Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Công nghệ xử lý nước rác phù hợp với điều kiện Việt Nam

Bên cạnh những hệ thống xử lý được đầu tư quy mô công nghiệp, hiện đại, vẫn còn tồn tại những trạm xử lý chỉ được đầu tư tạm thời; ngay cả những nhà máy xử lý nước rác hiện đại cũng đã và đang bộc lộ những bất cập, tồn tại cần giải quyết tiếp. 1. Thực trạng xử lý nước rác ở Việt Nam Hiện nay ở Việt Nam, xử lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) đô thị chủ yếu vẫn là chôn lấp. Trên địa bàn các TP lớn của Việt Nam như: Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh tỷ lệ CTRSH đô thị đem chôn lấp chiếm tới 80-90%; Cụ thể trên địa bàn TP Hà Nội, tỷ lệ CTRSH đô thị đem chôn lấp 73-81%, sản xuất phân Compost <7% và tái chế 12-20% (URENCO Hà Nội 2006). Trên địa bàn cả nước chỉ có 17/91 bãi chôn lấp được xem là hợp vệ sinh thì vấn đề xử lý cũng là vấn đề cần quan tâm. Tại TP Hồ Chí Minh, ngoài 2 bãi rác Đông Thạnh và Gò Cát đã đóng cửa và ngừng tiếp nhận rác từ năm 2008, hiện có 3 khu liên hiệp xử lý CTR là khu xử lý CTR Tây Bắc (Củ Chi), khu xử lý CTR Thủ Thừa (Long An). Tại các cơ sở này, công nghệ xử lý rác cho đến nay chủ yếu vẫn là chôn lấp hợp vệ sinh; vấn đề xử lý nước rác vẫn đang là vấn đề bức xúc. Hiện nay, trên địa bàn cả nước có rất ít bãi chôn lấp (BCL) có trạm xử lý nước rác. Các trạm xử lý (TXL) nước rác mới chỉ được đầu tư xây dựng tại các bãi chôn lấp được xem là hợp vệ sinh như trạm xử lý nước rác Nam Sơn (Hà Nội); TXL nước rác ở Đèo Sen, TXL nước rác Hà Khẩu, TXL nước rác Quang Hanh (Quảng Ninh); TXL nước rác Tràng Cát (Hải Phòng); TXL nước rác Lộc Hoà (Nam Định) hoặc các khu vực là điểm nóng về môi trường do nước rác như TXL nước rác Đông Thạnh, TXL nước rác Gò Cát, TXL nước rác Đa Phước, TXL nước rác Phước Hiệp (tất cả đều ở TP Hồ Chí Minh). Theo đánh giá của các chuyên gia, trong số các TXL nước rác kể trên, các trạm xử lý nước rác được đầu tư XD hiện đại, hiệu quả xử lý cao, đạt TCVN 5945-1995 là Nhà máy xử lý nước rác Nam Sơn (Hà Nội) và Nhà máy xử lý nước rác Gò Cát (TP. Hồ Chí Minh). Bên cạnh những hệ thống xử lý được đầu tư quy mô công nghiệp, hiện đại, vẫn còn tồn tại những trạm xử lý chỉ được đầu tư tạm thời; ngay cả những nhà máy xử lý nước rác hiện đại cũng đã và đang bộc lộ những bất cập, tồn tại cần giải quyết tiếp. Thực tế cho thấy, nước rỉ rác đầu vào có sự dao động rất lớn về lưu lượng (khi có mưa và không mưa), nồng độ, từ đó ảnh hưởng rất lớn đến hiệu suất của quá trình xử lý. Để xử lý nước rỉ rác đạt hiệu quả, ngoài yếu tố công nghệ xử lý cần đặc biệt quan tâm đến lưu lượng và nồng độ của nước rác; diện tích hoạt động của bãi chôn lấp chịu tác động trực tiếp của nước mưa; mức độ pha trộn và rửa trôi giữa nước mưa, nước rác; hệ số thấm qua các lớp rác (đã nén, chưa nén), hệ số thấm qua lớp trung gian và lớp phủ bề mặt của BCL; hệ thống thu gom và hồ điều hoà nước rỉ rác - lưu lượng và nồng độ đầu vào cho việc xác định quy mô, công suất và dây chuyền công nghệ trạm xử lý nước rác. 2. Phân loại nước rác Theo đặc điểm và tính chất, nước rác được phân ra làm 2 loại: - Nước rác tươi - nước rỉ rác khi không có mưa;

Ngoài ra các chất ô nhiễm của rác tươi. (2) diện tích lưu vực.Nước rác khi có nước mưa: nước mưa thấm qua bãi rác và hoà lẫn nước rác. COD. trong nước rỉ rác. các muối dễ hoà tan và các chất ô nhiễm khác có trong bãi rác. Nước rỉ rác có thành phần BOD. vì hầu hết các bãi chôn lấp đều không có mái che. hàm lượng chất hữu cơ không có khả năng phân huỷ sinh học chiếm tỷ lệ cao. (3) hệ số thấm của bãi rác đối với nước rác: độ rỗng xốp của bãi rác.Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www. Vấn đề này cần được tiếp tục nghiên cứu để nâng cao hiệu quả xử lý nước rác. nồng độ các chất ô nhiễm cao. (5) các khoáng chất. kích thước và thành phần vật liệu trong bãi rác. Nước rác khi có mưa ban đầu nồng độ các chất ô nhiễm cao.000mg/l.1. Thực tế cho thấy. 3. cần tính toán cả lưu lượng nước mưa và lưu lượng nước rác. . N. N-Nh3 8000mg/l. . phụ thuộc vào thời gian và cường độ mưa. Lưu lượng và nồng độ nước rác tươi Nước rác tươi thường có lưu lượng nhỏ.Đặc điểm thành phần và tính chất của nước rác 3. nước mưa do lưu lượng và tốc độ thấm lớn dễ cuốn trôi các thành phần khoáng chất. đối với các trạm xử lý nước rác hiện nay.NH3 và thành phần kim loại nặng cao. có thể gấp hàng trăm thậm chí tới hàng ngàn lần. nước rỉ rác sau khi xử lý sinh học thường có hàm lượng COD dao động trong khoảng 400-500 mg/l (chủ yếu là lượng COD trơ). Lưu lượng nước rác khi có mưa phụ thuộc vào nhiều yếu tố: (1) Thời gian và cường độ mưa.Nước rác phát sinh từ các bãi chôn lấp cũ. thành phần và tính chất loại nước rác này phụ thuộc vào thời gian đã đóng bãi. còn nước mưa đặc biệt là những khi có trận mưa lớn.2000mg/l). cấu tạo và chiều dày các lớp phủ trung gian. Hơn nữa do tính chất hoạt động thường xuyên cũng như tính đặc thù của bãi chôn lấp. Do đó. Sau đó. mức độ phân huỷ các thành phần hữu cơ trong bãi rác. vấn đề tách riêng lượng nước mưa ra khỏi nước rác là không thể. Kết quả nghiên cứu Trung tâm môi trường ECO (TP Hồ Chí Minh) cho thấy. cấu tạo các lớp chống thấm thành và đáy BCL. 4.…. BOD 8000mg/l. (6) cấu tạo và thông số kỹ thuật của bãi rác: chiều dày chôn lấp. Giải pháp quản lý nước rác đối với bãi chôn lấp CTR đang vận hành 4.com For evaluation only. Đối với các BCL đang hoạt động. đã đóng cửa hoặc ngừng hoạt động. lưu lượng này chưa được xem xét và tính toán một cách thấu đáo.2. Đối với BCL chất thải nguy hại . cũng như nghiên cứu sự thay đổi về lưu lượng. hàm lượng muối và các chất dễ hoà tan có trong bãi rác. nồng độ của nước rác khi có mưa. Lưu lượng nước rác . 3. Ví dụ: thành phần nước rỉ rác đầu vào ở Trạm xử lý nước rác Nam Sơn có các thông số ô nhiễm rất cao: COD 32.nước rác phát sinh từ các bãi chôn lấp đang hoạt động và vận hành.foxitsoftware. hàm lượng nitơ tổng rất lớn (có trường hợp lên đến 3. lưu lượng và nồng độ nước rác khi có mưa Lưu lượng nước mưa thường rất lớn so với nước rác. lớp phủ bề mặt. nồng độ các chất ô nhiễm có xu hướng giảm dần nếu trận mưa vẫn tiếp tục. Theo đặc điểm hoạt động của bãi chôn lấp: .1. các nhà thiết kế mới chỉ tính đến lưu lượng nước rỉ rác.

