You are on page 1of 10

Dasar Ekonomi Baru (DEB) merupakan satu program sosioekonomi di Malaysia yang

diperkenalkan pada tahun 1971 oleh Perdana Menteri Tun Abdul Razak Dato' Hussein.
Matlamat tersurat DEB adalah untuk mencapai perpaduan negara dan integrasi nasional dan ia
telah digubal dalam konteks strategi serampang dua mata untuk:
O mengurangkan dan akhirnya membasmi kemiskinan dengan meningkatkan pendapatan
dan menambah peluang-peluang pekerjaan untuk semua rakyat Malaysia tanpa
mengira kaum; dan
O mempercepatkan proses penyusunan semula masyarakat Malaysia untuk
memperbetulkan ketidak seimbangan ekonomi supaya dapat mengurang dan
seterusnya menghapuskan pengenalan kaum mengikut Iungsi ekonomi.
Dasar ini telah digantikan dengan Dasar Pembangunan Nasional (DPN) pada 1991. Walaupun
begitu elemen-elemen dasar ini masih lagi wujud dan akan diganti secara beransur-ansur
apabila bumiputera sudah mempunyai keyakinan diri.
|1|

atar belakang
Perlaksanaan dasar pecah dan perintah Inggeris telah mengeruhkan perpaduan masyarakat di
Tanah Melayu. Pengelasan kaum merujuk pekerjaan dan sistem pelajaran yang berbeza
mengelakkan interaksi antara penduduk di Tanah Melayu yang terdiri daripada 3%084/
rumpun utama iaitu bangsa Melayu, Cina dan India. Melalui dasar ini orang Melayu
kebanyakannya menetap di kawasan luar bandar (kampung) dan bekerja sebagai nelayan dan
petani, orang Cina menetap di kawasan bandar dan kawasan perlombongan serta bekerja
sebagai peniaga dan pelombong bijih timah, manakala orang India kebanyakannya tinggal di
kawasan ladang-ladang dan bekerja sebagai buruh, secara tidak langsung telah mewujudkan
perasaan curiga mencurigai antara satu sama lain yang merupakan bom jangka yang menjadi
teras peristiwa 13 Mei 1969.
Peristiwa berdarah yang berlaku pada 13 Mei 1969 telah mendedahkan maniIestasi sebenar
perasaan tiga etnik yang terbesar di Malaysia. Semenjak negara mencapai kemerdekaan pada
31 Ogos 1957, didapati bangsa Melayu masih tertinggal jauh dari segi penguasaan ekonomi
dan pendidikan di Tanah Melayu memandangkan majoriti orang Melayu tinggal di luar
bandar. Manakala orang Cina pula lebih terkehadapan dengan menguasai bidang perniagaan
dan bidang ekonomi lain memandangkan mereka tinggal di kawasan bandar dan menguasai
kawasan perlombongan. Lantas timbul kesedaran di kalangan orang Melayu yang dapat
merasakan bahawa mereka telah tertinggal dan tertindas di bumi sendiri akibat kemiskinan.
Bagi masyarakat Cina dan India pula, mereka bimbang tentang syarat-syarat hak kerakyatan
walaupun sebahagian daripada mereka telah bersedia untuk menumpahkan kesetiaan kepada
Tanah Melayu.
Semenjak pendudukan Jepun pada perang Dunia Kedua, pihak Jepun mengamalkan dasar
yang anti-Cina dan pro-Melayu telah membangkitkan kemarahan dan prasangka orang Cina
terhadap orang Melayu. Apabila Jepun menyerah kalah dan sebelum ketibaan Inggeris, orang
Cina yang kebanyakannya merupakan anggota Bintang Tiga (Parti Komunis Malaya) telah
mengambil kesempatan untuk membalas dendam. Turut memburukkan keadaan adalah
kerana, kebanyakan orang Cina menganggotai Parti Komunis Malaya manakala Orang
Melayu kebanyakan menganggotai pasukan keselamatan ketika zaman darurat pada 1948
1960.
Penyingkiran Singapura dari Malaysia pada tahun 1965 akibat konsep "Malaysia untuk orang
Malaysia" yang yang secara tidak langsung turut mempertikai kedudukan dan hak istimewa
orang Melayu telah diapi-apikan oleh Lee Kuan Yew menyemarakkan perasaan anti-Cina dan
anti-Melayu. Kejadian-kejadian tersebut akhirnya menyebabkan berlakunya peristiwa
berdarah pada 13 Mei 1969. Ia telah mengorbankan banyak nyawa dan harta-benda adalah
maniIestasi hubungan antara kaum di Tanah Melayu yang sememangnya retak menanti belah.
Peristiwa 13 Mei 1969 berlaku sebaik sahaja keputusan pilihan raya umum 1969 diketahui.
Kacau bilau dan pertumpahan darah yang berlaku pada 13 Mei 1969 itu telah memaksa
kerajaan untuk mengisytiharkan perintah darurat. DYMM Seri Paduka Baginda Yang di-
Pertuan Agong ketika itu dan atas nasihat Perdana Menteri dengan serta-merta telah
mengisytiharkan darurat di seluruh negara. berkuat kuasa 16 Mei 1969. Pengisytiharan ini
telah menyebabkan sistem kerajaan berparlimen digantung. Atas perakuan Perdana Menteri,
Yang di-Pertuan Agong telah melantik Tun Razak bin Dato Hussein, Timbalan Perdana
Menteri pada waktu itu sebagai pengarah Majlis Gerakan Negara (MAGERAN) yang
bertanggungjawab menjalankan kuasa pemerintahan bagi Persekutuan berdasarkan kuasa
yang diwakilkan oleh Yang di-Pertuan Agong.
Majlis Perundingan Negara telah ditubuhkan bagi memastikan keberkesanan MAGERAN,
Majlis Perundingan Negara yang bertanggungjawab untuk membincang dan meneliti isu-isu
perpaduan negara serta mencari jalan menyelesaikan masalah masyarakat berbilang kaum.
Majlis ini mendapati satu masalah yang paling ketara yang dikenal pasti ialah struktur
masyarakat majmuk di Malaysia. Adalah didapati masyarakat Malaysia masih terbahagi atas
dasar keturunan, agama dan pekerjaan. Perpaduan yang hendak dicapai bukan sahaja
melibatkan penyatuan kaum sahaja tetapi adalah didapati penyatuan ekonomi dan sosial juga
perlu dilakukan. Sehubungan dengan itu Majlis Perundingan Negara telah bersetuju
membentuk satu ideologi negara yang kemudiannya dikenali sebagai Rukun Negara yang
mempunyai lima prinsip utama iaitu:
O Kepercayaan kepada Tuhan
O Kesetiaan kepada Raja dan Negara
O Keluhuran Perlembagaan
O Kedaulatan Undang-Undang
O Kesopanan dan Kesusilaan
Dasar Ekonomi Baru juga dibentuk menerusi Majlis Perundingan Negara sebagai jentera
penggerak untuk membasmi kemiskinan dan menyusun semula masyarakat. Majlis
Perundingan Negara juga telah mencadangkan kepada kerajaan untuk mewujudkan Jabatan
Perpaduan Negara untuk melaksanakan aktiviti berbentuk muhibbah Majlis Muhibah dan
Pejabat Muhibah di peringkat pusat, negeri, daerah dan kawasan telah ditubuhkan di bawah
peruntukan Peraturan-Peraturan Perlu (Majlis-Majlis Muhibah) 1969 yang telah diwartakan
pada 18 Julai 1969.
sunting] Dasar Pecah dan Perintah
Jurang perbezaan ekonomi dan sosial kalangan kaum di Malaysia sering dikatakan akibat
dasar pecah dan perintah (devide and rule) oleh penjajah Inggeris. Terdapat dua keadaan yang
memungkinkan keadaan ini:
1. Inggeris sengaja memisahkan kaum-kaum bagi mengelakkan dan menyekat sebarang usaha
penyatuan yang membawa risiko penentangan terhadap penjajahan.
2. Inggeris perlu mengekalkan penduduk peribumi di kampung-kampung serta mengekalkan
aktiviti pertanian orang Melayu bagi memastikan bekalan makanan penduduk Tanah Melayu
tidak terjejas. Tindakan membawa masuk pekerja asing adalah bagi mengelakkan penduduk
pribumi meninggalkan aktiviti pertanian.
Peranan Dasar Ekonomi Baru dalam usaha pihak kerajaan untuk mencapai matlamat
integrasi nasional
1. Mewujudkan peluang pekerjaan untuk semua golongan terutama yang menganggur.
2. Mengurangkan jurang perbezaan pendapatan antara semua kaum dan antara kawasan
(bandar dan luar bandar).
3. Memperbaiki taraI dan kualiti hidup rakyat melalui pelajaran, latihan, kesihatan,
kemudahan inIrastruktur dan lain-lain.
Kesan Dasar Pecah dan Perintah
1. Penduduk Melayu telah dibiarkan di kawasan pedalaman untuk mengerjakan sektor
pertanian tradisional.
2. Kaum Cina ditempatkan di bandar dan lombong bagi menjalankan aktiviti perniagaan dan
perlombongan.
3. Kaum India ditempatkan di estet untuk mengerjakan ladang-ladang British.
Oleh kerana petempatan dan kawasan tumpuan mereka dalah berbeza, maka tidak wujud
interaksi antara tiga kaum utama ini. Melalui dasar ini British telah melairkan perasaan
prasangka dan memperkukuh keperibadian setiap kumpulan etnik yang terus menjarakkan
jurang perpaduan antara kaum.
sunting] Dasar Ekonomi Baru
Dasar Ekonomi Baru merupakan satu bentuk perancangan yang dilancarkan oleh kerajaan
dalam tahun 1970 melalui Rancangan Malaysia Kedua. Matlamat utamanya ialah perpaduan
negara selain itu juga bertujuan untuk menyusun semula ketidakseimbangan sosio-ekonomi
yang wujud di negara ini. Menyedari hakikat bahawa pengagihan ekonomi yang seimbang
penting demi mewujudkan sebuah negara yang bersatu padu, serta mengambil kira
kemiskinan serta ketidakupayaan sesetengah kaum untuk bersaing dengan kaum yang lain
maka DEB telah dirancang untuk memperbaiki keadaan ini.
Ketegangan antara golongan yang berharta dan yang tidak berharta adalah berpunca daripada
isu kemiskinan. Didapati bahawa orang Melayu lebih banyak menghadapi kemiskinan
berbanding kaum-kaum yang lain. Didapati juga orang Melayu masih jauh ketinggalan dan
kurang mampu bersaing dengan kaum-kaum lain walaupun Malaysia mengalami
pertumbuhan ekonomi yang baik. DEB dirancang sebagai satu program jangka panjang yang
akan berjalan selama 20 tahun, bermula dari tahun 1970 hingga tahun 1990. Rancangan-
rancangan pembangunan di bawah Dasar Ekonomi Baru dijalankan menerusi strategi
serampang dua mata:-
O penyusunan semula masyarakat untuk mengurangkan dan seterusnya menghapuskan
pengenalan kaum mengikut Iungsi-Iungsi ekonomi.
O pembasmian kemiskinan tanpa mengira kaum;
Bagi memastikan matlamat untuk menghapuskan kemiskinan tercapai, strategi ditumpukan
untuk menghapuskan kemiskinan di kawasan luar bandar dan kawasan bandar. Berdasarkan
banci penduduk 1970, didapati bahawa kira-kira 49.3° daripada semua keluarga miskin di
Malaysia berpendapatan di bawah garis kemiskinan (pendapatan garis kemiskinan tahun 1970
ialah RM200) dan kira-kira 86° daripada jumlah itu berada di kawasan luar bandar. Bagi
mencapai matlamat, kerajaan telah melaksanakan pelbagai perkhidmatan dan kemudahan
awam melalui kemudahan pendidikan, kesihatan, bekalan air dan elektrik. Di samping itu,
keutamaan juga diberikan kepada golongan miskin untuk mendapatkan bantuan seperti
program bantuan subsidi baja, biasiswa pelajaran dan buku teks, makanan tambahan kepada
kanak-kanak serta program rumah murah. Menjelang tarikh akhir pelaksanaan DEB, matlamat
untuk membasmi kemiskinan telah tercapai. Laporan Rancangan Malaysia Keenam telah
menunjukkan bahawa kadar kemiskinan negara pada tahun 1990 ialah 17.1° berbanding
49.3° pada tahun 1970.
Bagi memastikan matlamat yang kedua dalam DEB turut tercapai, kerajaan telah cuba
memperbaiki keadaan ekonomi dan pada masa yang sama, menghapuskan pengenalan kaum
mengikut Iungsi-Iungsi ekonomi. Berasaskan pada ketidakseimbangan antara kaum, kerajaan
telah melancarkan beberapa program seperti perindustrian dan perdagangan, pertanian,
perlombongan, pembinaan, pengangkutan dan pertanian. Bagi menjayakan matlamat yang
kedua dalam DEB ini juga, beberapa strategi telah dirancang, antaranya:
O Mengurangkan keadaan yang tidak seimbang dalam struktur guna tenaga supaya
penyertaan pelbagai kaum dalam sektor utama akan mencerminkan kedudukan tenaga
buruh mengikut komposisi kaum menjelang tahun 1990;
O Mempastikan pembentukan sebuah masyarakat perdagangan dan perindustrian di
kalangan orang Melayu dan kaum Bumiputera supaya mereka dapat menguruskan dan
memiliki sekurang-kurangnya 30° daripada semua jenis peringkat kegiatan ekonomi.
O Menambah dengan cepat bahagian rakyat Malaysia dalam pemilikan sektor produktiI.
Perhatian khusus akan ditumpukan kepada kaum Bumiputera yang agak ketinggalan
jika dibandingkan dengan kaum-kaum lain;
O Meninggikan daya pengeluaran dan taraI kehidupan golongan miskin di luar bandar.
Setelah tempoh Dasar Ekonomi Baru tamat, kerajaan telah menubuhkan Dasar Pembangunan
Nasional yang merupakan usaha atau kesinambungan kepada perlaksanaan Dasar Ekonomi
Baru.
sunting] Isu Penolakan
Pada 13 Mac 2008, Ketua Menteri Pulau Pinang yang baru dilantik (ahli DAP), Lim Guan
Eng dikhabarkan menolak DEB dan DPN. Bagaimanapun beliau menaIikan perkara itu
melalui siaran TV3. Antara langkah yang dianggap bercanggah dengan DEB/DPN ialah
'tender terbuka'.
EKUNUMI & HUBUNCAN ETNIK DI MALAYSIA"
1.0PENGENALAN
Rakyat Malaysia bertuah kerana tinggal dalam negara yang mempunyai pelbagai kaum,
budaya dan agama namun masih mampu hidup dalam keadaan aman dan damai. Ìni adalah
hasil daripada semangat persefahaman yang terjalin kukuh sejak negara mencapai
kemerdekaan, sikap toleransi dan saling menghormati serta kesediaan untuk bertolak ansur,
bermuafakat demi kepentingan bersama.Kestabilan yang diwujudkan telah membolehkan
negara terus maju membangun menuju landasan yang cemerlang terutamanya mencapai
taraf negara maju menjelang tahun 2020.
Masyarakat pelbagai kaum menjalin bekerjasama dalam aspek politik mahupun
sosioekonomi bagi menjanjikan persekitaran negara sentiasa berada dalam keadaan stabil
dan makmur. Proses perubahan ini berlaku sejak negara mula mencapai kemerdekaan.
Untuk mencapai keadaan yang sebegini, rakyat Malaysia telah melalui beberapa peringkat
tranformasi dalam usaha mencapai persefahaman yang jitu ke arah memupuk perpaduan
kaum. Sebelum negara mencapai kemerdekaan dari Ìnggeris, masih terdapat jurang dalam
perhubungan antara kaum yang memisahkan mereka dari segi bahasa, budaya,pendidikan
atau tempat tinggal. Masalah jurang pencapaian ekonomi di kalangan masyarakat Melayu
dan bukan Melayu sering menjadi persoalan sehingga membawa kepada peristiwa hitam
dalam sejarah perpaduan negara iaitu rusuhan kaum pada 13 Mei 1969 yang berpunca
daripada ketidakseimbangan pengagihan pendapatan, pelajaran dan status sosial antara
kumpulan etnik.
Kedudukan ekonomi negara turut terjejas berikutan peristiwa tersebut.
Memandangkan keadaan tidak menentu di dalam negara,kerajaan telah mewujudkan
MAGERAN dengan meletakkan Rukunegara sebagai mekanisme ke arah mewujudkan
perpaduan semula di kalangan masyarakat pelbagai kaum. Di samping itu, kerajaan sedar
akan masalah yang dialami oleh masyarakat iaitu jurang pendapatan antara Melayu dan
bukan Melayu telah membawa kepada peristiwa berdarah tersebut. Oleh yang demikian,
kerajaan memperkenalkan Dasar Ekonomi Baru (DEB) sebagai strategi ke arah
mengukuhkan pendapatan dan ekonomi bumiputera Melayu dan seterusnya dapat
mengurangkan jurang ekonomi dengan masyarakat bukan Melayu. Pada pertengahan tahun
1970, DEB yang begitu bermakna telah dilancarkan oleh Tun Abdul Razak. Ìmplikasi dasar
ini terletak pada matlamatnya yang berbentuk serampang dua mata iaitu menghapuskan
kemiskinan tanpa mengira kaum dan menyusun semula masyarakat untuk menghapuskan
pengenalan kaum melalui kegiatan ekonomi.

.0 PERANCANGAN PEMBANGUNAN LIMA TAHUN
Menurut Zulhilmi Paidi dan Rohani Ab.Ghani (2003) mengatakan setelah Perang Dunia
Kedua berakhir, pemerintah kolonial Ìnggeris mencuba sedaya upaya membina kembali
Persekutuan Tanah Melayu daripada runtuhan peperangan tersebut, baik dari segi fizikal
mahupun dari segi sosial, politik dan ekonomi. Dalam arena politik, mereka menemui
kegagalan terutamanya dalam usaha untuk mendlrikan Malayan Union. Namun, dari segi
ekonomi mereka telah berjaya, dengan mengambil ilham daripada rancangan lima tahun
yang dilaksanakan di Soviet Union dan Ìndia, serta pengalaman Marshall Plan, yang telah
berjaya membina kembali seluruh Eropah dengan biayaan Amerlka Syarlkat, dan dengan
naungan PBB serta beberapa pertubuhan kecil yang menganggotainya, kolonial British telah
memperkenalkan institusi "perancangan pembangunan " di Persekutuan Tanah Melayu
ketika itu.
Pihak penjajah British telah merangkakan dan melaksanakan Rancangan lima tahun
pertama Persekutuan Tanah Melayu yang diberl nama Draff Development Plan of Malaya
(1950 - 1955). Dengan terlaksananya rancangan tersebut, terasaslah suatu tradisl
perancangan moden, suatu Ìnstitusl penting dan suatu alat politik berkesan yang
menentukan masa depan Persekutuan Tanah Melayu dan seterusnya Malaysia. Sebagai
suatu tradisi moden "perancangan pembangunan" dikekalkan sehingga kini. Sebagai suatu
tradisi, institusi tersebut membentuk watak dan wajah negara bangsa Persekutuan Tanah
Melayu dan Malaysia. Sebagai suatu alat politik, tradisi dan institusl ini memalnkan peranan
penting dan .melaluinya perundingan dan kesepakatan antara kumpulan etnik dan kelas
dlgubah. Secara keseluruhannya, "perancangan pembangunan" menjadi elemen terpenting
dalam pembentukan negara Malaysia yang kita kenal harl ini.
Kejayaan sebelum kelahiran negara bangsa Malaysia telah meyakinkan pihak
kolonlal British untuk melanjutkannya. Rancangan Malaya Pertama (1956- 1960) adalah
perlanjutan usaha tersebut. Ketika pelaksanaan rancangan ini, pimpinan tempatan telah
diasuh dan diberikan tanggungjawab mengendalikan proses pembangunan masyarakatnya
sendlri melalul pemerintahan sendiri yang terbatas selepas Pllihan Raya Umum tahun 1955
dan kemudiannya melalui pemberian kemerdekaan pada 31 Ogos 1957, Selepas Pilihan
Raya Umum tahun 1959,Rancangan Malaya Kedua (1961 - 1965) diperkenalkan dan
dilaksanakan sepenuhnya oleh pimpinan tempatan. Walaupun dari segi falsafah, bentuk dan
teknik corak perancangan pembangunan ketika itu merupakan lanjutan perancangan:
pembangunan kolonlal British, namun dari segi tujuan, matlamat dan strategi khusus telah
menunjukkan banyak perubahan dan penyesuaian.
Perubahan dan penyesuaian dalam perancangan pembangunan lebih jelas apabila
negara bangsa Malaysia dibentuk pada tahun 1963 dan setelah Pilihan Raya Umum tahun
1964 dilancarkan Rancangan Malaysia Pertama (1966 - 1970). Usaha untuk membangunkan
masyarakat Malaysia pada masa itu lebih agresif sifatnya. Pelbagai dasar dalam bidang
pendidikan, bahasa dan budaya diperkenalkan untuk melengkapi rancangan pembangunan
tersebut yang rata-rata bercorak ekonomistik. Walaupun tumpuan utama diberikan kepada
usaha membangunkan masyarakat desa yang miskin dan tertinggal namun usaha
menggerakkan perindustrian gantian import, khasnya perusahaan pembuatan juga
diperkenalkan.
Kelancaran pelaksanaan Rancangan Malaysia Pertama terbantut seketika akibat
Konfrontasi Ìndonesia-Malaysia yang berakhir pada tahun 1966, Namun begitu, pemerintah
telah berjaya menunjukkan kemampuan yang dapat mereka laksanakan. Setidak-tidaknya
dari segi kemudahan prasarana "pembangunan" telah dirasakan. Tentunya, segala usaha
ini tidak dapat memuaskan hati semua pihak. Hal ini dijelmakan melalui pencapaian pihak
parti pembangkang dalam arena politik kepartian. Bibit-bibit pertentangan ini yang kian
membahang, akhirnya mencetuskan suatu pertentangan terbuka lagi berdarah.
Peristiwa 13 Mei 1969 terpahat dalam sejarah pembangunan Malaysia sebagai suatu
tinta hitam yang menginsafkan rakyat Malaysia. Peristiwa ini berlaku sebaik sahaja selesai
Pilihan Raya Umum tahun 1969. Rusuhan bermula di Kuala Lumpur dan kemudiannya telah
merebak ke beberapa tempat lain tetapi dapat dikawal negera. Parlimen telah digantung,
demokrasi terhenti dan kedukaan daripada peristiwa itu dijadikan sempadan Biduk lalu
kiambang bertaut, bak kata bidalan. Begitulah keadaannya di Malaysia kelika itu.
Lahir daripada peristiwa 13 Mei 1969 ialah Rancangan Malaysia Kedua (1971-
1975). Digarab ke.dalamnya Dasar Ekonomi Baru (DEB) yang bertujuan membetulkan
ketidakseimbangan ekonomi yang wujud antara kaum dan wilayah bagi mencapai
perpaduan negara. Apa yang psnting ialah rancangan ini telah menganjurkan suatu usaha
membangunkan masyarakat Malaysia untuk jangka masa panjang, iaitu mengambil tempoh
selama 20 tahun (1971 - 1990). Hal ini bererti bermula dengan Rancangan Malaysia Kedua
(1971 - 75) dan untuk tiga rancangan lima tahun selanjutnya, iaitu Rancangan Malaysia
Ketiga (1976 - 1980), Rancangan Malaysia Kempat (1981 - 1985) dan Rancangan Malaysia
Kelima (1986- 1990), segala usaha akan ditumpukan untuk mencapai matlamat
DEB.Rancangan Malaysia Kedua (1971 - 1975) merupakan rancangan pembangunan yang
menitikberatkan usaha untuk menyelesaikan masalah perbezaan ekonomi antara sektor dan
etnik agar kestabilan ekonomi dan politik dapat dicapai. Ketika itu terdapat peralihan
daripada industri gantian-import kepada industri berorientasikan esksport. Rancangan
Malaysia Ketiga (1976-1980) merupakan rancangan pembangunan yang melanjutkan dasar
industri yang dirangka pada Rancangan Malaysia Kedua. Rancangan Malaysia Keempat
(1981 - 1985), Rancangan Malaysia Kelima (1986 - 1990) dan Rancangan Malaysia Kdenam
(1991 - 1995) merupakan rancaragan pembangunan yang menitikberatkan industri
berasaskan teknologi yang lebih maju dan dasar penswastaan. Rancangan Malaysia Ketujuh
(1996- 2000) dan Rancangan Malaysia Kelapan (2001 - 2005) pula mula memberi perhatian
kepada atas industri berteraskan k-ekonomi.
Dalam Rancangan Malaysia Kesembilan (2006 - 2010), tumpuan tidak hanya
diberikan kepada Ìndustri berteraskan k-ekonoml tetapi turut memberi perhatian kepada isu
pembangunan manusia atau disebut sebagai modal insan . Dalam konteks ini, Ìslam
Hadhari dijadikan kerangka kerja untuk meningkat kualiti modal insan yang tidak hanya
meliputi etnik Melayu atau masyarakat Ìslam tetapi juga semua rakyat Malaysia.
.0 RANCANGAN / DASAR KERAJAAN DALAM EKONOMI DAN PENGLIBATAN ETNIK
Menurut Shamsul Amri Bharuddin (2007) mentafsirkan, dalam rentetan sejarah
pembangunan negara, terdapat perubahan-perubahan dasar yang dilakukan untuk
mencapai matlamat memodenkan Malaysia. Pada tahun 1960 -an dan 1970-an, meskipun
pembangunan ekonomi sudah diarahkan kepada perindustrian tetapi tumpuan kepada sektor
pertanian masih diutamakan sesuai dengan dasar pembangunan pertanian, beberapa
badan yang bertanggungjawab untuk memajukan sektor pertanian dan menghapuskan
kemiskinan di luar bandar telah diwujudkan seperti FELDA, Lembaga Penyatuan dan
Pemulihan Tanah Negara(FELCRA) dan Majlis Amanah Rakyat (MARA). Menjelang tahun
1980-an dan 1990-an, sektor perindustrian lebih diberi perhatian dan beberapa dasar telah
digubal, seperti dasar Perindustrian Berat dan Dasar Penswastaan. Sesuai dengan
perkembgan ekonomi dunla pada masa kini, beberapa strategi telah disusun untuk
meningkatkan pembangunan ekonomi yang berteraskan kepada teknologi ÌCT dan k-
ekonomi. Apa yang jelas dasar -dasar awam yang digubal merupakan suatu usaha politik
daripada pihak kerajaan yang bersifat top-down untuk melengkapi apa yang sudah
direncanakan dalam rancangan-rancangan pembangunan negara.
.1 Isu-isu Utama Ekonomi
Perbincangan tentang pembangunan dan pertumbuhan ekonomi tidak dapat dipisahkan
daripada konteks sosialnya. Dalam kes Malaysia, isu pembangunan ekonomi berkait rapat
dengan isu sosial terutamanya berkaitan dengan isu kemiskinan dan agihan pendapatan
menurut golongan etnik.
. Pertumbuhan dan Agihan
Di celah-celah kepesatan pembangunan dan pertumbuhan ekonomi, Ìsu agihan kekayaan
atau pendapatan merupakan perkara yang tidak dapat dielakkan, Apa yang diharapkan
ialah pembangunan dan pertumbuhan ekonomi yang baik akan disertai dengan agihan
pendapatan yang sama rata dalam kalangan anggota masyarakat Di Malaysia, Ìsu agihan
pendapatani ni dapat dilihat dari dua sudu pertama, antara kelas sosial yang berbeza, iaitu
antara kelas atasan, menengah dan kelas bawahan. Kedua, antara kelompok etnik yang
berbeza, iaitu antara Melayu, Cina, Ìndia dan Ìain-Ìain. Pada dasarnya, isu pertumbuhan
ekonomi yang berkaitan dengan agihan kekayaan itu telah cuba diatasi oleh Dasar Ekonomi
Baru. Namun, Ìni tidak bermakna sumbangan golongan etnik lain tidak diakui seperti yang
ditekankan oleh Tun Hussein Onn, Perdana Menteri Malaysia yang ketiga. Malah, pelbagai
laporan dan kenyataan oleh pemerintah telah memperakui hal ini.

