You are on page 1of 2

t.[1] Trong mt nn kinh t, lm pht l s mt gi tr th trng hay gim sc mua ca ng tin.

Khi so snh vi cc nn kinh t khc th lm pht l s ph gi tin t ca mt loi tin t so vi cc loi tin t khc. Thng thng theo ngha u tin th ngi ta hiu l lm pht ca n v tin t trong phm vi nn kinh t ca mt quc gia, cn theo ngha th hai th ngi ta hiu l lm pht ca mt loi tin t trong phm vi th trng ton cu. Phm vi nh hng ca hai thnh phn ny vn l mt ch gy tranh ci gia cc nh kinh t hc v m. Ngc li vi lm pht l gim pht. Mt ch s lm pht bng 0 hay mt ch s dng nh Nguyn nhn gy ra tnh trng lm
pht ch yu do Chnh ph in tin ra chi tiu b p vo phn thiu h t ca Ngn sch, v ho c do Chnh ph in tin cho cc t chc kinh t khc vay u t sn ut, y dng c bn, nhng Chnh ph khng c c vt i chng m bo gi tr gi tr ng tin. X hi bn hng ha cho Chnh ph v thu c tin nhng hi li khng c hng ha khc mua, do Chnh ph khng c c vt i chng tng ng m bo gi tr nhng ng tin , v vy to p lc gy ra s mt cn i Tin- Hng trong nn kinh t, gy ra lm pht. Cho n nay, lm pht vn l vn kinh t v m hng u ca it Nam, lm pht vn l vn ln m th gii ny vn cha gii quyt c. Nu bc c quan tm v lm pht v gi ly gi tr ng it Nam, bc c th tham kho thm tai a ch: th c ngi ta gi l

Lm pht thp

Mc lm pht tng ng vi tc tng gi t 0.3 n di 10 phn trm mt nm. [sa]Lm

pht cao (Lm pht phi m)

Mc lm pht tng ng vi tc tng gi trong phm vi hai hoc ba ch s mt nm thng c gi l lm pht phi m, nhng vn thp hn siu lm pht. Vit Nam v hu ht cc nc chuyn i t c ch k hoch ha tp trung sang nn kinh t th trng u phi i mt vi lm pht phi m trong nhng nm u thc hin ci cch. Nhn chung lm pht th phi m c duy tr trong thi gian di s gy ra nhng bin dng kinh t nghim trng. Trong bi cnh , ng tin s b mt gi nhanh, cho nn mi ngi ch gi lng tin ti thiu va cho cc giao dch hng ngy. Mi ngi c xu hng tch tr hng ha, mua bt ng sn v chuyn sang s dng vng hoc cc ngoi t mnh lm phng tin thanh ton cho cc giao dch c gi tr ln v tch ly ca ci. [sa]Siu

lm pht

Bi chi tit: Siu lm pht

Do hu qu ca chnh sch Gi - lng - tin, Vit Nam phi hng chu siu lm pht trong cc nm 1986-1989

Siu lm pht l lm pht "mt kim sot", mt tnh trng gi c tng nhanh chng khi tin t mt gi tr. Khng c nh ngha chnh xc v siu lm pht c chp nhn ph qut. Mt nh ngha c in v siu lm pht do nh kinh t ngi M Phillip Cagan a ra l mc lm pht hng thng t 50% tr ln (ngha l c 31 ngy th gi c li tng gp i). Theo nh ngha ny th cho n nay th gii mi tri qua 15 cuc siu lm pht. Mt trng hp c ghi nhn chi tit v siu lm pht l nc c sau Th chin th nht. Gi mt t bo tng t 0,3 mark vo thng 1 nm 1922 ln n 70.000.000 mark ch trong cha y hai nm sau. Gi c ca cc th khc cng tng tng t. T thng 1 nm 1922 n thng 11 nm 1923, ch s gi tng t 1 ln 10.000.000.000. Cuc siu lm pht c c tc ng tiu cc ti nn kinh t c n mc n thng c coi l mt trong nhng nguyn nhn lm ny sinh ch ngha c quc x v Th chin th hai. C mt s iu kin c bn gy ra siu lm pht. Th nht, cc hin tng ny ch xut hin trong cc h thng s dng tin php nh. Th hai, nhiu cuc siu lm pht c xu hng xut hin trong thi gian sau chin tranh, ni chin hoc cch mng, do s cng thng v ngn sch chnh ph. Vo thp nin 1980, cc c sc bn ngoi v cuc khng hong n ca Th gii th ba ng vai tr quan trng trong vic gy ra siu lm pht mt s nc M La-tinh. Theo Tiu chun K ton Quc t 29, c bn tiu ch xc nh siu lm pht, l: (1) ngi dn khng mun gi ti sn ca mnh dng tin; (2) gi c hng ha trong nc khng cn tnh bng ni t na m bng mt ngoi t n nh; (3) cc khon tn dng s tnh c mc mt gi cho d thi gian tn dng l rt ngn; v (4) li sut, tin cng v gi c c gn vi ch s gi v t l lm pht cng dn trong ba nm ln ti 100 phn trm. s "n nh gi c