Kiến trúc đặc thù Đà Lạt

CHUYÊN ĐỀ : “ Phân tích giá trị kiến trúc đặc thù Đà Lạt và giải pháp bảo tồn, phát huy vốn kiến trúc đặc thù Đà Lạt phục vụ phát triển du lịch bền vững”. Người thực hiện: KTS Trần Công Hòa I. PHẦN MỞ ĐẦU II. PHÂN TÍCH GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC ĐẶC THÙ ĐÀ LẠT. 1. Giá trị kiến trúc đô thị Đà Lạt: a) Thành phố cảnh quan. b) Đô thị du lịch sinh thái. c) Đô thị di sản: Bảo tàng mở kiến trúc địa phương Pháp. 2. Phân tích: a) Về điều kiện tự nhiên độc đáo: · Khí hậu trong lành, mát mẻ quanh năm. · Cảnh quan thiên nhiên rừng thông, thảm cỏ hòa quyện với cảnh quan không gian thoáng đảng của mặt nước . · Địa hình miền núi tạo thành nhiều lớp phong cảnh đa dạng. b) Về mặt lý thuyết, học thuật. · Thành phố vườn hiện đại kiểu mẫu, áp dụng vào điều kiện thiên nhiên miền núi. · Các đồ án quy hoạch chỉnh trang luôn mang tính kế thừa, được điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế của từng thời kỳ. · Sự nhất quán trong thực thi những ý tưởng xây dựng Thành phố để du lịch, nghỉ dưỡng phải là thành phố cảnh quan. · Phân khu chức năng: Nghệ thuật bố trí sắp xếp các hình thái không gian, hình thái kiến trúc trong đô thị. - Phân khu chức năng linh hoạt rõ ràng, đảm bảo đặc tính thống nhất và thẩm mỹ cho từng khu riêng biet. c) Nhận biết những đặc điểm nổi trội cuả kiến trúc đô thị đà lạt · Quy hoạch đô thị theo bố cục tự do, hạn chế can thiệp vào địa hình địa thế. · Quy hoạch không có trục chính bằng trục đường. · Trung tâm duy nhất có một không hai, - Hồ xuân hương, không gian mở: rộng thoáng tự nhiên chuyển hoá mềm mại sang đồi và rừng thông.. · Tầm nhìn chính cuả đô thị hướng về núi Lang Biang ( Landmark- Điểm mốc đô thị) · Thành phần cấu trúc hình thái học đô thị: - Các đường phố nối kết liền lạc, uốn lượn theo địa hình đồi núi thung lũng tạo khung sườn chính cho cơ thể đô thị. - Phân khu chức năng linh hoạt rõ ràng, đảm bảo đặc tính thống nhất và thẩm mỹ cho từng khu riêng biệt. · Quỹ kiến trúc đa dạng về thể loại, phong phú về phong cách, chất lượng thẩm mỹ cao. · Tính chất đặc thù – thành phố cảnh quan. d) Về ảnh hưởng quan trọng của quy hoạch đến kiến trúc công trình: · Khởi đầu và qua các thời kỳ phát triển, xây dựng theo quy hoạch và sự kiên định thực thi những ý tưởng cuả đô thị nghỉ mát. Kiến trúc Đà Lạt được hướng dẫn phát triển theo quy hoạch. · Khuôn viên được phân lô rộng rãi để đảm bảo cảnh trí thiên nhiên chung. Mật độ xây