màng lọc). . (2) hệ thống thu gom và xử lý rác. (4) bậc 4. người ta thường dùng các bờ đất sét chia ô chôn lấp ra thành 2 hoặc 3 phần: phần đang chôn lấp và phần chưa chôn lấp. * Trạm xử lý nước rác Nam Sơn (Hà Nội) do công ty kỹ thuật SEEN thực hiện từ khâu thiết kế. Công nghệ xử lý nước rác phù hợp với điều kiện Việt Nam 5.com For evaluation only.lắng và lọc cát. được thu gom và thoát ra hệ thống thoát nước mưa hoặc nguồn tiếp nhận mà không cần phải xử lý. tiếp nhận cả nước mưa nước rác. vận chuyển đến trạm xử lý nước rác. xử lý sơ bộ. Chất lượng nước rác sau khi xử lý đạt tiêu chuẩn môi trường TCVN 5945-1995. Việc hạn chế lượng nước mưa thấm qua BCL sẽ làm giảm công suất TXL nước rác. Theo QCXDVN 1/2008. gây khó khăn và phức tạp cho quá trình xử lý nước rác. lắp đặt và đưa công trình vào vận hành từ 10/2005 đến nay. Đối với bãi chôn lấp CTR thông thường đang hoạt động Cần thiết kế 2 hệ thống thoát nước riêng: (1) hệ thống thu gom và thoát nước mưa. * Công nghệ xử lý nước rác tại Bãi chôn lấp CTR Gò cát (TP Hồ Chí Minh): Tại đây. xử lý đặc biệt (xử lý hoá lý để loại bỏ các thành phần kim loại nặng và các hợp chất hữu cơ khó phân huỷ). bãi chôn lấp chất thải nguy hại phải có mái che nhằm tránh nước mưa thâm nhập vào bãi rác. xây dựng. công nghệ xử lý nước rác có thành phần ô nhiễm cao được áp dụng phổ biến hiện nay là nước rác sau khi tập trung về bể chứa hoặc hồ chứa được xử lý theo phương pháp hoá lý (keo tụ.2. yếm khí và hiếu khí). (2) bậc 2: xử lý sinh học hiếu khí bùn hoạt tính (ASP) kết hợp với quá trình Nitrat hoá và khử Nitrate để giảm thiểu BOD và COD và Nitơ tổng. xử lý hoá lý và sau cùng là quá trình vi lọc và lọc nano. Trong các công nghệ được áp dụng. không gây khó khăn phức tạp cho quá trình xử lý. kỹ thuật compact và oxy hoá kín bảo đảm loại được >90% các chất khó phân huỷ sinh học với chế độ vận hành tự động hoàn toàn. hiệu quả xử lý đối với thành phần COD (>95%) và N-NH3 (>96%). hấp phụ. Từ đây nước thải được đưa qua tháp khử canxi. phần BCL chưa hoạt động chỉ tiếp nhận nước mưa chưa bị nhiễm bẩn. 4. Nhằm tách riêng lượng nước mưa.foxitsoftware.kết tủa . 5. công nghệ xử lý phải là sự kết hợp của các quá trình xử lý khác nhau quá trình xử lý sinh học. nước rác sẽ được thu gom. để đáp ứng tiêu chí xử lý nước rỉ rác đạt tiêu chuẩn loại B theo TCVN 5495-1995. Tại đây. xử lý bằng vi lọc và lọc nano. Ngăn trộn nhận nước thô và nước tuần hoàn từ bể UASB. nước rác được xử lý qua 4 bậc: (1) bậc 1: xử lý sơ bộ để loại bỏ canxi kết hợp xử lý sinh học kỵ khí bằng bể xử lý kỵ khí với dòng chảy ngược qua đệm bùn (bể phản ứng UASB). nước rác được xử lý qua nhiều bước: xử lý tự nhiên. công nghệ sinh học 1 bước xử lý nitơ/2 bể song song đem lại hiệu quả cao. nước rác.Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www. công suất thiết kế 500m3/ngày. Nước rác sau xử lý hoàn toàn đạt tiêu chuẩn môi trường TCVN 5945-1995.tạo bông . phương pháp hoá học (oxy hoá. Toàn bộ lượng nước mưa thấm qua bãi rác. trao đổi ion) và phương pháp vi sinh (xử lý sinh kỵ khí.1 Công nghệ xử lý nước rác tươi Nhìn chung. Phần BCL đang hoạt động có diện tích nhỏ. cung cấp thiết bị. kể cả lượng nước mưa thấm qua bãi rác bị nhiễm bẩn. Các nhà khoa học về công nghệ môi trường cho rằng. (3) bậc 3: xử lý hoá lý bằng keo tụ . xử lý sinh học.

thân thiện với môi trường. áp dụng thí điểm để xử lý nước rác BCL Đông Thạnh TP Hồ Chí Minh. Công nghệ sinh học: Xử lý hiếu khí nước rác tuần hoàn Nước rỉ rác có thành phần BOD. tạo ra một dòng chảy đứng đi qua lớp rác về bể chứa. Hiện nay công nghệ này đã được nghiên cứu và áp dụng tại Mỹ từ năm 2002 và sau đó áp dụng tại nhiều nước khác. ở Việt Nam đã có một số nhà máy xử lý nước rác có hệ thống xử lý được đầu tư quy mô công nghiệp.2. 5. bộ rễ một số cây thực vật như dầu mè. thành phần các chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) có thể làm giảm tới 70% và hầu như cũng không phát sinh mùi khó chịu. hệ thống thu gom và hồ điều hoà nước rỉ rác. nhân rộng mô hình để xử lý nước rác tại các bãi chôn lấp cũ. cỏ vetiver. hệ số thấm qua các lớp rác (đã nén. hạn chế sự sốc tải cho hệ thống xử lý. N-NH3 và thành phần kim loại nặng cao. Kết luận Thực trạng xử lý nước rác ở Việt Nam cho thấy. Mô hình này cần được nhân rộng để xử lý nước rác tại các BCL cũ. Một số chuyên gia cho rằng để xử lý nước rỉ rác đạt hiệu quả. không gây ô nhiễm môi trường.Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www. Công nghệ xử lý nước rác bằng cây thực vật tại các bãi chôn lấp cũ . Bể chứa lúc này được xem như bể cân bằng với thời gian lưu nước lâu. trong môi trường tự nhiên. COD. Tuy nhiên.foxitsoftware. cỏ vetiver. đáp ứng yêu cầu xử lý nước rác. Cù Huy Đấu .Xây dựng. 5. ngoài yếu tố công nghệ xử lý cần đặc biệt quan tâm đến lưu lượng và nồng độ của nước rác khi có mưa và không mưa. hệ số thấm qua lớp phủ trung gian và lớp phủ bề mặt của BCL.T/c Khoa học Kiến trúc . số 1/2010. TS. chưa nén). bảo vệ môi trường. ngoài yếu tố công nghệ xử lý cần đặc biệt quan tâm đến lưu lượng nước mưa và điều kiện tự nhiên. 70 . Do vậy có thể sử dụng công nghệ mới "Công nghệ sinh học: xử lý hiếu khí nước rác tuần hoàn" để xử lý nước rác tại các bãi rác cũ và mới ở Việt Nam. để xử lý nước rỉ rác đạt hiệu quả. cỏ voi và cỏ signal được TS Ngô Hoàng Văn (Hội Nước và Môi trường nước Liên hiệp các hội khoa học -kỹ thuật TP Hồ Chí Minh) nghiên cứu thành công. Do đó cần phải tạo ra lớp phủ trung gian bằng đất sét. tr. Phương pháp xử lý nước rỉ rác tại BCL cũ bằng các loại cây thực vật Phương pháp xử lý nước rỉ rác tại BCL cũ bằng các loại cây thực vật như dầu mè. cỏ voi và cỏ signal có khả năng đồng hoá và hấp thụ các chất gây ô nhiễm và phát triển trong điều kiện tự nhiên. lưu lượng nước rỉ rác. Kết quả nghiên cứu cho thấy. có thể áp dụng kết nghiên cứu này. Công nghệ sinh học: xử lý hiếu khí nước rác tuần hoàn là công nghệ mới. điều kiện khí hậu. Đây là phương pháp xử lý sinh học. là điều kiện thích hợp để ổn định nồng độ. nguồn nước rỉ rác đậm đặc có nồng độ các chất ô nhiễm cao sau khi được pha loãng với tỷ lệ 10%. nước rác.com For evaluation only.3. hiện đại để xử lý nước rác tươi. Hiệu quả xử lý của công nghệ này cao.công nghệ sinh học xử lý nước rác trong điều kiện tự nhiên. đang gây ô nhiễm môi trường ở nước ta. Nước rác sau xử lý có hàm lượng các chất ô nhiễm như: BOD. Theo đánh giá của các chuyên gia.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful