You are on page 1of 18

PROSES BRLR BEK UYGULAMALARI VE DOALGAZLI YAKMA SSTEMLER

Proses Bekleri zellikli endstriyel tip doalgaz brlrleri olmasyla birlikte genel anlamda baktmzda; hava ve yakt kontroll bir eit doalgaz brlrdr. 1. alma ekline gre tiptir: a. Tek kademe b. ki kademe c. Oransal 2. Yakma havas ekline gre iki tip imal edilir: a. Cebri flemeli b. Atmosferik 3. Alev Kontroluna gre iki tip imal edilir: a. yonizasyon kontrol sistemi b. Ultraviole kontrol sistemi

ekil 1: Proses Bekler

Genel anlamdaki tm zellikleri doalgaz brlr ile ayn olmakla birlikte Proses yakclarnda tm zellikleri kullanlacak tesisin artlar belirler. Emniyet zelliklerinde artnamelerde kullanlan standartlar geerlidir. Brlr bekleri standart doalgaz brlrlerinden ayran belirgin grnm zellii (flemeli tiplerde ) yakma havasnn bamsz bir vantilatrle salanmas, emniyet ve iletme iin kullanlan tm ekipmanlarn (rle,trafo vb.) yakc gvdesi zerinde bulunmamasdr. Gvde, yanma balklar, trblatr, alev borusu gibi tm dizaynlar ok deiken modellerde retilirler. Bu dizaynlar belirleyen ana faktr alevin ekli ve bykldr. Yani; bir metre uzunluunda bir gvdede alev tm gvdeye yaylm da olabilir ya da bir metre uzunluunda bir gvde de sadece u noktada noktasal bir alev de istenebilir. Kurulacak tesisin alma artlar gereince uygun yakc tipi ve alma ekli belirlenir. oklu veya tekli sistemler kurulabilir. En kk kapasitedeki bir bek, uygun ekipman seimiyle tek kademe, iki kademe veya oransal altrlabilir. Elektronik atelemeli veya pilot atelemeli olabilir. Ateleme trafosu, program rlesi scaklk kontrol ekipmanlar sistem dizaynna uygun olarak belirlenir. Bir kumanda panosu iine monte edilerek yakc yaknnda operatr kontrolnde olan bir yere monte edilir.
GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

Gaz kontrol hattndaki elemanlar dier brlrlerdeki gibi artnamelere uygun l ve zelliklerdedir. Brlr bekler TS EN 746-2 ve TSEK standartlarna uygun olarak imal edilirler. Kullanm Alanlar Her trl koula ve istenilen artlara uyumlu olan zellikleri nedeniyle kullanm alanlar yelpazesi ok genitir. Yksek, dk, hassas scaklk istenen her trl sanayi alannda kullanlr. Kum, agrega kurutma ve stmas; imento, al, kire, perlit tesislerinde; seramik ve porselen vb. malzemelerin piirilme ve kurutulmas; tavlama, menevileme, sementasyon gibi sl ilem frnlarnda; alminyum, bakr gibi metal ve/veya cam ergitme pota ve frnlarnda; daha dk ve hassas scaklk gerektiren sebze, tohum, tahl, tuz kurutmalarnda; kadayf , biski, gofret piirme iin gda sektrnde ; toz boya frnlarnda ; kat ambalaj kurutma ve lak sistemlerinde , schrnk makinelerinde; kanal ve ortam stlmasnda ; vitrifiye , seramik gibi depolarda tutulan mamullerin kurutulmasnda ; baz zel kzgn ya kazanlarnda (Wanson tipi) proses tipi bek yakclar kullanlmaktadr. 1. Proses Brlr Bekin Doalgazl Yakma Sistemlerinde Kullanm Doalgazl yakma sistemlerinde kullanlabilecek sistemler ve brlrler, uygulama tiplerine gre birka ekilde snflandrlabilirler; 1. Proses Havas Tipine Gre a) Direk Istma: Brlr alev ve egzozu ile enerjiyi alacak malzemenin ayn ortamda olmas, b) Endirek Istma: Brlr alev veya egzozu ile malzemenin karlamad, s transferinin bir termoblok (s deitiricisi), muffle (koruma haznesi) veya radyant boru ile yapld sistemlerdir. 2. Scaklk Tipine Gre a) Orta Dk Scaklk Uygulamalar: Konfor scaklndan 700 C scaklna kadar yaplan uygulamalardr. b) Yksek scaklk uygulamalar: 700 C scakln zerinde kurulan yakma sistemleridir. 3. Brlr Tipine Gre a) Nozzlemiks Yakma Sistemleri: Yanma iin gerekli hava ve gazn, brlrn k noktasnda kararak alevin oluturulduu yakma sistemleridir. b) Premiks Yakma Sistemleri: Yanma iin gerekli olan hava ve gazn bir kartrc vastas ile birletirilerek yanma haznesi ierisine dolmas ve yzeyde alev oluturulmas.

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ISITMA

ekil 2: DREK UYGULAMASI

ekil 3:ENDREK ISITMA UYGULAMASI

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ekil 4: Proses Bek Yakma Sistemleri

1.1 Otomotiv ve Otomotiv Yan Sanayi Sektrnde Doalgazl Cihaz Uygulamalar Otomotiv sektrnde kullanlan balca doalgaz yaktl cihazlar hava artlandrma niteleri, boya piirme frnlar, ykama tanklar ve atk hava yakma niteleridir. Geni hacme sahip boya kabinlerinde atmosfere ak ortamdan srekli artlandrlm taze hava gnderilmesi gerekir. Hava artlandrma ilemi, belirli bir scaklk ve nemlilik oranna sahip hava ile yaplr. Bu amala taze hava filtre edilir, stlr, nemlendirme gerekiyorsa evaporatif nemlendirme nitesi ile nem oran artrlr. k noktasnda yer alan fan yardm ile emilen hava, boya kabinlerinin ierisine gnderilir. Istma ilemi, direk veya endirek yaplabilir. Direk stmada, kanal brlr zerinden geen proses havasnn alev ile karlatrlarak scaklnn ykseltilmesi prensibi ile alr. endirek sistemler s deitiricisi ile yaplabilir. Bu s deitiricisi, brlr zerinde olan termoblok olabilecei gibi scak su, kzgn ya veya buharla beslenen s deitiricisi de olabilir. Boya piirme kabinlerinde boyama ilemi tamamlanm gvde zerindeki boya scaklnn, pime scaklna ulatrarak boya dayanmnn artrlma ilemini yapmaktadr. Bu ilemlerde ieride yer alan scak hava, dng ile stma haznesinden geirilerek tekrar boyanm gvdelerin zerine gnderilir. Scak hava ierisine belirli miktarda taze hava eklenirken eklenen miktar kadar hava da egzoz edilir. Boya piirme ileminde kullanlacak stma sistemi, hava artlandrma kabinlerinde olduu gibi direk veya endirek olarak yaplabilir. Atk hava yakclar, boya piirme nitesinden egzoz edilen havann ierisinde yer alan ve direk atmosfere atlmas sakncal olan solvent ierikli egzozun yaklarak tahliye edilmesini salayan yakma niteleridir. Boya piirme frnndan bir fan vastas ile alnan egzoz havas, dinamik artlarda yanabilen brlrlerle yaklarak egzoz edilir. Genellikle bu nitelerin ierisine geri kazanmla hava stma niteleri kurularak tahliye edilen gazn ierisindeki enerjiden faydalanlmaktadr. Otomotiv sektrnde, metal malzemelerin ykama, ya alma ve fosfatlama niteleri ile temizlenmesi ve korozyon dayanmlarnn artrlmas iin ykama tanklar kullanlr. Metal malzemeler, sral tanklarn ierisinde yer alan farkl ierikli svlara daldrlrlar. Bu svlar, 50 60 Clere stlarak proses hzlandrlr. Istma ilemi bir kazandan scak su veya buharla endirek veya boru ierisinde yanabilen proses brlr ile direk yaplabilmektedir.
GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

1.2. Seramik Salk Gereleri (Vitrifiye) Sektrnde Doalgazl Cihaz Uygulamalar Bu sektrde doalgazl alan frnlar, pskrtmeli kurutucular, al kalp kurutma frnlar, firit frnlar, seramik ve salk gereleri piirme frnlardr. Pskrtmeli Kurutucular spray dryer olarak ta geer. Seramik hammaddesinin (amur) nemliliinin azaltlmasnda kullanlan kurutuculardr. Kule eklinde imal edilirler. Scak hava ile malzemenin karlatrlma sistemi birka ekilde (Paralel apraz veya kark) yaplabilir. Genel uygulama eklinde taze hava, kurutucunun altndan kurutma brlrnn bulunduu ksma gnderilir. Burada brlr, endirek veya direk olarak havay str. Kule ierisinde pskrtlen malzeme ile stlm, nemlilii drlm hava karlar. Mamul malzeme, istenilen nemlilikte dar alnr.

