Yarıiletkenler

Çekirdek Atom Elektronlar

Nükleer fizik

Madde

Manyetik özellikler Madde içindeki davranışı Optik özellikler

Elektriksel özellikler

Yarıiletken
İletken Yalıtkan

sıvı ve gazlara göre daha iyi iletkendir.İletkenlerin başlıca özellikleri Elektrik akımını iyi bir şekilde iletirler. altın ve gümüşe göre biraz daha kötü iletken olmasına rağmen. Atomlarında 2 ve 3 valans elektronu olan demir (2 dış elektronlu) ve alüminyum (3 dış elektronlu) iyi birer iletken olmamasına rağmen. Metaller de. ucuz ve bol olduğundan. ışık ve elektriksel etki gibi dış etkiler altında kolaylıkla iletkenlik bandına geçerler. Metaller. Atomları 1 valans elektronlu olan metaller. Bakır tam saf olarak elde edilmediğinden. Isı. . en çok kullanılan metaldir. gümüş. Atomların valans bandındaki elektronlar zayıf bağlıdır. Buna örnek olarak. iyi iletkendir. iyi iletken ve kötü iletken olarak kendi aralarında gruplara ayrılır. Dış yörüngedeki elektronlara Valans Elektron denir. ucuz ve bol olduğu için geçmiş yıllarda kablo olarak kullanılmıştır. bakır gösterilebilir. altın.

mika. . Elektronları atomlarına sıkı olarak bağlıdır. kauçuk. lastik ve plastik maddeler gösterilebilir. kağıt. Bu maddelerin dış yörüngedeki elektron sayıları 8 ve 8 'e yakın sayıda olduğundan atomdan uzaklaştırılmaları zor olmaktadır. Bunlara örnek olarak cam.Yalıtkanlar Elektrik akımını iletmeyen maddelerdir.

dış etki kalkınca elektronlar tekrar atomlarına dönerler. Ancak ısı. içlerine bazı özel maddeler katılarak ta iletkenlikleri arttırılmaktadır. etkisi ve gerilim uygulanması ile belirli oranda iletken hale geçirildiği gibi. Normal halde yalıtkandırlar. yukarıda belirtildiği gibi ısı. Elektroniğin iki temel elemanı olan diyot ve transistörlerin üretiminde kullanılan germanyum (Ge) ve silikon (Si) yarı iletkenleri gelecek bölümde daha geniş olarak incelenecektir. Bu tür yarı iletkenler. Yarı iletkenler kristal yapıya sahiptirler.Yarıiletkenler İletkenlik bakımından iletkenler ile yalıtkanlar arasında yer alırlar. Tabiatta basit eleman halinde bulunduğu gibi laboratuarda bileşik eleman halinde de elde edilir. Bu şekilde iletkenlik özelliği kazanması geçici olup. . ışık ve magnetik etki altında bırakıldığında veya gerilim uygulandığında bir miktar valans elektronu serbest hale geçer. ışık. yani iletkenlik özelliği kazanır. Katkı maddeleriyle iletkenlikleri arttırılan yarı iletkenlerin elektronikte ayrı bir yeri vardır.

önemi Günümüz elektronik teknolojisi . sıcaklık ve manyetik alan gibi bir dış etki ile iletken hale gelen malzemelere yarıiletken denir.Yarıiletkenlik nedir Normalde yalıtkan özellik gösteren bir malzemenin ışık.

.

.

.

Dört bağ yapması kararlı bir yapı gösterdiği anlamına gelir .Yarıiletkenlerde en temel özellik atomların 4 bağ yapmasıdır.

Doğada madde üç halde bulunur Sıvı Gaz Tane sınırları Tek Kristal Katı Poli-kristal Amorf (cam) Tek Kristal .

Kristal Yapı İki boyutlu Birim Hücre Örgü Noktaları Üç boyutlu  r  pa  qb  sc .

Temel Kristal yapı tipleri Örgü içerisinde bir atomun 1/8 i kalır Örgüde toplam 1 atom Örgüde toplam 2 atom Örgüde toplam 4 atom Basit Kübik Hacim merkezli kübik Yüzey merkezli kübik N  Niç  N yüz 2 N köse  8 .

Soru: Yüzey merkezli kübik bir örgüde. Birim Hacimdeki atom sayısını bulunuz . örgü parametresi 5x10-8 cm dir.

.

mol-1 Birim hücre hacmi==(2.02x1023 atom/g.866x10-10 m) olan hacim merkezli kübik (bcc) demir metalinin yoğunluğunu hesaplayınız.866x10-10)3=23.870 Mg m-3 dir .Yoğunluk Bir metalin teorik yoğunluğu. kristal yapısının özellikleri kullanılarak hesaplanabilir.85 g. Genel formül Yogunluk   (atom/hücre)(her bir atomun atomik kütlesi) (birim hücre hacmi)(Avogadro sayıayı Örnek: Örgü parametresi 2.mol Bu maddenin deneysel yoğunluğu 7. Atom/hücre=2 Atomik kütle=55.866 Å (2.54x10-30 m3/hücre Avogadro sayısı NA=6.

Örnek NaCl z Na Cl y x Na Cl 000 111 222 11 0 22 1 1 0 2 2 1 0 0 2 0 11 22 1 00 2 1 00 2 .

4B grubu bir element olması Si nin 4 bağ yapması anlamına gelir Germenyum da 4B grubu bir elementtir ve Si ile aynı kristal yapı gösterir Bu elementlerin kristal yapısı elmas kristal yapısındadır Tetrahedral .Yarıiletkenlerin Kristal Yapısı En genel yarıiletken malzeme Silisyumdur.

Birim Örgüdeki atom sayısını bulunuz ? x x x x x x x x x Ge için a=5.Örnek Si ve Ge için Elmas kristal yapısında kristallendiği bilinmektedir.43095 Angstrom=5.64613 10-8cm x Aynı zamanda bu malzemelerin yoğunluğunu hesaplayınız Si için a=5.43095 10-8cm N  Niç  N yüz 2 N köse  8 Niç=4 Nyüz=6 Nköşe=8 N  4 6 / 28/ 8  8 .64613 Angstrom=5.

Yogunluk   (atom/hücre)(her bir atomun atomik kütlesi) (birim hücre hacmi)  Si (8)(28.66 1024gr)   5.357 g / cm3 (5.66 1024gr)   2.328 g / cm3 (5.43095 108 )3 Deneysel değer 2.329 g/cm3 Ge (8)(72.323 g/cm3 .611.64613 108 )3 Deneysel değer 5.0855 1.

Zincblende yapısı Bu yapının elmas yapısından tek farkı iki atomlu olmasıdır ve iki atomlu Yarıiletkenlerde gözlenir. As Ga .

CdSe. GaN. ZnO. AlN . α-SiC. CdS.Wurtzite yapısı Hexagonal kristal yapıdadır. Bu yapı hacimsel malzemelerden Daha çok nano yapılı kristallerde Ortaya çıkar AgI.

Birim örgüdeki atom sayısı N  Niç  N yüz 2 N köse  8 Ödev ???? .

Ödev .Rock Structure yapısı Bazı yarıiletkenler kaya tuzu yapısındadır.

9362 6.82.189.185 5.420 a=3.64613 5.8686 6.48920 a=3.6533 a=3.086.0584 5.0959 6.Element or Compound Type Name Crystal Structure Lattice Constant at 300 K (Å) C Ge Si Sn SiC AlAs AlP AlSb BN BP a GaN GaP GaSb InAs InP InSb CdS CdS CdSe CdTe ZnO ZnS ZnS PbS PbTe Element Element Element Element IV-IV III-V III-V III-V III-V III-V III-V III-V III-V III-V III-V III-V III-V II-VI II-VI II-VI II-VI II-VI II-VI II-VI IV-VI IV-VI Carbon (Diamond) Germanium Silicon Grey Tin Silicon carbide Aluminum arsenide Aluminum phosphide Aluminum antimonide Boron nitride Boron phosphide Gallium arsenide Gallium nitride Gallium phosphide Gallium antimonide Indium arsenide Indium phosphide Indium antimonide Cadmium sulfide Cadmium sulfide Cadmium selenide Cadmium telluride Zinc oxide Zinc sulfide Zinc sulfide Lead sulfide Lead telluride Diamond Diamond Diamond Diamond Wurtzite Zincblende Zincblende Zincblende Zincblende Zincblende Zincblende Wurtzite Zincblende Zincblende Zincblende Zincblende Zincblende Zincblende Wurtzite Zincblende Zincblende Rock Salt Zincblende Wurtzite Rock Salt Rock Salt 3.6150 4.756 6. c=15.160.580 5.8320 a=4.4620 .6605 5.4794 5.5380 5.4510 6.56683 5. c=6.482 4.117 5.43095 6.1355 3. c=6.4512 6. c=5.050 6.26 5.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful