"' nunc (\\\m mcridiem optat i)/f»/ ci non clfc £)/t'M
ejtts

/IdJcSlui 'fobtco.

Noa

pollum tamen

quiii a-

mei-»s

cllc

,

tcncbras

,

periam alteram zd\\\\c faciem , fcurumquc ex Infi<^urata phralium /'o;'f//«/,'f redundaiMem. horreJ'cant StelLc crcpujluli ejiis , cxcmpli cau, quibus a;tenium fa , ex grandiloqucntia Orientali potelt ufurpari

IN
bD)f
nriD'')

JOBUM.
O
.

Cap.

irr.

6y

'JM

ri'71

IJD i6

lo

...,« ''^'^^
na':' II
part pTo QuicqHld jttcHnditath^ ^ut fpei adfnlget

^^^s n^^i

lo Quia nonobftmxitvalvasven; fecluferit aerumnam ab ocuII

lismeL

Qua-

,

pofTcnt verba

,

fic

Sic in dejperaiwMcra convertatur {3 borrorem. partem hujus fcntentitE figuravit Efajas Cap.
ai.'4..

n,

&

in fattT,

mittant.
7^'"^'-'^«^

& Nemo

concepta ut ObJiniBioKemtitein /><?«« , fumma fponte adutique ncgaverit L//fra»« O^,

nnnb
Smiiliter
,

'V

DB' 'ptJTl
'

f\a nX
'

foelum
tis

non

appellari cmittit

quoque pofTe cum /» ^mj lumims oras
extmgmt.

, ,

qui
fed

Crepufculum
rf»?.

deriderii

met fofutt mibt tn tremoDejidcret lucem nec ujptam
quilibct cernit.

excutit,

&

»er abortionem
fuiffe

Hoc

vo-

Confcratur quoque Jerem. 20; 17. unde Grumajor difficultas polterjons mcmbn , Nec ^,;^^ adhac figura tunc elici poflbt. fruatttr paipebns aurora ; nemo^ enim ignorat /^,.^. ^d prius colon porro obfervetur s/jr^Auroram lublimiore ftylo, adiiiberi pro ;;2;V;o r-^ nir^ d •, ^ i ?M^ Tl^T r^ r Jtn clie. Foettcam ..»« .-,^— yalvieuteri. Inr ^ri c D 1 Lctiortsfortun.e:itcmq\iefolem,e]mqucKadios, „ ,

«dfit, poffc transfcrri,

Non

Jobi

immilhim

fequentia declarant.

,

doris.

Falva: vultus Sc zcjubar,exh\berQ emhlcma FeltcitaitsacSplen- iraCap. 41: 6. Vj£3 Hinc jam tandcm cumulatifiimus hic- Oris, funt 7™'/«/ ^.'-(^r^ , ut Eurip. Hippol. ce emergcret adfpeilus , Noili , ({ms Jobum B13. Eadcm grancticate ligurantur mlxai yu^^ ienCit conceptum,' incumbcre debcre publicam f®-, qux & abfolute QTl'?! Job. 38: lo. ubi execrationem lanquam Noaofijfima^ , &. Fera- ..^^,, comparatur Embryjm z^alvis utcn tnclulimmie , anippe qux trts dirtlifue cxle/ttbus con- /^ ___, i''^'° '» "' taaa, non poffit, nondcbeat, particeps effe ^"' "^ ^^'^' '^ ^^"^^^t' °"^ ''^0 contextu y^iiv^e tttert , natuullius Uttorisfortisacfortuna^; fed tam/dW/j
1 ,

^.

l^

WT
L

t^

,

Dm WT
Fahas

'

fuille

deprehendatur, tamque ^ipj«5

iVfy;//Zrf,

ra jun6tc5

ut Sper/i

omncm

eventus alicujus

l-^rofperi

ex-

&
-

disjungantur arte , ad ornatum gravitatem orationis. Tcrminatio Dualis
,

'^

cludat,&abfcindat. Hoc cum //y/'c-;'/?'f77, qua Cnrtcri^r/jw fimul & /arar«»j compledtor ,puln j -u j clireconcinere^noneftquodpluribusdeclarem.
, ,

n'7T
nxum
. .

oftcrt
'

1

^;,-,^,,,,,^ diLonum,

TT-, y^ £!. .. iVf. \0. Cauia fubneditur tmprecattonum; circa quam dubium incidit , ad Noaemne re,

in

bipatentes, quod gran.^^ .^ aj aptum huic r fccnx. Ad^ '3q3 Venter meus ita praiflrinxir h- «v,,li.ii.vii
«, nce m r ^^ & „,vc„
%,

~^,

. '

a'^'^'". '^^^^' ^/'''^,'

"^ ad L/r,^/;;/zfaw Jobt

de-

ftringenda
da.

an ad Diem quoque extendcnQui utramque appcllationem ad Natale
fit,

torient ,^
""^^at.

quod Utero Materno unice convc-

Nil tncius

ommbus

in

Linguis
fed

,quam

non Nodem tantum, fcd & Z>;>/w ainple£ti coguntur: quando Jobum fupponunt dubium, morafne uteri de die folverit, an r/f Noile. Qui nobifcuin Nodem f.«.^/>/;.«;. diftinxerunt a Z;;V ««W;W., facile fenferuut aptifllmam effe formulam prceclufi
temptis retulerunt,
uteri ,zd

"'

Pronomma non Adtve tamum,

&

Paf-

five adhibeantur.
p
,

DDn

injuria

mea,

eft ali-

quando quampatior:

»^

34- &c. Iterum

negatum zc pr^peditum ipCmn coKcep-

" '^^ P""s habes
9" ^4.
'^P"'^

.„_ p »01 Sangms meus partim, C<f^ra/? partim m me Occiju
, , ,

ut Gen. 16: 4. Jer. <\-

Jobt

16:

18.

Pofterius
,

tum.

ExGw.20;t8.
Mk._ _».. DtT\ nnSi
j

Jobum elt non quem ego edtdi , fcd cinemme^ oppreffio aliis expreffit : at Gen. 19. ^ rmm '>I>erutt matrtcem , Gen. zgi: -,-.,,rt,, /j ,- p ^12. DnDi/S -,(,_, Marnus faitus eft camor „,,,,„ U /.t 1-, ,r ^ 31. H.ibeseandemplanephrafin i^tf/». I. •r,6. If, '"'''"'"• Ahquando in talibus obhaeretur; ut -IJD & lyD -^iDobJlruxtt Matn. cem;nt dubium efte nequeat , quin ad Nodem '"^^ Manus^ mea Pf 77; 3. inale fumta de
ra»?,eo fenfulproduxit Cofa7«//;nec

Dm

y^^

occlnfit ute-

^f""
,

Dpr^
,

f/^wor meus

Jud. ibidem

non contra-

^

,

m

/

Dm

Dm

,

.

"^

,

,

plaga ,ve\potiJfimumvex- rnanu propria ,. quum fit Dei manus ba hsc dirigantur. Po;/j7/»7a»2 addidi quia non Afapho De verbo IJD teneatur , impofita. , omnmo incommode ad Diem quoque extendi froprietatem ejus fuam effe in obJlrH^iom qus
concepttonis tejiem,\e\unice

&

64
1 1

COMMENTARIUS
Qu.ire non ab utero mortuus e ventre egreirus mox expiraII

J030

n\!:N

Dm:3

N*?

no'?

1

fum?
VI.''

:

riJXi

'DN';;»

Qua- i^na

li

fit ClttuJ}ro,& obkibtis\ qux Or/>o quam plurimis in locis attendenda ; nci^c lant hcic negligcnda.

fedens pro Trihunait

,

Ad cam
"<2"l

rationem

dici

fed Jlnas velum inttrcedat. potuit , dcbuitquc a,

deo, viventc Lingua Heor.eu

Aliquantulum ncgotii pra;bet (Irudura altcrius coli. Pkriquc "IHD'! accipiunt
Ihui.

VJT Tnon
,

fO

t^elavit octtlos ab aliqua re
;

i.

e. eitm

nun uufpexit

quod

&

invLrfo ordinc euun-

pro *inD*
ocults miti.
ijrj

N7I l^

»9*

ahfiotldtdit
fic

muUJliam ah
omilii N*7
>

ciatum vidctur VJ'J'0

13T

TnDn
,

l'elavtt

Dautur cxempla

iyi»5

rcpi-teiiJi.
,

Non

ticxu Coicejtts
octtlis

AbfcondiJJet

invcnullo tamen entm molcjliam ab
,

meis.

Id

magnopere adblunditur

le-

puto , digcrcnda, Quia nu» objlruxtt yalvas uteri mei : :^ Jtc ahfi. ur/Jidit molejhum ahocuits. Scd, ut p;ir eft , quilque luo in
ric fic,

rem pcnitus ab ocutis feclujit & ahaiiltt; non tam per tl\patlagen quae prccario airuuii folct a Grammattas , ubi aliquid minus protriium occurrit quam per juctmdijrem aliqaem y/i.'jr»/«, quo velari velo abrem
a^;

ocutis,

,

,

Jcondi, dicitur re; ipja ah ocutis , qux plane e confpeiln toltitur abotetnr. Illam emphajin

&

feiifu abundi.t.

Majoris momenti erit, ipfam Form.tm raram fanc, &, dixcrim lcrme, paradoxam. /iufcjndcre, ('\-lare muleVulgo ajunt abfcundere hic Jliam ab oculis. t:[\'c amovere ,avertae ; & cicant liinilcm ufum
Ibtd.

loqitendt cnuclcalfc;

agnolces facilc EfaJ. 6y: 17. nec hcic lociabnu^s, non enim fnnpliciter motejltam ab ocutis fu!s fure ave-Jam innuit Jobus , l^ld plane fectu-

Jam
ne

,

quafl interjeclo velj
•,[.

,

(\Mod prohibutlJet
miferiiis jentire

y

oculi ipli dolut^jent

e.

co-

Jjh. 33: 17. Superbiam aviro ahfiondi:
i.

HDD',
in

adhis failict acerbiores. Allufum prxtcrea fufpicor in pulchra formula ad phralin Arabtbtts

loco tradam. Eaudem plane furmulam rcperio Efaj. 6^: 17. Obitvioni datiC funt angnjha; prioe.

remuvet.

At

aliud

ibi

rcliJcre

,

pcrfamiliarem
ejus
,
,

e>A.>fi

t^Ua:**'

i/tcatttit

oculus

de eo qui

nuite uriciir,

&

tur

noajirte kacryatis .caLulis.

acerba experiSic calejcentt 6c
,

res
lis

,

£3^

J'i?0

linDJ

abfcondit^ ftiut ab

octt-

injiammaiu ocuto ptxtcudhuT hntetrm
vetiim
tiir.
:

panaus,

meis.

Ad

plirafcos lediflima; decus

pan-

dcndum , obfcrvo , Ilebr.vos habuille quam plurima verba abjcunjionem fignantia, in quibus omnibus peculiaris propnetas fefe exerat:
r5V a lucttlo , D7i7 Nollrum "IHD prupne
ut
lavtt
\

atque

ita

7!2V

'muL-Jha d:J'criict.ms arce-

&

vetitm npplicare licct ad mortem iHterttionem. i^rccilitum dices d« audax :

Hocce

a Jtgillo

,

alia

aliundc.

crat obtexit velo, ve-

geminum gcrmanum Jobi 14; 9. Vtinam "^I^JJJ^S in injerno me recunderes 'JJ5Vn tanquam in loculo abdito 'JTnOn ^Wffed cn
,

;

velo
alicui

oppanfu

occultavit.

nem

movcre poHct

fufpicioIlypallages , qua

Id

fue velo
juldam

abfconderes
conditionis

;

dunec fedaretur Najus ttnis.

veLire njolejiiam ab ocnlis
velurc oculos a

politum foret pro
,

moLjha videnda

VJ'^

TriDn

"VDDn yebre factem '?0l?0velo cundcre habcs Efaj. ^Jf-. 8. & ftiam , fub & Pf. 30: 8. ubi ell Itimen j-p: 2. & 64.- 6vultus fubtrahere , fcque /r.-j/aw ollendcre yaAlio adlpctlu Pj\ Jl; 1 dicem vindiceniqiie.
Utiquc VJl3
.

optac abJ'condi fub veto invijibilis cuubi nullae eum mifcrix ; Hicjimili vetofe ttitum J'hpoJlcnt attingcrc. turuM Jutjje innuit ab omnibus xrumnis, ncc Orientalcm uatus , ncc ccnceptiis unquam.
bi vivits

>»SJ3nO l'J-5 inDrr Mfcoade , velafadem tu,im a peccatis meis ; id eft ; Noli ea acri notare oeulo , atque itt lumine vttltus tui collocare

in hoc periti facile animadvertent Sckemate, n,ec audaciam ejus in Libro noltro mirabuntur. rj'. II. Incipit hic fccunda pars Capitis;ad ufque vicclimum cxcurrtns , in qua vf. infmuat ^''''^"J^, maluille fe iudc a pri/,10 exiiu ex utero ixoim extingui ; vel & ia eoder^^de-

genium

.^

flue-

I

N

J

O B U
li

M.

Cap.

III.

^s

"n^l

fD^D^TS

,5'iO"ip

yno
'3

IX Quaremeofficiofa excepenint

*''jrK
TlJtS"

Dntt'
^
13
fj^

genm? &quidubera, utfugerem? 13 Namnunc recubarem, &:tranquillusfubfiderem:dormirem,dolor
bulliens conquiefceret mihi.

LD^^pttW

¥

''Tiiyif

nni^""0

,L, »*

j^^j»

-Dr
^^/^^r?,

14
atque
aborifci.

14
Hoc votum
nJhil ha,

Cum

med. Vavj
Ff. 12.
fitivo
eft

affervavit.

bet

,

quod non gravior miferia Mortalibus
,

Duplex

patet via verfionis ex tra»'-

ffiftuante

dolore, exprimere foleat; qui "Jobo
fuggefliflc videtur
copiant

&

intranfitivo

ufu

,

verbi

Q*1p

,

quod

etiam, intenfius faeviens
iftam
r.Hvn
,

cum

quibus

tum vehementtam locHtiovotum hocce amplificatur.
,

obtulit
,

partim, partim occurrit.
,

Si prius

titero

Anceps eft prius illud , Quare non «b mortuus fura ? quod Mercero , Cocceja , aliifque , eft in Utero ipfo , five inde ex quo eram in Matrice. Favtt fimilc yer, 20: 17. Quod non necavii me ab utero; ut mater mea
Ibid.
;

Quare me obfequamur hic erit adfpeQus tulerunt genua , nempe Patri , ut in primis Animadverf fubmonui. Magis tamen nunc arridec po&trms ,occurrerunt mihigenua, qnod
Coccejus habet , vel potius pravenerunt me , quidcm exceperunt, quod Schmidius dedit j Hanc vim ojficii f^epe induit verojficiofe.

&

&

fuerit fepttlerwm meum gravidie in at£rnum.

ejufque

uter

fuerit

Sic

Btmembris foret

bum

noflrum apud Arabes,

in -/«JJ
j*.

&

^iiS

;

oratio ,quani plerique

uno membro claudunt.
.,

Non mum

dixerim

haud pati,

cum Cl. Schmidio id Hebraifnam prxter locum Jeremiie

eandemque aguofces Deut. 23:

10*1p

K7

Dn'?^

DDDN ^on

occurrerunt vobis

cum pa-

qui forte aliud admittere poffet,

W Dn*lO

^"^

ufurpatur Pf. 11:
levius,

quod

E(t etiam 4. idem Vir Dottiff. obmovet ex
11.
5-8:

^

prxgreffa

jam
,

hil aliud dixiffet 7"^«-''

execrationc diei natalis, quo niquam fe ex utero non ,

P/. 21:4. &c. &c. OJficiofa auteni ha;ccc gcnua, vel objletricis elfe poffunt, qaibus a Matre cadens Itatim fuit exceptus, /otuj , fotus : vel Nutricis, quam colon feqdcns pingit ubera aimoventem tenello.
ne. Efaj.ll.-l^.

debuiffe egredi

fcd in eo interire. Id, meo j udicio, cavillationem redolet ; percommode enim rogari potcft , pofi: imprecatinnem in diem nati-

Mortem cffc velutportum , quein l^f. 13. quantocyus invehi prxftct , quam diu intcr flu<Sus & fcopulos hujus vit» jattari, nemini

vitatis

qui infeliciflimum/ir/a^i in lucem pro, traxerit., cur non potius vel ante^in utero adhuc harens , vel ftatim pojl male fauflam iflam
fuerit extinftus
?

tiflima in

non fanior philofophia , ac ratio didat. Noeundem fcopum imago fomni, quo
,

obdormijlere confopiri fuavius fit , quam la"» curis maccrari. boribus PrEcfcrtim autera

&

&

Lucinam
nis

Hanc viam

inter-

.pretationis

prxferrc jubet

audum

fic

oratio-

pondus.-itemque commodior tunc Vf. 16. connexio & explanatio. Subtile nimis efl acuxnen Rafchii , in ipfo partu ftantem concipicn->
tis

foetum

;

nam
eft

On^l.tS 'x Mtero fubaudien,

dum

linquit

egreffus

non

egrediens.

Mori proprie

maceratione diffolvi

niO OL.-^

qui , xftus, eo vividius bis piduris ut fie dicam illuminandis infiftunt. Ex hoc fonte derivanda eft ifta congeries , qua jucundijfima Martis quies hic dcpingitur , quatuor vcrbis Synonymis ferme , gr^tam fdmen gradationem , cum illuftri figura , adferentibus. C\. Coccejus , veritus forte
tales

fimilitudines fcfe oftcrunt miferis
faevit

quo gravius dolorum

nc nimia foret vocum cognatarum accumulatio
,

& OL_^_
ter

ita

fenteniiam

bimcmbrrm
ejjem
:

circinavit.

Altcrum
,

'tniJtff.-nm-mtitiftiia,

l^lJ exfpircmit, eft inexprimitque nobis ipfo

Nam Ji cubuijfem, quietiis

Ji obdormivif-

fono
<^ia

deficietltem
,

fpiritum
,

prae

exhaujlum , ore aperto . lajfitudine , potifllmum , & ineArakict} fub

&

fem, tum requtes ejfet mihi. Aliquid etiam ad hanc membrorum partitionem contuliffe fufpicor voculam f^{,quffi fic rotundiorem prabet fenfura
;

quam vim Lingua

^-^

fatis

fane elegantem "
1

;

quo

textnra

€6
/«« entrv^i nollem

COMMENTARIUS
&
7<;io fukctcercbat.
cll

dixifTet SchmiJiuJ, minus scquus Cucctfo & uollris , quam par clK M»</«^;lim tamen iltam quam dixi cougerie/Hf tuor i\-i'\i ?ra.ijtim titcrejlentta , quae magni-

«udo adxccliis
yi/W.

Primum

rem defignet; retenti oppofitum, Dormio qtjij. >ja f ftff*»im a pellibus (jHibus incMfi lierrniu tnhatnr creditur cHl- dudum. Sopor undc defcendat non invenio,nam aec i»inij fatii cummodum, nec fanc ITllO' Sopb , fitite , quod
f„f^rt fimcmtnr
artilillent

'n3J&*
id

»««f.

Tritillimum
capturi.

in

fovi>t,<mTe

Efaj.
,

O^J'?

'DHN
,

/?cv«^<a«/c-.

Nollem talia qux £/^»1,;^ n»33£:> ^'""^ lludium , quod immenfum quantum s6: 10. '^''^" Magno dcbct fufpeaum ert multis. , an..»tes Mmitare.
,

Decamberem
quicturi

aaus corpons.

decitbitu

nollro ^'o^o ,propter

Jtem

Pr«i».3.-24. •^nair n3"^i?l

tumbci
dicitur
fuis.
r.

^

n^DtJ* ^*liinc piil-

^'''" ]^*^ concinit /frj^««j
,

y-»^
,

coepit dor-

</«/<»; f»vr
aci

clire transtcrtur
litrn.it
i

jmnits Mortern ,

tuiis.

quam

qui obiit,

wVf prodivis inftmuum fddns ejl. quam QIJ (^'-i dormitare ncmvic
ccre
^-

Plus

eft

addormif1

u ... Haoes

formula
i,

i^^4*^A:///e:

f«/« f</.'//^/w
,

»
lii.

&

t)/i^. CC A ^t., »n-,M. /J^SS: 6. I^p »D3C' /1
,

]um jopore
fj^i,
,.

,•

/•

tnmbentts lepuUri

..-'^,

Vis

obvia

.j,. produxi ad Onfinem
.

0x0 in fepuUro.

H*c cuL
-'^

fi^„„,„
,

k^mMuum
/.

fuffufu feHJibiis ocuUsvt tn

/r

/•

^

/•,

antmi^He offufu-

ttonem conjervat
'*;'«• ''•?*''
/'a/f/, Ix

ftb occafionc
-^
.

pandendam
f
.

, '

thematis 22\ff a ///»./.«./. , /r.'
'
.

n jtzacm Kadix u-*"»

^^
,

,

notan»

^'^'

-'^^^

'"^

*''"« -'•#*7 vel

aquarum;
.,,.

vel altcnus f.i/i«m.

Idem
fatis

'

^
,

notat

(S

y-Mo, nec non yM»)
""''' ^"^"
r,
,>

undc
^

eulculuit, recubat

{iccumbit.iivc capturus cime'

{•,^^:^r

^•m fumni , fivc ,am capte\:s, qunli fufus ja- ^'^•^'°'f. adimentts. tet; manitits, pedtbns corpore toto profu/uj , ac fMuali>»/«»,>/ Sic Latinis e\tisimmme jundi eil' {^'""''"^ prona quoque not.o refolutus. '" (Jriginibus Hebr.us. ^^,*"' >/f..vv ^um.- , //<//// , aJfHfus , ejfufus , profufus ''^'If '^"'° ^^*^^"*^ &^'^'*^"> mdicanda. ad hunc habittim cubant.s vcl iii hcrbl, lcilove

^^"/''"^

^ W' cadcm Ab
tr////l/-.

'#«/"'"<"
0/-

Sed

&

Nunc verNempe .Tt.
teflu

»/o///
1-

delicatius, vel in terr* incuriofius,apud
/fi .

"^tyi^'

decumbere fubneftitur ^OD^if fidere ,

probatilliiTios auilores apph"cari

ahas,
«./.r

tanti

.•

carundem Ibid. Aiterum
,

Ortgines propnetates

/-. fit

/1

D j- ~ Radicum,
,

amant.
05
jf

Hxc
Natt»T

/-j n/K »»». je<i,ito rejidere ac requte ,(urttrum av ,„ cere,
.
,
. ,

infpe.xill"c.

**" ''^'"'^^
tranifMillMs

tJpli» Quiefcere

^

W^

,,-,-. fomno profu»obdormtfcere &
,.

Sequi-

c

confopiri.

Ad
/)./«.

mortem traducitur quoque
iz: i. ubi fimul notabii

<>/f

ttone elfe.
ti

judice Co<r.'f>, proprie vaiety/W <^«^/«oSic tamen quid diffcrat a fequcn-

'?°'^

vcrbum

iJor*>"'re
'^''''

m pulvere terr,e

nU

item

ciHtefcere,

ut

&

^^^f //-^^/«///«^
z6.
infra
,

efrV, qu^e

junaim habcbimus ./

launquam quifquam enuclcatum dare

potcritelTc

^""[» «'^"^ '^'^ Dorm.entfor.num ^"T^V njC' *^^rnum. Minus rcctc ergo ad beatx rtfurre^'••39-

non tantum dc probis ""/'^'^'^- Addatur >•.

Nus

ibi

commodius oncudcmus w|x»< DPB'
.

Jidere , fubjidere , atque ita ex commotione tur*Wt«/</ad//^«/^//»»/rri/«^«///;/«!f».redigi. Iltam

jmagincm appnmc
iiioiieam.

hic quadrare non ed quod Scatilur quoque mzjorgradus ,

&

ittcrr/ncKtum quietis

enbare.

Non

poll 221ff /»/"»' f^f^e , aufim dicere cum f/tfa fidere

ioleant, ilhiQ quoque allufum; idque argM" pNs quam folidius feje cxiflimarem.
Ibid.

"""""""'' 'f!'"'" f'^^ '.^""h^,^ ^,"^ 'l''^'* tantur: quibus icquentia quoque parum tayent , omnes in univerfum funaos complexa. Nc Refurredionem (\\iidem mortuorum ,„ g^„^re credidille Jobum ex hoc textu evidenter fatis adltrui videtur; nam & Gentiles ab hac fide alicnilHmi illam t.inien Figuram adamarunt ; atque Mortem cuin Semm &. Qntetc compararunt. Homer. Itiad.iii,:jfii.
,
n|»/<^x®- ^>/«'>/«''®- ««Ai
.^

Tertium ?C» dormire
eli
:

,

obdormifcere

feforari, notillimum
tVftatc

in ifla/(rfK*<^//»

po-

^VAi"
^"^^''^-

V?

"

ignotum

in
|{j^«^

primaria.

Non

liquct

«iftm

quomodo

fub hac

Radice Vtte*

^^^^- *'®'

IN
^Quibus

J

B U M.
credit
,

Cap.
fibi

111.
ril.3'

iSy
vel

nimium
locis ad Necem Violentam quoque locutionem fefe porrexiffe obfervabis, ut in

indulgens

}imcH

effe

vel corrigendum

mJO
fcrens

Requres. Cl.
,

m

Schmidius imperfonalia

non

apud Efatibi
.,

jam

fubaudit

ptJ*'!]^ opprejfio

non quiefcet

nllo Poet3B.
Olli

heic loci ex
,

dura quics ocuks

^ ferreus urguet
1 2:

ro. ^12]} ^tque adeo quiefceret mihi arumna. Id paucis puto arrifurnm.
vf.

Somnus:
iiem.

letermm claiiduntur luminano241

Succurrit quid

commodius
7//ȣ,

&

luculcntius;

quod non poffum quin examini Eruditorum
fubmittam.
Chald.

Quod exprefTum ex Honter. Iliad.

X^

defcendit a Rad.
.

HfK,

ni}< unde V^Mi forma plurali Jra<ii

Plerumque tamen verba

a^eiftZ^

&

El^njfic
bice Vixjing.
tibi,

traduda, adferuutre^a;>/fw, & miferiarnm levamentum. luftar omnium fit Eurip.Hipp.i 385.
'£^«ir T?J'
aiiu>.yi!l>s

cafu Gcnitiv.
:

&

c^Jj'
in

Tuiic

m

Accujat

Ut autem
j

olim

Lingua

Hebr<ca viguit
mt(li('

HfN
,

^i

^^ Arabia reflitucu-

dum,

fic

nulla ratio videtur dubitandi, quin
f?J<

"A'^ii

ftifieui» »u«7Tf»5 t'

i»«y^.
facros fcri-

viguerit

Sorori, vel

iquidem perfpeaifljmum habeo

ptores fxpe his phrafibus infmuatum ire fpem refurredionis , £ed qui nbique locorum id inTheolo-tendi putat, ScCriiicus ell infelix, gus non nimis felix. Jobo interim fidem hanc

quod item ope Arabum vel potcfl reflitui ad hunc tcxtum nova luce augendum. Hujus thematis
ykfij/r/

&

notiones

fic

pandit

Camus^

^^sJ)

c>^3

&

alta

mente fixam
,

fedilfe alibi fic

confirmatu)<>JtVlp
ci
,

rum me
ert,

fpcro quatur locus.

ut cavillationi nullus relin-

Merum

utique cavillamentuni

^tH de

olla

ufurpatur
;

,

cumfut:

dupli-

hic annotare vifum Cl. Clericofjohum Ji ea fenjijjet , quce femimus , diBurum fuiffe, corpore terra commijfo i^ foluto , mens mea

quod

y

injinitivo triplici

qutem vehementius bul\

lit ;

nec non fuccendit tgnem

remque omnem

apud

Deum auiefceret. Nulla fervitus gravior, quam quse fervitur Hypothefi. Ex fua Theo-

vehementias commovit.
fj»{,

Ejus -derivatum ^/J
commotionem vehemen-

logia detrahere debcbat Vir DoSiff Jobu coAd hoc efficiendum ^jnitionem Vita futurx. ut fupra AdftSlus afhtemtis ^diculis utitur, -\erha, \tz h\C popularem fermonera , CX eod^m adfeiiu prolatum, torquet, ac fi cum faniorc

contradum ex Ui<, generatim comple,

ttitur hullitum

icfiwm

,

&

tiorem

;

fpeciatim autem fignat in

codem Ca-

mufo

O-' ^-^^_5 ^V~*~" 'J^—^j—'^
/Z'^«>M pulfantem

Phihfophia, ac 'theologia , talia confiderc non In Pfychopannychitarum caltra fic pofTent.

^Ji^J Sl/^

venarum

;

l^

tandem Chrijiianis eflTet commigrandum , <]uum hx formute xque in N. quam in V.
Teft. occurrant.

dolorcm in vulneribus aliifque.

Hanc

fignifica-

tionem apprime

hic quadrare

quilibet cernit

&

videri poflet Jobus digicum inteudillc in .t-

Uid.

Quartum

ni!i

conquiejcere

conf^ru^
prfcccd.

Jittr/t

illum buhicntem curports limul

,

animi-

Sionem
"tii
,

habet minus

planam cum
,

que, qui .cum maxime nwnc fuccenfus feeviehat , eique •hacc ipfa 'uerba lejiuatitia ex ore ex~ torquebat. 'Ideo adfpedtum hunc fenfumque in verfione repr^tfextare aufus fui. Nil tamen

ad

quam expediendam
;

afTumitur vis imvc] fuijfet
,

ferfonJis

Tunc

quies foret

mihi

;

quafi ^S rn:'

nS pofitum
12.

eflet

pro

Simillimum
*^7 Etiam

Efaj. ^3;

niJ'

hlJK W. N'? D^' DJ
Cl. Cier.

pugno
retineri

:

&
;

facile patior f}^

ufu rcceptifruno
accepto,
fubjecta;
i>.Ji<t-

Verbo

pjlj' imperfonaltter

ibi

non trit requies

libi.

&

quidem

/7////?r;»re

adhuc_^^«rrf
l
}.

ei

68
terrae
qiii aediticant

COMMENTARIDS
14 CLimRegibus,
:

&

Confiliariis

QODH

px

vy'l

OOV-QJ? h
,

delblatas libi va-

flitatcs.

'^2^ ^i^nn
15

Aut

iK is

S.Jlattonequietit, ye\JlabulizcmaM/ionis

;

vel^or-

tum

tMs; vel altcrius

y*«^'J^

comntod^,

&

tra»Lfuillte.

meditanti occurrit. Prinns eft , quod (i a ventre Matris egrejfus expirajfet , nunc im

proprietatem cxerunt derivata n^JO. ''' fplendidufepulcro, tanquam aJB^O cubili , ac qu* etiani transferri pollunt ad i\Ior- dormitorio, inter Reges , prinitpefque , decum. tem tanquam portum mifiriarur/i ,/iatio»emjue, heret , Rejrius videlicet puer ; aut principali domo oriundus. /Ilterum huncce concipio. Si Ita vf. 16. ac manji'mem fecuram mortalium. recens a matre fepuhro tlLitus futjjet , ne Re^ manjionem quietam mox habehimus , iii

Hanc

nmjO

;

I

imj'

galiius
deri

Conteratur yefij. J7: 2. ohtiucnt feffi virium. D.in. 12; 13. Ex hirce autem quartnmgradum, itimulHmque hujus conzertet ficexhibeo.

quidem

fortunis fortunas
:

(ibi

fuas

vi-

Tum

quieta
get.

fuiJllet Jlatto

23: lO.

Ne

Conliniih^ter Efij. ibi qiiidem quieta tiii Jlativ cuntinmt/jt.

poltponendas five vtros illos princi~ pes defundos jam conlidcremus ; live etiam vivos cum maxime , ac Jiorentes qmppa ,
fuperba teftatum faciant pigneratos , atque brcvi fcenfuros. Utraque \oc\
q\x\

fepulcrar fibi

ftruentes
fe

in

vita

,

eo iplo

Morti

eire

op-

hujus verficuli,& fcquentIs,inveniundo laboratur. DodiJ/. Alerc. autumat Mortis coiiditionem <tqttaiem intinuari, Kegum turres pauferitmque tabernas aquo pedc pulfantis; obitcrque liniul taxari ambitionem Reyf. 14. In

Ncxu

rem quendam adfcdum

ad plures cile defactes habet majo"dolori ardeniifii,

mo

rcnda

Jjbi valde refpondentem. Utra praefefi modo ulla ferenda, dcinccps difpi,

cictur.
Ibid.
ruit

gum

,

Sx.

Cottfiliariorum terrx,
,

qmjumptuofe

Sc

fuperbe adijicare ament
enltis

l^S niDin D'i2n , proprxfertim , ut nomen fuum reddant immortale. Cl. Cocc. flatuit tacttam reniovcri oi- fundillimas mentis, atque genium Arabt<e rcr^ jediunem quod 11 ab utero mortuus fuilfet , f.-j- dolens , Qui adijicant dejulationes Jibi. Ex quo Ne- aliquid judicare potui languere mihi vifum, quibus ufus fuerat. rxiJJ'et vita: bonis ^are ergo 'Jobum hxc ejje bona foltda, live i>a- quod adterri folet , vel dc fubjlrudionibus nor iptttttur fiimmus , in titulis pnncipalibus ; palatturum in lucts incultis quo Mercerus livc voluptas maxima, in dumibus tedijicandif aliique compUires tcndunt vel de tnjlauHifce enim b»- rationibiis ^ediui/t urbiumque bello evajlatarIjve diritia opefquc Ikc. &c. nis omnes tn morte fpoltari , & qui cis nun- rum : vel dc Coloritis in terras inhabttatas equam ufus fit ,»0» minus tranquillum eiic ,quam mijjis , ad nuvas itrbes fedefque condendas. CunCI. Sthmidius da ha?c Regalia quidem,.fed fcopo & adfequi omnia ilta polfcderunt. ftui Jobi minus congrua. Omnino mihi perfic ncftit, fcrinde fiitiirum fuiffe Jobo , Ci modo quiefceret , ubi & cum quibus jaceret; cum fuadebam deflata , cxprimcrc debere Megibusne fplendidis an cum obfcuris abortifepulcra , & jam olim aliquid ex t_>^—cc* bus. i.\lios adhuc conatus qui pcrfcqui cuEruditilf. Pir.edamfmttT quos val- DinO (ttnaculum Regis exfculperc fatagepiet, adeat de argutum, quod tcrtio loco proponit, A- bani , ita ut Coenacttla Tragice Jepulcra figurnicos aculeo latcnte./'«»]f/', q\x\ Vittt nunc rorarent. Vidi deinceps Do^ijff'. Pmedam , cirmihi phrafis
., .,

in locis defertis

&

Bivium hocce interpretationum apc-

/«-

,

;

:

mD^n

,

ittptaiibusfruentes , tandem tamen condttionem cumfcriptis aliis expofitionibus , m^")!! foH\\\2imfortemqiiecowmuncmmovl'i.\\\im (int fubtiidines ad monumeuta quoque fepulcrurum rcituri. Elt in hifce quod adblandiri polfit tulilfe, qViX a principibus magno fumtu. in camcft etiam quod acquiefccre prohibeat , uUivc pis ixdtficahantitr Huic ergo egregio Commenharum opinionum futifcriberc. Ea exequi JLdiJlcantes fbi f»longum forct. Dabo tantum geminum con- tatori 10*7
.

main J3n

^caum

,

qui

mihUd

ditilcikai

hunc contex-

IHuiines taiuundem valet ac, qni Magnificen'
tijji"

1
tiffim^ fibi

N
,

J
,

OB U
,

M.

Cap.
eft

iii:
five prxfocatione.

«9
Pugnant

fepukra

in campis

defertifqtie Jocis

extrutmt.
ditionis

Ritum copiofe quidem
,

pro Eru,

angore guttttris , diredle Prcefocari

&

Nutriri; ac proinde

com-

divitepenu

illuftratum dedit

fed

pletiffimum
fit

ilifcuftt
,

Prafocatione Nutriri;

fenteiitiam vix cuiquam approbavit, quod dumerito cenferctur JtLdipcare ftitudines exponere fepulcra i» carapir is' foittudimbus
rius
.,

,

extruere.

Non

placct etiam

quod ex ;3")nQ
Ip-

cxfiaculo antea

tentabam, quianDirialibicou^difcabunt defn facris

llanter vafiitatem ac defolationem denotat.

la

formula
5-8;

^y^ milH U^
protrita

folationes

aternas

quoque

6i: 4. Efech. 36.- xo, 33. Mal.i:^. Ex his contextibuselucetaliquid/>roverbiale, riteqne eos expendenti clarefcet jE-

ut Efaf

12.

&

elfe ut untcum nutrimentum angor & pnefocatio guttttris arefcentis. Lu« xuriant hoc in genere Arabes , figuras formant audaciffimas. Non efl ergo quod mircmur, JEdtficare defolationes polhum pro deftrudiotiem mortis extruere quafi , & pro fepulcris mortuorum exadificare monumenta vivor««jveluti, in quibus magnifice decumbentes quodammodo immortales faQi dfe videautur

pro tam inopem

&

mortales.

Ibid

dificare

defolationes

Adagium

t&

pro

res

coU

ter adfpeiius, e

Hocja6k) fundamento difpiciamus irduobus illis modo propofitis ,
Si priorem fequeremur, dicerem vocabula honorifica, quibus Tumu,

Sic jam videri poflet redeundum ad explicationcm fupra fepolitam de Regibus inftaurantibics fedes bello devaftatas , quss etiam , ii aliqua earundem obtinere deberet , prxferenda eflct. Sed mortem, & fepulcrum anhclans Jabus fepukrales regum adificationes fpcftavit potius, ad quas hanc ipfam formulam admirabiliter
lapfas
,

&

ruina longa dejedlas

,.refftfcitare.

prsepolleat.

alludi ad
li

Virorum principiim infigniebantur
,

DD£I*;!3

Decubitorium
IT'^-

quod" fepulcrum
,

fignat Efij:

fDtI^2 Habitaculum
,

item pro monif

.,

mento fepulcrali
ManfiiQ
clefiiafti
,

Efaj. 22: 16.

HO

Doritus

Hoc traduxit; Qui adificant defolationes fibi. eft qui magnificis fepulcrorum adificationibtls Morti ipfi, ejufque defolationi, ac vaftationi univerfati,

D*7^i?
;

unde

rr^ in Camus

Domtis ccterna di6ta Ecabfolute etiam pec
Recubitorium.,

fepulcrum declaratur.

mJO

conantur, zic[mq ruinam ac deftrudionem ejus, ipfis quoqnc formidandam ,
refiftere

quodammodo reparare
do
fibi

,

ac re/iaurare , exftruenverius

ftabulum, ftationem quietam quoque inter titulos nobiiiores feptdcrorum fuilfe, ambigi nequit. Huc proinde alludens forte JoZ-^j ait,
fe Ci flatim expiraflTet, ut Viri Divitis filium', in divite monumentv , habiturum fuiflTe fimu.1

condttoria

&

Monumenfa, qux
,

viventium Splendid.e JEdes quam mortuorum Nempe Magnifepulcra appellari mereantur. ficentia fepulcrorum ex hoc fonte profluxit,

tranquillum

,

fimul magnificum Recubitorium.

quod

fibi

non

penitus Morte deftruendi

ijf

de-

ce difficultatibus haudvacat,quas peritus Le6lor fponte fentiet, videamus & alterum adfpiritu Arabice enunciatum per defolationes cs- fpedum qui eft , fc Regalibus fortunis fuas , dificare, in c^wo acumen & lumen illud fubtili- fortunas comparaturum , fi a ventre matris in tatis , quod i^ifia^ct vocitant Rhetores , quum terrje gremium mox deportatus fuiflTet: Exfententia ita ajfedate & audader concipitur , truere quidem viros principes ipfas Mortis depugnantia connedlens , utfaiua efle videatur. folationes , & conditoria fibi fplendida prxparaTalia funt Sal infulfnm. Vivum cadaver. In- re, in quibus recumbant : fe tamen vel citra fepulta fepultura. Num capti potuere capi. Huf- talemonttmentur/i jncundiifim^m capturum fuif5»®- icTnifht^. quaeque ejufdem generis am fe quietem neminis vel mortui vel vivi , Arabica fpecimina praeflabit Haririus xitti. Fortunis invifurum quippe quum obfcuris Conf 3. ubi p. 140. & feq. reperies L\jj>A2fc) juxta ac nobilibies in eodem pulvere hngus ille fomnus fit dormiendus : ifque beatiffimus Cj^^V ' calceati fnimus dolore urentis cakuli \ merito cenfeatur, cui quantocyus iflam 77«hoc ell quod calceamento prohihert fvlet , nobis tionem quietam ingredi detur. Hoc , nifi falfr<e inopia ipfum quafi calceamentum evafit. lor, fcopo & feriei accommodatius.

/fWj vidercntur, qnos Superba Alaufo/xa , vel Hoc celfo alta Pyramides eflfent exceptur^.

Sic appofitiffimum foret illud Qi^, una cum Regibus &c. &c. Quando tamen fenfus hic-

&

:

IterBm

us^\^

Uu>i;;cJ

NHtritifn jHmus

13

Vf

jf-

y%
15*

COMMENTARiyS
AUt aim
cft:

principibus, quibus

^«'^oon

on'? 3nr O^^TtfnSyij? ty
.

aurum

qui implent

domos

fuas

^^^ ^^^^
IN 16

argento. 16 Quinficutalx)rtusabditusnon extitilVem ficut infantcs qui non vi:

nniy^ nrtX K^ p3D
;

'?fiJ3

dcruntlucem.
17
r/".

nw IXT

,^......u ^e^

Ibi

DL" 17
eoL
in

if. Tn
,

cundem fenfum cunfta coUiprwn-m
quis
,

A''/.

ad y^^f

^WC pojlerhjrem malit coiitpeCtuiii. Coniplura liabco inoncnda. Primum , jucunde divcUi , quae per Te
ncabunt
i]\c

fpleuJtJljJlm.t Jepultura

auroque

refertt

.,

p. 164. ubi muiuimenti gemmis antiquilliuium invenies docu.
.,

JJiJl. /l,ab.

d.

conjimda, Anrttm /hgfntMmqtte

^

r|DDlDnf;

Ccterum 3nf /^ar«»«,denominalioncm trax it a «/«r? /«/w» aut rwrj/o , ut f|D3
mcntuin.
^r^ir*.^*>«afrt//or^diclum:quxalibiesequemur.
IJ. 16. Difticiiior iterum ncxus ;quem bifariam video inl^itui. Sunt enim qui relcrant adl/. II. Qujre non ab utero murtuus fui'>: j j^j^ ^^, ^,^,^ ^^^^ inibntia urseri,

atque in priorc membro hujui vf. 311? >^«r«/«, «»»*cr/ complciU JmVwi ut in pollerio;

ri

ecedcm dtvai.t pcr

f|DD
'

Argefitttm expri.

mmuur.

prilcrtmi flilo lublimiore, quam lia;c pulchru Oeconomia vocum , «lcganrcr kjundanim , ad vmi ac

Nil tntius

.,

m

,-

.

„.

i.icns

^^^ fi.^t
^-^^^^^ ^„;
tria

^i^,.^^^ abfco».i,tus

nom fui^ Jicut /*-

^^

z.;<i<.r««;

grati;\m

Orationis.

Secnndu
videntur

.,

omnino explicandx
fiHiueHtis, prout

dejlfri.'<.'-is

0*1^3 Domus & mo-

/««w/ Hi concipiunt

mox

vota. Ih ipfo partu pr^jocari. fvjl partum exptrare. Deniqueheic axtepartumalforijci.

r..*/>.r^,
'

nolh-um

^^ JT3

vidimus T3L'*D ^'»^'iUuc transfcrri Efaj. zl.i^. Ipfum

modo

•'^''';
.^;'^^''

^'"

'^^-

'4^ ^S- ardius conjungunt;,

cum

^.^_ commutatum dabit

^p
,

-^

-^

.

,

,

.

l

""^'^ ^^" ' .f iios.ix imct iL/fjOryoftes oMcuras.

Tun^l^^f^T
illa

^/"'-M?-^
Atuue lunc
in

,-^^.^^,,;^

^.^^j^^^^ fentintiis,

quem

rincm

fe-

idcm vates Cap. 14: 18,19. Omnes Reges gentitim 1DDK' recuml^Mnt ^ivrioji , "tfT^D C"N
*«///W/ in
'

mento^c

lyiaafiU,.

M

Domujua
ri

id

cll

,

,n

juo

Monu-

a M

tu projeaus e^

a

..«^>...

-p^^p^

e fepulcro tuo.
i»ns

&c. &c.

Rediffime crgo Ca-

oppoTilio; quibus immor.ui nec lu^'•'^ '^^'^ ''-'' -^^'^' f'""' '*'•'•*"*' Potius ,*/«' ^*^/'!'^ vidcTur mcommodus, qui reh. .n hanc pulchtmmc dctc.xam luiarct turbarctquc »0jLrtor ^aoqnt haud latis commodus, l\ rf u. inde fcparctur ; nam qui ibi optaverat ut
;

ratur

y:>*"
..

t-A-vJ)

*l!3p7i<
1

JT^bX Domus
.

(beciatiM pro fipuUro.
.,

.Eundem ufumfub vo.

, r abXiH^J-^ Hofpitium^Jj^ D.verfimm.

,, ,

.^.

J^</?/o

,

aliifque cognatis, frequcntant
iii

/:/rj<^<';,

, non potefl non in 7*33 «^'"^« fei^et fplum intendere.Rcjicuhts proiiide ftnfus SchmiJH , quafi//if// haitd rey.^n- dicerct ;M«/, cum quibus yV/rm-/, Regibusne an abortivts fxtiinis , fi modo /jff-

nh uter» morerttur

quamvis
Tertij

Lrjr/V/V eum fruika fis quxflturus. titus obfctvandus, quo Aurum., Jr,

re

<Sc

qittefcere ei

liceret.

Mihi

duplici copula

gentum ^Moniliii, y>«»/j lupcllcx prctiofa Magnatum fcpulcris infcrri folcbat ; quod hic eTiundamT implere Domos fiias argento. Sumptuofillimam magnificcntiam, ex Sacris profanifque fatisnotam, illullravit Doiiilf. P/*kda ; ad qucm curiofos rciiiitto. Y)c Araiuiius prifcis idcm annotatum repcrio, citatque tra(flatus Gjami.ii/ti de Anttqmrum Rcgum momimcntts, in /?rrfi'/ia vifundis olim ; unde Copia cxeinplorum proini polict. Adeatur Cl. Po-

vidctur utcndum, propimpiiore zj'. 14, ij-. & re»wti«re vf. II. Ncnipe quinn pnmiilum eflct Quare non ab utero mortims //•//? e vewtre «!'^ri^/«j ««oa- fjrf/Vrfw? bimtrmbrcm propofrtiouem diltiude rcfumit &deducit,abultimaparvcl enim iaf-pulcro inquit »unc tc rcdordiens decumberem, montimeieto ^i\dsiem.,t2uq\mn iucem J^tiJJemedtfuavi Uormiim-iu, fi nempe
:

&

&

m

tui

:

vel

nuUa pJane mci

ratio intcr

homi-

ncs habcretur, pro Jaetn «itorttTa oblivioni peuitus cfrcxn tri»ditus,ac wj///^^ quidcm ccnferer

&

W
ferer
,

IN
CU^I
tjin

l'?'^

OB U DW» Ot^ n
J

M.

Cap.

in.

71

na
*in' 18
fi <»«^'

w
,

i7lbiirrequietomotujactati,cef^
fant concuti:

& ibi recumbunt fefir
18 Si-

virium.

jujium parttem matri
feriei fe aptari patitur

effluxijjetn

pOCJ Aborium
foetu Matri/10/?

abditum, abftrttfum, poni pro
,

qux prima
fies

pars erat voti.

primam formationem

&ijigna Vi,

/^id.Huic

utraquefa-

ta,

elapfe

,

vix

expofuimus. Accommodatior tamen poftrema , in hunc fenfum. AlterHtrius Voti compos , ttt vel expirajfera in lucem exclufus : vel in utcro inclufus , abortivo defiuxu intercidijfem , Fortunas meas

rerum

,

quam

quoquam,
ahfconditus
,

ut

fit

confcio.

%f.

14, if.

Hic vere p^tO
terram
abjirtifus

abditivus, omni-

bus hominibus ignotus
,

clanculum quoque /» , qaod eatenus jam aflumo

^

nam

proprietas Radicis

|0D,

adlcrt altjlrujio-

Vel enim vivus natus , e veprsedicarem. ftigioque mortuus ac fepultus , quietam obtinerem ftationem ,. quem cum Regibus ac
principibus ipfis
iie

communem
appellatus
foetus
,

habercm

:

Vel
5

nera iu lociim obfcnrum , 6t fpeciatim ter, fub ram , ut qua; in Cryptis , foveifque fubterraneis , nemini notis \ folent recondi.

Cum
/'«"»

hoc decidnofxtuocculto fimul
junguntur
qiei

Si

occultato^con>

homo quidera
Cadivus

atque ut '^Qi

pcr quos lignantur excuj/us , nunquam extitijfe in Vivis cenferer; fcetus perfeiliores , jara in lucem erttrapere ignotos obfcHrofque abortus omnibus fcd inter gejiientes, quamvis antc maturitatem excufli »^»ci*«.f jacerem. extincli, ne ad minimam quidcm, ac moIbid. Ad mentem Jobi penitius introfpicienmentaneam , lucis ufuram perveniant. Ex. dam, videndum in primis quid fit pO£3 '^Sj- bifce jam mens Jobt fic compleatur , ac Non pl^cet fimplex epi- rotundetur ut verba Abortus ahfconditus. , nTlK fJ*? «"« ejctitif'Non^ Embryoni} in utero latentis. theto» more populari , »ea fem, accipiantur ore ctiami quod Schmidio placitum, cui hix vit<t extitijfem inter vivos ; nou homiftibus natis , i» fit cum fequenti memfttit abfcondita ; ut idem luceyuque editii , fuijfem annur/ieratus,-fed vel bro. Ne illi quidem fatisfaciunt , qui AbftrHHi o-- ocyus , vel ferins , abortivo tamen defluxu inabortum interpretantur. fttm interram teriifrem ; in ipfo quafi portn detentu« , nenines duo coU ad unam applicant fpeciem , quein fluftusullos miferiaruraemiffus. pofterius i»t|DO«(w£« tantum fit additum, quafi hoc adfeitu yobi conlbnat vetus illud "Aewx» ^uod Bochm-te vifum Hieroz. fart. i p. 1 03 1 oiiTt^oi oi Tt yu/cfiimt «otJwhv «s 7» jtti J<''r^ SubtiliflIraediainxitCffce>J,atque f"W3[3 ^Q^
;

tKT^ufist,

^Matri aut

elapfus, aut

T)X IK^H non Vidernnt lucem

H^

0'bW

&

&

t&

&

Cum

&

.

'•

ext>onens abortum .ohftruiium , id apphcat /ap/a/ adhuc iuforrai , cui ohJhruBx etiamnum fores
.

w^jifM

bris

quod ne in Gentiiium quidem Liultra fcopum tendetur a prudentibus :
;

nedum
tur.

ut id jobo in crimen impietatis
,

,

aut

fenftmm

:

ut contra D^^^^lf r^^rt ad fuetns

,

in fttfpicionem ignoratte melioris vitj:

impntc-

^uibus jant patent fenftmm fores , quique i'ivunt, ac fentiunt, etiamfl non viderint lucern.

Vellem
vbjlruili

probaffet

&

Vf. fummus interpres vimiltam quies porro amplificatur tribus verjibus Catavnlt ineffe Txf> quam oppilati logo contexto miferiarum & perfonarum mi;

17.

Mortis

&

fepuIturGE jucundifljma

,

,

IIQD; cujus ego nullum

reperio veftigium,

fcrarum

,

hoc faltem adfpeQu fenfuum obJlruSiorum. Deinde minus concinnum putem iu hac ferie
cogitare de rudi ac indigejla plane mole foetus er/tnifenfx ac t*f<j adhuc carentis. Difcrimen

Hunc fcopum eum prcefigit,
'11

quibus hicce portus folus luccurrit. fi fervemus , ut fane feries ipfa
expediri vix potefl

vocabulum

tamen aliquod fubefle & ego ftatucrem ; quippe quod & res ipfa fuggerat, & variata forma
iftgueadLconfirmet.

ufu vulgari confcrvatiun pro imD^J^p'"! probis. Plerique prius membrum expofue— runt de impiis noi> amplius vexantibus & op,

ExifUmem

itaque

TQJ

primentibus alios , neque iis JJl") terrarera in(Htientibtts. Sic haberemus tamen utcumque

71
ferfottas miferas

C O
:

MM

E N T A-R
fe

I

U

S

a coHcuffiove improborum

iibe-

tum, ut verbUm ,

conciiinior tortc ordo tunc pollu» laflijt, ut opprejfi potius Hontiaatim exprimetyraHntdi exemrentur , improborum jugo
ratat
feii

&

ita derivatum yt?1 , adrBifirhaud dubie olim tam Ph\Jicum , quam »»0ralem fenfum ; quemadmodum nil impedit

quominus
quicto

,

turbulentus aut turbtdus, ex Urtrine
adfeiSibus iHdalgenti
Sc calamitufo

li

per moitcin
pr^eterea

;

ut vf.

leq. faclum.

Obllr-

lua, ufurpetur

vo

"^^n cjfare, ptoptic
,
.,

flaccefcere

&

non tantum pro homine irrc verum etiani ,

fiaccidum pendere
mittere
,

rcLixari

cejjlire

atque inde lecundario re,ia hac quidem con,

pro mijero

ltrU(5lione

adforre vidcri remij/ionem

ac rela-

xatiunem
nius
hic

miferi^e.

Addo

TJ"!

multo opporiu-

, qui turhulerUam dcvitam. Pariliter Agitatus adhiberi potefl partim pro cupiditatibus aiHo ,paTtim pro vexatu , & mifertis jailato. Tales no-

gjt tttrbidamve

fenfu pajfivo , quam a^ivo. Hifce rationibus, credo, indudus Cl. Cocc. vertendum putavit, ibi improbi funt fine cumefle

tiones ancipites faciie cx fenfu dignofcuutur, nullam pariunt difficultatem, quum Libris

jaSlari fuis Cejjant ibi commuveri motione. (Hpiditatibus : quin i^ tremure cunfcien:i<e vacant. Durior enimvcro fcntentia, quam ta-

&

Exemplis abundatur. Obfervari prxterea velim, quo Antiquiores funt Scriptores , eo plura antiquilfimarum notionum veftigia fc
ofterrc.

& &

tempcruvit , pr^clarus men ita mitigavit, intcrpres,ut ca\illatoribus nullam liqueritan-

&

fciunt

(^ui Phiutum lcgerunt , Enniumvc ^ quorfum hic fpcctcnt. Etiamfi ergo
alibi i?{J»T

uufpiam

fulam. Apparet nihilominusadangulliasmagnas dcventum elfc , quaudo fdmparadoxum fuid

riis agttati

hanc turbulenti notionem exererct, tutum

&

mtfe^

raeam
ferie
alia

fatis io''

dandum ell Joba vi Lingux, & flruciurs, quam commodior illa intcrpretatio negligeMediam quandam intcr utrumque exbat. tremum viam monflravit K. Levi rcddens,
,
,

huic vindicare coiuextui , lcopo omnia excludcntibus. Sed in-

&

&

fra

cap.

24: 6.

yen
,

recurret confimili do-

nandum

poteflate

ut in loco reddetur.

Haud

ibi

improbi dcjinunt ttrneri

;

nempc ab

abfimile quidnotari potefl in vocabulo
Jiigidi

opprejjis

pHV»

jn

qua verlione jam

^l^

rel.ix.itioxem

fert,

&

^y^ pajjivam t\tr\l potejiatem.
,

non probem. Omnino fequendos cenfcam Ab. Efram & Rambanem

dem conatum
qui
D*l?tJ'">
,

quod fexcentis in \ocis jujium Ibnans , femel antiquam fuam vim retinuit apud EjltLau- jam, cap. 4p: 24. ubi pHV & Tny alterin-

;

nantur.

Locus

in Lib.

de

Dcfei.1.

una cuiH

,

Radice
Ibid.

hic

acceperunt pro D'i'yijnO
,

pHV

enuclcitus.

jadiitis

irrequictis

continsto
.,

^itatis

,

non

morali

motu inetuque afed pbyjico ufu. Ha:c

iflam

Tliema ^IH -lefiit, ceJfuvit^fecuHdariant vim airumfit a fiaccefceudu unde pro;
.,

prie cflei remijit

ncmpe dl
lOpJi'

Origo thematis l^C"! , quod propric valuit tu)bido motu jadari, cui opponitur
Jiderc.

&, ufu

invalefcente,

;'«

to-

tum
fatis

omifit.

Hoc

ex collatione

cum

jJJs-a»

cap. 34; 29. jr't:'n» ^oi to^p:^'
le pacabit
,

Utrumquc habebimus infra Kini £/ »/,

evidens. Daleth in Dfal nonnunquani trajici oltendit CLivts Dial. p. 204. Extmplis
ibi

fidcre facict

y qu:s

produdis addas vclim hocce
immtittdus jfqalidus fuit
fJlT
,

,

nec non
eft

cxagitabit.,

ac

turbidum
Bella gcjfit

reddct

?

Similitcr
ctt/n

S.titlui

i Sam. 14; 47. omnibus twmicis Juis

^lp

quod

^a^.

&c. &c.

y>z*'\'>

niS' n^'j« '^Dii
,

^ ?«oE.x

tunque fe cunvcrteret

terrorem injicicbat.
u:Jlu
.,

hoc Joate duftam

commoveri , concuti metu , ira aliifque adtcclibus , mclius haud dubie^^^^zr, quam ailive capi potell, ut mojc vf. 26. & 14.- 1. Proprietas Radicis adfcrt tremnlum mo-

Altcrum

efle fecund.iri.im lignilicatio-

nem
tttin

improbitatis ^

qux

tiim nubhs tonantis

,

vcl

concujjioncrn

cum

_/>:£-

titrbido cupiditu-

irrequictarum ju^utur
ejl

dudum monuerc
Efaj. j-^.-^o.

mitu ac fragorc.
Critici

Sic

^j^
1.

fuum enucleant
ubi l^^p tJll c/l

Viri

Dodi; coqae allufum
,

Im-

Arabum , eofque haud talfum prxferre
tonitrfd.

frobus

ut mare Jailatim &c.

Hjec jam non
%^j> cuj>iditau

lumen,fenties exjob.^-j:
tremHln! fragtr

pcrfequar

ncque cx Arabum

Hinc

Derivatum

lehemcfitiore jadari ilUiftrabo.

Monebo

tau-

IN
'
.

J

O B U M.
^'''^
.

Cap.
^^'''

III.

73
nnlc
vcddl

^4.^,r^n,&^^rjTfp«ciatimdefignant
" '. . ,,., fragorem mibts tonantts \ qui figurate adhiben Hu:c dtvtnttus tmmtjfa. amat pro calar^ttate

Dr^l

p,r

laJJa:os

quii"iy^/?<?/oiT/^Linguse/orr^«»«iftam/v;?/^fa^/»»f»jy«f admittat , ex participio ihcro paJTno

^^^^ p^^^^

vocitatur, in

quo

G/o//* ills, Tjormentum

,

Poena., quibus
i^^—sJ;.-*-/»

J^y
L.j)
,

W» "^
cum

ablque uli;.l»,qu3e

declaratur.

/^/<r»r.
,

29: 33.
..

lo dubio formavit ^'J», idem -•^
'^"

•c\_*aJJ

y./»

I^a.^
,

«'J^' »<>* J^) CjAC
^ r, u.*j profeito immtttemus
.

....

...

...
<j^»»»)ti

J»jUi=

...

^-

"

ton-rn fart. alterius Prj/. Utrumque notat Laborantem-, defatigatttm; defejfnm. Utrumque participium apud /^r<?(^.?j- notum
;

5

,

O

.-

;»;.o;>«/«>«/&«>/«w>«^«V rj")/r^^or^>w ifrm^Ijtra e coelo

2^^!? "^'"P^ ^^^
,
,
,

6 >^
/1

'

^"^'^^^t,

'''^'^'"•'^•^-

pro ipforum imprabttate. Iterumi'»^. '^
^-^

^

34; f.

A.s35

>a.-,

c>/»

lSi^
'

^

'«''''^ /:'.*^.?w.

quod

j

eft

*s3

c^a5«!
i\ Idcm

^J» "•'

....
,

ex Regula
^28. J.>

mu-

wir ^i L Hifce poena parata ex plagis gravtonbus.

tationis, in Clavi Dial. p. ' ^
i^\J*
>

& C

o , *_.>_a.« ^^'-^
:

"^^,
febrk.

e.xponitur ft/^r//.

//orr»r

&

concujfto

«l^o^i

proprie elTet dolore affedas
J

k-

Aliaforma J^J.
natibus accidere folttus
Ita

eft ^/.r^;,.
,

came-

'^«''^'•^

lomm
"'^a.yj

tremifcHnt.

adfcitus
;

tv;r/2c-/aj

quo fe-mora co-aabfolHte

'^"'^

^

rJ*)X vocitatur
,

idque nominis indir
j

tur&W.qmaflurgens/.«.«r.p.^.^...r.Ex h,lce jam fafs c aret rjn elfe conCHjjioncM graviore-m cwm trcmore Cj fragore conjunLlam, quam vim heic loci fic appliccs
mit
,

rr

communi tamen fermone '^«''e confunditur. Quod i^i? autem apud Clar. GoUum exponatur Dolorijicus. Dohrem pariens tdus non debet quemquam turbare elt enim peculiaris (,•/./., ^^y, phrafts poHica quJ
^'^^^
•'n

^''^''»^

^^j
,

,

,

aKH
adfi-

.^

Cdolens
.

-^

-1/

poni dicitur pro

«.s»»/o

dolore

anxietatem tre^mebundamin querelas cumfragore ac frernitu erumpentem. In fe ipfum autcm digitum quafi intendille yj^«;« , patet ex z/. 26. /^»/^. Nihil ad pofterius Colon dediirem , nifi recepts vcrfionis tuendss neceflitatem injunxiflet CI. Schmidtus , duriufcule convcrtens. Et ibi quiefcunt labores violenti,e , id eft qni ah hominibns duris per tyrannide-m vtoientiam impvnuiitur. Hanc viam ingrefl"us eft,
intclligas

velim, ut

mecum omnem

/^ r t r r "'«^: .qualia Lattnts Gractfque familiarifiima ^"^ "'' ^'^ °-'^°'' moneam. Apparet fecuu-

dum genium LingUK HD 'PU»
verti Laborantes
ratius
,

rcaifliiTic

id

eft fejfi

virium.

Accu-

bus

:

tamen dandum ioxn^Laborarefaiiivinquibus vires exhaujl<e fatifcunt. Quid

&

autem ^^ V'i^

% :>•» C~ -'

Sr

% ^^ C~ "

-r ^^}^^ J^tura

quod

D^^LJ'')

'mprobos

reddidiffet

,

ad quos
fic

ni
kns

vtotentia fefe referret,
ir^probis

utroque

mem-

^^Ft^ , proprie fignificarit ne Arabes quidem fatis fideli memoria retinuille videntur; _/f<r«W«r;.i' euim funt notionis , haud

^^J^,

&

bro molejlias ab
oriundas
alibi

^

-violentis

homtni-

«^ubie

,

Laborare ,fat'gari,
eJf fatis

dolere.

Ex
,

cofije^

defcribente. Eo magis Viro r)o6lo arrilit hsec vertendi ratio, quod forma

^"^''' »"»
xs^""^.,

certa

adhuc

luce

affumo
,

J?U»

quoque Laborem
Sane
proltat,
,

defignct

,

non
ubi

fefiere, peperit «s^mi

quod Gracis tritum piofatigare lafLaborem nec non^c^a-s^^
,

Laborantem.

ex
nifi

fedecim
forte

locis
,

Labore frangt
i"ine velim
"^'

vox
Dbi
qtit

hsec

nullus
^^2

occurrit
////.
,

qui

fa"e
^7<?^«'^f..

Lafum
CI.

exhibeat

12:9.
Om-^es

Hanc t;,men quam commodifiimjm,a nerecipi nedum pro vcra veiidit.'.,

itemque ^^f,.
,

Cocc.
in

'p»j|»

vertit

'

'^""^^

S^J

1^^'

^^^^ primigemam vim

lajjantiir

me.

Scd

iade

colligere

obtinuilTc liquidius

comprobctur.

K

Ff

iS.

74
:

COMMENTARIUS
"^ip

i8 Simul vincli eliquata abundant tranquillitate non audiunt vocem
cxactoris.

U'Otr

hV

1j:nB'

D'T3X nn»
.

i3
,

^,^^

i^Parvus&Magnusibiidem:
fervus maiiumiirus a luo

&

't;'5n

12^

Nin

C:;'

'TllJi

fop
.

ly

Domino. 20 Qua,

yj^j^^

nt:'? zo
tlque AMalugia admrttit //-f^fj ftttJ', idc.]ue olim viguille vlx dubitandum; acceduite Z>m/^(2»

?y. 18. Turl>ida viia jdciaiis
tur

&

fub ^«»if'^'•^'*^^''-

,i laborum dolorH/nque Jatifceml>Ms ,i\d]nngnn-

Dn'DX
ulu

/''»^'

>

y«^ "»/"'" E*Ji

^>mm cum

torma
,

limpliciore

r>{y

liudve ^ri'c.,j.^««,, quotiaie habVr cxercitos.
Speciali
*/

^''«'f"'^^-"''^

pro fXB'

^/^pA

m

Jod com-

./ws^)
!

,

wonx. Bello capiiim. '^

Hebrxorum _ „

&

//r.iW,«

TDK
,.
.

Captnitm. ha '

^

.

vis

potiflimum iiic attendenda : quamvis latioicm quuque ullun non exclufcrim. Conf. ExuiL s- 6. lo. 13. &c. &c.

mutato, ut pro "y^S^^ eftcrtur a Jym •jva^ tnfernus. Hoc autem fNB' quid in ftirpe .«^ .1 ;*.. , valuent dilquilitum m Ortgmwus Hebr.ets ,
.

,

jn

quibus

&

liipcrius

Etymou

fule illuitra-

IM. Ele^m^
ntam
adfcrt

ell

verbum imC*
,

y

<i^od fum-

tranqtiill.tatem

^

cur^ fecurit.ue
ftatuitur

frofunda conjuuaam.

r.

Radix
'

j

n

JNB',
a
.. ,

crgo compuidii fadturus opcram, Lcdores ablcgabo. l^J-iQ- Longiliime a fcopo deflcdit interprctatio >rri.«,- ad verba. /^<.rt;^. Cr «/Hg««x tht ejl, quah Jobus dicerct /» Morte vel maxime itgere dtfrimina parvt & »1^^«/, humi-

tum.

Illuc

unde

reduplicata tertia
Illud

?JNC*, ut

n^T
'

Jin,
'

''^

"^

«-'''^^''

^^'''PP' "''' ^''''

demum, & xla^^pis

extitijret.

\m

quum


iit

deperd.tum

terna, cuique pruta U.ituantur. R(.ctius Aler^^,.,^/^ ^^^ cnm^nt omnes , rctulcre ad ^E-

de

Ori<rit>e
-^

iiadcnus non

fatis

conftare po,

quahtntem condittonis, omni difcrimine

^
'

tuit,namJyr;<,.^^A^ '
pacificavit
,

tran^uillitas

pdx
r

,

S^
I

^m^opulenti

ccilantc.

Hoc

intendiire

>-

tranqndlavit
prae fc
5"

,

cmm f-cn»daVulgo
hinc proi-

riay»

imxnm
,r.

notioncm
.,.L

fcrunt.

c.tillimatur ^ct

Epenthejm

Lamed

^"'" ^ciics clamat, ncc noa lequcnsColon: incerim fenfus ille in voculis il^i efl non latis plenc e.\pfimitur,quippe quae inferre tantum vidcantur Jimui parvis , jininl m.igHis ,

pN^a^; quod ;«//-. 21; 23. ocEgo contrarium potius tencrem curret. nempe pNU» contradlum tlle expx^K','^kph cxtrito. Jam JJN^tt' conilatuni videduclum
cffc
,
'

^

j

abeimdum
^.^,,^^,^^^

elVe

ad

plures.
,

Ad

fcrupuluni
empliali

le-

obfervo

pcculiari

enuu-

ciandum

forte altcruirum, vcl

XIH

ipfe,ve\
:

DB'
-^x'

ibi.