đã tạo nên cảnh quan đô thị Đà Lạt đa dạng và phong phú. c) Kiến trúc truyền thống của cư dân bản địa. đã tạo nên nét đặc thù rất riêng so với toàn vùng Đông Nam Á. thế nhưng thành phố là minh chứng cụ thể. 2. nhưng hơn 110 năm hình thành và phát triển cũng đã để lại những dấu ấn kiến trúc nhất định. III. b) Về mặt lý thuyết. 1. · Địa hình miền núi tạo thành nhiều lớp phong cảnh đa dạng. Môi trường thiên nhiên của Đà Lạt vốn là một vùng cảnh quan tự nhiên miền núi độc đáo với rừng thông bao phủ. Và cho đến nay những công trình kiến trc đặc sắc vẫn tồn tại trong cảnh quan đô thị Đà Lạt. b) Kiến trúc biệt thự. . I. khí hậu trong lành mát mẻ quanh năm. Có thể nói rằng Đà Lạt. IV. học thuật. Thêm vào đó. thảm cỏ hòa quyện với cảnh quan không gian thoáng đảng của mặt nước . PHÁT HUY VỐN KIẾN TRÚC ĐẶC THÙ CỦA ĐÔ THỊ DU LỊCH ĐÀ LẠT. qui mô không lớn. Thành phố Đà Lạt đang chất chứa trong mình những di sản Kiến trúc có giá trị. PHẦN MỞ ĐẦU: Nhận diện Kiến trúc đặc thù Đà Lạt. 3. khéo léo hòa nhập vào khung cảnh tự nhiên sẵn có. mới được hơn 110 năm hình thành và phát triển (1893 . nó được đánh giá cao bên cạnh những đô thị lớn có bề dày lịch sử của Việt Nam. a) Kiến trúc công trình công cộng. khởi đầu được quy hoạch xây dựng với chức năng nghỉ dưỡng du lịch và chức năng này luôn tồn tại xuyên suốt quá trình phát triển. Phân tích: a) Về điều kiện tự nhiên độc đáo: · Khí hậu trong lành. d) Kiến trúc Việt Nam. PHÂN TÍCH GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC ĐẶC THÙ ĐÀ LẠT. mát mẻ quanh năm.dựng có giới hạn cho phép rất thấp. Kiến trúc đặc thù Đà Lạt. áp dụng vào điều kiện thiên nhiên miền núi. Giới thiệu các đối tượng nêu trên. · Thành phố vườn hiện đại kiểu mẫu. b) Đô thị du lịch sinh thái. Đà Lạt là một thành phố trẻ so với tuổi đời của một đô thị. Đà Lạt không phải là thành phố cổ kính. c) Đô thị di sản: Bảo tàng mở kiến trúc địa phương Pháp. là tài sản đô thị có giá trị rất cần được quan tâm nghiên cứu bảo trì và phát triển theo hướng bền vững. những công trình kiến tạo có ý tứ. NHỮNG GIẢI PHÁP BẢO TỒN. KẾT LUẬN Phụ lục: Hình ảnh những góc nhìn đẹp và gây ấn tượng đối với du khách. Giá trị kiến trúc đô thị Đà Lạt: a) Thành phố cảnh quan. yên bình. · Lối sống của cư dân: trầm lặng. sinh động về nghệ thuật quy hoạch đô thị và nghệ thuật kiến trúc hiện đại.2006). II. có nghề. cũng là một trong những nơi thể nghiệm nền Kiến trúc thuộc địa Pháp vào đầu thế kỷ XX. · Cảnh quan thiên nhiên rừng thông.

chúng ta nhận thấy các công trình Kiến trúc đều có cơ sở thiết kế phải phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương và với điều kiện sinh . hình thái kiến trúc trong đô thị. địa hình khu vực chung quanh. gắn kết chặt chẽ với mặt đất. miền Đông nhiều đồi núi. c) Nhận biết những đặc điểm nổi trội cuả kiến trúc đô thị đà lạt · Quy hoạch đô thị theo bố cục tự do. · Tầm nhìn chính cuả đô thị hướng về núi Lang Biang ( Landmark. nhưng chỉ cần đến Đà Lạt là đạt yêu cầu. hạn chế can thiệp vào địa hình địa thế. đảm bảo đặc tính thống nhất và thẩm mỹ cho từng khu riêng biệt. Các khu biệt thự.Điểm mốc đô thị) · Thành phần cấu trúc hình thái học đô thị: . nếu muốn tìm hiểu trên thực tế hình mẫu kiến trúc một thời ấy. Đặc điểm của các công trình kiến trúc tiêu biểu của thành phố Đà Lạt là dựa vào thiên nhiên có sẵn.· Các đồ án quy hoạch chỉnh trang luôn mang tính kế thừa. · Sự nhất quán trong thực thi những ý tưởng xây dựng Thành phố để du lịch. phía Tây gần biển. nhưng hơn 110 năm hình thành và phát triển cũng đã để lại những dấu ấn kiến trúc nhất định.Phân khu chức năng linh hoạt rõ ràng. Về phong cách và ngôn ngữ kiến trúc. chất lượng thẩm mỹ cao. từng vùng của Pháp. đôi khi chúng cũng không còn nguyên vẹn. nghỉ dưỡng phải là thành phố cảnh quan. 3. d) Về ảnh hưỡng quan trọng của quy hoạch đến kiến trúc công trình: · Khởi đầu và qua các thời kỳ phát triển.Các đường phố nối kết liền lạc. nhẹ nhàng nép mình vào khung cảnh. khu phố thương mại. người ta phải đi khắp nước Pháp mới thấy hết đặc trưng kiến trúc của từng miền.. · Phân khu chức năng: Nghệ thuật bố trí sắp xếp các hình thái không gian.Hồ xuân hương. Mật độ xây dựng có giới hạn cho phép rất thấp. Đà Lạt không phải là thành phố cổ kính. cho đến các vùng phía Nam. đảm bảo đặc tính thống nhất và thẩm mỹ cho từng khu riêng biet. không gian mở: rộng thoáng tự nhiên chuyển hoá mềm mại sang đồi và rừng thông. · Lối sống của cư dân: trầm lặng. . Thật vậy.Phân khu chức năng linh hoạt rõ ràng. . yên bình. ngày nay tại Pháp cũng rất hiếm thấy các công trình ảnh hưởng theo các phong cách này. uốn lượn theo địa hình đồi núi thung lũng tạo khung sườn chính cho cơ thể đô thị. Kiến trúc đặc thù Đà Lạt. · Tính chất đặc thù – thành phố cảnh quan. dinh thự. được điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế của từng thời kỳ. Kiến trúc Đà Lạt được hướng dẫn phát triển theo quy hoạch. . từ các kiểu kiến trúc địa phương ở vùng miền Bắc. Người ta nhìn nhận Đà Lạt như là một "bảo tàng kiến trúc địa phương của Pháp". · Trung tâm duy nhất có một không hai. tạo lập một công trình có dáng dấp như là một sản phẩm của tự nhiên. các ấp trồng rau và hoa… · Quỹ kiến trúc đa dạng về thể loại. Mặt khác. phong phú về phong cách. · Khuôn viên được phân lô rộng rãi để đảm bảo cảnh trí thiên nhiên chung. · Quy hoạch không có trục chính bằng trục đường. Tất cả các kiến trúc đẹp đều chọn lựa bố cục tổng thể theo hình khối nằm ngang ổn định. xây dựng theo quy hoạch và sự kiên định thực thi những ý tưởng cuả đô thị nghỉ mát. một bông hoa kien trúc nở mọc lên từ đất hòa nhập với thiên nhiên.

1930. phong cách kiến trúc Hiện đại với những dường nét ngang bằng xổ thẳng. thì ngược lại các nhà kiến trúc này cũng chịu ảnh hưởng của Đà Lạt. + Phong cách Kiến trúc Địa phương Pháp. Kiến trúc Đà Lạt có những phong cách sau: + Phong cách Tân Cổ điển. đặc trưng kiểu kiến trúc xứ lạnh. xây chèn gạch. dân tộc bản địa. có cửa sổ mái tam giác (lucarne à fronton). a) Kiến trúc biệt thự .Có hoặc không có lầu. Nếu nó mang dấu ấn của các nhà kiến trúc Pháp. biệt thự kiểu Normandie có khung sườn nhà bằng gỗ tốt. Nhà có 2 hoặc 4 mái với mái vạt góc (croupe).Đôi khi. . Độ dốc mái lớn. phần tường dưới bệ cửa sổ được xây bằng đá chẻ hoặc bằng gạch nhỏ để trần không tô trát. phong cách kiến trúc địa phương Pháp thể hiện ở các kiểu biệt thự. Những kiến trúc ở Đà Lạt đã được sáng tạo từ nguồn cảm hứng địa phương để tạo dựng thành kiểu kiến trúc độc đáo đầy bản sắc. kết hợp kỹ thuật xây dựng mới để tạo thành kiểu kiến trúc mới đầy sáng tạo. . hành lang bao quanh mặt bằng hình chữ nhật. + Phong cách Kiến trúc Cách tân: tìm tòi thử nghiệm tính dân tộc cho Kiến trúc hiện đại. . . Qua thời gian dài xây dựng Thành phố. phong cách Tân cổ điển với những trang trí phong phú sáng tạo với những kiểu lợp mái bản thạch và cửa sổ tròn trên mái. từ phong cách kiến trúc thuộc địa tiền kỳ đơn giản với những cửa cuốn vòm. + Phong cách Kiến trúc Kết hợp Địa phương đậm đà màu sắc dân tộc. + Phong cách Hiện đại: Chịu ảnh hưởng trào lưu Hiện đại Châu Âu 1920. Hiện tượng giao lưu này là tự nhiên. Nhưng nói như thế không có nghĩa là Đà Lạt là nước Pháp. Vì vậy kiến trúc Đà Lạt mang một dáng vẻ rất riêng. Khung sườn nhà có tỷ lệ cân xứng dựa trên mặt bằng hình chữ nhật đơn giản. Có thể tạm thời phân loại thành những phong cách chính như sau: + Phong cách kiến trúc Normandie (phía Bắc nước Pháp).hoạt của cư dân.Mái lợp ngói phẳng cỡ nhỏ. phong cách Kiến trúc cũng có nhiều thay đổi. phong cách kiến trúc khai thác đặc điểm địa phương.khuynh hướng địa phương.

thấp và vững chắc.Sử dụng vật liệu tại chỗ để giới thiệu đặc điểm của vùng.chống đỡ mưa và gió bão tốt. che kín bờ mái dốc và thường gắn kết với ống khói lò sười.+ Phong cách kiến trúc vùng Bretagne (phía Tây nước Pháp).Tường đầu hồi (les pignons) hình tam giác có đỉnh rất nhọn (độ dốc lớn). . . . Có các đặc tính điển hình sau: .Hình khối thường nằm ngang.

Các vùng này có khí hậu nóng. ít mưa. nên kiểu kiến trúc này ở Đà Lạt. .. .Cửa sổ mái (lucarne) hình tam giác có công dụng lấy sáng cho tầng lầu hoặc cho tầng áp mái. . Đối với nhà lợp mái ngói. đã có nhiều biến đổi cho phù hợp với điều kiện khí hậu thời tiết tại chỗ. Thường sử dụng ngói ống hình máng (tuiles canal) lợp âm dương. + Phong cách kiến trúc vùng Provence (phía Nam nước Pháp) Chịu ảnh hưởng kiến trúc Tây Ban Nha và vùng Địa trung hải. . mặt bằng tự do. độ dốc của mái tương đối thoải.Nhà mái ngói hoặc mái bằng.Mặt tường nhà hướng nam được trổ một vài cửa sổ có kích thước vừa phải để che chắn tốt cho bên trong nhà.Khối công trình có bố cục nằm ngang. .Cửa đi và cửa sổ thường được xử lý có khung viền xây bằng đá chẻ kích thước lớn. .Mái ở mặt bên thường được lợp bằng thạch bản (ardoise). Độ vươn xa của mái không lớn và thường được trang trí thêm 2 bằng 1hoặc 2 hàng ngói ống bao quanh đầu bờ tường trông rất nhẹ nhàng đặc sắc (la génoise).

Tường đầu hồi là mặt chính của kiến trúc (thường gọi là kiễu chữ A) nổi lên khung sườn gỗ. . . mái ngắn. . Đôi khi mái dài gần sát mặt đất. quét vôi màu nhạt với nhieu cửa sổ nhỏ bằng gỗ sơn màu sẫm. .Tường xây gạch. Có 2 mái không cần phải đều nhau: mái dài.+ Phong cách kiến trúc Xứ Basque (phía Tây Nam nước Pháp).Mái vươn xa ra khỏi tường đầu hồi và được đỡ bằng các con-sơn (console) gỗ.

+Kiến trúc vùng Savoie (phía Đông nước Pháp). khí hậu thời tiết. mái vươn rất rộng trên tường đầu hồi. e) Kiến trúc Việt Nam. d) Kiến trúc truyền thống của cư dân bản địa.Điều kiện môi trường thiên nhiên độc đáo của vùng Đà Lạt: địa hình.Tầng dưới xây. cửa sổ.Hình thức kiến trúc có 2 mái. Nhận định chung Có lẽ bài học của quá khứ phần nào sẽ giúp chúng ta tìm hiểu và nhận biết ra được những yếu tố tạo ra những nét đặc thù của kiến trúc Đà Lạt: . để che chở cho các cửa đi. NHỮNG GIẢI PHÁP BẢO TỒN. III. Đặc điểm kiến trúc gần giống như kiến trúc xứ Basque: . IV. địa thế. c) Kiến trúc biệt thự. Giới thiệu các đối tượng nêu trên. So với cả nước. và cả balcon. kiến trúc xứ lạnh …( Từ mái nhà sàn của cư dân bản địa cho đến kiến trúc kiểu Au. kiến trúc Đà Lạt tiêu biểu cho kiến trúc miền núi. tầng trên bằng gỗ. Việt thời hiện . vật liêu địa phương… luôn là đề bài hấp dẫn cho các giải pháp kiến trúc từ xưa đến nay. KẾT LUẬN Phụ lục: Hình ảnh những góc nhìn đẹp và gây ấn tượng đối với du khách. độ dốc vừa phải. . 2 2 Các mẫu biệt thự điển hình ở Đà Lạt. bao lơn dài suốt mặt tường.Tường đầu hồi là mặt chính của nhà. . b) Kiến trúc công trình công cộng. Mỹ. PHÁT HUY VỐN KIẾN TRÚC ĐẶC THÙ CỦA ĐÔ THỊ DU LỊCH ĐÀ LẠT.

về vật liệu… . · Đặc thù văn hóa. . Nhiều vấn đề cụ thể đã được đặt ra như nhu cầu cấp thiết về quy hoạch. lạc lõng. nền Kiến trúc Việt Nam có những tiến triễn rõ rệt cả về hình thức lẫn nội dung. bề mặt.KTS Tô Công Văn. kiến trúc tựa lưng vào sườn núi. nhưng đã có một vài tín hiệu đáng mừng qua một số công trình mới được xây dựng gần đây.Kiến trúc hiện đại trước 75 do các KTS Việt Nam thiết kế cũng đã để lại những dấu ấn tốt đẹp (Giáo Hoàng chủng viện. Bao nhiêu thế hệ kiến trúc đã để lại cho chúng ta nhận thấy được những nét riêng biệt của một . Giới KTS đã phần nào tiếp cận được các xu hướng kiến trúc hiện đại trên thế giới. không kiểm soát được tình hình). có nhiều công trình kiến trúc còn mang tính sao chép. .Kiến trúc sinh thái. Sự phát triển của nền kinh tế thị trường đã thúc đẩy sự phát triển của các đô thị và sự bùng nổ trong xây dựng.Triết lý Đông phương: Phong thủy: Vận dụng thuật Phong thủy của người xưa trong việc lựa chọn địa điểm. với những hiện tượng tích cực cũng như tiêu cực đã cho thấy vai trò và trách nhiệm của các nhà quản lý chưa thực sự hiệu quả {lúng túng.Kiến trúc hài hòa với thiên nhiên: Từ xa xưa. hiện đại. Sự hội nhập và sự mở cửa nền kinh tế hướng về thị trường đã đem lại những ảnh hưởng mới trong sáng tạo và tư duy về kiến trúc.đại). chiều rộng.chiều cao.Những công trình quy hoạch và kiến trúc của thời Pháp thuộc đã tạo dựng thành diện mạo đặc thù đậm nét của thành phố Đà Lạt như một thành phố của châu Au và điều này vẫn còn nguyên giá trị và sẽ còn tồn tại lâu dài với thời gian.Kiến trúc xứ lạnh. thẩm mỹ kiến trúc. hoặc khó khăn hơn là phải theo cách xử lý tương phản bất ngờ giữa cái cũ và cái mới. như ở nhiều trường hợp đã thực hiện trên thế giới. . Trong thời gian gần đây. Điều kiện thực tiễn của kiến trúc Đà Lạt. dân tộc. mở rộng tầm nhìn về phía thung lũng… Quy luật Am Dương: cảm nhận qua cách xử lý hình thức kiến trúc theo lối tương phản về hình khối. . bị động. trước nhất phải có dáng vẻ hài hòa với bao cảnh chung là con đường dễ chọn. · Đặc thù tự nhiên: Kiến trúc Đà Lạt phải phù hợp với điều kiện thiên nhiên tại chỗ: . cũng như góp phần thay đổi diện mạo kiến trúc nước nhà. mang dáng dấp xa lạ. về đường nét. .Kiến trúc miền núi. Tuy nhiên trong số những công trình kiến trúc hiện đại gần đây. . . . thế đất cao tốt hơn thấp. Kiến trúc hiện đại của Đà Lạt. Làng SOS…).Kiến trúc hiện đại sau ngày Giải phóng thể hiện qua một số công trình tiêu biểu đã cho thấy vẫn đang trong giai đoạn tìm tòi thử nghiệm.Kiến trúc kiểu Pháp thích ứng với cảnh quan thiên nhiên Đà Lạt: Những công trình kiến trúc một thời đã và đang tồn tại là một sự thật hợp quy luật. Trung tâm nghiên cứu nguyên tửKTS Ngô Viết Thụ.Kiến trúc thích ứng với cảnh quan thiên nhiên. kiến trúc của người dân tộc bản địa đã phải nép mình trong thiên nhiên. lượm lặt. bản sắc …là những vấn đề đòi hỏi nghiên cứu sâu về lý thuyết cũng lý luận vận dụng thích hợp.

những ngôi biệt thự của giới quý tộc sang trọng. . nơi tụ hội dân cư từ mọi miền đất nước về đây làm ăn. Đà Lạt là vùng đất lành. yên ổn của giới bình dân. ở bệ cửa sổ…hay cả mảng tường đá rêu phủ ở góc nhà. Trên đường hình thành và phát triển. tất cả đều như có ý thức gắn bó mật thiết với thiên nhiên chung quanh. từ gần đến xa xa. Với vốn văn hóa đa dạng như vậy. sinh sống.Kiến trúc đậm đà bản sắc dân tộc: Đà Lạt là thành phố mới hơn 110 năm tuổi. Từ những công trình công cộng. bồn hoa ở lan can. Các công trình của Thành phố Đà Lạt thường kết hợp hài hòa với không gian bao cảnh chung quanh. Cây xanh. xưa là vùng đất cao nguyên hoang sơ với cư dân bản địa là người dân tộc Lat. con đường tạo dựng bản sắc của kiến trúc địa phương Đà Lạt cũng vừa dễ lại vừa khó. Vấn đề còn lại có lẽ là tài năng và vốn sống được thấm nhuần văn hóa địa phương của người sáng tác! .số công trình. cho đến những ngôi nhà nhỏ bình an. vườn hoa bao quanh khuôn viên công trình.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful