Δεκεηξίνπ Αιέμεο

Ζαθεηξηάδεο ΢σθξόλεο
Πνπιηηζίδεο Αληώλεο

Η Αμοιβάδα είλαη κολοθύηηαρος οργαληζκός, ηο ταραθηερηζηηθόηερο
ίζφς από ηα Πρφηόδφα, ποσ θηλείηαη κε υεσδοπόδηα. Ζοσλ κέζα ζε
γισθά λερά, έιε θαη ιίκλες. Παροσζηάδοσλ ερεζηζηηθόηεηα, θαζώς
αληηδρούλ (πιεζηάδοσλ ή αποκαθρύλοληαη) ζηα δηάθορα ερεζίζκαηα ποσ
δέτοληαη από ηο περηβάιιολ ηοσς, όπφς ηο θφς θαη ε ζερκοθραζία. Γηα
ηελ εσθοιία ποσ σπάρτεη λα βρεζούλ θαη λα δηαηερεζούλ ζηε δφή,
τρεζηκοποηούληαη από επηζηήκολες φς πεηρακαηόδφα.

Αλαθαιύθζεθε από ηνλ Άνπγθνπζη Γηόραλ Ρέδει θνλ Ρόδελρνθ ην
1755. Οη πξώηνη θπζηνδίθεο αλαθέξνληαλ ζηελ ακνηβάδα σο Proteus
animalcule, δίλνληάο ηεο ην όλνκα ηνπ Πξσηέα, ηνπ ζενύ ηεο
ειιεληθήο κπζνινγίαο, ν νπνίνο άιιαδε κνξθέο.. Σν όλνκα "amibe”
από ηελ ειιεληθή ιέμε «ακνηβή», πνπ ζεκαίλεη αιιαγή.

Απνηειείηαη από έλα θπηηαξόπιαζκα, ην νπνίν είλαη
δηαθαλέο ζηελ πεξηθέξεηα (εμώπιαζκα) θαη ζην εζσηεξηθό
έρεη θνθθώδε κνξθή θαη πεξηιακβάλεη ηνλ ππξήλα.
Σν ηειεπηαίν είλαη θαη ην θπξίσο θπηηαξόπιαζκα, πνπ
θαιείηαη ελδόπιαζκα. ΢ε απηό βξίζθνληαη θαη ηα ρπκνηόπηα.

Απνηειείηαη από έλα θπηηαξόπιαζκα, ην νπνίν είλαη δηαθαλέο ζηελ
πεξηθέξεηα (εμώπιαζκα) θαη ζην εζσηεξηθό έρεη θνθθώδε κνξθή θαη
πεξηιακβάλεη ηνλ ππξήλα.
Σν ηειεπηαίν είλαη θαη ην θπξίσο θπηηαξόπιαζκα, πνπ θαιείηαη
ελδόπιαζκα. ΢ε απηό βξίζθνληαη θαη ηα ρπκνηόπηα.

Εμαηηίαο ηεο ώζκσζεο ζην ζώκα ηεο, εηζέξρεηαη ζηελ ακνηβάδα
λεξό από ην εμσηεξηθό πεξηβάιινλ. Απηό ζπκβαίλεη επεηδή ε
ζύζηαζε ηνπ πεξηβάιινληνο είλαη αξαηόηεξε από ηε ζύζηαζε ηνπ
ζώκαηνο ηεο ακνηβάδαο. Σν λεξό πνπ πεξηζζεύεη ζπγθεληξώλεηαη ζε
θύζηεηο, πνπ ιέγνληαη ζθπγκώδε θελνηόπηα, ώζηε λα κελ
θαηαζηξαθεί ην ζώκα ηεο ακνηβάδαο από ηηο ζπλερείο δηνγθώζεηο
ηνπ. Από ηα θελνηόπηα, ην λεξό πνπ πεξηζζεύεη απνβάιιεηαη ζην
πεξηβάιινλ θαη ν κεραληζκόο απηόο είλαη θνηλόο ζε όια ηα
πξσηόδσα πνπ δνπλ ζε γιπθά λεξά.

Ο ηξόπνο κε ηνλ νπνίν ην πξσηόδσν θηλείηαη νλνκάδεηαη
ακνηβαδνεηδήο θίλεζε. Με ηνλ ίδην ηξόπν θηλνύληαη θαη ηα
θαγνθύηηαξα, πνπ απνηεινύλ κηα θαηεγνξία ιεπθώλ αηκνζθαηξίσλ.
Σα θύηηαξα απηά δεκηνπξγνύλ πξνεμνρέο (ηα ςεπδνπόδηα) ηνπ
θπηηαξνπιάζκαηόο ηνπο πξνο κηα θαηεύζπλζε από ηελ νπνία
πξνέξρεηαη θάπνην εξέζηζκα, όπσο ε ηξνθή. Σν θπηηαξόπιαζκα
θηλείηαη πξνο ηα ςεπδνπόδηα θαη από ηελ πίζσ πιεπξά ηνπ θπηηάξνπ
ηα ήδε ππάξρνληα ςεπδνπόδηα ζπξξηθλώλνληαη. Έηζη ζπληειείηαη ε
κεηαθίλεζε ηνπ κηθξννξγαληζκνύ, ν νπνίνο αιιάδεη ζπλερώο ζρήκα.

Ο κηθξννξγαληζκόο πνιιαπιαζηάδεηαη κε δηαίξεζε (δηρνηόκεζε).
Αξρηθά ν ππξήλαο ηεο ρσξίδεηαη ζε δύν άιινπο, ζπγαηξηθνύο, θαη
έπεηηα ην θπηηαξόπιαζκά ηεο επίζεο δηαηξείηαη ζην θέληξν, κε
πεξίζθημε.

Πνιιά είδε ακνηβάδαο απνηεινύλ απεηιή γηα ηνλ άλζξσπν. Μεξηθά
παξαζηηνύλ ζην παρύ εληεξν , όπσο ε ηζηνιπηηθή ακνηβάδα (Endamoeba
histolytica), ε νπνία πξνθαιεί παζνινγηθέο θαηαζηάζεηο, θαζώο
θαηαζηξέθεη ηα ηνηρώκαηα ηνπ εληέξνπ. Η παξαζίησζε απηή ιέγεηαη
ακνηβάδσζε. Σα ζπκπηώκαηα ηεο παξαζίησζεο είλαη έληνλνη πόλνη ζηελ
θνηιηά θαη δηάξξνηα, ε νπνία ζπλνδεύεηαη από έθθξηζε αίκαηνο. Η ελ ιόγσ
παξαζίησζε δηαθξίλεηαη ζε νμεία ή ρξόληα θαη ππό νξηζκέλεο ζπλζήθεο
κπνξεί λα κεηαηξαπεί ζε ζνβαξή κνιπζκαηηθή λόζν. Θδηαίηεξα ζνβαξή
είλαη ε πεξίπησζε ηεο ακνηβάδσζεο ζηελ νπνία ην πξσηόδσν έρεη θάλεη
κεηάζηαζε ζε δηάθνξα όξγαλα ηνπ αλζξώπηλνπ νξγαληζκνύ θαη
δεκηνπξγεί δηάθνξα απνζηήκαηα.

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%91%CE%BC%CE
%BF%CE%B9%CE%B2%CE%AC%CE%B4%CE
%B1

΢αο επραξηζηνπκε

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful