You are on page 1of 11

โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า

1

1.โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า
ทาไมจึงต้องศึกษาในเรื่องโครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า ?
ส่วนประกอบหลักที่สาคัญของหม้อแปล งไฟฟ้าจะมีอยู่ 3 ส่วน คือ แกนเหล็ก ขดลวดตัวนาและ
ฉนวน หม้อแปลงไฟฟ้าจะมีหลายประเภท สามารถแบ่งตามลักษณะต่างๆ เช่น แบ่งตามชนิดของแกนเหล็ก
แบ่งตามลักษณะการใช้งาน หม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้ประกอบเป็นเครื่องมือวัด
ผลลัพธ์
1. เมื่อนักเรียนได้ศึกษาโมดูลเรื่องโครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้าแล้ว นักเรียนจะมีความรู้ ความ
เข้าใจในเรื่องส่วนประกอบของหม้อแปลงไฟฟ้าและชนิดของหม้อแปลงไฟฟ้าได้อย่างถูกต้อง
วัตถุประสงค์
1.1 บอกส่วนประกอบของหม้อแปลงไฟฟ้าได้ถูกต้อง
1.2 อธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งชนิดของแกนเหล็กได้ถูกต้อง
1.3 อธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตามลักษณะการใช้งานได้ถูกต้อง
1.4 อธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตามความถี่ที่ใช้งานได้ถูกต้อง
1.5 อธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตามลักษณะการพันขดลวดได้ถูกต้อง
1.6 อธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตามชนิดของระบบไฟฟ้าได้ถูกต้อง

วิทยาลัยแลมป์-เทค

หม้อแปลงไฟฟ้า

1 ลักษณะแผ่นเหล็กบางที่เรียงซ้อนกัน วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .35 มม.1 ส่วนประกอบของหม้อแปลงไฟฟ้า หม้อแปลงไฟฟ้าขนาดเล็กจะมีส่วนประกอบหลักอยู่ 3 ประการ คือ แกนเหล็ก ขดลวดตัวนา และ ฉนวน . สาหรับ 25 เฮิทซ์ติดกัน รูปที่ 1.1 เมื่อนักเรียนศึกษาวัตถุประสงค์ข้อนี้แล้ว นักเรียนจะสามารถบอกส่วนประกอบของหม้อแปลง ไฟฟ้าได้ถูกต้อง เนื้อหา 1.แกนเหล็ก (Core) หม้อแปลงทุกชนิดแกนเหล็กจะต้องทาด้วยแผ่นเหล็กบาง ๆ อัดเข้าด้วยกันเสมอเพื่อเป็น วงจรแม่เหล็กและจะต้องเป็นเหล็กที่มีซิลิกอน (Silicon) สูง การที่แกนเหล็กทาด้วยแผ่นเหล็กบาง ๆ ก็เพื่อลดกระแสไหลวน ( Eddy current) โดยแผ่นเหล็กบางๆแต่ละแผ่นที่อัดติดกันนั้น อาจจะ คั่นกลางด้วยวานิชบางๆหรือคั่นด้วยชั้นของออกไซด์ที่ผิวหน้าของแต่ละแผ่น โดยเรียก แกนเหล็กนี้ ว่า แกนเหล็กลามิเนท ดังรูปที่ 1.โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 2 บทนา ส่วนประกอบหลักที่สาคัญของหม้อแปล งไฟฟ้าจะมีอยู่ 3 ส่วน คือ แกนเหล็ก ขดลวดตัวนาและ ฉนวน นอกจากนั้นจะเป็นส่วนประกอบย่อยจะขึ้นอยู่กับขนาดของหม้อแปลง ถ้าเป็นหม้อแปลงขนาดใหญ่ก็ จะมีส่วนประกอบย่อยมากขึ้น เช่น ถังบรรจุหม้อแปลงไฟฟ้า น้ามันหม้อแปลงไฟฟ้า ฯลฯ หม้อแปลงไฟฟ้า จะมีหลายประเภท สามารถแบ่งตามลักษณะต่างๆ เช่น แบ่งตามชนิดของแกนเหล็ก แบ่งตามลักษณะการใช้ งาน หม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้ประกอบเป็นเครื่องมือวัด แบ่งตามความถี่การใช้งาน แบ่งตามลักษณะการพันและ แบ่งตามชนิดของระบบไฟฟ้า วัตถุประสงค์ข้อที่ 1.5 มม.1 แผ่นโลหะแต่ละแผ่นจะหนาตั้งแต่ 0. สาหรับระบบไฟฟ้าความถี่ 50 เฮิทซ์ และหนา 0.

ฉนวน (Insulator) ฉนวนที่ใช้ในหม้อแปลงไฟฟ้าขนาดเล็กนั้นจะประกอบด้วยฉนวนที่ใช้สาหรับคั่นระหว่าง แกนเหล็กกับขดลวดขงหม้อแปลงไฟฟ้า ซึ่งอาจจะเป็นกระดาษแข็งแบบธรรมดา กระดาษไฟเบอร์ หรือฉนวนอย่างอื่น เช่น ฉนวนเบกาไรด์ ( Bekarite) ซึ่งจะมีความแข็งแรงทนทาน ทนความร้อนได้ สูง และเป็นไฟฟ้าฉนวนไฟฟ้าได้อย่างดี นอกจากนั้นก็เป็นแผ่นฉนวนที่ขั้นระหว่างขั้นของขดลวด ซึงอาจจะใช้กระดาษลอกลายมีลักษณะเป็นแผ่นบางๆคั่นระหว่างชั้นของขดลวด เพื่อกั้นไม่ให้ ขดลวดแต่ละชั้นสัมผัสกัน วัตถุประสงค์ข้อที่ 1.2 เมื่อนักเรียนศึกษาวัตถุประสงค์ข้อนี้แล้ว นักเรียนจะสามารถอธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งชนิด ของแกนเหล็กได้ถูกต้อง เนื้อหา 1.2 ขดลวดที่พันบนฉนวนของหม้อแปลงไฟฟ้า .2 ชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตามชนิดของแกนเหล็ก เราสามารถจาแนกประเภทของแกนเหล็กออกเป็น 3 ชนิด คือ วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .ขดลวดตัวนา (Coil or Winding) โดยทั่วไปแล้วหม้อแปลงไฟฟ้าแบบธรรมดา หรือหม้อแปลงไฟฟ้าแบบแยกขด ( Ordinary Transformer) นั้นจะประกอบด้วยขดลวด 2 ชุด ขดลวดด้านที่รับพลังงานเข้ามาหาตัวมัน เรียกว่า ขดลวดปฐมภูมิ (Primary Winding) และขดลวดที่จ่ายพลังงานไฟฟ้าออกไปยังโหลดเรียกว่า ขดลวด ทุติยภูมิ (Secondary Winding) ซึ่งลวดตัวนาที่นามาพันหม้อแปลงไฟฟ้านั้นจะเป็นลวดตัวนาหุ้ม ฉนวน เช่นฉนวนอีนาเมล หรือชนิดที่เป็นเชือกหรือด้ายพันรอบๆเส้นลวด ซึ่งลวดชนิดนี้จะใช้ สาหรับตัวนาเส้นโตสาหรับหม้อไฟฟ้าที่เป็นเครื่องเชื่อมไฟฟ้า ฉนวนที่หุ้มหรือเคลือบตัวนานั้น อาจจะมีหลายชั้นทั้งนี้เพื่อให้เกิดความเป็นฉนวนที่ดี ทนต่อความร้อนสูง ทนต่อการกัดกร่อน ซึ่งจะ ส่งทาให้มีอายุการใช้งานนาน รูปที่ 1.โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 3 .

โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 4 .5 การพันขดลวดปฐมภูมิและทุติยภูมิอย่างละครึ่งบนแกนเหล็กข้างเดียวกัน วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .3 ลักษณะต่างๆของแกนเหล็กแบบคอร์ ก.4 (ก) แกนเหล็กและขดลวดของหม้อแปลงไฟฟ้าแบบคอร์ (ข) ภาพหน้าตัดเมื่อมองด้านข้างและด้านบน รูปที่ 1.แกนเหล็กแบบคอร์ ( Core type) จะมีลักษณะเป็นรูปตัว L – L หรือ U – I ประกอบเข้าด้วยกัน ซึ่ง เมื่อประกอบเข้าด้วยกันแล้วจะมีลักษณะเป็นวงจรแม่เหล็กวงจรเดียวหรือวงจรเดี่ยว หรือวงจรแบบอนุกรม ขดลวดด้านปฐมภูมิและด้านทุติยภูมิจะถูกพันอยู่บนแกนทั้งสองด้านแยกกันอยู่คนละข้าง แกนเหล็กแบบ คอร์จะแบ่งเป็น 2 ลักษณะ คือ รูปที่ 1. แกนเหล็กแบบสี่เหลี่ยม ซึ่งแผ่นเหล็กแต่ละแผ่นจะมีขนาดเท่ากัน เมื่อประกอบเข้าด้วยกันจะมี ลักษณะเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าหรือสี่เหลี่ยมจัตุรัส ซึ่งจะนิยมใช้หม้อแปลงไฟฟ้าขนาดเล็กกาลังไม่สูงมาก ข้อเสีย คือ จะทาให้เส้นแรงแม่เหล็กรั่วไหล ( Leakage Flux) มาก ซึ่งอาจส่งผลต่อการทางานของหม้อแปลง ไฟฟ้า แต่อาจสามารถแก้ไขได้โดยการพันขดลวดปฐมภูมิ และขดลวดทุติยภูมิอย่างละครึ่งแยกกันคนละข้าง ข้อดี คือ สามารถสร้างหม้อแปลงไฟฟ้าให้มีขนาดแรงดันไฟฟ้าสูงๆได้ เพราะมีช่องหน้าต่างว่างในการพัน ขดลวดไว้จานวนมากรอบ รูปที่ 1.

แกนแบบเดี่ยว จะมีลักษณะเป็นแผ่นบางๆ เป็นรูปตัวอี-ไอ (E-I) หรือตัวเอ็ม (M) เมื่อประกอบ เข้าด้วยกัน ข. แกนเหล็กแบบครูซิฟอร์ม ( Cruciform Type) ขนาดของแผ่นเหล็กแต่ละแผ่นจะมีขนาดต่างกัน เมื่อประกอบแกนเหล็กเข้าด้วยกัน แล้วพื้นที่หน้าตัดที่พันขดลวดจะไม่เป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้าหรือสี่เหลี่ยมจัตุรัส แต่จะมีลักษณะเป็นขั้นๆซึ่งจะสามารถพันขดลวดที่มีลักษณะเป็นแบบทรงกระบอกสวมลงไปได้ โดยมี ช่องว่างระหว่างแกนเหล็กกับขดลวดน้อยที่สุด ทั้งนี้เพื่อให้สามารถลดการสูญเสียและเพิ่มความแข็งแรง ให้กับขดลวด แกนเหล็กชนิดนี้จะนิยมใช้กับหม้อแปลงที่มีขนาดกาลังไฟฟ้าสูงๆ รูปที่ 1.6 แกนเหล็กแบบคอร์ชนิดครูซิฟอร์ม .7 ลักษณะต่างๆของแกนเหล็กของหม้อแปลงไฟฟ้าแบบเชลล์ ก.โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 5 ข.แกนเหล็กแบบเชลล์ ( Shell Type) จะมีลักษณะแกนเป็นรูปตัว E-I และ M แกนเหล็กชนิดนี้เมื่อ ประกอบเข้าด้วยกันแล้วจะเป็นหม้อแปลงไฟฟ้าที่มีวงจรแม่เหล็กแบบขนาน ขดลวดปฐมภูมิและขดลวด ทุติยภูมิจะพันอยู่บนแกนกลางของแกนเหล็กและพันทับกันอยู่ โดยให้ขดลวดที่มีพิกัดแรงดันต่าพันอยู่ด้าน ในชิดแกนเหล็กและพันขดลวดด้านแรงสูงทับลงไปโดยมีฉนวนคั่นอยู่ แกนเหล็กแบบเชลล์จะแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ รูปที่ 1. แกนเหล็กแบบกระจาย จะมีลักษณะเป็นวงจรแม่เหล็กกระจายล้อมรอบขดลวด ซึ่งพันอยู่บน แกนกลาง วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .

หม้อแปลงไฟฟ้ากาลัง (Power Transformer) จะใช้สาหรับการจ่ายกาลังไฟฟ้าและระบบสายส่ง ( Transformer Line) หม้อแปลงไฟฟ้า ชนิดนี้จะมีคากาลังไฟฟ้าในการใช้งานสูงที่สุด และแรงดันไฟฟ้าใช้งานนอย่างต่อเนื่อง ก็จะมีค่าสูง วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .3 เมื่อนักเรียนศึกษาวัตถุประสงค์ข้อนี้แล้ว นักเรียนจะสามารถอธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตาม ลักษณะการใช้งานได้ถูกต้อง เนื้อหา 1.9 แกนเหล็กของหม้อแปลงไฟฟ้าชนิดเชลล์แบบกระจาย .แกนเหล็กแบบทอร์รอย (Toroid Type) จะมีลักษณะเป็นแผ่นบางๆจานกลม เมื่อประกอบเข้า ด้วยกันแล้วจะมีลักษณะเป็นทรงกระบอก ขดลวดจะถูกพันรอบแกนเหล็กหม้อแปลงไฟฟ้าชนิดนี้จะมีค่าการ สูญเสียต่าและมีประสิทธิภาพสูงใช้แกนเหล็กน้อยเมื่อกาลังไฟฟ้าเท่ากัน วัตถุประสงค์ข้อที่ 1.3 ชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตามลักษณะการใช้งาน .8 แกนเหล็กของหม้อแปลงไฟฟ้าแบบเชลล์ชนิดแกนเดี่ยว รูปที่ 1.โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 6 รูปที่1.

หม้อแปลงไฟฟ้าย่านความถี่ช่วงแคบ เป็นหม้อแปลงไฟฟ้าที่ออกแบบใช้งานเกี่ยวกับอิเล็กทรอนิกส์ ที่ทางานในย่านความถี่ เฉพาะ -หม้อแปลงไฟฟ้าสัญญาณพัลซ์ วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .4 หม้อแปลงที่แบ่งตามแบ่งตามความถี่การใช้งาน .4 เมื่อนักเรียนศึกษาวัตถุประสงค์ข้อนี้แล้ว นักเรียนจะสามารถอธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตาม ความถี่การใช้งานได้ถูกต้อง เนื้อหา 1.หม้อแปลงไฟฟ้าความถี่สูง เป็นหม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้สาหรับย่านความถี่สูงมาก -หม้อแปลงไฟฟ้าย่านความถี่กว้าง เป็นหม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้งานเกี่ยวกับอิเล็กทรอนิกส์ ที่ทางานในย่านความถี่กว้าง .หม้อแปลงอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Transformer) จะมีหลายชนิดแต่งต่างกันอีกทั้งก็ใช้งานต่างกันด้วย บางครั้งจะพิจารณาหม้อแปลงไฟฟ้า ชนิดนี้ว่าจะต้องมีขนาดไม่เกิน 100 V-A ถ้าหม้อแปลงไฟฟ้าที่จ่ายไฟให้วงจรอิเล็กทรอนิกส์ และมี ค่ากาลังสูงๆ ก็จะเรียกว่าหม้อแปลงไฟฟ้ากาลัง (Electronic Power Transformer) .หม้อแปลงไฟฟ้าเครื่องมือวัด (Instrument Transformer) หม้อแปลงไฟฟ้าชนิดนี้จะใช้สาหรับวัดค่าแรงดันไฟฟ้าและค่ากระแสไฟฟ้าทั้งใน วงจรไฟฟ้ากาลังและวงจรอิเล็กทรอนิกส์กาลัง เรียกว่า หม้อแปลงไฟฟ้าความต่างศักย์ ( Potential Transformer) และหม้อแปลงไฟฟ้ากระแสไฟฟ้า (Current Transformer) วัตถุประสงค์ข้อที่ 1.หม้อแปลงไฟฟ้ากาลัง จะใช้ในงานที่มีความถี่คงที่ตามความถี่ของระบบไฟฟ้ากาลัง เช่นความถี่ 50 เฮิรตซ์ 60 เฮิรตซ์ หรือ 400 เฮิรตซ์ กับความถี่อื่นๆ .โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 7 ที่สุดด้วย การกาหนดพิกัดของหม้อแปลงไฟฟ้าจะเหมือนกับเครื่องจักรไฟสลับ คือจะกาหนดเป็น โวลต์-แอมแปร์ (V-A) .หม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้กับย่านความถี่เสียง เป็นหม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้สาหรับงานสื่อสารที่มีย่านความถี่เสียง .

10 สัญลักษณ์ของหม้อแปลงแบบแยกขด .11 สัญลักษณ์ของหม้อแปลงแบบอัตโนมัติ วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 8 เป็นหม้อแปลงที่ออกแบบให้ใช้งานเกี่ยวกับอิเล็กทรอนิกส์ ที่ทางานในด้านไฟฟ้ากาลัง หรืออิเล็กทรอนิกส์กาลัง วัตถุประสงค์ข้อที่ 1.หม้อแปลงไฟฟ้าแบบอัตโนมัติ หม้อแปลงไฟฟ้าอัตโนมัติ หมายถึง หม้อแปลงไฟฟ้าที่มีขดลวดเพียงชุดเดียว ขดลวดปฐม ภูมิและขดลวดทุติยภูมิจะเป็นขดลวดชุดเดียวกัน มีทั้งชนิดแปลงขึ้น ( Step – up Transformer) และ ชนิดแปลงลง (Step – down Transformer) รูปที่ 1.หม้อแปลงไฟฟ้าแบบแยกขด (Ordinary Transformer) หม้อแปลงไฟฟ้าแบบแยกขด หมายถึงหม้อแปลงไฟฟ้าที่มีขดลวดปฐมภูมิและขดลวดทุติย ภูมิแยกออดจากกันโดยเด็ดขาด ไม่ต่อถึงกันทางไฟฟ้า ขดลวดทุติยภูมิอาจจะมีมากกว่า 1 ขด หรือ หลายขด รูปที่ 1.5 เมื่อนักเรียนศึกษาวัตถุประสงค์ข้อนี้แล้ว นักเรียนจะสามารถอธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตาม การพันขดลวดได้ถูกต้อง เนื้อหา 1.5 หม้อแปลงที่แบ่งตามการพันขดลวด .

หม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส (Three Phase Transformer) หม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส หมายถึง หม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้ระบบไฟฟ้า 3 เฟส ดังนั้น จึงมี ขดลวดด้านปฐมภูมิและทุติยภูมิอย่างละ 3 ชุด พันอยู่บนแกนเหล็ก ขดลวด( Step – up Transformer) ด้านปฐมภูมิหรือทุติยภูมิอาจต่อเข้าด้วยกันเป็นแบบวายหรือสตาร์หรืออาจจะต่อเข้าด้วยกันเป็น เดลต้า ตามแต่กรณี รูปที่ 1.โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 9 วัตถุประสงค์ข้อที่ 1.6 หม้อแปลงที่แบ่งตามชนิดของระบบไฟฟ้า .6 เมื่อนักเรียนศึกษาวัตถุประสงค์ข้อนี้แล้ว นักเรียนจะสามารถอธิบายชนิดของหม้อแปลงที่แบ่งตาม ชนิดของระบบไฟฟ้าได้ถูกต้อง เนื้อหา 1.หม้อแปลงไฟฟ้าเฟสเดียว (Single Phase Transformer) หม้อแปลงไฟฟ้าเฟสเดียว หมายถึง หม้อแปลงไฟฟ้าที่ใช้กับระบบไฟฟ้าเฟสเดียว ดังนั้นจึง ประกอบด้วยขดลวดด้านปฐมภูมิและทุติยภูมิอย่างละหนึ่งชุด รูปที่ 1.12 ลักษณะของหม้อแปลงไฟฟ้าแบบเฟสเดียว .13 แกนเล็กของหม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส เบื้องต้น วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .

โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 10 หม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟสก็เหมือนกับหม้อแปลงเฟสเดียว คือมีทั้งแบบคอร์และแบบเชลล์ ลักษณะของแกนเหล็กของหม้อแปลงไฟฟ้าแบบง่ายๆ แกนเหล็กทั้ง 3 ขาทามุมกัน 120 องศาส่วน แกนกลางจะเป็นแกนต่อร่วมกัน เพื่อให้เส้นแรงแม่เหล็กที่เกิดขึ้นจากกระแสไฟฟ้าแต่ละเฟส เคลื่อนที่ครบวงจร ถ้าขดลวดต่อกันแบบสตาร์ ชั่วขณะหนึ่งกระแส I1 + I2 + I3 = 0 ส้นแรงแม่เหล็ก ก็จะมีค่าเป็นศูนย์ด้วย ดังนั้นจึงจาเป็นต้องมีขาของแกนเหล็กมาต่อร่วมกัน ดังรูป 1.15 วงจรแม่เหล็กหม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า .14 รูปที่ 1.14 (ก) จะเป็นหม้อแปลงสามเฟสใน แบบคอร์ ขดลวดจะมีรูปร่างเป็นทรงกระบอกกลม ส่วนในรูปที่ 1.14 (ข) จะเป็นหม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส แบบเชลล์ หม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส แบบเชลล์ออาจจะนาหม้อแปลงไฟฟ้า 1 เฟสแบบคอร์ 3 ตัวมา ประกอบเป็นหม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟสแบบเชลล์ ก็ได้ และ ระหว่างเฟสที่ 2 และ 3 วงจรแม่เหล้กของหม้อแปลงไฟฟ้า แบบนี้จะเกิดอสระมากกว่าแบบคอร์ หม้อแปลงไฟฟ้าชนิด 3 เฟส ถ้าเฟสใดของหม้อ แปลงไฟฟ้าใช้ไม่ได้จะต้องยกหม้อแปลงไฟฟ้าทั้งตัวลงเพื่อ นาไปซ่อม แต่ถ้านาเอาหม้อแปลงไฟฟ้าหนึ่งเฟส 3 ตัวมาต่อ กันเป็นหม้อแปลง 3 เฟส ถ้าหม้อแปลงไฟฟ้าตัวใดตัวหนึ่ง ชารุดเสียหาย หม้อแปลงไฟฟ้าอีกสองตัวที่เหลือยังทางาน แบบเดลต้าเปิด ( open delta) ได้ เพียงแต่ไม่สามารถจ่าย พลังงานได้สูงเหมือนตอนแรกเท่านั้น และสามารถยกหม้อ แปลงตัวที่ชารุด ลงไปซ่อมเพียงตัวเดียว แล้วนาเอาตัวที่ใช้ งานได้ขึ้นไปติดตั้งแทน รูปที่ 1.14 หม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส เมื่อแกนกลางออกแล้วการเกิดเส้นแรงแม่เหล็กจากขดลวดบนแกเหล็กเฟส หนึ่ง เมื่อ เคลื่อนที่ไปแล้วจะอาศัยแกนอีกสองแกนให้มีลักษณะ ดังรูป 1.

2527. 2536. กรุงเทพฯ : เอราวัณการพิมพ์. 2547. หม้อแปลงไฟฟ้า. ดุสิต สูรย์ราช. หม้อแปลงไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : เจริญธรรม. ทฤษฎีหม้อแปลงไฟฟ้า. 2543. ทฤษฎีหม้อแปลงไฟฟ้า. กรุงเทพ ฯ : เอมพันธ์. สว่าง จันทร์ขาว. ดุสิต สูรย์ราช. 2546. . หม้อแปลงไฟฟ้า.โครงสร้างของหม้อแปลงไฟฟ้า 11 หนังสืออ้างอิง ณรงค์ ชอนตะวัน. วิทยาลัยแลมป์-เทค หม้อแปลงไฟฟ้า . กรุงเทพ ฯ : เอมพันธ์. ธวัสชัย อัตถวิบูลย์กุล. กรุงเทพฯ : ศูนย์ส่งเสริมวิชาการ.