Prior adfpcdus

iic

habcret

Par-

is'

Magnus

ibi

ipfe

,

id cik,
eft
,

idem: eodent

tur

&
7JM

,

i^radii

hdhitus.

Poftcrior

Dli* 'bi valere
-^

n7tJ'

W.'.7/Mr/

f«»« dejacatione

,

unde

"i/,/\<Vr,2 ,

tr.wqfiillttas

&

feciiritas

fpoute promanaruut^

iJque itcruni, eodem jhnu dignitatis fentcntia lic l-itis Ipcciofi , & gravi, parvus
isf

&

fivc

i^ u5,

magHHS ibidem

ejt.

quod/*/;'-"'^'»,';^''/'^»^'»,^^exiftit iignificatio

ui'u

mcmorix
'^" ''"
-n,

obvcrf.itur.

Lalinum teidcm illoc Arabum quoqu»
pofle putcm.
/r
.

fienat;

unde cumulatiilima

^

''•

r
^'^

trancfuiHttatis ijf fecuntatis ^h\ oti.fe

,\

efuj-e

f^

r
"'^''P'*"

r Et

quafi, intcr dclicias indulgcntis.

DilKteri taeffe pof-

mcn

nolim noftrum JJKtJ' diverfum
,,
c

'

... leaJjN^L'; uam adfimus Litcrarum fope quo blandior, eo fallacior, in Linguij. U-

.

...

quidni , quum Locus pro gradu ac dignitate venire foleat , ijlic loci ejje , adhibcatur pro eudemgradu dignitatis conltitutum clle.' pulchra quoque fic cxilterct Par(;«o»M>d per re-

petitionem hujus particulx ex

vf.

jy.

QB^
\rop

TN
n;:)V

JOBUM.
Jj^flj

Cap.

III.

^y

D"m nW

'?or'7

fn' n.o'? 20

aoQuaredatlaboriofol-ucem?
vitam amaris ammae

&

D'rnon
J-$in

^
'^njl

ii Qui

D£J'
eft.
,

pDp

/'^'

parvm

^

magnns

ibidem
ftura

Non

difplicet

tamen prior conje-

plus

102;

nam fJirT pro idem fuifTe adhibitum quam verifimile & fic verti folet P/. 28. Nin T^nHi^ ^t Tu idem; quod ta,

men

aoli

omnino idem. Inquiratur ergo

ul-

dei oculo penctraflTct Jobus ,non fane Ordinem Dei carpcre fullinuiflct, fed potius cum Apoftolh gloridtus fui(Jet in adflidionibus tanquam exccllentcr excellens pondus gloria; collaturis. Nec tam.en vitie melioris «otitiam ^c fpem Jobo adimo i^tAfartam ei tedamque relinquo. Ajo tantum , inconcinnius vidcri, ut purio;

terius.

rem Noftram
admifceamus
ligio
fifle

,

atque etiam Jobi

,

Theologiam
,

Ff. 20. Tertia pars Capitis hujus novis decUrtit qaerelis , dc yita terummfiffimo mortali prorogata, & quidem invito , mortemquc dies Hoc in fe fpcftatum niac noctes awhelanti. hil gravius habet, quam fuperiora; quin imo Sane videtur mitius quid ac moIHus fpirat. jam quodammodo defervifle xfluans ille impetus,quo expoftulationes hafcc exorfus fucdeteftatione farat 'Jubus , qni ab execratiune tns orttifque fui , ad imrnatiir<e & acerba extinBioms vuta transgrefTus , defcendit tandem ad

hifce amaruleutis querimoniis

in quibus conturbati adfedus

^non Ratio
,

&c

Re-

fedatc

omnia

penfitantes

verba fuggefCl. Schmid.

deprchenduntur.

Ibid.

Nimis
Ijy

fubtilis

iterum

quum

nO*? rcferri commodifTime autumat ad Hominem quemvis qui negaturus po.,

tins cfTet
fius

mifero vitam

&

foret arbitrium.

quam daturus ipOmnino fubaudiendus
,
,

fi

Deiis

mcn
tem.
let

lucis & vits Dator unicus; cujus no, Reverentia majoris caufa fupprefTum pu-

placidiores

contejlationes

,

mirabundus

veluti

rogitans
lucis

,

cur

Deus faltem matnram mortem

Vox "^Oy
,

Laborans , Laboriofus hlc
ex ufu tritifllmo

va.-

deneget calamitofis emori difcnpientibns , atquc ufuram protrahat iis , qui ejus fruenda; non amplius capaccs, //'«/««w ardentiflimc iutokranda miexpetunt. Sc, fuique fimilcs feria opprcffos , atque ad incitas plane adattos, innuit Jobus ; non autem omnes homincs
,

JErumfiofus

? 70]^
Chal-

Laboris pro Molcftia
d.tos

&

^trumna.

Apud

&

Syros

Radix delaftationem fimul

cum
de-

opcre compIc6litur.

Apud
,

Arabes

(J14C
,

mcrtalitatis

commtini owre

prejjos.

Hos

fi-

nes egrefli Interprctes fummi, aliena huc attulerunt. CI. Cocc. interrogationem <>(^iT>,tc.mh concipit, quid Deum tam multum honitate zsf gratia impellere poftit , ut velit homines tam miferam vitam intrare ? Doft. Merc. eundem vocem hanc pene blafphe(fl")i fcopum figens , mam autumavit. Aliquanto commodius Cl. Schmid, ad Pios rcilrinxit verba htsc , quafi Deam mn fatis deceret tam gravibus eos adfiidionibus exercerc putatque Thefin Jobi ,
:

omne opus pra:fcrtim gravius quem exercitum habet adhibita cttra ac
fignat
,

quod

virium

contentione.
operi

Hinc

in 4. conp.
ttfque
;

(J>*c)

adliibuit

ad deiaffationem

ut in

Diw. Hud.

Exercitum habui

in itinere

Camelum

fir-

mum pede.
Iflam vim Laboris
adfcrentis loca
intenfioris
.,

in

omnibus difputationibus regnantem fuille, Ordinem Dei quem decrevit i^ obfervat dnm
,

^ Laffttudinem
.•

Biblica

palam exerunt

alibi

,

,

,

fer varias tribulationes fidclcs fuos in gloriam iniroditcif, iton effe ordinem uptimum. Addit
7J5J? hif

diligentius excutienda,

&

radiolo lucis augcnda-,
latitantc.

forte aliquo adhuc ex Origine hadfcnus
tJ^fiJ

non
.,

fitfuturus

fus jacet.

eum qui mifcr fi vivat fed qui jam miferiis prefId reaifllme monitum. In thefii
fignificare poflTe
;

Altera formula

HO

Amari

anima

,

exponi folet per Triftes Maftofve

Efaj. 38: If. Job. 7; it.

&

lO.- I.

ut ; Efech. 27.

iH* t»

ifitradncere in
fi

gloriam concinniusomit-

31. E^Si "iD Amaritudo anim<e defignat /«orforirn grdverti
.f

teretur,

enim

iftftm

Deifinem puro

fatis

fi-

quo wV^

K

redditur 2

«^wiJ*»'.

Cl, Coc-


^i
lii

COMMENTARIUS
Quiexpeaantmortem, &nulelfodiuntquecum
prjE thefau-

i.-nann

Uj^Ki

mo^

0'3non

it

crt:

risabdiiis.

:C'J10D20
11 Qui

DnDtyn

2i

.

CocceJMs

adjunxit alium adhuc
,

ufum
"bi

ira

&

inJtgnationis

ex

3''"^-

i^' ^f-

tJ'£3i

HO

faliva dicitur in appetitu vehementiore. idea haec non quadrat ubique. Idem vir

Scd

Doexpe-

iritcundnf \ QxM

; »ec non 2>i',7w. 17.S. Indi^nabundns. Sufpicor locutioneni duclani cfte H jcr/mnto , cjufquc acure , ac amaritudmt. Jam infertnento jdcere d'\cinn\iT partiui indi^/ialiane turgentet , patUm trijltti.i; & quidcni aarhijfimu, atquc d^.-fpcrata quali. lllum fumniuin gradum e.\hibct Pror. 31:6. ubi />«<•««-

dus aJlumcns
datione prxd^e.

n^n T -

llamum

,

elicit

plenio-

rem notionem, Hami

potius imagincm ptfcts magno fuo malo hamum vorantt>; quam pijlatoris adhamantis. Sane (i
ci

Mirum

palato infixi placuilfe

cum

ab J/amo

H^n
,

propagatum, nollrum
,

HSn

/w
tur.

&

t;*3j

nO
&

dejperate

trijles

conjuugunelTe

Hamavit
gans mortem.
tiora,

adhamavit

hab^Tcmus partim mo-

nequit, quum obliquc fcmet ipfum innuat Johus , negans iis qui mole molejliarum ineludabilium ad incitas funt redaSli , ijui({uc jam omncm melioris Jortuna ffem abjecerunt , liicis ufuratn convenire t»mpUus ; ac proinde tequins fure , ut Jibi , ut rehquis limilitcr forte adtiiC^is, miferum tanliumjpiritum exhalare conccdatur. IJ. 21. Supponebat prxccdcns querimonia dc prurogata h\\ ko hice , ^c vita , ardcns dtjiderium moriendi quod hic fignanter exprimitur duobus membris iniigni fub figura conCcptis. Horum prius eil i/ui avide expeiiant
hic iiucndi
;

Tales

dubium

ram , partim

captationem avid.im : nec ineleccnferetur hcic loci imago Aiibamare

At mihi quidcm cuuita
veriora.
,

hsec argn-

quam
"TJH

"^n Palatum habet raArabibus
forte

dicales
citacnr.

nam

(^—A—^

voa

n^n

Hamus
fricuit
,

defcendit

*lDn

C^—:^

ra/it

,

fcalpjit.

Poffcs

& "in Palatum inde derivare , quod perpetim Jricetur. Hinc diverfum Thema nDn.
pro

'On

,

quod Arabibus

e(l

nexuit

nodum

,

niortem

,

^

nulla

efl.

Verbum

n^H
;

trcde-

unde apud Gjauharium liO—«-«_J) Cj_a._^J
I

c:m fcrme

duplicem, eamque ciiv crlani aiibt valde , patitur expolitioncm enim morari , moras nedere , valet, ut ^ ^ei. 9: 3. & Z.Reg. 7; 9. Hah. 1: 3. Efaj.-^o: 18. yob. 32: 4. alibi fonat avide expedare & dejilocis extans,

I

— —j-Jv><>^
,
,

g«C_joJ> )j) L.^jL_^=a:fc,J

(_,j

i;_ij

Dicitur in 4. CoHj.

JTDnK
,

nnpyVK
nexuit

»/

NDnx

«/'^-

//•'«-'s.

jv<7^««»

derure aliquid ut hic , & P/. 33; 20. HfaJ. 64: 3. Cl. Cuccejus omnia rcvocat ad gencralcni notioncm pr.fjlolunfii , opperiendi , varie applicitam; nequc dc Origine quicquam monct movctve. Hiiid prj:JloLirt autem huic tcx lui fic aptat , ut figniticetur expedatio mortis in tempore , & articulo ipfo opportunitatis. Hoc fatis commodum,ad tempejlivam !i plus quam
:

Jive firmiter adjlrinxit.

Ufitatius vi-

delicct eft ncdendi notione
ttk.

thtma

XDn ^^^
declaratur

Aleph

,

quod

in

Camus

fic

LALX!a.L^
Ul-X.-:^^)^

L_A.>.Ai
/;,

iiJJisJ)

^L_^=Cfc

I.

conj.

^^'^'pV^ii

NDn

maturam mortem
dolet
,

,

confignandam.

qualem Jil^us fibi invideri Avenanus more fuo
.

Nexuit noditm , adjlrinxit, ut Isf ia 4. a/^"^ Scias quoque vclim qux in L^8. Conjug.

captans literarum apices
fculpfit fub

n^n

A/io Goltano proltant llguidcationes altunde rc ex "jn palatum ex- Jcrendi icrmoncm , itemque rcferendi alium expe^iavit inhiando : Ut fa- imitatione \t\ fimiittudine , depcndere a nexu,
,

melici aperto orc inbiant efcam.

Hinc & ;(«m'i«» prognatum fuilFe addit. Cl. G ujfetius a.\\o tlelu a •jn <''^«' '» }>alato tentavit , ut moveri

indeque Originem
mauifelio

,

ut vidctur, traxille.
Gloff>e

Huc

ducunt

Camufi Cfj-

;^<W^ ^.

IN

JOBUM.
uX.Vs_j_j

Cap.

IIL
Morem

17

boi tibiafque fafcia inter fe conjlriitgetts ^ conneclarius perciBenfqne ^ defidethiimi.

pics cx Scholiafle liaririi ad Conf. 6.

B^Jt^
<_j

'

o.^aJBj

Jj— /uu eJ»s j\

»_X_a_j

(j.aXs£=3J1I

Cj-^

C:^;»;>.>"

t>-i_C

uL-IsASfc

L_g_J

tjviiwJ

c_)^3)
1

i_xjL^=j
j^,Ci.

-g:Ci,^=j3».LS=3

1

— g_jd^A
»»«

Radix IDn

(J.=?-,JJ

ul-.^j
=5^

UaV/:^)
frAjjj_X_^
•!

ji

L.gA!!

cum fut.

13n{<{

^«'^f

'DH,
,

ctimfnt.

'DHX)
in
I
.

conflruiia (tim narratione

f/7 f(?»2 retulit.

(__,9

j*.jij

^^k/o

y

3. fc»/. «o/<z?

l>e

referre Jive
:

fado

etiam fimikm ejfe aliciii ,eumfive dido perteque. Cum ,

L_.^gAii2
4>1

(>_ji_5t_j

isJUO

L*g.^,li2

«j^aj •

praf

ab .,1^ infin.

n'J^2n

>

cji

»

retulit ab eo

;_*A,^I!

j,LJu)

i^Jj

«.J

fy^.J

**>:*
vo-

ticcepittm

fermonem.

In nodo

efl

nexuit
:

,

ad-

Periti Linguarum cunJlrinxitque firmtus. ac prointla hajc facile inter fe connedent de indubitata elt poteftas primaria Nedendi nodum. Hinc proclivis fatis tranfitus ad MvLatinis Neili dicitur; pofTetque ram., quae ex hoc Fonte jam acquiefci forte in notione fnefiolandi , quam illa generali ofperiendi iion incommoae omnibus locis aptavit Cl. \'ehemens tamen fufpicio me teCoccejus. net aliquid fpecialius adhuc fubcffe duplici ,

ij^h

gOJi*J!

(^W

J^«J_J Hutwa

catur nodatio

ambarum manuum circum genua^

&

Arabes non habeant partetes , quibus tnnitantur confidentes , obtinuit , ut quifque genua fua erigens tnter afjidendum , tanntim tis
circumdet
det
:

Nempe quum

,

&

id quod

aut ambas manus fu.is itfdcm innoipji vicem prtfbet fulctraenti. Talis

autem

mpy nodatio Hubwadicitur.
fimile,

Jam vero

videri poflet

quum

folenni phrafi di-

quem
lb:d.

indicavi, ufui

,

ad quod
,

Linguie, ac defedu

lucis
i\l

penuria penetrari nequeat.

jam

catur B^.^3=^l
di

J-JLc Nodavit
defedtt
;

talem dejiden-

modum

;

ita

quod deNe^ere moras preilius declarabo. fiderem fat eleganter & plene dicitur. At Nedere abfpeciale illud,
,

Quidnam

etiam didlum fuillc

\y^^ O'^^
hartus

Nexuit illum fejfum manibus

folute pro Morari
Jiderio
6li
,

quin
.,

&

ExpeSlare

non

fitis

commodum.

dePalTive inne-

cum

genubufque inter fe connodatis. Proxime fane accedit, quod ex veteri Poeta laudavit Gjau-

dare poflet hcerere morandu , poHct & inharere dejiderando : fed talia fingercntur citra aucloritatcm idoneam ; quod ut in profunis AuSoribus explicandis nemo admitteret, ita a facris procul quoque habendum. Id non fatis religiofe femper obfervatur ab iis , qui

lumbum nexuit

(^ f—^:^ Cingtila fubflrinxit ; unde pronum , conjicerc, noftrum H^n Nexuit Nudavit,
^^|/Lj
1

j_A_ao

\

.,

Linguam Hebnsam traSaat

,

mire

fibi

non-

zdfpeciem iWnm fedendi, dejidendique fatis aptam utique partim ad moram confignandam , partim ad expedatiofiiifle
.,

tranflatum etiam

nem
cft

placentibus , fi ex ingenio aliquid exfculptum, dextre calleant applicare coId minus haberet reprehenfionis , fi lorare. non incerta fsepe proffrm venditarentur. Ego incertius quid me promturum prxmonens ,

nunquam

&

prieJloUittonemque exprimendam ; qualis verbi gratiaC/;^«m ad patroni Cm.edes commorantis ac confidentis. Hic adfpeftus non
difplicebit Efaj. 64: 3.
^- 3- -P/Ci
,

&

8: 17.

itemque Hab.
pr.e-

33:

2.0-

Placebit etiam forte heic lofit

Ut

r?Dn noftrum
nabor.

enucleatius adhuc apcrire co"

mOb

D^DnOn
quidem

Qui Mortem

Repcrio cognatum

Verbum

4>-*_c

Jiolantur ut Clientes patronum., ad ades , ad/ores ejus dejidendo ; ejufque opem implorandn.

Nodavit, unde

mpP^^N

TX2V[ erat Netlere
in

Haec

fpeciofa

,

fed
,

ob Defedum Ltnpofteritas ad ube-

vodum , fpeciatim ufurpari
dciidi,

modo quodam

gua ha6tenus minus Certa
ajfi-

riorem lucem vel confirmabit, vel corre-£la
dabit.
Ibid.

quivocatur b^*-s*,

quum

quis Inm-

Languet Schmidiana

interpretatio ad

K

3

'om,

78

.C

O

MM

E N

TA R

I

U

S

IX Qui tetantur ad choream ufque; pra? giudio fcet^crunr, quum
invcniunt fepulchrum.

'^

WT» Vy^TN

13 VitJJ^Kl
tdjit
,

)3J'? 23

ftiamji

mndum
.^

naturaliuus ex c.mfes

Mors. tfm phme

An

v<;rebatur vir

Dodiis ne

Jiihr-

jcendere

»'ja cjje

adrirmairc ccnlerctur Jj-

bus\ Rectifllme fa hjb«, quod plcrilliue vifuin, Mortem NiiUam ejje dici, oh frnjiratam
niifcroruin
expeJiationem.

triumphum dii^urt , fi in fepulcrum ipfis deatquc porium diu dejiderittum intrari , tandem licercr. Tria hic adhibcntur vcrb»Lxtttt^, & quidem cum incremento illo fig«ificationis,

&

quam
'

quodlibet

eorum

ex Oriejje

Nempe

qu.eritur

gine fua poffidet.

nOC?
,

propric enodem

nonnunqium Xon-, led non ixveuitur., quia indicat habitum ammi omnibus curis tan, hnofugLt. .Moc ergo ^mphatue IjyNI £( quam nodis exfoluti in Isetitiamque dijfuji, NuUit efi: proprie V(iat/ijs ejits, Adeo noii Sequitur r*?!? & exfultavis. Tertilim
,

vcnit,

non fuccurrrr, ut Genus loquendi regnaiis

»^fla

ejje

videatui'.
-^

m

gr*ium
ditxit.

J*'?^
,

AJfeJliius

iiqm

iufcrt '^IJ

faUavit

m orhem
,

:

Choreas

Trapcis prxfertim adan!atum. Ibid. Aliquid grande & Trancum quoquc
fpirat,
iJic
t-is
,

His umaibus fortius

&

vcnuKius,
prje

fitartnm

CTC'

,

oMiijitaxit oculos ,

nimio

Et

cjfo.iittyit

ilLim

pra

ihefauris al>.htis.
:

gaudio natantcs.
tante Lctatus fuit.

minus cxpri- rabrct accenfa, jucundum iumcn prxferuat, init. Iden> judico de interprerattone Merce- ad ek*gantiam complurium locorum accuratius pandendam. Elucet hinc fhitini , quid ri , qtti vcl ex imis tcrrx laicbris mortem fcrutareutttr , fi poffent eam inveuire. Hoc intcn- f« Vj '7N* D'nOw'rr L.etaturi ad Choream dilfe eti-.tm Coccejttm p;Ttct cx Lexico ubi ufqtu , eo ufque mdis onmibus CMrarum exfolLoci oeculta exponit. Nimis argu- vendi , ut choreas agitare geftiant prae Lcta aniD*J1J3tl2 mi dijfujione. Amant duo hxc vocabula contus Schmidius y frujiraiunt evottum. hxc t«, ,

omnino vcrtcndum putem qnod placuit C\. Coccejo

nam

e thcftiti-

Cum fuperhia quadam exulHxc ad F.uem D:aieL".i A-

^

tercns , ut ejfodere ex Ti:efauris aifcomiitis ilt fru/ira quA-rere ; quod fit fermc quum Thefau. ri inquiruntur. .Sic plane pcrit ttv.^^ , quo hic piiigHMB-F mtfari Mwtahes txm amtde inhiantes Morti , quam alii inhiant Thefiuris ,

jungi.

P/.4,-: 16.

Vji

mnoa^a

r\:hy\r\

fiUmni pompa additsentur cuni l<etitiis ijf cborea. Et Efaj. 16; lO. ^JI rrnO^» L^etttia c^ choreafubdu^^a
4^.- 33.
efl.

&

quidem /ay
dio
li

/«'•rii

recaadttis

&

labore cnierc

quos fummoy/«, conantur : triumphaturi
effo-

Cum

primis
*?}<

Similitcr Jk-L 1: 16. tcjer. pulchrum iliud Py.43;.

4-

''^'Jl

nnSJT

L)eus Letiti^ chorea:

mex.

opes illas,

quas fperant, cumulatijfimas

Me

mailans

l.esitia

exultante

,

&

ad cljoream

dere contingat.

D'J1Z3DD funt proprie Tbe. {'auri in j^remio temt defojji : ut Jcr. 41:8. Prov. z: 4. Efij. 4<-: 3. Elcganter quoque potedas illa captata Gen. 43; 23. Quuni autcm Mortur
,

dftcend.im

iucitante.

Geniinum plane noltro

cxtat

Hof

D'3lO

^^i '7N ^a-^c" nr2ti'n ^n -^* Letiihtmdus fis ad choream ufqite ,
9:
i.

tis feiies

ac apparet
,

Re^io

,

ful^

tcrris
iiic

quam

pulchre

concipiafcdeat iJlud

Alluditur ibi ad ChoIfrael, »t populi &cc. reas fejlivas , in idolorum honorem celcbratas.

Toto ergo coelo
Lsdlum
etiam in

erravit
;

Ah : Efra '^J
,

D'i7QQt3> faurorum , cx imis terr»
qunli
,

"t ^^"''^ dieatai', pr.e abditis Thcvlfceril^tts

hic
'^IJ

interprctans

quamvis Radiccmnenio

veftigari
ejfo-

Malum
,

fefc porrexiire

ac effodi.
, ,

Nc*ii

probcm quoque

d:rent

EffodtHiit

\ im grati;unque tiguri: prxfcnti, dejiderium cum UiiX\m(^ flagruHs moriendi (ignanter proponit. ff. 11. Continuatur grande mii®^, & graiii

quod minuit

niirabitur, qui niirabilem

tcm
quoe

attendit
ell

Lingux volubih'cafimulque Originem ? Vj,
,

ciycumvolvi

in orbem rotari

,

hiti^,

quod

pliice

eipinguntur

calairiiroli

Chorcam

qiiali

eum

applicari porellr, fcrie invitante, ad qui ve^-tiginerrt qviafi doloris ac iit^us pa-*
titur

&

I

N
;

J

O B U
23

M

Cap.

III.

7p.
ell

nDM ninDi
i£)*7""'3
titur:

WTniTK

^2:\^
*i1i'2

23 Viro! cujus via occuUata

n^^^a

& Pi'o quo pr^tegit Deus.
2.4
ahfcondita (jfc. */• Ip- Qi<are.,

M
Hof. ro: f.

Quiiv

quo fenCa

VJHl

^""»!?

cum
huc

'^DX La^fr^ copulatur.
aberravit

Longius adio.
7'Jl

Schmidms

,

ex

cohajrentia cuiri dat lucem Ftra cujus via abfcondita &c. qu3e communi ferme cal-

Commodior
,

inquam
;

Z^j/«. i;

culo
tur,

uncitaus pro SimUitudetie , iyungiifs, umbra; humidc pro textu nolko exfculput umbram ms,
id
elt,
libi

comprobatur nec mihi improbaquod lerics illuc videatur vocare,dccur-

mortem: aitque

lic

duo membra
iote.

«gregie

relpondLrc; optirKumque
,

fen-

fum

,

quo Mors pingcrctur
,

non foiida hominis
illa vifa gatideat

&

imago^ ut tirnbra milero fe ofterens , qui i>i mutuum quuji aniplexura
,

&

rens in hominis calamitofiffmii defcriptione. Sic utrumque membrum miferiam exaggerare debcret. Ea exaggeratio diverfimodc iterum ex phrafibus hifce elicitur. Quibufdam vi»
abfcondita
conditin
.,

&
<\\lA

obfcpta cft

inccrta vitJC

humanx

Stupeo nonnunquam rUat. gu£ Hebrxa fortem quum
,

&

dok-o
fibi

,

L-.n-

tanra

permir-

Vj

tuut, qui ejus fcientiam proficeutur. cffa fimilitudinem Dan. \: lo. fane haud

Nam

liquet: Cocce]us^zx\!\tvigorem; aliialiud: ego atatem ifttixUei*. Infelicifllme crgo nobis inde

awt fugiat , nefciens. Hoc gcnerale , languidum nimis. Preffius quid dedit Mercerus , referens ad agmina malorum undiquaque ingruentia , unde emergi nequcat. Languet tamen quod phrafm cujus via abfcondita , exponat, qiii viam ignorat qua
,

fequatur

&

evadat

e

malis : altcramque illani "iD*!

eodem

Imago Mortis confifta,

ad Umbras redire jubeamus; ut b. Monitmentum fepnlchruk quod alio conatu idem virDodus cx hac vo.,

quam

ce eliciebat.
Ibid.

quoquc revocet, a "lOD texit , quafi via-m elabendi celaret Deus. PraEferrem hoc adfpedu aliorum Analyfin a Radice 'IIJJ'', quas
viam
1: 8.

Admirabilem
.,

hic prsebet

conlpeftum
pro

fpinis horridam

&

interfeptam fignat Hof.

illud 'W'!^''

fuperiori

membro additum

atque

n"inDJ

"11"! 'viam

abfconditam
.,

cumulo omnis gaudii : ut enim jam inlinuatum , ineft in eo fuperba qusedam, &,ut llc dicam , ferocula Latitia «/»2 oculo n.itante & obliquato fcfe efferens , ac quafi triumphans.
,

acciperem pro via obfcura , & tenebricofa. Sed eft zdhnc jignatius aliquid, quodgemina hasc
phrafis

cmnino
Prima
,

tendant.
Ifrael
eji

exerere videtur , fi in malum extat Efaj.^o: 27. Quare dicis
I^ia

Hoc

in

Originibus
oc

.,

ncc non quod de pj?^
luculentius

HinDJ 'DlT
,

mea

abfcondita
abiit.

nOti',

TJ commouui,

com-

a Jehova
ert

Is'

1 Deo mco jus
,

meum

ptoiwtum dabitur. Habct prxterca decus & pondus, illudj"l3p INlkJD' *D / inTcnirent fepuhrum rcprsfcutantur enim hi CalamitoJi, intcr quos fe vel prxcipue fpcftari vo;

judice,

ac , Vindice , qui aditum negat opprcjjo, ^djura ejus tuenda. Ergo Fia me.t

Infignis

figura

defumta

a judiciis

eodemque

mriDJ

Velo fepta

eji

,

vertendum
,

,

ex pro-

luit Noftcr , ut die nodcque Mortem fugitivnm quafi rcquirentes , in ejufque comple-

prietate thematis *iriD Velavit

velo pra:texit
ILcclefia,

&c. &c. atque ut apud Jefajam
a
,

fc

venire geiticntes ; ferio triumphaturi , fi fepukhrum , aliis mortalibus tam furmidolomoras , fum, po(l longa qussrendi tjedia , tandem invenerint , haud fecus ac fi opttlentam aliquam pradam , aut viiloriam , reporta-

xum

Deo non mglcdam tantuni ftd & Bam exclufam, repulfam, cam. jurts &
,

abiejujli-

&

tix Ixfione, conqueritur;

ita

hic Johus infinuiterabit, fe

are inciperet

,

quod poftca fxpius

rent.

&

Vf. 23. Variant opiniones in nexu;vzrknt mfenfu. Cumvf. 11. fic junxerunt Kab-

binurum nonnulli ,Qui Utarentur exultabundi quandt invinirent fel>tilerHm pre Virv cujus via

a Deo indignius haberi quam hona caufa patercatquc innocenter opprejfum vexatumque , tur nullas tamen vindicias repenrc apud fiipremunj judicem fed £«»zecontrario^rrtw«j adverfarium experiri. Eandem vim inducre poteft al;
:

terum verbum *1DD texit,prtetexit;

ut. T^hreft.
3-

43*

«CJ

COMMENTARIUS
Z4 Qubad

modum

panis

meive-

iDnn Nian 'nnjx 'anS '^y-*^ 24
:

nit

meum

lulpirium:

& etVunduntur
zf Quo-

ficut aquae rugitus mei.

njNC

a'::3

3

if

indignationc,/>r*/f jr//?/ , nec parcis , pnetexifli , iliquam t<hi aditum nube ; »1? peneiret preiJtto. Apparct itcrum cuelam , foliu>njue fupremi jueiperia^dtcts, mifero ita pr^clufHm , ut
3:

43, 44.

^«w nafo
;

,

&

ieCe fatis tueretur.
"J*Ji3

Confer intcrim P/. 31:21.
vela^
lati-

perjeifHerif nas

occidts

"inOD D")*nDn AiffconMs eos pojl mentum faciei tuie. tavor tUUS ipfis eft
bulum

Deum

tur Adverftrium potius

quam patronnm

:

quip-

velamentum tuti//imum. Hinc jam elicerem in nexu cum vj\ 19. Danda ejl lux

&

pe qui pcr

py

Nul>il»m, Nubilatiunem , aila-

mitates ca-lisus immijfa- , fefe iratum dcclaret deprecxtionem omiicm excludat. di-

yita Vtra , cujus vta velata , quem Deus proteilione fua f^ptt. Sic jam olini R. Saadtas, qui tamen paucos luctus elt fequaces.

y

y

&

Non

Ipliccbit .iccrbiflima querinionia, Joi>i condi-

tioni

,

rite cxpi.nd.\tar

opinionique , congruentiHima; quae li e\ adjedu conturbato qui,
fcd ptentijfimo
,

NempefubUitcratilleingenerali fenfu , f^ttai/i & Lucem non a^rumnofi convenire, fcd felici ac divinitus protecio. Hoc non planeextraolcas

uc Numiuis revereati commota tuilfe depreiiendetur ; quum tales \oces mitti ncqueant , nili ab co qui divin^

iicm

,

dilutiustamcnquam parefl. Si itaque hsec ncdendi vertendique ratio prxplaceret diccrem fubefle7/'<r«.//f quid, aculeo latente /ifcd
;

^ratite particepi

,

fukiuSlitm

iibi

lumen

viiltus

paterui

ln^^ct

;

fimulque virtuCts,

pietatis, in-

»0(.enti,e^ue

lux nullar/i unmliio rationem haberi (iolet. In hunc fenfum fcopumque collineant quoquc, ci parte, Cl..iV<V«/4/;7 meditationes, qui vium vitje pioe & ftndae abfconditam dici
p\itM cor.im i)or/iinibus , propter eventus adverfos cx qnibus improbitatis Jiifpeclus fi.it vir probiis :
«^

qui ipli fortuna pr>fpera uten, c calamitatibus gravijfimis Jibi fufpicioMem coHceperant , eum cfle JIyPocntam,& improbum, qui mcrito plagis hifce confolTus
tes
,

riens

Amicos

&

confc(Sus jaccrct.
adegifl"e
,

Hoc

tienti.im laccflivifle,

maxime 'Jobi paeumque ad incitas quaii
vel

mirum ergo,

fupra cap. 1: 13. prjeflruclum. Nil li hic oblique cos taxaret, at,'

I^D

^i ful^dudam

quoque gratiam appH-

cat.

f.iltcm

niinus reftc intellexit cxplicuit. lllud lubcns reccperim , ex his ipt"is verbis anfam impugnanarripuifle /Irnii.os Jobi gravius di ; quippe qui fc ditrius & inju/lius , quam par erat, a Dcotra^tari, dolentillime infniua-

Nonnullatamcn

minus concinne

quc aculeata hac fententia pungcrct , Quare datur Vtta txrumnofo ^c. qualis ego Uetur poitus Divinttus proteilo , Jelici , qualcs Amici mei, qui prubttatem & improbitatem me-

^

tiituturjurtana ,\c\ profpera, vc\ adverj'a.
hi

Mi-

Eum

ergo

illi

improbo

,

ut fufpicantur, a

Deo
ut

hominibufque

relic^o,

mortem faltcm,

u-

lum

iviifct.

Ibid.

Fernie exiftimem acquicfcendum in

interprciationc

modo

exhibita.

Quando

ta-

nicum horum malorum cftugium , invenire liccat.- his autem Amicis meis, probis , quia hortunatis lux & vita in longum tempus prorogentur. Apparet non fme acrimonia in,

mcn

natura

Lingux alium aJhuc confpeCtum
,

dignabunda lioc dici potuilfe; accedente forte gcrtu, digitoque, qui -r^ "^ij'?

fubiiiiiiillrat

fane

quam vcnullum, &

occulto

Vtrol

A-

acuUo /Jmicos 'Jubi tattgentem , non polfum quin & hunc prxbcam confpiciendum. Ncmpe phrafcs
poflc vidcntur.

bonum quoquc fenfum admictere Utique T!i'3 nOb' ./''//?/^'
\: 10. Si malis tliema •iDii' vel

circum illum adfcrrc proieH.onem validiffimam

\idimus cap.

Apparcrct (ic micos intcndi demonltrarct. quoque anfa prima concertstionis , mox aatque maguis animorum crius exarfura; , motibus hoc ipfum Argumentum prelfius In hoc divergio anceps fcntendifcuifurx. tia dubiam trahit mentcm: fateor tamcn mc magis in priorem illam viam qux mollius
,

*]DDi cnndem tibi vim prslhibit Altcrum inDJ abfcondi , veluri
d^fendi ,
pr'^.'egi
,

Pf. i^o.- 8. item. pro ,

&

niifcr.ibilius

aliquid oftlrt
efl,

,

& cum

fcrie

quoque conjundior
If. i4. Laxiffime

propendcrc.
rcddi

vel citra aucloritatem

uUam

Macertis rationem iiunc

IN
reddi putat

JOBUM.
,

Cap.

III.

omnlum prxcedentium
vitam
oderit
,

cur t»or-

pr<e fremitu cordis

tem

optet

,

/uum

execretur. ftatu Jjbi polTe atcipi , vel de toto vit,e ante ailce tempore, qmd in ajfiduo timore fuijjet , ne niJINJi' Rugitibus "Jobi aquarum injiar ejfaexfelicitate, tn qua erat , excideret. Pofterius fts mihi Cor ejus femet lanians , repra;fento hocce placuit Coccejo ; qui Jobum dicere fta- f\mxi.\<\\xs. gravem fremittem intVLS y rugitum extuic , fe oltm etiam , quum in it^6iyiit ejjet , tus, ciens ex ore /acrymis, fi velis, Jimul pranuHquam cibum cepiffe Jme mille gemitihus , fufis ; quas tanien res ipfa potius fuggerit , rugitibus ^obfoliicitudinem agritudinemque , quiquam vis vocabuli HJlKtJ' , aut verbi nHJ bus hac vita referta : quodque hac ipfa mala imaquando voces, clamorcs , frcmitus , ru^itus ^inaretur ac prafagiret. Alia in eandem menObfervetur pracquEe louge a fcopo defle- eieganter fundi dicuntur. tem ibi addita
.,

Natalem quoque Addit hsc vel de frafenti

&

eft , dam mtnr» cor femif , ipfum laniat ac vorat quafl intus ^ exijlunt flmul acres & fonari rugitus ex ore erumpentes. Eandem imaginem hic affumo , & fub

^

.,

&

,

^unt ; & Jobo tribuunt pujillam , trepidamque tcrea inj grave elfe verbum , in Uquationg anxietatem , pcr totum Vitse curfum , Viro fuji & candentis metalli tritum , unde latius lapienti ac gravi , haud decoram. Felicius cum quidem transfertur, fed ita fere, ut ad Origivf. prxc. connexuit Schmidius , ut oftendatur nem alludatur. In ir.e candentis effujione adjam , QVixViam fibi dixeril abfconditam &c.quod hibetur J^r. 41: 18. Dan. 9: 11. a Chron.ii: videlicet ttfiie panem veniret fufpirium , hoc eft 7. Nah. i: 6. Ita hic ardentes pinguntur rudoloribus & anxietatibus obrneretur quoties cibus gitus , cxpeilore , aut corde , ajiu dolorum haud ejfet fumendus , adeo ut panem capere colltquefado quafi , prorumpentes & quidem
,

pofTet.

Idem quoque Vir Do6tus
Jij'?
^'^"^t'

reftius

:

poiu monuit loco , vice quotidiano veniant reforbendi quemadmodum panis mei , fufpirium meum ventt quamvis logemitus pro pane ac cibo devorandi erant. D»J3 cus Prov. 17; 18. ab eo addu£lus,alium ad/Iqua cum Dn*? p''"^ junSim pofitse , vix huc ufura exerat. Ego Jf}'? "d faciem , ad camquc vnodum , ad inflar , potius convertercm ; eam- aliam interpretationem admittunt ^ue vim cap. 4: 19. planius adftruam. Sic commendavit antc me Schr^idius. Quod fi quis copiam tamcn & vekementiam aquarum Sufpirium ad modum panis veniens , pulchra & fublimi figura, pofitum fucrit pro Nutrimen- abeffe haud poffe autumet, licebit ei utrumtHM quafi quotidianum 'habere fufpiria , cordif- que compledi ut poius copiofe profufus figaetur., Tenendce hic provcrbiales formuliB que femet edentis dolores. Confer

adhuc

-n

poffe

D*03

inflar

aquarum

,

hoc
,

eft

ut pro

,

;

,

Pf

42: 3.

S Reg..Zi: 27. Efaj.
Ibid.

30.- 2,0.

yni
dare
1

Sequens
,

membrum eandem
infiar

faciem

D'oi yh'? ori^ ^^Dnn comedendum panem anxietaiem , & aquam anxietatent*

aquarum rugitus Rcferri folet comparatio ad vim & vemei. hementtam querelarum magna copia ex ore erecipit

Et funduntur

tates

Reg. 22; 27. Efaf 30; 20. in quibus anxiecomparantur cum pajiu potuque quotidiano, 0'D1 0117 -P^»" /Iqua dxSto He-

^

rumpentium.

Cl. Schmidius r\]^iiti^ Rugitus exponit ploratus in lacrymas refolutos. Idem placuerat jam Cel. Bocbarto Hier.part. i. p.
75-0.

bneis.

Eliciunt hoc ex verbo

*li"lj

fundi^qxiod

«lias

incongruum

foret.

Non
,

conftat commodiflimus cum phrafes ibi exaggerationem inferant arumnarum. Quod fi forte pofterior expofitio alicuipraeplaceret,egregieomnia vel
vf.

Ibid.

Nexus
fi

praced.

perfpexifTe vi-

fic

dtntUT granJitatem Schematis quod Pfalm. 38.* _p. graviter eipreffum »3^ norTJO 'njNB'

cohsrerent Detur VttaViro Divtnttusprote,

do

& cum probitatis fama fortunato ac Jiorcnti
,

nam mthi quidem
iryiprobtabjicior

Rugio prie fremitu

cordis

mei.

Utrumque

qui a Deo hominibufque prl , fub accrbiflimis corporis

verLum Leonibus proprium ; cum hac difte- animi doloribus, nihil aliud reliaum, quam rentia , quod DHJ fit fremuit Leo prxda in- memet ipfum inger,iifcendo & rugiendo confumere ; pro quotidiano alir,tento meo habens cubans , & obfcara volvit murmura Jf^J»' mainJiniiHm illum qm exedor & confumor , moerQgis Rugttnm fomrum defignct. Ergo Rugii rera. 10
:

&

,

,

Vf-ii^

H
1)

COMMENTARIUS
Quoniam qiicm timuitimorem in me ingruit ik id quod
,

'TtfKI

TDin

mnD
•*

nna
^^

»3

if
^niXl

idem mox

expavefco incurfat

miiii.

W

X6 NulVf. XS- HllJUS infinitie & tveliiStabili foitiert tltdntttis Mxistatis cauf.i fublVritur, qutxi tcrrores alii fuptr aitvs , velut agmiiic fado , tgcumbaitt , atquc »6i/a idcntidcin , quin an-

Jsj';,

iC

que

fm

coopertus.
potclt

Verbum TMMi

lenire

,

illducre

&

&

£io impftH , corpas aniniumque cbHiuttant. Languent , quK hiic appofuit Cl. Cvicejits ut fuprijum inlinuatum. Dilutum quoquc,

aec opiuMo IpcCtant quijtuor

viin peculiarcm fupervemendi invadendt. priniis huc

Cum

GloJJte

,

quibus derivatum

WX

J~'J>^

declaratur

in

Cimufo

,

LJJ-*J\

«juod dcdu Mcrcerns. Afcofo ctiam
i^ineJa attulit.

alitiia

qujc

U<i^^)j j^^^.iUl C/o^-^i^
fJexai]

"^y
A

Hi fcrme

rcfpiciunt
tiintore

/>r-«£'i<'«'>f-

tfm

Mors, {^ ^rMmna

l>i/am

,

qua

;

{^ morbus vehc-

MMi»<juii>n

vacajjtt
,

,

<juod fcmpcr hjtc ipfa

mala
,

prajagiijjet
in

&

m:ns

;

^ grandior

terribiliorque reifpeeiei.

Mieitte quuli f>rai efij/tt y»/>MS

medio curfu

j'itf>erveitiendo

fux
pio
,

fclicitaiis.

Hoc

pretibus in

ment«m
a veri

qui DodiiHiinis intervenire potutrit , vix ca-

GoUms.

hxc duQa ,. ut obfcrvavit Cl, E(t etiam in Camufo forma paffiva
efi
,

^"^—9
(Ji^a)!

Ci-j' fuperventus
»^>ic

prq (.j[^_a£L
opinato
hojlis.

quum
Jolntir/i

timilitudine

onmi abhor-

fcat,

i^mdna,

tain dura, izmtnviji,

immin:iit ei

nec

tjt* , atque ina^iditti muU qualla ipfum op- Hinc jam prius membrum fatis planum eo pre/reruiic unquam prsBfago futuri metu cou- quem dedimus , fenfu. Poflet quoque »3 cjpere potuiflc. Quadrat poiius in cum, Caufaliter retineri Quuniam puvorem paveo ,
, ,

No»
rem.

iqHtciem futfti

ty Jupervenit mihi.
titntJim fperare dolo-

Hoc
,

cft

,

uno pavore intertius
,

gruente ,

mox

aiius

icemque
,

prasce,

dentibus f£evior,me incurlat

fine

inodo

li-

qHe fine timoris. Hjtempli graeia, ijuum Tenif- adducebat. PolTtut adhuc aiia iifdcm adJet unus triJHum nuncius , extimutjfe eum , ne jungi curporis uon tantum, fed k ammt vul^Hms accederet &c. atjMe fic in doloribus ulce- nera dies noiflejque iuiumhintta , atque idcntirum , ne hoc vel ilJud Jtiperitddcretur : atque id dcm acerbior.i: quibus pro Cumnlo tandem -tpfum faelMm ejfe: quin i^ Jine mora venijfe. acccfiit Jinijlra illa Amicorum fujpni» qua Has cogii.itiones aufdiii Joii congruentiores meritas luere poenas occultorum crimiuum cile, ncmo dubitet.- habefquc in iis illa tier/fa cenfcbatur. inalorum ^^»»<K<», quibus fe inmrfari, h imH-id. Hoc noviffimum forte fpeciatim inpugnari , fine uUa intennilfione, conqucritur. tenditur in mcmbro polleriore. Et quodfor-Particulam »3 hic non Quoniam , fcd Quan- mJdavi, veait mihi. Polllt quidem fenfu gcdo valere ilatucns idem Vir Dodiir vericb^t ncraliore accipi , live Schmidiano illo , live Qtiando ttmorem timeo, tura icnit mthi \ &c. mco, quein modo propofui, de formidine aprerrtotte. Scd forte Hoc elt, Jia/im atqite aliquid extiMtfiere inci- lia aliam fequcme Mallcm oppottunius fuerit illud particulare nunc affio , adeji id ipfum, meque vbiull. Ouutn timorcm timeo , /«»2 Jupervenit mthi , fumcrc, omniain diriflimum , quodquc Cttncmpc novus timor, terrorque. Eo ipfo tcm- mulMja impofuit liinul , limul venenum tnfudit , Intelligo pore quo terrore aliquo concutior , aliu: inllat omnibus vuiueribus Jobo intiidis. Urror , gravius adhuc me adjligens ; ita ut mo- injutiofam & gravcin \\\m\ fujpicionem , qua & anxietaium ujjjjir mijetnm imocentim onerabant noii folum alii i?, ioiOit^iii^ rmlejliiopn vcruiu
,

commodior eft fcntentia Stf»mciii omnia hsec de frafcnte miffta intelligentis Uudique protelo plagarum eontinuatt. & quidem ah initio hnjus .i^tHidioitis ufqtte ad huc ipfnm montemnm cniaii ominntiutt nvvi ahf- Huc jam reiflius quadrant ea qus SchmidiMs^
Proinde
,

ne

tine:

^

--innr-^'?^

N J nDr>B'"KVl ?mW
1
'l'

B U M.
S>J'7 2<5

»^ ^^ Nufquam efl defecatus fum^nuf-.
:

C A p.

Tri.

quam eft refido
TJ1 iiy)

& nufquam |fl quieCA-

tusrecumboancurfanteconcuflione.

Ycrum etiam

uitimi Amici, fapieiltia,

&

gra-

vitate confpicui; ac fi in Nocentem hascce iraNuminis tela elfent defixa; larva ti

undem

Hanc accrbiffimam tuipi Hypocrita detrafta. omnium tentationum fjepe deplorat Pfattes ,
Hanc ut pro fua prudentia deplorat Mejjias. prsvidere potuit Jobus acceffuram fuperioribus plagis : ita pro virtute fua eandem deHuc.proinde abominari. buit horrere , collineans Nofter-, dixilfe videtur , ^;W/or-

<Sam, exaggeratamque,ut putat Vir!Do61us. Milii ea deminui videtur per illa Noitdum., tcr pofita quae aiiquam faltem interfpiratto-.em fupponerent, ethmi] plevam tranqutllitatem ac refpirationem negeat. Atqui fe ne mintmum quidem allev.tr/tepti f ercipere, inde aqqo^rAvis incumbere coepii tKaHus Dei, inrm.uatum
;

yoluit , fed contra
Ihid.

&

, molem illam intolerandam identidem ingrav:fcerc, atque exafperari.

Etiam extremum illud midavi vinit mthi. •omnium calamitatum in me tandem incu^buit , ut pro naxio Sc fcelerato traducendHS fo~
rem.

Verbum

^jl'

Ut hoc ferieS querelarum fuggerit, verteudum elfe apparet Non tranquillus firm ; non fido Mon cnn-juiefco : £5' venit comufAdemta mihi in perpetuum omnis tranfio. graviorem misvt fdrmidi- fttHlit.tSy & ne minima quidem interfpiratione aut remijfione dolorum uti licet fed adcft coni-ta
, ; ;

ncm.
gnato

A
&

Cl. Cccc. aliifque confertur

Cum

to-

naM^i jaiiatio

.,

&

concnffio

"lli,

item metuendi notione auCio. Sic

divexans, per

qunm

Corpus animumque cogor erumpere in jrtf-

DID

3D'- VT\
,

&

Vy

,

&c. &c.

Id

fi

recipiatur

Origo

fita fuerit

in divertcndo

&
in

mitmn adhuc
la .i<7

tempefialem queretarum. Poflet fententia nervofius enunciari, particu,_

&

fubfiantlve
,

fumta

declinando
-tius
cflTe

,

quod

eft "lYj.

Sed putem for,

,

pro VjVwj, abiit^
efi-.

evanuit

Nthil
4:

efi.

NafjKam

Iftam vim

^y

.^^?^j Arabibns frequens
:

formidtiie graviore

angcKte cujus primatx. riam vim cruere nunc non vacat. Ad co'

2i. prefllus confirmabo. Converterem inde, Nufqnam eft., Liqaide ani*
cap.

mox

6.

&

mo fnm

;

nnfquam
:

conqniefco

ejl , confido ; at venit concnffm. lUi

nnfquam

eji

pram Linguae teneam

"iJl»

-.a^ trepidns
J
/

majores, minorefve,
tofiffimo
riint,

requietts

,

omnes gradus mihi calami-

omnium mortalium

fnnditns pcric

V
1*Jl'

u%

axxiiis;

& ^<^*

idem: nec non
aHxias.

,a^l

'*lJ*i{>i

"v^de pavidKS

£3?

Sub adfpc,

£tu, &relatione, qiuim hic intendo
nir P/.119: 39. in-)2' niJ'«

adhibe-

'DaTt narn

Amove

upprobriur/i qiiod anxins refonnido. Ff.zS. Alieniffima funt, quas pkrique huc

atque nihil aliud niihi relidum quatn irrcqiueta, novifquc femper flu-ctibiis xftuans, jafiatto , qna dics no<9:cfque concntior , terroribus aliis alios prementibus , meque onere immenfo obrueniibus. Ibid. Huic tandcm trium fynonymorum congeriei fubefife infignem gradationcm redte obfervavit C\. Coccejus; quamvis fcopum ip-

congefi^erunt , vel in laud>:m vitx anteaiia: , quod carnaieni fecnritatefn nunquam foviffct: quorfum Cacccft quoque cogitata feruntur : vel tn ejitjdem vitx vituperinm qnodn/in; ifjtam vera profperitate gavifHS fuilitt quod ;

fum non tctigorit. Piimum i*7B? antiquam formam hic retinens per f^aw Mebi/e intert deftcationem eftqitatam rcrum pmguium ut in Origin. Hebr. Lib. i. Cap. 3. dedudum.
,
,

Mercero placuit. Schmidit mentem , fcopo propiorem, declarat ejus vcrfio; Ncindum haheu fummus gradus. Medium tenet JDptf fidcre^ facem , Js' r.o-ndttm IranquiUiis fa,n , C5* »on- fidafidere , quod aliquanto miuus exprimic , redum ifmefcB , qtmm venit cummoiio (mva.) linqucns vidclicet adluic /ff^/, in fundo haHiibcs ficfenicatianipracedams verfjculi a-u- rm-i:s> Tenixm cft f\S'^ onqaiefcere , quod

h.ns

Signat ergo h\c tranqnillitatem -ncuris hf.ectcliquatam veluti ; eftque , ut apparet,

84
oppofltum ni comrttoveri;

COMMENTARIUS
Sc coutnrbari
,

om-

quietim ereptani fuillc arguit, ita ut nt; niinima quidem remijjia commotioAninius fcrcbat harum nii fuerit concclla.

ncm omnn\o

Origines paulo enucleatius adhuC Uidi^xc , Si rradationein{\mc ii>:crefi.entem c<jnfirmatam oare ; Itd fciuio haac lonijiorein

Radicum

difculDouem

in prxlcnti

amputaiidam.

CAPUT CLUARTUM.
Verf.
I

"p

T refpondit

Eliphazus
:

Tj Themanita, dixitque. t Leviilimum fane verbum tentetur adverfus te, fatifces.- at cohi-

"iDNO

'Jo^nrr ra^Sx

tyl
nD:rr
2

nvp

nN*7n

-p)^

im

bere fermones quis valeat
3

Ec- njn
fo ex
lyjin

3

enim eft \. flur. fut. in Kal. aliis 3. prict. mNiphal. Circa thcma quoquc vatiatur. & impotcnter evc6lus fuille oratioiJiis , Plerifque placuit Jt^O» unde vertunt Anji nc vidcretur, tum in Amnos quos latcntcr punxerat, tum in Deum, cujus. & liipientiain, fitfcipietnus , vt\ An Ji proferemus verbum'^. nec & jullitiam quodammodo carpfcrat. Dci cr- noii, An Ji fufiipietur &c. D \i^\\c<:m anomago caufam, ut opinab.itur, uiturus Eliphatus; liam, qux lic admittitur, compcnfarc cenfcut fcrme tit , neglcdurus ncc fuam fane batur /«f«t'W//»r/»i» protiita ")3T HC^ fujluatque litfermonem. in arcnam adverfus Amicum defccndit V ideatur Cacc. A Rabbinis nDJ''"'acri in eum impctu invchitur, ad rtnem tamcn
aliis
, , ,

Vf.\. Non difficulter intclligere eft , ad vchementiirmiam hauc "^obi contcltationem & exportulationem , qua fe a Deo hominibufque derclidum, & immerito abjedum dolcbat , commotum fuiiTe confclTum Amicorum , & partim commiferatione , partim quoque indtgitatiune tadumi; quod acritcr ni-

picietur)

nedens argumentationem zbEliphahoc Oraculo clicitam. Rcliquani /inacujufque verliculi cxplanatio cuilibet

rcddct expeditiirimam.
Vf. 2.

Verbum

iTDJ

varie

rcfolvitur

;

commiferationis ac confolationis noimihil fubncdens. Univcrfa viri oratio cenfirium qu\dfpirat; atque OleHm quod dicitur, Catnino adfundcns , vel potius acetum vulneri, dolorcm Jjhi, quem mitigare dcbuiHct, irritavit, atque crudiorcm, iutradabilioremque, rcddidit. Qux hoc Capite continentur , in
triit

huc applicatum ; cx fihelDcus ad te verbum quo defatigarisl vel Numji tentarit aliquis verbum ad te , lajjaheris ? Ex Niphal vcro , Numji tentabitur verbum ad te , xgre feres ? Poftrcmum hocce rcliquis conatibus prxfercndum. Incommodior tamen iiitcrrogatio i/Ia , qux
tavit diverlimodc

quideni

,

Num tentavtt

quatuorve majora membra commodc difPnmum a A^- 2.- ad 7. exhibct pcfcuntur. ccnfuram dire<fle adverfus 'Jobiim dcftridam Alteru.n a Vf. 7. ad 12. indiredte , & acrius
:

anfam

dcdit

multx

fcutcntiarimi diftradioni.
hic

Exirtimem

H

affirmative

fumendum

,

ut

Vf. 22. hujus cap. ubi exempla dabo. Sic rotundior exibit fcntentia , cenforie pronunciata, 'Tentetur farie
lioni

adhuc , eum pcrlUingit. Tertium a Vf 12. ad fincm ufque decurrens forte, Divinae revclationis figillo increpationes hafce obfigaat.

verbum ad

te .,fatifces.

Maver-

jorem adhuc acrimoniam

excrit,

quod

Malim tamen Quartum adhuc membrum
Jordiri a Vf. »9. >€! 18.

re-

(de quo

infra dif»

infcrtum , Levijjimum fane vcrbum tentetur adtc. Vcnuftilfima eft phrafis , cui me «liquid Ucis foencraturum confido. Thema

noa

fN
(^Di
s'^ tentanjii
,

J

OB U
Ex

M.
^
^^
,

Cap. ly.
K^ji«j

8f
»<J
x+jeu

probavit

,

exploravit.

B^***^=aJLj
i

kj)

quo fonte primigenio
effluxerint
xit
,

U*^,'»

ti» notiones7^«<»«^r/'*

haud conllat.
NtJ'.!

Avenarius refpe-

w

{^] tjM«^I ^-J^ Subflantivum

cognatum

fufiuUt ,

unde exfculpic

Nafa

,

/rr apocopen , «o^a^ auram odoris boni:

Levare aliquid ad tentandum.
ra
foret a ponderibus
illud

Sic Metaphoexaminatis. Sat felix
fi

dicitur

nn

nJO
,

n^JJ^J ^«r^jAr/ «^

;//o

odorem^
Sic

cum

inf.

Nifva

per Kefra

cenferem
licius

ingenium,
;

nunquam

,

pro

olfeci.

infc-

Hftdeilita dixit.

"

ac proinde nemini dicam Rtymi , fi in eo acquicfceHabeo tamen, ni falfus fim anire lubeat. aliquid pulchrias , & auctoritate Diam\ ledi Sororia commendatius quoque. Scilicet
conjcctaflet
futilioris

fcribam
,

Et

olfeci

adorem mortis ex

occttrfu

eorum

Timuique iitum
Similiter i» 10. attraxi
rus. Dicitur
,

«nfis Indici acutijfimi.

l—*M-J,

ult.

f^dw, quod
.

»??
.

nDj

refpondere

indicavit Clavis Dialed. p 264 Arabibus eft Exfloravit , tentavit , experimentum cepit, aeque ac

.

^

Hebr^is , eofque fecundarios ufus non a levando derivatos docent, fed ab odormdo., f^vQ. odorem naribus attrahendo ejufve aura captanda , quam cSz principeri^ &. antiquijfimam Formam hujus verbi, arguit fignatilfimus i»»^-nTniiat charader , qui ftatim ex ipfo fono
.,

aaram omnis rei olfaBununcium quum eum exploras difpicis unde adveniat ex quo formula undenam olfecijli hunc nuncium> pro undenam refcivijii eum ? Jacobus auiior ejl in i o. conj. verbum hoc uftirpari in Lupo odorem exhalantem captante quidem ult. Hamzata. Sed revera ufus ijle ejl a verbo nojlro non Hamzato. Itcm vir pjj»i olfadHor nunciorum rerumque m-

^

quoque

olfeci

,

;

,

.^

,

^

percipitur.

Radfcis

vim

&

varum,
tentans.

ejl

copiam pan
L.*waJI
;s:?

.,

explorator earundem
,

Hoc cum je eferunt
illud ab

cunda perad difcriminan,

det Gjauharius

*-**»_<.-!>

-««xa^ji/»

dum vocabulum

altero

p^yj Olfailur

6—v-/»

t.A_^Aii_J
Cj^)

JL_Ji_j «LA-AlaJI

JJ

tJ<-4*^

^AM^^aJL-j %% i-««-J

L_^

t^J^JI JLJ-

vtni. Origo tamen illius je in fl^tJ^J, Olfeci exploravi aura attraiia , erat vaiv , commutatum in je ob antecedens Kefra. Dicitur autem

nSf^J

Olfador fpeciatim
,

,

de temulento auram.
appella-

vini captare folito

qua Nefva tVlp^

ferrt

tur: quamvisjonas ajfeveretfe etiam nifva efaudtvijfe per Kefra. Hinc tn Oil. conj.
eji inebriatus fuit.

L.»ajl

(J^.^

*^
y.-*

'CTIJX
^*^^' (_XajJu_a_«a<1«
'j'
,/-C^^J
teris

Nempe

odore ve-

U^-^ <3j^tiJj

t:>^-^=:'*

tj<.^
^.jj

y,^ (-X^j
<Ti^**:>.

y..jl

(JLJij
u-/»

£L_:i.

Confer ad Harir p 162. Gemina germana dat Phiruzabadius' niti quod moneat promifcue in Omni odorl n.irtbus attraBo verbum poife adhiberi. Addit

Bacchi adfiatus.

(J^ *^^^

W.-».'

CJ'

^."^J

emmGlolfam

U^]
mtmvtt
conjug
,

quantivis pretii, in

'-^.conj.

^j

g^,<,

g^L_c
iterurrt

<_,^JLj

(^^
tradavit

O-^^JJ
J^JLi»

W^

oC^" «/-:-^ <-^^ t>_.^ »_A jj^j j^ ^^i.(J ^^L^ UJ^^JJ i^j^ &-A-^J c>^J ^LJLj
L^l^

Olfadavit rem

^

,

iftam

vim fubjungit,

iterumque eam exapertentavit. Cl. Goltus prim»
tterato

pro

<yJ^^

JLj^

^U g^j ^^ wt^saw

J»j^

g^^*«^=aU ^Lj

uoa_sj
ciJ

rem: de fuo addens, iterum atque iterum i» ea oberrans, <^uod melius omiliffet, quia ideam nonnihil turbat, nifi oberrare fumas pro infiantius yejiigare & examinare. Melius quoque prtr^^ conjugattoni attribuiflet fimpliciorem poteftatcm rem quamcumque tentandi , de eaque pertculum vel experimentum (optendi,.
i''

3

quod

td
qaodeft

COMMENTARlUfe
Cj-**-^^ lj-«*^
Clfvritrem,

Uirpviu. ez fontejam ftti» liquicJo» fitne bitct f rgo , qui volct, vcl poterit,
Or»^'> ver ji

&

cebii e\ rcddere , fa>ie temttur Ter'jum aJrr^ M/"'^- "i^l er Or/;^,W fonnt /rr^o»*-», /«r, Duhac giore fjrie Jlruclunt. Speclatiui nonnunauam
judiciis. , , f. Sic forct Tentetnr tecum difceptatio. Procli vior cameii in tenuiorem illum, quem propo'''''?»

HDJ riDJ

tentavic teHtavit

, ,

exfUr^i.it, ctiain

'"gn^t

*

««ff/.ifwvrw

iu

jldrjeii rcftitucnda: mihi quidem ad tam claram lucom oculos claudere nec lubct, nee varios licct. Quid elegantise hinc rcdundct in nunc pcrlequi longius tbrct. Illud contextus t.iutum obfervabo , aliquando foriius t^Wdntentu ilh
,

fui

,

fenfum
ia

,

illuc tcndat

1'eroum,

perpcn Ji velim on nou & "137 quod fxpe minuit ; ut Latinis , Verbulum , breviurem *i<:li^iui fertcnult fcrupulus., vel
libi

&
,

cx/^loratioyia

,

veuire, aliquanl*ro

monem.
qui

Mirus Schmidium
verti polfc,
id

pro materia fubjeaa. f<;icu!<j u.urpatur 15.^»«. if: ^raviore 39. Dj». 1: li. Deut. 2S: 0. Fro adhibctur 6V«. li: I. i'/- i6; 2. «Sc alibi crebriufcule. Idem in Xd;;»;^ Lingua ufu vcuit nunc i:bi L.xperiri nunc unuius quid adfcrt, Confimilis ell ratio f-rofunJiufiue. fkiiiiis
cio remiirius,
ejiperi>ric»to
:ic
,

Uvt

monens

Num fujlipiemui

unicum verbum}
dit, quia plus

non valde

probari ad-

quam umtm vsrbnm,

iMtegrum

it«mpe fenfum cxigit particula "^. An er<^o unicum verbum, verhuiam , ufurpare nefas pro inteiro fenfn , & oratione omni breviore ? Idem Vir Doctus damnans phralin Tcntare
,

quod non a tenUu feJ a /f»^" dcri- verbum vel fermonem, quia nulpiam alibi in vindum, )adiccMagno yojju. Prujuyuiwren* facris occurric, Linju.e hebr.e.e \ct\iih\s opos \im cxhibct illud Cic. de Lej^. 1: ii. Cum fe non refpexit, atquc communcm illum erraiHcelliget, vit errorcm, qui Kem H^orMcam <k prcfTit a ipfe pcrfpexerit , tvtum^ue tentMit .Tncma.imudum a natura fuboruatus /* vitam ve- longo, <St premere pergit, quo minus Ixtior
-TcnUitidi.,
,

iierit

,

qiianta.iKe injlrumenta hjbeat

ad obtinen-

retioreltac,
pcret.
a:h'erfiis

&

ptilccE dignitaiii»

fpcciem recutentetur

chm

aiiipifcemlamque fapicntiam,

Contra

te-

Rcddid^rim ituque Levijjlme
te

i.iiijfimma clt

n

hocce»/'// 2: 3. ^ix pede tentaRtpcrias quoquc tcnpujfe Jiumen gelidius. tari rnorbo pro debilitari , & eiieriari; quamvis vulgatior fcnfus
iiofcat.

vet

verbntu-m.

Hanc loqucndi

formam
ytii>i

Hxc
;

lcrimiaat

ac/<^r;V6'r tantum euadjiii Agprudens intcrpres c\ fcrie dv quod ,& .hic nobis faciundum.

captaviilc potuit EUph.tzus , partim taxandi ergo , partim mjdejiiam erga Anufos relit^Mvs Oblcrvaturus , quus graviora

&

ubcriora allituros dctur.
IbiJ^

iiiiiul

inlinuare voluilfc vidiv^rfas patitur er-'

jam
lias

fatis apparerc putem ciicuniliinei aitcndcnti, i\o\\ gravcin fcd levem hic rccuiii notioncm;quumii//'f'/''<i*.f inlinuct, tam Impaticntem vidcri JobtmK, ut li ab Amico yd

vcro

Verbum ,"TN^n
.

plicationts.
.^''''J^"''
«

Hadix njt'? L.^£ari^ d4\nigari,
)(Siu,te,t.

"^M':

nj-mft. /HJX^Hf

HaS

, tan^illum Dco fubjicere commoneatur , >egemme lit htxriti, "quippe qui totus in fcrnKnto jace-

cafligetnr

atque

modcratius

feie

notioacs agaofcunt tjuoquc Duuecii omncs primariaui potcltatcm tanien luiUa Earun-

dem

fiiteutc

;

ne ditiore

quidcm Arahua.
5!>-.«ii

ret

;

atque advcrfus

Deum

hominclquc

iin-

I enuiorcin huic ligniniHUcntitis cxarlillct. c.uidi porcfi-.ucm ctiam ArahuM Critui anno Xue. noit iictgkxeruJHjillttc quippe tendit hgc-

^

^^ GjaukiritM repcrio

i_i'

U3

Ui_))

cc dmiMfi t>--s-^ j.L«^N)Lj t^L—s-iioj

Ohitil'jr Ku/tctorfim

ar,

nov.irnm captafciftitans ^u.taice , ut priynelum ailatafunt ,
,

ejl rer/im

L.a£=3 tj^}^'^

(J^
*^

^y^ OUj

ti>^'

^itpi\etentans.

llla

quidcm

GloJJd

ilridius

^UJ) y.« W^=F^

^'^ 'f^ "^^ **"

pcrtincret

ad j.Tfciiatirinciilas curiofurnm , at- Jeriam mo/ejli.i-nve : »*«• nu» turdktiterm. /'V-' S. eonj. AJrnoven Imius ea e.xrcndenda ad nggrc^iuricnlas , b.tm ipfiim valet tard^vit in I. hibctur tfttsjjue 8. c<>t<ij. pro , ad hiopiawt redit.\ tcitfat f»tcM.'ts omnis rei.

y

JM.

Si «.i tkmiitfltio

hxc miuus

tideat,

li-

diti fuit.

Eiiam forma

comparativ.i f.eminifii

I
fli5")

N
^'^D^

j

o B u
nirr 3
;

M.

c A p.

rv,
:

h
& ma4 Im-

tn^

Q'^'!

3 Ecce caftigafli multos nus tlaccidas contirmaili. prnn

hw)y 4
mokjlia ufurpatur; ut hTraditiofte, patienter Qut haket treffiUas , earuynque maleftiam igne mjertrum e, velamemum ab Urt, praliaiit JMrauas , fed Haec firmant quidem hotiones In Camufi tstat iion aperiunt. Originem
J^IJ**? pro

Thema
quod
tia

"^Vi?

;

^* imperare

verhis qttispotefti,

alias temperare verbis.

Eadem

elegan-

pofitam

"^J^^
infra.

autumat hanc formulam ")Yy imperium inhilmit in verba , eaque
,

compefcuit

manu

ori impofita

,

Cap. 29: 9.

Radix "i^ exprimit tarditatem
aionem cipem neque
vis
,

,

i^ coaftncJiJ prin-

b' moleftiam.

An

ergo

dixerim, obtinuit vim Conftringi ? id ex hac G7o/<» latis evincitur, quamhinc
,

Non

Rcliqui interpretts fere fimplicius utrobique habent, Contmereverba , t\ notionc vulgatiore retinendi , & cohibendi , unde altcIn ra illa regendi , & imperandi prognata. coelo claufo , h. plttviam cohibente extat Dcut. \i: 17. In omni aqtta cohibita ,.&(. a ffuendo
comprefta, Job.
12.-

if.

Hinc non incommoco>npreJfi fermonis.

facilis

&

prona dedudio
,

tarditatis.,

da duci poflet metaphora
Primigenia
fuiffe videtur,

laftitudinis

moleftijeque defatixa»tis

qua quis

indoles 'Thematis

conftridus

,

prapeditus

,

conclufusque tenetur.

"JVI^

non
,

ah'a

Mlrabere ergo forfitan cur non acquiefcam?

qnam

premere Jhtngendo
,^"»aC
;

com-

Ratiohxceft, quod i^^' pto
li.<rari,\n

covftriifgi

,

&

primere ar^ius , quod Arabihus
variis

cum
confH~-

notionibus fecundariis, quas
redigere
,

fi.

in Libris.

prium

froprio illo ufu nondum deprenderim Sic ut dubitem , an non improufum magis fpeiftarit Phiriitalradius

fa, vcl indigefta

nem

peritis.

qui efl conftridum teneri itt anguftiis , unde emergi nequeat. Ad incitas reaaiitttn efte , Dubitationem hanc decernet , qui fimilia.

A

Ltxicorum copia, in ordi, non erit difficile Linguarum comprimendo aatmn continere quin
,

&

&

imperare ac rnoderari
beic loci

,

via cuivis pervia.

Quid autem

ampleciendum ,

limpli-

%iS^' extra figuram

pro ConftriHum teueri

cohtinere verba, ea quam ciufne cor/iprimere indicavi metaphora; an fublimius illud impera-

&

producere valebit. Ad Latina quod attinet Tocabula , Lajfum a Laciendo derivari, haud ut vacca liifta primitus difise fueabhorret
:

re verbis

,

malim

in

medio rclidum

,

quam

rint

,

qu,e nimis diu

laciuntur

&

emulgentur

Alterum

fatigatus
,

,

a jatim agere dclcendit.

audacius decifum. Vf. 3. Direfte Johum conviflurus EUpha^ ztis, tum impiitientix haud decone Viro Sanquod Virtutem, quani fto, tum Hypocrifeos
,

iw&fetifco , quod elt fatim hifHorum aliquid pro Ortgme velle afTigco. nnre verbo noftro, ellet Orienti legem ponere ex Occidente ; quod Avenarto folemne ; qui Grcecum >^iti>, ob affinitatcm foni, arripuit,
Feftus a fatifco

a4iis
ull-a

inculcarat, ipfe haud prallaret , abfqae circuitione rem aggreditur ; eumque hic

indeque

proprietatem
illud

difjolvendi

exfculplit.

Ceterum

T\^rs faiifces,

referri poteft

vcl ad xgritudmem , quod moleftijftyne monitionem Amici Liturus e&t: vel ad impatien-

tiam acrius exarfuram forte geretur, Hypocrifeus }am

,

&

(i ad i»cit.is adipalam convincc-

depingere incipit mftrenuum aliorum Momtorem & Hortatorim , ad conjlantiara fidemque inconcuffam in adverfis: verbis Fortijftm.rm & plane invidum re ipfa tgnavum & infidwm pugnatorem. Huc dire6t3E funt omnes formuIx; quas ab i^r^s Gyj^^^ijf/jeffe defumtas doftiflime obfervatum a Clar. Rbenferdio in Differt. Philol. ubi multam lucem univerfx huic peiicopse adfudit ut mihi jam parcioti hic
, , ; ;

tffe liceat.

D'3")

niD'
,

poteft

lcniore fenfj

retur.
Ibid.

Egregia eflFigura,

quam

Cl. Schmi-

Sus

exhibtt inpofkriori colo, *y\'^)f capiens
,

vi imperandi

quam

alibi

fxpiufcule exerit

afficiifui, ai" robur omnibus fortunx teh's opponendum. Potett etiam reddi Caftigafti mnltos , increpafis eos videlicet, f\ fuccumbcrt,.

dari, Erudivifti r^uttos
inviiti pedtoris

nempe

StK-

8S

COMMENTARIUS
4 Irapingentem erigebant
tui fer-

munj ooim
o
s

J^^D \)t2y *7C*D 4

mones,

& genuacurvumia

fefe cor-

roborabas.

Y^^^

5 Sed
iVit

Mimum

defpondere y\iQTcnK\xi

.

Pt^S^

On*

Manus
tcm
,

remi/J',c,

propr'\c fla((id>e,
,

rcprjBfentant mctnKlufutn

pendui.e , i^Kjiumifue mili-

&

qui abjeda parmula vel fugir, vel advcrfario fe vincicndum, cxdendumve ,tradit.

Mamis
vlncire

fljcctdas
,

pm

corrobardre
,

,

proprie rf-

'^^>

^J eJ^a^

V./^

*^'

Suhjlantie<r-

e(l

cohurtari Oii pugnam

&

fortitudi-

vum P"\D

f«»» duplict phata

mtat ajuam

limul validijfimjs fuggercrc rjtioaes. HasC pallim obvia non crt quod excmplis. adfirme-

ms

mus.

^.
flra
,

&

4. Continuatur pulchra imago a Palx>v Athleticu ; ac ^r/Vwo quideni offen,

kjlem colUdjm in flagnum aut fluentum , ad tjuam crure flexo procumbitur bibendi caufa. Radix ipj-a NQ*?N3 VlD» cumfuf. i,n3», eC
infln.

dentem

vel iabantem erigere

,

prxtcr adfpcIjjcciatim in-

yT^3

,

curvatus procubuit ad aquam,
e locofuo
,

ejt

iHum

litcr.ilem cuivis

promtuin,

admoto ore ejrn baujit
e

abj'.jue

ut vel

ferre vidcturaliquid

quod

in ufu morali utriuf-

quc vocabuVi
mtri;

eft

inclufum.

Nam

*7{IO

^ft

impingere adfcandalum,

&

gr.tTem l.ipfum mi-

vel e vaje eandem bibat : quod tfui fac eforma part. prief. vocttatur procubittr )}yO- pulcherrime hinc Ibn Doreid,
re folet
,

manu

D*pn

vcro

cll

erigere

non tantum,fed

&
rf;

corrigere, atque

dirigere,

Jam

vcro o^e«-

tirnii in tide, quum folciU parum fortes rraviur aliquis cijus advcrjus iis objnitur , atquc Religio eorum concidere ac corruere mi-

&

J^ ^ dL^\ ^ O^ JJJI
Qui habenas

Oo^sr'!
u"»
trad.t

(^U
L/i

c^*

^^

£^-^
,

erexij/e nunc dicitur Jabus, natur ; quos torrexijje, quin imo direxijje fuis fermonibus, quibus Jirmit.item fldemque nulli calamittai ce~

&

&

Cupiditati regundas
vilitate

denttm

ipfis

inculcabat.

non dejinit Cnrvatus bibere ad aquarn gnantem.

refl,f

/Zi/<^. -Eodcm fefe rcfcrunt , /I-f «Wo , & illa, Phratjs Ccnua Jemet citrvantia corroborabas
.

<ft

(ignata

VD"1D

^^J^

nua Jud.
tsiculati(f

7; t/. f , 6. fcd totius ,

^ID Non

Alia, qua; tJ 1^*13 illiiftrando infcrviunt, alibi producam , & quid i» membris

curvavit fe i» gefit,

DT^S

cft

nmple.v inge,\lt

accuratius finiam,

e.x

c|^-^~-'

,

Artus

corporis tncurv.itio Juper

^eaibus

,

fivc
'

ad procumbeadum
^'^'^
^*^

Gen.^c^:^.

extremi corporis , ejufque partes qua: procumbendo curvari fledique flent. Dicitur autcm

adorandum, ut P/. pf.-^. ex iquo T3*13 ^V Vl^ Curvavit fe J'uper genua ; & 1i'"1D V^^^ Genua ejus fe curv.tI Reg. igw^. Efaj.^y-.l-^. iwc ad aliud quid, quod iftum corporis fitum habitumque rcqui- ruttt ad prucumbendum. Hinc ri"tl^13 D'D13 ut iij tcxtu jHdicum allcga- genuajefe curvantia , nimis dilutc accipi lit, peragenjum liquet to , Ore admuto bibere jifuar/t e fluviu , aut de Nutantibus & inflrmis qux qujndo hotno , litcu. Hanc fpccialem vim mirc frequcntant Jiat, ut Schmidius hihitX , femper vacilLint , £5" Arabes ; cique inLrjr/Vo fuo princlpem locum corpus fuflinere uegant fic iit tandem corrua-

Vy^ V^^

;

,

dcdit Gjanharius.

Lw» (^j

,2c-^'Li

c^XJ)

tur.
yit»xi

Idcm tamen obvcrfatum •nTf L.XX. in uhtitTstt nec aon Chald,to in pi/TT
:

qH,t

wtremunt

;

qualia funt tegrotantium gc>]U.1.

I

N

J

O B U
o
s

M.
5"

C
:

A

p.

IV.
te

gp

wn

a^n^ y^^n

Kinn

nnr

Sednunc
ad

tiiaeveniiint vices, &:

fatifcis

pertingunt,

& con-

Iternaris.

-jmpn

^nSDD
7

^nxT
;

«'^n 6
Y^"!"»

6
tas

Adeone
,

Nihil pietas tua, fidu,

cia tua

expeftatio tua

& integri7

Dni

viarum tuarum

NrnDt
cinit
,

Me-

cum indoleverbi fatis connec cum fimilitudine fufcepta , qus nos revocat ad pngKatorent iBtbus fuccHmbentem adverfarii , & non tantum de [ititn graducjue ^ dejeilum; verum etiam in genua procumbere adailum , cum corporis incurvatione l^
»«a. Sed hoc nec
^

Sium profiratumque jncere , ut juftam prsebeat fufpicionem Hypocnfeos , & Vtrtutis non vivis radicibus nix£ ; fed fucatum tantum fpecient
mentientis.

Sub

verbis

Kl^n & Vjn
:

CI.
Ut

Cocc.

projedione.
Ibid.

cum eoque voculam ni*DV
Ezech. 7:
circulus
7, 10.

Rhenferd
circulus
,

fubaudiri putat
ordo
,

feries

;

Tales jam folebat Jobus t^OX
,

corro-

y^a m^fi^n nK3
At reSe monitum
,

Veme
a

Iforare, ac confirmare

prxliis

,

pNl
,

ferd. autumat

prn pfn proprie
minimcque

Iblenni in Jof. i: 6. 9. Cl. Rhenilla

formula

ad
alii

te.

CI.

Schmid.fub Ute

f^

quid
,

ibi
alii

vox

ifta fignificet.

Nempe
nni^3
nunciata

Aaroram

aliud exprimunt.

ad mafius validas

Plerique heic loci fupplent
terrorem,
illa

ny^

malum

,

vcl

pertinere

!^J3J<
,

autem genubus potius conflexibilibus ; unde Manibus pedibufque

venire firmis

duo

Di.xerim tmperfonaliter ealiquid gravius ofrerre, ,
J^'?]^

formula
vatio
,

ifta

contendendi

^

adferret vim annitendi.

per fpeciem Reticentta fupprcfTum.
jlfi'?,
let
,

a

magno

Eft crudita oblerViri ingcnio digna, cui favct

de quo Ff.

2.

non tam

<e^r? /erre
,

va-

quam

agritudini fuccumbere
,

&

impa-

EA;-3y:3-

IVO^
:

m^^tJ^D

D*D"l3 Genua

tientia fatifcere

ut rite

NfC oultat Prov. 31: 17. Brachto applicitum migrantur enim in omOriginibus Linguis fines & termini antiqui. Mem fulpicor relidcre in contenttone nervi , fcu tendtnts infemore ; quod conjedtiirE Rhenferdiame non p..rum adderet firmamenti. Hujus
ruentta corroeorate.
fulpicionis

Cocc.
fimi

&

Schmidio.

jam obfervatum a Gl. '^H^n iidem viri Dodif-

reSe quoque ad conturbationem retulerunt
defperatione
,

cum

vel potius defponfione animi

conjunftam.
conjlcrnationis .
"

Verbo
,

'?n!DJ

fubefi:
,

duplex
altera

potclJas in Bibliis

altera pjimationis

anfam

fatis

validam

fi

nunc

perfe-

nimis longa mihi difcuflio foret inConfptSum totius loci det Cl. Itituenda. Si quis forte pedem offendi(fet , Rhenferdius. aut ab adverfario impulfus , vel pugnando fcjjus , lapfur.us e£'e vtderetur , mox idoneis , i^ ex intima arte depromtts verbts , illum erigebas i^ Contento poplite gradum , ac ftatum tenere , k^ immotum perjiflere jubebas. Nihiladdo; fub-

querer

,

Cl. Cocc. in lexico priorem circumfcribit per pracipitem , & ratione fere in adu • carentem celeritatem tn affe£tu , qualis eji eorum , qui fe ipfos non habent in poInde poftertorem f ubfumit , Confternateftate. ri fubito cum amiffione virtum curports t^' ant-

&

vni.

Habes

in hilce

vim Grsci

'a^.vhi

quod

:

efl

temere l^ folute ferri , unde inter alia tranf-

fertur ad

animum

impotenti mxrure conjlcrna-

ftituo

tantum pro

lapfuro

,

in

genua dejedum

tum, quin imo externatum.
go Radids
&!.

Eadem
(^-g-?
,

ell

Ori-

fub gravi iduum pondere, qnin /Iratum , & humi jam pro.cumbentem , £um animi defponfione , quod fcopo congruentius.
Vf. j Infert nunc tandera Eliphazus illum extra pralia fortem , aliorumque in cafibus adverfis inviiium fcilicct , tam magntficaque
iierba jaiiare

/n^

5

Arabibus

temere

folute vagari ,

c\.\]\.\^

proprietatein

&ijignifi-

a Lexicographis Arabum non nimis accurate digcllas, ei hoc fonte facile erit orcaiiones,

dinare.

Vf. 6.

Mira

eft

verfionum fiuftuatioinfen,

folitum, fuo ipfius

>w<?/o

itajra»

temia haud

diflicili

fi

modo fcoptis

M

loqueatis,

h

^
^ Jl-riei
lur,
f^ftl^atHs

COMMENTARIUS
tclligo
,

cenfuri ejm, ex oculis non dimlttaa gciiuiao tcnru ni»n procul abfuit , ubi ej} timor tHus , fortttudn tna , puticnlia ttia , & pcrfcdio viarum tuarum ? Id DoSiiJ]'. PmeMi fic dcclarat. Nunc tandem tri1'ulatio , attam fuflines , prodiUit ; nun veras fed
falfas fuijje

eamque

tibi
lolis
'

inJicah.

Koimt

timif-

tuus

;

qtio

Deum

Nonne

cunfidcntta tuu

tfua TH

foMHitate tua niteru ? nonne exfpedjtia tua is^ J'pci t:ia, in te tpjum , innocenttamtuatn ,refoJita''\ Huutu integritas viarum tuarmtn^ quam tibi perju.idei. inculpabtlem ? Colligit^

^

omnium

illarum virttuuyn ima^ines ,

i^nas fricferebas.

:em
.ent.

,

lel Ji verx fnerunt ^ nunc fal' cum maxime iis opus effct , non cumpaOmnium calculuni haud dubic tuliilct
,

ftioHii

liEC intcrprctatio
pati pofle

fi

purticulam
fuillet.
lic

K^ITI eiiJn

judicatum

olim, Arabibus iJL*c(l

Monui quidem fermc fumi; quum
,

complufculis audii1$Y hunc efle Statum i^a' quam uifpuiandam fumferat Elipha, zus ; An tanta hacieaus fuijjet tamquc perjecla pietasfobi, ut merito illi lunjifus nuilam calamitatem expeilavcYit d' Dcus , dum ei calamitatem tmmtfertt , iujujiior jit ? ac proindt merito 'Jfi.bus conqucratur, ij ad calamitatem fuartr cunjlcrmtur. In hac Jfiatus formatione turpi;

increpantis

,

vel rcquircntis

Agcdum

,

A-

tcr err.iirc

Eliphazttm fubjungit, qui
ei

defdmn-y led nec fecutus funi illud tunc, nec nunc fequcndum autunicm.- quum id quod
e.xprcfli

pulsrit

quoJ
vicijfe

uunquam

in

'Jfobo im» mentem vene,

rit; alias Ji verc id jenjifjet

Jubus

omntno Eli-

&

tltrgaiuius

(it,

&

fortius,

<5c

cum phazum
Adeocule

pcrpetuo ufu lieirxijrum conjuiiitiiis.
iie

nihtl ejl Rcligio tua

l^c

^i.

?

Sic concin-

ccnfendum fore. Hicalculi,. meojudicio, non valde feliciter fubduCti; & qui lic computant, non poflunt non Ixpiufrationes alias
?

nanda
Pr.tp.
Ijgio
ri

fententia,

fi

capiatur.

Pofles

&

i/^T\ cum in:err«gatio»t c\im ajfevcrationc , quam

liquidiffimas conturbare.

Quid audio
I» tiOitrim

'Jubus nou fen/it fe
ejl'^.

immcnto

calamitatum gurgitcm

incidifje'^.

n

An
,,
,

crcbriufculc admitiit,^Vi»e AV/f^/Vrf-

non
q.xi

'iripiriam Jibi fieri ainquefius

An

non J'e

tua, i^c. i^c. Non mitior \a.Jubitm fer-poterat fententia ab co, qui j;un antey;«/;

Jjnceram erga

Deum

lolucrat pietatem

a

firas de viri pietatey}<//>/V/ff»f/ couceperat

at-

que deinceps ob exccratiunem illam vehcmcntijfimam diei fux , eum impietatis reum agcndum eire cenfebat; faltcm impatienti.e; qux cum vera virmtey ac Kelig-one vix ac iie vix quidcm poflet cuncili.iri. Huc univcrlu Eliut mirer Cl. Coccephaz.i cenfura efl direita jum lcribere potuifle ; Conveuit de Eiiphazi diilo pr.ifumcre , ut vtri fapicntii , prudentis , ijf
.,

tam diris plagis pr.cfcrvanduyn Jpcraverat ? An Ji hoc fcnjifjet Jobus , ElifhazJis vicijfct ? vicit ergo; nam revcra id Jcnjit Jobus; difcrtiflim^s vcrbis plus vice flmplici comcllatus cft,-

&

H.-ec proptcrca

paulo

latius perfccutus

fum,

:

ut ;ipparcret cur prajftantiflimi virorum, qui tn "fu.'um curas nobis fuas reliquerunt, maximo fxpe intervallo dilTideant , quin imo (i-

iicnevoli.
igitiir

N.im

certc Spiritttni

Dci habuit.

Sit

non expiobrativ : non damnatio , fcd cunfolatio. Nil horum dctraho Eiipha;ic/, ixd Zclo nimii Jervtdo pro csuja., ut opinabatur , Pei , eum fuifll- abrcptum , omnia clamant; & J'Mis aoflcr C.ip.6. dolcntiirmie conqucretur. Non potelt ergo non diluta efle ea expolitio qua; conful.itioncm qu.vrit, ubi acrls cajligatio adhibctur ; quod & dc quam plurimis AJioxum conatibus , qua par clt jnagnorum aominum vencratione , ditSum Catalogum variarum opinionum repcclto. ricsapud Schmidium , qui quum difficillimum efFc hunc vcrfum prDemonuillct , hac via rcm intricatillimhm expcdiri polfe putabat. Qji.e qticefo y mi 'jfubc, c,i:ifa eft, quarc adco impatiens reddcris fuh tua cruce ? Quo JpecLit protixa illa tu^ expoJiitJtuio ? E£o fMidem (aujam fadle iti'
inflitiitio ,

haud coiUtent; nam li vel minimum luc fcrie difputationum fucrit titubatum,. atque a vcro fcopo deflexum , tranfverfim abeatur ncceflTe c(I; & vcl ad dextram , vcl ad flniltram t.mto longius deviabitiir, quanto filum fcmel miuus dextrc fufceptum longius deducetur. Ncmpe hoc ia Ltbro omnia intcr (i; (ic apta, <Sc perpetua catcnatione ncxa,
bi

iplis

iu

cohairent, ut li hic illic in medio vel tantillum luxaverio , cunCta diflTolvantur , atque pcriodi, fententixvc , iibi iaviccm rcfpondcre nequeant.
Ibid, Nihil ultra addam , cur expolitiones C\. Cocceji , fi Schmidii feponendas ducam ; quarum polterior prxfertim coafliHima eft,. indacit hiatum , qui non niii multo to-

&

mento

potelt cxplcri. Coaila quoque efl: verlio Cl. Mcrccri , quamvis fcopo nexui

&

confentiat.

^

£erfetJ}io

Nunne timor tuus fuit fpes tiia^ viarttm tHarHm expeiiatiottta^. qnall

IN
n£>*K1 *ni« *pi
^^^•'^

J

O B U M. CAr.
7

IV.
quis
ille

pt
innorefti

^^'"^^^ 7

Memora dum
perierit
;

mraJ
^t:'ND 8
dicat.

Dnt/'

&

ubinam
§

fuerint: deleti.

Que-

-^» -»fl» '^of argumento cji, quum nmc ingruente calamltate ita turbaris , is' debaccbaris in Deum , quod ante hac non aliam ob caufam Deum colueris , quam quia confidebas fore hac ratione ^ tit te tuaque defenderet^ ac fecimdaret.Nunc quum fecus accidijje vides , deficis-.

liares ante, folemnes ; nt Timor ttms , Fiducia tua, fpes tua , ijj' viarum integritas tua,

&

C fic

enim

refolvi

fe

patitur

phrafis

Dni
fo-

*lO"n ) tantundem
lebas frcquentare
in ore habebas. fubtilitatem nimis
,

fint

ac

Nomina qus
tamen

virtutefque quas

pcrpetuo

Nil ergo in te nifi fiBuml^ Jimulatum quum ad levcm l^ unam {ut ipfe extenuabaf) affiidioncm ita fuccubueris. Noii mulcum hic defidcres quod ad EUphazi inteiitionem fed verba hunc fenfum tundcrc nequeunt, nifi tranf, ;

Hanc
''^

allufionem
,

&

urgere nolim

fi

teneatur

interrogatio

fub

H;

adfirmatio recipiatur,

ponas
vidctur

yyM

Dn "|mpm,

quod

voluiffe

Cl. Clericus , locum hunc nonnihil Tnendi habere fufpicatus. Haud fatisfacit quod

ut acrior exillet ccnfura, ita aculeus hicce vix Sane nihil nunc Timor tuus poterit abeHe. religiofufque , quem prx te ferebas, Dei cnltus. (^c. o^c. Ss^c. Cuncta illa tua nunc planiffume ad Nihilum reciderunt , vcljimula-

&

Mercerus abundare diaxt 1'^auj iu DiTI, aun--quam enim fmc aliqua emphafi id fit & om:

ta fuille deprehenduntur , vcl faltem non verte ac vivi£ radici innixa , quippe quje adverjis

fuccumbant

,

&

tentMionem edurare nc-

.nino
inius

*inpm
proinde,

queant.
requirebatur.

Nil opportu,

ad

tum ad conflruSionem tum intentionem Loquentis qunm ii^ fui,
;

yobum

Vf. 7. Cenfuram fuam, direde hadlenus iii deltridtam, fortius adhuc admoturus

Jiantive

pofitum pro Nthil iHo ; li y.j)ah. Haec vis Cap. 3: 26. j.im a nobis adhibita, & mox inf. Ff. 22. adhibcnda , ne umbram quidem dubitationis paritur ex Cap. 6. 21.
f^os

Eliphazus , indirectx orationis tela in fubfidium vocat; atque yufHtiam , Sanditatem fummi Numinis defenfurus fcilicct, dari fibi

&

cupit vel

unum exemplum eorum
puri
,

qui integri
inciderint

vitit fcelerifque

in

tam gravia

judicia Dei:,
fatis

sN? Dn^^n nnj^ *0
Nlihil.
ris.
•n f/.rMi.

ettnim

eftis

nunc
vigo-

NuUius

ufus.

NuUius

Nullius

folatii.

Eadem

emphaCis £2ffA.2i:
toDtr
.

tiam , pcenas tardiores gravitas earundem compenfarit.

quemadmodum ipfe cataloguni magnum fe daturum promittit, atque ereccnfct, capicum nocentium quorum

Hunc geminum

cardinem

totius dif-

i3,veii8. n'n>
•virga

ah nDXD
^hh) Dov

dj Etiam

contemtrix Nihil fucrit

ceptationis, quam adverfus Jobum ta.m acriter urfcre confpirantes Amici , d quis ex oculis

-nfii^tfiat.lte-

dimittat,

genuinum fenfum nunquam

at-

lumjer.^y.is.
Si Nihil fieri

'nm

i6 na

pojfit faedus

meum

de
tlfc

conjlitutum.

Hinc jam per

nem paulo mitiorem ,/f» Nunc
?

de die Z3' de nointcrrogationihil timor tuus

Adeone

fortia illa verba tua

Nurntnis ,

nihilum readerunt rnagnifica quibus folcbas Timorem , fiduciam , fpem , & integritatem viattd
, ,

^

rum^ tum ipfe/'r.«/^;'>'f tum adfliilis//^_fere''^, tanquam clypeum aut mjtrum inexpugn.ihileyn quibus graviffima quceque malorum ex^

ad commentationcs ah'enas delaAlienum utique quod produxit Pincbetur. da., fenfum t^Z fiiftos isf innocentes non perire., id eft non deficere tn laburibus , non abforberi aftu dolorum ; fed fubfijlere in miferiis , eafErgo impatientem nimis mollemque vincere. que ciic Jobum (\mfuccumbat. Longius adhuc abire videtur Cl. Cocc. ac fi non tncrepantis
tinget, fed
eifet, fed confolantis

& erigentis,

in

hanc men'
,

tem.

Noli defperare.
:

Serva integritatem vtaperibts

ac depclli quirent? Haberet fic affixum in quatuor vocabulis aliquid acrimunia alfipi
,
.,

rnm tuarum

ita

nunquam

quta refli

&

mn

pereunt.

Anfam

erroris prsibuit

ambi-

luderetur ad formulas verborum

,

fjho fami-

guus ufus verbi "l2}< perire

M

;

quod nonnun-

2

quam

9*
quam
infert

COMMENTARIUS
piDt<
interltum xternum; malecadit

fcindat.

qux in folos , frobos retineat Dcus , addit Clar. Interpres , »e in gur^item defperuttonis Hoc ipfum autem evidenter arfTixcifitent.
dicldmque condiuonem
reprobos
;

quum

Id fuillet «i{^ /»';«» , & Ur-nXirxt'* ac veritatci, extra conirovtrliuni , politas. Retinendum unicc prius mcmbrum, Non pofje proft) ri vel unicuni exemplum homi nis Jinceram Deo Religiunem , Jine ulla hypocricirca rcs
,

guerc putem
tii
,

,

*13J< fenre

,

&

Ji

prafiuntis

,

quen^xtraordinarium Dci

'Ju-

Itl^J

exfcin-

fcrt, deleri

vel propius ad Uriginem , ut conjectura , nihil aliud hic fonare poire quam

fubito everti , rio Dei judicio

cx florenti flatu , extraordinadeturbari in fummam calamitatem. Addidi extraordinario , quia ordinariam. viciffitndtnem fortunx, cafajque adverfos qui,

&

obnoxii, nimis ftultc neatquc non uno alterove exemplo , fcd agmine excmplorum obrui ac Rediinme Schmidius. confundi potuillct. Hon luquitur Eliphazus de communi omnium

bus

juf}t

injuflique
,

dicium tanquam tet^tflas e Cutlo tmmijja, um" iiibus tuh furtunis evokerit, & ex fadigio profperitatis ad infimum gradumcalamitatis,uno' velut iclu, dcturbarit. Hic erat Cajits L«« Suojijfimus , & cui fanc parcm nulla fecula vidcrant, nulla vidercnt, quo Dcus noltrum paticntioe Herocm contra omncm expcctationem voluit llratum, ac dcjcftum, ut contra

gaflct Eliphazus

caiumitate , fedjinguluri , l^ extraorin qua funt argumenta ir.e divtn.e , isf vindiSlte cceleflis. Obtukrat fe etiam A/tTf ^r» pro gravijfime adjitliic adfpcctus H perire ,

hominum
,

expc6htioncm quoque omncm viHoc caiu, taaquam fulminc CGelclli, ambullus Jobus, materiam pra:buit haud dubjc fcrmonibus, primo malevolorum, & iniinicorum ; mox ctiam fufpicio-

fpem
CLor

&

rcfurgeret.

tlinaria

'

nibus amicorum occultis , ac dtin apcrtis contentionibus , ac fi plane fieri non poiTet
Ut Jincerus fuillct
£3^

gi;

ob fcquciis IHDJ deleri exiilimavit capiendum efle pro interitii atquc Eliphazum propterca fic taxat ; heus tu ! an
fcd
rtriftius
;

Numinis cultor qui tam dirif extraordinariu plugis borrori publico expojiIn hunc fcnfum languet nonnihilvul"13f

tus Jaceret.
Ibid.

nuia adfiigi

Jobfim ,
falleris.

ideo

graviffime quidem adftigi vides ftatim periiffe eum putas ? Longe Eledos fuos perire non finit Deus.
,

is^

garis
in

intcrprctatio vocabuli
tibi

Recordare
Eliipjin
a,€-

memoriam
;

revoca.
iit,

Mclius

fumflt Schmidius, ut
dic

Recordtire qu^efo

isfc. isfc.

Sed quid
iive

quxfo impedil

^
,.

,

quo

addens,

linc

dubio Eliphuzum non tan-

minus "inOJ

jam

f^/c/«4^, five deleri

tum
fed

voluiflc ut 'JuOus

apud

fe ricurduretur

adhibcatur ia fubita &. gravi clude fortunas aliCUJUS evertcnte ? Sic Utiquc Cap. 22; 20. ulibi fumi, ignorarc non potuit intcrpres neinini

& zum
ufus
ra;

quoniam ad difputationcm vtiitum erat,coram aliis quoque diceret, atque ita Elipha'
convincerct.
PrclTuis
,

adhuc
,

ell,

fccundus.
,

Arabum

miniftrat

Memora

quodcornmemo-

Tcnco proindc tanqu-am omni dubio vacuum, provocari hic^"^"'», ut vcl unum cxemplum commcmoret innocentis integrique qucm extruordiniiria calamitas tanquam viri
Ibid.
, ,

vam ^ ^~~^ ii fi^^omww

i.hexicographis

^tXA\%,Memoru<e vcl cordt ,\e\ Lingua. Item
dcrivatum \/<!>

*13T

&

memoriam fignat

^«/wf» divinitus immifrum,

Mum,
*PJ
7tllo

Rernque ejus otnnem , Abfurdum clt vertendum.

ad Duurio rnomtr.to fubanquirere , fub
tctigcrit,

intus fervatam aut revocatam ; tioncm. Ufus Biblicus hinc

&

commemora-

non abhorret,

& Ity

hominemne
etji

perfeSle

fan&Hm

,

7?»*

procfertim in Niphal ubi

IDfJ commemoruri
q\iod fumam, no-

peccato, intelUgat Difputator, an
,

Jincere Deum coiit peccato; nam prius

tcm

fuillc

eum qui nun pl.ine immunem a Eliphuzo nunquam in mcn-' potuit, nc fub illa quidcin conliut

nec non fub "IDf

/^^''/''/o>

bilitatem , celebntatemque etiam defignat , a Urigo aitiufculfcommemuratione oriundam. retrufa, alibi c.\promctur.
Ibid.

Jeratione,
:<ntcs

quam

vcrum
,

viri

fcopum tamen.
quidem inno-

iibi pracfigit
,

Schmidius
periere
;

Si ne

ikTagna porro

tlli

Emphafis

in

KIH

'!3"

quibus Jinceritas ineji

ne

,

xnquam

cum imperfe3iomulto minus Deus adeo
b" ReilQS
Cic-

Quis ille innocens perierit ? hoc cft Quis nominutim a te indicandns vel uniciis ? pleriquc illud.

injnfiMS eji^ ut perfe^e inuoceutcs

}<)n neglexerunt.

Eandem

prefliorcm

reflri-

Sdo-

r
'i^nti

N

J

O B u M.
8
itiae ,

C

A

p.

IV.

n
ego vidi arafeminatores mole*
9
meffuiire.

8'"iF»

Quemadmodum
,

tores vaniratis

&

eam ipfam

nat^^io 9
agnovit Db&.Schmidiut, vertens tamen per Ellipfin, Q[iis eft ille innocem , qui periit ? Id mihi perinde ; nec non vertalhe cum eodem , Et ubinam redi , qui exciduntur ? an magis , Et ubinam reBi deleti funt ?

A

aionem

Quis

ille

innocemj ferierit

?

&C.
,

Quemadmo-^
iss"

dum Ego

vidi Aratores vanitatis

feminato-

res motejliic, ear/i ipfam meJJuij e.

unum quem
tos
tibi

proferas adverfus

Wihcsnc vel me, qui mul-

nfl'J*

'(binam
?

,

vi

compofitionis fux valet
"Jud. 9: 38.

nbi hic

per

fkonafmum pulcre
"^'
^^''
»

habeo producendos , quos ipfe viderim \el publicte ,ve\ occulta fu» injujlaice^graviores tandcm fornas /uijje , per judicium ali-

quod

9s^A«7i)i

,

"V^ NlfiN n'J<
Gen. xy. 33.
il!e
,

^"^

>

"^

tuum ! item

Qutejlionis.

Hic

Hic efl StatusJingulare. cardo controverfia , per totum

&

Nin
ejl

NlfiN »0

i2?'^, ^hi hic

qui venatus

venationem.

Velim obin requifi-

pcrtinens, ejufque prinia,media, exfuftinens , a parte Amicorum jobi, HiiTC longiufcule iterum rcceflitCI.Cscf.fub-

Librum
trema
,

ferves

&

ibi


,

X^n

^D 0^'^
filli

'He'.
;

tilitcr

premens

illud "IJJ^ND",

ac

fi

inferret

tione perfonx
j&»V ?

&

nominis ejus

ut

eum

prsefentem

poftulat.

KlfiN Notabis
»«»

^^'^/

porro ufum in difputationibus fignatiflimum,
Job. 9; 24.

Kin 'D
,

IflN

N^

DN*

>y»

ita

fe reshabet, ubi hic

quis illel proferatur e-

queam. Nutabilis loquod contraria omnia ibi contendantur &Jobo, nempe Infontibus Fhge/lum Dei info,

xemplum
,

quo

refelli

cns

nare atque illudere , regnent , & felicitate
Job. 14;
25".

quum
omni

Improbi

contra

floreant.

Iterum

Quod

mendacii arguet
rediget
?

me : i^

Ji non , ubi hic , quis ille diila mea ad Nihilum

V ides & KIH

Occultam comparationem adfiidionis piorum $5" impiorum , & fenfus foret , Non perirepios ; perire ma/os. Habere quidem pios fuas adflidiones , ut periiffe videantur ; fed non ita ut impii ; ac proinde {^ perire dici non pojje. Scilicet Confttlatorem mitem & ptudentem hic videbat magnus interpres , quum Cajiigatorem a. crem fibi proponere debuifl!et , dc quo' inter alia exclamabitur cap. 6. Fratres mei pravaricati funt ut torrens &C. &c. Itcmque Irruitis in pupiilum &c. &c. Probe nempe perfenferat Jobus, omnia hsec E/iphazi tela in fuum recidere caput, atque indiredam nunc adverfus fe intendi Argumentationem , ad improbitatis

*D Q^>s Hle ?

efle pro-

convincendum

vncantis, ad

cao agitur Ibid. Conilituto genuino fenfu pulchriturum, quam ubi hic , item provocantis ad exem-- dinem quoque allegoriie illuftremus. Ejus plum aliquod adferendum, quo evinci queat fundamentum e(t in fententia Proverbia/i, ut
,

nominatim defignandum talem de & HD^X non tam efle ubi terra,

c/ade projlratum

Eum quem Dcus & fubverfum dederat.
,

tant»

integrorum aliquem deletum fuijfe.
Ff. 8. Vis argumentationis nonnihi] debilitabitur, fi cnm Pifcatore inferas /f^ , ac fi ita inttrllinguenda foret oratio,/fi quemadmodum vidi ; qui arant iniquitatem, isf Qui fe-

fementem

feceris

,

ita metes.

Imperite Rabbi-

ni nonnulli -n

")Vp Metere retulerunt ad pa-

minant molefliam

,

metUnt eam.
,

trationem maii operis , pofl: meditationem &t.moli~ tionem pev Arare &!:fer/iinareexpieiTzm. Promtum faitem habcre debuiffent illud Prov. 22:
8.

Senfus
rite

ta-

men idem manet
x^t fdercerus
,

quem jam

exprcife-

pX

-nSp>-

rh)V y^ir femmans

iniquita-

fineifto

fupplemento,

& quem

tem

diitiniSius

adhuc enucleavit Schmidius. Nempe -7» 1B'X3, Quemadmodum, rotundam, & elegantiorem , facit cohxrentiam , e contrarto provocantis
,

fi jam aditus ipfis prs, metet vanitatem-, clufus ad Gracum di6tum Ti itstiisti Jifi^

^, quod
bit
fit

»f<f-

ad
fic

fuam

ipfius

Expertentiam

complufculis exemplis audum daErafm. Adag.Chi/. 3. Cent. 6: f^. Obhx-' quoque Schmidius in illa nobili fane fen-

(/cHktam ikik

&iwMi;Commemora dnm,

tentia

p^

^QflHi

Pr«> ^ratores vanitatis

M

Uh-fii.

3

94
9
fl

C O
A
flatu

xM

M
10

E

NTA R
,

I

U S
n^htk

Numinis
Nali
ejus

perierunt

n")"tt:i

LliDir

fpiritu

conrumti

lunL

Ru- njXL"
putans

lo
adrerfut
ut vf. 10,

{lituens/rf^m vAnitatis, nimis
illud prius
,

durum

Ugoriam potilTimum dlrcdam
Hypucritas
1
.

effc
;

&

plirafm hauc alibi cxtarc iu

,

perfum.it Avirtute

IclIvs

Scriptura

non crcdens ; quum^i;^r'f<»v >W.'ow crcbro occurrat ; & quidcm cum hac ipla RaUue. Metdphuram dupliccm ergo iuducit , altcram tifabris, alteram ib a^rtculis. induxit

apertiiis

imprubi

,

Saiis favcnt colores

& vtoUnti depingunttjr. EmJlem.itici , quos ta:

mcn non

nimis
,

prcmo

magis

id

elicio

ex

fcopo Eliphazi

Virum Do6lum
captaro
fitl;ros
tis.
fibi

pcliacia P.iroauata/ix
iiiter

,

quam

poUe vidobatur
,

pX

'Unn

ocyus, a Dco difperdt , etiam iu prtefente feMelius Drujiu obtemperaHet , tales fcru- cnlu, & mcritifiimas necopinuto dare poenas. pulofos remittenti ad EccUJiaJl. 7; 15. A'p»- Inde tacite colligeudum relinquit Amico , £3* T^«« ^tiht iar' itftxiff. Nil ctiam cvidentius gravem Dei l^imdtcis Manam experienti
,

laptUum

& pX

'^'"111 f^l^ros vanita-

qui louga fibi Expcrientia teliatiflimum difputar , imprubos tajignioref , irve uccultius fiib L.irva rehgioais gralfantes ; Cive apertius Leo»um injlur ftvien^ef , ferius ,

iiio

Hof.

10;

13.

nnSu*

i*y*"i
,

onfrr
iHi^iiitatem

ipjum
tis

faltem ucc;ilt.e improbitareum elTe; atque co nomine baud immertt*
i\

non

apert^e

,

Omikp
tfie(/uijhs
,

Arax^ijiis

improbitatem

fufpicionibus

&
ipfi

fuis

,

&

reliquorum Amico-

fruclum meaUacii, Grandis ell , fed concilior , figura , Arare impn,hitatem , pro Agritm imprubitatis quali , in euqnc fukus ducere , ad mala femina fpargettda. i)ic Mfch. 7. ad Theb. 6oj-.
comedijiis

fnbjacere; quii) potius reapfe jam conviiilum teaeci talium arati jit»y>t , feniinationiimtfue
,

ram,

qux

tam a^erbam mejfem impotta-

rint.

f^f 9. Adfini metaphora fubtexitur exitium improbis inltar turbiais ac procelLe immilTum. Huc fpetlant colores i\\'\,Halitas , Jiutus Numinis; Ventus vel Sptritus Naji ejus; quos

&

Sacrx Licterx frequentant
ribus
,

in ju^liciJs

gravio'
e ia'lo

iis

praefertim

,

quae

tauquam

Item in

P^^/"-

813.
ileuiivr
,

frorumpant
bementer.
fi(^fn)<if

necopi/ianter

noa minus, quam vefji^viffim.t

Sic in dk.fcriptiocie
l8.'

tem-

T«ft«* jS

rxx*»

fcjiatis
terrje

Pf.

l6. Revelata fuxii fiind.inentii
,

ab

increp.itione tuui
ft.itu

ycbova

!

Kam<fue injuria herbcfcens fert fpicam Nux.e ; unde lacrymujijjimam demetit meffem.
Cernis utrobique Agrum cum fua fibi feme»te., In Sybilliuis extai etiam, fegete, mejfe.

A "^SX coufpectum ,
dum,

nn

Spirittu

Naft

tui.

D^ilO^ Hunc

a plerifque interpretibus neglcobfcrvavit Cl. Cocc. per Halitum ,

&

fpirititm ,(c\i Jl.ttum

narium
;

figuificari

monens
citans
f^"''»"^

potentiam Dci iram.]He
proeter

Pf
in

18; 9.

& commodc 15X3 rh'^ \Z'V
,

a.-lf(,end'tt

Nafo

ejus

illud

graviinmum EXTSi^''

»

fiiyiftt

iixftt^UftTUi KAy®'.

J'aj.e

30: 33- de Tupheth ia profiindum l.iium' conjiru^o
,

<]ue

quem Rogum

nQtJ*J

fl'^~

Pofluntque complura huc comportari,e.\ ufu
fublimiorc vcrborum 'Afit, Zmifnt, sKX""*aJ,
'Aftut,
aliis

Qi^^Ht, apud Uratures

&

Paetus, qUiC

colligenda rclinquo,

fcbov.e Jimilis turremi Julfuris Jit fiiccen.Agitur de clade Ajjyriurnm cxercitui furus. infligenda, quidem ut videtur, per y.VK^wa tempejhrtem ; apparetque Clar. Schmidi.itm ,.
tits

&

Ibid.

traufiniuerc

Aliquid adhuc relhit , quod filentio uon poHujn. 6ufpicQr haoc Al-

quamvis rcw teneat, quam intcndimus, metaphuram tamcn uimis tennem indu.Nille ^gramine

iN
im
b^'^

j

B u M.

''^

Cap. rv.

^f

^V''

'"^'"^'^*

^^^^

nrn: Dn'M
e>»V ir

cis leonis

Rugitus leonis , vox fero; dentes leunculoruoi

&

&

revulfifunt.

II

Ro-

mlne

tnarcefceufe ^

dum

Jiccior fpirat

zenm^

re,

vel

&

Ibid.

Notandiim porro verba
,
,

ferire

&

con-

dem.,fievitiarn ^truculenttam,atq\ii: alia
aperta.,

ad folum Jobum., qui oh tyramiwV«rt,tum
occulta,
:

fumi

latius

improborum exitium ea referuntur. Non equidem illud excludimus, led direde bifrtwario intcndi non potuit, quia extra controverjiam erat pofitum , inter verx Religionis cultores : ac proinde ventatem hanc, confcjfam utrimque, tanto conatu probandam luf-

pretibus

meo jiidicio, extendi, ab interquam par cft quum ad atermtm
,

omnibus his nominibus huc enim afpentatis cenfori,e provedum fuifle Eltphaztim primo hoc congrcflu, abhorret a vero. Non hoc etiam agcbat ut folum 'Jobum meritas penderc pceinligniri

tum

meruerit

nas argueret

,

lcd oratione fua comple6titur

varias fpecies improbitatis

&

inju/ltti^, prse-

Acccdit quod cipere, iniempeftivum fuillet. ad Experientiar/i fuam Uculatam provocet Equs uaque ad Invifibilta mnndi liphaz,HS , vel Futuri fecitli arcana , pertingere non poHypothejis fcrat, irnTertio quum tuit. probos injigniores in pr^efentifeciilo tandem vin-

\m

fertim, ut exiftimem, in viris principibus , ac fotentioribus , qui hoc ipfo quoque charaflere Leunum imaginem implent. Sane principes potentia fua abutentcs hic defcribi , judiciaque Taltbus potiffimum immifja, partim ob opimi cupiditatem , partim oh fuperbiam , partim ob opprejjionem tenuiorum , aliaque vitia domeliica,

dicem experiri
jus difputatio nequit , quin 'temporale

Denm
vijibile

.,

atque illuc univerfa e-

&familiaria, prspotcntibus, plufquam

quoque
perire

&

fcratur , dubium effe confiimi hic lignent
;

&

aliquod exitium

quo
Ju-

tanquam
fer

pubiico exemplo reliqui mortales

Jiitiam difant moniti nec temnere Divos.

Con-

qux Ff
hoc

8. difcuffa de

n^K & nRDJ.

ra

collineant quoque EmblemaRejicula plane congella. opinio efl .-f^. Efr^e iplum Dcum improbitatis Nec Ttltorem hic comparari cum Leonibns.

yf. lo.

Huc

yf. &.

fetjf.

quum apertum lit Eliphazum provocare ad jultiti» divins exempla tlluflriora, dc quibus tama pcrcrebuerat. Multiplicaffc autem fufpicor eum Leoninos cum nominibus charaderes , id elt regnantia inter priucipes vitia, ut in hoc vel illo faltem fpeculofuam quoque imaginem recognofceret Jubus , atquc fe haud immerito pcenas folvere graviores perfentifcerct. Rugitus Leonis , verbi
verifimile c(t;
gratia
,

commode

reprselentat aviditatem divi-

illi

audicndi, qui/fnw hafce ut Z^;z'/»//;// //wproponi volunt, ad malos male perdcMOmnino fubfcribendum reccptiffimx dos.
r/iijjas
,

Leones figuram prEbere hommum & injujte grajjantium ; quos pef Jimus pejjime tandem perditos , & gravi madaiententiae

tiarum in rege \q\ prtncipe , per fas , per nefas , rapiendarum Sequens character mur" rnuris Leontni , pofTct fpeciatim referri zAfuperbtam aliis prtegravem & inaccejam. Denique dentes Lsuncnlorum fponte fuggerunt op~
prejfionem
tenitiornm
,

viulenlorum
tos

,

&

quafi

commolitio--

nem
qui

arguat Eliphazus. Quid difterant quinque novnin-a Leonum , huic contextui infcrta, necdum fatis planum, quamvis Hierozouon ad nonnulla prxluceat. Haud lubct nunc longiori indagini immorari; quco alias
exitio

,

quippe Molitores
Q*'Ji?

dicti

Ecclef.

11:

3.-

IJnD

03

jaciem pauperum

coni-^

raolunt

phrafi Ef.ijana Cap. 3; if. Hujus no-' , vifrimi criminis non teile, fed j*,«i>?Tii' >.i?«x>Tj'

commodius inflituetur. Verbulo tantum dicam non temere haec vocabula fpargi fed Leomim diverfas pingi imagines, mtione tum
,

pcr eundem hunc difputatorcin accufiibitur nofler Jobus Cap. 11: f .— 10. Concludo ita-que Eliphaz.um omnino fub- aliqua harum: jus injufiitia
voluifre.
Ibid.

«tatis,tum indolis, viriumque, ad tanto certius feriendum , & per hoc vel illud latus ^obum quoque juguiandum. Non conccflerim in feutentiam Pmedtc , omnia hxcce applicantis vel ad Jobum cum Liberis 3' rtxn'

imaginum yobum quoque ut capital:s alicu-reum, vellicare ac perltriijgere
,

Nonnihil implicat conftruftio, quod:

unum

"H^ni

fefe

rcferens

ad tria membra»

j^

COMMENTARIUS
^i'^'?

II Robumorleoperiensfinepr^e,da; filii lea-nai pro preeda lacera-

'jm fl-iD-^^JDO

^3«

t"*? II

&

n-ij3n'

ti

funr.

II

Ad

'7X1 II
Araiis
dit,

fuperiora , p»Jlremo tantum convenire poflc vidcatur, (\\i\xm dentis rctte dicantur commut-tfA- noa itcm. Creii , aut evelli: rugiiui

^

,

J^n?

,

fervatum pro Momor,

&
,

idcm cum pji ^"77

unde derivatum
6.
,

fcit

difficultas

,

li

tbema JTI^

lit

nUTl'?^
viluni
,

nij^n'?^ f.mcl tautum prollans Pf. f8:
vcl Murdices

dentes molares evellere

Coce.
tf-ltJ^

&

ante Mercero
,

fran^ere , quod cx contrario ,

fonare potcll, vei Mandibulas

ut

&

l<ica

dentium.

Eradicare

&

alia.

Nonnulli pro
cx
zy".

ptio1*;^3»

fam agnolcit

Cognatum nij^^^no diverRadicem & Onginem y^n f^

ribus

membris

mutuantur
81 f^vx

9.

confumuntnr Rugitus

jedura Schmidii

tcrt

Leonum. ConRugiium & vocem Leonis

poni pro Leone rugiente , Oc vociferante , qui cum Leunctdo iientatu commuli ritcdicantur. Idminus

frominuit longius , feqtte exeruit , ut frominulos exertojque dentes lignari liqueat. De his ad Cap. 29: 17. agctur. Jam collatio Pf. jS; 4. Dejlrue dentes eorum in ore etrttm
vel
,

hicaptum. Dodius,quod dcdit Coccejus

,

elFc

?<»«/ io.jue»di fmgulare , i/««/« «»u j(i?rv£'(/ /'o//;o jimiie Jubauditur, ut in iilo iJheocriti Hirc.

Mordices,, |«inj Dn'2D mynS.2 mundibulas , Leuni.u.orum dirue , veri,

iimile facit

y^TSl pro ")J^n7j hic

eflTc

pofi-

tum
Talia palfim e Grttcis Latinifque produxere magni Critici , ncc quicquam in hac Ikru£lura fcabri, etiamli indubitatum torct, quod
efl

unde tunc convertere mallem mandibuiz frailii contundttntttr li cnim nj'n'l'3
, ;

M.andibula

,

verbum
,

Jfn'!?^

aUumcrc pomundibulte, ut

tuit

vim

percuffle
pcriti

con]raii.i:ve

Linguae

tacilc

fcniiunt.
cire

Addo huud
fub

tamen conjcdura modo

nititur

,

*)i?nj clFe

ablimilcm vim confervatam

X'^

^
lig-

pro lyn^J , idque iterum contrariam exercre notiuncm confradorum , vcl revulfirum dentium : nam (lylus Trngicus admictit quoque Rugitum , fremitumve revulfttm , atque inter capitis contulioncm ex ore vcluti excuffum. Non abkidunt illa Ciceronis in Sultana.

^—
f

»—j
,

,

l'nj

j

immodicum Jiuxum
,

J^.Hguinis

najo

aut ore

cum

vomitu veiiemenliore

nificantibus.

Sic IJ^nJJ,

&

U^n'?^, acqnum

mandibtiiarumque

fcrniC JUS polfldcrcnt -xA fangumolentam uris contujionem hic dcpingcn,

Et

,
.,

ExcHtient t.-Oi ijlam veri/orum ja^ationem. Noli acuieos Orationis tnete , qui recoaditi
excujjos arl>itrari.

dam.
atque

funt

Ibui.

nufquam

Frcllius adhuc tJ y^T\1 alibi rccurrcnti.
,

inlKlcndum,
ervi-

N^n moramur A-

Contiuuatur ideiTi argumentum, vindidam divinam principes mjujlos , & pnedum undique rapientes , tandcm ferire, itcrum, non line occulto in Jjbum acuVf.

w.

ben Ejhim

ad

rore refpicicntcm.
(dimus ex

nj'n oberravit , magno Mercerum & Coccejum
Moianbits

Ico, inlinu.uur.

/irfM;>/;

quum

vidercnt ti"'^
fi"^

Leonem

hic introduci

t1*1U

'^30

prada

pro "^rh cxfculplille \[mjradorumcvtdforumque moiarium. Hi non expediunt undc ipli Molares nomen

n^i/nVo

trtxerint.
lere
,

£rgo
,

aliis

placuit J'n*7 clfe

Mo-

indcquc niJ^n^^O fluxifle. Talia quamdiu citra Dialedi alicujus audoritatcm diiputantur, fcmpcr fluduabunt; alio hoc, alio illud fpeciofius autumante. Apud
commolere

inde collcgcrunt decrepitam Jeram hoc vocabulo dclignari, quas nmplius tr«<ir/ & /nfi.zri nequcac. Celcb. Boclo. lUer.part. i. p. 720,. contrarium plane colligcndum fuilfe recliflime commonuit, quia contcxtus cxigit Ltonem robujiijjimu/it , & prttdie confequendit vel maxime iduneum. Hanc \ im comprobat dein-

dc ex Arabum tJtjJ Leo JirenHHS

&

fortijfi-

I

N
3.

J

O B U
^-;>^
Arabtcum

M
,

Cap. IV.
aflequi

97

«»;, pro Radice adducens

«»/.

ne preeda.

Hoc non tam refero ad .^V/<r(f?«>M/>r.rnon valeat,quam quidemad

dx quam

ereptionem priedie ex mediisfaucibus unguibufque,

Ctar. Ci-Tf. in Lex. objicit, Qttidfi Nec immerito ; quum iftud fit ab Hebr.to ?

unde/^j/Md'/,

& mors violenta confequantur. Hanc
inf.

imaginem habes

ip.-iy. Polterius
,

quoque

aJ^'^ & ftar ammofHm
Golio

O^

proprie valeant

Leoms muti

colon nimis languere pucem

quum msriV^

oblerviuum. Non tamen noller proptcrca Rabbinis accedere debuiUct exponere Fetulnm Leor.em, Coccejus , & tr»*?

&

flrattium

e[fe

;

a Clar.

quoque

rite

pijraWar vertunt, vel difperguntur , ncmpe cibum quj^rendum y quem tamen non tnvenianl. Omnino vertcndum exiltimem, Et JiHt Leieme
divelluntur
.,

^

difcerpuntur
,

rare folerent

ipii

, quum alios lacevicifllm lacerantur. Kanc

&

qui venari amplius nequit , fed fvrte oblataopVidefrimit, k:^ fr/ie layiiatu dentittm calcat. edentulum illum Leonem exlculpfille ex tur dcnies ciim manvf. prseccd. ubi Lcuncnlovur^ dibula revufi inducuntur. Sed revera nec hic, nec reliquis locis Prov. 30: 30- Ejaj. 30: 6. ullo pado quadrutZ-i^o ii,(^(?»J«/a/,quumconac formidolojijfimus ubique , requiratur, quodque Schmtdtus hic, non exexercit.itijtra oleas , addidit , tn arte venandi
tra rubujlijfimtts

vim graviorem nonnunquam
flrum
tare

admifiile no-

Tlinn
,

feparari, dividi ,divel!i ,d\lh[-

non

proni
fed

patitur natura verbi , ad id ipfum prout Lattnis divtllere non tantum,

dividere nonnunquam violentiam adfert, Ut in illo Horatii I. Serm. 1. lOO.

&

*
Divifit

At kunc liberta fecuri medium jurtijfima Tyndaridarum.
,

fvmus.

Id

elicitur

ex
,

tJ

f]"1t3

'^"30 fi"'

Sic

&

Senec.

Agam. 4^.
Divifum gravi
^

frada periens
tijfimns.

c'?
eire

J--<:''

^rcedandi alias feri,

AfTentior intcrim Coccep iterum

——
Jdu

bipennis regtum video captit.

tliema
fed

non

Arabum
depfuit

^f^
,

media Je

,

Hebr.ium

tt'l'7

Arabibus media
L>|jJ
faritia

Vcm
qua
6ta
:

O^
majjie

Sil. Ital. L. 4.- 239. ubi divifun* Adifis caput intelligendum cfle docet Clar. Drakenb.

&

,

cujus

derivatum
,

de difiedo per medium.
Divifit, apud Arakes

injpergiiur

a convolvendo fic di'S LJ'l'7

Eodem modo D"l3
,

eltque haec Origo

depfere

,

fubi-

(_>«^j

ab iifdem au-

gere majfam convolvendo, <fujiH». Apud Chaldneos etiam extat pro fangmne , aut pulvere , Idem y/rrtfnedare , quod cfl: iterum <J)ap«».

ftum graviore

illa

notionc difierpendi pr»,

d%m

,cotlo ojfibufque confra^iis
«bit'

unde (jLw^l—iJJ

Divifor

t^ox'1'
,

efl

Leo.

Sub

t\.-j

^'^w
iiit

OiJ

Tl^
reppe-

in I. contaminavit: in

2.

inqHina-

feparari, dividi
ri
;

illum

ufum necdum

veftem luto.

Turbidam
part.

zjf

impuram red«Ji-3^5—5)
,

f^iolentar/t

tamen divuifionem

&

diffratii»-

didit

aquam.

Hujus

fr.tj'.

tJ'*^'?*!'^} in

Camufo declaratur <>u^) Leo

quafi

<

(fuf*»

fecundum

per excellentiam , ut videtur , illud Ahulpharag. p. 6%. de Leone

nemcoharenttum memhtocum infertP/; 22:1 5". <& Jobt 4I.-8. Conferatur & Amu Divido.Partior. Item Lacero , fcmdo , vajlo quod in ^«i^« ufitatius adhuc ; cujus Gl(,JJ\e Hefschia;

»* Ibnt
1: 7s>i-

,

A<ciZfi.

U^rici.

Tffitn.

^i^H.

ka/tflet.

cum

Mw

mfiti. rKvMitf.

Tzi<i efl

iUud ApuilOH. Khod,

congredi

negante

,

t3j—"

i^

C>N/»<>^

(^^xi—jM No» depfam

myjiaces meos
»

'iaTOTiIfcs»©.' niXtTrfix

fS-m htiltif.

in fanguine tuo.

Habes expreflam imaginem
Et vf 814.
'OvSi Ei
i^

frxdam
Ibid.

Leonis freedatoris qui crebro <^f'f«,& <fiuf ira« , in fanguine i^ puhere depfit quali , mdeque depfittir , id eft inquinatur.

ihid.

•*itTij"f

Hinc jam prius membrum grandius quid fpirare incipit Leo pradatnr ptriens fi'
,

Ja/jj» Trif tnt ctM^i^t 5«/j«t{}«

(ni

tipi»>^ft.iiin

^i^tftitijt ifitiT»

N

PiH-

58
IX

C0MMENTARIU3
Ad me
porro furtivum quo;

p^

'JfX

npr\)

3Jr ^yf

'^n^

h
in:o

que verhum

venit

acccpitquc auris
13 In
•3i':i'3 13

mea

pauxillulum de eo.

Pingit ibi lankttam , & membratint difierptam JHb novetca , tanquam f«va lezna , prtvignam. Adi & Vfal. 91; 10.
Ibid.

munitum , qui Amieo de Dei Sanilttate 'ineffablh atque immenfi minus recle feutienti Doclii~
inculcare queat , Eumque ad modciliores de fc, reverentiorefque de Deo, lenlus informare. Id imprudemter & mtempeJttve fadlum nam Jobt Theona hac in parte erat fana , folida, complcta; quae Pneceptore Eltphazo haud indigebat. Praxts tantum ejus nonnihil cceperat nutare, & vi dolorum xItuancium duriora, quam par erat , verba tx ore emiferat. Prudentiae ergo fuilfct, fuillct quoque fapientix gcnuin;E & maufuetx, eiculare potius talia , quam caftigare ; & nun tjm Djcerc , quam Solari ; atque jjbum ad principia fua bLinde revocare , a quibus nonnihil deflexilfe vidcri polfct , quod adverfus Deum tam veliementioratione quodammodo
;

nam puriorcm

Jam

fupra

attigi labefTe <»(:«/««>/»

,

quo

7o^ttj tanquam Offrtjjor tenitiHm pungitur. laroteft ergo pr,edator i» fritdafn datus ,

&

teratus .,cn^oi\\
bu!)

tum de

aliis putentioribiii .,(\\x\'

undique

congejije rapitiit
,

nec opinato erepin aircttionem at-

t^

;

tum

Ipcci.uim de Jolio

que

exfpoUatiunerrt tradito Sabicis Chald^eisjue.

Vf- 12.

A

caftigatione

ha^enus dedu(9a

GOnvcrtitur Viri Oratio ad Reye!a:ionem Divinitus fibi tadam , unde caula adverfus JobHm fufcepta pervinci , atquc Loquenti major quoque audtoritas acccdere polfe videbatur. Nenipe Jujlitiam & Sandtiatem Dei mi«uiffe cenlebat A>ytic;tm , iinp.uientius provead qucrelas, quin & cxpotlulationes

^um

infurrexiflet.
Ibid,

retundi , rcvinci, pofle exillimabat, quam Celejli Oraculo, quod /«fittttam Deu Sandttatem vindicat, oiwax Jintto taptK immenfum quantum fublimiorem , qu* non Mortalium tantum , terrseque vermiculorum j cogitationes transrccndat , fed immortalium ac beatorum fpirittium perfeftioucs quaii obnubilet , atquc obfcuret. Huc

majcdati tantae ergo hominem

iiijuriofas.

Non

efticacius

Ad

phrafes

quod

attinet

,

venuftum.

&

&

omnia collimare tam apertum

ell

,

rum

fit

quemquam

quid offert Djjl» ")2"T '7N1 E^ ^J rne Verbum fnnim faclum futt , vel p/rventt , alLttum efl. Varie exponitur. Plurimis placet furtivum pro Clandeflino , occulto, quod ncmpe de node h«ec revelatio contigillet; ut mox plu& ribus indicatur. Id ipfum \k\o Schmidium movit ad necopinatum ?i. fubitaneum i\Vi\d (e^xndum qui adfcrt Furts notam illam limilituut midinem , in Novijjimo Dte nec opin.inter oppref-

&

;

hic

haerere

potuilfe

,

furo.

-iliamve

cohaercntiam excogitalfe. Aliud quid quaelitum , circumfpeitumque, putem , quod Eltphazus, i\ nihil aliud intendillet, Ophabuilfet

itmam

Caufam

,

&

ytdncem

,

cui

Jobus refragari aut obloqui non fane voluif- commodum fit iis qui vel e.-c mjidiis , vel , (^t. Ad huuc fcrupulum levandum duo funt ex aJjdito & invi/ibtli aliquid moliuntur, peraobfervanda. Primsim, male fuppofuillc JE/;- guntve. Cogitabam aliquando Sonum vocis p/j.izum hauc Capitalem veritatem a Jobo fuiffubmiffiQrem indicari , prout vf. \6. le ia dubium revocatam , atque Eum in Reiigtone haud i'3.\.\% fundatum. Alterum, Eun- ^y^^S filentem vocem concipiunt plerique indem difputatorcm Amtco inlinuatum ire vo- terpretes. Sic Lucian. in /^wor. p. 884. kAiluiOe, occ uha HypocriJi ipinm dditjiim faltem Tr%fti>tit Ajexii» & ^t')ve4rffi! conjunxit & p. d^-ceptttmque hadlenus videri ; ii jam non de. 899. imfuXfiitM TtS 'f iftitnf W" ti ftijtt ik/iIwtii'. dita opera Larvam induillet pietutis. Pofte- Sed id minus concinnum clle 1/. 16. accurius tamcn non tam tidenter urferim, quam ratior expolitio docebit : & furari , fiiffttrari prius , quod omnino anfam dedit Eiiphaz,o a- fermonem non tam eft fubmijje , quam minus geadi Dndonm , & q^uidcm Cvtlejii auihritatt difiin^Cy dijcrte , dtire loqucntis ; (ic ut non-

Id minus nuuc congruens. Magts placeret Ejuldem Occultatio adferentis fermonem , <\\i\fpeciem juam agnofci non Jiverit , ut Furari verbitm lic adhibitum vf. j6. dicetur. fuilfe uou abludit a vero, quum «AtwTti» ac-

HDDT
:

Qum

I

N

J

O B U

M.
venta

Cap.
rci

IV.
;

99
Vel ex |*^t3 exprejfn
infiar efi.

interverfa minus perHulla verba fuhdutia Frsjtulerim icaque pii^ss xAia-n'^iv«» eipiantur. fenfu \\\o Schmiiiano ^<\i^wvn. occnita tainvijibi///;'fr/i»<» Loquitur, eo ipfo vehcmentius adliciens , ac percellens , quo minas vocis auhax i^iz confpiciendum prsebet. E(t tamen

&

portiumula

fuccum, quafi dicas id qttod gtttiuiie Huic argutise prxlufum a LXX.
to
,

&

Vulga-

aliud adiiuc,quod que fundit fenfum

commodiorem pleniorem,

Joh. 26: 14. '\y.!^ht b. parvam fiillam ediderunt. His quum parum folidi fubelfe fentiret CI. Cocc. pcdem ponerc maluit
qiii

nam Verbum

furtim

fn

alla-

cognato themate ^^\if audivit
,

,

ut

fit

/a-

tHm interpretari licct, de Revetatione per fin^r.larem graliam faila, qualis non promifcue
'contingat, non multis quoque, fed pauciffiarcar.o famis, quos Detis eximio quodam iullar , furtim Ami\'i)re dignetur ; Regis ad cum interiorem adeuntis , eumque fmgulari

furrus

^(.'^g^T^it

,

&

quidem

i?ra>Bfr(«»x«

pro

V^U
fatis

rumor

,

mutato

y

in

V

rumufiuius.

&

Ei prxiverat for/^iTWj, confidenter adfirmans, perlpicue clucere ex tribus iocis vim andttiunculie levtter atires ferientis. Fateor loca
Jobi favere ; fed Exod. 32.- zj. duriffima eft verfio, quod Aaron ociojumfecifjet populum ,ai

quadam

prae aliis gratia lionorantis.

Gem.

Thulmndicis dixerim ohverfatum , Sanbedr. cap. lo. hunc locum
piicant

Hoc & qmim in
fic

ex-

auditidum de confiitutionthus eorum
fatis

;

quam non

nmD
^'^ '"^

'nrojr

2:nj»

lii

Vx
,

emollit Cocceji , Ad muffitationem in adverfariis tpforum. Do6tiflr. Schmid. explofa

*?1jl")3n valet , audivi de pofi

verlpum fitrtim

fadum efi paragatidam. £x intimo
^

quoque
fedi
,

minttti notiont-,

ut

parum apta huic
in aere

conflat nobis fub
articulate
,

rOE' Vocem

throno,.p[l atilaum

Ortuuh velati

emijfo.

Ergo

fecrctiHs aliquid

fecum communicatum

formaiam

inculcatum voluit Eliphazns , ut Oranbique infignem ctilo illi pondus eximiuni , auaoritacem coiiclliaret; queftum omnia effuille,

Hoc
fibi

^

in aurfs incidentent.

ex

Scilicct

textuum infpeftione patefccre ait. qui talcm fibi ideam exrra textum
in textu ipfo clariffime

tormat,
ipfi

eam

ccrnit.,

fe dlrefia ex fcquentibus ulLcrius elucefcet.
Ibid,

oculos pra:llringens
felici

:

nam
non

Huc fpcftat ipfum quoque vocabulum
quod
li

mihi quideni tam

eife

profedlo licet , ut

"^^T

,

per Excellentiam hic fonat Ver,

hanc vim videre queam , vel in hoc ipfo contextu , nedum Exod. 32; i^. ubi nil dilutius cuiquam Hic autem quid in aere
in

hum Addo

revelationis

ut paffim apud Pruphetas.

mentem

venire

poilet.

1DT
,

iu

hac ftrutlura Verbum reve"eiT"

Jationis

emmentiHS fignare, iterum

«1«;^^»

fui gcneris

quod

ex 2j;i» ad

mentem noftram

frullra

fonum & vocer^ cxprefia>H denotari, docet vf 16. ubi infertum fuiffet i^t^CK "^ID Vocem.
aliud c^wzxvl
fi

explicito fpontc confcquitur,

jam colo confirmatur paaxiHulum ex eo. Ita

,

ex altero etAccepitque anris mea

&

audivi

,

illud

tam
,

diferte

per

artificiufijfi-

mitm hocce voc.ibulum

ipfo

^ip

plenius,

&

vox •/2£J' ex raris obfcurifque, quum femel tantum recurrat Joir. 26: 14. Foemi». forma ni'0£^'
reddi folet
"Exod. 32: Zf. extat
,

lucukntius , l)ic exprimeretur. caula fuftirrus minus opportunus

Eadem de
,

nec funfufurrum
; ,

datum quod

»

Wr»

Cocc. ivpponk, Difiingue,

ubi plerique ex ferieex,

re Eliphaztim

mter fermonem
,

£3^

ic\i\^ittnnt infamiam

^") QJJ», poit Rabbi-

qua/i dtceretfe quidem verba multa audtvtjje

ms;

z\it

Ittdibrium

,

poft

LXX.

fed ea

Jibi iiffinu

eo

Belga: noftri

quod pne terrore
;

fitfur^

•inaluerunt deminutionem , ut mi/tutmn p<^iiscillulum, quod in gcmino tcxtu 'Jobi alTumitur , titcunque exprimerent. Clar. Gujf. ex-

&

rnm

veluti fermtnis

acccpertt.

pungit

quoque injamia notionem

,

vertens
tttfii

go minus firma & tuta que pauxillum merito fufpeaum quippc , quod parum aut nihil habeat praefidii. Ara-

Hadienus er* omnia ipfum quo-

0'T0p3 ni*0:rV nrii)

NsuUvit etrm

hum '^—.*im

pellicula

uva

;

&

dein figurate

fauxillulum quid in hoftibus fuis atque facile ; ab tis vtnct queat. Ad iftud putixillulum
iiullis rifit lufus

exigu:im qtiid, fono quidem paululum accedit, fed tertia radicali ita difcedit
iis
,

non,».

ut

parum

tribucndum

elTe

ex

KVO &

cenfeam, qux mprioribus

fr^pof.

{«» ,

Animadverf. vocabuli hujus occalione teniavi; i

N

loa
vi
:

COMMENTARIUS
multo mfnus cum Cl. Cromajcro rem
nuans Dnrop2 rrvQL"'? i;^r)\i njha »3 Quontam dij/ijyavcruf Lum Aarun ad muMim
;

dubio vacuam dixerim. lu Clav. Dial. p. 291. j.im lcrupuluin*meum iiidicavi, & 7he*na

fpharulje

tnter

hojies ipfjrum.

Ncmpe
,

antc-

dcperJirum

|'J3{J»

confcrri polTe

monui

quam Hebr^t
dijfipari,

abfolute

cum ^i-^-i IhJk , jocatus ejl ; unde nVOtJ' Exod. 32; 25-. fit ludihrtum. ,Hoc placuille videbam & aliis Viris Do^llflimis eaque fpcciedudus, ad limplicitatem & Radici. &
:

y^3

adhibucrunt pro
difiiplimam
,

&

dijfolvt

quoad ordinem

omnemvealiam

compojitionem dccentem, plc-

fignificationis

tenendam, nolhum "OJi» non
forte

na phrafi dicere debuerunt dij/olutus fuit ad madum Jph.truU , aut Jeriei nexje. Hanc feriem appcllatam fuiflTe nVOB' , non equidera adtirmo
,

non incommode
,

capi

poflc opinabar

fed hac ipfa
,

conjcdandi anfa indu»

pro TMtiilum quod faltvam qnidem miiveat , fed moxfpim ehidat. Sic alia fub tacie nobis
r-cdiret illud ci

dus

fufpicor

accedente Arabico L>L_t.Mi

IHIJ^O />j*a-/7//</«»/ , quod heic lovolebant plurimi intcrprctes. Ubi tamen locum Exydi attentius perpendo , tain liuijulare quid , & reconditum, ibi fubeife fcntio, ut in Lttdrcro non aullm acquiefccre. Omni-

DIOC ffries &
,

ardo

rerum

,

nec non Ja.

tx

^'y^^Linea ieojilum quo connex-jefunt margariitem omne quodcoib ornamenti gra, baccieve :
Ita Gjauharius
ia/CK.')

no proverbiale

aliquid
,

contineri

videtur

in
,

tia appenditur.

lo^uJI

Formula

rcpetita

l-^iditqne

Mofei populiim

0n'0p3
verat

quod Khdatus

ejjet

,

quotitam nud.tfuis.
;

eum Aarou ad ludihrium i» hojfiius Habcs quidcm aliquid fatis rotundum

fcd

neutiquam tidum firmumque; nam i'l3 "on
«11

re feriem

Niidjre , fed dijoivere , diffipare , dijlurb.iue.xam , eompojit.tmve ; ut crinium Num. f: 18. Lev. 10; 6. ordinis ac difciplin^
13.-

Prov.

iS.

Ea

eft

proprictas verbi

1^—5

DOtl* appeilatur fiium quam diu bacc.t ei i>f J'ert.e manent : alias *]7K* vocitatur. Dixi^ Tarpha.

apud

Arabes., atque inde

yi3
p.

efle illuflran-

Mea

Linea margaritis eonferta

^
tt

Znta-

dum
iftud

monuit Clavis Dial.

270.
iu
,

Speciatim
di£b!ve»d.i

r.igdis.

^^— *

frequentatum

In Camufo
ut ad //«ubi formuta Proverbiadijiurbata ejl fph^e-

fic

declaratur

,

la.^-^

-^

jA.JaJ ferie nexa margaritarum
rir. p. 45-.
lis

oftenfam

,

prolata ««^LJaJ
,

Ip^I
confuf^
,

S/»»/ vocatur filum

feu Linea
coli.ire

garitarum
ri longius.

;

«ff »o»

nexarum marornamentum vulgaeflTe

rula ejtu

€!

feries
,

fuerunt

dijfipat.t

haccarum , pro rcs ejus atque ita contur-

Apparet idem planc
funicuius

ti- «
,

w
Li-

butx y ut

reftitui

non

candum
fopulftm

cenfeo illud

didum

potuerint. Hinc cxpliFiditque Mofes ,
?«'-^
.,

quod *l— lajj
ftea.

margaritarum

KXn
;

yna O
quod Legem
turbajjet
,

f/Tf^

difolutus
,

is' dij/ipatus

Difciplinam
etfrenis

ordi-

Venuflas phrafes hinc formatas produxi ad Harir. p. 122. unde tantum tcneatur illud Hift. Tam. p. 312. <X—Ji—C tj—3s>\
]e>j.i'i]a

nem omnem

&

rueret in

Ag^L h—
(^

'>

Solutus

idololatriam , cum fumma omnium rerum confufione. Huic fentcnti* illuftrandae Proverbium fubne(^titur , orij^inem iflius locuiionis

eft

nodus fphxrulit
ibi miTameT'

eorum
lartis.

,

dijjipatus eft.

Defcribitur
copiarttm

ferrima conjufio

& perturbatiu

fub j;1j3

,

liinulque gravitstero rei iaii-

Eundem ufum

admittit

&

9
dici-

r

N

J

O B U M.

C

A

p.

IV.

lox

Hsil
nhh

n'7^'7

nijvrno
:

D^srJi'^ ^s

cogitationibus 13 In Ecftaticis nofturnis, quum foe vifionibus
pQ). altus

Wti^Hi^i^ Tlf^im

mortales opprimir.

T^

M
proverlfialiter

Tunc

^ldmqae
eonfertafHit
fofit^

j^-gJs-^-xv

|*ku5

Harir.CoMf.i^,

i/^—

*

^-^

^—'^^*--*
c[uas

&

«r^;«.^^ /«.r««/

eorum Linea, pro weorum fo;«nec non contra, ;
dijlwhata
efl-

*-L-^««

<^/«

Et admirati fuimus nexas

^^gL*«<

Is^'

eorHm

Line^a.,

pro
veri

^^^^^^ „r^,,„;,. /;,^r^,^^, /p/w«A« ; id cft, ./.gantiares ejm fermo>tes ^c fe-zitemiai. Obferves
l3_^_i;u
,

j« o;««f»j
fetis

confttjionem inctderunt.
,

Hinc

ibi

pofitum pro
,

*-I=-J Or^C/o ver-

(imile reddi videtur
,
.,

TVi^^"^ nr")5 /;
fph.trnljt,
j
o-''

Difltirbavit uijuiit/cn."cffe

diflolvit etim
i.

ad extrem.im & delperatam coytfttjionem lignlticandAm, qualem ibi re/Irabes dicerent quiri evidentifllmum eft.

y

ad moditm

converteudum

r

,

quafi w.v«»« lineam r „ „ ,• „:»„, marraritarum referens ; cui opponitur rr 3
"="

& figuratior
/"ro/rt

& /fr;>r,«
^»,/—v v i/

or<z//9

&

//«;<?.

Ufu

latins
dtila.,

manante

uniones

&

^.!ff<c

funt eximia
9.

quorfum

Ua*x« ^gty» inAT«/j/; Difohit
»M»», pro Lineie
pr.ep.

quod tamen rariffimum
proverbialis ratio fet "

Jr
ritu:

eos

Lrpcr
,

iUnd Haririi Conf
is^'^

SJ^tJ

,*Ja_J

L.^ JLLj

poflent

tamen

&

Ls-^^

/1 longo

jam margaritam margari-

Lam

ftruere

ix*."*3

ad modum Lme<e
-r.
j-

t<e confertam nexitit.

V ide

etiam qu3& ad Co»/.
Sentis rt3tJ' hoc
I

nonnunquam

fimilituduii
effe

fubfervit

r ur

i-P'
;

^

M- & ^

alibi ^ produ6la.

iiaud diffiteor.

St:rupulum hinc oriundlim- forte levare pofaliquid extraordinarium ,
,

captare folita

,

per

quam nVOtJ'7 HV^Si

clegantius enunciatum, pro TTHT^^^fD

r adfph.cruUm , pro tnjiar Jph^ruLe, ut non tantum vit.o carerct led & vrtm.s ai., ,
,

... Latmis

nV15;
1
I

ri

jam

H^c fi qu.d exereret , dextre collocatum. ilhus contextus gravitati refpondere ju,

adfp.ftu offerre noh\s fcriem nexam orationis PttMnsJigttns, \t\faliuanhus diilis , tanqu.ini ttmombits _, attt gemmis , dijiina.e- qux imago & liic miriiicc quadrat, & uitra Cap. 16: 14; concinniffima reperietur ; quamvis ibi aliam ^*'^'^^'^ conjeC^uram forte iim communicaturus; nam ca quje nunc adduxi, necdum om^^^^ ^.^- j-.rupulum exemerunt ; ac proinde ^^^ dubitanter propofita funt, ita ultcrius ea. difcutienda re^^^ examinauda milii

&

fgj.^,Q_

dicentur

^•J2tJ'

noftrum

nil
,

aliud

quoque
fij

/^y^. Explicationi huic

favetnonnihil phraauris mea.

fonare poterit,
riem
,

quam Lineam
,

baccarum
,

nexamjue femargaritariimve. Diak6los
lubltituere £3 vii

venuHa

'JfJ^.

npm
'

^t accepu

pro r
cft

ij „, ,„; „ Y Hebrxo plerumque ^ ^ quum vel ut tangam
\

..

r

,

n-,

..

^

;

a primo
id

limine

Ea adferre \\dtt\ir fingularem quandam attenjjr n^ ^ r r tionem , & projunatorem rei auditx jenjum. Ufus t^ cMmJerem. Cap. ()-. \(). Auditefer•

facra

haecce

falutantibus

ignotum

non

^,„,^

Jehov^c; Vfl

nm
fi

''ihid. Pulcherrima hinc Figura nobis fubnafcitnr, atquejpro Pauxillulo & minttto, aliquid grande cx gcmino contextu J.bi elucefcere incipit, quod reliqua vcrborum magni-

cipiatque attris

vefiraverbum

DDirX npHI ^coris ejtts. Minus
VlZli! pauxilluhtm
,

commoda
fonaret
,

forct locutio,

licentiK,leaoqueeorundcmflori,cougruenlius.

Rabuhque aims ^^^ pauluhtm ex eo. Sed perJ'ona ElMazi convenientius putem /Jccepit aitris mea nexam
,

&

mallem tunc

Nempe

L-^
,

MOB' i»Wdr/V^r«m

Lineam transfcrunt Arabes
_gavtiores, digniorsfve

a.d fermones ele, pukraferie nexos. Sic

indefenern falutarisi^f pretiofe veritatis. Sic Laiini , Acctpere auribus , dt re gravi & mor mentofa ,.quse audientiam commovet inten-fiorem. Item Recipere auribus , fi quid ad-

N

3

mit-

fOl
niictatur

COMMENTARIUS
&
l/et

&

alto defninatur pciiore ; quud , combibere amrwft!. Ad ponUai tortcaQ per-

XSntl Auris mei, fing. numerj vividius pingens JhfpeHJum quali asteutnnem , iii rem muiimi iiiomenti derixam. ^7. 13. Specicm ReveUtionis , pcr quam

(Hjufmidt re^veUthmet fme, ^Hji teliqtist , cxcedunt , Jj" velut caiumma ac fummitutes arborum pramtMeut. HsEC nimis lubtilia quidem , aliquid tamen vcri hibent; luccmquc f(j;nerantur e.x notionib.is vocabuli apud yfr*.
bcs fcr\ atis
,

quibus »i«*i

n3J'£J' cU cacw

gra*)2T oraculHm caelejle ipti erat editum, phice nunc porro defcribit , coloribus qoi ^ipp.iritiomem Duifiam per fomnium nobiv COUlignant
,

men

motitis

,

plane ut ^''^D
S.

»1T0

Emiuenti*

fetrje extat
transfi-rtur
,

yud. If:

Ad

ari/jrem

quoquc

qualis

, Nimis teiiuis f; tircumjiantt.i-/n tantum te.npins noSlHrK!

Gea.

I

n

.

narratur A,^rJ:ain:t accidiile fenfus e jrum qui
hic
(Otrvv--^»

de
iive

ud

ejufque frundojiora cacumina: unCapif.s porro Comas pro/niueatiures ,

quidem iudicari putant, lent h',mines fjmttiiire ,

&

,

quo

&

Uormire

^oardtus.

Sunt etiam qui vigiLwti tunc,

&

vifi

jommo-

Anti.^que applicatur. Hunc habes Efau 17; 6. 27; 10. & Efeih. 31; 6. 8. Tcrtio Caput cordis exponitur iu Golio , ad quod intelligeiidum , ut & alia ,
Cuproii.is

ufum

&

rttm cttm animo fiio , intcr preces , voltttanNon ditRteor ti, hxcce eveuiire autum.mc.

quae fub hoc thcmate

ciAuu minus
,

pcritis

crucem
tes.

figere polfent
«w

ipfos rcclud.im fon-

nolin

nonnunquam
,

latius patere

;

genui-

(JiauhariHs
,

fcilicv;t
,

propoiita
uliis
,

noiionc
ita

nus tamcn ufus ejus adieit foporem Diviuitus immiflum five tam profuadnra arSluiniue; Ut
v>Jin.irtum naturjc airfura videatur excedere.
iiic

fertnis

monte

in

pergit

habes Gen. 1: 21.

nD^in
in

dere fecii

Deus joporem

^3*1 AJam^im.

F-i "*•

tjr,.^!
Lji«*i

(^l (.^ac^) 8-*-A-*£j CJ»«»AiJI

Item
s<^-

S»i

o-j.Jsy/c)

jo^ ^j)
^—-t^

iJLs ^.JH

6V».if; li. D")2N

^V

n^^ijj

n!2Tin

Adde D.w. tur Divintis opprejfu Abrah.imttm. 8; 18. b* 10; 9. Utrumque ergo membrum Charadcrem exprimit RxtraorMyiarice Revelatiouis cu/n fomnio fomno Divinttus tmmiffo.

L-<.^ »_A-h->

(3'—'

A-i-JL^

oj*

&

Etiam
fendet
:

tl{iy,*B*

vocatur caput ven.e
:

unde cor

ad Inter Cugitationes ex
Ibid. Spccialius

primum colon obfervo,
vi/ls

Jo/nnitrum

,

millto

itemqitt t^^^iy

unde verbum ipfum

aptius

nc6licum/ff. vj'. quam cum prisced., atquc inde etiam opinionem noftram confirquum cnim Eliph.itus miraculofum niari ;

ufurpatur in atnore cor acceudente. Abuz.eyd ait, cur Oiifligente. VaJJive emtnciatum , ejl, taja-

num quantum
A/njre nfli'ti'

ddfici

aliqita

re

,

(um

part

qucndam

incujfam dicat , inter has cogitationes , has ipias Divinitus fibi oblaAd hauc^r<itas & imprcfTas fuiife inuuit. i'em contiirb.uionem fpcc^at quoquc vocabuterrorern
libi

nU^St^O dementatus.
>

Ilajenus producit fhrajiu
cxpjttit
,

f''"-^

lutime adfecit.
infania
;

Habes

&

ex

Cimufu

0>— »*i

qua-

lum

D'£3J^D) <\^o6.

LXX.
a

«•bXiIu

;

Vulgato

cft horror.

Recentiores fimplicius dcdere Co-

gitationes

,

notat Merceriis , cogitationes in animo extjlant tanqitam rami ac frunAliquid enucleatius adiiuc reperio apud ties. D06I. Pined.tm. f^ox origi/i.ilis non Jignijicat
ut
,

poll

quidem Kimchium
,

&

fl'j,*D

Ra/iiis

,

quod

Lexicis confulius poni folitx , nefcioquam caliginem oculis ortuiidunt,qux ncc Z,;*5«.i.'naturum,ncc convcnientiam cum Exempli gratiu (1 Hebr.ea, perfpicere liiiat.
les Glolf.e in
,

non

ultra

Lexuun

fapfatur,

iiil
^i>

aliud coliigi

potcrit,

quam hoc
elfe

«—»
;

*

adfcrre

tan-

Ramiim quemcumqite , fed enm
te cacuminis

qiii

ih fit/nmit.tdlios lon-

tum

I/ifiniam

amoris

ac

proinde

nihil ci

promiMet , aut qui exce.Ut
Efaj. 17; qu.e ejl veliet ram:is ,
6.

commune

cum

nollro D'5i't'

quum

gitudine,

tit

Tranjl.ititie cugitatio,

nem

Jignijicat

gerr/ten,

conceptus menti; ; ^j* pnefertim e,t/u ec^itittiomagmjicitm ha' ttem , qHX aliquid peculiare

^

fpeciminis tantuin cuufi proponutur a Lexicograpbis Arabum , ad ccteros adfcclus vehementijres eaiidem vim extcndendam

tamen Amor

eircne monentibus quidem;

nifi

quod

in

Camuft

IN
r^10^*i^
3*^1
n'il''Ti

J

O B U M.
"ina 14

Cap.
:

IV.

X03

'J»^">P

.-,,-,..-,

Tunc pavor increpult me tremorque & quam mulium ollium
14

"

''^''

mihi perterrefecir.
^^
^.^

mm

i>-

'
id
fist
;

Nam
i^V^J]^
,

mufo nonnunquam
verbo. «^•1*«'

uti
5

in

hoc

ipfo

^/i^^^
J^f^ema

J^

J^ <J^a
de forta
^

««^*"

U-^y

0_^^*

<»,J^»AifcJ]^
«U«Ai.

,^^J

DTl

aut rima

ejl

^,.;^
-^
"

,J

SO j' 0>2C^

«-_j-A-9

ommjque cm rjirtiO appellatur dementatus : amore aut terrofummj cordis vena efl adfeHa
re, aut injlmia.

objiruere univtrfam; aut etiam ohjirudione ipfa ejifortius. Exprimere vult obturationem mul-

^^ gravjjfimum
^^jji^

,

^«* vix

ac

ne

vix quidem
"Itijfi^

rumpi

,

aut aperiri.

na adfem ^l^TV -^IX. viore^MO^-^madfeaHobfeJfi,i^oppreJfi,xiifX%
frequentant

Eafdem cordu commou rfi'%'^^''''^
etiam fub
c-XSaS.

,n

fumma

l/e-

Hinc DTlJ

;

f^pe enim

re^jtonun\ Radici Hebr,tx gcmhv.im Arabicam derc in Ciavi Diaka. multis elt perviaum.

objlrudum jacere. Hanc emphafin oi^nia loca palam prx fe fc^^^. ^^^^ ^ j^ ^^.^^^^ ^^.^^ ^e jV«rW/ yi«j»(j agitur, illud iKfwnx« captatur ; ut Jon, i-S-.^. Prov.i^iif. Signanter didum ivI^Ww.
26; iz.
Dn*':'^

^^

^

Vh^^

Sunt itaque, ut vela contraham D*Sy5t* ^*"
,

Divinus
Cecidit

eus opprejjerat.

tya^^-^Pi Sopor Succinit verbum ^Q^

mn»

gitationes

gmviores Cur.e totum cor occupantes, intime adjicientes atque ad fe trahentcs idquc ut in Amore, unde pulchrum Hlud prover.,

quo tmmtjjum Divinitusyo/^orfM com, modiffime exprimi fentis. Non caret etiam
^^^ ^^^^^^ noviflimum

bium

I

Reg.

18;

21.

TllJ'

/V

DTTDi

D*5l/'Dri Claudicantes fuper duobus Adfedibus Anwribus quafi Religiojis. Huc revocave-

&

rim
,

Pf
*
,

119: 113.
,

"iniim

•>r\'2m Arnores infanos
odi: fedlegem

&

'nXJii' D'i)yt3 adfe^us turbulentos
T>

D^tTiN^ if Mortales; quod vulgo extenditur ad ew»« y6ow;»w. Ex noftro fenfu refhingendum efl &d Homines , quos Deus infommo alloqui dignatm , quiD'^JJ$ Monales hic appellati, ut innuatur Eos tunc
vel

tuam amo.

Pofles

/1-

&

«,

„1-.^.-

al.ter,

maxime perfentifcere quam Debiles fint, imbectUt, ^a Maienatis Dtvin^ prxienlum. fuftinendam. ConferG>«.i 5:11. £?>^.33:i5-,

«

de quo latius

alibi.

&

>i/

20: 2.

In noftro textu D'2rD, per ^J» D^flVtJ^i funt fe»;ar,

^

,4

1^^^ M.r/^// vix tolerandum pon-

^^^^ q^Q^

Nummis prafentts
,

hatx cogitationes

extraordinario
;

aliquo motu
fententia nohic ,

cellit ,concut:t<fue

facro horrore perhac ipfa anfa attexitur, ex-

totumcoradfe
ftra
,

rapientes

unde

quifitiflimis phralibus.
^,.^^^^,>

Prima

ell,

Pavor in-

ipfam, five Jx'»*»|.. potius defcribi, haud parum corroboratur.
wf«<7!»

^^

tremorque.
in

Vocabulum

nnS

/-«-

^^^

/W.Eodcmquoquepertmet
Qttum
cadlt fopor
in Ortgine
fi>/.

nDTin72JJ
Radix
,

confonat quoad Originem
«fp<Xi'*
,

rum

quo

incire

Gr^cocreditur metaphora

cum

altus
,

in

mortales.

On
quod

idem
,

haud dubie

ab animantibus, quae dum pavitant , amdaya Hoc infra opporfignavit fubter femora fubjlringunt.
tunius
,

Arabum

tritum

pro obturavit
,

pandetur.

r,^

tremorem

&

Alterum TrW'^ dellgnat quidem vehementiorem. Confer

&

obJirHxit,
;

unde ^.O^ obJiruHio firmior
fpeeiatim

&
,

pj.^ „0(11.0

ufu Dan. 10: 11. Arabibus ^dSij,
rtgefcunt.

tfifuperabilis

Murus

ille

ferreus

^^ uemor quo memhra torpent 6^

^s^^-* ^/-^'^ Demir capi didus Turcis , alias Derbend, quem ad Jagogum Magogum (ompefcendum , conditum fuifTe memorant.

Hsec nunc non pcrfeijuar. *JN1p Indamavit
rnc
,

^

increpuit
lit
,

me

,

a plerilquc reducitur ad
,

Nempe

ut

eft

in

Camufo

tjl—^I

-,-,p, ut

Occurrit
;

Obvenit mihi.

Id

pc|^

non incommodum

habetquc quo firmetury

104
quuin N"lp 1
Gttt
,

COMMENTARIUS
&
iTlp vices commutent. Sic
f/'?v»<^
,

^ ^\ o^
d^'
^i*^ r^r

<^^^j

)jA>;)

^^ J^'

^9.

ni.nn .3 ^N t^PN Nlpm 'i' t, £t J.-cifii obvcttire iis oniyie huc m.uum. PtHlJl Et 13: 21. n^^x 'jiNnp yno (^'<'"-' ^«f
32:
23.

_ pDN inip
.

.

<•»

»<'»"• Moxa.

. ,„^ Jfr.f,^ Itcrum Jtr-

U-JO^ w..

Qttod d:cit pauci ,M0ttinun§ r v'*'" <_ >

^{''i><!tfi»j'um,ac/i»ottitHllieirumeJfe»t/ju»taii;

fed (jmnittu ui.urn ex iis humutu/n ejje nezat. £rj;o »».(/.'/ quoquc tantundcm ac Om/i,:,. Ite-

rum
cul

in

Hamafu Heros

ille

(Jclebratinimus

olncnernnt

ilc

ijla.

AcccUit formula
vidctur
,

nN"ip7
un

Occurfum, perpetuo Alepb
colligi pofTc

praefcrciis,

^*i

tuLj Malum
,

portat JMb axilla

no-

duo themata
,

,}<"jp

men
hilce

inditum

fuam flrenuitatem

prijtitetur
•.,

apfcll.ivit, compelfivit

& TX^

occurnt,CM\-

deni hjbcrc Ongmem. fane quam Hanc profundiflimani , in praefentia eruerc haud vacat. Liceat niihi intcrca teinpotis aliquid proponere, quod a Ge»io Liiigux , & Si^h Libri hujus , non videtur abhorrere ; Paivr imlamavit me , & ircmur; id cll cum cLimore quaji irriiit , invajitque. Apud Arabes etiam
}jr-^
ult.
tilt.

^^..J^ss »AA-«aj

<*
]$t

'"

i»^^ q^^—i -•<.''')
'

(J>a.U>
'

ci>Jl-**«*J]^

" •-tI?''^'

^'^ "

^kLJ^'' "-^

Paucus
e»s

querimottije ob
; ;

dirum quid

ittfrtt'

ALph. vocavit
raiv vel Jod
,

,

clamavit

,

Ugit

i

&

Alultus curarnm
neru/ii.

diverfus

ardwjrum

iti-

\^i
dit
;

reila petiit

&

i»ten-

olniam ivit alicui, occurrit , & alia , fic vivo ufu, ut eandcm tamcn tlirpem rcdokant. Si quis malit retcntum, liilirtcrunt

••

ub\

Te&nzius^

J.->_A_aJ) li_«J
;,>.;,«,

i

i

ii

i

i

J,^3CC»a,J

mp
&

j_XjJ o_jLjJ
"^- Fjrpetnus
,

zw.«

cebit
^«</r
,

ci

convertere, Pavor invajit
fortius

me Z3
,

;>.«.«x

^^

^f^-

quod

quam

o/'i'f«//.

negationem univerfalem.

Addo Multuseffe,
,

Ibid.

Venulte

graviter

additum

311
fignat
j-

vel totus

quippe qui ix®-

^

Tnan nnvy
rum
j
.

Et multitudincm
Ulud 3"»
r... Rilit
,

ojjium meo-

'^'

''•

'« '"«'" //<•''"'«>.
Teric tacilc
;,

Cernis fpeciem
;

idio-

'

perterrefecit.

ilWr.
,

^V^' e^

dlgnofcendi

qucmadmo-

hoc (^A. de IJiea ,ved M, „,„,.,,k,„,;\,i,.mea, & miprobanu plc denti, pleraifue nius illud aliorum, Quaatum ejl uj/iummeorum,

maznam

par/em.

^.,

f^

dum
.

textus nolter unnerlttatem oj/ium

.;

ojja

/7.

„„a„i . poltulat

h

>.•>

n"»

ipenc j. ;. . multitudmem u- j ihicdchenet:

itemqueCi/'.^^;!^. infra "jn^fi

VnDVJ^ 3111

quia

21

nunquam

univerjitatem

defignat.
ellet
,

Et

Hoc

fi verum, prseferendum haud dubic aliorum Multum, advcrbialitcr , ff^y^ut

ut
ei[.

multitudo ojjium ejus perennis ; hoc eft, Qii.i»tum ei ojfuim, perenni haclcnus medulla vigentium. Apcriam alium .idhuc confpe-

LX.X.; nam plerajue
Schmidius

ojja

merum

frigus

6lum; nam
fub

multitudinis notio ert fccuiidari.t
a

21
.

pofitum putat pro

a*i«®ctperuut
ri

ut Coccejo

quoque

21 ^2 ^»' vifum. Non

231

j

pri.naria Jpijfioris

coynpadionis.
,

Indc

TniH

*nDaT 211

vcrti potell

£5*

\'iri

Dodilf

quo M«//«^«,

&

flofciilum Oraliouis , /'.jr«>« abtouite valet (^/WHtf,

&

co;np.iaioHem fpij/am olJium meorHm perterref: '' '" cit : \ih\ \:km omnia ojja per fc inrclliguntur,
inius

Nullum.

lu Ihmaja Pocta vetus

tiflimo

qaali concufja, ac />r.f /^rr&re vchcmcnconturbata. Contendas velim illud
23." 9.

yerem.

Confradum

ejl

cor in medio mei:

*nDVj/
Multi eorum foli
expojiti
;

^2 13ni

palpitarunt omnia ojja mea:

fauci humati.

propric emollita J'u»t ; fpi£'a & rojajla firmitate eorum (» mollitudinem cer» veluti colliqtufnila.

Ubi

Tebrix.iHi

u) 4^,.» (»J

(J-A»

«-l^

IN
Tr\W
IJSDn
f)'7n»

J

O B U M.
ij•

Cap. IV:
:

iof
horripilante
i<5

JS"*?:^ nini

15 Namfpiritusantefaciemmeam

'"^^J

identidem pertranfibat carnis meae pilo.

^IDV^ 16
Ff. if.

Ste-

Novs
elt

fubneftuntur circumftantia
referafne proxime ad/f^'.
i*/.

quas anceps

Addit, non tamen neceffario Locujiam horri' intelligi , quum & reliquo corpore poflit horreri , adeoque & depiHs bejiiola leSte in ventis quoque adhiberi , Efaj. 21: i. dici qucat horrens , quae toto corpore cohorrefcat ad confpeQum hoftis imminentis, atquc aujlrales folent pertranjire e deferto. Ineft in femet ad defenfionem parct. NoUem fcriptum hoc vcrbo th^^ imfetus tranfeundi identidem a Viro magno, nam nimis fic langueret comrepetitus , & per vices continuatus. Narraret paratio ; qua: ne quidem fatis vigebit, fi cum aliis dederis Locujiam horribilem , quorfum iic EUphazus, ante Numinis faciem prjemiffum fuiffe ventum vehementiorem , qui ejus tandem Bochartus quoque inclinat ; quodenim Calvinus annotat , equos hic cum Locujiis adventum annunciarit. Qui ipfum Numen Spiritumque Dei , vel & Angclum intclligunt, componi ob multitudinem , non oh robur belnon fatis commodam explicationem dare licum , paucis , credo , perfuadebitur. Omtentia alienus
;

an ad/r^ffi^. Pendet hoc a voce tlY^ fpin'tus qui aliis eft Divina perfuna,ii\\\% Angelus aliis ventus. Poftremum placuit Coccejo., conferre jubenti i ^(^_^. 19: 21. Ad. 2: 2. Calculum adjecit Schmidius ; nec ego ab hac fen,
.,

Hieroz. p. 2- p- ^yj", ^^6. ubi docet • »»'»« Ltcujias habere pilos in capite , quos crigens videatur lj9«Te/«^«r» , quum ClaudiartHS dsLtO-

&
»

cuji» dixerit.

Horret apex

capitis.

quum cernam verbum fpr\

pilantem

pofliint verbi

tl^n* pertranjibat

;

quod mea,

nino

D1D

«juus fumi debet pro equitatu.
,

Hic
;

tum,
reiia

ut dixi

,

adfert continuatum identidem

ulterius per^entem.

Hoc

vento aptifli-

& & ob
tela

ob multitudinem
robur bellicum
,

atque agmina denfa

&

mum,
Ibid.

Spiritui

non videtur fatis convenire. Verbum *10D a Rabbinis tranlitive re-

atque hajias

,

ob pervaftans ; quibus copia iftae horrerent,
Locujiis horripi-

cunSa

&

contenditur
lantibus
,

cum "IDD pb*

fertur ad
rerefecit.

tW^ ventum vel Spiritum ut lit, inhorAdmittit eam couftruftioacmanceps
,
, ;

pilos fuos

cundum

arredos protendentibtts. illud Virg. 10. 178.
,

Se-

genus

?n"n

etiam in eadem fefe periodo noni:

Mille rapit denfos acie
hajlis.

ati{ue horrentibiis

nunquam
II.
Coccejus

eierens, ut Job.
hic

19.
;

i

Reg. 19:
"itton,

simih-ter

f|Sn'

mi

&

Huc

pertinere

quoque

poftct Gloffa in
^

C^apud

tamen hoc minus

tercs cenfens

ma-

luit fub Ellipfi , Spiritus contra faciem meam fervadebat , idque horripilare faciebat pilos car4iis mea. Monet Reciproce etiam fumi poffe, Horripilavit fe. Simplicius, quodiV/frffrwx dedit, inhorruit pilus , ut Pf 119: 120. Pihel hic fignificationem intendente , ut fsspiffime ibi intranfitiva vis retinetur. Jer. ^i.-zy. gran-

mufo fub Radice
fagittam.

^^—_*«

cujus

i.conj.

QA.Gol. exponitur \i-\X.tx -iX^A Celcriter vibravit Ufuatior notio ell Clavis compegit,
Is

confixitve.

clavus

;

,

fpeciatim ferreus
(ignificatione

,

ap-

pellatur

^L.

\u /«

Hebrais

quoque cugnita

duplici
3.

forma "10DS3

&

di figura
ducite

pofitum

nOD

p'?'^ D")D

t^V^ EHaBretur
iifque pi-

*ipDp lChron.
1
1
.

iz:

Jer. 10; 4. Eccl. 12.

m
iis

equum ut locufiam horrentem.

fimilitudine,
horrefcens,

nam

Part.

eft

locufla ptlofi,

nufquam
alii

reperitur.

Hinc EruRefutatur
in

cam

hirfutam

afluinfere.

horrens quafi, ut in illo Poetas Cjaifhariftm,

xus,

y

^/J.^^

*T10D1D Clavis

confi-

apud

105

COMMENTARIUS
nJion
••

16 Stetir, nec agnovi faciem ejus,imago,coramoculismeis. Complanatio;

inxi,::
/

"10N"-nS

-|,!:)?»

16

&

vocem

audivi.

^'^^^
27

^V'

^^^'^

'^'V

17

Num ^m'!
Dotaret,

W

l,'Q)}i fletit

hic exprimeret illiusfpl.
;

TKus propiorem iuce^um
Lorica cumpaHiJfnrna
,

qui potlquam fj^^n*
,

*/<«///

horrida.

penroMjiijJet antt faciem ejus
adjiiterit.

poflremo coram et

Id

non uno incominodo gravatur.

Ab hac clavorum poteftate Rabbini quidam dcrivandam duxere illam Hnmpilundi & ctm^ornm ittjlur cvm.u erigendi. Ad hoc mirum Schmidii judicium, Qjtum prior Ji^nifii-atio h»r. Toris ufitatafit , noii. opns ejt hnc confngere. At.
,

Nec tamcn
t«m

ext.edita»'atiillructuraiis, qui venvcrtunt,yffmtf/»:/«/j,im(.)erlonai;:cr,airur^yi':^^)

meniibus fere.Mallet Cocc.
furr/ta

lOP' ::>!ai>at

coram

ocults »»#//,
,

cutioncs d.ui

in
,

addcns miUe tales loquibus vereum & mmen ger

qui

tria

lantuin loca ext»nt, ubi

"VQD
,

nt)"

ncre difcrLpent

neutralutr capiendas.
illuc citra

tAow
vel

(impliciter Horrorem., isA Horripilatiotim
Te^;^Mi
»i{*r«

'0{<<>-

negem; nec tamen
necclliiatem
dtus
,

majorem

cmphafi

iumma

exprimit.

nis <ps^*^ contiiiuo ell 'o^tigA, fe^mn apud Po/y. L. 2. Crf/". 3. n. 31.

Non om^uae & '0{*»'7'/&f^.

\cl

evidcmiam, venirem.

U-

tramque llruendi rationem improbavit Schmiquod lic iHcertior redderetnr aniiorita.t ,

Htnc grandis cothurnus
5-76.

jEfchyt. 7. <«^

Eiirtimat ipfe, propterea Eliphazjt/u Hon pofuijje nomen Jijlentts fele , ^rtod Deus , in vijionibus fe Jijiere fulttus , jponte fubaudiretur Tentat idem,infcrto "^ti^a^TtimJittitJe cujus fpectem non a^noii :.^ c. i. c. Deus imtjibiiis
vijionis.
:

led prius prxtert.
Pei/etrai per peilora ferm» :

Mihi pollerius magis
,

arri-

deret

,

li

conjundio i'avj abellct

H^

"IQi?»

Arreilitfiut ctrrus com<e.

Confer Soph. In Oed. CuJ. Ff. 1460. & 1620. Itcrumque /Efch. in Choiph. 30. Notum &
illud Poetse,

-)OX-, quod elTet 1»DN» K*7 -)rx lor», Ncc tamen fimplicior ille itnlus, tmnuujiitit
ts

qni invtjibilis

,

fatis

quadrat

;

lcd auctior
tivc pr.efen-

requiritur,
ti.e

ad mjJum appantwnts

Ohjiupui , fleteruHtque com<e.

pilatione pingit,
tis

Belgica formula adhuc gravius quid in harrieaque rite hic ufi Noftri. Saproin verifimile verbum "IDD Horripitundi ^ Ctazo horrentc, arreSlo , e.xtanut proverbiati ritu enunciari coeperit, :

Divinj; configtiandum ; Stetit, ijf non agnovi faciem ejus adumbralim , ante ochIos meos. Sic 71 1 non aniplius impedit , fed adjuvat fententiam , qua; clt, Adjiitit ante meos o^ulos cHJus ne tentiifjim.tm c^uidem fpeciem Jormamve cernebam. Videtur paradoxum quid in hac fenteutia captatum , Ocutis mets invijibile fefe

vim mdaliTe
te

Numen
mihi

obtulit

,

nitlla vijibiti

forma confptcuum

,

J'ed in purijfima

luce Divinitatis feje conjpicieu-

dum priebens

ni/tl* ")!3Di elavum
/>(7«r ejus.

fixum
fit

letulit

,

Clavavit,
proprieta-

Hoc

veri

fimilius

cjt

extraurdinaria plane ratiune , iiua. cerneban pr^efenttflimum , abjque Habeut vet minimam fpeciem difcernerem.
,

Deum

te
2)-.

?

"i]?5J'

in p'lo hurrentc.

&

Conter Gcn. 2f;

ttts.

vocablllum "l^itC hirfute pilofus. HirHircus. Utid? autem Ctavus *10D0 ''t
altioris
ell

mus hoc pado e«r»at«j fublimiiruna; dclcripintcntionitionem ; qux cct^rx Uratiuni
,

quc, Etiphazi

.,

egrcgie rcfpondet.

adpelUuus,
liud

indaginis, quani in a-

tempus rejiciemus.
Si

l^f. 16.

nn

Vf'

fuperiorc

Spritm

de«

Ibid. Dillin^lius adhuc dc univerfa conftrudione agendum. Flcrique lic feriem pertexuat, tHm ad/iitit, is' mn agnQvifaciem eiHSi

TN JOBUM.
Id minus hs: hna^i erat commode explicatur , ac fi fpeciem quidem aliquam fibi appamijfe diceret Eliphazus , fed non fatis difceniere fe valuiiTe , ^uis aut qaaeorA»t oculis meis.
lis

Cap.
Deo

rV,
m:
|-|5

?07
8.

nilOn
os
;

adhibitum Ntim.
collocfui

ubi Mofes

dicitur ctrm

T^^^l^ti:^

K*:?!
,

nXIDD

^^^ Hfl Os ad '» ^'#'^' » feu
:

ellct ille Sfirifas.

Huc tamen
,

tendit

quo-

adfpeBabili fpecie
t3»D'
ctent
,

J5' itan in

itnigmatibus

quin

que ftrudura rotundior Cocceji ftabat (^ non agnofcebam fpeaem eius ) forma coram oculis
meis.
Aliaiiis

nin» njlOn '« fubttUJfimam Dei fpeformamve 'xTtti^at , vibrantem oculunt
CI. Cocc. Hii^^D accepit defpecie
eft ef-

mn

rZt ynMg^feut cujus lifieame»-

intendere.

ta mihi inufitata.

Cl.

['Itr.

Obf. Sacr.

L.

6.

Cap. 10. far. f, 6. n.JlDn exponit umbram vel Speciem -viri humana forma apparentis

qu^

luce conjlet

n
i

iihi

i^ colore : nilQn eidem forma tum externa , tum interna isf

fenttalis.

qucm

&

Vf. prcec.

autumat appellatum

mi

Dixerim

nXnD

in

ifto

contextu

fpiritiis.

Adverfus omnes hafce opinioues multos movere poifem fcrupulos ; fed nec
diffido

eos fponte fenfuro ; <5c nonSchmidtus; ei circumftantiis rite coliigens, nullam prorfus fivefpeciem liveformam tuiffe confpedtam. Vertit itaque, JJitit fe , ifj Kon agnovi fpeciem ejus , nec fjrId minus limpidum }'/}am, corani oculis meis. Vir Dojudicabunt, qui //^^nfa adfpicient. ftus exempla talis ftrutiurse poflim obvia affeverans, vel unum vellem produxiftet; nam

Leftori

effe fpeciem exprejfam , modo vtfibili HilZSn ; fpectem tenuiorem Non niifubtiltjfimam. rabere jiuuc hxc duo etiam heic ConjunCta;

&

,

nullos

jam

tetigit

&

quidem

fic

ut

n^ion proxime

cohaereat
,

cum inNIO,
per appojitionem

vel per mod.\xm. adverbii
,

vel

quae fenfui cumulum addat. Adftittt : agnovi fpeciem ejus vifibilem , adumbrationem , ante oculos meos. Hoc eft fte adumbratim quidem vel , ne talem qui; dem , quam fubtilem adumbrationem appella-

^

mn

mus.
Ibtd.

'^

^ w»
'""'

Struftura eflet fublimis
Veritati litare ftudens

,

&
,

fingularem

repeti poffe

concedo

;

ifto

modo

fpirans venuftatem.

poffe repeti pernego, ut

IHNIJS "|'DN
.,

N7

aliud
effe

adhuc
video.

examini

publico
iu
ifto

nilDH
leat

agnovi fpeciem ejus

formam , va-

fubjiciendum

nJIJSn X^l necformam ; ne enim dicam 'injlisn Vh^ ftruendum fuiffe;faltem,omiffo N*?, fcribendum fuiffet

njljjn

loco Exodi poffet eminentiore
1

fenlu capi ex Pf.
debo viiltum

7;

1

5-.

Ego

in juJUtia vi-

tuum

"I^Jfi

"•

Satiabor

IfT^^M^TS

injlOni

ir7N")!3

;

ad

minimumve nJIXjm InXiP, ^on

agno-

Eatenus tamen in hanc fcntentiam pedibus eo, quod vtjlbtlem formam omnem fedulo remotam voluerit Eliphazus, hoc ipfum pulcherrime fic enuncians
vi fpeciern ejus
Adftitit,
•vel

^ formam.

imagine tua , quurn ezigilavero. Videtnr innui immediatus Dei confpedus , & t» eiiJi; dc quo Apofi: 2. ad Cor. f.- 7. Nec non illud (aiinnni OTf«; (ss^nnmf lCor. I^.-I^. ubi palam refpicitur ad A«w. 12:28. Si itaque videre

non agnovt vtfibilem ejus fpeciem Vox tenuijfimam , ac quiCi adumbratam.

y

nilOn
I

fpeciem Dei

,

cft

enm

videre

t(ci.iii

t([t

Job.

3; 2.

commodiorc
meis
,

fortailis
,

conltruelJenttam,

n{<*lD adfpeSium., Cwefpeciem vifibilem palam Ei additur rUIDi"!, quae eftj^;m>x deiignat.
tenuior
neata.
,

dione vertipoilet,
coram
ocults

Adjlittt fpeciem
,

umbris deiiHinc notanter pofitum Deut. 4: 12.
di fubtilior
,

primis

qna.Ci

nJTDn 10^ abfque ulla vifibili forma atque Numen fefe mihi confpicisft;

dum
ftatis.

obtulit in

tumine fplendidijfirno fua Maje-

vocem verboruiM
-'*?1p

audivi/iis

,

DD2*H

nr^Om
ihid.

sic

r\mr\

enet pro

njianD,

>fio

fubUmiore modo apparitiunis ,

T\^)^

Wa.l

atfpeciem nejubtilem quidem

ullam

vidtflis.

Eandem
facies

'Jantummodo vox.A.ddtFf.1^. emphaiin aguofcas hxod.xo: t^.

Non

Accufativo cafu efteras , fpeciem effentialem ; iive cafu redo fpecies , quod elt, ut fjecies ejus vera , & forma intcrna fe habet ; nam ftylus
figuratior

iivc j-dm

ni1an*?D"l bDSifculptt!e,ullamveeJjfigi.%-

ex

aequo

admittit
,

1X31?'

tVv)^
;

tionemttbi. Inde &aliacondifcas.

Nonprste-

nriOn Numen
de
emimfitijjimct

adftat fpecies
illa

&

fpeciem
,

reundum quoque

difcrimen inter ni<"lJ3

&

revelatione

O

i

qua Di-

loX
Divinitatit

COMMENTARIUS
ih(
itfviftbiU prtebet

contuendum

;

ram

,

^

cum
i

iUa claram vocem lo^utmis

fnijfi^
ibi

quemadinodum de Mofe enotatum Num.
8.

iv.

aMdttarn: ut

Reg. 19: 12. Sanc
,

nOO^n

o»3»
;

mn* njion -^

^'i-_ nyej,^

^,

tranquilittatem

aeri turbato

,

&

ven:o pruceUo-

LXX.
»i',J«

live iwi'^*'» «'*»j«.

prelfius dare potuiircnt, «<^5 «i/fii» i7iSi quis intcrira con-

fo

oppolitam fonare , non JHenttum ftrifte fumtum, urguct etiam Cl.GuJJ. fub DO"T,

(trudioncm receptiurem mallet, liceret ei orationem fic digerere ; Adjlitit , cujus nullam arnovi formam vifibilem , Numen; ihi tpfu/n
Divinitatts
erat

quod

nOOl

7lp

^ojc Jilenttt

,

fit

incongrua

ante oculos.

Omncm
quis

admodum

movi

, mifcens diverfiflima. Varia quidem a variis tentata; fedfruflra; quum Epithcton

rudentem, ut quid Linguae genius

tcrret, in

promtu

foret.

Quaenam
\\-3.\iCh\\.

via

lit

lequenda, a-

npT
tium.

Tenuis

,

aliud quid exigat, quamTT/c/»-

liorum ello arbitrium.
fuerit ingreflus,

Quam

cumque

Aliud quoquc paticur Ortgo thcmatis.
fixa in

Revelattonem longe excellentijimum, quam Eliphazus non immerito tanto Orationis paratuexecutusfuit. Invulgari

Coccejo ea

negatione mutus
,

moveri

;

unde partim Jilentium
extin^to fuccreverint
;

dium

&

quali no» , partim exci. ncc non aura,

intcrprctatione nil reperio

quod

tanta

cum

ventulus

m

nOO'!- Sic
drri/iV;»,

ille

ex ingenio, con-

magnificcntia,ac pompa veluti,dcnarrarimerebatur; unde & nonnuUi vanitatis dicamjcrtbere Eitphazo non dubitarunt: aliis hominem fpeiJro delufum argutantibus.

jeetandique
biem, li |>J
nendu.
tus
,

haud

infcitc.

Genuiuam
obli-

tamen Propnetatem

pra;(tabit Dtuleclus Ar.i-

frcquentans pro complanare
,

Flu6tuatur etiam in expofitione pO' Plurimi voluere , Jilenmembri. audivi , pro fubmiffam vocem ttum vocem , fufurrum tenuem , per HendiadyIbtd.
fterioris

Indc tranflatio fadla id Fludus
,

ven-

Jirepitus

voces

,

pojl

motum

refidentes ,Jlra -

^

tas

Jin.

Calculum his adjecit Celeb. Vttr. in Sacr. L. 6. Cap. lO. p. f, 6. Belg.e , aliique prxclari interpretes , ita interftmguunt, vocem audivi. Objicitur a Stlentium fuit;

Ohf

, complanatas , ad quietem traMquilliiatemque compojitas. Ah'o flexu complanare tradu£lum ad excidium, quo quid extinguttur , dctetur , folo isquatur , obittteratur. HxcinC/rfi'.

Dial. prselibata/'. ^j^y. Conficias hinc
elFc

^

nOQT

Cl. Cocc. timc legendum
Itinftio

fuJfle

7)p\

fi

di-

flaium alns nullo mot:i turbaii , & tranquillijfimum, cernafque pulchram fententiam Pf,
10-:: 19.

major intercederet

inter has

duas vo-

naO"l'7
.

mrD
\

ces '^p'\
tit

nODl'- ^»0

tcnore ipfe conver-

cellam in eomplanationem

Op» Stare fuc,t protum maris Jlrati
aerts fed.ui

,

auram

^

tum
np"T

airis Jedati

Idem adfpe6tus
i

ilQOT "On tam
Jirepitus
,

vocem audiebam , obfervans Jilentium , q\i3m abfentiam
,

obverfatur

miiii

Reg. 19: 12.
,

in

nOO"T
noii
;

complanatio tenuts

quod Epitheton
,

turbinis

vehementis f «jjJj

ijf

foni

,

notare

i

Reg. 19: 11. in phrafi
aurte lenis\

nOQT

pertinet ad

diminuendum

fcd ad
TiTi'^

augendum

'^lp

npl, ^ox
lenis
,

&

fecundum naturam Radicis
tudit minutij/ime., in

C«i

con-

P/. 107.- 29. ubi

opponuntur n"<i'D

procella

& nOQ"l
lit

pulverem veluti; aut/ii,

aura
rinam.
quafi
ia
ajft•;(«>

Sic

qux comparatione

tempejlatis

npl
,

(lOO"! Compilanatijfimum

Jilenttum,z U^lJHutt.
mitari,

Addit, a nO"T

fedatiffimum

aeris fiatum egregie pinget;

&

nOD*1

derivari alias pofle, quafi
,

T\p^

nOOl
cum

/ip

poterit duphcitcr

conver-

Sonus repercujfus

vocifve im.tgo

,

Vlp

D3

^'-

lia vocis difta Rabhinis.

Porterius longiufcuPrius fatis fpecio]e deflcdtit ab Analogia. fum. Indc hic fenfus rcdundat, Quum cejjaf fet ventus ille p«{»^s»®« , fila4t^, violentus d» quo Vf. 14. qui non tantum externare poterat
Jg"

ti , vcl , complanatiJfim£ : vcl Vux i.e. Oraculum coelejie ex complanatijfima aeris tranquillitate emifui». Pofterius hocce firmari quodam modo poflet

Belgis

fufurrus tranquillitatis

ex feq. yOtJ'D
lias
,

iftam

iTT Et fuit vocem fcihcet

quiim audiret
,

E-

obvohit faciem
,

fed

exfurd^rc ttw<s,

tum dcmde leftentM'

fHwn ^f.

H»c

aptiora ad Ortwulitin

quam
Jim'

I
.^

N

J

O B U

M.

Cap: IV.
pnif»

1^9

\7

Num
?

ftus erit
erit vit?

mortaUs a Numine ju- inc^yD-DN an a Conditore fuo purus
18 Ec-

T)\bm mi^Ti
*

17

^^^ ^^^'

p
2.

18

Jimplicem fufurrum
/*.

vettiuli vcl <««r<e /f»/ax »20-

aptandam arbitrer; ut fit, Complanatio fa6ta; is' vocem audivi. Innuit nempe ventum pofnijje airemque., fub adventu Numinis, /i'^«to^ & tan-

Eandem vim

&

textui noftro

Accedit, hoc ipfum Jobo objeiSum fuiffe, fe Deo Jufliorem in fua caufa contenderet: ut diferte Elihu quoquc, moderatior a-

quod
lias,

,

quam complanatum

fuilfe
,

:

atque ei
,

illo tran-

quillo ^profiindeque Jllenti

acre

Qraculum

exiif-

coUcgiffc dicitur C<i/>. 32.- 2. eadem ftruadhibita. Sunt prsterea qui fupponant, hanc ipfam Revelationem obtigKfe Eliphazo occalione Calamitatum Jobo infltdarum ;

dura

&

fe clare refonans , invifthili ore emifjum ; audienufque feilus facro horrore penetrans ac ferfundens. Sic tandem non longe abeffem a fententia Cl.Coirf. fuperius expofita; nam & il]e cum leni aura refonuiffe Itatuit articulatam Viciniam quoque cum iis claram vocem. colo, quibus placebat filentium fuit; vocemque audivi. Noftra conllrutlio aliquid auguSufpicabar olim ParaItius inferre videtur. doxi quid expreflum fuiffe hoc padlo, Altiffitamen vocem audivi ; mum erat fiUrrtium , ath. e. Nullus externus fonus aures feriebat

quidem eum
adverfus
fi

in

finem

Deum tanto Hoc poftremum nullam
vel haberet,
,

ut ejufdem quereU fortius retunderentur.
,

habet fpccicm veri;

fenfus

A

&

pra\ non enim nullum unquam Mortalem, mentis fatanta potuit inceftiffe vani, atque arrogantia , ut palmam Deo dubi.<nt reddere feque Numine ipfo Jufliorem ferre futas
,
,

foret alter FaSlore fuo. Sane illud exiguis premitur fcrupulis. Prim»

commodior tamen
,

Deo

A

nae

compotem

^

(tinuerit.

Repones

forte,

Jibum hoc

teciffe.

.^

que omnia projundiffime Jilebant : I3' tamen vocem intus in pracordiis refonantem audicbam Jis & Dodrina generalis , qua ftatucretur Hoelare & articulate mihi Divinitus infinuatam. minem aliquem in omnibus Deo jujliorem ac Id quoufque in cenfum venire mereatur, at- puriorem fe dicere aufum fuiffe. tali menque cum Revelationum Divinarum ratione con- te fe alieniflimum teftabitur Nofter, Cap. 9; lifterequeat, examinandum relinquo iis, qui- 2, 3. Novi enimvero hxc ita fe habere : nuy» quid juflus effet Mortalis cum Deo ! fi voluebus fapientia coeleftis hac in parte illuxit. rit contendere cum illo , ne -unum quidem e mille 17. Exhibentur porro ipfa Or«f«// verFf. ba, vel potius , ex noftra fententia, primum refpondebit ei. In tranfitu obferves velimibi effc
.,

Id vero nego , & pernego , ifto adfpeiiu quo vcrba hxc ponuntur;in quibus inclt 'Jhe»

A

ejus

membrum,

//o»«;»f j

rius Vf. 18. Angelos tangit.

fpeSans , ut pofteEa duplicem re-

Di^
fihi

,

quod

hic eft

p
;

,

&

palam

refpici

ad

cipiunt interpretationem , comparativam alteram , alteram pofitivam , ut C\c dicam. Ex mortalis prx Deojujlus illa dari folet,

hoc ipfum Oraculum

quod Jobus Dodrinam

Num

notiffimam continere profitetur , fibi injuriofius propterea objeflum, tantoque conatu

trit

?

num pr^ Fadore

fuo purus

erit vir

?

hac, dari poteft,
eritl

Num
ac

El

mortalis a

Deo

jujius

num

modo conlpedus nam plus ponderis
fuggcrit.
Jnclinaffe

a Faiiorefuo purus erit virl fimplex utriufque verfionis , quat-

Secundo iftud prx peperit expoargutas , parumque plaufibiles. Talis eft illa Dodijf. Schmidii fic duo cola difpefcentis, ut ^ums ahfurdur/i ^o&tnns impoffitiones
., .,

inculcatum.

momcnti
in

trahat, cuivis

fibile

quid proponzt.
&1.

Abfurdum, ut
.,

JJ^IJJ^

ho

Plurimos tamen

priorem fenfum

mo

humilis

infirmus

fit

jullior
,

putem, quod
alibi

pl^ ^um
fi

quam
,

?0 con;

mWinde-

fttuftum

etiam eomparationem inferat

ut

Natura fublimijjlma , infinita pendens. Secundo impojftbile ,

increata

ut

is

qui a

Deo

Cen. 38; i6. Ez.ech. 16; yz. quje
^ifi? ^i*te faciem

abfit p"|n;

Dei jujium

effe

potius ftrua-

fadtts fit, ")3Jl i»/r, majorem habeat puritatem quam Failor ejus , cui omnia fua quin virei
ipfas

&

,

Facultates per quas purus eji, debeat
,

tur,

P/. I43;3. vel pi?

«w

Dto, JQ^.9:

qui prQtnde

fcBiper majorem habeat jujiitiant

O

3

gt>-

TtO

COMMENTARIUS
nis

ac puritatftH. Hsc etiam cirra Oraculum conftaQutm obfcurum quoqu;, atbant, credo. Sqoe intricatum, illud cjufdcm, Ohfer^umium, ijuod lujiitia , di qn^ (omparatio irtjlttuitur mter Dtum l£ Joknm , nun lamJitferfeitaJHjlitta ,Jint
tfllo

humanx penetrat. Ad hunc fcoputn itiquc fericndum citra haelitationem prituletim hiumquid Murtatts jujius ertt a Deo ? Kum 4 Fa^ore fuu purus trit vir ? Et ho*c VO{J'
AIonilepuLhrum, -mt Lineamhaccatum Dudrin^ /alutaris dixcrim: qux Deo adltituit decus

peccato

ij' ckfeifiu,

ifuaminflitia catifx

^fadi.

ordinem diviiiifini.ae fanctitaiis ; homincmquc ctiam jtijiifD<:us m» efquu Dius gratiojus ejje vuie ; fimum., xcTcque fandum , femper cxcinmare Jet tamjujlus i.t promij/isfuisji^ret. Secuudum admonet , A'e mtres in /udicium c:tm ferv» hanc explanationcni nemo Sanctorum, quos tito., quoniam non jujitjicabitur vel non y.ijius ^aDeus calamitatibus fubjecit prubandos ertt in confpedm tuo , uUus vivtns. PJ. 143. l-uij/et Jii/ittiam catife ^f J-adi: atque Juhus Sic pr^ej). |J3 hic idem valebit quod ^iQ^ etiam Nerito tam diya & infanda fuillet expertus, qusm tarr:en ipfc Deus immentu abforp- illic loci, aut QJ^ Joh. g: 1. nili quod prcfScilicet qHafiJu!/US jujlits ejjietjuxta
,

num

^

.,

_,

.,

ium pronunclat Caf.
aliaB
,

Tales iterum funt Pinedam, tertia vidi:& ituaria, quam jpfe ampleditur ; ut licet LojuLc dilcipulus; quum p> imam dc fecundam fequi dcbuilfet , de quibus mox difpicictur.
x: 3.

liurem adhuc

iiiauat

rationem
;

,

per

quam

A

explicationes apud

Deo

capi putett dupHciter

quani ab Adore., vel
ptius,
leict
,

nempe vel tantanquam a Judice. Si
,

m^NO
jiijiitiam

pli' Jujiusfuit a Deo

va-

U'd. Dillintium !ocum Cl. Coccejo tribuo, aliquid profundioris Theologia hinc cruenti ,

fuam

advcrfus

Deum,

injujliiitt

&

de
tit,

Jullifica:iune

hominis

agi (latuenti.

VerJtit

Niimijuid homu jujlificabitur pr.e Deu}

prte tailore fuo purus erit

Vir

?

Ad hxc

ita

conmientatur. Qatimjuftificatiofit exgrittia , i:f domji bomo fuaju/litiagloriari vellet apud Deum, fuajinon ejjet , quod Deus i» ipfofu/ie accufaret /;,
;

accufantem quaji , ajjeruit , evicitque. Si pofterius , molliore fcnfu exiftct , ut ju/ius cs" purus conjijiere putuit pro Tribunult fupremu , aique inde , ex fententia judicis , dtfctjjit , criminis expers. Utrumque cum iviiwti pr.ep')f.

iuquar/i

,

Deum

jtiflitia

bomo fudicarct , fua , nun
,

Jiii

Jiaridum

ejfe

apud

|2 intime conjuniitum elt. Utrumque egrcgium pandit confpc<5tum. Cl. Cocc. priorcm illum Dei Aduris vidit , commendavitque
:

aittcrn donat.i propter

nec

multum

rcfrager,

cum

fubiit aliquid

au-

fatisfa£liunem alteritis
tere puriorem
e/J'e ,

nonne judicaret fc oportpfe.

ducioris fir

tir.e :

quam Deus
ceii
tlle

Hoc
ijX

enir/t
,

dicis per/'unar/i

Deo

inagis tamen propendeo \nju.iptiorem , atquc ctiam con,

quod Deus approbat ,
fibique ^ioriolHm interpretaretHr ;
.,

fanclum

reiltim

grncHtiurem nollro contextui

ubi

fummum
tiifmit»

nec

fandum

,

nec redlum.,

KumcH

rcprskntatur

tnter jSlyriadas Angelo-

Deo.
pria
,

neque fe con/iitucret iiTti^Ku Sic Oraculum deterreret a iu/litia proin MeJ/iieijue jtijiitiam ac f.tti.faSltuKcra

rur.i Dictcccjjum

habttans

Lnmen

,

atquc

jabart Majejiatis ctrcumfulgens.
Ibid. In

unicc rccumbere juberet.

Eximia

veritas,

&

euadem

du.e intcrpret itiones priorcs,

hunc fcopum feruntur apud Pinedam, li-

vere

yiyV Linea
fldco

margaritis ferta.
infcrta

Ea

tainen

non

commode

Eliph.izo,

non utique hoc

hic fuilfet -ab fiJei ftinj.imeatum

cct in iis cumparatiu retincatur ; et\zm fandifJimos videlicet non po/Je ab umnt labe , aut feccato , im.nunes prununci.iri , eortm iftfinita Det

adltrucmti advcrfus Judtim, fod cum vel aper(•e, \e\ occHlt<e hspocrifeos convincere conanfi ; atque tandcm defcendenti ad Corruptionis

fawditate.

htiman^ vim, medullis
iiidc a
;

iplis

iniph'citam quafi,

primo fatu in onuiibufque ita adhasrentcm niifcro mortali, ut corain Deo,cujus ptiritas itqueju/fttia ciptum omnem trauffccndunt fcmper impums cenfcatur. atque liid. Hauc fuiirc mcntcni Eliphazi illuc eiiam Uraculum collineairc,dubitare non patitut Cap. I j: 14, if, 16. ubi idem Elipha,

Scd ait vir ille DidiJJimus, non video quomodo hic fcnfus cohxreat cum propolito Eiiph.izi , neque qua ratione inde colligere ptillit, Jobttm mertto a Deo puntri aut «0« debere de jujiitia Dei conqueri. Eidem didicuUas quoque reliquos iuterpretcs videtur tcuuiilc, quo minus hanc expeditiflimam vertendi

viam
,

fucrinc iiigreffi.
nihil

Atqui

li

rem

rite

,

ZJis

,

eadem

Qiiginalis aperit

haccce repetens , Fomem peccati atque ad profund» corrupio,

prupolito Eliphazi cungruenPfimu enim, hoc Oraculo, lic fumto, tius. vincere voluit, Neminem mortalcm ,qnintumvis Jti/ittm , ac pitrum, jullam habcre cauliim
pertcntes

de Dco con.ju:rendi , ac

fi

ipmtem

adfligeretur:

quuin

f

N
,

J

O B U
fn i8
^ ^

M.
:

C

A

p.

rv.

xit

WkVd^I

|W

N*?

VnDi;3
;

n7nn CC'»

i8 EcceneServisquidemfuisfidit atque in Angelis fuis notat omiHionem, lapfationemve.

f]« 19

^9
illo tribunali fimus »0tnateriam fuveamus cafligationh y ac

Jam

quum omnes coram
ce-rites,

Deo
rat.

adfligi: rigidiufque trotHari

quam merHe-

&

pimitionis e\\m\graviJfi-miS.

Si intra
nil ell

hos fines
delide-

mentem

viri

conftringas

,

quod

feriem, ut ad /^ 12. res, quoad nexum, Magna tamen me tenet fufindicare ccepi. picio , Seaindo , eum Oraculo hoc infuper abu-

&

Dei^aj, & Dominium , prseilrinxit ei oculos quod 'Jobiis e« tiam probe perfenlit; atque ita in primo ftatim congreflu commifcere ccepit & confunVideiicet Abfolutum
,

dere
nio

,

qux

accuratiffime debuillent diicerni

quas de Amico conceperat , cogitationts colorandas , & fortius Omnino perfuaferat libi 'Jobum urgendas. fuilfc Hypocritam qui fi jam pietatem »0« dedita opera ementitus fuifTet , faitem a corde do-

fum

f^uifTe,

ad

finiftras

,

.,

ex abfoluto Dei Do/ni' quod Jobus utique reverentiffime agnovit, & contra uxorem defendit Cap. 2. aliud adfligi , & quidem tam extraordinariis judiciis fecundum ordinarium curadfligi^ ex merito fum providentis: mundum huncce gubernanaliud efTe adfligi
, ,

nempe

deberet effe delufus. Hanc Hypocrifitt nunc tandem ipfius judicio nudaverat Deus prout antea eandem in finu ac rccelTa cordis haud nutaverat. Hoc ut 'yobo quoque integri perfuadcat, indeque anfam nancifcatur Eum
lofo
, ,
,

tis, integritatis fludiofos, etiamli necdum perfecle integros , foventis tamen , ac protegentis. Illud Adfligi ex meritu, minus pru-

&

ad refipifcentiam cohortandi proponit ei immenfam Dei fanSitatem , oculofque illos fo!e lucidiores, qui corda & renes pertentent, ibique fsspe fermentum detegant , ubi lumma atque ««/tr^fr/to adeflc credatur, nou puritas ab aliis folummodo , verum etiam ab ipfo homine femet decipiente. Celebre in hunc ufum prafticum illud Jerem. 17; 8, 9.
,
.,

dentcr hic adhibitum , fradam Jobi mentem obruebat , ut fe erigere in hoc ccrtamine modumque a fua etiam parte fcrvare non valuerit, quippc qui fe tmmerito adfl'iitum contendens, & jure fane contendens, (i rem ipita

fam fpedes
tiis

in Dtfenfiunis tamen c'ircumftan~ , ulterius progreffus fuit, quam par erat;

atque

tum de
,

pracfcrtim

innucentia fua, tum de itijuria non ab hominibus tantum fed
,

72D

37(1

y^V
,

Lacunofum
eft

,

Lacunis

&

lalebris

intercifum

cor prie

menfarare.

(Thema 713 hanc imaginem
fert)

aptiflimam ofintendifFc

Nota

reliqua.

Tale quid

E-

lifhazum., ex cap. fequentis fententia non una colligitur, ut fuis locis fubm.onebitur.
Ibid. In

ab ipfo Deo etiam , libi fada , nimis fortia jeciffe verba deprehenditur. yf. 18. Dubitatur lintne ha;c verba OracH' li, %\\ Eliphazi inftantis ; & validum ratiocinium nedere inftituentis, hac occafione , a Majori ad Minus. Cl. Cucc. prioris opinionis ne mentionem quidem fecit. Schmidius ad pollcriorem quoque acclinis , eam firmat er
particula

gemino hoc

£///!/;«;

argumento,

|n Ecce

;

quae

eft

compellantis
illo

;

fervatus ; atque Jobu fadla fuit Pofterioris concluiiionis vitium per injuria. le patet. Prior extus fpeciofa, intus vitiofa.

modus haud

jam vero Deum fic in Oraculo znm compellaire haud yeriljmile
dit

Elipha-

cenfet.

Adut

Revcra omnes homines
etiam punjfimi
,

,

quotquot vivunt
,

jn

ita

pofitum

cap.

ly.

15-.

&

25-; f.

,

ac juftijfimi
, ,

reliquias
,

cir-

cumgcrunt corruptce & 'tmpurx nativitatis eoque refpedu in fe coram Tribunali coclefti
confiflere

fine dubio fmt verba Eliphazi ,&iBildadi. Mihi h.'\c fecundur/t Oraculi r/zembrum \\dctui:com-

prehendk nam
leilis

nequeunt
VTziuioi-ni
i'pi.s

fed nocentes rcpcriun-

tur

;

m>kk
fuas
,

nes

timtDTn, ac proptcrea omopclquc reponentes i» foedus

magis adhuc ccemerebaAddo, vix fine notur, quam fuperior illa. ta temeritatis hanc fentemtam de Angelis ab
haec veritas,
figillo

auiSoritatis

confignari

gratite

&

'Jnfthiam Sponforis cumulatiftimam.

Inde tamen non confequitur , coutendit (lUp.ttUtor ^ nefliinera

quod nunc ifimamm a

in

mortali potuille pronunciart ; quum Dei habeat fnmmam decentiam. Dilut» funt, quas Vir Dodlus adfert , racio-

Homine
Ore

ipfius

COMMENTARIUS
& 15". nam ibi clare ad hsc verba relpicicur , atque ea tanquam Divimtus edita Ut.iiula urguentur. Praetcrea cur incredibile, competlatmn Divina voce Eliphatum ? quumdiferte prxmilerit vf. 11. l^erbum
nes, ex Cap. if.
iplij

qui P/. I04.-4.

D^mSJ^O

mimjiri; nOfl iUi

<fi:i

DomiciliMmhaudJerTarin>t,q\10<iexttAolczs,C.d-

tem non adeo validum , ndhomines aoim puhjfimos, cotJ.m tribunali fupremo impuritatn convincendos. Huncfcopum unice ui\g\t, Eecefervis fuis
in
iii.

Coele/iejin^ulari

quadam

ratione Jibi annuni.ia-

mn

credit

,

vel uon fidit; vel

quod

alii

Scd mittatur cominjinuatum fuille. teucatur tantum demonpellatio , ti %elis , l^otuilTet J}r.ttio, qust in hac particula inell. Vir Clar. hujus opiuiouis incomniodum fentire, ex incommodo , quem profert, nexu ac li Eliph.iZMS niinc Oraculi Veritatem confir-

tnm

&

commodius autinnabant, nou punit /iuiilitatem
C\.S(.hm.-dius

4

cornicum

fe

oculos con-

ratus, nihil plane vidit cum fuo additamento , Ecce iHfervisfuis non fidit , quodju^ Inlpice adjeclam explanatioJlt Jint pTd ipfo. nem, non frigus, Ted meram fenties glatixiirc

&

mMiJnm

fufcipcret
in

gelis inlHtuta.
tales JpeJLins

comparatione cum AnQuafi vero qaiOraculum mor,

ciem.
tatio
,

Languet etiam Kachmamd.e

interpreiis

Non

fidere

Deum

/Ingelis

,

quod

ar-

dubium revocare

voluiflet,,

Eliphaz.itm cum illa fua probationc explcjdere potuillet , quod libi judicium de An^^elis temerc arrogaret , corumque fanditatcm inver.cundius minueret, & deliConcludo crgo fatis fidenter , hanc barct. ipjiiif./ue Dei verba , »'«cfTe purlem Oracuii

non continuo

\

fiiiit.e

fimiHitatis

churadcrem fignantia
,

,-i6.

quam

cana z^ msjleria fua nun credat. Cl. Cocc. exiftimat eam poile eatenus admitti, ut Eliphazus a modo cogaitionis , ad modum fanilitutis tsf juJJiti.t argumentesur ; colligatqite , //»gelos Hon pojje efje perjede fundos , coram Deo ; quia nec perfede fapiemes. Meliora funt , roii; de fuo dedit. Non fidtt-, Donifunt quae Angeli , t!t opus Dei : fed aon ita boni , ut no»
•'

Omnis
giitttila
Il>iJ.

creata perfedio , wtfcintitla adj'oler/i.,znt.

pojfit eus anriihiLire

;

nifi voluntas ipfius gratiofa

ad Oceanum

evanefcat.

Ex

hac
;

pid.1

omnia

fententia mox Ujuida & limquum nwgnopere laboretur ab

Redi funt Angeli , i^ faciunt vuUintatem ejiu at potiierunt deficere. Deus , ne
ohjlaret.
:

deficerent

,

munivit

ipfos.

Non
,

fidit

,

eos

per ad

h«c dc fuo inferuille llaAil Angelos l.ipfos tcxtum jam detortuunt. Noa confugere ad quere non necelfc erit.
iis, qui Eliph.iz.um

fe Jlaturos.

Eodem

tendunt

qui

f',t3N'

verlionem contortiorem, Ecce fervis Juis no»
Jidit
.in^^elis fiiis fplenJorem pofuerii. ad expolitiones dehibi quaelitas , prccarias , frigidas ; quarum nonnuilas mox attingcmus. Contra li Deus introducatur , Majellatis imnienfae gK)riaomnemcre;itam perfcdioneni obfcurans & abforbens utrumque colon hujus vcrficuli habcbit aliquid Deo dignilliinum , ejufquc iipiritibus adminilhis haud indignum , quocunque tandem fenfu phrafcs aliquid grande prceferentes , ad An:^e,

etiamji in

Non

fignificationem Stabilitatis reduxcrunt, quam non habeant Angeli nili cumfumma a Dco dependentia ; quin imo quum plane nullam haPrclfius adhuc aliquid bcant refpedu Dei. exhibuit Mercerus , ita comnicntans , Diffidit Angelis , non e.xiflimans eos iduneos ejje {^ jatis feifedos, pro qtiibus fpundere aitdeat; is' ajjerere , eos a/> omni labe alienos , ac ujqueqnaque ab-.
J'olutos ejfe.

,

,

Intelltge , (i eos examinare velit , cunjtderans eos per fefe , fecum comparare e.vclufo eo quod in illos contalit. Mca oblcrva-

y

:

tio elt

,

hifque prae

Deo deprimendos dus trahentes, declarentur.
Ihid.
li

magnum

pon-

re diticrrc, atque in
p.er

polleriora haecce plus Jpecie, concordiam coire

quam
omnia

Originem Radicis
,

fOX

1

"^uas

cll

firmo ac
ei eft

In priori colo DHIDI? ferv^s noonul-

Jlabili greffu fait

t^-^'.
errare.

Oppofituin

Rabl/injriiM poft Chald.eum rctulere ad Pro' phetas , qui etiam mox /l,i^elt falutentur, fC

vacillure, lupfare

,

Ab
;

illa

(labili fir-

Id a Alercero retutatum , a Buldu' tio recodum, dilutiliime cxpofitum, nun"
LejT.iti.

ve

mitate fubnata veritas
fidelitafve

HDN
Hinc
,

fubnata/»^*'/,
,

&

nJTtJN
proprie
if.

;

fubnata fecuritas

alixque

quam cuiquam
eile

in

mentem

venillet,

fi

hanc

notiones fccundari*.
confidit
,
,

7'i53Kn credidit
cenfuit~

Oraculi rite fuiilet obiervatum. Qutcquid inter humines fipientta , virtute , funTfitale eminet , id jam Vf pr.tc. propofltum
p.trtcm

firmum flabilemqut

Sic

Gen.

6.

ni.TD
;

I^ONTt

ftrmum
Ea-

cKulo

")3J.

Ergo D'"!3y

^^frvi hic

iidem

inejfe (enfMtt in

Jehova

hoc

eft credidit ii.

I

N

J

O B U
Hrrfium
,

M.

Cap.

IV.
,

113

Eadem
20.

ftruflura

Nnm.

Non incommode procum T» 13 fONn
,

10: i^. iChron. 10: etiam per ufum reci,

dam, adhuc commodiorem duxerunt atque acumine vario accommodare ftuduerunt. APud Doct. Mercerum reperio , / Angelos fe''^'*^ coTiferret Deus , mn habens ratioaem doMorum qmbus eos ornauit, iUuftravit , ,nve,

accipias

tu-

1J r r r tum.fe^urum fe jectt [e cenjun m ahquo; f; Sic fecun. credens,eifidens,atquewmxus.

^
, ,

niat

eos

JloUdos
illud

,

mancos

vams.

Durum.

dum
taiem.

interiorem
1

vim Lingus X*?

IH^y^

Durius
,,,^

Nachmanida
apud

. .». u-. r r |V2N» valebit, ,nferv:sfms non

r -^ c agnofctt firmt-

^'"^ cenfeantur

Deum

,

Angeii furiofi faquam ut admittan-

ut fit vel non fidit us; potcft etiam laxiore illo fenfu capi ; quod quantumvis imrnortales, quantumvis_/^»(5/, atque a «»?<?g-/olabe humanorum fecreti; quin imo in ne
fpecialius reflringi poteft,

Hoc

Hon

credit iis

,

fccrctum ejls. Mollius Coccejus , in Angelisfuis ponitflultitiam, nemV^fi ye»jam in comparatwnem Divince virtutis,

£^

,„^^^.^^ in

^

fanSitatis fi "vellent

,

ac fierfeilionis.

Monet
,

aliis

pla-

cuifle potentialiter

^oa^myZa/^i/w^, nimirum
contendere
isf

&

cum Deo

difputare,

nutlam tamen infe fuamque fcientiam cum ipfius fapientia comparah^bemt firmitatem ; naUzmfiabi/em,folidam, ^<^- Hla conditio rifit Schmidio , fubftituenti ferennem vim Sanditatis , aut ^erfeStionis , ob tamen jufiitiam , nl fi Angelus de ea contcndere quam 77/'« aliquid arrogare policnt, aut cum fellet cum Deo , jufhtiamque fiibi majorem arroDeo contendere; quum omnis illorum coeli- gf^^ > l^^»s ei oflendere poffet , quanta ftultitia tum virtus , perfedio jufiitia , puritas , fanili- of infania efjet ; fiic ut nun tantum non juftior Deo , fed ne juftus quidem habendus cffet. Hoc tas , fane maxirna, timbra tantum flt, ad infiTiitum jubar Sanilitatis &i JHfiuix Dtvtnj: col- pafto optime expeditum fenfum hujus membri putans vir Dofius, paucos , credo , fubfcriplata, aut fi quid umbra levius, tenuiufve,coHunc adlpediim apcrit nobis ^orts reperiet, nam multo nunc ert impedigitari potelt. Mitto alios*, in Angelis ipfc Eliphazus , hoccc O-racuhrm dcnuo incul- ^'"^ » quam antea. cans Cap. if: i J. nec non Bildadus Cap. 25-; ^apfiis hanc infaniam quxrentibus ut & Fulga5-. fub quo quicquid folidi inefle cenlebitur tum, qui pravitatem^ ac LXX. qui oKUdi n in prsemiflis magnorum intcrpretum medita- dederunt. Sed non prxtermittcndus Cl. Guffponte comprehcnlum ; quamvis y-,,/; tionibus conatus, fub Rad. ^^7,1. Dmsfuafuj»«j« ego quidem a fubtihratc hic tcmpcrare maatque fubfiltcre intra comparationem t"»"a poteft , fi velit , facere , ut Angeli ipfi liin , gcneralem, immenfm illud quod eft in Crea- appareant tam obtufi, ut ftnt pro ftultis habendi. tore, omncm creatamperfedwncm, ctiam /okAdditur , fut. D'J5'» non ponere aliquid ia ge excellentiffimam,prj:umb-rare,obfcurare, de-.^ a s. r-, fed notare tantum ,petrm tdfaiiu"^" ^'' , rj.». lere . iplbfq/e Angclos quaft mhtlefficere , apud rum effe fivelit. Atqui fic plane dici-. r, 17 cum qutfolustft,& qut nomen ,.»-.^ Sandus tur quum hic aliquid ponatur , non fufpenC^Hp c « mi fiibi vindicarepoteft. Efaj.<;-j: if. &ii6: 2. f"'" ^^ "^l^ conditione , aut fuppofitione. "°^ '^^"^ *'""^."' fententiarum confiderans, Ibid. In fummas anguftias coaa^ fuerunt "«" P?^^"^,^"'" '^'""^^'^' t^^ tenaciter inhxKs opefque interpretum, quum «V«| M^^f,»,, ^'^ fum fuille Nottont , quam Lingute Analogia Frimo enim infania ihb iT7T]r\ ad Radicem 77,1 , invita Analogia, plane non admittit. revocarunt, atque pro duplici, quo pollere forma \h)n tantum recepta , commodius creditur , ulu, Jplendutt , nec non tnfantvit,
eloria coelelti confirmati
;
, :
.
.

..

ax

AW

:

.

.

.

,

yiSTsfplendorem, pzTS infaniam,fiultitiamve
intuleruivt.

Hinc

trada

illa

,

huc Quamvis in

rcducitur ad thema 71,1 ^J'
J

—*,
^

quam ad

1

.

Angelis fuis pofuerit fplendorem ; vel ut ah"is placuit ex coliatione Cap. ly. ij-. repetita negatione in Angelis fuis non ponit fplendo. rem. Tentatum quoque a Cl. Et in

T"'»' "^"^
T)T\T\
],^,
.
,

_, .

,

'j''''*- ^f- 1-

U L 0*771^7
Ne

'mDJ<
,

^

7N

j

non vertendum,
;

dixi infanientifplendeatis

Cw.

„, tnfaniatis

fed

,

nc

\.
'*'

'

\
1J2>-)n

angelis fuis peuit

lucem;
,

i.

e.

Eam

magis ma'

Jplf^^iide vos efferatts;

quod mox

^^
Toho-

fTJuZ^''h JfKittti^m , Jtoltditatem

,.-^=*''™^ ;^"^^" P^^^. '"^"''"^"'

liac ({nnm

incommQ-

hp
'

tollatis

corm,.

Secundo

nSnn "tI/t

P

114
boLi
,

C O
ab '^'jn
y

MM
;

E N T A R
rivatom
""^
^

I

US"
'^uod per
.„

alTumcre dtbuiiret Dugejlh

^Ju-L^
^

(J-Ll—f

va^

fortc.

nonnuiiquam omiui nunquam tamen illuc vcniendum nili in un.ma
Fateor
id
;

"-"-"

;.upaneHs, cxpoimur,

m

.

phral.

cvidcntla, aut neccilitatc

qu.ilis

hic nulla.
in

J,_L^_i
plicitcr

^^

^J3-'^
,

,

^iuam C<7«»«/«/ dai-^>>~''

Tcrtio,
nafcatur
fcribi

quum

Defi^ive ab
>

77,1

Ihpkal
dcdarat

bTWi}

dcrivatum hocce
frultra,

nSnin
ij^/S^ '^ i/ -^

j'

O^—«-J ^

debuifltt,

quod

fineexemplo,
r^ U Quarto r
.

m

,

^Uw-. n /Hn mutatum

r fupponitur.

Ls-^ V:^
:

i3L.«._v_jM)
-'

iL^,_3:^ ,/
"'.

j. ii„. nolubhdium nunc vocarc quis vcllet „„ L.k. «1lucrari abkntiam -r /^ u ii ur .• _ dDa^esh., ilrum 71(^1 & ,, -r f-rr^ ne hc quidem ,HfaK,am habcret quK tuilTet

vel

m
.

,-

,

,-

Humo
.

iriutus

*

vel e

mminibHS homi»is vuh:
Jhirai
,

'

^nn
,.

Tiihal
a.

autem

ejl buyyji
,

aul expan'

'

'''

,

.

'"Ipccto c . tonte
^-^^^^^

\r tormul.im

-,,

illam proprie
,

,

^^^^^

,„^_.^^,,j^

Err.,bunJum

jiLm
Ei-

nSmn^
fciverit

Quinto, quum Cl. iU*rf««j

aJ-

lapfi/>u»Ji, ant in terram e.xpa»/i,Jlratn'e.

Raduem
,

n'?»'!

,

unde

nVnD
T T
,
;

dcf-

dem

ratione

formatum /)i)-J u-J JiL>J>
Jlrati
;

T

cenderit

fub Jorw<« ,")0"in
;

/'<»«'"

a

HCT^,

Errans fHius

ncc non

y—j (JiL*^
Optarem

ex Hophal
!

fcire

velim
,

,

cur coUigat irtud

<J—^«-^» £rrd»/

,

y^//«/
,

vagabunM.
e &
i

TnT\ eiufdem 'y.

fienificationis fuiffe
.

An

.

injania

«am

ciimbbn >•'//)». ° apta huic contextui , ut dubiamputct
.'

™j equidem de
-j

cM—
i
..

'

plura,

clariora,

quam

tationem

omnem
,

!i

illa

Radix

lit

quae

poncnda
fcdi huic

non dubitcm
per

aliud

eam
,

valuilFe,

™^

'^^^

Camufi -audlor exhibet, fcd apparet therarum, quod a Gjaukirio nc quidcni
Si
,

multo opportunius.

Scxto, 7^..,«^
a:que

tadum.
re hcet
bit
,

jam nollrum
fatis
,

nSnn

illuc rcfcr-

Snn
T\br\i
c
I

fuggeritur
^tl

Analogiam

ac
.,

Lapfationem

commode

detigna,

formam
L.4t "7^3
-T-

nSj.'3, q\ix

ti\

feminea

oppodtam
»j»

a Segolato

.•"'r ._^ Taha funt nntlt: _L*.4 n?^;^

greffiis

otfercbat.

nJIOX firmiiati pedis fallentis quam prius membrum Hoc pack") habcbimus fententiam
,

^

n2-in, &c. &c. ;t'

T

Confultius itaquc
,

&

Ra^ut

^aud incongruam, pum, /« Angebj [tte
»^'«; ex ufu
ligniticantius
5"

&

ad fcricm,

jitis

ad fcoanimadverttt lapfttio-

&

hini,

&

Noftri Philologi
,

vocem
,

n^nn,

'yn
,
1 1

£/^j. 41: 10. PoflTcm

isr»otam

m

medio

reliquiirent

quam tam

adhuc

Angeiifque fuis imponit

incommoda
noris
vcl

ligiiificationc maaaflcnt. Id hoprotano Auaori detcrremus , ut ignorantiam potius Lingux fatcrcmur, quam ut, fub tanta Anjmalia, fententiam incxpliHoc (1 obfervatum Cabilem ei tribucrcnius.
fuillet

tapfat.onem.
^

w ». 1 D^CM _»

po»ere in al.quo ufurpari fan /t

potcll, pro impittare alicui, ut pcrite fubmonituin ix Cocccjo ; undc imponere lapjationemy efl imputare , ecque numine quali notare , ac

Cogita jam ipfum D^«»» introduci in Sacris , Rem Hebraicam Itrenue mulclare. promovilfct , & indultriain acuiflct muko- Loquentein , & quidcm ut Deitm ; agnofruin, qui nunc langucnt, & fcdcnt, quia ig- ccfque nil miiuis potuiflc dici, quam quod norant , quam multx adhuc partcs adfcdaj hic exprefluni. Quibus non incft nJIOX 'fmclioribus indigcant curis, prudentemque de- Jentialis ^itque infe, ac natura fua, immutti, tidercnt vel mcdelarn , vel contirmationem. ^,7;V veritas Jirmitafque qux relidct tantum
,

De nSnn
pi

noflrojainaliquidpr»luderccoe-

P'^"'^*

eum

,

qui

cl\
,

Deus Ame»,

in

iis

noii

modo
'^nn Arabum
,

notari pojjet

fcd revera notalitr ab
,

Ente

ex

J^-i

^i^y,^ in
illi

Ani-

f„y„r»e'perfeao :hr\r\ Lapfatio
Jiof citra

qnm & Lap.
toc

niMlvf. Pkilol.

monui them«ti

fubefft de-

peccatum tamen, quippe qua; orian-

IN
'^W2 y^^ ^ah""'nD
jj,j^..,j^i^
j

J

O B U
f]« 19

M.

Gap.
!

IV*

n^

i^Jamverohabitatoresdomuum quorum in pulvere fundamentum, quos conteruntadinftar DINOT D11D*
03::'

lutearum
tineae.

tm non

ma!a , fed cx fi»ita ^ngelorutM co>iditwfie, quamlicet eo ufque perfeaionis evehas, ut mens ultra fcandere ncqueat, femper tamen , refpcau Numi^is tmmenfi , arais
e-a

riri?

;

uudc Prov. i6: i8.

derivar!

folet

^^^^if^
dens
,
.

^ vu]go furiofm, reaius de,
i anrraumque relaxans.

t j-/ j LuMmdus

m^,' Alta^rt«/,

linibus
»6iJar*

conclulii
hic
:

fumas pro advertere
fin

difficultas

Si conftriaa mancbit. nulla erit , notare nunc valeat imputare,

&

rum jlSn
'.
1

Gin. ^^: 13. furcbat
debct reduci.
j

.,

ad

^7*
""

*-J_5

Sijam n/il

'^'^^^

ac quall w^a/c^Z^^^^iquorfum incIinarem\yi%Vhaud difconve/Zvi^; & SupererAiner/tia infinit^
nire
fenties
,

notaverit

quod nri/
,

,

utrique themati conrelaxationis.
,

verbum

,

quod non

frofrie

hic

gruet vis remijfionis
^^

&

Hinc
n-

fi

pofitum
i-x

a-d figurate

&

;^/r»/r;<r

^.«.«.
ad inflru-

quandammtert

for/r.f?/oK;j, qu3m/a/'f/';«r cr,

defcendat
,

noarum n^Pnfl
a

inferiores, fine cenfura poenali

,t *«#£ v/gons

liionem exercet.
Ibid.

o>niJfio

ojficit.

Hanc

fludnve tnienfions , ceffatio , potefiatem refedilfe fub
eft
:

,

exiftet r.-

l

Expofui confpeaum
/4r<!^/rf

,

quem Thema
fubminiftrat.

^j-gJ
que
,e
>|)
.

'r\T]'l

liquido confirmare

idemfimi-

'^nn ex
Sed
per
,

revocatum

,

polluifl^e

Tilt]

Cj-^
illa

falis veri fit

ut fupra

Vifum, poteft

etiam hsc Forma
Radice apud

,

tum
^

ex Camufi

Gloffa,

tum

ex adfini

n

fervile dcrivari ab

nVn,

|-,Sj^^

quod prster notionem Hebraicam

,• Arabes confervata quidem, fed tam rara, uf J^^-^; \n Auaortbus nunquam mihi occurrerit.

A
.

,

c » , frequentatur pro
,

^>a_9
>.

i'

defutt,

7

r v

Gjarthario omiflTa,

uno tantum vcrbo
,.
.
I .

attingi-

tninus fecit quara par erat
re^miljittfque esit. JJ Ji

o-mifit

,

negligentius
officio. JJ

tur in
*"

Camufo
'^
.

;

ubi extat *-C/^L_j /^

Mi

iii)L_A

&

Tardus

fuit >

m

Has

fignificationes
'» 3- f"»/.
ji^jg pgj.

fi

TPT] quoque obtmuit, ut

^

wr
if>

«»?
3-

(17(1

«<^?»«

efl

quod rMT?

'X Phraft, Remifo
eft

eorde
fejeitt

luftcumeo.

Nempe cj-gJ

luft,

to dtverttt

tempus, curas; ammo a negottts avocaadpcos: relaxavtt & remift afertts.
1

viciffitudinem Elementi tranflfumta fint, atque defcrta priori fede, in hac potifliconfederint, tum haud fciam, an poRadicem , fteriorem hanc poteftatem, aliquanto adhuc commodiorem exiftimem gtque in ea pedem figam; ut fit, Eccefe-rvis j-^,^ „g„ credtt;atque tn Angelis fttis notat cejfa-

mum

&

&

In

T

q. 3

aM »— -ffljJ

_ idem
-j

i."

tere

, '

nifi

T

j quod ^

aiterat

•,£•,.

^

collufone-m cum alio , qu.i fit animi relaxandi gratia. Clar. Golius alio fenfu accepit ,
»11

bJJi—.*
fo.

^

-

.

cTi^ofnit certavtt , dtfceptavtt

.....

h

cum

.

tp-

Mea

interpretatio
,

magis accommodata
,

ad totam phrafin
videtur,

ex aliquo fcriptore

ut

tionem, fwe defeSlu^m i^mparerrt officio : non vir -a -n /j » ™ „ r ttofum quidem illum , Icd tamen longe fubfifiente-ra & fubfde-ntem infra id quod Numini infinito debetur , cujus Saniiitati , jujliti^ reliquifque virtutibus gloriofffimis , nullus ho,^or, nullus amor, nullus cultus religiofus nulla adoratio, ac fubmiflio, vel profundiffi^ ^^> latis queat refpondere.
1 /

produaam, cujus integrum textum iiebcremus infpicere , ad genuinam mentem
percipiendara.

Ditionis Hebnfica

quoque

fuit

Vf. 19- Hinc jam porro clicitur Ratiocinium, verborum ac fententiarum lumine eximio contextum , ad Mortalium , terrceque

P

z

ver-

li6
vermiculorum

COMMENTARIUS
&

Rattoeimo hoinmis i»iie Petito. AddideTim Sfx^ to , Phrafcs omnes haheTe p»»Jus ptuj jnartt huminum ferc , atquc prxferrc iterum Alajealiquis "i^J, idemque JJ^IJX, adverfus Dci Jlatem ipfius Numinis , Mortalibuj coMditi»~ oculosproponentit. 6eptimo deimmenfam illam Majeftatem, nedum ut cum nem ipforum ante nique , ad Jobi conviclionem , & refutatiojudice \\\o fdUifltJJiyno fonteKdat , audaciufve w nem , potcncior erit hacc uratio , a Dco ipft> contra eum aperitit. Huc haud dubie direda prununciata, quam fi Eliphazus cam concinpcriodus , tribus verlibus deduda. Magna nalfc ftatuatur, ad aufam fibi ab Oratulo ifto quiftio ell, miro tamen lilentio tranfmilTa a porreftam. commentatoribus , Oraculumnc adhuc loquaUid. Hxc argumenta me ferme adducunt tur, aw EHphiiz.us i^ie., urguens KeveUtiunem *bi fadam, indeque Argumcntum a Majori ut crtdum , Oraculum ctiamnum continuan'. ad minus ncck-ns. Scilicet quum plcrique Recepta tamen opinio videtur conltabiliri interpretes Ihiwznt veri^a Oraculi Tf. 17. fini- polfe ex C'jII. Cap. ly; 14, ly, t6. nec noa ri; Eliphazum ij. 18. indc ordiri fuam ip- Cap. iy; 4, 5-, 6. ubi Eliphazus & Bildadus lius ratiocinationem, ne quidem fufpicio ulla eafdem vcritates inculcantes, verba commutant , & portrema prxfertim in totum noiplis potuit oboriri, b.cc Sareliqua, ad tinem capitis hujus , non hominis efle vcrba , fed vant, quod juri> fibi in Oraculum forte non Rcfpondcre polfujn id eos dearrogalFcnt. i)«-; iplius. Jrfr^rA/W interim hanc fententiam ut dubio vacuam, propofucrat, ad principium dita"opera fccilTc , variandi crgo , nc ipfins
ni, humilem , abjeiftam, hilo ipfo vaniorcm, conditionem,vivis coloribus expingendam; ne vcl muttire fullineat

&

Cap.'<i.

annotans

HNnJn

"«21

3'V ^'"

Hfque verbum Pr»pbe!i.e. Doih Schmid. ad yj. 18. hujus fciitcntiaj yarchtati.e meminit, ne ibi quidcni continuari Oraculitm concedens; tum alias ob ratiunculas, quas fupra difcufll Xum (imd a If. iS. ad fincm ufque capitis verba lon^e vidcamur e(fc ornatiura , qrijm Jimplicitati Oraculi Divini cunvenit. Hoc parum
llringit,

Dei verbii pugnarcnt dcnuo , fcd DuSlnnant Non pofiis contentam modo urguercnt. fuut hanc rcfponfionem rcjicere, qui Cap. ly;
in

14. vident
bie

TOX' pro 1710%
;

'« '>/«

haud du-

Oraculo
If.

pro
pro

13J
VIDJ?
,

it^m

nC'N niV'
diver''1°

Dcin
fiora

15-.

& V^N'?^
<

adhuc

VCip

&

D^Qti'

CC»

ncque

cft

quod propterea ab
,
(i

illa

o-

nSin
raculi.

converfo

in I^J

^.
non
ni

Cave
elfc
,

colligas

pinionc

dctorreamur

reddi qucat.

Quod
,

aliundc probabilis ergo Jarchtus fuppofuit

inde Vf. 18. noilri capitis

partem O-,

nou

fpeciofMm & plaulibiie fortc rcddi poOet. Etcnim primo videntur arde cohxrere verba If. 19. cum 18. atque »»0 ore enunciata; jam If. 18. pertinere ad Oraculum , vix dubitandurn. Secundo ideo
firniavit
fatis

Contrarium

,

fallor

evidum.

Eliphazus ergo iludio variavit , rem tenuifTe contentus ; ac proinde ex verborum mutatione , quin & contra6lionc , Cap. ij-. & 25-.

fada, fuperior Hypothtffis non labctatlatur.
Ibid. Dixi fupra phrafcs omnes haberc aliquid plus quam humanum ferme ; nam reve-

Oructtlum fufpicer brevius conceptum a pluri-

mis, quod 1*02^ pauxilUthim
fcrint.
'

eifc fibi
eft

perfua-

Tcnio

(\

iUud

V^^

Linea

& fc-

five jam Dei fint , five EUphazi , haec , verba., nihil grandius, plenius, prcifius,

ra

Deo
ftj^

ries nexa mar^aritarum , id eft ornaiijfimarum fententiarum ac doilrinarum , nemo non fatebitur , id de univerfa hac periodo concinnius dici, quam de uno alterove verficulo. Quarto ad initjum cap.je^. vidctur Eliphazus jam Dtvina auiioritate munitns velut vidor , qua omne os occlufum , novo impetu demum infurgere contra "Amicum , de fuaque phare-

dignius
poteft.

,

in tali materia

,

concipi aut efterri
,

Nonnihil, ad limen

in

vocula

&

Eam O fiX valere colligitur ex Cap. if; 16. & zf; 6. Hoc pro diverfa ferie Quanto magis fignificare poteii, & Quanto mi'
oftenditur.

Prior ufus placuit
l"'t

A/i;>fcTtf

aliilque, ut

Qitaato ma^is imperfedione laborant homineSy

tra jaculari.

Quinto illud ,VJ N"lp, Clama,
ineft

.

^,

to

sge

'.

in

quo

prox<ocatio

ad refpouden/*//<*,

4um,

aptius fubneditur

(^rrft^/;/"

quam

is^ctfe. Pofterior Co«Wo, fupplcnti, ^«<i«minus JuJliJicabuntHr habttantes domos luteas. Noftri poft P//f/j/ habent ; Quanto mintis fideret babitmtbus l^c. C\. de DieH non SLd\n\t.,

tcns

I
tens

N
,

J

O B U M. C
?
ftX
'

A

p.

IV.

"7
hic fpcciatim «/i/V^/»^
,

hanc vim,
ante tineam.

tentat ex ufu certiore

que menti

offert, atque

Etiam qni

^s

inhabitant domos luieas , contererent dilute admodum decla-

,

nem

Aliquid rotundius, & ncrvofius, dcratur tornata i^ufer dit SchmtdiHs , tota periodo fic tran/lata ejl habitantes domos luteas ^c. nonne
videab ipfis dtznitas eorum ? jufittice Originalts Etmoriuntur Japtentia five imagine Dei licet hominum Heftifuti ? Reae llatuit conditionem pecdeprimi porro ex Lapfu , & peccato ; nam ucfiiiii. f i [j

U

/^/^.

,,.,., Acccdo
,

vilitatemque Hlttmam dekgnat.

r ad phrafes
,

fubhnies. vere r.uiWc
lutt.

Pnma
dtdum

elt, Habitatores

domnum
ell

Ptnedaxogat

quidnam

d^ymus lutea

Doct? an
uni-

ffirdtum

S^

tgnobtlttattsiymhol^m? znfor,

&

tgnobtle corpus fignificat

quod

videtur inhabitare? ut ^Cor. 5: i. an vero lunt, quod htera fonat, ex terrea materta conjlrttj^ ^des \ Laudat pro nov.ffima opinio.

mus

1

catum
didit

dcmum DIN
ti^^m •"^
totius

hominem integrum, red-

corruptioni

_

&

murti
,

obnoxium.
.

..

Hoc ad^.
quod
unde vim

ii. preflius enncleabitur; qu!ppe

pencopx cardinem conlhtuat, Emphafin cujufque membri crelcomplexio loncere fentictur. Si non arndet ge circumduaa, en fimphcms jam vero, ut

inchnat nonnihil, Olymptodoqiii fpiritus funt , ac ccelt incoAc, cum divint pidicii feveritatem fubemt habent, quod in ipfis reprehendi pojfit, quid nobts^^^ qut ex argtlla Jiai fumus , terramque habtta--

ne

,

ad

quam

rnm^fiAngeli,

.,

&

^^^^, f^j q^j^ non videt, aliud intendiffe 0ly.^piodorum , ipfam nempe illam tTiy»*i !<«/«*
g- ^^-^^^

j^ ^^^3 Apoflolus.
,

Ad
fic

^^^^ Cl.Coccejus adhxlit

breviter

hteram quohoc, &

•J

fob
'

14- q. ^' ^

nt

':'i^
.

^IX >»» vero fuper talem
' .

.

.

aperts

Hinc fufpenfa quidem, minidubia , exoritur fubfumtio , jam nie tamen
oculos.

vero habitantes

domuum

lutil qiiorum in pulvere

fundcimentum ' atios conterunt tn modum tinete Sed & nimis fi^entcrpranunciatumce^ifeama

fequens membrum, declarans. Angelt ceelum y«»/^ incorrupttbt^s' terram perambulant , Homo a terra fe non elevat , l^ ne exli les. Prior injuriis vexetur , domo e luta indiget. Gloffa, Homo a terra fe mn elevat, pertinet

^

ad

DIID* nii^i "lCX quorum

i» pulvere

fundamentum. Mireris merito, tam tenuem Cl.deDieu r]N pro Of)N nunquam pofitum fenfum placere potuiffe ingcnio fumma ahas petcnti. C\. Clericus idem fere tenens aHa fic enim£/irf/'. i4;2i. &aHbiufurpatur. Adde quae Noldius obfcrvavit in Concord. partic. Sa- nonnuUa huc contuh"t, dofta illa quidem,fed ne quanto magis , & quanto minus , fub folo parum apta huic fedi, de Orientalium ^edibus

m
I"

comprehendi poffe nemo dubitet, ' ^
'^

quj ^

'^l^toadfolemrtccatobfdHrato.hong^mmc a vero aeM ms Boiductus, verlura hunc detor-

modo attendat ad mcum \U\id jam vero ! al- quens , pro fua Hypothefi , ad Sanclos in terutram harum comparationum fponte fug- jpduncis i^ cavemis terrje degentes , quorum gerens, C feries illuc feratur Si rogcs quod- /^,,,,;«/;.W conciltum, (DTlD & DniD» lu v u uu «^ u ^ j nam hic eligerem , mirabcre torlan , fi utrumque, quantumvis dilfidcns , hac in fede con- confundit) quique Jint contriti ^'^r Jfj';) /» Cftere poffe dixerim. Refpice tameu ^J.;)r.ei-. confpeau gencralis congregatioms. Hsc funt mox perfpicies , quidvelim, nam f]X no- vigilantis foinnia; quae refellcrc prctium non elt. Ne ChaUtus quidem rem acu tctigit qui . „ ^ flrum fefe ad utrumque colon referre & po- formulam hanc traxit nd fepulcra ; omnino tefl & debet ; hoc pafto. Multo magts notet gnim , Domus lnti funt corpora mortalta. ex lapfattonem tn homunctontbus : multo mtnus tif- ^rgilla , ut refte Okmptod. Solide Mercerus dem fidat : quod tamen tantundem eft ac /^^.^/^ domorum luteartim , fragiles , infirmt mHlto magts ttfdem nonconfidat; evidenterque fot cafibus expofiti, interttui etiam obnoxti.
1

&

,

,

;.

^

demonftrat
Ta
,

nK,
'

&O
,

fU<, in hac ftruau'

nihil aliud effe

quam jam
,

vcro

!

Mal-

Apojiolus ex hoc ipfo loco defumferit fublimius illud, i 1^/7«©.. oix/« ?
(wiiviff,

Vix dubitem Q^mn

lem tamen
9» rij^

per

modum

omnia enim adamuffim refpondent
'riD '^De',

-rd

fortiflims: illationis

jam vero! enunciatum cum Reticennihil exprimit, graviffima

non
iifiSis

quum pa'
,

fit

<«,v5,.
fuifi^e

Fivel

guram

Gracis

etiam

adamatam
5" ^fcetv

tia,

qu« dum

qus-

corpHs arguat

iiri

fic

diaum,
lidem

F

3

Ii8

C O

MM

E N
&

TA R
m.tti)Hem

I

U

S

lidem rtiit^ fuiim ta;ii in'.il;a magnoqnc ufu tradjxerj, ut ablblut^: »-5,<o» iinJe ,i (i^iiirica; natic Ilft^ch-^ iULvu,s«4»>, ri/^ji. Sio Ocell) !.ucaHi) nu^ftnTa r*iit» dicitur \ic.i; rxij>in n-u3cfiittin apaJ Nicua.ir. cll corporibus

Vjcrir

Mercertis ,perq\nm no funducus f.icluJqMe. Alii ad re' JolutioKem in pulverem applicant putantquc ,

primam rclpexh

homo ex
y\0''

hii

JtHdamentum

appellari corpus

,

quod

fit

Bajis

pu.rcfad/j, loco pcr U(/t/&. j;im adJuctu Hitrot. part.i. P.^QS- Adeatur Cl.EIJner. ad lCor.f.l. Ncc nonBar»t;f. id Eienp. HirMl. bi lube> TftU^ti rxiiuf^ pro corpujculj. yni690 tu r«J.^ Placunis & ulia repcrici apud Reyer. /-//-

&

U

/"tv.
'

Dochi/. IIurrL'us'MDial.JEj'ci>. Dignilfiaius qui liic conlpiciatur locus Aifchinis Dial. 3; J. 'H|Kh< /k y) "i»-^
;

d h.l.

licc

Dodus in illa interpretatione placuiilet qu» omnium ell dilutiirima. FuHdameMti Emble-

vehiculum animae. Id nimis argutum Argutior adhuc Hihmidius , ad Pedes h«c trahens qui iint FuHdamentum corporis. Ni fua cuique pulchra forent, nunquam Cbi
,

&

vir

ma

hic

Arufiat\;^.

non

pedcs

,

non

corpus
id

,

tcmporariamdcCignM, fcd

quod

n

S\

»-«fl»(J>- T!(Ti

«f )i
,

ioi»5

-"36<i)^,i<9i?»>
J2)!<

» 'P'J7i(

'.

»

rat

maxmie Jirmum ac folidnm cenfctur. Iftum ufum generalem Clhibet Cap. 22; 16.
DIID' pyiO
tluv'ins effufus eft

non vitam in Homiac

Trj

^ty/ it^itTK

xuu^cux

i(^ TTTiji»,

X Xnnnt t^i/>«<;>i»aei^

FundameHtum
torrent:

*<«©',«;'<' iTO^iAyii^jtiitgjt»?'?
«A»7ii(»

,

TnXux,^iti*,

<ji(

T

«Ayi^.
Si TUf

»aj-»; Jlf

»^
,

(p^^V/HS'*' to'«io3->I7ji3^,

*",

'in

i»7»5 "otiyn)&f
n'ii

eis

iisf/rjirii,

in
,

eorum. Quod ia iis maxime firmum ac folidum habctur, aqua: rit:e dif.uit, tmpetuquc
diLibttur.
tates

<tCitT /mfftiiii
Ufie^iiti

Tn^m

<

•^ux,*
,

n/ia,Xyim
''^'f >
''^

Hic

^

fpecialtns notari

Tnin

»T Jiiuitii

quam
»»«»;
/i

M{«'i« i^ijjojui). Alcdia oratio hiat, rotuiiJiorem tacerc polleb , legendo ti'k7ti ^;jif ^Aly^»»; tw' «icJnTfgV»!» , in

^

y^ ni^puhn

kiii^

>(SH

«*''•

,virefque excellemiJJimas , quas fatis^ extenuavit & deprc/lit figura prxcedcns , led Antm^ , in quibus
quali Bajis
eft

putem Facuinon corboris

tundrmentHm litum
Fucultates
rever.i

homim:
ita

ratioHulis.
,

A 7k;

i»Tp'{ i(jti(s-niM-

Nciupe
r^

7« (r«?i(^ T87I
,

Tapras-

cum

Lapfu

& Hx
ut

funt collupf^

Ocrrtactiliim hoc

jiSht,

icXf^

qusc

ibi

jam

110'
ifta

FundameutUM

S

ceireruut , a Natnra circHmdatum l^ circumfatlarn aU m.iliei» , cujus dulciffima quseque lelcus juvent , dolore vero , ac rnero , fnetiem , parit

Hominis
cui

cum

morhiis i/iJiammatio»eJ'iitee
,

,

turn cupulitaies

in pulvere (it , perpetuo adhaerefcat , etiam virtutes ipfas contagione ac labe quadam iaticiens, quac puram ac perfedlam obe-

mortalis

JJOJX quippe

corruptio

fravas

Similis omHibies morbis rnorbojiores. loci nollri coulpecius , ia quo pingitur nobis

dicntiaaiDeo prceftare non linat. Hanc myfticun vim Pulvens nemo igaorat ex Gen. 3;
19.

CIJN Homo per peccutum
ntorti

cupiditati , corruptioui,

Similitcr

Pf

103: 14.

jundim
;

habes

j

obnoxius
,

,

&

jam

vere fadus Habitator
,

IJIi''

Figmenttem nojirum novit

recordatus
;

Domus lutce
21tJ** iid

qui ut

eft

'^^^pulvis
ejl

ita

12]^ '^X

"UnJX

ISr

'3

"'^'

'JJ'

pulverem

per

quem

pulverem quoqiee

rediturus.

Ibid.
?

Huc

tenditaltcraphralis, "^^Jf^ ")t*N
;'»

mortalitate, miferix illius ory^/'«fw, ft.n' temque corruptionis denotari fatis conftat.

cum

DIID' quod quibufdum eii,quarMm
re

pulve-

fcopo univerfo quam confpircat hxcce, monere nil attinet. Confcr quae ad If. 17. funt
dida.^
Ibid.

Cum

fund.imeHtum

,

ad Domos luteas ; & bantur, velttti areuie inflabtlifnperjlruiia, quce fuit mens Jnnii. Similiter Hieron. Si domus lute.e fu»t corpora nojlra , fuHdamenta domorum mjirarum vitam huHC tcmporari.tm ejfe credcHdttm efl ; qua fubtra^a , domus luteae ruimt in
niortim.
clinarte.

ut fefc referant pronomina caducijjima corpora defcri-

Plenius hinc perfentifcas
ejerat
tertia

,

quantam

emphalin
\!^V ^^th-

locutio

,

DINDT

Mirum profcdo,

in clara lucc,

quam
2<;: 6.

Eodem
fieri

Pifcat.

&

oculis ingerit collatio Cap. if: 16. caligari potuilfe. jam refpicio

&

Non

Belga: videntur in-

Pleriquc aJ 'JD5J' Hihitatores ipfos
fupra a terra Hon elet.mjie.im .idjixnm hxrere. Ad Jorr
,

Rahbinos ilios, qui Stellam ArLluri nobis hic obtruferunt. Noa Bolducium , cum lepido

relationem

autumant.

Vidimus

fuo
illi,

commento
qui
\2,*V

congregationis generalis.
,

Ipfi

Cl

Cecceji illud
ei

HomiHem fe

iKirtyfed

Tineam tenucrunt prxftrifti couUrucliioue paulo rariorc , ^ifV 'JS*? ^
genai-

I

N

J

O B U

M

Cap. IV.
illuc

"9

genuino fenfu
faltem
//».'
i-'

abiilTe videntur.

Non probem

tlneam conterercttt (.w, pro cttius

, vel tlnca in eos 'tv\'urgente , Ut illud Cl.^<? L>:e:t,in Cler. •JuK. Codiirc. quod quxfito nimis acuminc fr.-cjcniia tinea quafi confpideclaratur , in vita mane-4te , praltis , interciente tinea , nt quum in betlis ac

quam

tlneain.

Aut
.,

nas ante tineam , pro antequam devenia' tur , minuetur difficultas, non plane tollstur. Portremo graviffimum mihi fcrupulum
injicit ipfum ti'V t'''"'') quod fecure nimis vermem quoque cadavera depafcentem fignifi"

Non

&

fedo hero

qtiie i» vejltbm hxrit , fiipsrjles , ttne.^i , manet. SubtiliiTime etiam Mercsrus , 7» ante tineam expofuit velut in potefiate C5' Domtnio commitine.e b' vermis, ab eo attertmtur ef

care, fupponi video; quum zd blattas ttneafquewfus vivus Linguce reflriSusfuifle videatur quem & confervare conati funt qui ;'« prafentia tinea
,

vel citius

quam tineam

,

vertebant.
blattas ti~

Ibid;

Nemini non compertum

nuuntur

;

quafi ante illum pofiti
,

,

isf ejus

arbi-

neafqite efle

irio perm'tjji

ut eorum cadaver in fepulcro exe.

vefies

vermiculos qui chartas , Itbros , & exedunt lentifFima confumtione. Hinc

k

dat

,

pro voto fuo.

Sub

D1XDT

facete hlattis tineijque
atterunt eos

tradcndum

dixeris

ma-

lum auBorem
billat

fubaudiri vult, Angelos , qut ut minifiri Dei id Id Schmtd'tus eatenus ampleftiturj, curent.
ut

,
:

quatenus perituras
cadaver ejus
dixerit.
t'tneis

confcriprojictenratio-

chartas

dum nemo Lattnus

Eadem

DlSOn* dem Triunum
iieic

potius referat ad

Deum

.,

&

qui-

quorfum pertinere autumat , numerum Plur. Sacrofandtum illud Mydcloci prudentius omitiUet ; quid edignitatis habet ? Adeo ut conterant eos
ell

ne vejlem fuperhi contcmnas , ut a ttnea rodendam ; non ipfum fuperbum ; quem vermi debes remittere. Hebraos inconcinnius hac
in parte

rium

locutos
JJ'i?

non

crediderim.

Agnofcunt

nim
Hca

omnes
lias
,

effe

tineam; concinitque, ut a-

perfonse Divina: coram tinea, id
contrtiioni Jubjicixnt
,

hominestt-

ita

ejficiantque ut

cfram

bum.
ries

& nunc, amicifilme Dialedus AraEvolvc Golium nollrum, ibique repe'CC"^
,

manere quo m'inus ab ea conteFelicius fubfcripfiiret Coccejo, quem tamen ut nimis h\c remilTum notat, Quos enervant coram verme. i. e. Ko redi^untur ut
iinea non pojfint

rantur.

L-i-2

Erofit tinea

hnam;
effet

nec
>

non
T^inea

»-A-C

dcriv.

fem. quod
:

ntJ'J?

.,

projiciantur vermtbus confumendi , la.xata omni vi qu.e viventes agere , regere , erigere, roboHoc autcm vita decurfu in iis arare folebat.
,

lanam erodens
Signatiffime

etiam
Efajas

,

blutta

libros

rodcns.

Cap.

fl;

8.

gitur

,

ut ea pcrpetua mors
i\

fit.

Egregius ad-

fpedus, quem,
agens, unice

JJ^i?

ttnea zffa

amplexandum ccnfcrem
conterunt eos
,

vant , i^
ante

lentis ictibus

fubjedum Ener^'^ 03'?
,
'

DD DVdx» ")0V21 tJ^r D^^SN' njD3 Nam ut vefiem confumet eos tinea ^ ut
,

O
la-

nam
ut

exedet

eos
,

blatta.

Duas

has voculas,

fynonymas

ex

Camufo

obiter

apponam.

quam
,
,

vermes
tcr

deveniatur ad tineam tandem , & cadaver malis morbifque confedum inde
porro erofuros.

ab ortu

Vcrbum

vox nCl^

'fi

iIDID

qt-'^

lamhit

,

lambendo
'Jobi

imperfonaii-

locatum, lingularem vim & gratiam fic exercret , referendum ad dolores , idus , tormenta, & malorum agminu, quibus corpufculum noitrum confli<flatur , durante viva liac Hunc fcnfum a Rabbims quibuftnorie fua. dam jam propofitum, fuperioribus illis ideo
poftpofitum putem,quod in membro prxced. Atcorpus in pulverem refolutum invenirent.
qui
ni

rodit, lanam.

Eandem vim geminus

con-

textus offeret Cap. 13; 28.

&

27; 18. Reli-

qua loca funilitcr ad hanc imaginem effe rcvocanda , demonflratum a Bocharto Hieroz. p.i.p,6\6. & feq. ubi Emblema nolfrum aeos ctiram tinea

liqua etiam luce adfperfit, vcrtens Conterent ; i. e. conterentur Jj' abfumen-

Mors ipfa Idcm nonnihil
,

demum
officit
fi

lent.

dcfcribitur

{^f zi.
''^f^

tur quomodo a tinea vefies conteri abfumi foIltam vertendi viam ac rationem com-

y

polkemse

intcrprctatio-

mendat
tJ'i^

Cap. i^: 28.

prxfertim

cum
,

Cl. Cocc.

^"^

1*7^^ IJlDDl E(

fumas coram verme

in

quo jam confpicitur
Si
g'];

stiaver vernti objeaHm.

i^th expo-

ut veflem , depafcitur eum ti' confumitur ; Si huic imagini, quse etiam arrifit Donea. dtfiirn» dc Pineda , infiftamus , aliquid grandg

^

'pfi

n'?^' 3p"lD Nim tanquam putredine

ex.

xid,

COMMENTARIUS
ci ftruaura
,,
.

... podet >-..« unex, qu*
extculpi

Cy

*^3^

>*"''

'Pf" *'*^'*
•^'/'«^<"'i;>w

iic\\<^' terendi \

quod

&

B.-/^// port

(ic

,„ "'"^V^';^ ropingerctur ,..nr.Mi.-n ^'

dem

pr3eplacuit,locum hunccc7.^ibiadducuuibus ; nec non altcrum Lp. 27;
J

commtnuens conterenfaue hominem » toto vitx luae decurfu, paulo preffius adhuc , quam Mercerus volebat in verme cadMeru dep.ijce^te.

_ Nempe i^y^
..
^

fropne

n
eft

j/,.^„-, I tundcndo t.reie

(i.

Xr

Diftiaaius hoc perpendi meretur, & contra pulchrum, quem Bochartui exhibuit, llli leutui, It-nlum , xqua lance trutinari.
Ibid.

qua^mm,;^^,^^,,,^^^^ obftat
metapbur^
neret
*'//7<7;»a
,

^r;«.« diyertltas
(ic defi-

fommlttuere.

Quatuor funt Radices
Prima

ia Arabta
V

qux

ab

rfd/yiV»o

rulccpta,

iftam

vim confignantes.
11; 8.

c£*'t>

«iCl

^ "jH,

in

v.-Jlimemur/i.

£»»^/.->«.tfrf

Scio aliquaudo duo coujungi, ut cum ipfa noEft

unde Num.
in '"

rT^-lD?

OT

Contuderunt

ftra

^"^

tinea,

infra iy; 18.

tamen

ibi

mortario, '""'*'•' I

avioii^rabibus 1
is-.-^'<>

& (^lj-—
Altera
es..

^/'W/^

Huii f»««r.

ut fuo loco oftendetur.

Tnrj
!

&
'

* HDIl^-

Loncordant quoque -n oikiitiis^oi »» •« 8»j»>b «-«»i^im&M iCor. ;: 1. & (f- -^- »'*•? ^im. <&«< i«v'iWJr»c&«<. Hic nuUa td«t«ri»/.« iuter
Habitare domos luteas
Puivere conjumi.
'''
: ,

(i^j
tat
I

•t^-^ cujus derivatum Tl^ contritus '
'

Hubere fund.imentum
vejlis

&

taMquam

a tinea cnpuri ac

PJ.

74.;^/^.

II.

&
^

Prov, 26: i8.

Tertia

Obfervo Jecuudo commodtus tunc

«C-, ,\

//jwt. {iDl, hic

&

alibi

provel

fuifle

tJ^i?
-^^^

DN31*

Covterit eos tinea;
tine.e.

quam

ftans
jFf,

Ouarta

^«>
fiftet tibi

«/^-

^'»«'-

^o»^™

«^/<,a.»,

Sic dlrede £/i-

n31,

qu-un

Niph. Pf. si:
93-- 3-

^^^-^^^. qL,^^^,

jj,^

.j-,,,^^,

^y-^,^^,^ ^^^.

^bi

19.
nis

&

38.- 9-

nec non '31 P/.

Cer.^^^^^^j^^;^^

j^^,j^.^,^
ante

^^^l,
jj,j^
i4 Accedic

2,^,3^^,
tertio
,

amiciffimum concentum du.irum Sororum. Agnofcis quoque tiuUum verbum opportunius potuilTc intl-ri huic fedi, quam /«Wc-W»

abfument

eos

tin:iV,n.

fenitus conterere, in quo hubes /.«/^^, >^«, , gr..vem , »>«>.' ^'^ , omni h,ra omn. vrm morta.tat.s, •U««..«/. ferme .ncumbentem hominia^^r/^wtf w/*//"r;.'«, <Mf^A-/rf;«a«»
ff«*
cit

W.-

qm^d phrafis illa B^y '33^ Ante faciem t:nex ouaatumvi, qucat adoUndiri , me'^^^"'^^'^^.^ n..be.uur Quarto aliquid mo^"^j;'"^^''^ , u^/'. i). 5. ubH^W/. appdlatur muiu iLtc ^. rf nO"l vermieulus
^j^^ ^^
j^^^^^^
,

ufque, adharefat, eumque ctiam
,

dum

cref-

&

^177171 Mmbncus
1^^^^^^ intento
,

,

Ui-

&

corroboratur
adfpei^u
tabis

,

quafi d«pafcit atterit-

jp^-^j^^

iu

quo

que.

Hoc

Cy

Tmea

prxberet £»«ut
,

blema lent*
11. £r<»
I

^
.•

pjoinde B'J^ 7i»m/» ipfms
,

Homims

imagiHent

confumtiows

Hof

y;

utTinea CryD Ephraimo,
'^t^J^ Jud^-

^
eft eit,

ut pu.

tredo

n Dpn^ Domu.
..>.-.*

Hoc

quic auic-

Quinto dcnique non comad reliquam feriem , led ^^^,^ tantum ad.njtarltncrvojius videtur, Contcru^t eos
^^jjj-^

colligitur.

&

^^^j ^.^
j^,^(^gj
j^^

^^^^^j^^

Emblemate

fic

lumto.

videbatur,jt<«f//o quid folidum atque integrum morfu(\M^^\,lentifquejudiciis,eonJictameiexe' Hieroz. dam. Sic dextcrrime vir fummus part.i.p.6l7- ubi & alter contcxtus P/.

cofordtdos natJes , l^ Onginem labe WTihfi pcrpetuam miferiam tn fu.s ,„y^j|^^. Habcs portrej- j-^,.jii,„s cont..befcentem.

\^^

rit,„ynam fragilitatem

,

qux obnoxia

Jit tn-

20; 12. adducitur

in

hunc fenfum:

DiJJotvis

tanquam
i>efcere
tjf
,

Quali dicetinea defiderabilia ejus. ,occulta Dei malediaione reprobos taxcx Pfahes
isf

quicquid
,

illis

chartjjimum diplvi,

confuMi

quomodo tiHta aeco morfu ahjumit

^^^^;^ doloribus, per quus toto vit.e momtnta' ^^^ decurfu contunditur, isf conteritur. re^^^^Y\mtm quemquam huic fenlui tacile po^ fragaturuin , fi Lingua eum admittere " j j dubitare non patitur proprietas ff

Nou

^^^

I

N

J

O B U

M.

Cap.
''?30

IV.
1^:3»

izi
^ny"?
^

zo /Vmane ad vefperamcontunduntur: nemine gravante in ster-

D't:'Q-

IpiD
' ^

^o
,

num pereunr,
21 ProCorar,i, A/ite: fed quidni etiam

'-'^

"^^^'

rDi-N^I
ci :

11

Ad

iftjlar^

Ad

.rnodnm'^

Hunc ufum
-^'^

vidimus Cap. 3; 24. iu

'iSn^ '23*?
requirit

modurn fanis mei.

Eundcm

denajtans rarrltos horaines eodem dic nafci isf quamvis hoc non adeo freqzienter fiat , attamen quod paucis contingit , quia oranibus
pojjet

y

iSam.

1; 16.

"|nOK

DN

pn

contingere

,

reilijfirae

orantbus attribui

*7K

atque ad dejcribendara comraunis naturce infirraitatera

71^**73 ri3 'Ji*?

-^'? /'o»^w

ancillam tuam ad

adhiberi.

Idem

vir

Doftus minus
dt
ipfa

faciem filiteBelial. Ne me /»//rfr talis eSt cenNou \ideo aliud quidquam ibi locum & quidem y«wV.t accepit, eos rejiciens qui feas. Ad faciem valuilfe ad injlar contufionera lianc a mane ad vcfperam durarc pofle haberc. apud Latinos diicas ex Plauto Cijl. 1: i, 73. concipiunt , cauilatus , ™ contundi inferre Ad ijlam faciem ejl murbus qui me macer.it. [uhHara rautationera , non lentura motum. Hxc Nempe amor melle felle fcccundijjimus ; gu- parura , vel nimtum , penfttata , eoque ipfo ad
,
.,

dextre

quoque verbum

7113*

Morte

^

Jlu dans diilce , amarum adfatietatem ufcj-He oggerens. Potuilfet ibi ad ear/i Jimilitudinem , ad ijlum modum , ad ijlud injlur , adhiberi fed ad ficjem ijiar/t babet aliquid rarius venultius, quod lludio captatum. Alibi totius

minutam pondent

exilttatera redaCla

,

qua;

non

reflit

gravitati hujus
efl

fcenas.

Si radix
,

&

riDD qus
lentos

«X-^=)

Arabum

ut in

CUvi

corporis

forrnam

,

habitnm

,

inj}(,r

,

mudumvc

,

idem

Audor

/<»<r;V^

appellare amat.

Eandem
mrni Tfo-

amplitudinem

admittit -n "D^JiJ'

Rcdiffime

Dtal. p. 2,1^. reperies, audafter aflumas lice* C[\.\Oc\ne idus, cuntufionefque indejinente*" inciimbentes : quin fi proprietiitem verbi reten" tam cupis , cave illam fubitara moraenta-

&

ergo Ab. E/ra Ci^D /icut tineam ,

&

neam mutationera admittas, quoB uno
gitur
;

iflu pera"

nam

LXX. IQn 'HD
W5»

inttr alias notiones

,

Idcm Rabbinus DlN^n* rcfert aH ut Domus lutece dicuiUur conterere
incolas
JJ^i^i
,

TsTO etirm

yalet Cudere ferrum ; tundere ulivas ; coatnndere tejlam \i\ minutiffimas particulas. Apud

&

fuos

D*J31C^

tanc^uara

tineam.

Arabes habcs

t>-S=s tutudit tanquam

in

piU

Sed

prseftat imperfonaliter

cum

refbt(^tu ad
verr/jiculi

innumeros illos cafus , quibu^ terra fubjacemus.
l^f.

vel raortario; cujus derivatum

<>-^» apud

Cjauharium exponitur n—^-i

20.

Ad

OJ—

J

'

—*

hos cafus

,

mortalcm tundentes,

quidem ab ortu vit.e , ad occafura ufqucj pertinet etiam elegans fenteatia , mane ad vefperara contunduntur. Solide Mercerus. Qua~

&

A

Ji

dicat brevijjirau tempore
,

,

ut fint horaines ve;

hit animantia «^«'^igjs

irau ne i(piif(i^ quidera

ufque ac ujque ingravefcat. Sim\lk<:v Cuccejus, addudto uobili illo Pindari fenfu.
71 5'

quorum

raortalttatis uaus

tunduntur , ut pila , mortarinm. Ipfum etiam Pifitllura fic appellari potert. Inde feCundaria vis molejiia afjciendi , vexandi , adfligendi , quafi tundere eontinuts idibus. Hinc
res

dubium nullum, quin
tam mulefiam
tali
fit
,

ITID' pcrtineat
,

^dvi-

&
,

laboriofara
,

qu2s mifero

mor-

exantlanda
,

inter continuas tujlones,
,

ETraftffei

71

<IV ti5

,

s

7i<

J

prejjuras

a>2xietates

cegriraonias

,

ufque

&

ufque inftantes
Argutatur Schmidius, quum lucutionera fignr.iiam revocat ad rigur.em liter,t inlinuari pu,

a raane ad vefperam.

Du-

plcx fubefl gratia, & Emphafis. Primo enun ab oriu vit.-e a.i uccafum ejus incumbere hos iitu,s iuculcutur. Hauc metaphoram

Q

mu'

111
nioHe
tar.
cire

C O
&
SiCH»:lj

MM
Dnm^

E N
^

TA R
modiorem
duys
\il'ili
(x.
;

I

U

Sfubminiftrare vidttur

Vtjpera in omnibus Linguis amplefliinlinuatur, hunc qucm

quam

The-

anms ^ metiuatur ^ brezijfimum , apud eum , cui rnille anni lunt unui Dtes , quin \\t vi^tliu nodurna. ll' luc tendit diclum Hii ki ^e Reps Efaj. 38: 12,

homuncioncs mcnjibm

&

ma ri3J , ex DiaUdis rtllituendum.

Imer Chai-

Syros efl momordit. Apud Arabes latior pungendi , compungendi , t^u imprej/ionent
in

facUndi

rem

,

quod

& c*

'—-ij

;

indc

n- JO'*?C'n
ilem
abfolvis
7»e.e pertcxis.

n'?''? nif

OVa ^

^ie

adnovit.e

Mordeudi poteftatcm profluxilfe
Cl. Cuccejus hocce

facilc credes.

me.

BreviJ/imo fpatio teLim
die

Utrumque Hieron\mo
/« uno
mnrido vernat
;

obvcr-

HDJ
clt

adducens mLexico,
,

fatum
jioret
;

fuit.
;

totamvitam homtHum
;

quatcnus Arabibus

«i'^«»

id

deduccnduin

rnoHjlravit

qute in

1« parvutis
rob«r<ttKr

putat a "rpj Hebrao.

Atqui Arabibus 0^-JU>
,

in jitvenibus con>ttUfi:it

{jj*

/natura atute in femoribus , tan^uant in frudi~ kus ; foflremum in decrefttu fcneilute coaficitur , ya<;w /!j;c vefperam appetlavit. Non quadrat ad reliqua nicmbra illud,^«<e in man-

Tpi

frequentiflimum quoque

y

pro punxit

,

momordit ; ne cos corrupilfe putes Radicent Hebraicam. Non elt prudentix Hebr.tis iftud

d'j

<?«j?

pro quo torte commodius fucrit matntino vernat ; forma apud Apuleptm trcqucnte. Conteras & P/". 90: f, 6. /^;.V. Non polFum quin curatius anquiram
iiernat
,

quum & derivata ejus , manifelta extent vertigia ex Hiph. Num. 1.^: j^^. Deut. 1: .^.^. qux loca alias vindicabuntur. Nollro fmiile habes Jer.

n21

nolle

redderc

repcrrantur

,

&

de/i/r»»tf,

&
iu

Z7

,

verbi

'iflD*,
I

quod habetur
»

46:

5".

!|fip»

,

quod

ex Hofhal

formatum pro
in

T'._

pro fut.

Hoph.

ex

^flDV

Schurek
,

iu

inpj*
Patuih

,

penultima fyllaba

fuum Kamets

Kibhnts

&

Dagefh forte mutato

a Themate

cum
fatis

quidcm

nriD.

C\. Coccejiis

tx Chald.

IHDS &

^^'^'-

appdht formam mixtam in?V; cui mag,

conflatam eflc

Dagefh refolveute. Sed ne id expeditum. Di.xerim potius hanc fvrmi.m ex gemina Radi,

ce ririD titndere

& HDJ

pungere

;

unde
tujl

nopere rcfragari nolim
fcras ad l^f prsec. five

quum

figura hinc e-

-Toriatur inlignis, litc Bochartt

mentem prxSane tmea
;

)Dy
vel

"lira

Emphali fonat comfunguntur

Noltram.
''««^-'>'^

tlcganter
tales

dici pottif

hHD.

&

mor-

a tinea rodeute pertuudi ; nec lcrupulo Doit. de Pinedu moverer , verbum originale nimis acrc vehemens autumantis, quam ut ?/W.e ro.Yt-w/; detur , idque referentis propterea ud divtnunt vindtdiwfi pcrpetH:s cruciatibus defj^vientem in impios. Atqui agitur de mortalitate omnes homtnes premente ac tundente. iEquc opportunum fucrit li cx nollra mente ciip'ias adiuJL.r tj/ieie, a ad vefperant tunduatitr. At inquis , 'Ttn:a nou tundititr, {"cd Jolo tadu teritur. Reiilc vero ; hoc ipfo interim imagincm iltam Tinete cu-

tanquam

compundi tunduntur. Hoc tum Jeremite contextui, tuni huic nollro, dccus ct pondus addcre nemo ncgavcrit.
paraphrafis Cl. CocRuuut Jiuuutque omries adjcpulcrum ; nitlli jitfflaminatur ,ctatis decitrfns: nufijiiam tnhiietiir Juix mortis: ijf ex rtjorte redire ad vit.im ne^jueunt. Prudentiffiletd.
cft
ceji

Pulcherrima

&

ad poftcrius colon.

mc

iltud

n^N'
rtt

DliJ?

aternum pereunt ^
exitio
tetern»

mam

rcltrinxit.

Qui dc Aaimarttm

hic agi putant, rentiu

(jxuftnf.-m 'uin^aiitix.
al;i

Appa-

mulatius adhuc implet iMortalis, qwod tam caducus , timquejragilis , qui vel momeuto conteratur , leKt.e tamcii mertalitati damnatus , per to-

tum
,A(\\.\t

vitse

iar.

curfum

idibus

lit

obnoxius,

adtcruut, niniis ell Mercerus opinatur , haec dici de hocxilis. minibus jttxta natttr.im fuam Jumptis , ut caro Jnrtt , irregenitiijite regenitus enim Chrijli beneHoc quid vcri habcat Jicio fore refttfcttundos. nunc non difputo; fed cxpofuioneni illi funexterna
:

quam

perpetita quali morte coHtun:iutiir.

NuUa damento
quod

proinde mihi ditKcultas in hoc verbo, ttd feulum : dclidcro tautum Anahjin

com'

fupcillrudam , ut argutiorcm quam Si prxfcns materi.i patitur , abjudicareni. Li»^t>i HebriStS ufus in prifca lua amplitudine £a-

IN
diirolvuntur
,

J
:

O B UM.
in ulla

Cap.
0^3

IV.

113
rDi^"'"«Vn

ii ProfeAo Nihil convulfum eft iniO' nervus eorum , qui in ipfis macerati

Din»

m
«•?•)

&

non funt

:

no:)n:j

firmitudine folida.

CApateret
,

ad

tnlia

nemo
"73X

adhaerefceret
defe-iifando ^

cavillando;
%ie
iis

nec cavUlatioms

, nec anfam-

nec ab ea alienum, quod Co^«ri:/« dedit, Nemtne manum adhibente; id cii fua fponte, citr.t

ampUando.

ferire ex origine fua

vim

,

aut

manum

allalam.
;

Eodcm & mea
abfolute hic
facere.

nil aliud fonat

quam

abire e confpeiiu Jine fpe

collincat
effe

rcdeny.di.

Ne

conjedura

hatini quidem verbi alia fuit

Q^tJTT

Hinc pro Mori , Emori, Major tamen heic lofimplieitcr ufurpatur. acdeci vis fubeft, diffijlvi ncmpe &:. de/lrui
potellas
primari.T.
,

tTnriJii^M

imprejjionem
i: S.
fic

Confer
Pofeffet,

37

D'£^'n Cap.

explanatum.
;

fem quoque, Nemine imponente
nemine majus onus inpciente
,

formari:

Non

quod

plus diflicultatis

eft in

nVJ7

,

Origine valct in ptrum^utum. Hinc fecundaria notio JEternitatis jponte fuccreIn pururn futumfevit; ut alibi prometur. reunt phrafrs eft Orientalis , idem refonans quod Latinis infolidum, in perpetuiim. Etiam

quod ex

aut aliqnid farcin.v , id efl miferice extraordinariiS quum quo; tidiano mortalitatis fuie pondere fattfcant , nc ftia fatis fponte dijjiuant. Utrumque ufum
verbi

Q^B^n ad Cap. 23:

6. illuftrabo.

(itque

Etiam; quod pollcrius
a Cl. Cocc.

tum

rite hic adhibiSuntis nihil cfTe in utroque

^. 21. Illuflris pericope decenti claufula fignatur; in cujus explanatione multi fluctus
fententiarum.

vocabulo , quod non pro matcria fubjcfta fponte femet reftringat ; atque veriffime pofi-

Vocabulum
,

"lil*

tria

denotat,
tri-

tum

effe

,

omnes in univerfum homines

Ncrvum
pertita

,

excellentiam

refiduum.

Hinc

ita fojl

diverfitas

hreviffima vita fpatia dcformari , deflrui , diffolfi , ut iu purum putum pereant , Jine ulla fpe
reftitutionis in integrum , pro prafenti feculo. Hos fines qui tranfcendere vokt in plcrifque Libri noftri fermonibus, nihil firmi ac tuti fub pedibus habcbit ; fed pcrpetuis falcbris impcditus & conftridus tenebitur.

Plcriqae id deberent fenfum periodi , grandifonis figuris contextie, cuudem imminuant, ac relaxent.
Ibid.

aliorum aliud tcntantium. admifcre vitii ut quum cumularc

Languet f.me
,

prioris

membri

verflo

Ibid.

Reflat

obfcuriffmia

locutio

^720

J3»JJ^^ jibfque afponente.

Cl. Coccejus dupli-

non tr.rasfertur exceiientia eorura. in ipjis ? id exponitur , An non omnis eorum prajtantia cum morte abit cf migrat ? quodtandera cumque fit illud quo fe mortales putant excetlereceptior
re.

An

cem oflert rationem, vel, Abfque ut alius apponat animum; vitam prorugaturus mt refiituvel, abfque ut iffihomines attendant viSic fcrme reliqui interpretes in hanc vel illam partem inclinant ; cum varictate quadam cuique propria, quas perfequi non lubet. Omnium minimearridcretmihi Schmidius ad Deum ipfum hoc applicans qui quum folus Mifericordia fua impcdire poffet hunc hiimariorum interitum , cum temporaturus
r.e
;

C\.Cocc. aliquid fortius expreflit, Non-

fuce brevitati.

ne abigitur optimum illorum in ipjis ? utique dur/^ vivunt , antequam mors ipfis excutiat omne , quod habent ,]amperit, & migrare compellitur , ipf oruni ingenium, ratio, memoria,iudtcium, & quicquid habent preciofa: dotis. Habet hoc quo fe commendet, prxfcrtim quod quafi gra-

dum

ftruat ad

fequens

nODn^ nSi
;

im22»
iterum

Moriuntur

citra affecutionem fapientice

l^'m,
luit

tum Kternum, id non faciat. Plus vo- ex mente magni interprctis. Vel fic tamen quam alii, & revera minus dixit. fenfus haud latis amplus quem & incomVerfio Jun. & Trem. exhibet Nemine difpo- modis fuis aliunde laborarc periti fatis fcndicere
; ,

Kcnte

quod declaratur,/»^ tfforum

infirmi-

tient.

tate,Jine nlk alieno failo.

Id va-lde ad rein:

& nervofum, Valde amplum eft quod produxit (Z\. Schmidius, vcrtens, Noh,

Q

2

ne

u^
ne tranjlata
ia
ipjis'>.

COMMENTARIUS
eft

excelle»tia ipfornm

,

tjux erat

hinc cxplicandum
,,

didum,
k>.4>^

alias pattlo dilu-

intellitiit

Excellentiam im.izi»" Divi-

»-/'i:f juJhn.'Un^i>>aln; qua p"t Laplum aniilla , morci obnoxiuia iit gcnus hunianuni, j'iipie-/itid3ue \ er:i dt.rtituatur. Egregius pru-

""^

ri,'

^^"

^:

4-

Miy N^
patet

i.U

nW

—,.^4

Jehova^

-,

,

Nihil apfellant.
\x\\.

LatiHime

Habcs Chirictercm Atheift»' ^u/li.. Plut. in An~

fcdo adipcftus
/i

,

liquida latis

&

dus , (ic tandcm hnaiim^ gravilTnnam delcripiionem , adfcendi:rf/«r ad huntem hujus mali. Non ncgcm

cui lubentilTlnic inhoererem, rotunda ttlici polllt perioconclufa , ut polt miferij:

tun. p. 95-0. «««re» «iXsTyV j^jif -n unti' y^Mntm »©'. /*flAV «««< dc iVior/«/j pcjtinimum

Ncmpe

dicebatur.

Alit.r /^r»:^. 8: io<5. «n ^i i.r «.-

i^U 'nnlnmt
•j=Ai«*ii

excmpla prollare, ubi fic recurratur nd primam rei Orvrincm. Scd in hac Mortalitatis noltrx exprejjijfimit ac vivdijfima pidura conimodiui/>«<»^-/»;jZJu';»d?d>w/^/«prxcciriiret. Acce,

ii

-ri

« ^«/i. J.af. Liuiatt. Ac-f/i. ih UieLmiui ^otrt^^xi'. «^«» , ,(^' qitk^;<>«i^ f.iiiit '«»t*». Lurip. llecub. 622.
'n; «? li nr.ii, i'iyn<.
,

^j»,ii'j<j^t5^

Ti

wfi» n{"Tts.

Eitw

JifT'

'OynjMs»»

^

dit

quod
,

/7"-

^?'

taUs, alius
L>f;

tlTe

U^llN ncqueat,
itldc

^/»>«« «")«"' ac

wor-

quam

qui imaginem
,

^^""'" ^/^'^'
.

••«

^*'- 94f».
,

&

iu/litiam

oriundam

perdidit.

v

,

/f. 19colores '^ paruin decuilfent.

Idcm Uipponitur

&

iO- quia alias ilU

^^"

"

'"''^•-

*""^'''=

».-.,»
'

"^

'"^©""•

_

n. cic Gravi ct:am conltruchone formatum
.
.

_

.»-.

biit

Uid. Quantumvis ergo iiiveim SchmiJian^ conmuinicandum duxi, quod illis fcrupulis vacat ; & univcrf^ pericopae cumulkim convenientiortm imponere Prufeclo Nthil cunvulfitmeli Nervus videtur. eurum in ipfis. \n Opufculu de Defed. p. 106. aliquid pra;libatuin de hac fi^rura D^thyramb,Nof<», ftylo hujus Libri congrucntiffima.
rnterpretationi, aliud

Eunp.

PhotniJJ.
ai^

601.

_
^d
,

mi»«7n. »x#t«, wfSj f »JV.

U

,iyi'xi».

Vide poiro Androm. 6^\. 1077- Suppl.
,
,

.\i^.
.

hanc

normam

\fh ^'^' aut »A,

.i_

k,

.

»,

,

uitert

vilitatis

aut

imbecillitatis

infimum gradum;
li

imdnm

primo

H

non femper

/«/^rro^ar^, fed

qucm
^.^^

tamen ulterius adhuc dcprimit
/J.-i/^.iiv^/.
,

];D3

txpius furtiter ajreverare. Sic /J 3 Cap. verti poife \\,on\u, profclo nth.i

hujus
ejl

^c.

^0«^;/^«-/.

Significatio/n./r;y:^./^';

^^^^ ^j^^jj^^jg ^j^ fecundaria

ab Or.jrtng

Rabbtm
mattonis.
2.-27.

id vocitant
.^

nin,»JXrT
,

NH He adfirccrtiffimaiwf»^/;
iSatn.

Exempla paucula apponam.

;quam

A<j</(f«

,

-P

t-i/

P

,

^«o
v.-

'

nSjjrT;rc/f<?of//»r;#»».r.wW/«/«.

&

^-^«^

>

inter .fr,»i« confervarunt.
facile

H.inc

l.Afg-. 16: 31.

7pJn
',

*n'T fuitque J:ine
.

quam

F^ariam vim
/,,/

recognofces Jud. 16:
plura.

„ ievijfimum,
,

ambnhre eum
.

tn ptccatisjeroboa-

,^

14. Efaj. 33: 20. Alibi

Quid

lit
,

CoMvuljum

,

Revulfum, Eradicatum

Nimc-

Itemjer. 31; 20. „ ., frettufus miht kphratm
mi.
,

Tp»
J.„
;

[3,1 fine filius
'

lius

.

.

_L _
17»

U'V'C'V'^

DK bum
^

Eradicatiunem
defignat

perfentifcitur , quam verbis cxprimitur. extirpationern hoc ipliim ver-

&

C<7;>.
^

19.-

lo. inlra.
, , 'j-» ^y

Habcbimus
L,

Adde //,;^. 3.- 8. profeao puer ohleautionum jer. •]:(). ubi apud Ll. (fc L);t',Y atia adhuc loca huc pertinentia rcperies , qux non nialc ab co
per£fff redduntur.utnilludex
{s»n vel
20':

^
*

'^

^^^ u iw-

»« /

^^
ui-t

jn

Prujl-ao Nihil extirpatum id quod inftirgit contrams. Sic llruendum vcrtendumque. Ad-

Origincm

duxerit.

Inlra ad Cap.
illullrabo.

4.

eunn'?

'"'"
<;o'-«r,»

^'"^''"

^'^

^'^'^'^

°"''"1'"'

^
fis
, ,

^"^«'^
quicquii robuns,

dem ufum
lubfiantive

plcnius
hic

Secundo
•»»'

;»i/«>«y7;

«x»'/-.

Intellige
,

habcre vidcbaiuur vigons
pr.tcellenti<e.

firmitatis

delignare

autumcm

|KiiJV» ,

Kihilum quid. II la vis /')'. 6. quoque adRcfpice & yj'. ult. Ca^. 3. Sulpicor flru6ia.

Ad eam rationcm & hic. Nihil Cave hxrcas in cunvulfum eft Ncrvus eorton. Ntrvis ac compage membrortim. JDcnotantur
k*trei

I
yires corpori!

N

j

o B u

M.
pleat
,

Cap. iv:

& animi fimul , ac pra:ft'rtim exceUeMiurei facultates , quibus tumere foknt Huc Ipedht adniortales, libique placere. #"^- S'\ pr.ecelUntunn jeSum illud D3 ?»'''»
moutrobique quis malit, non repugnabo , agnofcat, quod veriirimum, a ncrvo nodo
tionem iftam
ti!

ac cumulet , fuperiora omnia , quoutique fumma non alia efle poteft, quam, Non vivere Homunciones , fed in medta Morte verfari , atque adeo pcrpettrn mori ; fuamet maceratione fenjim colltquej.^idus tandem-^

rum

.,

que penitns extinilos.

Hoc uno

verbo "imi3*

pracellentiJ^,

fuccreviffe.

Non

z:igoris pr^JlaKvidctur fublimius ali-

&

confignatum
fas
,

,

&

li «4'®'

habet aliquid quod rnagnos fenhujus Libri attcudentibus
)

humano,quani quid concipi poffe ab ingenio rei Nervfis, feu ^igor nervofijfimns ahcujns ut

haud

difplicebit.

Ibid.

Idem

i'-!'©-

em.inet ex coronide

{«{'jl

appelletur

^DJ tum Pfultis diSum

N*?, ^'^'1 convulfmn.
P/. 39.

No- nODnDtitquc,

lyanguidifTime Juniits fuppiet vertilla

^2
ejl

Et non vivunt

arte.

^/27}

"^X

IIIuc redit

^yj

D1X

ProfeSo vanitas

omnis homo
audacio--

jirmijfir/ie

conflitntus.

Idem Pf. 61.

rc fenfu dhh profei^o vanitas filii hontinis atque fifimul in btlances adfcenderent , id fll immittercntiir , iili prte vanitate Jimul omnes adfcenderent
.,

id ell ipfa
,

vanitate vaniores

^

levior^es

Nihilo prte omnibus quaii pra:ponderante. Hsec ut ut grandia , ab alirstarnen ttiam concepta & exprefla repcrias ; fed Niextra Arc:b:am credo frulka hil convitlfum
invenircntur
quacras.
tbid.

aliorum Gloirema, quod nulla Jit fapiemia qua mortem evadant. Tenuius QA.CIer. ncrn ut decet fpientes. Nempe JEgre mortcm ferunt quum lapicns ccquo animo debeat rnori'. Fortius illi , quos Mercer. fequitur , prius moriuntur quam fapiant , l^ quicquam intelligant de Divina fapientia: ut Pf. 49.- 21. Id placuit etiam Cl.Coccejo. M«'w(n. fuoefre vult de Pincda,'pm in magna Jiultitia, Hanc fuE fententia:

&

.,

quoque accommcdat
Saptcntiam
hic
eife

Schrnidius;

cki-

ipfam imaginem Dei , fic denomiuatam a nobili ejus parte; fab eaque contrariam fimul infipientiam conftimans
tineri
ij'
;

Continuatkir

decentiiTime Metaphora
,

in

hunc fenfum.
in fapientia

Utiqite
,

moriuntur^

jn

mcmbro pofteriori quod fccundum Linoux antiquam indolem )ic fonarct Macerati
,

difolvuntur

^

mO

Mori

.,

iis epropter qttarn dici pojfint indigne {^ inju-' cf non funt in folida, compa£lione Jte mori : fed in peccaminofa tnjipientia , qucC ipJis ad mortem ufjue adhisret , C5' propter qtiara Ljl—*, hanc Or/g-/»f>w fibl vin- merito C5^ iufte moriuntur Addit hoc novif-

quidem non

qUiS olirn in

rat

,

.

dicat ex altero

O^-.* Med. Vaw
,

& Je
in

,

quod
aqua,

fimum efle adjundlum, nem non tantum nafci in
feStu imaginis divin^
,

ut ofienderetur homi^ peccato , curn de-

y

cxponitur Macerare

&

Macerari

fed etiarn mori ante ple-

atque
0->=*,

ita

dijfolvi.
eft

Ejus

oppofitum
,

HTJ
»'11

nam
in

nuilus

quod

Jf^ Vn & Ot^

indeque evinci , quod ; homo juftus Jtt , nedum juftior Deo. Eft hifce quod probes , efl quod improbes,
ejus reftitutionem

Pv^lihi

limpidiirima

omnia fore videntur
Originem
l*n t»!

,

!i

vixit, iftam mentatione ,

&

affumfit a coagqua qu.d colleiium compsngiuir Singulari quadam Emphali hic continetur.
.,

vim fecundariam

prcmamus znm
fapiens fuit
ilione.
,

&

thcmatis

DDfT

fitam
in

Trvxic-mn Jolida cornpa-

pofitum

effe illud

imO' "cmo

Id

Opufc. de Defcil.
fic

demonfira-

ambigat.

Si

tum.
tilla.

Apte cohatcnt

omnia: Moriendo

cum

reliquis

interpretibus

Mortem

ftridius

diftolvuntur

didtam teneamus , qua dtffolutio ultima naturje noftrs peragitur , habebimus imagmem fuperiori feriei egregie refpondentem , qu£e fua vclut putredine maceratum difjolutumqut tandem pingit yi7ar?tf/?»? , ad inftar tinece, Perpende tamen an non univcrja nollra vita appelletur mors , & ,i "imD* Macerati diffol"mntiir
.,

(jf non funt in folida compa£iion& Nihil in iis^r»2«»?, \\\\\\\ foHdum; prxfertim carent folidijjima illa compailtone mcri'
tis
,

qua: appelhuur r\!2^n fpientia
,

.,

princi^

pium

progreffus

,

& compkmentum omnium v'tr-

tutum.

Confcr Cap. 28; 11, 12. ^c. ubi e terris hanc Aftraam exulare a nemineque mortalium poffideri pluribus edifferitur. Solidiffjma

comprehendat nunc,

&

fimul

com-

ergo conclulio

,

Jujlufne abirct

a

Q

3

^i^

tl5
NuyMi^e nior!a!:n Ji^)}ii. dore fun vol i.vi 13J
foliditate
i

COMMENTARIUS
PuTHfne
effit

a Ei-

cai nomeii illud a

ceptamquc opinioncm propenfum, phranbin his commeditandis pertraCkum fuiUe in hypothclin

inditum

,

^-^^

"l33

enim pro-

Jarfhianam

,

quam

ad

l^f.

19.

latis

plaufibilcm elfe ollendcbam.

pric VJilct fjtidiri
iple

,

t» fulijum roborari.

Ecce

Nervui cjus

ni

y«//i/<i

convulfum; & omcompadio»e fifienti-e ac virtutis de/lielt JViA//

tutus ,

vivam

cUgit

mortem

,

a/^//f /«/^<;r ///«^^

tandem

difinbcfcit.

Ibid. l'crpcudautur nunc tandem hic fentcntiarum pondera , & dijudicetur a bonis Arbitris Deufuc loquatur, an Alortalis'^. Fatcor equidcui, mc autca llilpcuium, ad rc-

hac in periodo , tanquam vividiirmiis coloribus expreflam vim corruftiouis huma».e,labifc(ue,ac tabis, in medullas ipfas tmflicit.e, atque intexta; ac proindc capitalijftmam Dotflrinam, non jaui ab EHphaz.0 profeclam, cujus auftoritas hac in parte fufpeclior cflct

Sic haberemus ia brevi Tabella,

apud multos ; fed ipfins Dei ore inculcatam, qua ciimulattus nihil hac iu materia concipi
aut coulignari qucat.

^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^

CAPUT (iUINTUM,
atque

ad quemnam fandorum
X

V

qui refpondeat tibi:

.

j^
t

ver»3 z

nj3n D*::npo

tes te?

Enim
uovus
quali

yf.

i.

Exhibetur
,

Elipka^^i impetus
V icilfc

nobis hoc quo Jobum

capite

altcro

peaatu aggrcditur; ut

quem

injufitiu: fe

cou-

tatis ; quum uihil omnino in enucleationem tum aliorum, tum hujus fpcciatim abllrufiflimi fcripti, lit admictcudum, quod uon cer-

autuuubat

,

eundcm

jujUjfimos

Dco

atque vindici pucnas dare denuo concludat , Hujus autem cenfuras accrbitati pcrvincat. nonuihil taudcm coufolationis admifccre inquidcm fuperbis >-coltcudcns cipit , fefe virg,e cajlifijiere , fummijis autern ,

to validoque idu ad tiiicm propolitum rccla pergerc dcprehendatur , haud fecus ac tclum
ccrta

manu cmilfum.
Evidcntifllme apparct Eliph.tzum tau,

IbiJ.

Dcum
,

quam victorem jam
dicam

Amico
putabat
inflare.
,

vidilo

,

vel
vi-

&

gatrici fiibjicicntibits

d.ire

gratiam

;

quiu imo
ita

&
rcs

convido ut Ilypocrifeos , dcuuo
,

injujliti.e ,

Animos

gravijjlmis plagis confeilos

&

exhaiijhs

pcr-

dclicct

Janare, atquc /'« iategrum rejlituere, ut omni pace ac projpcritate cumuleniur ufque ad extremam fenetlute/N , atque f-licijfimam ex fc propagent ac relintjiiant familia/n. Nou dubitaqui fuperiora ritc habct compreheufa, bit , quin ad hauc fcricm totum hocce caput digcrcudum , atque ad hunc fcopum omnis quoque verborum ac fcntcntiarum explicatio Quicqaid itaque meditationum dirigcnda lit. huc non colliaeat, id merito a nobis feponetur, quamvis aliunde aliquid habcre poflct vel acuminis > ac gr.uia: vel poudcris ac digni;

atque

addidcrat prxmiifum Oraculum ; Divina auctoritate muuitus , majoci

fumit fpiritus ; dcnuoque in ccrtadcfcendcns , Jobiim provocat ad refpondcndum , vcl potius omnem ei dcfenfioncm ercpiam atque os prxclufum , gloriatur. Nou potert ha:c/>mofij?/ci aliorfum tcndere, quam quod fupra jam intentatum ab Eliphazo , atque , ut opinabatur , cvictum fucrat,

men

,

Jobum
nas
,

jujias

Deo

viudici
,

crimiuum

luere pac-

proximitm. Ab hoc nexu iimpliciilimo deflcdunt omnes iuterprctatioucs , & fciifum per fc clarum magut
injiiflum
culpj:
.nis

&

IN
nis tenebris involvunt.

J

O B U

M.
Ibid.

Cap. V:
Locus

lif

Non

ignotum, quam
lii

cupide ad Vidgatam verfionem Po?itificii hinc merito arripueriut irivocationem SanSiorum , neque _tacaftigati a Mercero, Coccejo^ aliis men in eorum expolitionibus facile acquiefAlienius utique , <]noA Mercero -viiam , cas. Ne angeluM quidem tillnm dignatnrtim ejj'e fim atU inclamantern. alloqtiio 'Jobum vocantem , Ergo longiarem adbnc dijlantiam ejfe tnter ipfum O' Detim , fi ne minimtis quidem Angelorum Anfam huic fenfui prseiffumfit aliocHturus. buic prius membrum per interrogationem fic ab omnibus fere conceptuni. Voca., age; num fit qui refpondeat tibi"^. isfc. Cl. Cocc. maluit E/ine qui refpondeai tibi ? Et ad -voca , age. quem fandorum refpicies ? Prius membrum Age , cita Deum in jus ; provoca ; explicat. In vanum omlibellum fcribe adverfus Eum.
:

in Difp.
raf

hic debetur conatui Clar. BohIV. pro Formali Signif. par. 3,

ubi

nJJ? attribuens primariam \'im fimi-

litudinis,

hunc fenfum c^fcnlplt , NoMtna mtya
?

fit fimilts ttbi

[^c.

Hoc
poteris

cli: ,
,

ne ttniciim qui-

homo San£it{s , qualem te fers , 'tta fit adfliiius , qui ficuti tu mala tam atgre tulerit. Ergo ttt non es San^ iitis fed dignus qui tarn extraordinarie adfliga, ris. Iflud Forrnak thematis , unde Difp. v, notiones refpondendi , adjiigendi , ^c. extundit, majori jure rejicitur, quam propofitum
ubi

dem exemplum dare

^

fuit,

tortius,

quum nihil fit coadtius, quam quie vir Do6lus
protulit.

ninil

fidiculis

circa has Ori,

gines

Eit

huc

intuh't, aliquid

quera tamcn in fcnlu quod alicui ridcre polfet.

Eum
•7»

pleniorem
,

&
?

nia.

Non

refpondebit tibi.
obibit.

Non
.,

fifletfe; nec

Rcfpondere

fic

eleganciorem miniltraret elatum, Nornina, age , nurn

vadimonium
excelfior
Jit.,

Vult crgo 'Jobum nunc

fit refpondens tibi
biqtte

Qui tuo

cajtti

refpondeat

,

ti-

deterreri a contcntione

cum Deo

quippe qui

per

ut in jus vocanti ipftim rej'Poltcrius colon ita declaratur ; fondeat. Quum te Deo oppoftteris , omnes , qui Deiftmt , Nemo nec Angelorum , nec Hoie deferent.

quam

viam

ornnta Jit firniiis. tenuit Boiducius , nifi

Hanc

vcrtendi

quod ad modum

lamentandi , & accrbtores 'fobi querelas,hxc retulerit , quales nulius unquam fanilus ufurpaveric ; & qux fttiiturn pocius deccant, fa-

minum fanSiorum
quem injus vocas
,

le

adjtitabunt

refragantes
illi

,

Deo.

Noliint

adfe con-

fugi ,fed ad Creatorern zsf Sandificatorem futim. Alia in eandem mentem ex ipfo fonte hauriri

tmimque , quam Dei cultorem. Ucrumque hunc adfpeitum compleftitur illa liabbinorum commentatio. Age verovoca, ijf profer Sanvirorum aiiqtiem , qui vel taiia pajfus , Nec tam graviter advcl taiia fuerit queftns. flidum , nec tam audaSier lucttttim tiiittrn , produces. Hi tamen refpondere non fumferunt pro fimilem ejfe , referre ; fcd fimplicem
iiorttrn

malim.

Probo quod }<"1p hic 'Judiciale efle moneatur ex ufu Cap. 13; 22. Reliqua longiufcule a fcopo recedunt, neque velletne Deus refenim Quxflio efTe potuit
vticabHlttm
, ,

&

tantum ufum
ti
j

fccuti

funt, liefpondere voca»
prxftare.
reliquis
,

pondere 'Jobo

caufam adverfus fc injlttttcnti fed an Mortalis ullus juftus cenferi poffet aptid Tjribtmal Dei , atque a Failore ftio pttrus abire. Non etiam agitabatur, poffetne Jjbus aliquem libi patronum contra Deum inventre in Ctxlo, aut in terra: fed an pro.^ttcere poflct aliquem Sanflorum , qui fe ad Saniitiatis Divinx ra.itos illos lucidilIimos_/^i;//^?^ra;w auderet adtirmare. Hnnc Jlatum controverfi.e longiffime

fuurnqtie
Ibid.

ei exernpitirn
,

Proponam

miffis

quod

mihi

omnium deferuit Schmiditts, flatuens DiJJuaderi nunc fobo , ne ind'ignabundo animo fe avertat a Deo , feque convertat ad fitiittura aliqtiem Deurn , Angelttmve qtiem deinceps pro , fuo Nitmine habeat , cui cultum ac religionem fuarn deferat. Cruda profeclo fententia,

^

filum difputationis fuggerere videtur, Ciarna , age ! eft profecio qtii refpondcat tibi ! tn vero ad qitem SanBorum te convertes ? Triumphat quafi Eiiphazus , recitato Oracuio , quo ne Angeios quidcm intam'tnatos, nedum contarntnatos rnortaies , ad pratfuigens jtibar SanSiitatis infinita , fatis Saniios ac ptiros cffe pro, nunciatur ;atque 3'''''«>», cum Deo contendereaufum, provocat, ut nunc, fi Iubeat,denuo inftet , & Faiiori fuo Litern intendat , acadtli£tus fuerit, quum quicquid efl fi injttfle Hominum Sandorttrn , quin & Angeiorum , profiteri

Dodtus mollit, & incrullat coloribus. Eo gravius erratum in hac Hypotheji, quod pcr eam fequentia quoqne explicare voluerit , quas fic impUcatiora redduntur , quain eiant.
frullra vir
quaefitis

qaam

debeat

purus es ac ytiflus es quum catifam agis , vidor, quum ^udicas; omnibus ante Tribunal

^

tuum

Z'idis,

&

caufa eadentibns.

E(t

autem hxe

tiJ
z

C O
:

MM
emori
3

E N
infacit

TA R
r\'t2r\

I

U

S
S^In*? '3 *

Enimvero {lultum enecat

nnijl

fn-.nn»

dignatio
zelus.

&

tatuiim

n.xjp
»:{<

Vi-

3

hsc

provocatio conjunfta cnin Jr'/»i.i,

&

«'/-

gelus.

qualis apud Latims in tbrmula Ib, 05" magnis //<r »a«f mortules , lenni / w««c. t ugitatioHibus ^'eChra implete. Nec non
tujione

Quicquid cft SanHorum \t\ in Ctlt, vel ia Terra, renuet tux cauf* dcfenlionem,
'

atque
bit.

te citra

uilam dubitationem condemna»

I-igurata elt orutio; quain extra fcopuiTj

/

»Aw

,

rs//?

animos

;

y

/«ir^/V»

^^^i

r<r-

^iiTtif

ad Theologicas veritates detorquere elt a»Exillimo tamen fortius fii (>e«A«yJiT«.
,

cenfe.

Eodem modo,
^iii

I

nunc

Videtur autem Semet iplitm inimere,.qui Dlvinam aucloritatcm, & vel 'Calejlis Oruiuli decifionem produxerat , potius Deum hxc ex Solio llio ac Tnbunali

refpondeat tibi. iran^at ac retundat.

foea, clama; tcce eft , Eft qui SpirttHS iftos tibi

tore, li foluni membrum pollerius cum interrogatione elferatur Sedadifuem S.wihrur,* tn vertes /f ?Ell qui tibi clamanti, tuem m:en:a»ti, in-

juriam
vel

tibijieri protejtanti , refpundeat vel £»9 Deus , cujus Oracuiur/t audivilti. Tm vero ad quem Sandorum cjnverterisl Quem tibi
,

promulgantem.

Verba {<"ip Clamavit
mdu\int
viiri

,

&
ut

njy
*na

Kefpo»dit,

judicialem

,

Defenfirem ex univerfo Sanciurum chora pjrabis ? Omnes uno ore, una mente, omnen» fuam Sanc^itatem deleii fulgore virtutum Divinarum contitebuntur , atque Deuni etiam in judiciis graviflimis, qu* cxercet, infinite jujlum , ininitc purum efle , atieftabuntur.

dillindius ofli--ndam ad Cap. 13: zi. /i/a Clai^ egu rejjwndebo ; ant c^^o caufam agam ; , iS iu reponas mihi. \t.cx\xm Cap. 14.- ii. vei
ij. Videtur

n^Sn

Refpicies

,

convertes tewet
45-:

,

fignanter

politum, ut Efaj.
defenjiunem
Ibid.
libi

21. ad op4m

ncmpc &

Klp

lio<^

uTu complediquid-

comparandam.

quid A^or facit /'^r y^, /)fr patrottos , per advocatos , per tejles; univerfaniquc adeo Litis iuntejlatwnem a parte illius qui alium in Jus
vt/cat
:

ut contra

nJl*

Refpondere

ell

illius

qui compellatur
ri,

& accufatur.
,

Nihi! habct dutJ'*n

quin imo

multum commodi,
fed
eji

non
e~
lic

cum

interrugatiune
;

cum
,

ajfeveralione
eft
;

iiunciatum

ProfeSlu

Ecce

nam

&
in
ii.

rotundior periodus,

&

ubcrior vis
/o/«i/»,

contradicere potuiiret fjbus S Cenfor. Sed vitiofiiruna erat illatio , 'JuftiJJima fcinper funt Nurninis 'Judicia, Ergo Jubus illis judiciis adflidus eft iajuftus , efl Hypocrita , meritiftimas criminam fuorum pendit pirnas. Hoc vitium argumentationis jim nuda\ ad /)'. 17. fub finem indeque colligore elt , expofuionem nollram cum tilo lufcepto intime congruerc , ac confpirare. Aliud quid ordiaem hujus verljculi fpedaas , fequenii

Nihil

intia

hos

lines fe continuillet

&

i

:

?<J",

nota indicabicur.
yf. z.
ri
,

quo
,

inelt

notio fubftantiva
,

\e\fulidi-

Quum
f-f.

alii

tatis

hac facic

Ecce

fuliditas refpondentis ti-

quod

prxtfed.

cxilfiment continuainchoatuni ; erat
,

/Idejl

cfijue tibi

ecce qui tibi in tliUM obturet.

fuhdum

refpondeat
interro-

alii

potelt

novam orationem inftitui veh'iit non magnn cxiltere difcrepantia
,

non
;

pro

Ibid. Si

quis

mallet

retinere

vim

gandi in tJ^^n, non
fet
,

incommodum

plane cf-

fitcine

yoca , age ! Nnm Jit qui refpjndeat tibi ? ad quem Siin&oriim vertes te"^. periculum
fi

hypothelibus. qu33 alfumuntur , De Pineda priores partes fequens , quiiiquc tentat vias , ntutiquam pervias , in quibus frultra moras nettercmus. B'iUucins noa
dillbnis

omnino incommode, Hnjufmodi fcrmones

mn

contentionis atque advuca (imul caufe tux Defenfures: non e.-it faue qui tibi refpondcat vel //»««#, rcl /fattic,

lubet, novae

cum Deo

decent Sa^ndum , fed potiits /iulijim \jf fataam , qui effrtcaatos animi fui mutiis non comprimens
fr.e e.xcandefi eniia ly furore
,

fe ipfnm iitterimii
qitaji
;

I
:,

N

J

O B U

M.

C

A
,

P.

V.
improbi gaudent
;

12.9

mortonijue pcroptat. Simile quid obtfiiaji verfatum fuit Cl. Cocccjo^ brevius hocce apponenti , JiuiterHm emm eji jurgari cum Deo ; qitod grazc ejl feccatum ; graviter puniendum. Hoc & ad luam opiuionem lic flexit Schmiditis ut Jobo tanquam y?«/;» , Snjatuo, ac bl.Jphema iu Deum effutienti , denuncietur perntcies, i\j<eje iic a Deo avertere , & ad alia Numina convertere pergat. In hias anguftias non fuiffet deventum , fi VJ. pnecedens Capiti Quarto annexus fuiffet, ad quod revera pro.,

Hypocrttx

&

quum

certo
radi-

ccrtius calamitas ipfos opprcliura fit, citus deletura.
Ibid.

&

Duplex hinc

fefe offert

ncxus, val-

de opportunus. Primus , ut per mvam inJiantiam adfirmctur & iilufirctur quod VJ\ , 7, 8, 9. Cap. prxc. erat inculcatum, Secundus , ut tacita removcatur , vel refutetur, objedio, quse ad ea movcri potuiffet, neuti-

quam
pcrdi

xime pcrtinet; difputationi ibi dedud» coronidcm veluti imponens atque cum farcaftica incrcpatione primam illam conviSionem Videtur tamen in Quintum Caput claudens. tranflatus hic VJ. ut verba jam non OrucuH primo oculi conjcftu, fed Eliphazi cffe Ea Interim divilio non potelt, intelligeretur. non debet obftare, quo minus l^T. i. fuperiori contextui pro claufula reddamus atquc yj. z. Novam t\oxA\amm periodum , ad VJ. S. progreffuram. Sic alios quoque aliud membrum hic incipere monuit Cl. Mercer. pro Nam J, reponms fane , projedo Jlultum
, , ,
:

rum

improhos exjcindi , ac flatii Numinis dijquum contra injlar' Arboriim excelfacapita attoUant, atquc Fortunai corum
,

altijjimis radicihus

Jundatce , largamque opulentiK me[jem ferentes prvbos fscpe ad Zelo,

typiam provocent , atque cegnmoniam & /»dignationem publicam concitent. AdfeSum

hunc, tacillime Bonis fubrepentem,

&

caftigat

coercet

defcribit

totus P/. 37. Ejafdcm Jlultitiant PJ. 73. Ac proinde haud male er

Principiis fanioris Doftrina; effatum hoccc proponitur , Projedo Jlultum enecat indignationis plena invidiu contra improbos Jiorcntes ,
concepta.
Ibid. Aliquid fcrupuli forte alicui inceflet adverfus hanc interpretationem quam Co, durco etiani in mentem veniffe video quod
,

interjicit

nitur.

iracundia is^c. Id Primo, in Jlultum

dupliciter expoira
,

y Jatuum
,

Dei
in

dejxvit

;

ergo tu "^obe iijdem accenjendus

ifuem vindiaa

Dei

incttmbit.

tum

interjcit

f«a ipfius ira

Secvmdo, JlulJatuum Jua

durum

^

videatur voces Dj^D

&

HJ^Jp. qu«

pcrimit indignatio ; dum in adfiiiiione gravius incandejcit , adverjus Deum murmurans , ac propterea a Deo plnve perdendus. Hxc per fe bona ; fcd parum apta ad fericm. Ea ex oppofitione VJ. 3. exigere videtur, cum novo fcrmone, cenfuram in illos llritlam, qui Fortunis improborum invident, eojque bcatns prtedicant , non Jine adJeBu vehementi Zelotypiit ; quum nil miferabiitus lit improbo , quantum\ is Jiorente , atque altas radtces agcnte; quippe qucm Fiilmen judtcii Divini necopinato fit taSurum, atque fua cum domo extirpaturum , in media vel mejje , vel vindemia, fuarum opulentiarum ; quas jullus vindex aliis pro arbitrio diripiendas , ac poffidendas, fit traditurus. Cernis imaginem , quam Eliphazus pinxit , ut Jobus in ca fuam cladem recognofcerct. Eum ut fortius pungeret, exordii loco prsemittit Enthymema multa cum gravitate pronunciatum, Entmvero

generatim comple6luntur omnem indignationem , & Zelotypiam , (ic Jpeciatim reftringere
;

quum

in

hoc

VJ

nihil

fit

adjeaum

quod ad hanc fpeciem invidentia manu ducat. Refpondeo eandem difficultatem moveri poffe ad P/. 37; i.

,

D^irion T[T\T\

S^

rh\V

^SJ^iy^ li^^i^TS
;

h^ Ne

exardefcas ad-

verjus malcjicos

ne Zelotypia adficiaris adver-

Jus patratores iniquitatis. Nulla crit oratio ifta , nifi abfolute intelligas Zelum accenjum adverjus improbos Jiorentes. Dices id ex fequentibus ibi patefcere. Idern ego de noftro

contextu dicerepoffum,

quum

JJ^njJ^O
/"«/-

Radices agensVf. 3. fubnedatur, /» HIJ
cra

&

amoena Jede Jlorens.

Acccdit rFNJp
atque

invidentiam
Jlorentibus

fua natura potifllmum ex Rebus

&

Opimis exiftcre aliorum

,

(iultum jugulat indtg^natio
invidentia.

:

isf

Jatutim enecat
Jii

Hoc
,

eft

,

Projedo JlultiJJimus
tangat
, ,

inde apud Latinos id nominis inveniffe, quod nimis Jot^unas alienas intueatur, ut a Ciceror.e

Mortalis

oportet

qucm

aut cruciet

momcntanea

illa

Felicitas

qua aliquando

obfervatum. Denique idem incommodum magis adhuc gravat aliorum eipofitiones ,

R

quam

I30
3

COMMENTARIUS
Vidi cgo ftultum divitcm radi- 3^pxi
:

i:'ni:"2

h'M<

n'j<-|

jk

3

agentem ik detelhtusfum manlionem ejus dcfubito. 4 Lon- -jpm.
ces

•'

^^*^^

W
,

4

qunm meam
ii.

; nam mollius eft indi^nationem Zelotypiam abfolute rcfcrre ad /lutium iu1'ideniem fortuuis aliorum ; quam vcl ad ira-

fidi fune ego flultum Radjces a^entem. l^c.

{^c ^V.
Ibid.

L'brnbo

tandcm
,

duas

fententias

tum Numen
lub

,

vel ad Jlulium impaticnter fefe

manu &
,

poltremo

Noii e(l virga Dei gerentim. quod quis adhKrefcat ad vocu
ca

quarum altcrutra obtiiiere debet. Primum. quo occurritur ohjeSlloni eo ipfo plus adfert momenti. Verba quoque linguia fic iingularem fpirant graiiam. y^i^ flultus
brutus in
^

lam

O

;

quafi

minus

rite

per ProfeJlv

ut

^1^3

reddcretur.

Habcs hanc vim Gen. ji: 17.
"'

Pf

7^: ix.
,

r\T\^ fatuus

.,

Jitnplex^

*]3*1DX
militer
i

*1"13 *^

?

iwA»;«» 'Ewa^jd'»»

n.
11,

Si12.

imperitus
ut

rerum

<\\i\

fpecie externa cipitur',

Reg.

i:

14.

Pf uS:

10,

Prov. 14; 14.

JI"),T

Enecare

,

& n^OH
non tameu Vocabula
Zeloty'

JoJ. 1. 14.

ociidere,
ti.^i'"»

pro gravi agritudine dijlruciare, epollet

Uid. Genus commcntandi, quod fufcepi, verique inveniendi amor , quo unicc ducor exigunt ut alium adiuic confpcctum hujus Joci orteram , a quiliuldam torte pra;tcrendum , quibus commodius vidcbiiur verba
,

e.\empli!, iJiblicis careret,

aifpiicere
j..^^^
.

bonis

Arbitris.
,

^grimonia indignans

&

nWP

,

TSn

necavtt

,

& iTOn

P"* ''^e tnvi.ientia huc quoque opportuniflima cllc , modo difcullum. l^atcor itaque

._

occulit

,

non

referri
;

ms
^^'^
'^"^

hanc
f'»'^'^»

in

partem niaxime propendcre
auliin,
in

ad agritudtwem enec.tntem ftuhos iavidus
ad cladem ^mimvLS injiigendam
Jignationem,
,

fcd
'">-

fecundum canccllare

per

DVD

& HNip
,

2<r/«»i

Numinis, quo
frtuna
cbrios
,

""''""
^'^'^

fokt improhos Jhihos

&

dulci

^ ^^^ & fortuaa frofpera conjifum. * ^'^^ i*a.«.i«» ^r^'.W»« Az// A.W
^"^^
'^^''»''^«
,

dcnotent improbum fe-

in medio curfu fclicitatis , necopinato evertere . om\vlb\xi<mt fortunis evolvere . in exem-

publice inJiiSlam pro
^^"'^*^'"'

exemplo

Juftitiee

Divinx.

,^

plum aliorum
lur
tacita

Hoc
,

pafto non rcmovcrefed

^^^

_

^

^ ^^^^ "^"
.,

»

^..._

,-

~


m\-

'P^^'"

>V?'-

objeaio

tantum graviirime

tnfiaretur in id,

tuin

,

A

4:9. cr.itniuimafiutu Numii^is peribiMt , afJiie a SpiC.»/).

quod

tiam vindicatricem xxA^xi fulminis mdXo% \^ pcrdere & extirpare folitam.
F/". 3.

ritn NaJiejuscunfumentur.

r."fumeret

EUpb.itui

,

Hoc ipium nunc atque fub EwiiL-mate

Si prlor fententia valeat

,

^y^ Eg»

y^r/?(;/u fubita

tcmpertatcyw/^z^^r/t

&

?r=/.//V/?.'.i',

denuo expingeret. Nonnihil

favci gravispote,•

- .«._ . L ftas?jnn cum 7

r-

;

,.

£»»/)/&i»//<-o,

off;4//'yww,five

expeneuti^ , oppofiexeret vim prudeHti.e l:\Xf\ Jluhiti^ imperitornm. Si pofterior, erit confirmatio praccedentis doftrinx per eanSimile habes Pf 37: 23, ^l*^"™ experientiam.
^

&

j'

:>3»

internecionem inferentis P/. 13^- 11, 12.

,..,_,. X36;i8,i9. Magis moveret me

Pf

34-

nN-in

DT^n mDn^
vijciris.
,_,
;

-E^^^V^^^/W»,

t

improborum

n*}<'>

/'/*//

7»1J<

AJfeq-

W

impro,

bum
ioftar

,

., violentum

tecurrens pro ijworo^o ipfo , quem proinde & hoc V\. mtendi, latis fpeciofe colllgi vidctur. Sic fcnlus forct , ProfeCio ftuham intertmct grains ira; atJue fatuum neci dabit Zelus Nuaiiiiis, fiatH fuo onrmem im^robum difperdeMti.

\S perenni

vigore pr.tditum

p.ilm.e patulis ramis diffufa. Nimis lubtiks qui Fjcperientiam hanc FJiphati con.^ L...V4 c t,- n 1
.

^^"""^
l|ic

'" '^"fi"''"^ Ecftaticam.

'^'IN Stultus
f^c

id»m qin yjf*)

imj>robus.

C\- Cocc.

diduni

I

N

J
!

O B U M. Cat.
qno
tbfIhid.

V.
diflidetur
clt

131

diaum
mate

putat ab

^W,

^ "^H^^ in

Nonnihil

inefle cenfct vuluntatem
;

„ r ji'.b:tnm :n cfHs

bro; qiioa uhis
^^^y-^^,-^^_,,-^_

^;
,

in altero memimprecantis ^ aiiis. exiunm pjrum attciiduut ad vira

prorumpentem

unde '^nK proprie defignaret

^0^,^1,011

QNnfl

quod

adfert
;

necopimtum

vnlt , <ig'Hf^ le-vcm hominem, qui fine confiHo Hxc quidem acuta, led parum lolida. b-V.
" ^
'

quid
^^^^
g|.gQ
^

ac derepente incideni
^^

atque

nufquam
Vertas
ejus

r-.-.-J...-J-. T7-"°" confundenda. U Verba '^N' trumque enucleatius in Origimm opcre Hic tantum moneho Arabtbns excutietur.

r^

;,„provifo vcnit

reddendum.
ininfionem

*^1^

execrattts [:im

de

improv:fo,

&
,

fenties

non aliam mentem ad-

mittendam
ceji
,

quam

ad

exitirtin

Merceri, Bclz^rnm , Cocimprovifnm <5c fubitarinm il

raw J) med.
fuit liquor,

,

"^IJ^

,

inter alia eire i»craf-

idem quod j-^<-^.

Hoc

po-

Durum id lius improbi hsec rcferentium. vocat Schmidins , ipfe revera durus , quum
DNHfi pofitum
^^^^^^^^^^ Maledixi
^,^^^.^^

ait

pro
^^

DNnG?
/.«?/«;..«

,

ut
,.

fit ,

ftremum transfertur ad animum tHrbatttm, cMfufum, fu, mmtis compotcm. Utnufque
verbi part:ciptur/t
,.
.
• •

„«.„...«.. habitaculo

ejtts ,«,..,.«,., .;„. in fubunnt ,
efl^e

.. e.

.. W'

^^^^.^^^_
ita

^^^
viro

nemo

V .T ,-.r/s 1«11 Sis* /t (^ -.».' pro (J^" 7irs ,oc

conccfierit , _»
_

illud

nofco.

Suum

pro Hcbralco non ago .,•:„.impofuit acu.. Docto

^|__^
leas

^^>n

proprie incrafiatus

,

frrfjj'^/-

men

;

argutum quid hinc extundcnti, quod

ab omni

ufurpatur pro ftolido ,^ cui judictum turbatum , corruptum , ac quafi /»craffatum. Sic fere Gr.cm im-^i fpijfus , crafquin fus , ad fiupidum , fiolidumvc tranfiit dtvitem ac opulentum fignat idem •^;»*!, ik'C non pingtiein & opimum. Hanc amplitudiiiem it^rforaremus , fi intra unius Libri can:

commode

fpecie veri abhorret , qunfi fpirittt Prophetico aiflus Ehphazus, pradixifiet , cum execratione foi tis , ifium hominehi fubito peMirum quoque judicium Cl. Cleriturum. rici , qui languidulam interpretationem hac
crifi

claudit

:

Qui voculam
inefi
:

DNHD
,

referum
,

ad exitinm fubitum improborum
quud verbis non
eorunt
aii
,

id vident

cellos^leftio no(lra Gra.-ia contincrctur. Hejychius nonnullas liarum Gloffaru,,: tctigit. confera^ velim Suidas paulo plures. Qu.^; taincn ilin sf.x»i; itemque xnyyiMi. confufim, plenius aliquando le carptim, diftinftius profequar. Nunc tantum obfer-

nam

de

filiis

demiim

Eum

tpfi fubiiu

pereuntibus miferia , agimr Vf feij. periide non dicuntur. Quid audio ?

&

&

vabo

fiolidum

ut nonnunquam_ fic poni lihge dtvitem exprimat nniul. iuinata idea hic miro quadraret : nec tamen cam nimis urgcre aufmi, quam\is in Lexiillud

^yi

&

co Go/w»» noftrum
etiam

^y^

''^'\i^

crafj'efceHs

,

is, cujus conditionem, fortemque, exccrarnur , ac folennibus abominantium verbis deteltamur, no» dicititr periiffe'^. imo vero pejjime eum periijfe inculcatur , quippe qui ^JJ^^ necopinaio ii-* ccEleitis /.'^«i, trilk jiiceat cxemplum , marfione amaenijfima , in qua florebat , in biuental , locumque fulguritum , converfa , qua; diris publicis itidem contaSa lugeat. Hanc vim 6t emphafui ver-

exponatur pectmix amans.

Ceterum

bum 3pJ
hic valct

haud dubie

exerit

,

quod proprie
transfixit
fic
^

^^IN ^«X?' , Stolidum radices agen. tem , talem tibi proponas , qualem exhibet Pf. 37. fupra addudus , qui & radices deorfum , & ramos farfum diffundens , inllar celfae Arboris caput effert perennemque pro, rnittit vigorem. Talem fe Nebucadnez^r gloriabatur Dan. 4: i Kram ego upima tranquil
.

CnCO

^;'m devovit & defixit , Confer Cap. 3; 8. ut autem ibi,
loci
,

ittate
f;r

ftrtdts mpalatto mco.
"W''-!'*^-

••,.

gaudens in domo mea,
T1

^

'^3'n3 pi^l
,

habes execrationes & Eliphatus non quid folus viderit, egeritve , (ed quid omnes cum ipfo boni , Numinifque reverentes , notarint , enarrare cenfendus fit. Ibid. Subefle aculeum , ad Jobum in domeflica clade pungendum , vix dubium eflc poteft. Sed probare nequeo Schmidii meii-

heic diras publicas :

&

quum

Rcftius

patulis ramis

tem

,

quafi EI,phaz:is
ctto

dicere voluiflTet

,

tlle

probe radicatui
,

taminperiit: quanto mintis 2 /»

R

ijr

COMMENTARIUS
W3
tur

4 Longcaberantfiliiejusafalute, £c conterebantur in porta ; & non
erat
,

W^Tl rrn

v:n
.

^pHT
,

4

qui eriperet.

/

a

j

[

kt

tu tdtimam m^ledi^ionem

naJes

,

cui radices

jam

Cavehis ergo tihi. Hsc frigcnt. Calidns Eliphaz.i impctus hanc ei imaXt'iem fugjjeflit , ut iutellijfcrct J'hus , illuJ exif.um ^ quu IJiliqnain ftdtita tempeJLite extirpat.e fuerant fljre>dtilfim.e ht)minum improboritm clumus , \\\ ipLlim quaque incubuiUe ac proinde ex jujicio ipji , f.imilije:jHe Huiverfuttt refeSlx.
:

qui inde /'» perpetnnm exciderant , atin mijeriam iruiucLihtiem deciderMU.. Elt \mini Longe aber.mt a iaxitute , pro anguftf.s isf mijer^is incluclabiliter obruti jacebant , cum puijliia omnium honiinum execrattone. Hoc ultimum fuggerit mihi for,

quc

mula Arahum
ettm jubeat
rruidet.

e>-XJ) i;>_j|_>y procul aheffe

/<>

,

DivimtHi
rclinqui,
Inere
^

infliclo

dum

quam

aliud coUigcn, mentas is' ipfnm poenas
nihil

Deus ; pro maxima mala cruce Propius adhuc acccdit foknnc illud
il

tandem

qui ut 7'1J< "«;!«)
,

&

i» feli'The,

0—S—A-J
qua anfa

Ne
,

procul abeas
aut

,

in fauftis

citate fecurus zi»j!Jl.e ctxlejlis

a

longo

fa/irum hunc ir^
praspararat.
Fj'.

Tibi

quali couttruxerat

&

comprecationibus

averruucationibus
,

;
,

«>—*— j

dijlitit

longius abfuit

4.

Cum
ejus

patris ruina,

des filiorum.
rMtt
fllii

conjungitur claSingulas phrales luuni habent

pondus ac momentum.

Prima

,

Lon^e

ai>e-

a Jalftte. Non pl.icet lub formn imprecandi . Longe abjiat. Non etiam cuynmin.mdi , Longe aberunt. Inculcat Eitphaztts, quid videric , quid non uno cxem-

invalefcere ccepit pro m.jle periit cIX-La , quod in Lex. GoU.tno primum comparet. Inter N.enias pneficarum , h. funebria verba.,
erat
eft
,

•>

—»—^—J
perires.

iJ

procul ahfis

,

hoc
;

titinam felix fortunatufque fupereffes

nec

plo didicerit.
pt:jfa

)}^^ falus
,

,

propvle laxitas fp.i-

unquam

Sic in H.imafa.

omnium rerum
,
.,

hic

non

eft

diredle

Divin.i opituLitio nus ipfe Salvator

aut defenfio.

Multo mi-

^jLuo

(J^-Ji^

Cf^J'**:»

uL^s L*

Deus; quod Schmidio vifum. Recte faUttem .eternam quoque fepofurt Mercerus , de filute extcrna , & defeufioiie hominum agi putans ; haud fatis tamen rcde, faltem non
Laxitas
('iptam
,

Non

juvaret

me

na:nia

mulierum
,

,

fatis ciare.

Omnino

Si occcifus ejfem pro viris

ne procul ab~

]^C'v
fis.

hic

&

omnium banarum rerum aburiduntian». in qua lixc bami(ignat
.,

Ad

hscc Tebrizius

(^iX^ ^

0>*-w

i>

Ha

floruerat.

Sic Arabibus

^*^
,

,

2"*^
,

&

A-juu*
,

ert

tmniy copia
,

commoditas

vp-

ul^JLJl Cj9j (iX..LA )j5 J>a*^^' OJ45
i_j\s

portunitas

opuletftia

&

affluentia,

qua quis
vis

*L^jJ)
t_i)

cjij iij^j

OOJJ

L.*£=9

ia fpatiofijjitna

luxitate

gaudet.
elTet

Eadem
>

Ca5Ja
fis

t30A> cMv^' ^'

procul ab-

itMtt
to

io

*-«-«>
ut
tria

,

quod

TW^
iibfuil/e

<^^"^"

fuperiora cxhibent tres furvtas fegolatas Hebrxorum. Ab '\\U ydmlaxifftnta

Jod

,

id eft ^ ne pereas. Eft formuls quje mor, tuo accinitur , cum faufta quaji comprecatione. procul abfuit , valet male periit ; ut i»

Nam

tapia

bunarHm rcrum

,

procul

dicun-

AkoranQ

,

^HemadmodHm

pracHlJuit Themodfsnati»

IN
:

J

BU M
D'ivo

Cap. V.

133

D^^^n D'05f

n^tJ'"!

inriD»

»3 6
»^/(0.

mefTem famelicus 5 Quippe cujus vel e fpinis rapiebat depafcebat ; eam: abforbfitque Everriculum opulentiam eorum. 6 Nam

&

pro

,

//:«f /« imprecationibKS tnale pereas.

,

procul

abjis

,

lud Jlcorani Sur. 23: 79. (>jjuw
<_)'(>C
)

^r-^-^^-z

L-A^
profun/''"'''*

j

^^^^

Aperuimus contra
Extat

Ibid.

Altera formula

"irCD INDTI

adeos

De Conteraatur in porta. damnatione icterna., accepit porta inferna , Redius de forta jndiciorum pleChaldiCHs. rique ; in quem ufum extat Prov. 22: 22.
ritate

huc gravius quid confignare debet.

Obfcu-

portam m.iximi fuppHcii.
elegantis formula

&

non

caret

dioris

^JDp

"iPtJ^

,

&

excidii,

apud

neat

,

nunc

Efaj. 28: 2. qua; an huc pertiHic addifcutcrc haud vacat.

"IJ^iJ^D 'Jl^

N3in

'^K ^'^ conteras pauferem

Hinc Mercertts vellet , opprimentur inforta. in judiciis , nemine miferente ; a/ parens kuI/f^^ o»;«^j opprefjerat. lius juerat mifertus , Magis illud Cocceji arrideret , z// ;»//</?/ confundebantur , %?' conttindehantur , cor^»? ?r/>analibus. Addidit Schmidius , o^ *j alienum vapulare , ij«2; carceri , icfervituti mancipari. Non multum hinc abeunt qui in porta, exponunt,
,

fpedus cum grandior, tum convenientior ad Cladem Domus Jubaj; ; quam his coloribus adumbrare quoque voluiffe EliphazH/n omnia fuadent. Conf. Pf -ji: 4. Ibid. Adjuvat hanc interpretationem tertia
formula "^^VD J*N1 Languide Schmidius
,

^

nullus

erat vindex.
,

refert

ad

Eum

qui pro

miferts ebaratis aliquid pecunij: numerat , eof.^ que averberibus, carcere , aut fervitute redtmit.

Obfervavi

in atrociffimis calamitatibus locutio-

in publico
dente.

,

^«/(J

civitate infpeSlante

;

&

applau-

Aliam adhuc faciem oftcrunt LXX. primere Vindicem ^Wqxxemprigfentem ac pr.etanquam menjtsAe/Sg^i&HWTw» «7n Jvgjiis i)oTs'»ia» potentem , qui m^nu fortijjima affercre valcat dicabula\\dfL\\ctX., ofiiattm vidum quaritantes Sic de Deo ipfo Pf. 35-: 10. Quis opprefjos. & repulfi. Id habet,quo fe commendet. LiAd genui- ficut tu 1'^ 'j^iD Vindicans pauperem ah e» ccat tamen aliud circumfpicere. num fenfum prselucere forte poterit fimilis qui fortior eji quam ipfe , pauperemque l^ ege;
.,

nem hanc

frequentari

,

&

7'VQ

fpeciatim es-

fcntentia inf. Cap. 34:
ts'

25-,

26. immittit noiiem,
,

num
Ne

a

diripiente

eum.

Contra '^^fO

p{>$

conteruntur

1N0T

1

eadem forma
Infra

quse

Deut. 32: 39.

&

in

noftro
;

contextu.

improbos
eft
,

defligit

tos; in loco fpcilantium. in theatro

Hoc
divin<e
,

tanquam
Depingi-

difcerpam Z Leone , cui c^m
quet
id
,

,^

Job. 10: 37. P/. j-o: 22. nullus fitVindex. 'E&metaph.

pradam ex
didus

faucibus

extor-

in loco publici fuppficii.

lari

't\<>-^

fuit "j^^fO-

Clarum

tur

ibi

exemplum juflitia

uno idu ever-

tcntis

& conterentis fuperbos
,
,

metaphora defumimprobis,

ex Efaf f: 29. Hof. 5-; 14. Mich. f. 7. Pf.y: 3- Difcas hinc quantaemphafi pofitum
fit
7,-

ta afupplicio pisilico

quod D'I^ti'"T

VlfD

jW

Jfid. 18: is- J^f-4^-- 22.

&

hoc

43: 13. Dan. 8: 47. Ex omnibus hifce locis tis , infligitur. Eandem fcenam &hic aptifii- elucet, prajcedens membrum exprimere ^r^nemo neget. Hanc habebis , fi vertas vius quoddam Judicium De\ , uno iilti ita diConteruntur in judicio publico. Intellige ^npor- fperdentis , ut nulla cujufquam ope , nulla arte , tam & Tribunal ipfiusZ>«', quod erigit, quum nulla manu, exitiumdefendi aut averti queat. «xtraordinarium aliquod judicium exercet, im- Rotundius hinc ad mentem meam repraefenprobam Domum quafi fupplicio publico madans , tari poffet. Longe aberant Filii ejus a Salutet
eft capitibus fceleratis

&

a judice damna-

mam

&

ignominiofiffime
,

cum omni

pofteritate difperdiffimile elt
il-

^ conterebantur
avertere vaUbat.

in judicio ,

quod mtllus vindcx.

d«ns

atque extirpans.

Non

134
/7".

C O
,

MM

E N

TA R
poflst.
x^i:

[

U

S
tibi

f. Intcr obfcurillimos reputandui hic verliculus; ad qucm omnia tentata a pricla-

ris

elicitndam.

lucis fciinilluhm excutere vellcni , ti* nis vix torer. Striiigani qua: oniitti ncqucuiu, quiquc ad Veritatem tutius eruendani prxluccbunt. IbiJ. Ad prius membrum obfcTvo diverfif-

ingeniis

ad

aliquam

candem vim Joit' tat. if, i6. Sfar^ctnr fufcr amatnam ejus mJn. Jvmem J'uljitr. Deurjura radices ejus arehent
ij
liefuper exfcinUetur Meffis ejus.

Sed ecce

Si cun(?ta

Adlbi^is

candeni picturain Dwnus jiorentijjima de /«provifo fulminiiius tacl.s is ambujl^ ; ut nullum relinqui queat dubium , quiii & hrc -^typ Mejfts tribuenda

fimam

inflitui

coluerentiam

,

aliis

"1:^« re-

icxtnubvts ^d Filios; ^Wh -ini PiHretK f.imilijs \ aliis per metatlKlin ad aliqucm /'^«/'cn-»» 6c abjeilum huminem ^ cujus nie[/'em j.imehcus dl----~
'
'

Ht Stulto tJ^nt:'^ Radices agenti , qui ut deorfum ^rwwi ita , dcfupjr f^/^/y/aj- vigcbat , atque jam i» ipl,t Auiumnitate fortundrum fuarum cri^t conftitutus.
-

£adem imago

Joii. ic^: 19.

^

Jiadix

men

ros pernoilahat

Ita

nonnuJli; Cocc.

m

kc. prxfcrt tamcn relatione n.atraii, Qriod mejjis ems elt fumelicus comcdet. Cl. Coccen placuit, Adeo «tmeUemejuscomcderet. A ^.iVW/. fupplotuv,idem e/l, cujus mejjhn &c. rec^e ad Stut,ej/em eius
,

---^^•"- P.^^cm in autumn.tate me.i. 'if-'" ^<-Pr3=lcntatur^r^.r/. /««,«,/« l,onor vi^or^ue

""-

tnm RadicLtem

FotuilFct , mco rcducenti. judicio, limplicillimereddi, Cu,us . \ idclic.t homii.is florcutiffimi , me£h,> f.imclicus dep..j\eiat. Refumirur/W»7y: 3. fufcepia; utque

^'J";

11convenientibus colJribus confumm.uur. "^"'" m^'"cnto, omnia tuennt dcpalla, atlam convenieutium tamcn neglcaam vidco que conlunua. 2J,'1 tamilicus proprie C<<nam r,iefem hic accipiunt omnes de ^«•//J-.v.r, ^ & froventu agri , qucm quum percepturum vo ventri prxditus ; ut oftendit «-.^^y ampU ' fe putabat improbus , fubito amifcrit, dcpaf.. ... ,„„„• cavitate -- . /, ventris ^,,,;,^,^ Juit : Uem , ruous i^f vorjx; 1 ] i-orax f."' J"' <J tum z paripenbus , vcl errj>iij!if , ac /'ru'^/»»/rjulpicor «.r" ll^^^^i 3^-^ diclum Luhus. Longius adhuc abiit Schmi.iiits , qui i"'*minus felici acumiiie taM.vn hinc extundit pum , qucm rjiXc^.,-,^ appi:Uat ^Jlfylus. Amaut nempe Lpitbcta aiiimaiium pro iplis ilediiiionem agris Jlulti ir,imij/.im ut Vfx frujerjnt tantum, qnantum J.imelicts feu pau- animalibus , quibus apponuntur , frcqucntari. Sic Arabes mille noinina Lconum prsberc peribus relin(jui Jolch.it in agris : ut proinde opcpolFunt ; millc aliarum rcruin , qux />of/«V»>f* pretium nonjit ijli Jluh» , ut ipfe metat Jed mepm fuam tiltro paupcrihus reVinptat , efithetis infigniri folent. Pro 2yi ^Xf Lufarcens fumtibusfiiis ,ijHOS mclfis mn jtt e.xx- ^, y;,^,/;,, ^ ^yT «.A.^W , euatiira. t..x fublimi lcrucntia tam humilem ,, f^ ,, isque iterum pro pr.tdone me.xplebili. Colle. ,-, t. ,, _ lenfumnoncxpedaircm. n'Vp h-ibet ampbm ^i^,^ ^os Jeremi.ts Cap. compleditur y. 6.

*-"J ^> i'"'*'"^' "i^ m.ituritutem uim perturbo , ^raj]atoriJc,u. ^'''^'.'" ""P""' ^ta dir.puit uno d.c uno

')'"''

^l^f ""ffSN ^"^%
f'''"'^

'^'^^t^tff f-io fruitu Juperbientis guau; ut vf. ';>•»«/"/• "at prxmXlum, bt.nam efjem ^«/«>««' >«« , vel potius r^e^ '"

f

"'"^ pulcherr.mus lenfus

e.

''"^'"""•'/'""» f"^^l'cus depuj^

^«''?-« «"-<'^""" cort.pu.t

m

..».,/
m

1

,

.

.

.

,

^

,

.

.

,

,

',.

,

,

,

.

..._.,_

,vcl

9e.

quo
pra:llab.t
,1

,.,,,,

.

Lfajas cap. iS: if.
i-^.

e

,

ub.

Tip
Tfvyitrii

..^

"
rcpe-

xxtspxolindemia, Uve
in vtte.

r^t.n.-intate

ltcn\ Joel. 3:
,

autumaali , Vindemta f.u an,

& yiri J\liTi!are's comparantur. it^rum, hoc pado , ad Chald.eos Sab.vos fr.edatores , qui Jobum cum ma.xime opulentia co»rpicuum , uno dic nitjum excufGralfatores
a,,^;^-,,^,

&

tumnitas oliv.irum prudcnter

ac

[-'itiunt

,

ut

LXX. Ncc
S: 20.

j',t/nqf{c

alitcr Ef.ij. 16: 9, ubi

/|yj.

reliuuerunt. i„ .^\^„^ mcmbro
;

DUV
,

aliis

fdiiat

1»VpT

pp

(mtJEJli-ui^autimnalesfruilus;

Spinas

aliis

Scuta.

A

frigore

qux

cll

no-

JTcmquc Jcr.

quamvis

&

aliud

ibi

eirc

tio dubia vocis nJi*j ffi^ore eneclus

alii,

quod

mc-

I

N

J

O B U
ra-

M.

C

A

p.

merum
«rfi;

frigus.

fktarmatm.
tiitiKui

Vulgatus dedit, Sic fcre JquiLi,

Et ipfum

&

Symmachus

inter

k(^n-mf. Conciunius Fuiffct De arma rapiet , vel ex mediis armis. Magno tamen confcnfu Recentiorcs , E mcdiofpiKarum. Id nonnulli ad improbnm ipfum rctu-

agnofces facile potentite , qua improbus hicce ante hac intaiiitm & illaftim ^i:ic prsftiterat , adverfus graJJatores pnedones. Huc ducit nos formula folcmnis

V. mecum Emblema

&

Arabum &-^
eji

"
,

—i«-jA
,

(3«>-^<m1

Corroborata
evajit.

lere, qui meffem fibi ereptam tpfe emcdiisfpiHuc Belga concefferunt. Plunis rapuerct. rimi ad Famelicum , lel e fpims ijlam meffem raptmum. Ita Meri,erus ; quali cum periculo , vel etiamfi inter fphtas abdita fuifjet

fpina ejus

pio potens &formidabilis
nDlti'
,

Nempe is—^s^— *i
tcla
,

Spina

figurat

tragacantha , fwcfpime nodofte , qua exprimunt feptam vepnbus , quam & Clericus exhibet. fitmmam rei difficultatem. Sic in tfifi. TaDuriirunc Schmidius , Et ad id, quod e fpinis , .5Cj, Propofuit fibi ^^r«//z hujus //«- merl. p. 339. 6.accipiet eam. probi , cum frumento fpinas ferentem , ha ut J) l^-^-J^ Attaimpius pojjefor cogatur fcgetem fuam , quam relinquere , isf demetsre mn poteji , inter fpinas men inter illum , Isf id quod cupiebat erat dcpermittere , ut dum pauperes pruna fykieflna curlicatio iragacanth<s. Iterum /?. 21 1. & 48. colUgunt e fpinis ,Jimul mcffem tllius coUigant tn In notis ad Hamafa pknius exhibetur a Hcbncorbem. In dumeta correpens , Spinis fe cotn- zio ex veteri Poeta. ip\xm\\.Vir Doilus , qUi quum fO 7X pro

hac mejfis. In vicinia verfatar Coccejus , ufque a Ipinis reddens , h. e. <8^ Hltimis ScpiConciph fegetem circumtus, qu.e e fpinis.

robur aculeatum , quod tangere formides. Exempla phrafeos adduda iu opufc. de DefeSi. Addo hic proverbeliicam

arma , vtm

bium

infitrne

t>^—A-kJJ

\s

V—

Decorticatio

p?

exemplo
builfet
,

firmalTet Cl. Cocc. fcribere non dencc Mercerum , nec alios ,iltamconltru-

ftionem probafle.
fe fatis

Sine excmplo quoque ca

I5C

«>-^J)

approbat

,

JO hii non

potcft

genuinum cnim cffe fpurium , pro ufque ex
fi

p^

Sttbcji decorticatio

Spinx

,

cujus

aculeum

fpinis ; quin |0 7X , W— ^* tj-^' vidctur •propius ad Arabifmum accedere. AUegoriam hanc perpendenti dubinm nullum erit , quin Raptor hicce Lupus dicatur pradam fuam vel

horret munus,

Hoc
bilis
,

eft, intercedit

difficultas

ferme infupera*

ut

nemo
mejjem

tangere

avexi£e. Pertinct liic mediis e fpinis Jufluliffe Charafter partim ad aviditatem Raptoris , partim ad acerrima/n cjus vehementiam , oninia

&

rem

fuftineat.

Hinc
,

aut aggreai taniam quid i\lvel mcdiis efpi,

nis rapere
p'jteniis,

vtndemiamve

divitis

pne-

ferrumfentem. Nil tritias apud Poetas, quam Lupos depingere, cavo ventre (limulatos , ad omnia impetu rabido pcrfringenda. Omuium inftar erit Poita JEneid. z: ^ff.
Sic animis jwoeKHm furor additus
,

inde lu~

antea tangere audebat, cujufque inacccjja erat potentia , luculenter cernere eft ; quemadmodum & occultus in Johum aculeus manifefto nunc fefe exerit. Confer Emblema Spinofa fcpis , qua Deum y»bi fortunas circumfcpjtj/e dicebat Sataaas , fupra Cap. i: 10. decluratum.
Ibid. Intricatius

quem nemo

pi ceu

adhuc tertium
ncititur pcr

Raptores
ventris

aira

nebula

,

quss

improba

Nodus potiffimum
fimi ufus,
bri
,

membrum. D\2^5 rarif^" in

ctscos rabies , Pcr tela , per Vadimus haud dubiam in mortem.

Exegit


,

hofies

quod extra Cap. nufquam reperire eft.
reliquiis

18: 9. hujus Li-

Radix DOlf

Qui
i

alia

p.

& pluracupit Hierozoicon adeat part. 822,. & feq. In hifce autem D'J'i Spinis,
,

tlam abeft ex

Biblicis

Lingus

,

quibus unicum

n&>

fupereft,

ter, quatei-

qUibus (ircumfepta proponitur Arbur noflra,

vc

,

per

(omam ab

intcrpretibus expreflinii.

t3«
tcxtu
;

C O
per

MM

E N T A R
alterius
vit,

I

U

S
Idem A&. Rrr»

Inde plurimi cow.itum fcceriint

mgtmmojohi quem intellid vi.>\nntpr^'done»iforriSf.criHeprom!^''etMmaP/". 68: ii. Verti-

va fomnia addidit BoUucius.
Glojf.-matn

dum ^hifCidHm ^ipjo vuUu
nem.

quo nonnulii

mcmoriam nobis llrvaex Unguu Ifmtelitica ver-

(Jontert Cl. Coi.c. ex

terunt
fuit

Lapidem durijftmum.

cem pihfum aut Comatunt. Dod. Merc. illi Etymo kubbtnuu haud lublcribi.ns , frjedot.nm mallet ica dictum ab Exugeuda pecu»ia viatorum. Suppcnit QOi* idem notalfc atquc

Ncmpe

vetuj

mos cluct inlburatores Lingux patrix, cAiledo Arabica, quam percallebat Hifpanus , fub
ditione, plerafque Radices Hebrauus accur.uius quaiw alii Rabbini enuclcalfc traditur. Ilhi dun Lapidts poteftas

ftudium, quod nunc ut novum fulpeaatur, & A. 7o»<» Cordubcnds, qui intcr pri-

K21»

Jit/vii
,

,

unde

&

alii

Jiticulofum hic ei-

Maurorum Arabum degens

fculpfcre
ftus eat.

qui

cmr\

^'\J'^

famelico

conjun-

Illam fpccicm oculos pofle praeftringcrc haud ncgem ; led quum Cap. iS: 9. aliud exigat, mirum fpecic duci fc palfos V iros Dottiflimos. Ell aiuiquus crror , qoi Veterei intcrpretcs, uec non Rahbinoi lutit ;

Arabibus nota fub

(*-Aa1

,

qux
,

cft forr»,

m
Compar. a
r.i.i.

^,
cA

furdus fuit
"Ji-^l
,

obfurJuit

,

atquc

m

ipfo

nCJ* pro Coma

dedit Sitim.

unde plena
furdior
,

phrafi

U"^

W''

CA. Cler.

fatis fcli.x
,

ad Cap. iS: 9. ubi Nodoi

pro tzm

foli.Jo

^cduro, nt percnjfms

cx ferie aifumfit

hicinfclicius verfatur,
>

D*2V

nullum rcddat fonum , omnt cavitate vidclicet carens I nde v identur tonmSeJwmiainatermiH.
.

contraftum flatucns ex D'J<P^*
Quivii fitientium ,
i.

&

vertens

Durafurtuna. Calamitas gravijftma
quxalias «l-*»» *Jy«Lo infortuHium furdum.

e^enorum & avidorum. Addit Crifin,qua mclius fupcrfelfum fuiflet, de corruptionc pcr Librarios inveila; quum
e.

An

Crammatica rttio pollulalfet D'.!3V "l2Xu'Atqui nil inccrtius ifla dcrivatione nil a vcra norma Lingux alicnius. Ne Mercerui qui;

habeo.

hoc Rabbini illi intenderint, dicere non Faveo equidem conatui, nec tamcn eum admitto , quia ei hoc fonte noV Coma
potuit
,

non

fluxiflie.

dem

audiendus

,

cum

fuppofitione

ifta,

DOV

tingero

in

Idcm oflicit Clar. HotSmer,». Orient. fiTminti pr.edotiJs
|*.«

idem valuiiTe ac KQV , quod Analogt.e fervandx cxcogitatum. Comatus pro pradone ,
quamvis ad
(or/CeHfMl']c

notionem cx

DDV

percttjfit fujle ^ lapi-

mcam mcntem
,

egrcgie qu.idraret,

vcrtcntiummagnorum intcrprctum
fed ajfcufum impetrarc vii ac
li

de &c. Conjcduram haud infelicem adoptarunt Viri Cl. Hinkelm. in pr.ef. ad Alcor.

&

Cromaj. ad

h.l.

qui etiam

fefc fuftinet

^^''^'i

fpinas

,moio

ne vix quidem poterit,
locis
,

attendatur

HOi*

vifas, convcrtit
in

minus
t^*o

fcliciter in/iJ/ftfrw^f:-

co-mtiorem.

ubi proftat, effe comam ornatam atquc Idem obflat Schmidio , huncce Comatum explicanti dc Mendico, fordidis veflibus,

\C Canijlra
tttrpanis.

,

ex

fifcella

,

>« f«<i repoiti-

Pace Viri Doftiflimi, eadcm me-

& Joedo

crine,

quem non
llbi

pa;tpert.ite.
(iti,

Quid non

detondetpne indulgent Viri Do-

cum fputia decurrcntis, &prxclarum in hifcc nomcn adcpti, diicrim, nunquam nos fccuros effe poflc de aliqua explicationc pcr Cl.tvim Arabismi , nequc aliis cam pcrfuadcrc , nifi notio prududa rcfpondcat ad rcliqua, <Sc cum cetcris ulibus Biblicis amicc confpirct. Clar. Hottiugerus hoc etiam nimis fxpc ncglexit,
illis,

quidvis cx quovis fubricantes , (inc ulla Veteris Lingux audoritate? Sevcrius Hebruizandum^ll, (i fuum facratilTimo vcrbo honorem defcrre, fpcratumque inde liquidi fenfus frudum rcferre voUimus. Decus comic fallcm fcrvatum in intcrprctamcnto cujua me-

quod

F,i

haud immcrito objeclum ab

minit Ah. Efra

•)t:nn'i)B'

n'C"2 '"ys -|0S*

rrhi*"! mSinD R- Mofa audortj} explicandum ejje vocubulum per / 'irtrines comto (^ux fuaviludia quibus noki^me prxditas.

niovn

Non quid qui Dialeilis minus favcnr. aliquls locus admitterc qucat, fed quid recipcre dcbeat, fccundum ccrt.i & cxplorata totius Lingux fundamcnta dilcuticndum dcmouftrandum elt ab iis , qui dubias ,
,

,

&

I

aut
tlu-

I

N

J

O B U M. Cap.
VMciue Firmat i»
lare,

V.
,

137
ver-

flui9iiantey figmficatjones tuto in poi;tu col- 'plurali pofitnm veVit ytrDoi^iff. •nQ^t^^i

iocareallaborant.
liiid.

"'

eo »odos.

Eft

omnino^»^aLaijueus
facere deferie recufa-

Ad veram vim ^.b^SS eruendam,
eft

reddcndnmqne,

ifi/!ri»get if>fu/n

Nod.itus.

fciendum

fecundum

principia Critica

om-

Vim

fibi

quodammodo

b^ret, qui
ret.

nium Linguarum, unde Coma dlSm fit nOV, olim lignificarit. Coccejus hs& auid -^^^^ 7 j rh,]^,'Tuyn L,halda:cum inquit convemt

eam notionem in illa Eandem & hic obtinere, me confedu,

nm
An '

fifTnrer jitanci-i

,

, 5

T

,

_

DVI25^ conflringere
prcllius

'

Kettiflime

;

n:ii

quod

rum_ contido. Aiienius prima fronte videri poflet a contextu noftro Rete . five Laqiteus r 1 1 mnodatus , fcd revera nihil concinnius, plc,

„;^fye_

Una
,

fcilicet /^f»ra perinfigms

nunc

tat^'confules

cumulat omnia, qu?e de pernicie «ecopinata & inchifl:!h:!i qua improbus cur/t Domo uniw „ ^-k D0£3 /'/^•*-«'^ comam ; & ^-*-^ i^^^y-^ involutus pcjfime perierat di^a erant atque mutata conftrut^io patrem funul ii...Jo-.^ capdlus plcxus. H^uc Orig,neyn niul tamih-m Lodem Laq:teo perditionis «^ ^ imPhtlol. ^d Efaj. ^y: 3. plrcat & irretit, quum lubneSitur tandem adftruxi in Obfervat. ^^^ proprie Comam ple- Et Abfirpfit Rete Nodatum opulcntiam Eorum. ubi oftcnfum niS^ ^ouiihn^ in omnibus Linguis imago, pr^xam tortamctue. De Tzad. in Ta commu- l^rtun inter Arabes. Sic Poeta vetus m D,iSf. 1S6. IndiCL>v. Dud.
.

adhuc ex Dialedo Arabum luccurrat
>

,

(^'^^

,

/^

.

,

f.

catum

ibi

altcrum

Thcma ^—>^ DOy

fo«-

»<?Jr« inflnnxit , eandem hanc 0ftrinxit, riginem prceferre quin tertiam quoquc radi-

&

i,i«,
^<t>^)\
'

:

/ ^t, i^_^ ^-j-a^ ^g-J
'

<, ^ , f |»-:>:-L3i_»

cem

,«— »*

a Pledendo ufus fuos fecundarios

'
'rfi ty^

invenilfe.

Liquido

proinde adfirmare

cft

M_.l1 j^

W2)i Hebrais

fignificaile,

pkBendo
>

implicare
^cl
Pofuiflis ei Rete infortunii circumretiens.

h

mtorquere

,

f^,
rat!

vel •5*£KTO»i,

•jsJisyunde JlQ^ •Js^iW-»' qux vocabula in Cinctnms

JU5;di.

Crinibufque nodutis , mtintortis, ncnio ignoApud- //i/yf/5. habes -si^ixfV)' s^mffsi ulji.viaes. latius etiam ufum diftun,

Notatum -1 ^ .

ibi
••

a Scholiafle.

»_j)
\l
t

Jl
1

«_j
I

^i

^Vt^'^

v

M
Sr*'

^-t"*''^

Eadem

latitudine

^:rAW
Jam

eft .«^;..

<nedttur ac

pkBuiir: Ipjciatiin

i\et«.

;^^W ^j^^
Smule
tittm
^,^y>-o
,

^^

w

J^^-^'
-7
^^^^
.

J-J-=«:J

^)

j *•

^

"^

^?-

obfcrves in toAS)"»"», nonnunquam denotat.
con)icias
veliin
in

quod

Ac'/* five Laqueu/ii

vcro
ill.am
,

oculum
,

de prodigiofo infortunio nec rton hoYnine ac fcekflo , qui z^ firpens ferpentium.
,

congciicm

quse

o
In Lexico C\. Golii habes
j,jteiiige
fis

«

Cap. 18: 8, 9, 10. pertexitur

fex

nomina
,

iJ.-.^-s*-

Malttm.
,

cognatx poteftatis exhibcntem

,

H Jiii'

nt^'-!

Informnium

-gravitis

,

'iLA-Ab

na

,

D'Di:> '^^n,

&

r^^'^)^-

Quinque
,

^^ G/^,,,^^ri«. exponlt, a primaria

nodone ?

extra controvcrfiam Retia,

fignant;

unum D'0^

h ... Laqueos m mcdio fitum

de-

..'

iifdem

J>-^ 7317,

,

l

»«

i<-ite

»., r tenfum.
U*^ ^?D
r
^"'"''^

r-i/T-/-i, Gloffa fic habet

hallucinationibus diftrahitur,_quas fupra vidir mus, nifi quod Cl-. Cler. ibi lcrie duce de-prenderit Nod^s , noti-jnem iftam adfirmans
auftoritate (^r/i^^»?,

^*^\3

^t*''^^'
r,

|^»m-£=JU.» J_a_3:JJ
frodtgtum malt,
,.
.

Jj^

,

Ji
'

;•

^"7'^

&

e/)'/«o

vocis

'n^
me

Co-

cttjusplttr.fr.

7l3n^
•.

In C<«/»»/o eadem Glof^

''^''J""''^'':'^-'^^^^^^^ Philol. quod iplum Obfer-v.

^naotatum.

m Non

faapponitur^
tuerat
p,ot'^ta

a

jX v
,

'^Dn //«'/. ...,_.-'
ei

Ih facris

probem tamen ^nod forma

&

w;f

kfignra

fubjeda. P^//«.

138
iS; 6. habes *71Ktr

COMMENTARIUS
Snh
:

Te^fas FuMcs, Rt.

Oy^\y ^J^jJ^S
,

Lo^^^J^

.^ Or„
Efau

&

ma

^

^^

i

.

'tpio

L^..o. ^7..-.
dabo

Omnia haud
rationc Terror^
te
,

perltrquar

tuntum ex
ex
I

^,^,_ ^_^^ .«.rw«.
Is"
J

J
iit-

^4: 17. grande fimul, fimul

allicc-

"^•"ttcm^

dernit fuper ernn ut

Fstum

venuaum

illud

rwi . n21 nnSl infl iw ui
I

11

g?/^^!^ ^ulM/iitJSes
P'^'''*''-

-7«'
^

-^^

'''^'«..

»(/?y«.*'»;-«.

&

toveu prxrupta^
!

&

Lajueuj; fufer

compellerent

tpjum ladagtne cinilum tn retta 6* /-«»f/ rnorttum tpfum corri-

W« •=nA«vn7»« &c.
tC»

hahitatur tertae
/ir.i/j.im

Adde L;/f. 21; ^f. «« Hanc «-;m:^/«^/k prcmen.,

Iterum

P^.
\

ify.

Lg_»J|

Juiojj*

Poet^
,

LoijHeis
tortos
torjit
,

talibus Retii/iis , l-tiuibus «u«^j validiflime /«danc «caaj,
,

&

Vn

^? \s
\.

(V^

\\

'^

—"^'
•(!

\JJj-^
l_/.

^Jj-i^

&
;

intlu^iMes.

Sic a Radice

^^^

ftiUrw y.^ j^j »J) cX,Uj«

kyiL^-^'

funem a dextra ad finifiram
( -|f::'0

impiuans

fg quiU fuerit Jleir.eis hinc
/«/or^;.

fila inter

eondifcas ) dcrivatum ^^Ji
A ij^-M.
f
,

&

/«///-

*^>^ ^"'^
ejus, de

\\

\

* -?*-?
•-.:».j

*"W
,

^^-"»--^

pervenrt^fm Ttimirus
defcfudit

Pru-

fntiofunis., abfolute exponitur in LexicoGolia-

KO

,

ex Camufo

.

&

s

••

_

c^J»^.

TT

f'"^.^ "ffne fuper tijjnni : nrripiens

eam

more Fati imtor-

(fuicauid contingeret

maMut

Verte,

Otb^md*
'

CravisCaLtm:tas,&imolefltatnfuperabilis.niD^an llud. turam-phrall-os ftmies

«

,
'i

'
\rj~'*

^^^"^" ^•^^"/"^ ,<!"* '" "«'Iro con*^^"*^'-l" textu proponitur, Aifurbetjne Laqutus Tntortijjtmus opuleMtiam eorum. Ubi inloaci obfcr-

tT,'

^'^'"y

colledione untverfa, uxonThef^iurts , aj/eclis , fervtfyue.

•"^

yf^'^

^

<h-

<-->'^l>^

^"

vclim

T,'

fjXK' Anhtlare

,

proprie -w/ra«

/«>/««;<, t^///«»,, y«or«»; /«»/.«// tntor-

,

.

.

,.

^

.

,.

.

ad vefli^andum , captandumqtte , cfle verbum venatortum , apprime hic quadrans,
trabere

^^^ &

,,^^^, Ucet exponere.
C>\—t^

Ita

SchoL

ad Diw. Hud.
Scias
8,^

L-ji—a^
(_J»*»JJ

«_JLa*,

—^

proprie

eflTc

funtciilum, five "/-

JoLAtftJ)

\JS

(^Jif
:

»jiJl

tkAeJ*
fllg»
\

\um, unde
tius

/(3.'f (3cnfior contexitur;

aut poin

^,_;ifcJL_j
'^

nexum

& ptexum

j_A_>fl_j L.*_i1. •
..

Ferium

ipfnm

,

quo funiculi
Ou

j

Hi jam vocantur 4/^—»« ''"A FuMifHli intortijfimi , ab ^/^' in plur.fr. quod apud Cl. Goltum itta notione non comEft aliud adhnc vcrbum paret. torjit Funem coeunt.

venatus fuit feram; Origo autem Jita ejl in odore attrado : quaMdoqutdem venator auram trahendo venationem exercet. Derivatum hujus
ejl
.,

^'^''''

^^-^-'"
,

^^^
Mt

frequentatur

pro

>^
,

i«ifritu univerfalt

pefie ivttnteciva, quali

funem
«•^
j,jwt

,

&

,

quidem plexu duplicato.
'

.,

,

j

.

Indc

T

venationem dicas Mortts , aut Nox<e ; «njjtr v^,,j. Exaratur quoquc per med. Hamzatam
.

*L«a» Fatum

intortiffimum, *^ proverbia-^

in

Camufo.
.'vr"

^

«—>-S
^
'

liter

ufurpatur , pro malo dtvinitus immijfo Juvabit unum ac fpeciatim pro ipia Morte.

y

^

1 ^' ''ti' A-»j »JU/»

^

'it C^-»

'

alterumve exemplum pofuiflc.
f.
Jijf

HiJl.Tamerl

J^y^ ' '
/":/'<?

OU**J)
,

•i''^!^

*'-'f

tj-j
'

""kx^ '^u ** 5*? U^^^-W»
eji

'-"

122.

|*-^>

y

_^i^

^A^*'^^

*^^

C^**y

intranjitiva

forma verbi tV^\if ,

intemeciva

^.A^l

*U-va*5^^» ^aIc

L'*»-'--»!^

perimi, qu^ votatur fjX^J}'

wf;//<i

Aleph

IN lOBUM.
nonNOI HK tsyo HT-a^
6
:

Ca?. V.

is>

g Namnonexibitepulvcrevanl tas e tellure non efflorefcet im-

&

probitas.

:)7

7 Quia

y
teft

me^ia

Vaw

ex DiuUBo.

Ergo

tranfitiva

tuita

jmt , aut ex

terra oriantur

,

fed harednt

forma
,

fjt?l5*

O^—*«
imeritu

inipfo homine propter peccatum^ei omnibns rebns

fpeciatim ufurpari pouniverfo

omiffis

confugiendum
p^itat

efl

ad Deum. Clar. Coee.
Vf. 2. quia

pro
y

invohnt
2:
3.

,

^
j^?-

hxc cohxrere

cum

'Jufium

efl

abforhfit
tis

plane ut

yb^

C*?/'.

ut fiultos occidat legritudo , contra Deutn , cum deberent

murmurant murmurare adver-'
e terra nafcttur
/»«''"*(•''""
;

imagif/em non mirabitur in Orieatali flilo ; qui eam Gracis quoque tamiliarem fuiffe haud ignorat. Cothurnus elt JEfchyl. Pram.

fusfe

ipfos.

Mtferia enim non
:

fcd

eji

pceua peccati

ita ut
,

pX

indti-

vin^. 1071.

eat homini

^Jjy

laborem

dolorem

,

morbos ^

fuamet culpa. Hinc non multum diffidct^/frifraj, nifi quod, finenexuillo, novam periodum ordiatur , qua probatur homi©' «J Z!U« 0,<<J45 «<< «OTf ««JTTI» nem in femet fttornm malorum caufam gerere-^ 'Eidhlttt jai^ n>!|t' ii<riZ»Mi ac proind^ mn efje quod aut terram , aut coelunt El{ «ingjevTi» <!»xTii«» Ath{ incufet l£c. In hanc fententiam accommodat '£|K'a)A«;C?^|"'9'' »?r°«»»i«v. de Pineda illud Vtilgati , Hihil in tetrafine caufa Jit l^c. i. e. Mala nofira mn ex terra gerIdem /Igam. 366. dabit tibi ?»«nV 7ro;W /»/Vfed ex ^aw 5^p«i«» Hxnei claufuyn Rete , & ^i'>« jay minant ; dolores. nofirorum peccaforum femine metimus Circumcido alios adhuc coyaf/31" \Tii TmfnXiiTV magKum everriculum Noxce natus apud Eundem. Cl. Clericus hac non II 24. UZf. AixTvet tiniverfnlis Iterum Pf. fuccedere videns fenfum, alia via rem aggref*AiJ«, quamvis ibi aliud adhuc fablit, ob quod per interrogationem & C lytemnefira 'A^kv; l-Jnvi®.- , » |u>«itii» ip»»» fus eft , e pulvere improbitas ? dans, An nott egreditur an mn e terra VOCatur; quippe qux fataii vejie irretierit Vimulcjiia germinat ? utique ab homine hxc oriunrum , ab adultero maiiandum. Hsec omnia tiir qui efi ierra ijf pulvis. Coa£te. Hiulcum habent aliquid proverbiale. Tritum quoque quoque illud , quod in aliis verfionibus notat ««TTs «fKiI<a» 'i^M Lucian. T. i; 767- & "'"« «?vir Dodtus, fic non expletur. Schmidius poKilo» j<»«tS-i»<. ^. 462. P/a^. in Lncull. p. 493. £am. Med. 1278. P^/7o. 982. 1^64. 629. Id ftremo, nexum Cl.Cocceji tenens, dum in explicatione ab eo difcedit, incidit in fenfum Mfchylus cothurnate extulit Perf. 99. ®^'languidiorem , quamvis eundem augere voo?" ,sx £51» (fuj«r». j<<» 5{0Tt» i<; ct^Kvfum Item luiiYe videatur , affur/ita ad hanc negationem ; /Igam. I 384- "f^»»» «JXlJfWT»» (p^TTeit , V^]/^ contraria adfirmaiione ; in hanc mentem , xjflo-ir»» 'tKTni^ff^TQf^. StanlejuS COrrigit m;,i«»?{ Tantttm abefi ut terra nobis iniqiiilatem i^ moifKi/^T»» pcrniciei Kete. Grandius quid fpirat,

mortem

,

.

li

j

ti.JEfchyl>eum, xtiftsA <«{>a!fw)(^,

i.e. ftipi/xTi;,

ut re-

fiiflime SchoUajies jians infiar Retis.
S^"oJie'x«»

proprie fernicies circum, Similis conftru6tio fi-

lefiijm proferre cenfenda Jit , ut contra optimas erbas ijf proventus ferat , animantium vttte
l.

&

gura Eurip. Oreji. 1422.
implicare
;'«

'£5 kfKvftfmt ^»^>Je»

r/tachinam retis injiar

am-

hituram.
Vf. 6.

Filum
,

:;/.

2.

jam
Jun.

intricari

coeptum
ita

ab interpretibus

hic plane perditur;

ut

fefe extricare nequeant.

& Trem.

punt orationem, & huuc Vf. cum 8. «unt; hac meme. Quum calamitatei

abrumconne-

mnfw-

Sic figiiratum illud quod Reli« qui fervabant, plane perit: & temtiffima litera relinquitur; huic feriei parum congruens. Animofius quid celfius exigit concitatus jlle Eltphazi impetus, qui poftquam in pr*greflls pinxifiTet Jlultum , tempejiate divinitus immiffa excifum., ad infiar Arborts cum radicibus extra fedem , ubi floruerat^ fnis revulfie , deje^te, ac tradita in pradam di direptianem • iiti jmagini convenientiffime nunc fubnefiit
confervandie.

&

^

5 2

Nam

14«

C O

MM
8

E N

TA

R

r

U

S

7 Quia homine ad improbitatem nato , obllinato ; adfunt tela corufca, quai alte volitant.

^'^'^

DIX

«3 7

E- dSik
Hon
hic

8

ATdm »0«

emtcabit e pulvere vattitas

:

^
1

effiorefcet e territ improbitas.

px & 72 J^

funt Homines vani
nili

&

improbi, UI Cd/>.

1; 1 1.

QH'iuiam ut Terra emicare facit fuum germea ijf ut hortus fata fua fant e{jlurefi.exe : ita "JeLaudem cohova efflorefcere faciet ]u!\itidm riim omnibus pupults. ViJe & H.i^. i: 11.

^

quod

figuratiiis Abjh.icLi

nantur.
bitater/>

Licct

quoque vaaitatem^

pro concretis po& impro-

Iltas

proprictates- autiquas
'II

thematum

JiJi'»

&

vciUrepraJbpopoea lacrib protaiiilque literis rccfptiliiiiia; quod adhuc rublimiui quid

nO^
tius
tra in

nitore

Si.

fplenilore

,Op\xs Ori^i»u,/ili-

addru.t.

Noa

adhoercfces

^^^'^ putvisy
,

Illa vitia emicaut , 6i effl-ireQunt e adfern.t. terra, quuin i» orbe terrarion cnput exerunt atque altijji/nis quafi raUicibits nixa , longe la-

quafi inde

incommodi quid-crcarctur
:

contritius
,

nullram cxpolitioncm

n.

m

nil

Libro
i^.

'Jobi

,

quam

ut nfij;

puhis

&
iti

tcqueycT dijfii»dH>it

y

virtutcnique/'rA'«//-/Jrrf«/,

gravant , opprimnnt , extin^^nunt. Jam vcro negat Elipkizus id permiHurum Deum; />«probifyue omnibus , atquc adco improbit.iti \<pdeuunci.it extinStionem atque mteritionent fi ,
ccrtilTimam , ut fola ?'/'r/«i , veritas , /Je/jHa//j, in tcrris ermcent , atque e^onfcant. bes arguiiicntum Vfalmi 37: i. 2. S. 9. lo. 20. 34. Sf. ulibi paflim iuculcatum in faaliis locutionibiis variatum. cris, aliilquc Hanc Eiiphdz.i mcntcm adtirniHt C^iput 8;

riN
8:
tas

Terra alternent.
2.

Videas pritcr Cap.

fimile plane Cap. 14; S.

Ncc

omithabes
i^rov.

Cap. 28:

&

41:

2.S-

quamvi»

iih's

locis

fpecialius

quid fubfit.
14: 19.

Jundim

pK IQVJob.
8; 28.

&
,

*?Dn

nni5y

&

Ibid. NuUus ambigo quin genuinum nexum fcnfumquc attigcrim ; ad quem cxtra

II, 12. ubi Bil.Ltdus do«5lrinam illam repctit ex inditutione patrum primxvorum. quo ad vcrba ipni Adde vf. 15-, i6, 17, iS. EHphazi diji,itas intcnditur , annc.xa claufula

onnicni alcam collocandum,obfcr\ari velim, Eiiphazum & /imuos rcliquos Jjbi perpetuo hanc incudem tunJcre, acque icratis ex hoc
priucipio iclious contudiiTc. tus

m

inOi'^ *inN 15l,'01 £'

f ptilvere alii efflo-

adtiictillimam piniilli ex faniorc DoiSiina , Jnjhs fore ut Arbores plaMtatas ad Rivo! a<ju.iruin, ferramqite hxred;tario jure pof-

auimam

Haufcrant

Ncmpe probi , fuccifis & dcletis im- fcjO'uros &c. Improbos autem e terra exfciude»refceuS. Hic fcnfus infra vindicabitur. Quin dos , l^ ut palea ante ventum difpladendos ac probii. dijjipandos ; ctlamfi ad breve tempus fortc caput fpfe Eliphazns mcntem nobis fuam c.xplicatius exerant , Lelo virore ac vigare fnperbiatit. fc-T. adfmem ufquc; proponet C.-?/'. ly: 29. huic noltr» aa amulfim rcfpon- Jam vero noa dillinguentcs yaria Dci tcmpo^ pcriodus

&

&

qLia;

detjut/i^/^/.demonflrabo.
prob-.t.item
,

Notcs

ult.

'^JJ^ im-

ra,

niiiiis

liriile

capitalem vciicatcm,

l-idtir

&

V\^ vanitatem , noftti contcxtus
,

exprclTc rcpcti

quibus videlicet

illa

fors

fit

maneatque dccrcta, ut cum Radice
dfpereant
^'^1 exiit
tfioruit,
, ,

& Rama
Vcrba
fijriui
,

atque

e terra eraddntar.
;

quc folidiilimum tauJamcutum , incerpretabantur, atque omni tcmpore, & aevo, fub providentia Numinis improbos male perdi, & cstirpari , probos autcm florcre contcndebant , & quidcm prjefcnti feculo volvcnte ;
,

emicuit , proprie

& TO5f

,

fedem

proptk fp/eaduit , exfple»J;iit comniodifllme iiigrcdiuntur.
fuerit

unam

Om-

atque intra hujus vit« fpatia. Hoc filum dif?putationis impruJcntius femel fufceptum , magis magilque incricavcrunt , importunius concludcildo ; Atqui Jobiis manifeflo Dei Judicio j.icet exctjits

nium

inftar

Efaj. 61:

11.

V"lND

O

p nmn nmi
£3»iAn ^73 lAJ

nJJDi

nnov

N'i'in

n^nni npii* n^a^f mn»

ut tanquam : fequitur ergo improbus meritas poenas perfohat. Hi Difputatores in QuxllionciUa vcntilanda id paffi funt,. quod hominil?us fermc accidere folet , quum
ifi

I
in scftum

N

J

O

B U M.
operx
J?"in

C
tll:

A

p.

V.
altum evohintes
,

quendam ac fervoremdiTputandi inciderunt: nam ex priucipiis folidis certifquc, fuus tuiic impetuscuiquc fuggcrit conrcqueutias, ultra quam par crt, tenfas , atque pro luce nil nifi caliginem , & confutioncm, inferentes. Qui hoc oculo infpexerit, quicquid in his ccrtaminibus difceptatum, & magnis animorum motibus difcuiruin tuit , e veftigio deprehendct quid Ratio^ AetWrt//V.'Z'?,dictaric, quid /JJfedlits iifdem admilcuerit.

anquirere. R. Sahrno» bonos con»-

tra Angelos induxit, in

fupra
cui

iy figmentum &
homo.

fcrmentum mali ,

obKoxius
tres

Apud Aben Efram rcperio interpretationes. Primam i\\y\ i^y.
,

voli:cres

eirc.

Alteram
,

,

nVn^

D»'1iX"liT

&

Djn'J3
iillationes

dignos gehenna

qui ia hoc feculo aleffe

y/,

7.

Magnifice clauditur hsc pericope

te evolent.
;

Tertiam,

atque impnbitati adverfus Deum obftmat^e , oftenduntur Fulmiaa , certo certius ferititra ;

fum

malumque femen de terris deletura. Hunc fcagrandcm , & filo unice refponden- ac mox tem , vis conncxionis mihi fuggeflit ; atque deinceps collatio fijnilium locorum prunam
confirmavit.

ex Para-phraji Chald. aliera, qua homo ad Liborem natusd'ic\tm finiri ut fanttlla , qua e prunis exiliunt,
evanefiunt.
,

ignis.

B'Nn 'i"|if'i Pofterius hauUum

fdn-

Supponitur
ft£J'")

fjU''!
filios

effc'

&

figurate

»J3

prume

appellari fcintillas.

Idem Kimchio

aliifque

Ab hoc fenfu quicquid cfl; verfiolongilfime dcBexifle nil mirum, quum ad (^f. prKCcdentem in omuia alia difcelllim fuillet. QuantK tcnebras hunc locum circunivallent, vel ex Vnlij^atu patefcat , cujus clt, Homo ad Idborem nafcitur isf avis ad votatum. »£o<ri-« Sic magno conf.iifu Vcteres. Syrus & Arabs , tiyiTizi Tu v^nXk TTiTBjro). Exprcflerunt iy;-/?lu vutacrum dti.mH^.t alas.
Utd.

Kabbinis piacitum

;

inde ad Nollros propaga-

num

tum
per

,

&

diverfillime explicitum.

Mercerus'

701^ molefliam
efl fcintillis

& arumnam

intelligit,

ad

cjttam natus dicatur

homo , quemadmodum natu-

rale

.,

LAX.

lantur.
'inquit
,
,

a

ejferri

ut volcnt , cj' altum attol'Enucleatius Coccejus , Compar.itio duplex e/i. r. ut naturale eji fcimill,e ita naturale efl homini ^ miferum efle..

m

piachHm
la

,

TO nx.f» nSt
fiitit

TnTtitSt li-^in
i'«i TTT^vi-,

jtTt^. Aaiii-

fragmentum
i\.h'us

pro ti^") »^3;

fcintilla evulans flatim refolvitur , J^ /« crnerem defcendit , ita homu flatim , atque natui. calore quidem in~ efl , ad mortem difponitur :

2.

!tt

^

&

i4"i^x

^ Uirat m veterum exhibet , in-niiTui. Omnia hxc arrepta ex appoli««inroi

nato ad tempus
/'.-/

tollittcr

,

ut fctntilla igne fuo

,

eo ipfo rejolvitur.

Confert nSiPJ")

y a-

to f|1^ '\^'>'2y ftiblrmant volattmt.
\.t

volamus ; Pf. 90.- lo. Cl. de Dicu huic inter' Labor monea^ pretationi rcceptiflimse fcrupulos nonnullos homi-iiein ut a vitiis cafligatus inccdat. Quin- obmovet, ipfe e.\hibens, Quia homo ad moleque alias applicationes vitiofae verfionis, quas fliam ndfcttur , CiT fcintilla: in altum evoiare facerent eum. ExiUimat tir Do6bjs miferiam recenfuit de Ptneda, amputo , coadiliimas hominis dtclarari cx eo , quod tanta lit levita^ fane , & a fcopo penitus abhorrcntcs ; qui tis & vanitatis,nl vnlfoLe fctntilLs tum a&ripeipfe mirificum quid exfculpfit , hucrediens, rc & furfum. quaji volando auferre queant. V'oHomifsem natiim e£'e ad laburem isf lajjitudi-

Ex mcn-

Hieronymi

fignificatur,^ (\Moii.

-

,

fiem

;

infuperque aves

moleflijfim.is

&

nequifji-

luit

vim ConJ Hiph.
inflar fcmtillarum,

in

fjiy in'2Jl» prelfius

'fnas capiti

cjus invalitare. Intelligit per Aves Itialos d.tmoKes ; nec non dolorcs acres., ttrentes, mordentes, hominis capiti irijidiantcs (jfc, isfc. Z)e D.tr/to»ibns ctiam cogitatum fuilTe ab aliis , docct Paraphrajis Chaldaica prima ,

Jmt

Quum homines feu brevis avi , alta tamcn fapiunt, i^ adgredtuntur : ut fcintilU. alte voiant. Agmen claudat Docl; Scijmtdius , iis
reddere.

Noviffime Cl. Cler.

qus

dat

nnn^* j<n'-nN3
efl :

'V^t:h

m in
ad

calculum adjiciens, qui

7OP non

arumnam.,

jlDID* NnD1."13 *p'?0 *JDT
Jilude-/idun\in lege cteatus

F'li»' hominis

fed imquitatem ac improbitatem expofuerunt.

Horum mens
tem
nafci
,,

hsec erat,

)m»-in.

cfljt^volitant,.

i^ filii damoQuid intendatur, haud

,

y ,pruut

Hominem ad iuiquita-

volitant

ita

tii cum'' cupidiiata t}as ex fomitf cvrru^'

fcintilla in fornace

S 3

ti&-!-

f4*
tioMS ingiter frofHire
,

COMMENTARIUS
atque tircumvolare iu
lic

fnlmme

tffo

vibraMiorem

,

penetraiiorem

,

p*»

dto

orMs.

Hanc

imagincm

immutat

tf„f,^^.,.^_

Schmtdtus, Ut fijt. ;r««*- ngurite (uU ,p/t Ihcorrxpum P«retnurn mtnc:, vanam, lerem tjus mens huc luorurn naturam habcntcs. fiiti Humo ad int^nnMem u.ijlitur; rcdit. prunce i. C fectat^ns » feccatjnbui ptuj<rmida-. 7r I. utit Ho» ejks efe natur^e , ut t» altum

Non

fpernes
,

quoque ntTp 'DC^

Pf. 76. pro ,jcJat,o».bu, ^^J„^, py; g. ^g. haud dubie dcfi. /iw'. 3: 4. Quid Deut. 31: 24. guantur. Ipejiatim intenditur, iii Urigimihus anquiram, ptoprietas Thcmatis ftabilietur \n ardure ubi r r ^,„« ir-/ ^ uH.nc C^CI ,»^ ^/'« »:> parentes , f,m,m.i e,tm le- ^'brante ac corufco. ftnt fuut, rvoUnt, .gnn t» allurn cfrufcatioais pro Fulminibus Corufcis cllc adhivitate peccantes , (juem.iMnojlitm Oninia rctcrt ad Peccntrirn Ort^tKah , b'tos omnia fuadent ; idemquc neius lupra iuevoLtt. atquc prius membrum applicat ad corrupcam dicatus evidentiffinie arguit. li;id. Apparet ncmpe , Improbis denunciari euncepttonem la uativitatim : poilerius , ex lua o/L-ndi Fiilmiita Irx Dtvitt<e , quae Capitiont Theologia, trahit ad propag^utiotem mali per

^

Corufcattraes arcus

M.
y

^

&

&

traJucem , quam ex hoc loco nuaqu.im quifquam prob.Audam fore CogltalTct. quod cx Ibul. In omnibus hifce nihil elfe Iblido luccat , ncmo non Iponce agnofcit.
Eft quin
dulliirc

corum immineaat
emic.ire

;

cofque prohiheant

&

ejflorefcere.
,

Hoc
repetit

e terrn voluilTc £/;/i^4-

znm
jj,jg^

difertc patet

ei Cap.

i j-: ,

comminationes eafdem
^.-^.^

&

29, 30. ubi amplifieat.
are-

imo quud miremur,

t.iat_um (Ibi ia'"""^'^1,^,'^-

^^^:^^^^

j^;

p^,';^^

Fummam

gruviinmos i»t'-'rpr«« "l

blimi

non minus, quam

(timtllas defignari nimis

abllrula, pef quam fecure creditum fuit.

^.^^^^^^^ ^^^^,^^^ .^^^^^^^. y-„^,„;^^.

Enm^„,

Detur fane t|l*n
de confcquitur
loci

lignificare

prunam; an
frun.e

in-

Spirttii Oris Dei ejfe ex^erniinandnm. Vides frocellam fulmtneam , Arbori florenti immijjam. Eodem coUineavit Bil.laJns Cap. 8: 10.

&

t]t:'"1

03
?

^'1'"^

heic

denotare
?

fcintillas

Quidni potius ful'S''''^

expreliiiis frf/». iS: If. m.mjione ejus amoena ;

Salfur fpar^etur fuper

hoc

cil

,

Fnimina exm

red.ient trtjlc evit.tndumjue

tnina

qux

CH

'Vnj pr»n^

vocantur

fulgetra Pf. 18; 13, 14. Utique/«/-'«;a.i , vel exprclfa Pf. 78; 48. & Pf.-]6:.y pcr D't3t!'"1 n£!'n flCn fulmina arcus ncmo fprevcrit ,
I

y>TO telts fitlmineis
tis.

,

five fulminis injlar evtbra-

...

Coccejus

aliit^^ne

\o[\mt frunas arcus.

E-

i;o

quidcm prunam hac voce fignificatam non

"dixcrim : nam Cant. 8; 6. languidius vcrti foergo let , prunre ejus , funt frunx ignitte. dantur truna non ignit.e ? Senlit languorem

An

illum Clar. Gufet

:

hoc vocabulo fpeciatim

fignari conjiciens, id quod in igne vehementio rifefe vibrat , Jtcut iu fulmtne ; Jiammam rubeHtem pr<e denfititte , i:^ intriitfeca f.xrttum ig-

„itarum commottone.
xille flti'") tiXi
'
,

Potuillct fimplicius dicorttfcatio.

vibrame» corufcum,
,
,

.

nem.

Indc pulchcrrime dittum
tJ^X '5ti'"1

,.,,

m

Canttco

r-

rrn^n^kJ'

n^iDti^n Corufcationes
;

Ut vj'. 3. ; praeftructum. Hunc confpeitum bctibi lillcre potcll hsc vertcndi ratio; mo quidem ad improbitatem uafcitur ; fed fulmtna corufca alte volant. Sic fcnfus eilet, lljmine-m quidem inde a nativitate ejje corruptum , o' incitn.itum ad improbitatem ; haud'^ qua-]uam tamcn Deum clle pcrmiflurum ut Improbitas regnct in terris , fcd fulmrtia fua in alto habere parata , dc/hnata ad improhos extirpandos. Hxc Dci arma , te!a imfrubis frxp.irata copiolius exhibet Pf. 7: 12, 13, 14. Nihi[eft,quod in hac vcrfione maguopjre detiderari qucat. /1d imprubitatem najcitiir homo p^Q fjg^^ ^ nativitate ad vitiitm inc lin.it ur ,^c fropcndet , adeo nihil habet quod oftenderc ane^t , ut plcrifque Rabbinis etiam arriferit. Dices forte nimis v.igum elfe illud, At fulmina alte voLint ; vioiwis ferientia dcbuilfe re^^^(-,.,„3^. Sed vide an non hoc ipfum vim pulcritudincm fentcntix augeat quum£//«
bidental

hu)as

ca^iitis

Nam

y

&

&

&

.^

4JUS futtt Cortifcationes ignis

JiammaDei.
,

In{^J^

<e]\\go Corufcationes fulminis
ignis abfolute;

quod fEpc
I

*

eoque ducit nTl^n'?^' M'^pro /«/««'-

ma

Dei

;

nam & ipfum nDn?^'

fhazus fic defcribcret nnVIN thefauros Dci, & arma ac tcU farata ad feriendum. Alias '" '^"^"^" 'P^'^ quoque iausfulmmeus comprehendi potcrit; ut i Sam. 1: 10. Juper eo tonahit

m

ccelis

Deits.

Nemo
In
ftilo

inde excluferit

vim

*r jpofuum 3*«^. if: 29.

Habcs Amorem Dei

ruentii frocellx,

Tragico hoc genut

I

N JO B U

M.
8

C

A

p.

V.

if j^
enucleatius dif-

Enimvero Ego

j

mDi

feram de Deo , de Numine inftruC3'c*N D'n^N* am iermocinationem meam.
9 Qui

&

Joquendi efticacius cenfetur.
fuyn faclmt
volare
,

^jli' ^ITIlJl»

Cf/,

quitur

,

a thcmate

TI7

:

Item durum , l^ do-

wari nefcium : necnoncoUumdurum. Hinccomnna'^ n'DJn cel/iffime fcderc Pf il^: S- moda hcic loci nafcereturfententia; Namhom» D^p DOJJ'n /«^'2»»» ^'^«'^/«^^^''f Pf 127: 1- quidem ad improbitatcmubflinate perverfus efl : a* Filii corufcatiunis incelfo volaut. Poifesquoquc, n^V^'! nSNtJ^ HDJin Celfumfacere fetendo Quum homo adimprohitatem obflinate pcrvertetur; furfum verftts Efaj. 7; II. Hxc moneo, ne aderunt l^ filii corufcationis alte volantcs. quis fortc tufpicetur verti poffe cnm fulmini, 5 ;

eleganter

politum

ut

bus, ut C\.de Dieu inftituerat cumfcintillis ; iioc fenfu; At fulr/iina corufca eum ake facient ^volare. Hoc quamvis prima fronte placere TJoffet, ut tempefliite raptus & avcHus homo improbus inducatur , fuperiora rite expen<dcnti

Ihid.

Exhibui duplex nf"!', quod Linguac
,

finus continuit

unum

Nafcetur
,

,

a 1*7'

,

al-

terum

ohjiinate ferverfus erit

a T)7.

Analo-

difpliciturum puto

;
,

l;ingu£e

sque conveniat
Allud

quum nec genio nec sequalem adfereftat.

gia ab utroque Dagefh excludit. Dicemufne ergo ex utroque hanc formam coaluiffe.' atque Dagefh firte propterea fuitfe infertum
.''

Tat gratiam.
Ibid.

fubmonendum
verbi

Dubiin

tatur de

forma

H^V

>

1''"^

Prat.
,

Pyhal

,

cum
;

Chaldaico

Schurek pro an fut. in /:/o/'/^.

Kibbuts

more
forti

cum Dagesh

judicium ferri polfet , li majore copia Linguae utcremur. Similis coalitionis exemplum vidimus cap. 4: 20. & occurrcnt plura deinceps. Tentavi iraque in veriione, quodvcljungi, veldisjungi,fepatietur. Fj. 8. Continuandis cenfuris & conviftiotalibus certius

Dc

fupervacuo^ pro l'?!*, a "]'?.

Mihi hinc fuhac puyilia-

nibus fuis
pit

de

Tiis

Eliphazus , ditfertationem fufciadmirandis Dei, & providentiae
,

fpicio oborta, aliud quid latcre fub
ilatioae irregutari
;

&
'V^

forte
;

afTumcndam
in fut.

tenet in mundo hocce gubernando bonos conltanter protegentis malos fuamet

quam

malitia illaqueantis,feque

& fapientiUimum &

dicem 1^*7

,

aut

unde

Hoph.

1*7V item defcendit, cui inditum fucrit hoc
Dagefh
•l'^'.
,

ut

diftingucretur

a

^\i

thematis
fervata
,

Utraque Radix apud Arabes

quibus

oJ med.
;

def.

Jlitit litigaftdo

O^
verbi

f»ed.

Til Faw

eft fertinacius ob"ll'?

ferverfus

&

contumax fmt.

Melius ex Camufo perci-

pies

genuinum

ufum,

^

t:^^

<3j_'i))

juttitlimum ubique probantis. Doftrina ilta pra:p:irure voluit Jo^«/k ad commonitionesadmitrcndas quas caftigationibus fuis fubneSere decreverat adjunctis & promifiionibus, neomnem fpem vennt ac gratite praBcidiffe videretur mlfero peccatori ; fed potius portum aperuitle, quem ei ex hoc fortunarum naufragio capere liceret , ti fefe docilem atque fummilTum prjeberet. Periodus graviffimis fententiis contexta zdVf 17. ufquc,non multum nobis negotii facetlet quum circa tignificationem verbo, rum parva futura tit flu6tuatio, atque intranquillo ferme, & liquido, fimus navigaturi. Ibid. In nexu concipiendo & hic variatum. Plurimi volunt Admonitionem inftitui, atque in primis Jobo fuaderi , ut ad preces confa, ,

giat
^lajiA))

, ;

&

fupplicationes

.,

nn'tiis

expoflulationi,

oUaJjf.

Fortna

m^N 7%»<«^ £»«2 y«<

bus

quafi diceret
,

EUphazus

Ego quidemy

fi ttio loco effem

quterercm

Deum ,

*d jujiitiam flem

nequit., nulliqiie imferio obfe-

dirigerem vtrba precantia.

ad eumque Maluntalii, quibus

J44

C O &

MM

E N

TA R

I

U

S
pxi

quidem 9 Qui fncit magna , quae mirabilia uique velligire non ci\:
eo, uc numerare non (ir. 10 Quidatpluviam infuperficiem qui emittit aquas fuper faterrac
:

mN^3: ipn

m*7TJ ncy 9
.

^^^^ pK-iif
'

'

p,'s«.i

..-,j<

:a~^i,''

nct:

in:n 10
':3-^y D'3

&

ciem platearum.
II

:

mifin

Ad

DlL*'*^

II

bus fubfcribit SchmtSns , fuum exemplum Jobo imicaiidum propofuini- £.'/'^di«'w- t!!miericHs cum / J. /"-a^. ardius copulat fccunjdum illud , quod ioi fubcHe putarat; ut lit, 1^0 quiikm me nun attulium juperbus , jcd d)eum humilis qv^ram , meumque ei caufam fermtitam. Oniiiibus hifcc prxKrrtm Cucceji verlioncrji, Enimvero ego irttcadam aJ Deum ; Rc<5te -ataue ad Kumen poaum Uuduin meum. obfcrvat A7". \-]. fuajibnem <isi:^\x\ViV[\'mc\Y^- ^ ti
fuafium
praellruitur

fcenvlentis
tt

,

fecundurn ilhid hinc exprellum,
,

«jsTO

nfiaf &C. «i iuii(fvt>iTU m >efi<* homiai noa &c. Krgo , iaquit eit caviliandum, non difputandum cumDeo, multo minus cxpollulaiidum , fed adoran«cei!^ 'B^«tV

«0x5.

dum.

haec

periodus

,

ut fupra
,

declaratum.
.differere;

t^^m ergo

hic valct ^//y«/V-fr^

Cl. Coccijus vult,

Curam

ainui in-

\'idclicct cx fcqucntibus patcfcit, illuc Thclin hancce e.neralcm elfc diredam, Ut ad 'Judiciorum Uivinjrum prufunda , proUmdiirima etiam vcncratione fublidamus,_fimulque agiiofcamus \)c\im Juper^jis rejijiere^ humilibus autem di:rriifi'if^ue dare gratiam., viis atque rationibus, qux cum fumnu potentia, fuimnain fapicntiam & jultitiam in oculis ac meiitii5us

omnium

dcfigaut.

Quadrant huc

tendere

:

ob fequens
^*.fr<j»«

Sj{ Ad.

Commodius
tJ

illa Hefiodiea.

dederis
tutibus

deDeo;^^ cjufque viisacvirNil
frequcntius

,

dijferam.

^H
}<^
Ff.

Ti»

^ yi

^s^uu

,

fi»

/if

fig/i»ai7U

;^\(mi

,

dc

fumto.

Suftcccrit

Jvb. 41; 7, 8.

Z:!ii

i\]yiZ^iuii>ii

,

«5

'jTri^Tum Jaf(gtnc

»««.

n:")^:''?^
Ij"^/"^

DHIII
quin

No»difcrui/li>deNerede.
10. Iterum in verbis nulla erit mora. Ad naturalem fenfu paucis difpicicmus. pluviam vulgo rcfcrcur , quce argumentum Y>vxbi:-M a.imirabilis cixm fapienti.e , tmn potenDivinae. V\de th Alcrcerum. Diltindius, & magis ad fcopum , addidit Cl. Coccejns Deum kac parte providenti.e ita uti , ut homines humilientur , isf rurfus humiliati recrecntitr. Sa-

tm proprie7rmV;indeporroy?«t//«;

De

Je qusfivit

&

difqttifivit :

de quibusalibi.
dijfertatiouem,

Alterum membrumfittit n"1D*l
ipfum verbum *13T
in

/•.'.i'

ve\ fermocinationcm longiufcule (^f^a^rtw; ut

loco addudo.

Radi-

.c\hicl\feriesjlruda& deducla^
fcrvavit.

quam

^JJ

gaciter

quoque

* «n»'»i»
,

prius

membtum
;

appli-

clicuerut

Denm
omni

ex Chaldaica notioue jam eique ponere duduyn aJ erat mTTt&a^ vgk r <i«» , Urdmare fe
Cvciejus

cat pluvitc tenuiori
elicibus

tcrram irrigunti
,

pofte-

Dutlum

rius imbribus copiofioribus

qiii

ajuam

fujficiafit

;

i^

cijlernis.

Diceres cuni in oculis

rationis judiciique facultate.

Idem me-

habuilfe

(./s»a.

i»in pro aquarum concepta-

cuni intendifFe vidctur, nam Qlt^ _t)ellicam vim induunt, ordinare i»

&

W'C'T\
,

culo, elice,

cifterna.

Non
,

habuit tamen, nec,

acie

Jhuere

:

undc moUius

eiibit,

jitque de

Nu- quod

in-

putabat Schmiditts

riV;fin plateas fumfit

rnine inflruam Jermonem

meum.
difcrte declarat

Vf. 9.

Suam banc mentcm

Eliphazus , in genere nunc prxmittens contemflationcm divinae potenti^s ac fapicnti^ infiniiuui quantum omnem co^itaiionem trauf.,

pro ac cijlernis; fed tantum innuit, imhribus copiofius cadcntibus , ita ut plate.e inunicntur , in eiices & cijlernas aquarutn indc cooiam derivari. Frullra crgo rogatur, an noa cijlernas poiius in domibus quam in fiateis haipfis elicjbus
.,

«jtJ'

dn^p

iN jOBUM. Cap. v: b^ia^ D'W mti"7 „^d collocandum
i:
:

,..

m^ ^'^

tur falute.

humiles in ^^^^^f""^5 utquefordidatifublimen-

»fi^ ^^
habmriKt
?

IX Qui
Mitto Virum

Dodum

cogitare

debuiffede^..^.,, potius , quam de G^ermaAd ^^«.x Z)£.« locum hunc traxit de n,a.

SlsSl.rJlTl
o,

des anTim nnn „t,o.^ ^ h5 us aikeS

^/ T"'^^ pulcherr.m* *
'"'^""v'^'
'

j

^^"^T

r««./m.^/. & ^./«; def^ribitur. li rationim conLe, haudputem. Omnino palmam de..>..«,/./ ./,W .^. ,... .//.^... (onunnam: m qua terra z^ platea Ji»t homtnes

W

ferendam cenfeo Schmtdw

,

ftatuenti

mum

TIT ^J'" ntli^rL^ntS^^^^f.^^Zr.S^nl
AZZu
Mnn
'

'"''"^ '"^'"-

fenre

f.i\

r..,„j

i

,'

.i:

'•'Ji^nc

,

go";!urSuTctS°lr."S;S:e uT «"l niuinciur.
>
.

'"^'

_

^^ ^^^.^' ^'™^ ^^'1'^" "^"if ^^^lc*^'ducerepotuiffetex£P;.5i:23. Dcdicalicemili. e. obe divtna. Fortius alii in fulum opprefioribus tuis , qui dicebaat antm,e tua f'J^i"le,
,
.

Terram

voluiflem caftigatam. Rem '^'"^ quoque fic percipitur fubita illa comipfam ferme dubio vacuam dicere audeo ; ?^"^1^'.° ?:^ converfio rerum , qua de folio quum Allegorta ifta & genio gentis , & -l^-X /"P^^bis , eorum culmen cntfcender: feriei Orationis mirifice refpondeat. Ad- J'^'''^' -fcus illos, quos pcdibus fuis conculId venuftifljme expreiTum per duxit Vir Dotlus Efaj. 41: 1 8. & 44: 3. nec carant. QIJJ^ fperno ,quamvis paulo diverfior fit adfpeftus. 0110*?. Similis gratia elucet ex altera phravetiore
falce

^'""* feliciter dlTuIfus hic Ff. a hnmiles aut htmiltati; terr<e quafi adhxreyites a^' utterrafilii; vel i» plateis jacentes , quod do- P^^^ced. quafi ad aliud fieret tranfitus , aut mos mn habeant fne paupertate. Commen- P^^ogrdfus , quum fit explanatio Allegorise Malui ad Collocandum humiles in daretur hoc pa£to Dei munificentia hur/iiles zs' P^^'^'''^altum , quam in «Ito, quia fic abjedos largtter benedidionihus fuis perfundefis prxi.it Hebraa ^t puherem ac mifertam eorum abfiergat ab- conjirudio , dzas OllOS uvu "i iw/ non ui luj- Clav^jaNonnulla luat. his luxunes, quam le-

m

^

.

Dn03

&

P/(«/f<J/w

allegorice

ita

fumtam

ad-

<]

wfi
'

«ii^»»»

kt-

-i-

riri . r fubj.d.,utpertranfeamus:
Jicut

^
,

'-i

r apofu.Jlt

pN^
•....>

''''^

P''°

"*

^'^^"

tuto

&

edito.

PrffiDkrpr
cfi.'

Schm.dtus , &cAtratt
^ '^

alt, ert^nt
,

falutemTwpar

Terram tergum tuum

Sj'

?'inJ
elfe

fi<^"t

dilutius

exponat
ad

quam

Haud
Deut.

Plateam tranfeuntibm.
proverbiale
,

Apparet
Arabes

dtaum
,

''"^''^

refpicitur

aja>0 Locns
Sic
inaccejfo.

excelfus

quod
«J

&

frequentant

•"''^

tnvida.

MuHtmentUin.

]3JJJ'

ut

quum

ajunt

C.A,i.S»

L.«<3^)

Ohjequenti mihi
,

Cs-^^' t^'» pnejlabo me terram ,
humilUmumque
,

^' 3<5'S"-'^''

^^ munimento

Non

fpernes

i''^* I^JIJJ' '» Arce falutis conjlituentur-^
,

id e(t obfequenttjfimum

<?</

fMtmabunttir falutem
'^""P^^'*'''^
'tc

omnia toleranda paratijfimum.

Huc

pertinet

infidebunt perpetuo.
'2,.-

eamque ut Arcem fuarn Conferas
n'£)' ytJ''^
D^JJ'»'^

formula
«o//.j

C>UJJ oL>^ 0^»=^^

incejfu

per

^^''"^
f'''*^^^'

<^^

-P-/^

6.

')'?

, f «•* refpirattonem ac /^a-/><jpro alios fuperbo pede quafi f^/, «w>. Eodem ex fonte videtur fluxiffe mos ^'''" T'''^'''''* "• Allufum ad Originem 5" Orientalis adorandi , i. e. humi procumbendi V^'' "^ Laxitate fpatiofa , qus ditione fua ierramque ore premendi ante Reges & Magnal compkaitur quicquid hominem beare

hominum

/"''''^f

poteft.

tes: quafi diceret adorator

(^X-J

(Jw£=> Vocabulum
Plus dicit
apcrietur.
,

Dmp

vulgo Atrati
;

,

pullati

^*^'
pojfis.

fttntibiMerra^quam

arbitrio tuo caleare

yiri/^rt^w fignans

Ut ad Cap. 6.

Hucrevocanda

figura £/«/.29:4. Vi-

Rcfpondet

^rrt^/V»«»

^j»

>'

T

/-or-

1^6
:

C c O IV^ E N T A R

I

U

S

11 Qui fruftratur luppurationts allutorum ut non efticiant manus toruni lumrnam lolid.^m. 1 3 Ut vifco capiens Cipientes per fuam ipforum allutiam: conrilium-

que tonuoforum

praecipitaiur.

14 InfnrJttit

D2V
Efa.

14
%: ly.
lilaqite/tbuntur

Talia , illuvii &i fqu.ilore foedatus fuit. dabit Clav. Dtat. p. 204. 20y. Cl. Cromtjer.
illudrari
ccnfeb-.U ex

1*137^1
vis

^

vifto

adhxreute capientur.

Eadem

pellucet ci

yO^»

obfcttruj

,

tur-

Deriv.

nnD*?0

Deeipula.

Porro

03n

/<*-

Mtferu C5 mulefla fnit b'tiu\^ue fu.t color. Quid vcri fubciFe poflit ad "Job. if; vita.
24. difcutietur.
cxpcdlta omnia , five generalcm iifum iiarum fcnteiuiarum fpeCtes, iive fpecialein, & arftius fupstiiri filo conneium ; quo infmuatur homtnes calliJos , ajiutus , multa quidem muvere , fcd nihil primoiere, ac praefcrtim illam potemiam, doininatiouem , ac felicitatem , quara fibi promittunt ex opprcfllonc aliorum , nihil habcrc Fhrafes defnmta: videnlirmi, nihil folidi.
Vf. 12.

Promta

&

pieutem pro CailiJo poni non inirabitur , qui Gr.ects quoque id receptiflimum novit, non Etirip. in »»?*«. tantum ia «^.fns » fcd

&

I\Ie.4.

409.

&

K«x«> nnfni TTKnMt n^imTui,

Et AnJrom. 936.

'£|i|>ljKat'ii>

^i<^«. »

!

i

tur ab

Arithmetlca
,

:

nam Dl^CnO

f^int
'''^

computatiunes

&

calcnlutioiies.
;

IDn

^^

frangere ac coHturba»-e

quamvis de Urigiae

de Defed.

Idem oblervarc ell monul
,

in wuki>3j

,

Tvxi«'n(

,

ut

'\a

ubi Ortgo

Thematis

D3n

haud
dcdi
,

dum

liqueat.

^^''fi^^r^

fiHJ"» fuyiMa//t
defignet
,

ad

vvKicTtiTK

rcvocatur.

Ad

fcquentem vocu,

quod £• proprie

fult.lum

a

lam DO"iy adhxreri non T T
;

dcbuilFct

quafi ef-

tjJtj

&

Cj^I

foitiUri,

de quo

alibi latius.

fet

contrada, pro

Dn^n^,

Rogo

fcrupufit

vidctur de nihilo, <^\ioAAIan:is inducantur, itihii foHJi cjmputantes , »tilia/n fumynam quaJrantes ; notum quippe prifcam mortalium iimplicitatcm J-gitis , variifque Jiexibus ma-

Non

lofos illos

Grammaiicos

unde nO*11*

duftum?
id

An
qu!

non a

vcteri 0"^]}?

Cur crgo

nuum

,

fupputare
,

tolitani.

Hoc

li

benc con-

je6tum

latcbit

aculeus

,

&
,

hx Ahnus (imul
atquc udco vim

veftigium antiquitatis hic

non agnofcitur?
Dnj? hinc

a/luturnm artei , machims ipfam, delignabunt.
/}: 13.
jiJiij

Schmidiits
rertitui

formam

fegolatam

Inlignis ampiificatio,
itort

&

cumulus.

fcilicet FjrtuHasfiias

conJlabtlitiHt

A-

fiuti, ut coimz pernicieift Jibi ipfis machinentur, Zt<\ae fnifmet iaqueis capti male Jifpereaut^

pofle viderat, mox tamcn communi prxjudicio abreptus , mavult ix/fia. in Kal, i-lMam J'egi>iat»m, alibi fcilicet non repcriun-

dum

in Bibliis.

Ita viri

Dodi pomoeria Linquo

In verbo "1^^ ineil gravior /ignificatio vifco vcl gli:t:,te uedenJ: , cipienjivc. Hunc nexum (ompiiili:trem ac conglutinatitm (illit Job. 38;
30. fi 41; 9. Id Arabibsis
cougltttiftittis

gaoE, qux amplificare debuilfcnt, ncfcio tato coan.^.t.ire ftuducrunt.
IbiJ.

refidet,

Aliquid graiide ia pofteriori membro quod nollem imminuiflct Cl.Crom.

^f—^\:i

^

in

j..

addudo Arabum
netravit

^^-^
li

ingenii
,

acumine peConfiliumijiie
(alli-

comp.ulifiitte partil/us fuit.

Hinc

rem

;

ac

lciifus foret

I

N

J

O BU
14

M
p^j^f

C A p.

V.

14^

V^W

nVSsi iB^nntrJS^ DOV
:

D nni3

i^Interdiuimpinguntintenebras honentes: & tanquam noftem paljj^

meridie.

callidorum penetratur

tur a Dco.

n'na ^^/^', /"-^, admodum languet. Mmus felicia etiam lunt eft , qus uc /jiwj Qus de Sn3J movet, nam J-^» nec V
voce
;

^^

, atque fic irritum reddiIftum ufum habes Pf.^^:z. in , ^ , Co^ h,c Sed v.,v /^'•'^«^>,

Ipfe ftatuit Adritiremdam "Dzx [apimtiam pradif«ri

eo.nomine,
ccgne

quod/)>-W^;«r;JS/«<j
,

impiorum
ac Ji ejjent

conjilia

iVufiretur cventii fuo
ipfuiri

^,;^,,^;,^.^

^ j-^^,^^, Hoc

tamen

&

fu-

periores illos voluiire, fatis apparet; ac proinde, ne !ic quidem fememia conciilor expediri
poteft.

Aflumenda
ad ^^
-^

graviorvisCo;!f;.i\r«/)/i'.

qua
gic

dtmovit ab inflilHio, nec dccepit, tacem Lingux fpt£tes, fed unice
«.>,'.

fi

proprie,

-,pjQj ^^i^^.^
^,^^

fcJlimtioHer/i
..^^.

7-«ry,f

/«-

&

pracipitatic

Inde fecundar.o
G fequatur

,

detorjit
«.

cum ab

^^^._

.^

tajit-

,,^yj,,,,^,;,^„„.

^^^^ ^/,^^^
-^L,

^^^^

£^^^.^^_

^^^^

^^_.

^

^^.^^.^^

?«;.,

c^-C

Formula, cujus
vir Do^iJJ'.
II
.

,^^^^^1,
,

,,;,y7,^;,^(,-,;;e»7

cordis f.»/V-

dimidiam partem tantum produxit
I

dis

fic

habet ij^<i
-'

Cj-»

«-^ (>*»

.,i

1

tj^

>-'<'

metn ac terrore ; /or/f/ ejlote :ie timeatis. Hinc emergit , Et co^JiUHm prudentiflimum tortuoforut» adtgitur fubito a^ ««confnjis
,

&

O/^Lc, Non
•1/

cejjavit coHtorquc-re ei in fummi-

//f-;-''-W>«
jimitivm.

r«?« defperatioyie

&

i;r,6*'«

«^-

Uptirnum confihumiplis,perlapien,

tatc

pihim fcWicst. Eft proverbium dua Camelis refra^ariis , ad tjnos mulcendos deliHicHdos /tii ,» fHmmo gibbo torjuentur , juo pado Jiat.m obfequcntcs reddnninr. Extat
gii'l>: ,

tiim Dei
ciei,

convertitur in
ruina:.

Laqueum

perni-

flum

&

caufam

y
in

Hifi.
•^

Tam.

p. io8.

lJ
••

ft-Aw»

JXiu '' —
ei

ipfummagnisluminibusoratio& celfiflfmo Araht.c cothurno duplicitcr effertur. Utrique membro fubeft

^^^ fj_ ^^^ declaratur ,
Oxymorum.
nebris

rnmum

elt rtf die

tmptngunt tc-

t_>^LjJ|^ bj^J-35

Et

torqiicbat

fum-

horrentibtts.

"Vi}^

fignat

CraJJam
3.

&
va-

mum
nihii
, '

gibbum , ac tuber ; hoc eura deltnire ac ctrcumducere Jiudcbat.
ad noftrum contcxtum.
, ,

eft omKibtis modis

horridam caliginem, ut vidimus Cap.
<,<r<rarrfrs,

tJ^Jf)

Hsc

oZ^iv/t^M^^r;
,

,

in Or/^/'«f videtur

'^nSj contor' . r u-„ u .j j ua /-/a»jo wr/}/r tiis tortuofus hic haud dubie eft rr p ^ ../ ^ r r n- rr i^i /-• iits ,(X tortuojis coniltts ejc tmp hians. (^i.Locc.
in Lexico
'

.„

J

.

a^xi

aL

I p \ KcluicaHtcs

,

J notione illa a
.-11

qua

implicari

&

intorqueri fub

L
7713^ transfertuf
hic
;

impingi in oJfeHdendo alltdt , sliquid. Ex ufu priore multi, occurrunt te/ j^ n . , nebris obvtas habent tnterdiu tembras. rSona -Kif \c c lc 1 Melior tamen toitc, ofendunt tenefigura. ,° r •. „ ^ c-„ eajijue caput „.. r. allidunt. quafi CJic erit '
\a\iTe ojfendere

&
,

?

,

1

,

hJ

..

Mctaph. a
'

Cxco defumta
''''"
-

,

qui

<ii parietes

ad
vis

L«<fif^.;..

Sed ea »^^;Ww<.

alienior.

f.'^,^^'^

'^'^/'f
>

''{W??^,

r«/>

Vult £-

Redius

in Cr.r^«j.»/. dedit

^ Tortuoforura
i.

&

ibi

IW////W relabatur ad obluaatumem.
Confiltum
ejl
,

quam-

''M'^^^^

tium

6apienttJJrm.i conftlia

qus

Horum

TTuyi^i^l

pr<scipitatitr

e.

praceps

»/frdr/;/»j/a/;//f

fatuum, jr^ceps , ag tcdeprehenditur,fecundumMfrfive
;

coDiparat £>.« ac Luu dtume, Audonbus lUlS prajentem terre rutnam , & tnteritum ineluct.ibilem, li non amore Religionis, vir'""' ' ^"^'''" ^^''^'^*^'^* '^'^ ^'^' gl^^am. Infu-

&

Per
///»?

ab Origine fcjitnandi , ut /fjttnata confilia fint pracipitia ac temeraria. J^a interpretatio improbatur a Schmidio , tanquam parum ad rem faciens quod mirum ;
alios

cerum

&

non

lit,

fi

temeraria eonfilia reddantur irrita.

in m.iteriam infelicitatis , makdicTninis converfam. Eodem tendit alterum membrum , eti.un duplicem hunc adMcridies fignat «//^ fpeftuin ultro recipicns. men fipicntix , AC felicitatis. Hoc illis necGpina2
,

DDV diurnam & feVcitatem

lucem icttrxem ad faccef^

&

T

148

COMMENTARIUS
TOl
Dn'£30

if EtfalvumpraB{htagladio,ab prn ore eorum e manu pr^vdidi
:

3"ino

yc^l if

&

egenum.
i6 Ell
pinato (otfuerti/ur i» No^lcm, ad infijneHi^Hm
i»feli(iuM eonJihoMem ipfo esitu redadlts qua in AV.'.r Milcri oberranc, haud fecus ac
cseci , ncfcii quo fc vertant , atque oinnia circumpalpantci. pollcm. Hrc fubllllere Exillimem tainen adliuc grandius quid ipiraf-

P^^^

»rfni i6

ginem
J'aica:us

voluiiTct

&

EUpbnus, 3*in

"^{»1»

Eafis

fe Eiiphaz.«m in

Dnr»V3

i^j^B^D*

nS^So,

Leoninos. dcfignare dcberct Horum nihil feqnor. Nec .tppufittonem fubcffe conccflerim, quaii foret, a Gladio, ab ore eorum , pro qnod efl us eorum , vel ab ore quod tpfis erat pro gladio. Senfum non fperno ; figuram elegantius concinnarunt quibus placuit GladtMS oris eorum.

Un^ues

quod

verti

fjlet titrtquam nofiH fulp.ibntit in

Hi moneut JQ
Nil
tritius

faepc

meridie.

Id fuiflet

n7'723in

Quidni ergo

Geuitivum formarc
!"

fane apud

"Tanauam
denfis,

Nodem palpant

MeriMe. In Lumiad teaebras, tam

Arabes , ut

quum

ftruunt

,/t*,/^

tH-* «.J^

nis Jummo cuimiue orteilduut

ni pJpari , quod dicitur, ijueiiMt, in quibus limul paipaudo uuerrare cogantur. Pixmatur duplex hsec pote(las ex Cip. 12.- zy. Adde ExoU. lo; 21. Deut. 28; 29. Efaj. j^; lo. unJe amplitudo Aliodidti luce meridiana clarius patefcer.

reftis eferico, pro frici
efl

tamquc graves,

ratio.

Palmam

; fed tunc ah'a longe ergo aufert illud Cl. de

Dteu
ore

D.Taa
eorum.

-|w'K

3nn

Ghdius qui

ex

Nil vcnuftius.
J'C**

Dici potuiflct
oris

On*i3 3")nD
fcd fouantius

frvat a GlaJio

eorum

;

rum
dius
,

fcntcntias
in

,

fuamque

,

dabit

tibi

Schmi-

nunc elatum Dn*£30

SnHD

probcm, infpedio
quaquc

quibus quid dcfiderem , quid & collatio docebunt.

com-

AGladio ab
te
,

ore

ion

5i'^»f

eorum , vel ex orc eorttm exettnc« fif^Tii ivTui. Non ablimilc eft

If-iS- Impeditiornexus. Nec fenfus ufque Ignis ex ore *Coaftius certe, quod dat Pf 18; 9. S3N*n liquidus. Ccccejus, E.iM qui non habet, qito fe ttteatur itts , ab ore cjus exiens, abj'umebat : prun<t arfalvat , ne nijcumentum accipiat vel a giiuiio.^ ferunt ex eo , emicantes. Integra locutionc

VSD^rX

Dei communibus in ir/iprobos , fame , bello : vel a perfecutiune impruhorum , tum q:i.e fit ore , per obtrcHationem bofii mminis; tum qtttt vi , & manu. Omnino Gladitis ad improbos quoque pcrtinet, quara-

hoc

e(i , pLigis
,

ut pejie

habuilies

-jSn»

D.TfiD

"1^'N

^nPlD
in

vel

X^;»

,

ex Ciip. 42: 10, 12.
efle

quam
ell

3")nD

0»T3D
mur.

contraSam non

quod mire-

vis

Dn'50 2"inD

aliquid infokns habeat,

quod multani
tiarum.

pcperit difcrepantiam fentenore
fic dirtin-

Sunt qui GlaJium ab
,

xerunt
ferro
,

ut dnplex violentia notetur , partim partim calumniis gralTantium impio;

rum. Id a Merctro pra:latum Schmidii quoquc calculo lirmatur. Valde durum ; nc di-

cam dilutum, cum
aialedicitm
lio
;

Gladio

fic

conjungere

w

Ibid. Hic pofterior confpedus non cft abad lani.indum apertis atque exer- horrens a vcro. Potuiflct illoc fenfu fimpliiis. Habcremu!» lic Leones Devorantes, quos citer poni D3"in *3D "^ acie gladii eorum : ornemo tamen Ciidio armare vellet , quibus fui miiues videiicet fufliciant. Si hanc ima- natior ftylus pro eo dediflTet DiTtJD 3"inD a UJa-

quod ipfum fentiens Mercerus aadfpedu os fami pofle putabat pro ridu
,

hicce Gladius abfque ulla controverfia aptior cft feriei antcccdenti , verfu( ubi defcripti erant fapientes afluii , ti) q\izm Gladius proprie diJiuf., quo impotentes tyranni faeviunt. Si quis tamen illum mallet , Os gladii fumere debcret pro Acie , hoc pado; Et vindica: a gladio, ab acie inquam eorum. i^c.
Ftguratus
improprius

&

ex ore exicns,

&

late grajjans

,

&

&

dcntibtts

I

N

J

O B U
16
n'£)

M.

C
:

A

p.

V.

149

mtip nn'?^^ n-pn hih

^m

16 Eft proinde demiiTo promat iniquitas conftringet os ta fpes (uum. 17
bellatorem.

Ec
eon-

njn

17

a Gladio, ah aci^, eoru-m. Multis interim parqus tibus illam nobilem figuram praefero , Gladium ex ore Aftutorum evibratnm, exhibet emiptm. Notum Emblema Gladti ancipquod ex ore fumrai Doilorts exit , adjunt!s

Eadem

emphafi a plurimis ca-

pitur Efaj. 40; lO. Jehova veniet

ptn^

&

tra potcntrm, l^ brachium Ejus Dominabittir Intelligitur, fi hxc verfio teneatur, in eum.

,

Eft hoc verbtim verttatis , , 6. 4J-.- 4, f verbnm Legis EiMHgelica , cui fefe opponit verbnm mendacii , ajliitia & fapientia mundana politHm, quafi & exacutwn. Hic Gladius ehujus/^lit fx orf fophiilartim , & Sapientnm «</;' , contra quos potiiTimum direaam effc oratiouem liquet. Confer i Cor. 3; 19. Hoc
,

ais Pf.

Sx.fagittis

politifimis ex

Efaj.'

^9: 2.

&

^rmatus , l H^^f opibus , copiifque. Ad clariorem confpe£i;um utriufque loci utar obfcrvatione d^cSi?, Q\. Rhenferdi! y cujus mentionem fcci Cap. 4: 4. juxta quam
; \<r-)Q(ti RohiiflHs ille, Sst.fortis
5"

^Vf.K TKr»,

cum omnibus

fuis

nfn
oem

J''f- ^S." 2.

eft

Robuflo brachio prxditus;

t**QJ>{

nervofo

&
ifti

firma genu pollens.

Ean-

fievo

&

importmio
vanitas

Gladio
,
,

infeftantur probi,
irreligio

proprictatcm
Robtiflo

ptn

exereret Jef. 40: 10,

impugnatur Religio
fuperftitio
,

propugnatur
fuperbia
;

quum
di

ejufdemque

admovendum

fub iftibus faspe vitium de virtute fpolia reDeus wrportare, ac triumphare , videtur. trttem & probiiatem hoc Gladio premi patitur,

tamen Brachium Vides hinc quid intenputem in noftro contextu per Rvhnjlum
Rubujlius
dicitur.

non

opprimi
,

&

extingjii.

Etiam

viila vincet

atque omnis Egeniis , i. e. Verus virtutis cultor, mundans & vanse fapientis contemtor , panper fpintu , a fola Dei gratia fummilfe depcndens , improhitatem ac vaniiatem dibellatas videbit , de iifque viciffim lactum
veritas

cujus e manu vindicatur Egenns. Eft is ckjus brachiumprapollet , quiquezy?/.? viribusf/iperbus ,gravis incumbit Egeno , id eft Deum reveren;i; omnibus modis eum vexans ,opprimens ,adfiigens.

Eft quoque ipfe Spiritus improbitatis o^ej-yWf partim Lmgua, regnans in mmdo ,

&

partim

Mami hominum
fola probitate
,

improborum

ftabiliens.

His omnibus fuperior evadet jV^^t Pauper,
ineps
,

aget

triumphum

;

D^H^K

DflJJ'^'?

DlplS

&
,

patientia

,

armatns

J*1K 'IJV

^^ r^CinV

?»«»« confurget ad

atque

Deum

tandem potentiflimum vindicem
eiperietur.
latiffime

virtutis, ultoremqtte litii

iudicium Deus , ad vindicandum , infaluteittque .implijfimam ajferendum , omnes manfuetos terriS. P/.76.-10. Confer P/.94.-3,4, 5-,6. ubi cum

Ff. 16.

Hunc
,

fufum profpeclum,
;

femumque
annexa.

confirmat claufula luperioribus
crr^o

hac

^-^on relpondent gravit;ni &: nuum conjungitur. dignitati hujus lententice, quse Schmtdtus tmn. Uid. Idem in noftro contextu obfcnare ex Aliorum, tnm ex fuo penu dedit. Nimis tenue fane erat illad Mcrceri , quafi dicat cft ; additur quippe p\f\ 1» Manus pr-eva!ijam improbi non habent quod Domino objiciant , Non placet, c ma- quafi ille fuos dejiittterit. Alienius, quod ipii di , pr^potentis , Robtijli. Schmidio vifum , Ji quis malitioje zsf blafpheme «H valida ; id fuiflet nptn T- Obftat quoDeo obmurmuret , ut Jobus fecerat , gravijfime que ftatus conftrudus. Urgetur a Cl.Schmi- eum fore puniendum , ut mutire non audeat pr.-e dio poft Mercerura comparativa vis yl manu timtre majoris poeme , fi vel maxime inttts freSic effet dehortatio a murmure , mctu firtioris ipfo. mat. Et hoc difplicet , quia minuit
occludet.

l*fulentia

verborum, etiam

l^tolentia

ma-

EJi

probo fpes

at improbiias

m

fuum

non

auget.

pfn
ubi

abfolute hic ponitur
Sc

,

ut

gravioris m.ali.
diistr
itt

fet Coccejo, injujlus fiupet
:

Efaj, 28; 2.

fignat fotentem

invidum

Felicius fubfcripfifobmutefcit , confitncontra tenni id evenit obtingit quod
,

Abfonum.

&

1

3

es-

tf6
17

COMMENTARIUS
Ecce bcAtum hominem
il-

m^K

wov

ti-W

HB^k

W.l
'TkT

17

lum, quem
fpuas.

calligationcm O.nnipoccnds cave rc-

Numen

arguetl

&

:

DNSn-VK

nDT21

18
txpe^at.
Om/tia

Quorefiftere

o

iS

Juperbis ; {ff Bc/^.r aliique , quibus plane aileritio
:

Deutn l:.'tc fpeSant humilwus Jare grutiam.
,

clTct.

Hic

liabcs

Hipn

',171

,

eodcm

fcn-

Sic

&

;

nili

quod

atquc egrcg.um hitiorem fumain cunipum hoc Dictum applicem ad TrtHmphura pruoH.i-

f^^ <jno promittitur /!•/;> rerum f<>OT«:y& u,^, exitiis. Cl. Cocc. ipfum ^t-.va/.-.-», hic co'm-

&

pidus
jj ^^toJ

cft» Et extitit dve fac^a expe^laverat , ci o^//f/;

e'i

sevuifpes

& 'fic-wjr.

Re-

da.

Eadem

ell

latitudo hujus

lententia: />;.

'^„"*^

Et in Ar1U7. 41, 4z. MWn tV3N j^,w 107:41, 4i. jiyu jijK cem rerum iublnnabit Deus Lrcnum ex adjisFsJ.'ht:>s: <ff/.*. ; famUufiue po^et ut ^eges.

3^m

r^y^l-i^t^n exprcnum.
Epiphonem.i .^ ^
'^
.

«»/'"i/i

Scd cxiitimem
„.,
'^

elfc

, '
.

quo
?

/Jrc/..'/.:/;
'

triumphus promit'^

'•''^'

^"''••"t»' '"^«^

., nipD

,^

B".

rf<f//'

iij'

Lttabuutur
1
1

:

at
I

ommi

tmprobitas

ce>:-

i^"i-

In

alt.TO

colo

flringet cs

\

^

dere par

fuum n'3 nV2P !)/>> '^S- Cre- '''^«k'»^ /-< j i»-i|y ^ cum i'/. I07.-41. ell, tormulam hanc emanallc ex angjiji„ /jy; 5,^. ^j
inllitutione
,
.

hW
.

''Krobltas
ut>i

niH?!!* rcddendum Sic cohlbnat accuratius
valet i-jijuuas j^i.... a-

Lxtat;er///J hasc

tiuuillinu

&

produdior qux.um.
,

dilciplina,
j

quippe cui quantumvis uudaci , prxfidenti, gludium Mutum in ore t;erenti, vincoste ac tritimphan6I1

o

,,

Vctcres ab

,. ;/w/>rc»i//<j/e

\ deterrebuit,

qua faa'/•'-•

cli Siae Ileparag.xtdil ^"^WJrm.Je^^olao ^i^ j ,«

ti

^1J7,
,

quod

&

*7)^ fcribi potuit ei ea le-

te

divinitus prljbttaie
,

,

igttomi/tiofijjlme
coitjlrtdlo

foret

ge

obmuteJlcitiitiM

atque ore
(atierttuim

conticcH-

gine fucrunt
"''•

</««.
bos
la

Contra<J«/V«d//^ videntur

&

qua omnia nomina forms TiJ) in Ori113, unde \a plur. QniD exi'"
1
,

/ir»»<j//c" /irfl-

,

3dpietatem

&

,

adliibita

formu-

t-odem ergo jure

nn7iy

po(itum,quo
rertitui
n.

mpn

IJ"

Datitrfpes ;Eflfolida expeiHatioi

T^ph')^.

Primaria notio Radicis
j l ^'"^'""
'^'''^'''

po-

qua infinuabant Virtutem
angultiis

tandem ex omnibus

cmerfuram, & l^to exitu coronandamfore. Vide Jer. 31: 17. Thre». 3: 19.
7o^.
18. ubi de hac locutionc plura. /i/J. Paucula fubncaam circa vim verboSubtiliter C<7r<e-;«/ diftinxit inter
<5c

»a,» '"" "P^
''''

^

,'\.

'

'"

alteram partem
,

n:

^^

tnjifius

/»/fv«i

,

rum.
»«?««,
vidcas

bl

/<?-

'*"''"'"
f*''"''

multoque ufu,quem fubmonet Cl. Cocc

hcmjuMx. Intmprobus fuit , magno jamnon perfcquor. Ad
,

W.

O^
\\

r>

^^ f^f'"-

^

K^p

quum

JVDJ< <?c««^». Haec duo conjunaa
'

."«'«
lit

Pf

72:

IV

&

.

Jtlientis

os f/tdtgu.in \a

^>f,-

^^ 8. />r/,r

^t-;«»i m.ytus imali40: 4. rccurrcns ViP
I

noltia phrali;prout
'Job.

82: 4. Efii. zf: 4.

U-

m.mtts ori appojita occurrit
b;.

&

trumquecxprimitCharaaerem^.;«/«/.rf//j/o•atque /k jolum Ueiim jves opejjuc Juas re_/j ,
pmentis.

Similiter
107.,

in
<?:

lexico ,13
5-2:
,

I

AddiJeriin ob relr^ionem vcl vexati Stc Efij. ii 4. vel conterati \a mundo. ^ ^ ^
:

.,

Pf
,.

42.
.

£/d;.
l,

ly. ei eft »»*««
.

ittt-

&

/'tfAf.j

(lattdere os.
,

Hsec longius
eft
(r^iVf«".
,

petita.
«.'(^^«^f».

...^

O»»
<
,

-ij

26: 6.
^a
<Sc

&

alibi.

Ifti

Teniii

ejl

nipH

Jpes prora-

,,Qp Arabibus

qua
K*?
C"-

certa.

Id fuggerit

non ubique premenda.
T^ynt^
fol!Mt.is clifpci,

f '^^^ , quac tamen At in formula K'» eam negligcre pur non

yoce
-|n*

ufi

oi

LXX.
«Jix*

Detit.
»'

15-:

7.

TSpn
f«'A?'2J'

D{< reddontes

^J !roC<p<VI"«

Hic habcuc

^.Hi^ •j«Pe5'X?»"'-

Pulchcr-

I
•(-l»1

N

J

E U M.
iJJ

C

A

p,

V.

1^1

ym^

tJ^afTI

yay MH o

i8 Quoniamipfelm-idaadficitpkga, idernque oblignt haurit vulne:

nyiD-)n

rans , ejusciemque refarciunt manus.

rtrn

19
,

19 In
'a-J^km 3
f^i'^
1

rime potuiflent
rvQpiyii-mi-

»»

Qui
fed

o-iP''j^«

''»5 Ttihti

W|«« nQ^piyla , phrafi

Deas

argitit

!

difcipJiyiam

autem Omnipofentis
te

h^yjterica

;

<r(pr/at 7» sJ/t* ett (f*^»» cafijlrin-

Hac imagine ohttsrare alisguio curao. gert nilplcnius quifquamdcfiderabit. Coiiferyk/rt/r.

&

ne repudies, quifquis es ; neve nti! cifiganti oppo/ias , ut hic facere fultinuit.

Amicus

ferocius r/ianotfer

2;i<:

12.

3 iipiu.wh.

Ibid. Nou obfcurum hinc effe poteft, qno fenfu primo dicatur Beatur/t ejje iliiim ijur/n

rVf. 17. Poft Dodrinam capitalem de Dei
proi<tckyaia, juj^j^a^jue in Fortunis bonorum ac malorum pro merito diribendis adllru-

Deus argtiat. Nempe cafligatio convmcens Jimul & emendans innuitur quse elt genuina
,

vis

&

proprietas verbi
«;ys5

nOIH
,

Argnit.

Hoc

ftam progreditur EilpbazM zd
,

pr^cccpta lalu-

taria

,

p-omijjis amplis

&

magnificis cumula-

Latinum ab

clarus

manifeflits deriva-

tum

Oratio confumitur, cum graviiate, & audturitate quadam ccnforia definens, atque eodem , quo inceperat, aculeo Jol/ii/yt puagens. In iioc auteni verSunt qui ficulo rite conftitaendo laboratur. tC\\\ AahorCo:-ifulatioi.cm mer.rm concipiant.
ta, in quibus reli^ua viri

notat r^prehendendo convt/iccre. Pla, niffume confonat Origo Hebr.ea , latens fub

^^9
fuit
,

Albus

,

Clarus

,

manifejlus,
;

cvidens

idem quod ad

g'*^

unde
in

in 4. Conj.
,

extitit

ev:d"/niar/i

d.emonjlrare

taiimem
vocat
viiiitus

&

Jii.%fvmcm
S.

xam cum^J.

conne, Redius Mercerns pulchram
cfife

ftatuunt

convincere.

Submonitum
,

Cleroi
,

evincere Dial. p.
fe a
,

zfo. Sentis tacite 'fobum redargui
,

quod

Par.trtefin

ad 'fubum, ut immilTas di-

adflidioncs

Kquo

ferat

animo

,

Deo argui id eft convinci non fiverit fed qua cum Deo cxpollularit cique obmurmurarit.

fimut perfliingdtitr , quod tam iy/ipatie/ts fde- IJem infinuatur in altero illo , DKQn ^i\ Particulum liujus pru-ccpti , limulque rit. ne repudies , aut adfperneris , Tu quifquis es fromijjwicm , qus anncxa fuac , ad 'fdbur.i quoque pertinere dubiinn eiienequit; ita ta- qu^m Deus cattigat , cave exulcerato animo men oratio liic mihldigella tfle videtur, ut refpuas , fed potius virgam ojluiare , atquc cum commoKitione fat acris cajligatio eat con- pro benejicio ptagas , falutarem fructum tibi junfta, & prQ/nifflo-/ies tacitis comini»at:oi:tbus parituras , c.\-cipe. Subefle AmTOTO hanc , a Cl. Cocc. quoque annotatum. Ccrnis iterum coxxKx^x\\"j<ibiirit feriant; Ofiodfrxceptuni\\oz vcrfa incalcatum infuper habuififet , atqne in redargutionem , quas limul 'jubnm commoneat temerariam adverfiis .Deum conter.tioncr/t au- duplicis oiBcii, in poilerum prxltandi, fi un,

dafter erupiflTet. Nempe j^erfimaft^cnHdti, oua hic ufus clt cenfor , non directe Jobum Ipe6lat , Eumve compellat , fed tertice perju»<e

quam
raret.

ex hoc

malorum

gurgite enicrgerc fbe-

vicem
lit

fuftinet

;

quod

in Com,noi!itio?i:b;is

&

crebrum. Excmplo illuftri Cap. 8.- 20, 21. Ecce Dens non repudiat txtegrum : ijf ^o" co/ifirmat itiannm maleficorum. Donec i/apkat rifu os tuum ; l^ labia tttajuhilaCor/irrtmatio/iibiis

tione.

promiffio, Jiboh&z:, fed integro; ac proin Jobo fi integru/a fe prxftet. Ergo tantundem cft , ac fi diccretur, Donec impieat os iiliusrifu, nifi qucd gravius
eft dire<5la
fit,

Non

&

majorem adte6tum
tuum o
intcger
loCi
,

If. 18. Acutius reliquis cernere voiens C\. Schmiditts, revera parum vidit , quando quam in pr.efenti pulchcrrimam fententiam conccperant alii Interpretjs . S: reQe explicuerant, ex generali adfpeau ri-ltringit ad 'jobam , limul vinr /'a^«r;' retinendam cenfet, hoc patto , fi non repudiaris difiipliri^r,: De: , ta/n , etiamfi futiirura (h ut te dolnre adficiat , tamen Huic languiau per fe fenrurfus gbligabit te. fui addidit adiiuc condtiiu/icm , qua nervus pla,

&

fpiret, Do/iec ini-

pledt os

qv-ifquis es-

Ad cam
,

ne inciditur

,

^

pro

DJ«?
,

'3 fumens

,

Nam

rationem Heic

bMiur,>

virtim

qaehi fi forte dulore te adfecertt

rnrfus tanien ob/ir gavit.

1^1
jf.ri/.'.

COMMENTARIUS
Non
ratls

quoque

perfpcxlt
,

DodtJJ'. r\m omnium vcrborum eflb cominuam .-tlUf^ona», , qua

idcm Vir quuxn ait,

«

—j>__^i
^
'

»—jL—Hj yax
,j

3J<3

fi^MOt tme.

Deus com-

paretur cum perito t/jirurgo, ac AUJtco, qui dalurem quidaii tKfcrat , uIcuj •e.-utido , \ erum moi obltget, fanetque tnctjioues afe fadas. A-

rar^M, '''»"»

iulfl^atounn., csf jracit
i.
,

a-

c?'

».

ummt ^gritucum part aJfltHiis jtnt
;

-, r

3Xj,
f/?ar

3'NiD Moejius fuit
«'ft.*»»

2Kn30tn^..i:t la
^iV

/^'»« 4- '»»/•

3)OK

;

gr^e

infortMHtum. L)t-

gnofco Medicum
J<5")
:

in parte dimidia,
^iii

JlOn

,

&

3KnjO
JEgrtsuaa
cegritadifte

cmere ad utgrediHtn,

fed

3»K3n & |*nO
non

[eaiones chi-

ver^ente.
$5^

qunjue

N2N0
C

vocatHr

;

rurgieas ulcerit.n applicari

patitur

Lingui

^3J<
,

adfecit.

Simiiia repe-

pLigas

genius, qui hifcc verbis fubdidit utroctjfimas vulncrame intus adaila , ad cor , ac , vitalia vijlera haurtcadum. In pnejentt ergo Sigeni-rMint, eaViachtMna pli^.^ gra^'iore ji.,

^\^^ in

G>.7,W/(. ,qui
.

non
\\

neglexit hunc Glof-

fam

_

1

C_>|/*^

1

'<^'

*»;|^U1

i^>.;A.-»

OL^/^»
\\

pr.efenti elTe

*'' O^^aJ) (^I Ut ^"-^: ^_y-^. \ Deicajit- £( oUeiidaturnemini <j4/''T«^ia/« efle iv«r»'^»^ ,„/«-^ ,.« // . ,t "m vcT. " -^'^ •, ^rt//o;/f;^« , quippe qui poftquam Ut r/V.iirA- f ^r, y-i {"alis ejl j_iaes mrrentis. Ea hera impofuit , vitlnera etiam ^-rax<ijjima , %,'„,"!^''""-'"'.' ^'^i „v'^,«"r enim :ipcTue proeadem ut i^^cr iV/fi,V«/ non minus cle- ^"''f"'''' qu* unde >«'.rr»'^ latentem /i:^.//r/r iiienter, quiim poteuter, /^fr/jfMr^ foleat; li adft^itonem , figi.ificare qu^s Manui percuiiend non reludtetur, fed /^^: .'^^7'«'*'^^."' ' 'S"0'"a^'Cur, »i" aflumas coitre.nfu' eam debita cum fubmiflione exofculetur. Kto ,-3 -^'«^' "X^/^^»'^, /W«i«, Nempe ^r<jw adjpcdii quilibct tacile iatcllidt Futurum pro *«?'^'^«^ aoxi pallet fed /«re^ tahemve iuri, quum fic ia-

rit

,

uhligatqtte

:

h.mrit vitait» refaiciique

^

*^

C

^
\
.

(^

\

& &

f""

ZZ

opportuniHimun?, imatur cjuid Deus f.iciat, & quid ^««^^'iraj fit unde et.am non iacommode converti poffet,
;

'«^•'«

mducit.

Hinc
i

dixcre t.*.sj£3

^joj

--«>

^^
^'^'

;«^,,, ^^^^^.;^^_

lertet, tdemJiie obligajtt

h.i:irie:,

eyijdemque

H^ec generalis eft regdla, & norma, omni feculo quadrans , unde ex FJiph.izi meute tautum fibi applic-.ire poterat JoLs, quantum fummiffionelua fubmanum Dei mereretur; id efl parum admodum , ha..2anusperfJab,mt.

""g° ^'^'•''

ui

L/W./,'

& ^

Lur-dSpla. ^ur.uM pia

^'^*^"^'^'^

appellaiTe

poteltatem praererunt loca complura; "' ^/•^"9/ i?- J"'. 30: ij-. J.^r. yi: 8. Capi'' opotpaijantum ad ejus lurida.n plagam. Jef.
)-3.-

quam

0'3K3ai

3,4.

711 PITl
,

HDKJD

C*'J<

kV

//<r/-

ctenus quidem, auc
turi

nihil.

Hmcformamfu- darum

plajarum

csf JoMiltart^

excanatioMis.

eademvis noApud C/W./.^.y & ,V^. ta; nccdifcrepat Dialedus Arahum ; nam in

commodiorem adhuc efle ad fequens fi- ExcortattoHes nojlras fcilicet ipfe purtavit., & lum mox pellucebit. 1J»3N*30 LurUas plagas nojiras ipfc bajulaIbtd. Luce adfpereet haud intucundatotum ,,-,.., cj cj r ,°. * vir.ldcl^c. Eadem emphafi hic pofitum, ^ . ^..^ hunc contextum Ongo verborum 3X5, & ,.,^_, j , a- ^^, /-^ •, „ J,^\^y Lurtdas lufiiftt phigas. Q\l\AlRe-y 3// ^^ n ^ '-"'^i-i^ Vna^ Pnns tntum m mra/ dDiore ac /mo?.
,

V^

'p- ^aleat

,

,

^/-r.v/«

,,*
,

l>oHum

D»11N3 l3N3n
fu-U

^mc obfcurum

efle nequit,

Ltpidattune

Camufo habes
y_-/«

'f— «^ *-i-Jl -' -^
^

lurtdis qii..iji co:ifi.cietis , ttt tabe fquaut f"''?^''^" , C^U-^—il} tcque perpetua horreat. .\d /J. 23. mox a-

jt

^

liquid

recurret

^L

ad ejufdem loci

illuftra-

,.

.««.

^==u^)!j

(JL_jc'j

tionem.
Ibid.

,f,
V^-^^l? *-^>^^

Ad Tbema |»nO

paucis perfungar

quod

in «!^ Defed. pag. 5-4. & feq. jam ollendcrim quantopere fluctuetur in notioae ejus figenda ; quam ii/id. p. 69, 70. ope Ara-

hici

i_^ASC^
a.ni

finivi in

hauriendo aqu.-im , com-

motj,
zi.t

&

huc tlltic Jadata ,urna. Hoc ad^rdfjtda vulnera tranflutum fuifle nemo mira-

I
'

N
^c.

J

B

U

M,

C

A

P.

V.

Jf3

mfrabitur
re vel

,

<5tii

in

promtu habet Launornm
ExanclaAddidi ex

Haurire jugulam, latus, en^e^c.
exantlare fanguinein
in
2lr'»J.

Tanqu.rrn fi hafliS forent funes lonpores putei projundi, cujus lateramultumdijiantia. In hifce puteus projhndtts prufundiiiit pingit Tulnus
;

Luciam
pit

>.»(pva-irifin&' Kff^ l|a*TX»^is«©^

Ut 'latera

diflar.tia.,

ejus amplitudmem., Scfpa-

fed quia locus

ille

alium adliuc
,

li.iil'am reci-

tium.

Iterum

in

Diw. Hudeil.

conimodiorem

certiora hic

apponam,
'a»1a«i'

Bt noltro

J*nO

j

quod

Grisco

fere

confonat , novum lumen & robur accedatFigura hac fublimi ulus Enrip. Rhef. 430.
Cernerefque hafias , ijf fi illa inter nos tunes putei , quihus invicem r.os penetrabumus.
Illud

'linXH-n

^•iyx,''

©S''?

'^ JVfifiiyii tpciu..

Ibi

cruur condcnfatus in tcrrarn ScythiCHS AntlahatHr hafia , Thraciufpie rnixtus
cccde.

(>-^'

penitius

immerjk

,

efl illius

qui

6^—'O
fic

(^Aaar^ri

V?"! j^nO*
JaBat
,

concutit wrnam-

Compofitum i^irA«»
lliad. 13;

adhibet Schol. Hora.

Jiiarn

&

^//f

/'//«(r

aJ aquam e puteo
abfo-

foy.

hoHriendam

;

qua anfa

0^-=*^ VHQ

lute invaluit pro gladio in vifcera adailu cruohaujit ; ac frofundijfima vulnera inflijcit. Im;igiijem hanc luculentiflime expreflit Hari' thus in JSludUekat.

rem

Illud iii^vn

.

a Ci^ipvo^a haurio

^

explicans

Jiisf

vrAiiJt r^^ ^ii^s^^i tw is'm£js 71 Jija cxanclavit^

tranjveraeravu vijiera recurrit Uiad. 14; yiy.

ioajta.

Eadem

Gloffa

^g-

L-^

y.sLj

*^)—;_g_.«._3::9

Frontem

iis

haufmus

ccnfojpone
Jitul.e.

,

qualiter

Hoc genus !oQuod ell quendi ex Une.ite emanalic, dubiiari nequit, €X iis quas & in Origin. Caf. 6. &. in Ofufc. At Defe^. adduxi. In co Pucfx Arabum luAntara ibn Sjeddad in Moallek, l'Uriant«Ii«>(j^^e.

SiiitTXnin.

cuncutitmtur

Profunda in aqUa putei

Duobus
in

verbis id reprxfentatum Pf. 68: 22.

^i^l
Ibid.

iTlD* hauriet caput gladio

,

fitulse in-

OL-Ia_*il

L_^L.Srs

^!

c^

ftar, immerfo.

]]j

Non

diu nos detinebunt

duo verba
difpoiita.
,

l^ j»-AJ^J) oL-«_J

^

/-->-#

Medica JJ^^H

&
eft

N3"1

,

eleganter hic pofita,

&
pe'

fecundum proprietatem fuam
,

'Hafliliaque ut funcs ptttei lungiores

iit

Prius

quod
,

(^'i ;

•»»

ligavit

ligando

Hus

eqiii dernijjd.

repreffit

vincivit., ufurpari

amat

in obligatione

•vulnerum.

lo Ha/nafa itcm Poeta vetus.

&
<i/^

6i:

I.

^o.- 26. Pf. 147.- 3- Efech. 34: 4, 16. Alte1.

Huf. 6:

Efaj. 1: 6.

&

rum iiS^
0>A»j

proprie

eft

rejarcivit
uJt.

rupturam
Ita

,

^^ wLk^)

^«2».)

—V

(jL-£

quod Arabibus
sit

)— 'y'
,

Hamz.
,

apud

^

^rJi/=^

L-^JL.».

^^»

GriCcos «K«t&«f mederi

fanare
alias.

a farciendo tra-

ori^inem, de quo

Nunc tantum
ob-

V

15-4

COMMENTARIUS
&
Vi'

19 Infexanguftiisextrahette: in feptem non tanget te malum.

N^

r3C'3l -p"i'

ni-^i"

{^^3 19
.

p^

-j^

obfcrvabo eandem notionem frequentnri fub
L-Jyi nlt.l''dvj,

quod

elt

113")

»

cx

viciflitu-

care voluilTe videatut, tum in praEgreflls aP» perioribus cenfuris, tum in hac ipla magni» fica pollicitatione, fic concepta, contex-

&

dine

nota

quicfcentium

ad

tert.

quamvis
tiacciiiam

llfbrttit ittud

Thema
idem

Rad.cul, alias defignet
fuille

rcmijJiuHem.
P^'*^^
^^'

Aral/ihits
,

penitus cxcludat, fi forte ad meliotem redeat mentem, fpiritulquc fuos elatos deponat; fed tamen hata,
\it

Jobum quidem non

tJk/'

»

cJk/''

t^Mcus
in

flaccidis

»uribus pr.tditHs.
tlimifit

Hiiic

3. <^o«7.
,

*—Jj/'

denus quidem parum loci Ei in omnibus hifce relinquat; qui tum ob Ilspocnfi» vitx fuperioris, tum ob contumaciar/t in prsfentibus calamitatibus, a Dco rcprobatus clle videretur. Infpice alteram viri declamacionem Cap. 15-. atque de hac ejus fubulcerata erga Jobum mcntc nullus dubitabis.

^c.
in

Item
i.
eric

cjnvabiit

coaluitvi vul"

nus; prout
tani.

evM
ergo

Refarcivit verteni rup,

Non

quod quem oflendat

nj'a'in, pro niXiJin; neque par dl ut Ibtd. Teneamus itaque Co^jfolationem hanc ad taiia, corruptionis, aut mendae, vcl mi- Modejlis , demijjifque , infinuari , fub perfuna nima fuipicio oboriatur. Gonfer C/av. Dial. fecunda iiti officio aptiffima. Ad ubertatem & pulcritudinem Orationis eruendam conducet f. 245-.
Attcxuntur cumulatillimx benediquibus Dcus profequitur eos , qui calligationibus ^ti^ corrigi, & ad folidiorem virtutem cmendari pafli lint. Hoc ipfum vero arguit, has co-afuiatiunes non direde j^a^/z/w tangerc, fed tantum eatenus , quatenus conditioncm/)". 17. religiofius impleviilet. Repreiienditur a Schmidiu noller Coff^/aj-, quod hiEC & rcliqua fntura \\\ pr^fenti extulerit quum hic futnr.v Jobi Uberatio»es promittanl/j.

19.
,

(Stiones

j'cx

oblcrvatio Clar. Cocceji , cohairere per fe i^t in feptem angujlits ; nec non , Eripiet te , , & non attinget te irfalum. Hoc elt , ita eripiet , ut nullum te malurn tangat. Dubitatur a Doftis

iutcrprctibus , adfliftioaefne intelligantur , quibus alii mortales involverentur ; an quibus ipfe

Jobus
probiis

,
,

vel

ex
,

mea
duo

hypothefi

jam

,

quilibct
,

Deique reverens} Si cohaereant
ilia
,

ne poflunt

Eripiet te ita

,

ut faut nut-

tur.

Atqui non
ait
,

alia

mens

fedebat Coccejo,
,

quum
hiec

Ita loquitur
;

i» polUcitalione

cjuaji

jam

extarent

ideoqite prxterita

hic

permifcentttr.

Sufpicatur
fuifle
;

i^ futura nempe more
'^000
,

Itim te malitm attiugat , omnino de calamitatibus adverfus i\\\osJ'.evie»tibus ageretur ; atque illuc etiain fequentia videntur manu ducere. Uberius tamen fore crcdidcrim , fi utrum-

Prophetico

hsc prolata
Chrijli

dc

tan•

que complcctamur
extrahet te

,

atque

primum

'l'?'i'»

quam
flrum

typo

atque

Locutorem no
Illi

referamus ad Lwerationem e malis

/«_//>;>./*<

quafi^r<*/t«A'<j exhibere, qua:

praefentibus ;alterum

poftmodum
ei

elfent futura.

Ilyfotbeji pa-

lum

,

)}y J<7 «"« tanget tem.-iextendamus ad reliqux vit^e liquidam

.

tribuerem ; nec uUus locus videtur reliclus, fi, quod certum utique , tum El:phazus , tum reliqui Amici, Johum pro improuo damnarint. Eadem de caufa non pofllim admittere vulgarem fententiam , quam Schmidius adhuc languidiorem reddidit , quali Joio veutura brevi liberatto promitterctur; tocies repeteiida, quoties Eum

rum tamcn ego quidem

tr.mquillamque Jlationem ^iWilWi amplius flu6liDuo illa membra fic digcbus turband.mi. rerem. Vinno infex jeptemve angtijiiiseruette cx iifque te vindex extrahet potentijfime , id
valet '7^yn
>

1"' j«dex jujlijjime immerferat.

Sccundo , in fex feptemve angujliis mu tanget te pojlea malum , pollquam femel boiia hde ad

cajligaturus ellet
infinities.

Deus
dicerc,

, ,

Nil

tale vidit

fexies, fepties, imo voluitve, Eliphazus,

virtutis

Aufim quoque
reftaurandis

nou multum dejobi

prxfumfiire hunc cenforem, quippc qui contrarium potius inculfortunis

fincerum te Religionis & Rogut C/<?r. cultorem. Schiniditts illud »0» ianget te malum , qui con& relpondet, filtcre queat cum angujliis ? non attiw^ere rmilum dici , quia feiife exitus ;

Deum

convcrfus

,

prxfliteris

T

N
^jlfi

J

O B U
20
;

M.

CA

p.

V.

15-^

»n»» noPl^Jaai

moa

ann

3in

&

ttlB^D ii

lo In fame redimet te a morte : in belloj a manibus gladii. zi In
,

Arquia non fuccumhitHr , nec peritur. gutius haud dubie , quam folidius. Sic ne

&

me fed a
excidere.
li
;

morte per

participent.

Jobum quidem ynali quicquam enim eventus tortunatiffimus.
Ibid.

attigijfet

,

fuit

famem ; licet de fame etiam deberent talia Viris Doiftis Promittitur hic depulfio omnis ma-

Non

Nonnihil fcrupuli incidit ckczmodum numerandt , qui aliquid proverbiale redolet. J^^ti^D iyi [eftem pro in feftima pofitum autu-

excruciari ,

jam vero nou minus mlfcfMle langa fame & tabefcere quam emori. 3^*1 Fa,

mes complediitur nunc omnia illa.JudiciaDei, quibus terris inducit caritatem annona , eiqu:

mat Scbmidius ; nec non Clericus. Id ex eorum mente Isnguidiffimum facit fenfum. Veteres in feptir/ia die quietis luferunt , quae /aiores fex diebus exantlatus fubfequeretur, five alia Hjec in pr^efenti , five in futura vita.

aunexam

mort.ilitatem extraordinariam

;

fic

E-

fech. 36: 29,30. Edido quafi publico citabo frumentum , idque multipUcabo : Meque imponam
vobis

ij^l farncm pnblicam , ejufve opprobriurrt Item Deut. 32: 24. ^yi 'fb ExfuBi Omnino vertendum putem dabit de Pineda. Agnofces facile fub uno vocabulo famis. infex , imo infeptem ; ut Prov. 6: l6. ubi fimultiplicem miferiam /im7/'/rt/// , intemperiei milis divifio & digelHo verborum in duo memcaritatis , pojlilenti.e , omnifquc morbi tabifici bra, quK uno fic potuiflent deduci ; fex ijia, indufta varitt ac lethalis , quam fimes trahit imo feptem udit Dominns ; atque ahominatur T'ria , imu Quatuor ; ut Prov, 30: Alibi habes mortium imagine. Sic Arabihus ul— Ja«/» Eft in if, 18, 21, 29. Amof. i: 3. & feq. KjmO ^; & Chaldctis , eft pefiilitas., omnif-

&

&c.

,

his aliiique formulis aliquid interioris elegantias,

w

lethalis. Ipfum t3j-/# /T^JJ pro ob quam vel ab impari ad par , vel a paad impar procedatur. Difquiritur prsterea pejle etiam frequentatur. Vide Abulphar, p.49. finitumne hic numerum voluerit Eliphafus , an & 5-4. Eundem ufum agnofcas Jer. 18; 21. infinitum ; &an recenfio fequens malorum ad ubi "mD 'Jnn interfeili mortis , non alii effe Cl. Schmidius fcptenarinm orbcm fit exigenda. poiTunt quam quos fames pcftem trahens , vel explodit numerum finitum , nimis incertum dipeflis ex fame oriunda , abfumit. Plura dabo Sitans , num qux fubjiciuntur feptem fpeciehus fint diftinfia. Sed coUatio Prov. 6: 16. ad Cap. 27: 18. infra. Notum prseterea ri"lJ3 &C. ducit ad enumerationem defimtam ; ita ta- Mortem fefe extendere ad omnem miferiant men ut indefinitam quoque vim admittere nihil graviorem. Senfum hinc luculentum tiK impediat , quum hsc mala fpeciminum loco oftero , in fame redimet te a mortc $5* miferta percenfeantur. Catalogus a Coccejo ita texi- omni , qua gravis incubat terris , atque ilLetur. Fames. Bellum. hingua. DeflrHclio Vafla- fus intadufqtie abibis non tantum , fed & cociim caritate piis commealibufque abundabis. Hanc amplitutiira. Defiruilio qu<e Vajlarit

que morhns

ri

,

,

annonit. Bejiia terr<e.
fet

Saxa i^

beflii£

agri

.

quoque

fic

digeri.

Fames. Bellnm.

gua fiagclLms {3! grafjans. Extrema miferia paupertas. Feru terr.t \. e. ferpentes.
agri. Bejli.e agri.

mS ^ Lnpides
dif-

PofLin-

dinem

,

tum

res ipfa requirit
,

,

tum

vis verbi

Redimere

atque in plcnam libertatem
,

vel laxitatem ajjerere
Ibid.

clarc prsefcrt.

dendum

,

in

Sedenuclcatiusde fingulis viquibus nonnihil obfcuritatis reficaret

Secundum Malum nihil habct diffiBellt nomine compkclor etiam lacultatis.
,

dere haud diffitebor.
Vf. 20.
ficultate
;

trocinia

&

imprejfiones populabiin-ias
,

,

in qui-

Primum malum non
eft

hus gladio
arbitrio.

f.evi:ur

& qmdem promifcue

ac pro

enim tenue quod dat ALer-

cerus , Tempore famis redimet te a morte , ne fame conficiaris ef fcreas. Id ipfum preffius

defignatur per Alanus gladii quas frigide Schmidius ait fignare operationem & effeftum. Non placent qui Manus armatas hinc fecerunt. Paulo redius cogitatum

Hoc

adhuc

urfit
,

Schmidius ac

|fi

per

mQXJ
fa-

de

acie ancipiti.

Vera tamen emphafis
,

inculcaretur

fios

non fem^er

liberari a

letitia

promifcite

&

pro

arhitrio

,

in viodefcevicnte ,'

iS6
:

COMMENTARIU?
NTn—n"?!
pNH
'3 i3
*?"a"ta

ai In flagcllante gralTatione Linnon metues ab guae occultabere

Hinn pcV
.

t3l{?5

ii

&

incurlatione

quum

^

,^ ^^

invaferir.

zi
bis
:

Ad

vaiUtatem

&

famem

ride-

ri^n^l

pncn

\-i2b^

TC^

2x

&

a fcra terrae

minime timue13 Quin

y
«>J
tia

/«'«g-f

lateque flragem edente.
.

Apud
, 5

yfr,7^«

<•'

ampHtudo
ttt

verbi

K3nn

Occultaht'

^ Manns omnis
..
,,
•*

'

rei
^-

, >

elt vts
'

n.

robur

/

, '

poten^

>.

.

,

domtnatio

,

viulemia,
,

Verbi gratia J^J
In fa-

tucus fedehts : Quumt""'" ' ' ,^ ibi pleiiius ponatur aofcoudts eos in tentono a terrore cuacutteate Lin7u.iruin. Clar. Clericur
latibiilu

^ ;l;'„,
"'»

ttmquant

^yJJ ilW/

1-.^/

flamm^ &c. &c.

e^^ue
^*^'

^j^^^ quadrare
pro
'

ll-ntiens,

lufpiciol
-

crii lubemus item Manum feptiLri , Leo>,is, Lrji , Canis , L.tjnet^ tlammie , pro viu/e»tia

nem movit mendi,&
vocabulum
,

mh

Ltstgua, mzl' i s
lignificare-

Noliram pliralin repecid(iibi:nu,n pcrdente. rias Efech. 35-: j. >/-. 18; 21. Pf 63: 11.
Ferf II. Tcrtioin Malum ell Liarua , e)\x((\\\cflageIlatio , ad qaam,ex conjeiturUjfeqnens quoque iiKnibrum
retero. pB'*? Dltl'!^

quod Lairoucm
,

pofTet, ut

<9us

quem

mj^f vel fimile quid. dedi omnem fcrupulum
crcavit alterum

Adfpe.
circa le-

ctionem eximit.
^^'^*

Negotium
,

colon; eId,,

lafla^ello Lingu.e , pkrifque valet , 0«««» e- J^^l^e "Tl^' Cl.Cucc. aliqui3 in eo quomodo a rii flagdlum L!n^it.e.

qiiod verti folet vajiatio.
if. feq.
fit

*7ti'

diltinguendum

iucommodi
luizando
gello

feniiens fupplet £31^'
AlllS
.,.*...M

Ome'3

'"^"
,i-

'atis

liquet.

(Z\.Cocc. prius e.\ponic de.
vr Non
rr-

fl.i7ello.
i'-

H

,

quali

mc^O^
(^'u»,
fit

lorina

i»fi».

c^ ^,,,;.,,.. ci j^^d opnme Schmtdtus, dtv.ig.tbnur Ltugua nifi
;

COmmodlUS Vllumtf /w-

„ i nempe fame. ^r diaiaaio Mercen , •^Hfy
r,

effedlu
,.„.

,

„• minus r .'i-lub is,
1

1

r..

tfft calamitatem

;

fu-

blicam a Deo immijjam domi : ItJ' ab hojiedc qua ad (..'.</>. i: 6. Fulcherrima enim- populante mduclam extrinfecus. Utrumque a vero Imago, Lin^uu flagellata, ut lic dicam, Sfhmidio revocatur ad devajiatio/iem pei temNimis anxius cl\ Schmidtus , peflates &.gramdt»es. Id parum plaufibile. Si tsf fl.igella/js. «luuinpro LiH^H.t, fubllituit ipfum C«/«/w«i^- -,^jj, j^ic fccundariam vim vajlattonis obtinetorem, qui rect.us dicatur^/ </?^/, qu;im Z, «^^^^ exillimarem non nimis folicitejlfe regua.

quod
,

retiaeiida

Origu impetus flagello impul-

fi

fed hac

non
mnnt
fatur — bus ,\\^ii<i\X\<\\lLt acctifc^ loci intelligerem quoque gravtores illas caiiimHtas , accuf.itiones , ac co/idemnationei , quibus tmpr.b, potentes peiiculuin creant tenuioribus; eorumque /<iw^/w non tantum, fed oc Hoc P/. 31: Jottunas, ac i;»;<w«, dellruunt.
22.

inceflit

,

r r "ntr cleganti paronoma/ia relonans
.

ad

JJIiJ'
-^

,

ei

etiam refpondere fignificatione
Id Arabibus

,„,,,^r^,„„i, ^.hementis, „

eft

J»i

,-

,•

T»^*, gujficva o\ag'irei\ix fuo flagello degrajfuus, at-,. .-r elcganter vocatur mJltT? 3n TVrr^r * ^e longe la^equc oiniua 'W-aw/, ac ;./«/4v.VZ.///c<

atque inde

fubnata.

bic

Lm-

,•

M«««...U

f(u»f«r<flw

ZJ«j«Mr*»«; vmde

fimul perfpicies,

bttnda ^erfultaas.

Wj» iX.

IN JOBUM.
Vf. zi.
cfl
?t)D"l
'

Cap.
rejicit

V.

\s?

Quartum

in catalogo

meo malum
,

l^.
2.0.

HErent

iaterpretes

nec ex-

pediunt
a

fttis

difFerentiam a 11:^ A/. prsc.

&

Sn
, .

^J-

De ly

nonnulia

jam

vidi*

Schmidius, nihil hic novi agnofcens, Sl vaftatioxem per grandinem , quam fequatur fames duabus his vocibus expreffam autumans. Haud perfuadet. Aliquid lucis hurc contextui adfulget ex Cap. 30: 3.
,

Omnes

mus,nonadeofirma. ilV-fil «US,^ 4A&X11U.
iliUO

dptnr detur

,

nuod quod
in fua

Tutius & firniius viA UblU.J *^ UttlllU.J •. o im orotuli de ufa fDecial; fpecialj olim protuli

^^j^L,

"

,j
I

'"• — ^, -)Dnn
'

W^^« £3' ^
-^

./mW.;,^ j
cfle/?-'

S4>-**>, qua exprimunt /«0a ^ r & egejiatem ultimam , folenni r formula fiam ...,,.. eo / c(5_:^« isi3«-*« moptam isf falungentes

Arabam
,

dtira filex

i^c.
\ '
I

I

1

i

'^*^ '^ pHohcam
*^»*
1

\q2 famim privatam , efuritio* J » » extremam penurtam quam & Arabes
-^

../-'

Colligas hinc
'^

— ^P")
&
o

:

... etiam phrahs pertnta UU^^J tempm laboratum Eam vim ^
»jf/w.
r-lt
'^

-rr^

^

.

••

<> ....\—

*i w

)

confervarunt a /^ / apua (joltum, r,
in
cofij.

.^ c^xi=u»
Jaie
,

»53;^
^,
,

«.7«. 4.
,i
frf-

,

laiie
^)

«/^ro^/o

_fri«.ff

incitbuit
ejl.

;

pro

,W.;>/^

^^^^_
\i
1

i„ C;j»7,^« extat

u-«-£=s >.L«-L
...

inedia

exerit "tsy

_A^
V,

,

.1
,
'
.

,,

.iC^

1

i/o/. 9: 6.

&

Ejaj. 51; 19.
,

Duo

pana malo*7{J'

rum proponuntur
2p-n
tringa
^<!/?rfifw

disjundim ad majorem

elegantiam enumerata, cohserent quippe

-^ ? C f^' •<5 t^r "'^'«J' ^22 ejifalenidloco-^ditus St' in pan. ^. dicitur pj^DJD Dn !• c.fale^
:

J

,

^fames; itemque S-)ni
tum
Aliter judicio,

ID^J'

/'J'-'?^,

confrailio
,

<^ gladius.

tamen Clar. T;-

condimemove omnicarent.. tima vox compleditur quicquid /-^»/' additur
*^/o»/o,
wr.

UN

cujus

tum

auftoritati^
,

Iiibens concelferim.
Jlitas
,

Quicquid

ne
lit

"12' "va-

heic loci

bet

cum |33
, ,

i/^^^

arSiorem falt€m nexum hainferens ut putem res ^
,
,

mel^fruaus, car-nes , pifces , onu , eduhum. Tanta egejlus depingitur nobis Cap. 30. eaque per ^5^ in ;/. 3. confgnatur.

bittyrum

Hsc

unde aUumta

fit

fub

Radice>;i.
,

adjiidas

anguflas

,

ad extremam miferiam
,

'^*^
,

)£33, altioris eft,

&

longioris

in-

inopiam

inediam

,

redaiias

quam

amplitudi-

daginis, <\n\imArabia plures adhuc, eofque

iiem

l^&
legitur,

admittit.

Porro quid ^uiu
in

JM j^j

r^ /w-

mes proprie valeat minus liquidum.

tum
teo.

Bis tan.VltT5 "*= freo^J-r'^

&

frf/iTh ^^'i^"'"'^'-^'^'^' p^„^^ fyb cmeribus. /vr^/; <j/»/V///a mvolvit mortuum. Nevu lanam. &c. Concludo
'
'

,"' ^"^'^

quidem

noaro fojum Li-

Chaldiica

Dtakaus

rfin
'

quentat ^xopenttria,
Tm'!^^'^ efurivtt.

&

t:^/«nV; ipfumque the-

\-i-f

&

hic de egeftate, & cfirttio>ie ultrma, ad quaxn. "^" deventuri effent unquam , qui fpes opef^ue fuas in Deum bonafi.U repofuilienf y»r luao 111 i^cuin aona piie * le^nnHnm illin/-l Pjdfm. 37; cundum illud D/'-/ — ^.-. 24.
agi
_.
.

Eadem vis apud j^yro/. VidemodoA/««.4;i. Mitto .F^^/^nW Hinr
notio Fa-mis
fatis

/"''^''/'"'^'"''^

fundata; quamvis

y~b

EPr.

EfechxTQ verti polle d cat HSDK r,//^// 17. 9. vertrDoiredLt-i^n>» atonem; atque mde et.am A/r..^/«, pnter^,nuriam nummorum exfculplerit ob quim
cx cj.
zy^./;;

figura didun. Ridebis ««i.frium xw«^^,j adver' ^^ ^yam/</«r«« , pro /f^/.r;/. ea. oute-mnes nunquam ab circumvemj^ '2«^ ^/'^'«'^«^«^- Aliorum/«m/;.* r^^''^f
,

ibid.Gtwdl

m

^rc >i;/.,;.yir

,

^7«.«,«.,^ r^./W/«««„r^
,

^msfru-mentum
Rahbi-nis

,

conjfanter augefccnt ^^^^rn\[^ ^^^ i^^^yu la.

vero

tu^

i:f

Jiorebunt

Ride
,

fib,

compara-re nequeat.

N^n om-J-LnimZ

Aliis

^^«^

;

h. e.fpernit fecurus munitiJ/J.Zs
'

vifum »53

&

Zs

3]^-)
,

fic differre

ut

'/^?^
eas.

'^"^"^™
,
'

•>«-. . n . flgnet Famem ex defeclu annon^ D^-» r &y?^.. ^ r/Z/i!^, ortundam: p^) vero r^r/Wf»? ^»«9;^.^

fenfum additur

Hoc

lUudit : in queii^ CoJh?it >'^'^^'-'-'« <^> pulve-n-m , i-^ \-,,*-,> e?' ^^^/«

^''^'tor

eft

a frumentariis
bat Coccejus

flagellata;

'^H^^tthHs,^
;

, in horrea fua f„pf„-me-m,ius. ,

improbat Mercerus
indicari putans. putans

uLmmosraviorem
in ^,.-, in ^^-J^^

eam

^""^'^ t^^'^te-m gkmerata puhere
.

nuhem

"^"^^
"''''^

r «C

/"•'«''' ^''^fetu
^

quicquid

efl mH-^^-me-ntr^-

adhuc famem

auam quam

"^ ff.""''"' i^bjugat. Leiuum niinis eft,, quod CW//^frr ^W-rfrr^ expiicent de agferc\

»5«
13 Quin
clns^

COMMENTARIUS
cum
lapidibus agri foe-

n'm -jnna

mCM

U2{<-Dr

»3 23

tuum

:

&

fera ngri pacabitur

,^^_^^^^^ ^^^^
24

*4 Et nn"i
^/»if7<j ,

&

circumvallittlomhus.
?

An &

illo

ad/'«-

fpciflu vcjliiic Eli^/jazus

^'/V^or /7/Wi.v

y

ftularet.

Ceterum

KTH VN

*" timeas^ ve,

nurte pofitum pro c.:ve timeas

multo plus
,

juliabis Efuritiom

Egeftati ^ omnique adverfx ij anguftx fortunx^ alvn adfiiilurj:. Conferas 41: 20. ubi (.•andcm eniphaliii Joj. 39; XX. t'.icilc agnolces. Nimis fubtilia tunt , qux
y

fonans
'

quam X")'n X7

»^» 'imebii

eft

enim

&

prohibentis,

Cl. Cocc. dc Anttchrijlo & Ecclcjia hic meditabatur; led non mcrcbatnr ejus verfio propterci ridcri , quae clb , Kifcrii umijnx cantati. Etiamfi cnim , ut SchmiMus fecit, urgeas ^r*-Jcniis vim , lemel a Coccejo allumtam, Kides, applicefquc ad Joiium, i» ci»cre lamcutantem ,

imrepantis quafi , ne fuam dig' nitatrm ac majeftatem minuat \e!uti, eos timetido , quos ut Dominus pede fuo calcare
poffit

&

illxfus

,

fecundum

illud

Pfilm.

(fi.

fuper Le<jnem Jjivum ij' afpidem calcubij : cunculcabis leuncuium 'isf dractnem. Habes

&

ibi

utrumquc genus ferarum

formidololilfi-

marum,
ferre

neutiquum crit ridtcula oratio , quaj id quod Juturum addrmatur , ad majorem certitudinem in pr.ejcnti enunciat. RcCtius tamen Euluriim tcactur.
Ibid.

quae Semini pnjmtjfo nullam noxam queant. Eliphazus e\ prifca Catechcji limile quid hauferat , atque magnificis promifllonibus hifce, ad verx virtuti-. & Religionis cultorcs dircctis, intcxcnuum putavit.
^^. 23. Magnopere fudatum in hoc Ff. ac praefertim in Lapidibus agn , quibufcum /ofdus lit futiirum. Hoc lcxtum in Catalogo noflro malum. Oclo, novcm, diverfos conatus exhibetDat'?. de i' tneda ,i\\\\ ad duo maxime inclinat. Primum efl, alludi ad Lapt-

pN.T

Quintum locum occupat fera terrx n^n, quam a rS^t^T^ VfX^ f^ra agri
,

didingui pollc , quin & , iii tanta vicinia, dcbcrc cxillimarem. Ncmpe altcrutrum Ipecialius \idetur denotare ll-rpentes , omnemque iilam vencnatorum animalium turbam, qus projcrpeynium bcjli.irnm nominc ceufctur.

dcs termi/hiles

;

ut promittatar 'lermtnum

nun-

Apud

Arabes frequcns ea notio
•-I-Sfc '^'^^ fcrpeus
Jwe^'»»

,

in

O—
,

n
iie

&

mas

?iL

fentina

'pU-

ut Gnecis
;

venenatam beftiam peculiaJ>ieA»Hs^

riter notat

unde

^i^n^^&^
x- p.

nomen

in-

venerunt. In Hieroz.. pa/t.
qua: huc faciunt
;

371- repcries

quibus adde St^.^" (-"^
,

JrnO
T«'<p©-.

i**^N

l^rra ferpentibus abttndans

JneAt-

cJj-'i"-^

ferpentinus.

c3j-^-^

ferpens rnas.

Syrorum
Originis

,

Confouat ufus ChaUxurum & quibus /^r;><'»/ efl {<»7n, cjufdem
/'''"'»

cum KVH

^^ft-^'

',

nam
,

R.idices

n»n

feu

vn
,

,

difterunt

quam

mn feu nn non pius mn & nTT- Dubitari
^
fucrint/lT/if^/fj, fcd

Id Bolductus tanquam fuum adoptavit , taxans alteram ejufdem conjcfturam , ne hanc ei fublegifle crcderetur. Secundo nempc opinatur , refpici ad^Vopelifmum , quem in Arabia obtinuille meSolebant inimici alicujiis morat Ulpianus. pr,ediiim ejus m»mxl!^en , id eft , Lapides ponere , iadicio juturos , quod Ji quis illum agrum coluijjet , malo leto eftet periturus i/iftdiis eorum (jui iftos fcopulos pofuijjent. i^c. cxV. i^e. Accedit cx parte Coccejus; non ablimilcm ritum profert ex ^Keg. 3; 19, 25-. undc liquet, morcm tenuilfc, u: ho/lium agros lapidibus inje^is corrumpercnt. Hxc adblandiri pofle non negem; fcd accuratius cxpenfa minus pLicent ; quod hi Cafus i\\\i rari & fmguLues , vix quadranres ad beaidiBioncm hanc

quani fore reft^endum.

&

uti-

generalem pios omnes profecuturam.
rideret ha;c Cocceji mcditatio,

Magis

que ncquit

quin Hebr^i fub

rnxn n*n
an fpe-

complexi ouoquc

ciatim ^4&i'<» pro fcrpcnu ufurparint , ambigi polfet, niii hic locus iflam reflricliouem po-

Saxa l^ fcrupi molles ttbi fuut , non ojfendts in illis pedem. Argutius cfl, quod additur, Kulla locafaxo' hornJu , ttlii junt 'tnfcjla, qu.e vel latrofa,

^

nes in/ideant

,

vel in quibus ferte ftabulari foleant.

1)i r)!'^!:^

J "]SnN D^*?^'"'^ nri^l

I

N

O B U h
N*?"!

M.

C

A

p.

V.
:

ts^

;

Ntjnn

14 Et experieris pacem effe tentorium tuum luflrabifque amoe^^^ manfionera tuam , nec votis
fruftrabere,

zS Et
lea>it.

Melius

aliquid

daturus

Schmidius

,

turbas dcdit, contendens non noium hic lum proponi , fed rationem reddi eorum ,

ma-

qu»

Intellexerat autem ibi y^. 2i. diiSta erant. in priore membro , vaflattonem cf famem ex

grandiKe oaam,2id quam contirmandam nunc ex Lapidtbus agri mirifice grandmem exfculHkc parum judiciofa; pit , agris tnfejlam. nec uHo Lingua; fundamento nixa. Cl. Cler. refert ad Fundum lavidofum unde ad Jobum uHanc fentenber proventus Jit redundaturus tiam fub T^homa auSoritate feptimo loco expofuit de Pineda , qui promitti cenfuit uberritnos frudus etiam ex (lerili , falebrofo, isf lapidofo agro colligi , Deo benedicente. i^c. isfc. Kti explicatioiii pluiimum defero ; prseferrem tamen fimpliciffimam illam Mercen aliorum.

fubjeBx funt iis , qui fc Deojubjecer/tnt , in ejufque familiam funt adfcripti. Par fane eft ut 'Terra, ejufque//t'»/tudn , vel Lapides quoque , Filios Dei revereantur, atque Sacrofanao fcedere fefe devinSos fentiant, ad obfequia Hxredibusf/eturis Terne prxflanda. Obfervetur & hic £Uphazum , ad dodrinam de piorum feficitate ex veterum Catechefi haujlam , in his phrafibus ubique allufiflTe, quemadmodum ea, quas de impiorum infelicitate difjeruerat , iudidem tempora Dei in expromfilfe videtur. hifce haud fatis prudenter diltinxiflfe liquido apparet.
creaturse pacatte

&

&

&

Eum

Ibid.
catio

Cumulum

feptimo loco \m^ omt pa,

omnium fcrarum

earumque

fubjugatio.

camporum Grande quid continetur in verbo nD/tiTTj pedem of- quod non ell pacifica erit tibi non etiam colet fendas, ut efi in Pf 91. quem fimiles ferme pacem ttbi ; fcd jure deditioras obnoxia ttbi erit promifllones contin>.re idtm Fir DocJiJJ'. fubque,
videberis fccdus
,

cum

la^tdibus

percujfiffe

ne

ttbt

nuceant

,

ad

esfve

;

monuit.

frequentant pro Je dedidit fubmtjiique imperio. Eundem ufum intcr Hebraos viguifle , patet Hoc debutffent obfervare qui ad hunc Pfalmum ex Jof. 10: 1,4. & 11: 19. ubi efl in deditioNon debuiflent profefto , nam nem venire. Item 2. Sam. lo; 19. I Chron. frovocant. minuta & auxia nimis obfervatio 19: 19. pacificationem notat cum deditione , fuiflet quum ctiam in Pfilmo illo omnes omnino La- fervitute conjunclam. In ProverbiisCap. 16: J. fides intelliguntur , atque in viis tuis , fit im- eft , Quum Vi(S aiicujusplaccnt Domino , ctiam
lapides,

Cl. Schmidius , quum ad quos impingitur, dirogat, Qjme cerentur iapides agril nonne in viis fotius funt\

Argutatur

isf

ferviet pacata.

Sic /Irabes

j*^*"'

D^biiTt

&

proprie pofitum

;

parum

valuiflet Alattb. 4.

fet L.tpidcs viiC.

terra iin-verft.

argumentum tentatoris inimicos ejus inK D' 7Ei** faciet pacem petere Anguflum hic fuifcum ipfo ac <]uafi in deditionem ei venire. efl , Lapides agri Auguftum Tam late patere Agrum \e\ Sic uberior nafcitur fenfus nempe qui omnialias
; ,
,

ex

niJJTI n'n

,

fira agri

,

quae aiias Jl^n

y"\{<n
iiifi

/3?

percipere potuilfet vir Docius

bus modis oppugnabant , ultro pacem ambient feque viHos fatebuntiir. Ad eam rationem & heic loci , Fera terne te oppugnans , atque
hoftiliter tibi

grando , quam fub Lapidibus agri concevadet ; atque jMajeJlatem tnam vereri cogetur_ perat , ad fita & arva mentem ejus traxifl^et. Lapides iigri ergo i^mx. faxa r/iajora , mimra, Hauc amplitudinem noftro nQ^^tJTl tribuenfcopuli , fcriiptdi , quicquid tandem nominari dam cenferem. Elegantior ufus Latinorum poflit durum, & tuptdcum , unde homini &/- fimiliter pacari exhibet ^io fubtgi , & quidem fenfio , noxa , incommodum , periculum , creari ita ut rebellari non polTit. SicSen.Suaf i. Orqueat, ubicumque locorum. Cum Wsfadus Ctc. de his vtiliis adhuc magis . quarn pacatus. & Jolenne paclum quafi fcriiffe dicuntur illi, prov. Conf. Macedonia muntta imperatorum noH qui Deo fe totos tradiderunt quatenus omnes tnrribns fed tropteis; \^ multis vidoriis j.rm diit ,
triunv'

imminens

,

dediticta quafi tua e-

i6o

C O

M

xM

E

NTA R
1'N-iNi-T

I

U

S

15 Et cognofces denfum eire

fe-

-]:•-)?

3T-0
'

nnn
P^'*'

if

mentuum: 6<: fuboles tuas, bam viremera agri elle.

ut her^'•'i*^

i5

In-

^si^n
tribuo

i<i

triumphifqHt patata. In eaJem Orx'. f<ap. ii. invenias gentei omnts Juhiiduj , domitas ^jiuaias ab Impcrio Komano ; Jic ut ^ia/n l/iaoriis ejus Uten:/tr. Hxc eiidditio EmfhaJifiKtmsvLi^as adhuc clariorc in aieciponit. rerf.i^. DepuJfioni & averruncationi ma-

,

nixus certiflima Origine thematis

,

&

iimih" \xC\ij1rabum,

fub

^^y^

ta/ito fcupi,

&

*LJa-^
vntute

abcrraito a Jcufo.
fclictt,item.
,

l-^rius

infcrt

cura

umnem

Pofterius
infe/icitatem
,

cum
ma-

lorum rerum
ferieris

cumLilatiflima adjiuigiiur telicitas , fuper vota rtuentium poireflio ac frui-

&

(rtm-.ne &i peccaio

omnem

lamcjue furiutiam. ftautiis vcl ftri^aius
ita ut

Hx
,

pro circum. vel laxius, lefe exerunt
iiotioaes
iignct peccatum., erro'

tiu perennatura.
,

DyT

cogmufca hic valet ex.

*'—la-:^ nunc

e.xpenmeftto ferfeniifces

Tritiflimum
,

verbum

y"1»
,

pol^

comminattunes

itemque
Poftei

fromijjiuues

experimento cumprobatas.
dabitii/if^. 4: 9.
1

rem , haU.uinatiunem ; uunc infeltcitatem , atquem que i»foithi::nm , quum i\n\-^ Jcupum
.,

riorem hunc ufum

&

Reg.

jerire fperabat

,

non

attin^it,

fed fnijlra

eji.

10: 13. D^ •K' f<*x

y^/*-f

1

owuibus Humeris

Hinc
tur

NDnn

N*? reciiflime verti polTe vide-

(«mpL-ta felicttas , eft abliradum pro c ucreto ; ut Be/ieciidio , 6'«». 12; 2. cy^. i^c iiadcm

iormuli rocurret

intVa

Cap. ai;
,

9.

QnTO

femper & ubicfue felicijftmus eris ; per Aj, n-nm, qua »ou ex.ides fcopo,\3let fcopum ferpetuo tamges , acque uuiia iu lejru/irti eris.
yf. 2f. Haec felicitas perennatura ulique ufque, neque reliquo vitx fpatio intcrturbanda, numerufa Jiliorum ac nepotum ,.re!teret fuoule.

&

"JHlJD Dl^tt' Domus eorum pux
r^»j.

£•;>« /crr»- <