/.3507..39:.:5..9/80:7:30..3.390.7.203.340.//..8.:2:2/09.8.8!07:3/3.-..8!07:3/3..8.-../..:  .8507.3/7:0 40503.9!07/././.943805.8..8.57385:9..7.30.:2/%.3848.3 .7.-203.3503..:39:202-.3:39:20389.308:8..-.3/./.50789.3.3!07: .:.7::.3.83.8./.-.203. 47.38079.8:-.3848.:/.8 . 07.9-07-039:2:--.9:.909.20347-.5../.203.80-..9.7..30..3!07/.34390./.8.././/.2./:.5.38.7.9 $07!./..820283.309.!0780:9:.9. /0.2:/..07.90.390.3/ !079:.8....0-07.3..343  .  !0789.305.0/:/:. 2.92..2030-..30.././9:-:.3..709.:80-. 039075.8.:39:20.9 /...5.7.8.7.03907/03....3.3$3.35007.2.%:.5.3.2.9/.9:.. -03/.5..3/ !079:.3/.3. 507:/.9:7..8!07:3/3.3078 %07/.7.3203008.9 3007 /.7.3-07/.39 0.../5073.8.8....7.7:7.2..303/.8.3/.3-07.7.8.03907./.:..8.8:-:3.3/..39-0..3:./03. /.5./..8!07:3/3.7.8.9.3.9.3!0702-.7.3 2025:3.7.3/..8920.3..3/03.390780-:9..90.9:7..39 3.8.20.202.90.8.3:. .:-.-..3:39:20::/.3 0.3 !075.3 -079.7203/.8073/./..37.30..5...:28.7.5./0..:90.7.83203/..3.9.33 90.302:/.8.807.2.#.: 0.30.09:90.8.3-07.98.9:2.07..33.39.3&3/.3.39%:3#.503././.-07809:: 202-039:8.3 0845.35.7:7..9:/04430../..3#  .3.3:3.:..9503.79.330.  8:393(.3 .202..30.750.35./:./.-:39:202-3..8079.!0337..3.3.3.:2  .3507-0./9:-:..5020739.2./.3 !07.3 0809./..350739. 507:39:.3.3/ !079:.3 202:33..33./:.3.:.305.0.3203:8:3802:..3.8.8 /.-.30-0708./. 20389.90.30.9:9:80-.9/:.9..8.90.03907  .7..3 0/.3 &3/.:39:47. 20-.7.5 .89.3 ..3-079.7.89.-:.-3.304342/.39:3 9.709:7:3.7.:.8.7!0./:.3.38890207./.3!0739.8.3/-.3.350739./.80-..3/.3/.3203098: 8: 5075../.0 .3-.380.897:9:7 2.3 . # ./...9.73. .31089.95:8.3/.38:39:7:92025079..34309...8:-.9:-.3-.3!07.30.:.30.304342/. :7.32.33 . 2079..9: O O O O O 0507./.7.9 .3 !0.34000:.3-.8907-.3020302.3.5.7.:3. 0::7.3.3..305.3:3.9.380202.:.3-075.3 !075. 50307.94:8803 %2-.9-07-...5:7.3 5.79.7.7. -07:.7.0.8...8 !07:3/3..:2/.35079:25.3./.0 !0389.8..3/03..3 $0:-:3.3.7. -07/..7.92..9:.5./-039:20307:8.05:9:8.74342.#::30.7.9:/.30....9.2030-..3.3!07/./.3.:3.7..

89.-075:3.39.920.3.50283.5..3.39::.7.3203.3 /./.2 5079:2-:..843.342-43-.3907:9.3/.9/.09/..09/.7.3.3 -07-...7..3:39:203.7.  0::/.30.7!0..897:9:7/.25:-078..7..79...3 :7.3.8.3.:2/..32030.:#.3/.2028.3.5503.-079::...3/..1/..3/3.509025. 8:0283.5:25:.3-07.3/.8.7.3 /./.380-:.7/.. 0283./7.3.39/../.3/.3.3 50393/0220::/.3503/.8.2:8./.503.3..3...9:-039:507...3507-0..203.:23/.3503/:/:%.95073.3:.3:39:802:..9-.:2:9.5075.:2 ./:. .7.9:.3.:3 3.9.35075.8.3:39:203:8:3802:....3..30.79.203.9.3-07. 503.3:8.3.79.8./..3..38079..:093.:2 .3 ...39:25:.8.9-.802:.3  !07.7.3202-.9.3.7-.3 .802-.3./9025.3-0.39.5.3   ..3907:8203.3.380-.3.9:.3-..:/./.3   3078507:2030.2.9 3907..3 50742-43.3 30.3.9.3503/:/: 57-:22033..3507.:3 -072:.../.203..2...7.3:://30.304342.3.32.9.3.9.7.7379890.3 /.:2:39:-078.3798  007.38.2.3..3202-. /7.3.2030.2./.75.7.350/.. 3078803.380947 5079.-.30./: 8079.5.8.3.83..9.3-078.9070.20.25:38079.32070.443.:2 .9.:0--.34007.7:207:5.3.3.3 .3..2.5.-07-0.3.3/.3:39:20307..9/:57.3/-..203.7:/.3 .3.:5.3:7   03:7.:3 20.9.304342..:2.:2.5.8.95079..9.3.3 :7./-.9:5.2...3.:50.7: .. 9.:23.35007..380.3 57.3 -.2030..3..3!0739./:.95079.39..8.3:.9.2-7.:2-.:2  8:393(.7   02507-.3.3/.3202507::0507-.74342.3.9.39.3093.9:5747.47.8..32.3 030/.9:9..3/03./.347.2030.3:7.350:..:2.74342.443.8.3.3.8:5007..3/03.3 2.3907.3 .202.3 .29./...33  090.3 08.3/.38080903..7.47.3503/:/:507-:2/.3:39:202507-.2.07.8.9.83.38484 04342 .2.: 9/./..3./843..7.7.3./9025././.-07....3/08909:39:20307.3.:-.3  08.8.0.:5:3.3.25:3 ./.7/.3802-.3..74342..3.8.  !03/:/:0..3  02:/.80.7.30.3317.3..3.3..8 %3/.2..3/.8.7..:3 #./.::/ 3907.0/:.9.0.3.5..784503039.3.3 0.. 2.3.   .39..2.90.3809.3.980-.397.:2..:90.

507.2:7.820283.7:/.5.32034.350-.7 07/.. 030./-07./.3/-..3/.2.38..3:. 503079.9.8.2.0723.:3  O 025.3-.29:7:9907..3 .! 2:.2-.3 0/:.280947:9.9. 07.3:.9203:7:8.35..7.9..3.30/:/:../03.7 ..  09:.3.30097 8.3.7.9./.7!02-.780283...3903.3..39:.82.3.../.30.3502-039:.# /.3/3.39... 203. 7.3/...../7..:2 07.3-.8.3..3.:!3.:-.2-.9:39:203./.2..2070..30283.347.5./03.2./.30283.20./.7.39/..3 -.39 .:3  ..3802:.203.3.9..302:/.9.3443.8.35073/:897.0:..3 . /.907.3-::908 2. 202507-.3.3:9.5..2037.05..2.3/.3././.:3 .3283/:.5.:2.802-.7/.9.:02:/..5:3-0./.39....75.3207:5.3 2.547.3.8079.8.8.2./.2897:9:7:3.3 50303.:2:25:907.5.3/9:25:.305.3  50742-43.9.3/03.203.28050795073/:897.3/..5:8.35079.3.7.39.9.:/.7  O $090.7.2.7.30/:.3507/.3.750../-..202.5.3.3 503.802-.3.3:..3.89.7..3283:39:203/.:2.8:5.3 :39:203.3.8..330.390.3507. 897.3.3/.74342.5.2-:3.3:8.897../..3/.3/..25..3907. -07-.:083.7:/../.:2 203:91:38 1:3804342 07.90/9:25:.3/.2..2.8..3/.3.:2/..202.9..7.9.3502-.3..2.5..3..74342.3/-. ..3 -0.305..88.8.8./.33..3.9507/.380947574/:91  !07.7.3/.2502.390.503/:/: //.380907:83.3 3/.7:  8:393(8:!034./...3.5.350303.37.8.3../..3 . .220.802:.7:9..89.-07503/.3.3.9-.9.7.3 .3..9 07..39. -0-07.....3 08.3/3  5.843.9090.7.39.30.3.38:-8/-.2.5747.3-.5.5-07./.7/.3203.903.9..7-..9.90254..7.3/.3.3.3.:22030.9:39:203:7.3 20280:7...89./.0385073.7.32.. 203:3:.35../.390.320307:8897.8.3#.3 502-3./.5747.3.39:.380-:..90 807..09/./..7.03907!:.:8.23:.5:8.2.-..3.290.507/2..32..443.093.5:8.:2203:91:38 1:3804342  O 502-.3:3.20.7..8.5.9.:203.3/ .3:8:8.3:3.37.9..35.8.7-..30283.7-.9-./.2-.780283.3.7.3.3-.32.3.5.75.3. 03:7.350-..3805079 5747.3...802:.3/:. 7.8:5.  O 503:8:3.305.27:2.2.8.9.203:-:.3 503/.3 O 033.3.3..304342/.9..3 :7.9: 20.50..8.3-0-07.7.90.:3  ..003.9 07.3/.3 !..10/:5.39..3 ./.3503//. /..39.8.3.8. .2539:  0:9.3.:2:25:907.7.8.3.3! .2.3 5079. -:7:203:9425488.9:-07.39.5:8..9.3 90..3/..9 :39:202-.74342 .5030:.3%' 39.3/.305.3/.:2 ..3/..304342  O 03.75.0.:2 .390.1.8.2./.. -.70283. 203.283/ .

!. 903/07907-:.  ..

 .

.

3.:2 203.8.3 3 -07.0207/0. 2.950-.2:32..:2.2.7.9./. 05.. 2:.3.:3  . 3. ..3 803.7.: 80.3 /:.7.9 /02 050393. 089. 802.3 /02. 9.9 0.3 2009.7.7.7. . 20::/.: 90./.2.3 907:9.8 /.203.7 .2.7. 897.3 -07-039: 807.7:   80-. 50789.3 .. 80-..:5:3 848404342 -..:220..3 2025:3.5.3./.  . 907:8 2.3 .3.7. 0207/0.9.2 80.7.3 /.5.. 0. 09/.75.5.3/. :25:.3/.130. 93.8.3 30././.9:8 848. 503//.:2 8.8.5.3  50.30.7.8.9./. ..3.3 90..2 30.3 -078..35. 5../.8 -07:9.3820 0 .: 9025..3 503/.3 89.8.38:7  -072:..8.  0  .../.. 9.82. 30. 202-.3 9....3 .      !      #.3..380/.3093  0/:/:.7.080/.-.. 8039.8/.8. 50789..2.8.38/.2 0.2 40 2.9.90.3..3 9: 0 .7.9 93.3 .:2 $0-0:230.2:7  !74808 507:-.25:/:5/.3203472..3 :: 80.2 /.3 20250703.2 30. 20.5...3.8. 07..7.8.1.5.3 2.9 :39: 203. /...9.20.3/.2 507:-:3.9 507801./ 50784.. 05...850 549 2. -07/./..802-.5. .3 9/.75.3 2..73078 2..:3   ..39.7.93.7. 0.3 89.../.8.39..39. 203.. -079:.2539: 07.: /. /.3 503/. .3 907.: !.7.2.: 8073 203.59407.3 .7./.7.2 .9. 0../:.:0./.:2030.90 0 .3 /::/.: 202-. .7.8. 20::/.8 /. 507801.3/.2.9-:.98079...39. -07.8.: -0-07././. 90.3 04342 -:25:907..507903.340%:3-/:#.3.:2 5.3 8...9:7.3:39:-0794..3 .3 0. 20. 202:5: 5075. 202-40.3 04342 30.2.3 /.304342   .3 -:.3 -007././:. 9:7:9 9070. . 203039: / /. /..5.9 .5. :7.3 503/. -:/.780-.31472.8.3 0.3 # /03.2 :8..5.9 . /.3  07.3 .7.3-09:-072./.8907/.3 80-03  7.3.8.3.8.3 .3 503..2.7 3 90709.7.7.32. 203.25.7.- /.9..9: :7.3  &39: 203.3.5.5:8. 203::.32..304342/03..3:3 203:: .3 0283.... 90780-:9  02..3 5075. . 203.5:8.3:7..3 .3/.7..7 4342 ..32070.7.3.3 503..7.:2  -:/./.3 203:8:3 802:. 2. 07.: /. 203.2. 2. 90780-:9  0 .3 ..38. 30../:.3 30.3.32028.9 97. .0207..39..3 507809.2.9: 203. 5075.3 -075:3.7.:2 /.5.7.3 -:.9: 7:8:....: /. 2037.3. 5073. 25.3..7.3 .3 90.3/.3 04342 / ....3 2.3 80907:83.9 50-. 203.3 #::30./.3 /..5. 0207/0.3802:.3 50303.9 203:7.3 0.. 50-..9. . 202-..3 50789.330.

 549  2070.2:3  /.3. /.. 20302: 0. 7:39:...3 907:9...3 90780-:9  -.3 .7 80 1. 02-.: /.. 443.7 80 .3 &343  . /.3. !0780:9:.9.3    203.2 . :39: 203/7.2 :8. 2../ /.75.3 8090. 0/:.3 - .. :5.2.3..703. 80/.:-.3 04342  . -07. !07.7 80 848.3 %. 3078 203.3 50507./.  549 /.3 #4. 0..                    !#!&%& 03:7:9 :2 !.:5:3 /.3 :3.7  5020739. 202-3.

3 2.8.3907-./.7. 2.3....7 /..39..9:  !.9: 3899:8 50393 /.3:3.3 %. !079.-0-07.3 80-0:2 0.7.7... 0...7. 9. 8:. -07.7.9.9.47. /03..2:3 :8.8.:5020739..3.503.7801.3 /.3 90.3.3/.3 2...2.  !0-.-.3 503//..3:3.3.3.39025..38.3 .3.2502-039:../8  3899:8 90780-:9 202-039: .3. -039:/. 20250703. 02-.3!8079.503.3 /03. 0.3502-./.3 203039:.8..93.3 .8!. 7.3  !07:-.349.88005.7.3.:/..2.1.3:3..3.3. .3 907.2 507.3.3#.3#. $0-./8 507.. -07.3 502-.8 /:-. 0.5.3-:/.3443.3  .3 -.8.3502-.3 0805.3#.33..8.3 093 /.9.3 .8. 90..3#.2..3 %.3/-07.3 502-.7.     /50703.3 /.3..3:3.3 90.3.0452039 !.798 3./ 0020390750393 /.  8079.-20303/.3.3 /.3 0- 0. !.3:3.. :25:..8. .9/.3:9.9: 97.3 -.38.. 0. 0/:..3.3 /.: 502-07.47..7. 507.2:3/.:3 /... 202-3.3 %..79890.38.8..:3. 80:7: 745.: . 9: 0- . 507:3/3./. !0780:9:. -.. /-07.3 /. 90.3 7.. 8:.3.3 502-.2.3:3.3..8.3.  #./. 443.2 /.3.32.8..3.79890.3 .7809::.3 / $4.3.32.8.39.3.11 0.207.7.3.3 /..9:. -..9.3803/7../-039:5. 7.!079./50703..3 3  5253...3..3 502-.3 3899:8 507..3 .:3 5079. 3  $0-.!.8:/.3..33.3-..     .7.3 9025.8:..3 803.8./.7.75.-..3 /-07 3.3. 798 :39: 20.9. &2:2 9. 50. 0434289  .3 0..3. 3.3 2.3  / !0780:9:..320.8 .3.3. /.39..9 549 -0708.3/. 443.9..3 5...3 203.:5:3/.9: ..2- .3 283 /.3. .3 #. 080:7:.3.3507. $0. 5.2.3897.3 ..3..350308:.3. :8.3 3.3 09.:3/.&2:29.9.3 903 .3 90793..8.  $0-..3574808502-.3 7.:39:202-..  507. 30.3./.3:3.. !0780:9:.  48   $005..3.3. -07. 803/720.3 02:/.3 507. 20..3:3..3 .57.3. 203:3:.8.3 3/.03.. 507.3 :9.04342 2070. 30.3 41 .5079:-:.3.3 ./8/.9 .3 8:.3:3.78.9 /08.33.3 50308:.3:3.3.9: 97.3203..8.9  /..3 30..3 203..3:9.9549 97.3.8.9.5.3.93./.3 50393 /.2 -/.8.   &8..3 207.3 24/03  8:.. 202-.8 !. /05.3 90780-:9  907.      03..3 2. /.:5:3 9:25:.3 %.  /03.&2:29..380503:3.30.2.3 /0.3. 8:.: /.7081 81.. 7. 9: 207:5..3.3.3. 20.:3  #.33899:83202.3 20.405253.3:3.:3.7.:3 /.330.3:39:2003. /..3 !0780:9:. .:3 .9..9:97./8 24/03 507.8.8.8..9.3. $.73  0..507:-...: 09..2.3..3:9.3 :8.8.90:8:890.3 0207/0.38090...3.3 80907:83.8.3 90780-:9 .09 &343 /. 7..3.3 502-.3 2.3 5. 90780-:9  09.3 05.

3 2039-07.3.3 :39: 203..5.2.09..3.3:9.8.39.3. #.8.2-90254 80.9. 203.8.3. 9.:39:203008.37. 7.3 .. 0/:. :8..5.8..75038.3 2..3 7.3.3 0885479  #..3. 507:8.9:5079039.79 502-./:.7 4342 ..:2 /.3 8:.7.  !.3 /./../.:3 80.2.   207:5. /50703.3502-.09075.3-07.0/:.3 5073/:897.3../. 3007.35.3.3./.3.8.3.3 50.3.30-2...3 09:.7203 90.9 2070.2:..73.8.3 57.3:93. ..502-..80-.3 8025.3 549 /..3.39:9 8009.83..3 /.203.8.9 /.3 :39: 9.8..3 /7..3.3 3/:897 -07.3.. .. 90.3     5:.  80.75..3 .8. 09.3./.2:3-09: 5020739. 2..3 #.33.3 .75.3/.5..3.90.3 05.  !0789... 3 -07.3.3:3..8.02. 0025.3.:25:7/.9 /.3.3  %039:3.3 . 5.89..3 :.... 9: /.7.304342. /. 9/.39. ..9 507.3 .2.3 /: .3  -9 --9 5079039...3.3:3.. 5075.3... 0 -0-07..3.3.9 .3 390.7.802-.   207:5.8.7..507-0.3.8.. 2070-...3 /9:25:.3-07079-072:.8.. 8. 502-.9: 939..- 0 /.  .3 ::/ ...3 20338..3:3.32..8.3:3.: 503.8.9  #.3..3 20.:/.3-072:.8.320.3.025.3./. . 50789. 549 05.8.83/:897-07907..9...3 202-09:.79./.3 2039-07.8008....1.3 909.8.202-07507.2 . /.3 ..3.8.8 907039 /..3.: 80-..9/..-. -.8..: .:39:.33.8..3.9   #..3.3. .3#.3.3 .  .2-.. 7. -07.3:8.3.25:. 3/:897 -0747039.3 /.83/4308. 3 9/.3 .3#.8.3  $09/.3 25479 05. 3/:897 .2     207:5../.3.8:.3 04342 ..280.3.9:  .5.9.3 093 ..3.3.3:7.3.09::   /.8.3.3 .3 04342 /.8.3 90.9: #.8.:3 .. ..75. 203.8.3 25479  ..3..3.75.     . 02.3.3:3.7.9 802:.3 502-.-07/.3 #.80947/..3../.8.     /.23. 9025./. .3907-:..3.5.39..5.39.3.302:/. 5.:9 -...32.0/:.7:   .3.9.:3 #:8:.  0  . :8.5./:.0.5.3.8.3 /.703.3#.  09. !.3 04342  .3/02.2.7 80 02:/.8.5.5..7.-/..39:3  /0247.7 089./.7.37.3-079.3 30....9 4317439.3.3. 9.8..2 .3 ..7.3 09/.   /.3 .   #.3 502-:. /7. 9.5. 203:3:.0./03.  5.3502-.5 /. #...7 /...8.3 7.3#. 9: 907/.9.3.3.-.3 .3#.09:8.3 .3.3. !079.9 202:.9.20307.3.9:203.8.3 0/:.. 50789.7.3.0...8. 907-.9.&2:29.3:3.3 202-.3  0..9   /.3 02.7 3/:897 .3 3 .5.3. 0/:. !0789..3.3/.3 -079::..9: :8.38:.8.9.  #.3.390344.3 58393 .3.     80.. 202-.7.5.9 .9././03.:3   .

3..8.2 43908 3  8.3 9/.3       9:25:.8. . 24/. .3  . 0802-.: /80-:9 80-../.9 24/.9.7.   #.7.3/:897-07907.305.802:.5:./.3.305..3. 38.3 9/.3.98.8..3 07. 38..9.7 /.3:8.:2. :39: 2033.59:7:9202-07507.2 #.3.9. /-07. 07..3:3.2 ..8: 502-. 205:90930./.3 ..:..3 2.8.3 .2909.9 :.3 04342909.9./. .

3 -0781..7.3./..3 .3 .  .3 ..3:3.5073/:897.3-0-07.:.9../.3 .3 8:.5:8.9: .7.3.3:3.3  0/:..7. /.3 0283.8..3...5.3502-.3:3.3 80947 5079.7 -. !03.9..7 !073/:897.9 7.33/.7.2 .3 .3/.3 /.5.:3  . /703.2.  !. 9.3.. 2.3 808:.3.7 90.9:.3 /8079.2. 897. .3 04342 9/. /.9..9.3 .3 .7://3    2039.9: .2.7.3/.3 .9.3 04342 ..5.3 .8.39.  907/.2.- :39: 202.3 04342 /:3.3 /03.8.9 #  030.   8: 8:&9.3 9039.3  5.9 2024/03.3 502-.3 507.3 /.5.9 945 /43 :39: 2003.0.39.3 /.3 805079   02-.3 8: 848.8 .3/.8.8.8 -.3 0. 90344 % /.3 /:-.. /.. .8.  8: .8.3  $08:.3 .3:3.2.3:3.3 0.8848. .5.3 2.3 8: 0283.39.2 703909. /03.30-/-07507.73. .28: 27 .3  !.3/.3 -.9 /.9.9.8 2..3 80. 0.3 /.3.3 .3 07.3 /.7 /..3 /.:  3.3 05. 549 /.3:3.7 502-./.3 503/.30.3  /.3..3 04342 -07.8.35079:2-:./. 207:5.8.5. 43908 848.59:25:.  805079 /.3 7.3909.. -.. /./. /.3:3.3 /.3.75.3 8.330.3 502-.3  04342  5. 5.  8: 502-.8.3 503/. 7.8.9 /03.9.3  2085:3 502-.0. #  /. #.3 04342 ./.3  -0-07.7.3.304342 8:. 2.80947 5079..3 !02:.:3   .0508.5.9.5.3 /. .3. /03.5.3/.7.3043428:/.3 ...790./. -07.3/.5.8.3  20303.3 8:/.9  ..  8: 5079:2-:.7.75. 3  -0-07.7/:.3 5079:2-:.9.3.8 /:9.$##  !%% 03:7:9 $..3-07-0.3 /. 0.7 . /. /8:8:3 :39: 2033.3 9/.3 507:-.  3/.3  . 502-..3093   !079:2-:.5./.3 30./.9 /58.3 .3 203:7:9443.  . .9 507:-.187.3 503/.8:/:5079.3 .3 5079.3 9.. .4342 !07-3.5.3 -079.7..7. 07..9.: 503/.3 -07907.3502-.8 /.3 207:5.3 :39: 203.3 809475073/:897.39.9: :8. /:-./.8.:.8.3 ..3:3.90 90.7 !038.3 / :. /::/. 0.27.349.3 203.305.7. 04254 093 .3..5.3:3.  ... 502-. 5.3 /.5.9...3:3. /03.305.89.5 .7 .3 %.3 /.3 ..2 08 . ..2.0./. 2.3...3 50702-.9 /0.9/..9/.3.5.7..8.3.3 5079:2-:...2 . 907:9.3 -07-0.

/.3/...2:3  3 9/.7:  ..3443.9.30.:-.9.8. -072.3/03.3 /90.547.90.840.8.. ..202507.74342 .3.3.3 093.3 9/.309.3.9.:.03907..: 805079 .303..04342.3   .. 8:2-. 50-.3405020739. /. .340%:3:8803 33 !07/.39:90..3.3.3-07.