ekil 5: Seramik Piirme Tnel Frn

Al kalp kurutma frnlar, salk gereleri imalatnda kullanlacak al kalplarn ierisinde yer alan nem orannn drlmesi amacyla retilirler. Yar kapal korunakl haznelerde kurutma ilemi yaplabildii gibi arabal (box) tip olarak ta imal edilebilirler. Bu tip frnlarda kalplar, kapal ortama yerletirilirler. Frn ierisinde sirklasyon fan, proses havasn brlr zerinden geirerek scakln artrr. Scak hava ile karlaan malzemeler, ierdikleri nemi havaya brakr. Direk veya endirek olarak imal edilebilmektedirler.

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ekil 6: Al Kalp Kurutma Frn

Firit Frnlarnda seramik srlama iin kullanlan firit retilmektedir. Kapasiteye gre srekli veya dner tip olarak imal edilebilirler. Yksek scaklkta eritilerek imal edilen firit, dner frnlara ortadan gnderilen scak havann kenarlarda dnerek kademeli ilerleyen firitle karlamas ile imal edilir. Srekli tip frnlar, tnel stma yntemi ile alrlar. Srekli hammadde yklemesi giriten, mamul alm ktan yaplr. eride, firitin erimesi iin gereken scakla ulalr.

ekil 7: Frn (kutu tip)

Vitrifiye Piirme

Seramik Salk Gereleri (Vitrifiye) Piirme Frnlar, kutu (box) veya tnel tipi olarak imal edilebilirler. Kutu tip frnlarda imalat adetleri daha azdr. Piirilecek malzemeler kapal hacim ierisine doldurulur. Burada pime gerekleinceye kadar malzemeler farkl atmosferlerde (gazl oksijenli ve ntr) yksek scakla maruz braklrlar. Tnel tip frnlarda ise imalat adetleri fazla, frn boylar da yine imalat adetlerine gre uzundur. Deiik scaklk blgeleri vardr. Tnelin ierisindeki her bir scaklk blgesinde farkl atmosferler oluturularak piirme gerekletirilir. Direk tip frn olarak imal edilirler
GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

1.3. Metal Sektrnde Doalgazl Cihaz Uygulamalar Sektrde doalgazl alan cihazlar, metal tipine gre deiebilmektedir. Youn kullanmlar, sl ilem frnlar (tavlama, ergitme, homojenizasyon, yalandrma, biet stma, atmosfer kontroll frnlar), ya alma fosfatlama tank stma prosesleri, kurutma frnlar eklinde snflandrlabilirler. Tavlama, homojenizasyon ve yalandrma frnlarnda sl ilem grecek malzemeler, kapal kutu tip frnlarda hazne ierisine alnarak gerekli scakla kadar ykseltilirler. Malzemeye uygulanan sl ilem tipinin gerektirdii scaklk erisi takip edilir. Direk veya endirek yaplabilmektedir.

ekil 8: Boru Tavlama Frn

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ekil 9: Yalandrma Frn

Ergitme frnlarnda metal rn hazne ierisinde ergime scaklna ulalncaya kadar stlr. Bu scaklk yakalandktan sonra ihtiya olunan miktar, hazneden alnrken ergitilecek malzeme frn ierisine yklenmeye devam edilir.

ekil 10: Bakr Ergitme Frn

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ekil 11: Alminyum Ergitme Frn (Dkm)

Biet stma frnlarnda premiks tip brlrler kullanlr. Frn ierisine gnderilen metal bloklar, karlkl alan brlrlerle kaydrlarak stlr ve sertletirilirler.

ekil 12: Biyet Istma Frn

Atmosfer kontroll frnlarda, egzoz gaz ile malzemenin temas sz konusu deildir, endirek frnlardr. Isl ilem uygulanan malzeme, dnda ikinci bir hazne ile korunmutur. Bu hazne ierisinde gerekli scaklk brlrlerle salanr. Homojenlik, direk tip sistemlere gre yksektir. Ykama, Ya alma ve fosfatlama tanklar, talal ilem grm metal malzemelerin temizlenmesi ve korozyon dayanmlarnn artrlmas iin kullanlr. Metal malzemeler, sral tanklarn ierisinde yer alan farkl ierikli svlara daldrlrlar. Bu svlar, 50 60 Clere
GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

stlarak proses hzlandrlr. Istma ilemi bir kazandan scak su veya buharla endirek veya boru ierisinde yanabilen proses brlr ile direk yaplabilmektedir. Kurutma frnlar, ykama ileminden kan malzeme yzeyindeki nemin alnmas iin hazrlanm kutu tip frnlardr. Taze hava stlarak kabin ierisindeki hava ile kartrlr, Gnderilen hava miktarna eit miktarda bal nemi yksek hava, egzoz edilir. Direk veya endirek kurutma yaplabilmektedir.

ekil 13: Endirek Isl lem Frnlar

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

1.4. Tekstil Sektrnde Doalgazl Cihaz Uygulamalar Tekstil sektrnde doalgazl alan makinalar, kurutma, boya bask ve kuma yakma makinalardr. Kurutma makinalar, gergili (RAM) veya gergisiz (hava yastkl) kurutma eklinde snflandrlrlar. Kurutma makinalarnn alma prensibi, scak hava ile slak kuman karlatrlmasdr. Ykamadan km kuma, yksek nem oranna sahiptir. Kurutma makinalar, kurutma kapasitelerine gre artan adetlerde kabinlerden olumaktadr. Her bir kabinde bir veya iki brlr bulunmaktadr. Nemlilii yksek oranda giren kuma, her bir kabinde karlat ve brlr tarafndan stlm olan hava ile temas ederek kurumaya balar. Son kabinden ktnda ierdii nemi, makine ierisinde dolatrlan havaya brakm olur. Kurutma tipi, kuma zelliklerine gre direk veya endirek olabilir: Direk yaplan kurutmalarda her bir brlrn karsnda proses hava vantilatrleri bulunur. Bu vantilatrler, kabin ierisinde bulunan havann brlr zerinden gemesini ve bu sayede nem alma kabiliyetinin artmasn salar. Isnan hava, ynlenerek dzeler araclyla kuman zerinden geirilir ve tekrar brlrn zerine gnderilir. Nem alma kabiliyeti dm hava ise egzoz edilir. Endirek kurutmalarda ise yanma rnleri ile kuma karlamamaktadr. Bu ilem scak sulu, buharl veya kzgn yal eanjrlerle yaplabildii gibi termobloklarla da yaplabilmektedir. Bask makinalarnda brlrler, zerine boya ile bask ilemi yaplm kumalarn kurutma haznesinde kullanlan brlrlerin yardm ile hzl bir ekilde kurumas salanmaktadr. Kurutma kabini, bask tamburlarnn bitiminde yer almaktadr. Kabin, sirklasyon fan, stc ve egzoz siteminden olumaktadr. Sirklasyon fan, ierideki havay brlr zerine ynlendirerek giren bask yaplm kuman ihtiyac olan enerjiyi, havann almasn salar. Kalitesi den hava ise egzoz edilir. Kuma yakma makinalarnda, rg tip kumalarn yzeyinde oluan tyler, alevle temas ettirilerek alnr. Bu amala premiks tip boru brlrleri kullanlr. Boru brlr yzeyinde oluan dzgn formdaki alev, hareket halindeki kuman yzeyin yalayarak istenmeyen paralar yakar.

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ekil 14: Gergili Kuma Kurutma Frnlar

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ekil 15: Kuma Bask Frnlar

1.5. Cam Sektrnde Doalgazl Cihaz Uygulamalar Sektrde cam piirme, ekil verme, sertletirme (temperleme) ve soutma gibi belli bal gaz yakmal cihazlar kullanlmaktadr. Cam ergitme frnlarnda tlerek yabanc maddelerden arndrlm cam hammaddesi, yksek scaklk altnda srekli tutularak sv halde kalmas salanr. Ergitilecek miktara gre frn tipleri havuz tipi veya potal tip olarak imal edilebilirler.

ekil 16: Cam Ergitme Frn

Sertletirme frnlarnda cam, homojen olarak stlm endirek bir hazne ierisine gnderilerek yksek scaklkta sertletirme iin gerekecek srede braklr. Yanm gaz ile camn karlamamas ve ayrca stlan blgelerin ayn scaklkta olmas nemlidir. Isl farkllklar sebebiyle cam kullanlamaz hale gelebilir.

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

ekil 17: Cam ekillendirme Frn

Soutma frnlar, yksek scaklkta piirilmi cam eyas rnlerin, frn knda ani souma ile kar karya kalmamas iin hazrlanm frnlardr. Tnel eklinde imal edilen cihazlar piirme frnlarnn sonuna eklenir. Istc cihazlar yardmyla frn girii ile k arasnda camn scaklk gerilimine maruz kalmayaca ekilde kademeli soutma yaplr.

ekil 18: Cam Soutma Frn

1.6. Gda Sektrnde Doalgazl Cihaz Uygulamalar Gda sektrnde kullanlan balca doalgazl makinalar, biskvi - kek piirme frnlar, gofret frnlar, ekmek frnlar, kuruyemi kurutma ve kavurma frnlardr. Biskvi ve kek piirme frnlar genellikle tnel frn eklinde imal edilirler. Hamur hazrlama nitesinden gelen ekil verilmi veya kalba dklm rnler birka s blmesine ayrlm
GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

frnlara girerler. Asgari olarak ana Is blmesi oluturulur. lk blmde hamur ierisindeki su buharlatrlr. kinci blmde piirme gerekletirilir. nc blmdeyse renk verme (kzartma) gerekletirilir. Biskvi ve kek frnlar direk veya endirek olabilirler. Direk biskvi frnlarnda Premiks boru tip brlrler, kek frnlarndaysa oransall yksek nozzlemiks brlr kullanlr. Endirek frnlarda gda ile alev veya egzoz karlamaz. Istlan hcrenin dndaki yer alan hazneye gnderilen scak hava ile gerekletirilir.

ekil 19: Biskvi Frn

Gofret piirme frnlar, dner kalplarn ierisine dklen gofret hamurunun piirilmesi esasna gre almaktadr. Besleme haznesinden gofret alt kalbn kaplayacak miktarda hamur, kalp zerine braklr. st kalp, hamuru arada brakacak ekliyle alt kalb kapatr. Kalp ekilleri hamuru ekillendirirken alttan ve stten yanan premiks brlrler, gofret plakasnn pimesi ve kzarmas iin gereken enerjiyi salar.

ekil 20: Biskvi Gofret Frn

Ekmek frnlarnda ekmein piirilme yntemine gre direk veya endirek yakma sistemi kurulabilir. Kara frn olarak tabir edilen eski tip yanma hcresi ile ekmein tek mahalde
GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

olduu frnlarda doalgaz kullanm, boru tip premiks brlrlerle yaplabilmektedir. Piirme scaklna ulaldktan sonra hamur, frnn ierisine gnderilir. Sabit scaklkta brlr yanmaya devam ederken ekmek piirilir. Endirek frnlarda ise brlr ile gda hcresi ayr blgelerde yer almaktadr. Brlrde oluan scak hava, kanallar vastasyla gda haznesinin etrafnda dolatrlarak egzoz edilir. 2. Dier Doalgazl Cihaz Uygulamalar Proses olarak tarif edilen ve son kullanclara ulatrlan rnlerin retim yntemleri ok farkllk iermektedir. Dolaysyla yukarda tarif edilen cihazlarn dnda farkl rnler iin deiik metotlarda alabilen frn ve gaz yakmal makina yaplabilmektedir. Bu sektrlerin dnda aada doalgaz ile alabilen cihazlardan bazlarn bulacaksnz. 2.1. Hava artlandrma Kabinleri: Mekan stmas amacyla kullanlabilecek kabinlerdir. Boyahane, kaynak atlyesi, talal imalathaneler gibi baz hacimlerde, imalat gerei srekli taze hava ihtiyac bulunmaktadr. Ortama hava baslarak hava deiim miktar artrlr. Gnderilen temiz hava sayesinde hacmin hava kalitesi artar, art basnla da ortam daha konforlu hale gelir. Bu santraller blmeden oluur. Hava filtrasyon, stma ve ventilasyon. Taze hava filtreden geirilir, stma cihaz ile ss artrlr, fan vastas ile havas yenilenecek ortama gnderilir. Istma ekli direk veya endirek olarak yaplabilir.

ekil 21: Hava artlandrma Kabini (otomotiv)

Boya Frnlar n Istma Panelleri: Elektrostatik toz boya frnlarnda, toz boya atlan rnler, verimliliin artrlmas, boya kayplarnn azaltlmas ve boya piirme sresinin ksaltlmas amacyla infrared gaz yaktl stma panellerinin nnden geirilir. Bu yakclar, premiks brlrlerdir. Toz boya, bu gei esnasnda jel haline gelir. Piirme kabinindeki hava hareketlerinden etkilenmez. Toz boyann, hareketli hava nedeniyle uarak bir ksmnn zayi olmas nlenir. Ayrca piirme sresi ksaltlm olur.

