Fray Botod

Inihanda ni Nikki Reyes

Fray Botod
   

sinulat ni Graciano Lopez Jaena tungkol sa karaniwang prayleng Espanyol na dumarating sa Pilipinas at ginagamit ang relihiyon sa pagmamalabis sa iba ipinapakita ang mga bisyo ng mga prayle at ang pagsinil ng mahal sa paglilibing at pagpapatubo ng malaki sa mga utang

Ang Kwento

ang kwento ay umiikot sa diskusyon ng isang Pilipino at ang kanyang liberal na kaibigan na isang Kastila sila ay nasa plasa at nakita si Padre Botod na may kasamang babae sinasampal n’ya ang babae na nagmamakaawa at humihingi ng kapatawaran

Ang Kwento   nagulat ang Kastila na si Padre Botod ang Kura Paroko sa bayan dahil sa Espanya. sila ay pinaalis na ngunit nananatili sila sa Pilipinas. nagmamalabis hindi lamang sa isipiritwal na bagay kundi sa pamahalaan at sa kalaswaan sabi ng Kastila ang mga ganyang tao ay dapat lasunin at balang araw. pagbabayaran nito ang kanyang mga kasalanan     .

Paglalarawan   ang Pari Botod ay di niya pangalan o apelyido.ang ina ng mahal na Birhen siya ay taga-Aragon     . kundi ito ay tinaguri sa kanya ng tao dahil sa malaki niyang tiyan ang bininyagang pangalan n’ya ay Ana (Ano sa ibang libro) dahil ipinanganak siya sa Kapistahan ni Santa Ana -.

tumakas siya at pumunta sa Villadolid sa kumbento ng mga Agustino   .Paglalarawan     ang magulang niya ay hindi kilala natagpuan siya ng isang mangingisda sa ilog ng Ebro malapit sa simbahan ng “Our Lady of Pillar” nang sumapit ang ika-14 na taon.

Paglalarawan   nung siya ay 21. naatasan s’yang tumungo sa Pilipinas dumating s’ya mahiyain ngunit nung lumipas ang limang taon na kumakain ng saging at papaya at maging paroko sa bayan siya ay yumaman at lumaki     .

maliit ang kanyang mata. makapal ang labi. kunot ang noo at matalas tumingin. at maikli ang leeg malaki ang kanyang tiyan na nakausli inihalintulad siya kina Don Quixote at Sancho Panza       .Paglalarawan   siya ay pandak. mapula ang ilong at malaki ang mga butas nito kaya madali siyang makaamoy mamula-mula ang kanyang buhok. bilugan ang mukha parang buwan. bilugan ang pisngi. bilugan ang ulo kagaya ng bao ng niyog.

Pag-uugali   mas matakaw kaysa kay Heliogabalus (roman emperor) isang usurero mas masahol kaysa sa hudyong nagpapahiram ng pero mahilig sa babae katulad ng isang sultan mayroon siya ng lahat ng gusto niya at masyado siyang “nagiindulge” sa mga ito         .

Ayon kay Zola   Si Padre Botod ay patabain na baboy na kumakain. umiinom. at walang iniisip kundi isatisfy ang kanyang “appetite” . natutulog.

Ang Kwento   lumabas si Padre Botod sa “parish house” kasama ang babaeng umiiyak ito ay kanyang dinadamayan. ngunit ito ayy sumusunod lamang sa utos ng prayle dahil sa takot sinusundan sila ng maraming mga kabataang babae na magagara ang mga suot     .

magbasa. tuturuan ng Doctrina Cristiana at catesismo. sumulat at iba pang mga bagay na makapagpapahintulot sa mga magulang kadalasan sila ay sapilitang binibigay sa kura     .Ang mga Babae   ang mga babaeng ito ay tinatawag na candingcanding sila ay galing sa mahihirap na pamilya at pinangakuang papag-aralin.

Ang mga Babae may gurong babae sa bayan. ngunit ito ay kaisa ni Padre Botod ang mga babae at inihalintulot sa mananayaw na taga-India     .

Mananayaw ng India   isang diyosa at nagkaanak sa isang mortal (naakit siya sa mga awitin nito) ang anak na ito ay hindi pinayagang mabuhay sa langit dahil sa kanyang ama siya ay binigay sa mga Brahman na nagpapaaral sa kanya sa loob ng pagod siya ay nagsasayaw sa harap ng mga diyosa       .

Mananayaw ng India ito ay nagkaroon ng 7 anak na babaeng mananayaw at 3 lalaking musikero ang mga mananayaw ay hindi nagpapakasal. naglilingkod lamang sa mga Diyosa     .

Ang Kwento     may narinig silang pagkakagulo mayroong 5 batang lalaki na nagagalit kay Padre Botod at ang kanyang mga kasama ang mga lalaking ito ay mga estudyante galing sa University of Manila na umuwi para sa bakasyon hinangaan sila ngunit naawa rin dahil mapupunta lamang ang mga ito sa bilangguan     .

Ang Kwento natakot si Padre Botod na bubugbugin siya kaya bumalik siya sa kumbento na galit na galit hindi siya nakatulog ng buong gabi at nagkaroon siya ng pananakit ng tiyan     .

ngunit hindi nito binanggit ang katotohanan ng mga pangyayari pagkatapos ng dalawang araw.Ang Kwento   kinabukasan. may mga guwardi sibil na pinamumunuan ng isang lieutenant na pumunta at inaresto ang mga estudyante ang mga estudyante ay pinagbintangan tugkol sa sedation at pagsisira ng integridad ng Espanya     . pumunta siya sa Kapitolyo at nagsumbong tungkol sa pag-aklas .

Tandang Basio Macunat   nagpakaawa ang mga magulang ng mga binilanggo sinabi ni Padre Botod na pinagsabihan silang huwag ipaaral ang kanilang mga anak sa Unibersidad dahil wala silang natututunan kundi mga pangagago at walang kwentang mga bagay   .

Kung Paano Inaaliw ang Sarili   araw-araw nagsusugal maliban sa linggo pagkat ito ay nagsasabong .

Kung Paano Ginagawa ang mga Tungkulin   kung siya ay naglalaro at may mangungumpisal na mamamatay ito ay kanyang itinataboy sinasabihan nalang niya na magdasal ng “Sumasampalataya” (Act of Contrition) at mula sa kumbento (at hindi sa ospital kasama ang pasyente) sinasabi ang kanyang bendisyon   .

Pagkatapos Mamatay ang Taong Yaon   gusto ng pamilya ng namatay ng tatlong pari para sa burial sabi ni Padre Botod na siya nalang at hindi tatlong pari P150 ang singil niya para sa isang second class funeral gusto ng tao si Pari Marcelino dahil dito P50 lang at tatlong pari pa       .

hindi malilibing ang patay at mamumulok ang bankay sa kanilang bahay at sila ay ipapabilanggo kinailangang mangutang ang pamilya dahil dito       . wala daw itong kwenta sinabi sa pamilya na kung hindi nila dalhin ang pera.Pagkatapos Mamatay ang Taong Yaon   ayaw ibigay ni Padre Botod ang tungkulin kay Padre Marcelino ito ay kanyang ininsulto.

etc. at ito ay naglasing pumunta ito sa kumbento. ngunit hindi nakapasok kasi pinasara ni Padre Botod ang kumbento nung nakita niya parating si Padre Marcelino ininsulto ni Padre Marcelino si Padre Botod -nakakahiyang pari.     .Padre Marcelino   nakarating kay Padre Marcelino ang mga sinabi ni Padre Botod. ulol.

si Padre Marcelino at pinatawag sa obispo at ipinakulong sa seminaryo .Padre Botod & Padre Marcelino   nanahimik lang si Padre Botod ngunit pagkatapos ng tatlong araw.

Kung Paano Nagpipista ng Patron sa Bayan   sinasabi sa sakristan na sabihan ang mga mayayamang ginang at ginong na magbigay ng iba’t ibang pagkain para sa bisita ang mga paroko (parishioners) and gagasta para sa pista   .

Kung Paano Siya Nangangalakal   may isang magsasaka na pumunta sa kanya at naghihiran ng P300 para makapagtanim s’ya sa kanyang lupa sinabi ni Padre Botod na babayaran siya ng P600 at ibebenta sa kanya ang palay nakuha nito sa murang presyo (2 realesfuertes) sinasabi pa nito ingatan ang pera dahil ito ay ang pera ng mahal na birhen     .

ang cavan na nabili niya ng murang mura ay binebenta niya sa halagang 25 reales kung ang nanghihiram ay hindi makabayad dahil kunwari nagbaha at nasira ang mga tanim nito.Kung Paano Siya Nangangalakal   kapag harvest time na. ang interes ng utang ay lumalaki   .

sinabihan niya na gawin muna ang kusina sa simbahan niya ikulung daw ang bandit na si Cabugao. dahil ito ay nanunugkulan sa kanyang kusina. sabihin raw na hindi ito mahuli     .Kung Paano Siya Nagiging Pulitiko     masahol pa kay Canovas o Lagasta pinapapunta ang Directorcillo sa kumbento at pinabibigay ang mga utos ng gobyerno may pupunta daw para mag-ayos ng daan.

Kung Paano Nagsisinungaling   sinasabi na mayaman sila sa Espanya ngunit sila ay pumunta rito para maging sibilisado ang mga Indio ayaw niyang ipaturo ang Kasitla dahil baka magrebelde lang sila laban sa Espanya. ngunit sa totoo natatakot lang siyang mawalan ng kanyang “riches”   .

Kung Paano Siya Kumakain   sa umaga: isang malaking tasang tsokolate. 4 na hiwang bibingkang kanin sa tanghalian at hapunan: alak at 10 dishes per meal. 15 kung isasama ang dessert   .

half nude   .Kung Paano Siya Nagsisiyesta   sa kwarto niya mayroong maraming mahahalay na gamit     kopya ng Resurreccion ni Hidalgo isang biblical passage na nagpapakita ng incest na ginawa ni Absalom sa mga asawa ng kanyang ama na si David ang asawa ni Putifar.

Kung Paano Siya Nagsisiyesta   ang kanyang kama ay gawa sa Kamagong na carved with Greco-Roman at Chinese designs ito ay may border ng jusi at canopy ng pink gauze sa tabi ng kama niya may night table na gawa sa marble na may whip na may 4 straps na nakaibabaw     .

bumubulong ng mga istorya sa tainga Ansay .naghihila ng daliri Biray (pinakamaganda) nanghihimas ng tiyan Calay .nangingiliti sa paa Loleng .nag-aalis ng puting buhok     .naghihilot sa ulo Titay .mamamaypay Paula .nangingiliti sa tainga     Arang .Kung Paano Siya Nagsisiyesta   gawain ng mga candingcanding           Kikay .nag-aalis ng kuto Manay .

umaalis ang mga canding-canding at pumapasok ang dalawang middle-aged magagandang babae umuupo sila sa mga silya malapit sa kama ng kura ay hinihintay itong magising at gawin ang mga utos nito sila ay ang concubines ng kura     .Kung Paano Siya Nagsisiyesta   kapag siya ay nakatulog.

ito ay linalagyan ng suka at paminta (red pepper)       .Kung Paano Siya Nagpaparusa   may isang indiyo na hindi nakapagtrabaho sa kanyang estate para sa tatlong araw dahil may sakit ang asawa nito hindi ito binigyan ng sweldo at binigyan ito ng 50 palo sa pwet (na bare) ang whip ay may tatlong lashes kaya 150 ang nagawa habang pinapalo.

nakita nila ang babae mula sa unahan ng kwento na nagmamakaawa sa Kura may tubig.kanina. habang naglalakad ang dalawa. at salted fish s’ya ngunit hindi ito kinakain ang kanyang mukha ay malungkot at tumitingin s’ya sa langit parang humihingi ng hustisya at vengeance     .Ang Kwento   pagkatapos ng ilang araw.

Fray Botod!”         . muntik na siyang tumakbo palayo ngunit pinigilan s’ya tinanong nila kung ano ang ginawa ni Padre Botod sa kanya nung nakaraan sinabi niya kawawa raw s’ya at nahihiya siya sa ginawa ng kura sa kanya nagalit ang Kastila at sinabing “Wretched Friar” ang babae ay tumayo at tumakbo habang sinisigaw ang “Ang prayle. tulong! Si Fray Botod. ang prayle! Tulong.Ang Kwento   ito ay kinausap ng dalawa.