I.

ELEMENTET E TRIGONOMETRISË
1.1 NJËSITË PËR MATJEN E KËNDEVE
1. 2. 3. Pse 180 = π radian ?

Të shprehet në radian këndi α = 1 .

Të shprehet në shkallë këndi θ = 1 radian.

Të shprehen në radian këndet:
4. 5. 6.

a) α = 90 ; a) α = 150 ; a) α = 9 15' ;

b) α = 30 ; b) α = 240 ; b) α = 6.4 ;

c) α = 60 . c) α = 22 . c) α = −510 .

Të shprehen në shkallë këndet:
7.

a) θ =

3π radian ; 2 π radian ; 2 π radian ; 6

b) θ = −

5π radian ; 6

c) θ = 2.3 radian .
π radian . 12 π radian . 4

8.

a) θ =

b) θ =

17π radian ; 36 π radian ; 3

c) θ =

9. 10.

a) θ =

b) θ =

c) θ =

Pa e shfrytëzuar makinën llogaritëse, të njehsohen këndet e trekëndëshit kënddrejtë në shkallë dhe pastaj shndërroni në radian, nëse: a) katetet janë të barabarta; b) njëra katetë është dy herë më e shkurtë se hipotenuza.

Të tregohet se syprina e sektorit rrethor me rreze r dhe kënd qendror ϕ është S= 1 2 r ⋅ϕ. ϕ është këndi qendror që i përgjigjet harkut l. 15. Pa e shfrytëzuar makinën llogaritëse. 16. 6 b) ϕ = 3π . c) 0. Të njehsohet syprina e sektorit rrethor nëse janë dhënë harku l = 6 cm dhe π këndi qendror ϕ = . 13. 12. Të njehsohet syprina e sektorit rrethor nëse r = 6 cm dhe këndi qendror është: a) ϕ = π . b) 1. Të shprehen në shkallë. Të tregohet se gjatësia e harkut rrethor l. minuta dhe sekonda këndet: a) 0.08620 rad . 18.8 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 11. Radiani të shprehet në minuta dhe sekonda. 4 c) ϕ = 5π . e) α = 140 . njehsohet me shprehjen l = r ⋅ϕ ku r është rrezja e rrethit. Të njehsohet gjatësia e harkut rrethor rrezja e të cilit është r =10 cm. 19.2755 rad . 2 c) α = 30 . Të shprehen në radian këndet: a) α = 35 42'17' ' . të njehsohen këndet e trekëndëshit në shkallë dhe radian nëse ato qëndrojnë në raport sikur 3 : 7 : 8 . 14. 6 d) α = 60 . c) α = 172 33'12' ' . 20. 2 17. Të shprehet minuta dhe sekonda në radian. 3 b) θ = 3π . kurse këndi qendror është: a) ϕ = 2π .68083 rad . 12 . b) α = 12 49'36' ' .

Lakoret janë harqe të rrathëve koncentrik. rrezja e tokës është 6370 km)? 23.* Të njehsohet syprina e pjesës së hijëzuar të trekëndëshit kënddrejtë ABC të paraqitur në figurën 2. Sa është distanca mes qyteteve (toka le të konsiderohet të jetë sferë. përkatësisht. b) syprina e sipërfaqes së hijëzuar.* Nga figura e mëposhtme të caktohen: C 56° 10 A 10 B Fig. 1 a) gjatësia e harkut AC. Të caktohet këndi qendror i shprehur në radian nëse rrezja e rrethit është r = 6 cm kurse gjatësia e harkut është l = 12 cm.* Të njehsohet syprina e pjesës së hijëzuar në figurën 3. 24. B A 100 Fig. 2 C 25. 3 150 18 B C .* Qytetet A dhe B gjenden në gjatësinë gjeografike 22 në lindje dhe në gjerësitë gjeografike 29 në veri dhe 43 në jug. D E 8 A Fig.ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 9 21. 22.

b sin α = sec α = c . a B c A α b a C 1. b) a = 7. 4. a b ctgα = . b) b = 15 cm. b = 3. Janë dhënë kateta dhe hipotenuza e trekëndëshit kënddrejtë ABC. c = 22 cm. D 45° 30 31 A B Fig. Të njehsohen funksionet trigonometrike të këndit të ngushtë α.10 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 1. Të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike të trekëndëshit kënddrejtë katetet e të cilit janë a = 3 cm dhe b = 4 cm. b c cos α = .1. b = 8. Të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike të këndeve të ngushta α dhe β nëse: a) a = 15. c) a = 2. Janë dhënë katetet a. Nëse baza e një trekëndëshi barakrahës është a = 5 cm. c a tgα = . b = 5. c b cos α = . c = 37 cm. krahu b = 13 cm. Të caktohet gjatësia e rrugës (respektivisht gjatësia AB). 4 C 2. b të trekëndëshit kënddrejtë ABC. të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike të këndeve të brendshme të këtij trekëndëshi. 3. Nga dritarja e cila është e larguar nga toka për 31m shohim të dy anët e trotuarëve në këndet siç shihet në figurë.2 . nëse: a) a = 35 cm.2 PËRKUFIZIMI I FUNKSIONEVE TRIGONOMETRIKE TË KËNDIT TË NGUSHTË a . . 5.

Diagonalja e katrorit është d = 2 . kurse kosinusi i këndit 1 përballë saj është cos α = . 11. Kateta e trekëndëshit kënddrejtë është b = 16 cm. 7. 2 Të llogariten vlerat e funksioneve trigonometrike të këndit mes diagonales dhe bazës së kubit. . Të njehsohen brinjët e këtij trekëndëshi. Njehsoni katetën 4 tjetër dhe hipotenuzën. ku x është kënd i çfarëdoshëm. 9. 8. 13. 10. Është dhënë tgα = Tregoni se për çdo trekëndësh vlen sin 2 x + cos 2 x = 1 . Të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike të këndit të cilin e formon diagonalja me brinjën e katrorit. Tregoni se nëse x. c) me diagonalen tjetër. Të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike të këndeve të ngushtë të cilat i formon diagonalja: a) me brinjën më të gjatë të drejtëkëndëshit. 3 dhe njëra katetë me gjatësi 24. Të llogariten vlerat e funksioneve trigonometrike të këndeve të ngushtë të trekëndëshit kënddrejtë hipotenuza e të cilit është a kurse njëra katetë është a 2 − a (a > 1). b) faqja ABC dhe brinja AD. y janë këndet e ngushtë të trekëndëshit kënddrejtë atëherë vlen: a) sin 2 x + sin 2 y = 1 . b) Njehsoni këndet e romboidit nëse diagonalet e tij janë 25 dhe 42. 14. Brinjët e drejtëkëndëshit janë a = 8 cm dhe b = 6 cm.5. a) Diagonalet e rombit janë d1 = 12 dhe d 2 = 16. Të njehsohen vlerat funksioneve trigonometrike të këndeve të cilët formohen nga brinja dhe diagonalja e rombit. 12. b) cos 2 x + cos 2 y = 1 . b) me brinjën më të shkurtë të drejtëkëndëshit.ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 11 6. Të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike të këndeve që formojnë: a) faqet ABC dhe ACD. Është dhënë tetraedri i rregullt. 15.

3 6 2.* Dhjetëkëndëshi i rregullt është brendashkruar në rrethin me rreze 15. b) 3 sin 45 + 5 cos 60 .3 FUNKSIONET TRIGONOMETRIKE TË DISA KËNDEVE SPECIALE f(α) sinα α 30 1 2 45 60 cosα tgα ctgα Të njehsohet vlera e shprehjes: 1. d) 4ctg30 − 6ctg60 . 6 3 π π π π ⋅ cos + cos − cos . g) sin 45 + 2 sin 60 − tg30 . a) 4 cos c) 2 sin π π + 3tg .* Pesëkëndëshi i rregullt është brendashkruar në rrethin me rreze 15. c) 3tg 60 + 2ctg30 . 4 4 6 3 1 π π π π tg ctg − ctg tg . 2 4 6 4 3 . f) cos 30 (ctg 60 + ctg30 ) . Sa është gjatësia e brinjës së dhjetëkëndëshit? Sa është rrezja e rrethit të brendashkruar në këtë dhjetëkëndësh? A janë rezultatet e kësaj detyre sa gjysma e rezultateve të detyrës 15? 1. e) (sin45 + cos45 )(cos45 − sin45 ) .12 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 16. b) sin d) π π − cos + 1 . Sa është gjatësia e brinjës së pesëkëndëshit? Sa është rrezja e rrethit të brendashkruar në këtë pesëkëndësh? 17. 3 2 3 3 3 2 2 2 2 1 1 3 2 1 2 3 3 3 a) 4 sin 30 + 2 cos 60 .

Të zgjidhet barazimi x ctg 2 30 ⋅ sec 60 . c) π π⎞ ⎛ 2⎜ cos − sin ⎟ 6 6⎠ ⎝ e) sin π π − cos 6 3 .ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 13 3. d) Nëse tg 2 45 − cos 2 60 = x ⋅ sin 45 ⋅ cos 45 ⋅ tg 60 . 3 Tregoni se tg 2 60 − 2 tg 2 45 = ctg 2 30 − 2 sin 2 30 − cosec 2 45 . π π π − tg + ctg . gjeni x-in. e) 2 π 1 + 4 cos 6 1 − 4 sin 2 π 3 . 1 + 2 cos 60 b) 3tg60 − tg30 . 4 . π 2 π sin + cos 2 3 4 π 6 . 4 4 6 π π 2 tg + ctg 3 4 −1 . b) π π 4 sin + 3tg 4 4 π π tg + ctg 4 4. a) 1 − 4 cos 60 . 2 sin 45 − 1 1 tg30 + ctg60 2 . a) π π 3tg + tg 3 4 π π tg + ctg 4 6 . sin 30 + 4 cos 60 1 + 2 sin 45 . d) π π ctg + tg 6 4 sin 3tg 2 f) π π + ctg 2 + 2 6 4 . g) 2 π 1 + ctg 6 1 − tg 2 4. 6. ⋅ cos 2 45 = 2 cosec 2 45 ⋅ cosec30 7. c) tg 45 + 3 sin 30 3 tg 45 2 . e) 4ctg60 − ctg 45 2tg 60 + 5.

g) ctg (45 + α ). Funksionet e dhëna trigonometrike të shkruhen në funksione të këndeve π më të mëdha se : 6 a) sin π . d) tg 63 . Funksionet e dhëna trigonometrike të shprehen në funksione të këndeve më të vogla se 45 : a) sin 80 15' . Funksionet e dhëna trigonometrike të shprehen si funksione të këndeve komplementare: a) sin 28 . e) cos(40 − α). 2. Nëse α + β = a) 2 cos β . 12 π b) cos . 10 d) ctg 2π . 7 c) tg π . b) cos 65 . + ctgβ sin β + cos β c) sin α sin β . tg (90 − α) = ctgα ⎪ ⎞ ⎛π tg⎜ − α ⎟ = ctgα ⎪ ⎪ ⎪ ⎠ ⎝2 ctg(90 − α ) = tgα ⎭ ⎪ ⎛π ⎞ ctg⎜ − α ⎟ = tgα ⎪ ⎪ ⎝2 ⎠ ⎭ 1. njehsoni vlerën e shprehjes: 2 b) tgα sin α + cos α .4 FUNKSIONET TRIGONOMETRIKE TË KËNDEVE KOMPLEMENTARE ⎫ ⎛π ⎞ sin ⎜ − α ⎟ = cos α ⎪ ⎝2 ⎠ ⎪ sin(90 − α) = cos α ⎫ ⎪ π ⎛ ⎞ cos⎜ − α ⎟ = sin α ⎪ ⎪ cos(90 − α ) = sin α ⎪ ⎪ ⎝2 ⎠ ⎬ ose ⎬. 3. c) tg 45 30' . f) cos(30 − α). sin α π . . c) ctg62 . 15 4. d) ctg89 .14 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 1. b) sin 49 .

cosec α = α ≠ πk . α ≠ + kπ . α ≠ + kπ. 1. Të thjeshtohen shprehjet: a) 2 cos 42 + 3 sin 48 . Nëse α + β = 90 njehsoni 2 − ctgβ 2 + tgα 1 − sin α 1 + cos β . sin α α ≠ kπ. sin α 6. k ∈ Z . tgα ⋅ ctgα = 1. | cos α |= 1 − sin 2 α . 2. 3π 2ctg 14 b) 2 tg36 + 4ctg54 . | sin α |= 1 − cos 2 α . k∈Z . sin 2 α + cos 2 α = 1 . 3. Të njehsohen funksionet tjera trigonometrike nëse: a) cos α = 5 π dhe 0 < α < . α≠ πk . sec α = . 2 2 α+β γ = ctg . − + + tgα ctgβ cos β sin α 6. 2 2 α +β γ = tg . 4.5 IDENTITETET THEMELORE TRIGONOMETRIKE 1. 2 1 π 7. cos α 2 1 8. 3cos 4 2 tg c) 2π 3π + ctg 7 14 .ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 15 5. 2 2 b) cos d) ctg α +β γ = sin . 2ctg54 + tg36 7. 2 2 1. cos α 2 5. π < α < . 13 2 1 π b) sin α = − . k ∈ Z . k ∈ Z . 3 2 . ctgα = cos α . Nëse α + β + γ = π vërtetoni se vlen: a) sin c) tg α+β γ = cos . tgα = π sin α .

4 ⎝2 ⎠ c) tgα = 3 ⎛ π⎞ . 1+ t2 b) cos x = d) cos x = 1− t 2 . 29 35 h) ctgα = . 25 c) tgα = 20 . tg 2 x 8. q ≠ 0. cos x − tg 2 x + tg 2 x ⎛ π⎞ . ( p > 0. 2 ⎝ 2 ⎠ 3. Të njehsohen funksionet trigonometrike të këndit të ngushtë nëse: a) sin α = 40 . ⎟ . ctg 2 α . q 2 − p 2 > 0) . cos x ⎝ 2⎠ 7. 41 b) cos α = e) sin α = 7 . 12 f) cos α = 5. 229 d) ctgα = m . Të njehsohen funksionet tjera trigonometrike nëse: 3 ⎛π ⎞ a) tgα = − . Duke ditur se ctg15 = 2 + 3 njehsoni funksionet tjera trigonometrike të këndit 15 . x ∈ ⎜ 0. 1+ t 2 1 . 4. (m ≠ 1) . Të shprehet vetëm me anë të tgα shprehja cos 2 α − 5 sin 2 α + 1 . 2a 2 Të shprehen vetëm me anë të sinx këto shprehje: 6. ⎜0 < α < ⎟ . Të njehsohen vlerat e funksioneve tjera trigonometrike nëse: a) sin x = c) sin x = e) tgα = 2t . 24 ⎝ 2⎠ 1 ⎛ 3π ⎞ b) tgα = − . ⎜ < α < 2π ⎟ . 21 60 . q a2 −1 .16 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 2. g) tgα = 7 . 1 − ctg 2 x + 1 . 24 21 . ( a ≠ 0) . m −1 p . ⎜ < α < π ⎟ .

Të njehsohet vlera e shprehjes a) 0 < α < π . 3(sin 4 α + cos 4 α ) − 2(sin 6 α + cos 6 α) = 1 . 15. 1 + ctgα 1 + tgα 13. 18. 17. .8 . 14. 2 4 1 + tgα nëse cos α = dhe 5 1 − tgα b) 1 2− 3 . 1 − 2 cos 2 α = tgα − ctgα . sin 3 α(1 + ctgα) + cos 3 α(1 + tgα ) = sin α + cos α . cos x + cos y cos x ⋅ cos y 19. Të gjendet cos15 nëse sin 15 = A mundet që sinusi dhe kosinusi i këndit të dhënë α të jenë njëkohësisht: a) 5 1 dhe . 1 − cos α sin α 1− sin 2 α cos 2 α − = sin α ⋅ cos α . 6 6 b) 5 dhe 0. 4 c) 2 − 3 dhe 2 + 3 . sin α 1 + cos α = . 20. sin α ⋅ cos α sin 4 α + cos 2 α + sin 2 α ⋅ cos 2 α = 1 . 11. 2 1 + tg α 1 + ctg 2 α cos 2 x − sin 2 y = ctg 2 x ⋅ ctg 2 y − 1 . 2 10. 16. sin 2 x ⋅ sin 2 y sin x ⋅ tgx + sin y ⋅ tgy 1 = −1 . cos α sin α + = (sin α + cos α)(1 − sin α ⋅ cos α) . Të vërtetohen identitetet: 12.ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 17 9. 2 π <α<π.

3 3 2 2 cos α − sin α sin α + cos α cos α − sin α tg α − 1 tgα + ctgβ tgα . sin 6 α + cos 6 α − 1 3 sin 3 α − cos 3 α cos α − − 2 tgα ⋅ ctgα + 1 = 0 . 30. 25. − = cos 3 α sec α − tgα cos 3 α 23. (sin α ⋅ sin β + 1) 2 = (sin α + sin β) 2 + cos 2 α cos 2 β . = ctgα + tgβ tgβ (sin α ⋅ cos β + cos α ⋅ sin β) 2 = (cos α ⋅ cos β − sin α ⋅ sin β) 2 = 1 . 27. 26. ( tgα + sec α)(cos α − ctgα) = 1. (1 − sin α ⋅ cos α ) ⋅ (cos α + sin α) = sin α cos α + . (cos α + ctgα)( tgα − sec α) sin 4 α + cos 4 α − 1 1 + =1. 1 − sin α − cos 6 α 6 29. sin α + cos α − 1 cos α 22. 31. ⎛ 1 − tgα ⎞ ⎛ 1 − ctgα 3 ⎞ ⎟:⎜ tg 4 α = ⎜ tg 3 α + ⎜ ⎟ ⎜ tgα + ctg α ⎟ . sin α − cos α + 1 sin α + 1 = . ⎟ ctgα ⎠ ⎝ ⎝ ⎠ ( tgα + ctgα ) 2 = 3 . 2 1 + ctg α 1 + tg 2 α 28. 1 + sin α ⋅ cos α 1 sin 2 α − 2 cos α − 1 1 + + = 2 . 24. 33. 32. sin α − cos α 1 + ctg 2 α 1 + ctg 2 α ⋅ sec 2 α − 1 ⋅ 1 − sin 2 α = 1 . tgα + 1 1 sin 2 α . .18 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 21.

39. 40. Të njehsohet vlera e shprehjes: a) A = b) A = sin 2 x + sin x ⋅ cos x + 2 . 2 2 3 2 sin x + cos x . Njehsoni: a) log 2 cos π − log 2 cos 0 . tg 3 α 1 ctg 3 α = tg 3 α + ctg 3 α . sin 4 α − cos 4 α sin 3 α + cos 3 α − = sin α ⋅ cos α . 2 2 sec x + tgx cosec x + tg 2 x − ctg 2 x 38. + sin α − cos α 1 − tg 2 α 2 1 + sin α + cos α + tgα = (1 + cos α)(1 + tgα) . 35. nëse tgx = 3 . sin α + cos α sin 2 α − cos 2 α Për çfarë vlere të α-së vlejnë formulat? a) 1 − cos α sin α . = 1 + cos α 1 + cos α b) 1 + sin α 1 − sin α − = 2tgα . 3 sin x ⋅ cos x + cos 2 x − 4 1 sin 2 x − 3 cos 2 x + 1 . Nëse tgx = 2 të njehsohet vlera e shprehjes: a) sin 3 x + cos 3 x . sin 4 α − cos 4 α + sin 2 α ⋅ ctg 2 α = sin 2 α . 6 44. − + 2 2 sin α sin α ⋅ cos α cos α 1 + tgx + ctgx ctgx − = sin x ⋅ cos x . sin 3 x − cos 3 x b) sin 3 x − 2 cos 3 x + 3 cos x .ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 19 34. Nëse cosx > 0 vërtetoni se sin x( 1 + tg 2 x − sin x) + cos x( 1 + tg 2 x − cos x) = tgx . 36. sin α sin α + cos α = sin α + cos α . nëse ctgx = . 1 − sin α 1 + sin α 41. 42. 37. 3 sin x + 2 cos x 43. 3 b) log 4 sin 2 π + log 4 sin 90 .

b) ⎨ ⎩b cos t = y ⎧ x = p + r sin t . ⎧a sin t = x . 3 sin 2 x + 2 cos 2 x − 1 . f ( −α ) ⎧sin t + cos t = m a) ⎨ 3 . Njehsoni f (α) − f (−α) + Nga sistemet vijuese të eliminohet t: f (α ) . nëse ctgx = 1 . Tregoni se vlen implikacioni Nëse a sin 2 x + b cos 2 x = 1 a cos 2 y + b sin 2 y = 1 atgx = btgy dhe a ≠ b atëherë vlen a + b = 2ab. 46. ku x ≠ + kπ mund të shprehet si 2 cos 3 x funksion racional i tgx. 47. Tregoni se shprehja 49. Vërtetoni se thyesa 51. 53. | a |≥ 2 të njehsohen tgα dhe ctgα. Tregoni se shprehja A = cos 4 x(3 − 2 cos 2 x) − sin 4 x( 2 sin 2 x − 3) nuk varet nga x. 2 sin x − sin x ⋅ cos x + 1 + cos 2 x 2 a) Nëse tgα + ctgα = a. 52. sin x + cos x = q ⎭ 2 50. π sin x + cos x . c) ⎨ ⎩ y = q + r cos t Nëse për këndet e ngushtë të trekëndëshit ABC vlen barazimi sin 2 α + sin 2 β = 1. cos x + ctgx sin x ⋅ cos x = p ⎫ 1 2 ⎬ ⇒ p = (q − 1) . Le të jetë f ( x) = sin x ⋅ cos x . Vërtetoni. .20 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA c) A = 45. b) Për a = 3 njehsoni tg 4 α − ctg 4 α . sin x + tgx është pozitive për çdo x. 3 ⎩sin t + cos t = k 48. tregoni se trekëndëshi ABC është kënddrejtë.

3 4 57. 60. Nëse x = atgα + a b + btgα tregoni se vlen dhe y = cos α cos α y 2 − x2 = a2 − b2 . 59. Nëse cosecα − sinα = m dhe sec α − cos α = n. Të njehsohen sinα dhe cosα nëse: a) sin α + cos α = 2 . Të caktohet këndi x (0 < x < 90 ) nëse 3 sin x = 2 cos 2 x . 58. sin α b) 1 − cos α . x sin β − y cos α = q dhe ( x 2 + y 2 )(sin 2 α + cos 2 β) = 2 pq tregoni se vlen 2( x 2 + y 2 ) = ( p + q ) 2 . atëherë 2 55.ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 21 54. 4 5 b) sin α + cos α = . 63. atëherë tregoni se vlen 3 (mn 2 ) 2 + 3 (m 2 n) 2 = 1 . cos α − cos 2 α c) 2 sin 2 α − 1 2 sin α + 1 . b) tg1 ⋅ tg 2 ⋅ tg3 … tg87 ⋅ tg88 ⋅ tg89 = 1 . Nëse sin 4 α cos 4 α 1 + = (ab > 0) atëherë 3 3 a+b a b sin 8 α cos 8 α 1 . Vërtetoni. Nëse tg 2 x + ctg 2 x = p dhe tregoni se vlen p 2 − q = 2 . Vërtetoni: a) cos 2 18 + cos 2 36 + cos 2 54 + cos 2 72 = 2 . 61. Thjeshtoni shprehjen cos 20 + cos 40 + cos 60 + … + cos160 + cos180 . + = 3 3 a b ( a + b) 3 62. . 56. Për çfarë vlere të α-së nuk mund të thjeshtohen shprehjet: a) sin α ⋅ cos α . x = k π . tg 4 x + ctg 4 x = q. Nëse x cos α + y sin β = p . k∈Z .

6 c) tg(cos 120 ). a) cos0. 3. a) tg 7π . 3 Të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike të këndeve: 3π 5π a) α = . Të thjeshtohet shprehja cos(−180 ) + ctg (−45 ) − sin( −90 ) − sin 2 (−120 ) . Të njehsohen vlerat e funksioneve trigonometrike: 2. 5. 6 b) sin 5π .22 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 1.3424. k ∈ Z sinα cosα tgα ctgα 180 − α ose π−α sinα –cosα –tgα –ctgα 180 + α ose π+α –sinα –cosα tgα ctgα 1. 3 c) ctg 5π . 4. a) cos135 . b) sin 2π . 4 3 . b) sin 480 .6 SHNDËRRIMI I FUNKSIONEVE TRIGONOMETRIKE TË KËNDIT TË ÇFARËDOSHËM NË FUNKSIONE TRIGONOMETRIKE TË KËNDIT TË NGUSHTË x f(x) sin x cos x tgx ctgx x f(x) sinx cosx tgx ctgx 90 − α ose π −α 2 cosα sin α ctgα tgα 90 + α ose π +α 2 cosα –sinα –ctgα –tgα 360 − α ose 2π − α –sinα cosα –tgα –ctgα 270 − α ose 3π −α 2 –cosα –sinα ctgα tgα 360 + α ose 2π + α sinα cosα tgα ctgα 270 + α ose 3π +α 2 –cosα sin α –ctgα –tgα 360 ⋅ k + α ose 2kπ + α. b) α = .

njehsoni vlerën e shprehjes tg( 270 − α) cos(90 − α) + sin(180 + α) cos(90 + α) . b = 2. 2 ⎠ ⎝ c) (a + b) 2 cos180 − 4ab ⋅ sin 0 − 2ab ⋅ sin 270 = −5. tregoni se vlen: a) a ⋅ sin π 3π − ( a + b) cos 0 + b ⋅ sin = −2 . + sin − sin 3 2 4 b) sin 120 − cos 300 − cos180 cos135 . nëse x = 1020 . sin x + cos x . 7π 5π π 5π 7π . Të gjenden të gjitha këndet mes 0 dhe 3π për të cilët: a) sinusi është baraz me 0. 15. 4 b) cos(8π+3). c) 4 sin 2 14.5.5. sin 2 x − cos 2 x.ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 23 6. 9. b) kosinusi është baraz me 0. ⎛ π⎞ Vërtetoni se për çdo α ∈ ⎜ 0. ctg 2 x + tg 2 x . d) tg 2 ⋅ ctg + ctg ⋅ tgπ . c) sin(8π−3). 3 Të njehsohet vlera e shprehjes: a) cos 2π 3π 3π . Vërtetoni identitetin cos(−α) ⋅ cos α − sin α ⋅ sin( −α) = 1 . ⎟ janë të vërteta relacionet: ⎝ 2⎠ . 11. 8. Nëse a = 1. Të njehsohet vlera e shprehjes: 10.90 ) . 7. nëse x = 10π . Të njehsohet vlera e funksioneve trigonometrike: a) sin 9π . 13. 6 12. 2 2 3π ⎞ ⎛ b) 4ab ⋅ cos 0 + (a 2 + b 2 )⎜ cos 2 π + sin 2 ⎟ = 18 . nëse x = 37 π . ⋅ cos 2 π − sin 2 π ⋅ cos 6 6 4 4 4 Nëse α ∈ (0.

⎛ 3π ⎞ ⎛π ⎞ tg 3 ⎜ − x ⎟ + tg⎜ + x ⎟ 2 2 ⎝ ⎠ . cos(π + α) − cos α 2 . 20. ⎝ ⎠ a) cos(π + α) sin( 2π + α) b) (a 2 + b 2 ) ⋅ tg(90 + α ) (a 2 − b 2 ) ⋅ ctg(360 − α) − . ⎠ ⎝ 2 16. ⎞ π⎞ ⎛ ⎛ 3π ⎞ ⎛ ctg⎜ α − ⎟ ⋅ ⎜ sin ⎜ α − ⎟ − sin(α + π) ⎟ ⎜ ⎟ 2⎠ ⎝ ⎝ 2 ⎠ ⎝ ⎠ = −1 . 5π ctg ⋅ cos(−2π) ⋅ sin 170 3 19. Thjeshtoni shprehjet: a) sin(180 − x) ⋅ tg ( x − 90 ) .24 Përmbledhje detyrash të zgjidhura nga TRIGONOMETRIA 1 ⎞ ⎞ ⎛π ⎞ ⎛ 3π ⎛π a) tg⎜ + α ⎟ ⋅ ctg⎜ + α ⎟ − tg⎜ − α ⎟ ⋅ ctg (2π − α) = . cos(540 − α ) sin( 450 − α ) Vërtetoni identitetet: 18. sin α − 2 sin( π − α ) 1 = tgα . tg(α + π)(cos(α + 2π) + sin(α − 2π)) sin 3π ⎛ 5π ⎞ ⋅ tg⎜ − ⎟ ⋅ cos1000 2 ⎝ 4 ⎠ = − 3 . Thjeshtoni shprehjet: ⎛π ⎞ ⎛ 3π ⎞ ⎛π ⎞ sin ⎜ − α ⎟ ⋅ cos⎜ − α ⎟ sin(2π − α) ⋅ cos⎜ + α ⎟ 2 2 2 ⎝ ⎠− ⎝ ⎠. ⎝ ⎠ c) ⎞ ⎛ 3π ⎞ 3⎛ π ctg ⎜ − x ⎟ + ctg⎜ + x ⎟ ⎠ ⎝ 2 ⎠ ⎝2 17. sin 2 α ⎠ ⎠ ⎝2 ⎠ ⎝ 2 ⎝2 ⎞ ⎛ 3π b) tg (π − α) ⋅ ctg (2π − α) − ctg⎜ − α ⎟ ⋅ tg (α) = 1 − tg 2 α . cos(270 + x) ⋅ ctg(180 − x) b) cos(90 − x) ⋅ sin(90 − x) − cos(180 + x) ⋅ sin 90 .

+ sin 357 + sin 358 + sin 359 . 25. ⎛ 2n + 1 ⎞ c) sin ⎜ ⎟ π. − ⎛π ⎞ ⎛π ⎞ ⎛π ⎞ cos⎜ + α ⎟ + cos(2π − α) sin ⎜ − α ⎟ − cos⎜ − α ⎟ ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ 22. Nëse α + β + γ + δ = kπ (k∈Z) atëherë sin(α + γ ) ⋅ sin(α + δ) = sin(β + γ ) ⋅ sin(β + δ) . ⎝ 2 ⎠ ⎛ 2n + 1 ⎞ ⎛ 2n + 1 ⎞ f) sin ⎜ ⎟π . Le të jetë n numër i plotë pozitiv dhe A. ⎟ π + cos⎜ ⎝ 2 ⎠ ⎝ 2 ⎠ 27. Nëse n∈N. B kënde të ngushtë ashtu që n −1 n +1 dhe përcaktoni tg A = . 26. 5π π tg ⋅ sin ⋅ cos(−160 ) 6 2 ⎞ ⎛π ⎞ ⎛ π 3π sin 2 ⎜ + + α ⎟ − sin 2 ⎜ − α ⎟ ⎠ ⋅ cos 5π . ⎝ 12 ⎠ ⎝3 4 c) ⎞ ⎛ 17 π + 29 ⎟ cos 2 ⎜ ⎝ 29 ⎠ 23. e) sin nπ + cos nπ. + sin 2 357 + sin 2 358 + sin 2 359 .* Njehsoni sin 2 1 + sin 2 2 + sin 2 3 + . 2 b) cos nπ. . njehsoni: a) sin nπ. 28.. Nëse α − β = kπ (k∈Z) vërtetoni se sin(α + γ ) ⋅ sin(α + δ) = sin(β + γ ) ⋅ sin(β + δ) .* Njehsoni sin 1 + sin 2 + sin 3 + ...ELEMENTET E TRIGONOMETRISË 25 21. Vërtetoni.. Njehsoni cos( A + B ) n n kuadrantin e këndit A + B . d) cos (2n + 1) π . ⎞ ⎛π sin ⎜ + α ⎟ sin( π − α ) ⎠ ⎝2 = −1 . 24. ctg 405 ⋅ sin 1860 ⋅ cos 780 b) ctg 600 ⋅ cos 2π ⋅ sin(−290 ) . tg B = . Thjeshtoni shprehjet: a) sin 750 ⋅ cos 390 ⋅ tg1140 .