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

2.2. Boya Piirme Frnlar: Boyann malzeme zerinde kalclnn artmas ve korozyon dayanmnn artrlmas amacyla malzemelerin zerine atlan boyalarn piirilmesi gerekmektedir. Bu nedenle boyanm malzemeler bir piirme nitesinin ierisine gnderilirler. Genellikle konveyrl bant eklinde imal edilen frnlarda giri ile k esnasndaki mesafede boyann pimesi salanr. Direk veya endirek stma uygulanabilir. 2.3. Yzey Islah Yakclar: Plastik veya trevi ambalaj yzeyinin gerilimini artrmak amacyla kullanlmaktadr. Premiks yakclardr. Ambalaj yzeyindeki gerilimin artrlmas iin alev yaps zel olmak zorundadr. Bant zerinde plastik ve trevi malzemeler, brlr alevi ile yalatlrlar. lem sonucu malzeme yzeyine etiket yaptrlmas kolaylar, ambalaj yzeyi tozlanma sresi gecikir, etiketlerin yapkanl bozulmaz. 2.4. Matbaa Bask Makinalar: Kt veya ambalaj zerine yaplan basklarn bask kalitesinin artmas ve boyann yzey zerinde dalmasnn nlenmesi amacyla kullanlan makinalardr. Boyanm kt - etiket zerine stlm hava baslr. Direk veya endirek olarak imal edilebilirler.

ekil 22: Matbaa Makinas

2.5. Emaye Piirme Frnlar: Emaye ile kaplanm eyalarn piirildii frnlardr. Piirme scaklklar 900 Cye yakndr. Genellikle konveyre asl ve emaye kaplanm eyalar, tnel eklinde dizayn edilmi frnn ierisine gnderilirler. Frnn n stma ve piirme blgelerinde yer alan ve boru ierisinde yanan brlrler, emayenin pime scaklna kmasn salar. Emayenin zellii itibariyle endirek olarak yaplmak zorundadr. 2.6. Perlit Patlatma Frnlar: Perlit malzemesinin yksek scaklklarda genleerek patlamasn salayan frnlardr. Frnlarda stten braklan hammadde, alttan ykselen scak alevle karlar. Ani scaklk ykselmesi sonucu perlit paracklar patlamaya balar. Bu esnada younluu der ve proses havas fan vastas ile aleve ulamadan toplama haznesine emilir.
GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.

2.7. Al Frnlar: Hammadde olarak gelen al, dner frnlarda helezonik olarak hareket ederek ilerler. Dner frnlara scak hava gnderilir. Frnn sonuna geldiinde al kullanma hazr hale gelmi olur.

ekil 23: Al Kurutma Frn

2.8. Plaka Al Frnlar: Bu tip al frnlar tnel tip imal edilirler. Plaka eklinde kan al kalplar, frnn ierisinde hareket ettirilir. Tnel boyunca yerletirilen brlrler, plakalarn scakln kademeli olarak ykseltir. kta piirilmi mamul al plakalar alnr. 2.9. Shrink (Ambalajlama) Makinalar: Shrink (film eklinde naylon) malzeme ile sk ambalajlama makinasdr. Bu rnle paketlenen malzemeler, sarmdan sonra balant noktalarna uygulanan alev ile yaptrlr. Premiks brlr kullanlr. 2.10. Kurutma frnlar: Genel olarak kurutma frnlarnda bal nemi dk kuru hava ile nemi alnacak malzemenin youn hava hareketi ierisinde karlatrlmas prensibi ile alr. Nemlilii ykselen havann, dardan alnan taze hava ile yer deitirilmesi gerekir. Nemi alnacak malzeme tipine gre direk veya endirek sistemle yaplabilir. 2.11. Atk Gaz Iss Ykseltme: Proseslerde scakln fazla olmas, atmosfere braklacak egzoz gaznn da yksek olmas manasna gelir. Genel sistem verimlilii iin istenmeyen bir durumdur. Bu enerji, farkl proseslerde kullanlarak deerlendirilebilir. Eer bu atk s, herhangi bir proses iin gerekli scakla yetmiyorsa bu scakln ykseltilmesi gerekir. Kojenerasyon tesis knda uygulanabilir. Atk s ierisindeki oksijen miktarnn yeterli olmas gerekmektedir.

GDAn izni olmakszn hi bir yolla oaltlamaz. GDA yayndr.