P. 1
nargilichocageldiyev

nargilichocageldiyev

|Views: 35|Likes:
Published by Yusup Babajanov

More info:

Published by: Yusup Babajanov on Jan 07, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/07/2012

pdf

text

original

Nargılıç Hocageldiyev

(Acal, 1936 )

Acal vilayetinin Babacayhan ilçesinin Çaşgın (şimdiki Akvekil) köyünde doğmuştur. 1958 yılında Türkmen Devlet Üniversitesinin Filoloji Fakültesi'ni bitirmiştir. "Edebiyat ve Sanat" gazetesinde, "Sovyet Edebiyatı" dergisinde edebi eleman, bölüm müdürü, mesul sekreteri, baş redaktör muavini olarak çalışmıştır.

Nâsir, eleştirmen ve mütercimdir. Harayım Döndi (Yardımım Döndü), Söygi (Sevgi), "Ahmır (Teessüf) povestlerinin; Ene (Ana), "Bağışla Yarım" ve "Gülle Değen Sünbüller" manzum hikayelerinin yazarıdır. Son yıllarda Göktcpe savaşı konusunu çalışmaktadır. Ayrıca hikayeler külliyatını çıkarmıştır. Şimdilerde "Göktepe" romanı üzerinde çalışmaktadır.

GOCA / İHTİYAR
-Hekaya- / (Hikaye)

Baharın güneşlice günüdi.Ganlı bazarı sovlan Gökdepe galası derdini içine urup,yer bağırtlap yatırdı. İndi hiç kim onun gussasmı eğsip, derdine em edip bilmez. Hiç kim onun gana eylenen gövresine gop berip,garısına galdırıp bilmez. Ol, hamrak ene yalı, divarlarının astında galan perzentlerini bağrına basıp yatışma kem-kemden yere siner gider. Peleğin çarhı başını arşa direp oturan belentbelent dağları üvep, talhan edyerke, onun yanında toprak galanın neme manısıbar?.. Yöne tekeler onı toprakdan salınandılar, inamdan, buysançdan, ar-namısdan bina edipdiler. Yurdun ikbalini, il-günün ikbalini sona manıpdılar. Ol galanı alıp bilcek güyç bolmadı deldi.

Baharın güneşlice bir günüydü. Kanlı pazarı başından savan Göktepe kalesi, derdini içine gömüp, yeri kucaklayarak yatıyordu. Şimdi, hiç kimse onun kaygısını azaltıp derdine çare bulamaz. Hiç kimse, kana bulanan gövdesine destek verip onu dizleri üstüne kaldıramaz. O, şefkatli bir ana gibi, duvarlarının altında kalan evlatlarını bağrına basıp yatarken gitgide yere sinip gidiyor. Feleğin çarkı, başını gökyüzüne dayamış yüce dağlan bile öğütüp toz toprak ederken, bütün bunların yanında toprak kalenin ne anlamı var? Ancak, Tekeler onu topraktan yapmamışlardı. İnançtan, şereften ve ar-namustan bina etmişlerdi. Yurdun geleceğini, halkın yararını buna bağlamışlardı. O kaleyi alabilecek bir güç olmamalıydı.

Ara ara. Generalin düşüncelerim bölmekten çekinirmiş gibi. Göktepe kalesi sarsılmamalıydı. Onu Peterburg'da Başkarargah'ta savunma bakanlığı kürsüsü bekliyordu. Rus-Japon savaşı ve ikinci dünya savaşının cepheleri Türkistan'ın genel valisinin kürsüsünü daha öne getirdi. . Bu kez buralara vedalaşmak için gelmişti. yere sinipbaryardı. Şimdi ise Tekelerin inancına. Onun oy-pikirlerine pesgel bermeğe çekinyen yalı. Düşmanların bolsa bu gala gözleri düşende dızları sandırayardı.Merkev dağı. bu kaleye gözleri düşünce dizleri zangır zangır titrerdi. Ol ikinci yanvarda Gökdepe galasının partladılan yeri hem Kuropatkinin kolonnasının eyelen pozitsiyasındadı. General Kuropatkin Ahalm basılıp alınmağına. Zakaspin'in komutanlığını yapmaktadır. Ocağın on yedisinde ahalisi göç etmiş olan Aşgabat köyünü ele geçiren de Kuropatkin'in birliği idi. dökülen insan kanından nem alarak yere çöküyordu. boş hanlap yatan Aşgabat obasını eyelenem Kuropatkinin kolonnasıdı. gemrilip-gedilip. General Kuropatkin. özlerinin sonra Petruseviçin bağı diyip at beren yerini görmen gitse. birnemc gapdallabrak süryerdi. ara beş-on edim salıp gelyen bolsa dilmacıdı. Skobelev'in birliğine yardım etmek için Türkistan'dan harekete geçirildi. Ol yere galanın daşmdan gönülep gitmeğem bolyardı. manlay derine cylenip bina edilen bu gala dökülen insan ganmdan zey tapıp. Galanın içi gök ota basırılıp otırdı. Ol kete-kete beyik imperiyanın hut özi tarapından yöredilyen bu künceğine aylanıp göryerdi. penadı. Göktepe kalesinin kuzeydoğu tarafındaydı. Oraya kalenin dışından yönelik gitmek de mümkündü. kendilerinin daha sonra Petruseviç'in bağı diye adlandırdıkları yeri görmeden giderse yüreği rahat etmeyecekti. Özüne ulı şöhrat getiren Gökdepe söveşinin bolan yerlerine aylanıp görmek üçin yörite gelipdi. Onun kolonnası Skobelevin otryadına goldav bermek üçin Türküstandan yörite iberilipdi. yanından sürüyordu. Şol ganlı söveşin cikme-cikliklerin yatlamalar elginden yene bir gezek geçirmek isledi. birkaç yıldır. Güneş. kuşluk vaktine erince kalenin öndeki ana kapısından giren iki atlı. Cümmi kalesi. Ahal'ın basılıp alınmasına. Bu yüzden de. Oların önünden gelyeni Zakaspinin naçal'niği general Aleksey Nikolayeviç Kuropatkindi. özellikle de Göktepe kalesinin düşürülmesine katkıda bulunan esas Rus komutanlarından biridir. Tomur tomur açılıp duran çiçekli yerler. Kalenin içi yeşil otla dolup taşmıştı. On yedinci yanvarda ilatı göçüp. Ona Peterburgda Başştabın çayında harbi ministrin kürsüsi garaşyardı. Düşmanların ise. yöne Gökdepe galası sarsmalı deldi. İndi bolsa birneçe yıl beri ol Zkaspinin naçal'niğidi. gövnüne cay bolcak deldi. Yöne Kuropatkin galanın içi bilen gitmeyi yüreğine düvdi. Öz rayatlarının yaşayşı bilen tanışyardı. gayrakı derveze tarap uğradı. Erek dağı sarssa sarsmalıdı. Kendi idaresi altındakilerinin yaşayışla tanışıyordu. general işaret ettiğinde zor durumda kalmamak için atını doğru onun izinden değil de. Kalenin yassı ve kalın duvarları onu koruyanlar için sarsılmaz bir dayanak ve sığmaktı. İndi bolsa tekelerin inamına. Ocağm ikisinde. Galanın yası hem belent divarları onı goraycılar üçin sarsmaz arkadayançdı. alınterine karışıp inşa edilen bu kale. Sonun üçinem ol söveşcen eğindeşi general Petruseviçin ölen yerini. Kendi kendine buralarla vedalaşıp gidiyordu. Tercüman. beş on adım aralıkla gelen kişi ise tercümandı. General Aleksey Nikolayeviç Kuropatkin'di. Kanlı savaşın ayrıntılarını hatıra süzgecinden bir kez daha geçirmek istedi. Fakat. atlarını doğru sürüp arka kapı tarafına yöneldi. Gün ulı guşluğa galanda galanın ilerki dörvezesinden giren iki sanı atlı atlarını gezerine sürüp.Cümmi galanı. Cümmi gala Göktepe galasının gara görnüm gündoğar-gayra gabadındadı. Onun birliği. Kuropatkin.ol beyle bir ösgün bolmanson. O yine de buralara gelip göreceklerinden habersizdi. Göktepe kalesinin yanlan yeri de Kuropatkin'in birliğinin eline geçmiş durumdaydı. ona düşen seher çı gurapdı. Öz yanından bu yerler bilen ömürlik hoşlaşıp gidyerdi. silah arkadaşı general Petruseviç'in öldüğü yeri -Cümmi kalesini-. Bu gözek bolsa ol bu yerler bilen hoşlaşmak üçin gelipdi. Kete-kete kovsarlap ösyen aram şemala otların Merköv ve Erek dağları bile sarsılabilirdi ancak. Ancak. O. Ors-yapon urşunm. atını göni onun ızmdan del-de. Dilmaç general sehel ışarat etdiği alkımına dikilip barar yalı. uzun olmadıkları için onlara inen seher çiği kurumuştu. Önden gelen kişi. ikinci cahan urşunm frontları. hususanam. Zakaspin'in komutanı. Türküstanm generalgubernatormın kürsüsi entek öndedi. Gökdepe galasının boyun eğdirilmeğine gatnaşan esası ors ofitserlerinin biridi.kalenin içinden gitmeyi yeğledi. büyük imparatorluğun kendisi tarafından yönetilen bu bölgesine dönüyordu. Kendisine büyük şöhret kazandıran Göktepe savaşının geçtiği yerleri dolaşıp gezmek için gelmişti. Ol yene-dc bu yerlere gelip görcekdiğinden bihabardı.

Bu yatlama ors yarağının misilsiz gudratının nişanı hükmünde kuropatkinin kalbında üytgeşik bir buysançlı duygı oyardı. Bütün dünye yüzünnde ors imperiyasının ağalığını berkara etmek payı ona düşdi. Aleksandır Makedonski. "Vahşiler kiminle oyun ettiklerini bilmediler" deyip Tekelerin cahilliğine içinden güldü. Fakat. Onson Kuropatkin bilen deneşdirenindc Makedonskiy kimmiş?. Güçlü sağanak gelince akışkan suyun yılan gibi bükülüp akıverişi gibi. Aleksandr Makedonskiy basıp alan yerlerinde hökman seher gurdurar eken. sözün gerçek anlamında. Bütün dünya yüzünde Rus imparatorluğunun üstünlüğünü pekiştirme payı ona düştü. ine şu Türkmenistanda hem İsgcnder diyen oba bar.Şol günem galanın içi dökülen gandan yana bessc-besse bolup durdı. insan gani hem köp dökülende. Kuropatkin üstüstüne peyis bolup yatan cesetlerden sırağan alganın keğerde-keğerde birleşip. savaş bakanının makamını ele geçirmek için neler yapmadı ki? Skobelev'in çalışıp çabalayıp elde edemediği makam ona nasip oldu. insan kanını su gibi akıttıran yenilmez ordunun başkomutanıdır. Şimdi o... Savaş bakanıdır. Skobelev. Onun adını göteryen seherlere. Ol hem özüni gurucı hasaplayardı. bundan önce kendisini onunla aynı sıraya koymadıysa bile kendisinde Makedonski'ye mahsus özellikleri buluyordu. kusuru varmış? O. işgal ettiği yerlerde fermanla şehir kurdururmuş. Onun Makedonski'den ne eksiği. Kuropatkin. esli yere baryança akıp yatanını hem görüpdi. Bu anı. tekelerin nadanlığına içini güldürdi. Aleksandır Makedonski hakkındaki düşüncesi ona değişik bir hava uyandırdı. İn berkisi. Onun adını vahşi Türkmenler unutmamışlardır. Makedonski'nin işgal ettiği yerleri de Rus imparatorluğuna bağımlı kılmak onun payına düştü. hammadde kaynağı haline getirmek için elinden . Skobelevk'in bitiremediği işlerini şimdi o bitirmelidir. özünden Makedonske mahsus bolan kebir hesiyetleri tapyardı. özini Makedonskiy bilen denep gördi. aksine onun kanında olan benzerliklerdir. Özem ol hesiyetler onun Makedonske menzecek bolup azara galip yörmeğinin neticesi deldi. Zakaspin vilayetinin komutanı olarak çalıştığı dönemde ülkeyi imparatorluğun stratejik dayanağı. Kuropatkin'in kalbinde olağanüstü bir gurur uyandırdı. Makedonski hakkındaki düşüncesi kafasına rastgele gelmemişti. onun Makedonski'ye benzemeye çalışması neticesinde olan şeyler değil. İndi bolsa ol sözün göni manısında insan ganini su kimin akdırıp bilyen önilmez govşmm baş serkerdesi. Ol mundan ozal özüni Makedonskiy bilen döneşdirip. Oymur-oymur açılıp oturan gülelekli yerler Kuropatkine şol govgalı güni yatlatdı. Makedonski'nin işgal ettiği yerlerden daha geniş bir imparatorluğun komutanıdır.k işlerinem indi ol bitirmeli. En bariz olarak işte.. Ondan sonra Kuropatkin ile kıyaslanınca Makedonski de kim oluyormuş?. insan kanı da çok döküldüğünde toprağa karışmadan akıveriyordu. Onun Makedonskiden nemekemi barmış? Ol Makedonskinin basıp alan ehli yerlerindenem gin imperiyanın başserkerdesi. Makedonskinin basıp alan yerlerini hem ors imperiyasına bakna etmek onın onayına düşdi ahırı. Kuropatkin ol imperiyanın has-da ginelde. obalara dünyenin köp küncünde gabat gelmek bolyar. toprağa sinip yetişmen ıkıberer eken. O da kendisini bir kurucu olarak görüyordu. şu Türkistan'da da İskender adlı bir köy var. çiğ mal çeşmesine övürmek üçin elinde barını edipdi. Harbi ministir. Onun adını bağşı türkmenlerem unutmandırlar. köylere dünyanın pek çok köşesinde rast gelmek mümkündür. aralarında nehilidir menzeşlik tapdı. o imparatorluğu daha da genişletecek. Onun adını taşıyan şehirlere. Sukobelevin bitirip bilmed. O gün de kalenin içi dökülen kandan alaca bulaca olmuştu. Rus silahının misilsiz kudretinin nişanı hükmünde. Böylesi çok büyük bir imparatorluğu kurmak Aleksandır Makedonsi'ye* dahi nasip olmamıştı. üst üste yığılıp yatan cesetlerden sızan al kanın yer yer birleşip menzile kadar akıp gittiğini görmüştü. Özüni * Makedonyalı iskender Kuropatkin'e o kavgalı günü hatırlattı. Güçli çapga gelende. ürgün çeğeninem yüzünden suvun yılanyalı tovlancırap akıberişi yalı. Aleksandır Makedonskiy hakdaki pikir onda nehilidir bir üytgeşik badıhovalık döretti. "Vahşılar kim bilen oyun edycnini bilmediler " diyip. Kuropatkin. Harbi ministirin kürsisini eğelemek üçin Sukobelev nemeler etmendi? Sukobelevin ot-elek bolup eğelep bilmedik kürsisi ona nesip etti. bu özellikler. onun bilen bir hatarda goyup görmediğem bolsa. Beyle eğirt ulı imperiyanı döretmek Aleksandır Makedonske hem basardan deldir. Makedonskiy hakdaki pikir onun kellesine tötenden gelmendi.yüzi çalaca tolkun atıp gityerdi. Kendisini Makedonsi ile denk görerek aralarında bir benzerlik buldu. Zakaspi velayatının naçal'niği bolup işlen dövründe ülkeni imperiyanın strateğik dayancına. onun garımda bar hesiyetdi. O.

İşte yenilmez. Her şey onun gözünün önünde olmuştu. Çapulculuk gibi vahşice bir durumdan vazgeçmenin kendisi. Yöne Kuropatkin bu oylanmasında nemedir bir zadın yetmeyendiğini. büyük bir imparatorluğa hizmet ediyordu. aklının yetmediği bir noktanın kaldığını bütün benliğiyle seziyordu. şeyle eşger görnüp duran zatdı. Udmurtlar ve diğerleri gibi büyük imparatorluğun tebaası olurlar diye düşünüyordu. Bu şeylerin hepsi. Tekelerin zulümle boyun eğdirilişinin sebebi ise Tekelerin kendisine bağlıyordu. yarın ise bütün yeryüzüne hakimiyet kuracak olan büyük imparatorluk neresi. çuvaşlar. Böyle olunca da bu şeyler vahşi Türkmenlerin de menfaatlerineydi. Oların bolşum adatı zat. Fakat onun düşüncesi Skobelev ve Grodekov gibi zalim. O.. Olar eyyem kesekilerin günde-gunaşakı talançılıklı çozuşlarmdan dındılar. Kendisiyle Skobelev ve Grodekov arasında fark buluyordu. başgırtlar. Cahil. öncelikle imparatorluğun geleceği için yapılıyordu. ganhor bolmasa-da. Grodekov yalı zalim. köçelerin. Batı Türkmenleri ile Ahal Tekeleri. beş evlinin başını bir araya getiremeyen. Rus-yerli mektepleri de açmıştı. Ol Aşgabadı sehere övrüpdi. Ahalin nehili zalimlik bilen basılıp alnandığmı Kuropatkin inden sorap bilmeli deldi. O. kan içici olmasa da. oları zalımlıkda ayıplamak pikirindencm daşdadı. Kendisini.. seyil bağlarının. udmurtlar ve beylekiler yalı bcyik imperiyanın rayatı bolup galar diyip pikir edyerdi. sahavatlı garayşı hasap edyerdi. vahşi Tekeler. Bunlar kiminle boş ölçüştüklerini bilmediler. meydanların. Alamançılık yalı vağşıyana gılıkdan saplanmağın özi buların vağşılıkdan tsivilizatsiyalı halka övrülip başlandığını anlatmayarmı neme? Bu işin başında bolsa onun özi durupdı. Bunlar da Tatarlar. Bular kim bilen darkaş guryanma düşünmediler. vahşi halkın görülüp işitilmedik bir kahramanlık. Çuvaşlar. bu vahşi ülkeye medeniyet getiren bir kişi olarak görürdü. Hemme zat onun gözünin alnında bolup geçipdi. Ors-yerli mekdepleri açıpdı. imperiyanın sıyasatından gelip çıkyan zat hasaplayardı. Göktepe'de Rus silahının gücünü gösteren bir müze kurdurmuştu. Aşkabat'ı şehre çevirmiş parkların. onları zalimlikle suçlamanın dışındaydı. Dünyanın iki kıtasını kaplayan. Bu öyle açık ve aşikar bir şeydi. tsivilizatsiyalı adamın ıza galak halka geçirimli.. Türkmenlere bakış açısını. saldırganın vahşi halkı iğrenç gören bakışının dışında tutuyor ve medeni adamın geri halka müsamahalı. Gökdepede ors yarağının kuvvatmı beyan edyen muzey gurdurıpdı. Bunun tek bir sebebi var.Hut özüne gezek gelende velin. beş öylüsinin başını birikdirip bilmen. imparatorluğun bir vilayetini oluştururlar. aman soramağın dercğine bular özlerini şeyle akmaklık bilen gırğına berdilerke? Beyle etmeği gurhanam doğrı hasaplanoğa?. Grodekov bilen arada tapavut goyyardı. Ahal'ın nasıl acımasız bir saldırıya maruz kalıp alındığını Kuropatkin halktan sorup öğrenmiş değildir. Onlar. Bularam edil tatarlar. Günbatar türkmcnleri bilen Ahal tekeleri imperiyanın bir velayatını düzleyer. imparatorluğun siyasetinden kaynaklanıyordu. Munun yekece sebebi bar. Kim bilyer. Şeyle bolanda neme. gözel imara tların bin yadını tutupdı. bu zatlar vağşıyana türkmenlerinem peydasına ahırı. ertirki gün bolsa bütün yer sarına hökmürovanlık etcek beyik imperiya nire.tahta kalede yaşayan vahşi tayfacık neresi? Neden büyük bir gücün önünde diz çökmek ve bağışlanmayı istemek yerine kendilerini böyle bir ahmaklıkla kırgına uğrattılar ki? Böyle yapmayı Kur'an da doğru bulmuyor. Onların oluş sebebi. cömert davranması şeklinde biçimlendiriyordu. bir vagtlar tekelerin ncberesi om minnctdarlık bilen yatlar. sokakların. Dünyenin iki kontinentini tutup oturan. Alamançılar. bunların vahşilik ve ilkellikten medeni halka dönmeye başladığım anlatmıyor mu? Bu işin başında ise Kendisi vardı. nehilidir bir akü yetirip bolmacak zadın bardığmı on iki sünni bilen geleni yapmıştı. Bu zatları hcmmesi ilki bilen imperiyanın behbidi üçin edilycrdi. Nadanlık! Bu şeyle aç-açan.bu vağşıyana ülke tsivilizatsiyanı ornaşdırıcı sayyardı. ol Skobelev bilen. mertlik . bir vakitler Tekelerin nesilleri onu minnettarlık ile anar. Mana düyşmez vağşı tekeler. O. meydançaların. Ol beyik imperiya hızmat edyerdi. o da cahilliktir. hatap galasında yaşap yören vağşı taypacık nire? Neme üçin beyik güycün önünde dıza çökmeğin dörcğine. Vagşılar. Fakat Kuropatkin. neticede yabancıların günlük ve günaşırı talancı baskınlarını savuşturdular. ısrarcılık. Başkurtlar. Kim bilir. Tekelerin şeyle zalimlik bilen boyun eğdirilişinin sebebinibolsa ol tekelerin özünden göryerdi. kalenin tepesinde gururla duruyordu. Ol türkmenlere bolan garayışmı basıbahcınm vağşıyana halka bolan yiğrençli garayşı hasap etmen. Yöne onun zannı Skobelev yalı. güzel binaların temellerini atmıştı. Galanın günorta dcrvezesinin ağzında uruşda ölen ors ofitselerine hem soldatlarına gurduran yadıgerliği galanın yokarsında hovalanıp otırdı. Kalenin güney kapısının ağzındaki savaşta ölen Rus subay ve neferlerinin şerefine ve hatırasına diktirdiği anıtlar.

Tepenin güneş gören tarafında bir adamın varlığını gördü. bugünkü çapuldan başka bir şeyi bilmeyen vahşi Türkmenler ise bir başkadır. bizim zamanımızdan çok önce. Ol dine yekece zadı nazardan salyardı. Kcseki basıbahcıların dınuvsız çozuşları eyerarh şeyle güne düşendiklerindenem habarlıdı. vagşı halkın görüp-cşidilmcdik gahnmançılık. Kuro patkin üçin ol so ğa r c oğ ap ta la p edyen soğar deldi-de. Türkmenin tanhı bilen şu gününin arasındaki bağlanışığı görenokdı. Türkmenlerin tarihinden haberdardı. Sakalı. başı buz bağlayan bir dağ gibi duruyordu. Kendisini Makedonski'ye. Ol ya-ha pikir bimarlığında Kuropatkin da ğının gelenini duymadı. Ol possunım yasgmean alıp. Bir zamanlar imparatorluk kuran Türkmenler bir başkaydı. Alnının sol bölgesinde çapraz çift yara izi vardı. köleğe bereyse. Dine Kuropatkinin dilmacı türkmençelep salam be renden son. Dinlitepe'nin karşısına geldiğini fark etmedi. bu dayav kişi başı burcı bağlan gaya çalım edyerdi.Beyle pikirlerin kellesine nirelerden gelip yörenine özi hem gön galdı. ya-da duysa-da. Hhezir golayrağına barıp. İn ve cinin top oynadığı bu boş kalede bu adamın ne aradığına akıl erdiremedi. Kürkünü yatak yapıp onun içinde dirseğini yere verip yatıyordu. D e p e n in g ü n e y in d e g ü n ü n ç o ğ u n a m e y mirep. Fakat. Ahal basılıp alnandan hem Zakaspe naçal'nik bel-lenenden son bolsa ol türkmenin tanhı bilen yö-rite gızıklanıpdı. onun bu soruların cevabını bulmak için düşünmeye gerçekten hiç zamanı olmadı. bu günki alamandan başga zadı bilmeyen vağşı türkmenlerem bir başgadı. Kuropatkin'in tercümanı Türkmence konuşarak selam verdikten sonra kızıl damarları çizgi çizgi olan gözlerini yarım yamalak açtı. asırda yaşamış olan bir filozoftur-. Düşünceleri ile meşgul olan Kuropatkin. Nadan. 4. Yöne hiç vağtım onun bu sorağm coğabmı tapcak bolup çmlakay oylanan vagtı yo k dı. tutan'yerlilik. At üstünden gocanın bolşunı üns bilen sınlap oturan Kuropatkinin yadına yene-de Aleksandr Makedonskiy düşdi. bu tür sorulan kendisine pek çok kez sormuştu. Depenin güneyinde bir adamın baryadığını gördi. ancak bir tek şeyi anlamlandıramıyordu. ihtiyarı ise Diojen Sinopski'ye benzetti. Böyle düşüncelerin kafasına nereden geldiğine kendisi de şaştı. Tercümana ihtiyarla konuşmak istediğini söylemesini emretti. Şimdi yakınma varıp gölge etse bu ihtiyar da Diojen gibi. Atının dizginini ona doğru çevirdi. hayran galip anırsma yetip bilmezlikden döreyen sorağdı.gızıl damarları darav-darav bolup duran gözlerini hayallık bilen açdı. seksen yaşlarında ihtiyar bir adamdı. bu goca hem Dioğcn yalı. Dilmacına goca bilen gürleşmek isleyendiğini aytmağı buyurdu . Kuropatkin. Atını yavaşça mahmuzlayıp ihtiyarın ayak ucuna dolaştığını farketmeden kaldı. O. başındaki silkme telpeği hem covur ak bolanson. At üstünden ihtiyarı dikkatli bir şekilde gözleyen Kuropatkin'in aklına yine Aleksandır Makedonski düştü.. Bir vağtlar imperiya eyelik eden türkmenler bir başgadı. Tercüman: duyman galch. sehelçecik tisginmedem. bilgeşyin ehmiyet bermedi. çışanp yatan seğsen yaşlarındaki aksagal gocadı. gölge etme diyecek gibi geldi. Atının cılavmı ona tarap burdı. . Düşünceye daldığı için Kuropatkin'in gelişini dahi duymadı. Kuropatkin için bu soru cevap gerektiren bir soru değil de. Öz oy-pikirleri bilen gümra bolup baryan Kuropatkin Dinlidepcnin duşuna yetenini duyman galdı. înler sineksiz bu boş galada ol adamın neme işinin bardığına akıl yetirip bilmedi. Ancak. mertlik görkezmeğini neme bilen düşündirip bolar? Bu zatları köre-kör fanatizmin neticesi hasaplamak doğrumıka? " Kuropatkin beyle sovalları özüne telim gezek berip görüpdi.onun içinde tirseğini yere berip yatırdı. Türkmenlerin Ruslardan daha büyük imparatorluklar kurduklarını da biliyordu. Özüni Makedonske. köleğe berme diyecek yalı göründi. Yabancı akıncıların aralıksız akınlarının zoruyla böyle bir hale düştüklerinden de haberdardı. Onun sakgal-murtı hem.Kuropatkin türkmenlerin tarıhından habarlıdı. Ol türkmenlerin orslara göre has irrek uh imperiyalara eyelik edendiklcrindcnem habarlıdı. Ahal basılıp alındıktan ve Zakaspi'ye komutan olduktan sonra Türkmenlerin tarihi ile ilgilene gelmişti. gocanı bolsa Dioğen Sinopskc menzetdi/Dioğen Sinopskiy bizin eyyamımızdan önki IV asırda yaşap geçen filosof/.sızyardı. Türkmenin tarihi ile bugünün arasındaki bağlantıyı görmüyordu. duyduysa bile bir anlık dahi olsa yerinden doğrulmadı bile. Onun manlayımn çep beleğinde tas atanaklayın diyen yalı goşa yara ızı yalçarıp durdı. O. hayretler içinde kalıp aslına erememekten doğan bir soruydu. Atını çalaca debsilep. bıyığı ve başındaki silkme kalpağı ağaran bu kişi. Tepenin güneş gören tarafında pinekleyerek bükülüp yatan kişi. Gövünsizlik bilen aleyik aldı. İstemeye istemeye selam aldı. -Diojen Sinopski. onun ayak ucuna aylananını göstermesini neyle açıklayacak? Bu şeyleri körükörüne bir fanatizmin neticesi olarak algılamak ya da yorumlamak doğu olur mu? ' Kuropatkin..

Dilmaç bu sözleri tercime edenson.Albay -Ağam. hamala. geçen uruşda nece adam öldi? Goca. seğinmen coğap berdi: -Üç. attan inmeden sadece yol sorulur. -Sizinle konuşmak istiyor-.diyerek söze başladı. Kuropatkin dilmacına yüzlendi.Bu galanı goramak üçin. dilmaç söze başladı. parahat gürledi: . aydıbcrsin. -Ben. Tercümanı ihtiyarla konuşurken kafasına gelen düşüncesine içinden gülesi gelen ve "senin de Diojen'i bekleyen bir yönün varmış. Ruslar. yatışını değiştirmeden asabi bakışlarını Kuropatkin'e çevirdi. bolköynekmi? . Fakat. Gala urşunda göründim. Goca hem gozgancırap. diyip. Goca bir yatışını üytgctmen. dizginleri Kuropatkin'in elinden aldı. atdan düşmen. possunınının yakasını çekişdirdi.Bu beyik yanaralmı.Bu kaleyi korumak için yapılan savaşta kaç kişi öldü? İhtiyar. . Şeyle bolsa-ha. Edepsizliğini gizlemek istermiş gibi.Yanaral bolsa. *Bolgöyek: Polkovnik . Kuropatkin. İhtiyar. Ölen adam gatı köp. Dilmacı goca bilen gürleşip durka. . Ona söyle. Kuropatkin gocanm golaycağına banp. -General ise söyle ona ben onun sorusunu ötesi berisiyle anladım. bu sözleri tercüme ettikten sonra ihtiyar da onun yüzüne döndü: -it: r -Bu büyük. -Sizin bilen gürleşmek isleyer. general mi yoksa bolgöynek mi? -General. Kuropatkin'dcn geri kalmayan ve atından çevik bir hareketle inen tercüman. Eliyle kaleyi gösterdi. kellesine gelen pikire içinden gülküsi tutan.hcmişe bu barada oylanıp. sakin sakin konuştu: -Bu büyüğü ben tanıyorum. nadan teke bilen Dioğcni deneşdiryenmi" diyip yansılı oylanan Kuropatkin dilmaç gocanm sözlerini tercime edende tisginip gitdi. Kayıplarını ne şekilde hesapladıklarını bilmek istedim.deyip Kuropatkin tercümanına baktı. bu adam Rus'un buradaki en büyüğüdür. deyip Kuropatkin bir ihtiyarın bir de tercümanın yüzüne şaşkın şaşkın baktı. sadıklık bilen atından düşdi.Bu beyiği men tanayan. İhtiyar da kıpırdanıp kürkünün yakasını çekiştirdi. böyle bir soru sorulmasını beklermiş gibi çekinmeden cevap verdi: -Kaç?. Tercüman. hepsini bizim kadınlarımız her zaman doğurur. bu gerçekten de Diojen" şeklindeki bir fikir aklına yıldırım gibi çarptı. önceki cevabını tekrarladı: "Üç-Bu benim sorumu anlamadı herhalde. Biyedepliğini yuvmarlacak bolyan yalı. ilk önce şu soruma cevap verin. -Ol galanın içine elini aylap göyberdi. bir ayağım atının boynunın üstünden aylap. "seninem-e Diogen gözleyen yerin bolyar eken-de. Onun vereceği cevapla kendi bilgilerimizi karşılaştırmak istedim. Onun aydyanı doğrı. şeyle sovalın berlerine garaşıp yörenyah. -Men gala üçin nece adamın ölenini sorayan. Kale savaşında görmüştüm. Ors tekeni girip keypden çı kandır. gök gırtıcın üstünde oturdı. Tekeleri kırıp zafer kazanmışlardır. Yöne hovlukman. . -Üç.kale için ne kadar adamın öldüğünü sordum. çalasınlik bilen böküp düşen dilmaç cılavı onun elinden aldı. Kuropatkinden ıza galmacak bolup. Fakat. ölenlerin üçü hariç.-Ağam. Yöne ilki bilen şeyle bir sorağa coğap berin. Eğer öyleyse konuşuversin.Bu menin sorağıma düşünmedi öydyen? diyip. Ölen insan sayısı pek çoktur. hırsız nazarını Kuropatkine ayladı. "Yok. bu. ihtiyarın yüzüne dikkatilce bakarak sordu: -Benim size soracağım çok şeyim var. Goca önki coğabını gaytaladı: -Üç. Dioğen" diyen pikir beynisinde yıldırım bolup çakdı. men onun sorağına anrı yanı bilen düşündim. Onun söylediği doğrudur.Nece? diyip. İhtiyar.Menin sizden soracak zadım köp. Onun coğabını öz mağlumatlanmız bilen deneşdirip görmek isleyyen. . samimiyetle atından indi. cahil Teke ile Diojen'i mi karşılaştırıyorsun" deyip alaylı bir şekilde düşünen Kuropatkin'in. goca hem onun özüne yüzlendi: . Fakat. birem dilmacının yüzüne gen galip seretdi. ayt ona. dedi. doğrudanam. Kuropatkin bir coğanın.General. ihtiyarın iyice yakınına varıp yeşil çimenin üstüne oturdu. Kuropatkin. Kuropatkin gocanın yüzüne dikanlap soğar berdi: . Ona ayt. bu orsun şu yerdeki in beyiği. . dike yol soralyandır. Çeken yitgilerini buların özlerinin nece hasaplayandığmı bileşim gelyer. . tercümanının ihtiyarın sözlerini tercüme etmesi üzerine irkildi ve "Yok. Yöne oların üçüsinden başgasmın hemmesini bizin hcleylerimiz eyyem haçan doğurdı.

. akıl direğidir. Olar bivagt gitdi. Munun diyyen ol üç adamı kimke? Nurberdi han ön öldi. Ömründe eline kitap almadık bu adam nenen şeyle parasatlı pikir yöredip bilyerke? Bu yerde andıran gelyen bir zat bar bolaymasın.. mertlik ve cesaret direğidir. Orazmemmet serdar.Ol üç kimler bolmalı? Goca Kuropatkinin göni görecine nazarını dikdi: . Hiç bir heley indi oları doğurmaz. dayanağın üstünde durdu. Diğerleri kim ki? Kuropatkin. Bu basit ya da saf Türkmen'in akıl dolu bilgeliğine hayran kaldı. insanın başka ne gibi özelliklerine hürmet ettiklerini öğrenmek ona çok ilginç geldi. Kuropatkin'e Amangeldi Gönübek'ten gayrisi daha tanıdık geldi. Ol sözüne azacık dingi berdi...diye ihtiyardan sordu.-Her ilin bağtına yer oğullar dörep durmalı. Coğap Kuropatkini çunnur oya batırdı. Amangeldi. daha önce öldü. Tekelerin adamın bagşa nehili gılıklarına sarpa goyyandığını eşitmek ona cüda gızıklı bolup göründi. Kara Batır. Bu ikisi de o üç kişiye girmiyordu. Bu soruyu.Doğrı. goca yüzlendi: . Bu şada türkmenin guymagursak filosoflığına gen galdı. adalat direği. olağanüstü tuhaf bir halk. İhtiyar sustu. Verilen cevap Kuropatkin'i derin düşüncelere daldırdı.. Olar türkmenin üç sütüni. -Her elin bahtına er oğullar türemeli.Neme üçin ol üçüsini ala-bele üytgeşik tutdunız. Orazmemet han. Oraz memmet han akıl sütünidk. Fakat. Aahırı başını galdınp. Bu goca gözi düşenden Diogen hakdakı kellesine yöne yerden pikirin kellesine yöne yerden gelmendiğine düşündi. -Şimdi onlar gibi oğul doğmazsa Türkmen'in yok olduğu kesindir. Sonunda başını kaldırıp ihtiyara baktı: -O üç kişi kim olmalı? İhtiyar. . Türkmen şol üç sütünin üstünde durdı. başını yavaşça salladı. Onun adını ilk defa duyuyordu. Türkmenin tağanını bilyenmi? Ayağı üçdur. Onlar Türkmen'in üç direğidir. Türkmen. nasıl böyle ferasetli düşünebilir ki? Burada öteden gelen bir şey var olmasın. Bunun dediği üç adam kim ki? Nurberdi Han. -General.Amangeldi Gönübek. -Yanaral. Biri-he. . Tekelerin... insan sütünidi.İndi olar yalı oğul doğmacak bolsa. Bu ihtiyarı gördükten sonra kafasında doğan Diojen fikrinin boş olmadığını anladı. hiç konuşmadan anlayan Kuropatkin. Ömründe eline kitap almamış olan bu adam.. Gara batır. bil meyen bolsan. pehim-payhas sü tünidi. Gara batır mertlik. Orazmemmet hanın adını daha önce defalarca işitmiş de olsa Tekelerin arasında onun mertebesinin bu kadar yüksek olduğunu tahmin etmiyordu. sovalına coğap tapmadı. meğere. Yöne ol Orazmemmet hanın admı ön köp gözek eşidenem bolsa. Hiçbir kadın şimdi onları doğuramaz.Menin diyyen üç adamımı bolsa hiç vağt hiç bir heley doğrup bilmez. Sözüne ara vererek "Biliyor musun ne için?" diye Kuropatkin'den bakışlarıyla sordu. Şol ikisinden başga buların ayal doğrup bilmecek adamı kimke? Hava. Benim söylediğim üç adamı ise hiçbir zaman hiçbir kadın doğuramaz. diyip. biri olmazsa hiçtir. . dayanağıdır. Bu ikisi-hc ol üçlüğe girmeyen borlı. Orazmemmet Serdar. Gara batır diyip birleri bolupdır buların. Gara Batır bunlardan biri olmalı. tekelerin arasında onun mertebesi beyle belentdir öytmeyerdi. gözlerini Kuropatkin'in gözbebeklcrine dikti: -Amangeldi Gönübek. -Niçin o üçünü böyle olağanüstü bir konumda tutuyorsunuz.şolbolmalı.Onun adını ilkinci gezek eşidyerdi. ilk kez ihtiyarın sadece kahramanlığı ölçü birimi olarak almadığını düşündü. bu. bilmiyorsan dinle. Fakat. Dıkma Serdar. Yok bu üytgeşik gen halk. anaların doğuramayacağı adam kim ki? Tabii. Kara batır. gocadan soradı. gulak as. Bu sovala sözsüz düşünen Kuropatkin çalaca başını yaykadı. Onsonam Kuropatkin şu yerde ilkinci gezek gocanın ölçeğ birliğinin yeke batırlık deldiği hakda oylandı. Bu ikisinden başka.Bcylekilcri kimke? Kuropatkin nece kelle dövse-de. diyip. hiçdir.. edermenlik sütünidi. bu üç direğin. Onlar vakitsiz gittiler. ben şunun için konuşuyorum. türk menin ölüp gitdiği bolyar-da. Kuropatkine Amangeldi Gönübekdcn beyleki atlar tanışdı. -Kadının doğurduğunu sonunda yine kadın doğurur. Goca dımdı. Yöne men şol üçün gürrünini edyen. Türkmen'in sacayağını biliyor musun? Ayağı üçtür.deyip onu onayladı. Türkmen'in ruhudur. Biri bolmasa. Kuropatkin burada. ne kadar kafa yorsa da sorusuna cevap bulamadı. goca ansatlık bilen ılalaşdı. Kuropatkinden nazarı bilen soradı. İhtiyar -doğru. Yok. "Bilyenmi neme üçin? diyip. Dıkma serdar uruşdan son öldi. Amangeldi türkmenin ruhi. savaştan sonra öldü. -Ayal doğranmı ayal doğrar ahırı?..

Kuropatkin bilesigelicilik bilen gözlerini güldürdi. Hemme zat dine allanın bolsun diyen güni bolar. savaş yanlısı değildir. Allah'ın rızasıyla başka büyük evlatların doğması da muhtemeldir. dininize kast edenok ahırı. Rus padişahı. Gözünüzü.-Goca başını yaykadı. Çapulculuktan ve saldırganlıktan vazgeçtiniz. Böyle adamlar. Eyran. Biz. Maktumkulu gibi şairleri doğurmuyorlar. Gaydıp dünye inmeyen adamlar bolyandır. Afganistan kendiliğinden Rusya'ya tabi olur. hiçbir zaman yanlış konuşmaz. yanaral. rahmetli Amangeldi. Doğurmazlaram. özünizi gırğma berdiniz. doğru söyledin. Türkmen. Mağtımgulı şahın hem dorpanoklar.. -İşte general.Gözüni-yüzüni çıtman şeyle diyip bilşine hayran. -Fakat. Ors'yet Hindistanı. Türkmen'in yurdunu parçalayarak nasıl sınırlarını koruyormuşsunuz? -Her şeyin bir zamanı vardır. göni kesip bilenok. Teke'yi töhmet altında bırakıyorsun.Sen teke töhmet atıp otırsın. Ol hiç vagt galat sözlemezdi. Yöne hemme zat vagtlaymdır öz aydımın yalı. Bir süre düşünceye daldı. Orazmemmet han. Sizde badıhovalık bar. Hcniz türkmen heleyleri Göroğlı beğem. Kkeymir soltanam.Alla keremdir. Orazmemmct han uruşmazlığın tarapında bolupdır. . Onson ne Eyran bilen.Goca coğap bermeğe gıssanmadı. okumış adam bolsanam. Halkı ömür boyu köle etmek mümkün de- . savaşmama taraftarıydı.Alla şeyle bolmağını islendir.. Türkmen allanın nazar salan ilidir. Türkmen kadınları. hey. Benim bildiğime göre. dudağını ısırarak başını salladı: -General.-He'.Alla alsın diyse.Biz türkmenin tozap yatan yurdı diyip gelmedik bu yere. Biz tökelerin demir yol geçirmeğe ruğsat bermeğini soradık. yüzünüzü buruşturmadan böyle demenize hayranım. Yöne hemme zadın som bardır. -Allah kerimdir. -Evet.deyip ihtiyar başım kaldırdı. galat sözlemek sizin ganınızda bar öydyen. Hindistan'ı da alır. Urşup. Ondan sonra. Alamançılıkdan. Fakat her şeyin bir sonu vardır. Rusya Hindistan’ı. Yöne allamı ıradası bilen başga has beyik oğulların döremeğem ahmal. . Çin-Maçin'i de. ne Ovganıstan bilen aranızda serhet bolar. Biz ak patışanm rayatı bolalı. henüz Köroğlu bey gibi. Sizde bir büyüklük havası var. Gayta. olsun derse Rus. Mana mclim bolşuna göre. okumuş adam olsan da doğru fikir yürütemiyorsun. Çınmaçınam. Kuropatkin gocanı sınlap oturışına sabırhlık bilen garaşdı. senin de söylediğin gibi her şey zamanında olur. Türkmenin yurdum parçalap. doğurmazlar da. dünyaya tekrar dönüp gelmiyor general. Yöne. Ovganıstan öz-özünden Ors'yede rayat bolup galar. Ak patışanın emrine kayıl bolmalıdınız.İne. çozuşlardan dindiniz. Onson teke öz yurdı üçinem uruşmasınmı? 1 . Kuropatkin. yanaral. Kendi gücünüzü çok büyük görüyorsunuz. Uruşdınız. ne İran ne de Afganistan'la aranızda sınır olur. Allah'ın gözettiği bir halktır. geninden geldin. Tekeler kendi dayanaklarına bağlanan bir halk da değil ya. buraya Türkmen'in yaşadığı. O. Orsun matlabma bizem düşünyes. Allah. Fakat. yanaral. Ak patışa sizin özbaşdaklığımza. Rus padişahının emrine bağlı kalmalıydınız. Hindistan'ı hedefleyip geldi.Yurdunıza girenimiz bilen yitiryen zadınız yoğ-a.Ors imperiyası Hindistanı nazarlap geldi. gördüğünüz gibi. Teke uruşmak islen deldir. . Teke. yanlış söylemek sizin kanınızda var herhalde. Bunu sen de biliyorsun. arkasız galmaz. dolaştığı yurdu için gelmedik. O. Biz Tekelerin demir yolu geçirmek için ruhsat vermesini istedik. Rus maksadını biz de anlıyoruz fakat. hovandarsız. Rus padişahına halkın olalım. İran. -Sen. Ol hiç vagt pcnasız. söylemezdi. vergi verelim fakat.Yöne tekeler öz sütünlerine-de bil bağlap duran halk del-e. Her şey ancak Allah'ın ol dediği gün olur. ihtiyarı süzerek otururken sabırla izledi. nece gezek ilci iberdik. diye kaç kez elçi gönderdik. -Men nirede yalan sözlenmişim? diyip. sen bizim yurdumuza girmesen iyi olur. Biz. Rus imparatorluğu. Bilyen-e sen mum. arkasız kalmaz.Yanaral. . Hıtayı alar. ors Hindistanam alar. İhtiyar. Keymir sultan gibi. Savaşarak kazandığınız bir şey var mı? -Allah öyle olmasını ister Fakat.o nehili daşını gorayarmışmız? Bu zatları barı vagtlaym. Kuropatkin. Savaştınız ve kendinizi kırdırdınız. paç töleli. kendi yurdu için savaşmayıp da ne yapsaydı? -Yurdunuza girmemizle kaybettiğiniz bir şeyiniz yok ya? Aksine. -Ben nerede yalan söylemişim?diye bilgiçlikle gözlerini güldürdü. .. Hiç halkı ömürbakı gul edip saklamak İhtiyar cevap vermeye yeltenmedi. Ondan sonra Teke.. yöne yurdumıza girmesen bolya diyip. general. sınırlarınızı koruyoruz. diyip. goca başını galdırdı. görşüniz yalı. yanaral. Öz güycünize artık baha beryeniz. general. daşınızı gorayas. hiçbir zaman dayanaksız. utan zadınız barmı? . sizin bağımsızlığına ve dininize de müdahale etmiyor. Goca hırçını dişlep başını yaykadı: .ihtiyar başını salladı. Çin'i alır. Amangeldi pahır. Bir meydan pikire batıp oturdı.

köleliğe maruz kslmış olsa. ..Bu bil onurgası yazdırılandan sonam azatlık halcda gürrün edip otır-la. allanın ıradası bilen. Kuropatkin ınamsız yılgırdı. bu şehitler bir vakit göçüp giderdi. Fakat. indem. -Sizin aklınız yerinde mi? Rus imparatorluğunun yanında sizin yurdunuz denizin bir damlası gibidir.-Yok. Takva ile işim yok. Kuropatkin bu goca nemeler samrap otır. Irak. inançsız bir şekilde gülümsedi. -Goca elini gayralığma. Yöne edyen gürrünleriniz gatı gen. -Ben sadece Allah'ın bildiğini biliyorum. gönül aldanması değildir general. Fakat onu konuşturmaktan da kendisini alamadı. îru-giç bu yurt hökmen azat bolar. Sen. Göğsünde çifte çelik pranga vurulan toprak hür olabilir mi? Sen. -Siz. gulçulığa sezebar bolan bolsa.bu toprak azat bolar.. -Siz. Er ya da geç. -Bu. -Menin yurdum bakı baknalığa.-Bu hökman bolaymalı zat. îrugiÇ-Bu gövün aldavı del. -İhtiyar. -Hayır. -Men dinye allanın birdiğini bilyen. siz indi Ors imperiyasmdan dmans diyip pikir edyenizmi? -Alla köremdir. bu ihtiyar neler saçmalıyor. Ol bu pikirini gizlep bilmedi.-Kükreğinden goşa polat gandal urlan toprağam bir azat bolup bilermi? Sen türkmen bakı şu gulçulığa cidar öydyenmi?-Öz sovalına özi coğap berdi. söylediğiniz sözleriniz çok hayret verici. Yöne onı gürletmek isleğindenem el çekip bilmedi. mazarçılığa tarap salgadı.Sen türkmenlere parahatçıhk getirdik diyyen. beli büküldükten sonra hâlâ hürriyet hakkında konuşup duruyor. Göroğlı beğem. benim akıllı kişi diyerek konuşup durduğum bu adam gelir gider akıllı değildir ya şeklindeki şüphesi daha da güçlendi. Hepsi burada. Irak.-Gocanm gözleri birden ot belup yandı. Keymir serdaram. mut laka olması gereken bir şey. Gerçekten de siz şimdi Rus imparatorluğundan kurtulacağınızı mı düşünüyorsunuz? -Allah kerimdir. Teke'nin yarısını dünyanın azabından kurtardınız. Köroğlu bey de. yanaral. bunun aklı yerinde mi diye düşündü.Munmız öz gövnünizi aldamak bolyar. Türkmenler. Mağtımguh pirimem. -Sizin akıl-huşunız bir yerindemike? Ors imperiyasmm yanında sizin yurdunız denzin bir damcası yah ahırı. Bu. -Bu düşünceniz. -ihtiyarın gözleri birden ateş gibi yandı. Kuropatkin.Siz. -Onda bu ata-babalarınızın. beylesi Müsür aralığa hökmüni yöreden türkmeni el aytımı yalı galanın içinde gücük gıran yah gırdüar. Takvalık bilen işim bolmaz. gönlünüzü avutmak olur. Türkmenler Hindistanda has önrek boldular ahırı. -te Müsüre çcnli türkmenin elinde bolupdı. ban şu yerde. Doğrudanam. Bu ihtiyar deli olmasın. -Ata-babalarınızın. uruşda ölen ildeşlerinizin ruhi hakdakı aydyanlannıza nehili düşünmeli? -Adamzadm ata-babası bilen ruhi bağlanışığı yityen deldir. Diriler ölüsinin ruhunu unut- ğildir. ine şu yatan tümmeklere parahatçıhk getirdiniz. Diriler ölüsünün ru- . bu toprak bir gün hür olur. Tekenin yarını dünyenin azabından dindardınız. İne. bu şehitler göçüp giderdi bir vagt.. Sadece onlarınki değil. yanaral. -Bu. -Bu pikir nireden kellenize gelip yer? Goca yene mazarçılığa golunı salgadı. eline mezarlığa doğru daldırdı. Türkmenlere huzur getirdik diyorsun. çıdamaz. Oların ruhi şu yerde. ta Mısır'a kadar bütün yerler Türkmen'in elindeydi. işte şu yatan mezarlara huzur getirdiniz. general. Bu goca öz aklında del bolaymasın. Bu düşüncelerini gizleyemedi. -Benim yurdum sonsuza dek sömürgeliğe.. takva ehli bir adama benzemiyorsunuz. -Uzaktan kara dumanını burup gelen trene doğru başını çevirdi. Onların ruhu buradadır. Maktumkulu pir de. munun akıh-huşı bir yerindemike diyip oylandı. Keymir serdar da. Yarının bolsa boynuna sırtmak saldmız. Alla keremdir. yetmiş kuşağa kadar ata-babamın ruhu da burada. yine mezarlığa doğru elini kaldırdı: -.. Dine olannkam del. Türkmen bu köleliğe sonsuza dek katlanır mı sanıyorsun? -Kendi sorusuna kendisi cevap verdi. Şam.Ol uzakdan gara tüssesini buruğsadıp gelyen otla tarap baş atdı. ehli ata-babamın ruhi şu yerde yermiş arka çenli. katlanmaz.mümkin deldir. bir vagtlar beylesi Hindistan. Şam. -Siz takva adam-a menzenok. Allah'ın iradesiyle bir vakitler Hindistan ile mısır arasındaki bölgede hükmünü süren Türkmen'i avuç içi kadar bir kalenin içinde it eniği gibi kırdılar. Er ya da geç bu yurt mutlaka hür olur.. Hindistan'da daha önce de bulundular. savaşta ölen yurttaşlarınızın ruhları hakkındaki sözlerinizi nasıl anlamalı? -İnsanoğlunun ata-babasıyla olan ruhî bağlantısı kaybolmaz.Kuropatkin. menin parasatlı kişi diyip gürleşip oturanam gelip-gitmelirek adam-a deldirde diyen şübhe onda has güyçlendi.-Bu düşünce aklınıza nereden geliyor? ihtiyar.

boynı ayaklan.bir ölüp bilenokdı. İçinden doğa sanamağa başladı. kafası büyüktü. . gövsi meydanlıdı. Munun yalıat edinmek Skobelevin-e kellesine-de gelen deldir. -Bu sözler. onu Dıkma serdarın ganimet olarak alması Skobelev'e herşeyden daha ağır gelmişti. Kır at. Evet. boyu. om Dıkma serdarın olca almağı Skobeleve hemme zatdan ağır değipdi.Saylap-seçip münerdi. Emma beyle bolmadı. Kuropatkin ol gelşine dilmacın tutup oturan atları bilen dikleşer diyip garaşdı.Özem hemişe ak at münerdi. Sonun üçinem "ak general" adını alıpdı. atlara on beş adım yaklaşınca birdenbire durdu. Skobelev'in Şeynovası ile karşılaştırdı. Atın yumurta gibi ak bedeni üzüm suyu gibi kıvrılıp durdu. ne kişnediler. gulaklarını üşerdip donup galdılar. Şeynovm elden gitmeği.sa. Atlar bilen işi hem bolman. Gövresi Kuropatkinin gören atlarından mesemelim irdi. sağnsı. Kuropatkin. ölüler ruhi sırdaş tapman. Dine başlarını galdırıp.heniz eyer görene menzenokdı. Oturanlar onun nereden peyda olduğunu bile anlamadılar. Ahali basıp almağa gelende. Gövdesi. Boydan-başa ak geynerdi. Kuropatkin'in gözünde ise atların görünüşü hafif rüzgâr nedeniyle dalgalanan durgun suyu yüzü gibi titreyip gitti. Kuropatkin'in kafasına bu atı alıp gitme hayali geldi. göğsü geniş. Onun Şeynovo atlı atı hem üytgeşik at hasaplanyardı. Niredendir bir yerden Kuropatkinin kellesine bu atı alıp gitmek hıyalı geldi. hemen yerinden doğruldu ve içinden dua okumaya başladı. sağrısı. Mum namıs bilip. Dinlitepe'nin kuzey tarafından uçarcasına çıktı ve doğrudan oturanlara yöneldi. böyle olmadı. Ol at Kuropatkinin henizcbu güne çenli gören atı deldi. Sobada hem olar arkayınlaşdılar. beli uzundu.Bu takvalığam deldir. Sadece başlarını kaldırıp kulaklarını dikerek donup kaldılar. Kendisi de boydan boya beyaz giyinirdi. Hava. Olar ne yerlerinden gozgandılar. Yöne yankı gır at bilen deneşdireninde. Fakat. ne de sokurdandılar ve ne de kişnediler. nihayetinde. Yöne adatı atlardan has görkanadı. ana sonda milletin öldüğidir. Kuropatkin'i olağanüstü bir şekilde hayrette bırakan şey. . atı. Kuropatkin ile tercüman bakışlarını kır ata doğru yönelttiler. takva ehli bir adamın sözleridir. daha eyer vurulmamışa benziyordu. Beklenmedik bir yerden yılanın boynundan çıkmış gibi bir kır at peyda oldu. At. dua okuyan ihtiyarın arkasından döndü ve Dinlitepe'nin doğusundaki çukura indi. Kuropatkini hasam gen galdıran zat ol gır atı görüp. kır at yanlarına gelince kendi atlarıyla didişir diye bekledi fakat. Onun ızından seredip oturan Kuropatkin onı Skobelevin Şeyno vosı bilen deneşdirdi. hunu unutursa. Ahal'ı işgale gelince Şeynova'nm elden gitmesi. Vahşi Tekelerin serdarının Şeynova'ya binip gitmesi onu çılgına çevirmişti. Daha sonra da sakinleştiler. göçüp gitse. Bunun gibi bir atı edinmek Skobelev'in bile aklına gelmemişti. dutarın sapı yalı boynum asmana göterip. bili uzındı. Oturanlar onun nireden peyda bolanını hem duymadılar. ne hokrandılar. hüv diyip. At. Şol garaşılmadık yerden yılanın boynundan çıkan yalı gır at peyda boldı. Ol atlara on-on beş edim yetmen kürtdürip durdı.Bu gürrünler barıp yatan takva adamın hovayı gürrünleri ahin. kellesi uludı. Bunun için de "ak general" adını almıştı. Atlarla hiç ilgilenmeden dütarın sapı gibi dik boynunu göğe kaldırıp etrafını süzdü. Bu arla. Vagşı tekelerin serdarının Şeynovonı münüp yörmeği onı guduzlana döndyeryerdi. utançla ölmek bile istemiyordu. Allah tarafından insanın gönlüne konulan bir şeydir. Sabahtan beri yerinden kıpırdamadan kıvrılıp yatan ihtiyar. Bindiği atları seçerdi ve her zaman beyaz ata binerdi. hovayı gürrünem deldir. Fakat. Gır at doğa okap oturan gocanm arka yüzünden aylandı-da. dayav ak eşekden enayi deldi. Atlar. Şşeynovo govı atdı. Şeynova güzel bir attı.Kuropatkin bilen onun dilmacının bolsa nazarı şol gır ata dikildi. az önceki kır atla karşılaştırılınca kuvvetli ve beyaz bir eşekten daha güzel değildi. Gır at Dinlidepenin demirgazık arkasından uçganaklap çıkdı-da. Ertirdcn beri yerinden butnaman gıraşıp yatan goca derrev dik oturdı. sıradan atlardan daha bir gösterişliydi. Kır at. ayakları. Bu alla tarapm adamın zannına guylan zatdır. Kuropatkinin gözüne bolmasa. Her nasılsa. Dinlidepenin gündoğar yüzündeki çöketliğe endi. ölüler ruhu sırdaş bulmadan hu deyip göçüp gitse o zaman milletin öldüğü andır. daş-tövereğine bir garancakladı. kır atı gören kendi atlarının kaygılanmaması oldu. binilme çağına gelmiş fakat.Onun tüys güycüne giren vagtı bolsada. Skobelev hem atın gadrini bilyen adamdı. Onu arkasından takip eden Kuropatkin. Onun yumurtga yalı ak bedeni edil üzümin suvı yalı buldırap durdı.göni oturanlara tarap yöneldi. . Skobelev de atm kıymetini bilen bir adamdı. öz atlarının hiç hili tebil tapmazlığı boldı. Kır at. Kuropatkin'in gördüğü atlarınkinden daha iri. Onun Şeyova adlı atı da olağanüstü bir at olarak kabul edilirdi. ne y erlerinden oynadılar. atların endamı aramca şemala çalaca tolkun atan yata suvun yüzi yalı tisginip gitdi. Kuropatkin'in bugüne değin gördüğü atlardan değildi.

Kuropatkinin gövüne onun doğasının anırsı gelmecek yalı boldı. Sekundı sağada aylandı. Kuropatkin goca öz sözüni böleni hem gödek coğap bereni üçin. Kuropatkin gocanın yüzüne sorah garadı. Kuropatkin'e ihtiyarın duasının sonu gelmeyecek gibi geldi.Yanımda oturan adama-da görünmezdi.Ol Göroğlı beğin Gıratı. goca kesgitli aytdı. tercümana döndü: -Boşuna uğraşma. ihtiyarın sözlerini Kuropatkin'e tercüme etti. Fakat.-Bar. At görünmedi. sen kır atın nereden geldiğini. nirede yörep gidenini gördün diyip. bu dünyada olan bir at değildir. onun anırsma aylanandır öytdi. o atı göremezsin diye sana söylemiştim. diye ihtiyar sakin bir şekilde seslendi. bugün sen inanmazlık ettin ve senin de gözüne göründü. Ol gayıp boldı bir vagt. Dilmaç tercime etti. Kuropatkin gocanın elini yüzüne sılarına mchetdel söze başladı. at yine görünmedi. Emma goca henizem doğa okap otırdı. sen yankı atın nirede duranını. Bunu hiçkimseye söylemezdim. . İndi ınandınmı bu toprağın iru-giç azat bolca gına? Kuropatkin manmazçılık bilen yansılı yılgırdı. Ol gocadan bu atın nehili aldığını. O at. Önceleri. göremezsin de. -O neme üçin? -Ol bu dün'yede bar at del.Gören delsin. nereden yürüyüp gittiğini gördün. Tercümanına. buna inanmadı. -Boşuna uğraşma general. bütün Peterburg ank bolar. Ama. başını yaykadı.diye ihtiyar kesin bir şekilde konuştu.görmersinem. -Görmemişsindir. Yöne ata gözi düşmedi. gır at galanın gayrakı dörvezesindcn çıkıp. "Bu yerde atababalarımın ruhi yaşayar"diysem. bugün bolsa sen ınanmazçıhk cdenson. kimin atıdığını soramak hakdakı meylinden el çekip. gör. .Ol at senin gözüne göründi. hey. sen deminki atın nerede durduğunu. dedim fakat.sıyor". Dilmacına derev atlanıp.ayt yanarala ol yankı atın gözüne görnenini-görünmenini şu yerde anıklap biler. goca parahat seslendi. atın giden uğruna tarap seretdi.dedi. diyip. diyip.dedi.Azara galma. sen Gıratın nireden geleninin gördünmi? Nire gidenini gördünmi? Kuropatkin yalt edip. ihtiyarın yüzüne meraklı bir şekilde baktı: -General. doğrudanam. -Kuropatkin. siz gerçekten de benim buna inananacağımı mı düşündünüz. Kuropatkinin neme etmekçi bolyanına düşünen goca dilmaca yüzlendi: -Azara galma. Generale söyle.sen manmazçılık etdin. Kuropatkin. acele etmeden Kuropatkin'e sordu: -General.şol yerde ız-toz barmı? At.gocanm sözüne göre soval berdi. Goca alnasaman. Şimdi inandın mı bu toprağın er ya da geç hür olacağına? Kuropatkin inanmazlıkla alaycı bir şekilde gülümsedi. orada iz-toz var mı? . bu at yalnız benim gözüme görünürdü. men ınanarın öydüp pikir edyenizmi? diydi. kuropatni'e ise ay aklarıyla kendiliğinden geldi. döndü ve atın gittiği tarafa doğru baktı.Yanaral. İşte. ihtiyar sözünü böldüğü ve kısa cevap verdiği için öfkeyle kaşlarını çattı. Gördüğün at. Kuropatkin'in ne yapmak istediğini anlayan ihtiyar. Yerinden kalkıp etrafına bakındı fakat.Goca. -Men heniz Ahalda beyle at görmendim. general. Menem hiç kime hiç zat aytmazdım. kır atın kalenin öbür kapısından çıkıp kalenin öte tarafına geçtiğini sandı.aytdım-a indi ol atı görmersin diyip. "Burada ata-babalarımın ruhu yv. nereye gittiğini gördün mü? Kuropatkin. az önceki atm gözüne görünüp gürünmediğini buradan da anlayabilir. . Bu atı alıp barsa.yanaral. Kuropatkin inanmadı.Önlcr ol dine menin gözüme gömerdi. Oraya var ve bak bakalım. Bu atı alıp götürse bütün Peterburg hayran kalır. tövereğe sersalıp gelmeği buyırdı.diyerek ihtiyar yattığı yerden atın durduğu yere doğru elini kaldırdı. Yöne ol gır atın nehili atdığını.. İhtiyar. sen inanmadın. onun özüne soval berdi: . kır atın nasıl bir at olduğu ve kimin atı olduğunu sor mak düşüncesinden vazgeçerek ihtiyarın sözüne göre soru sordu: -O neden? -O. senin gözüne göründü. ol seninem gözüne göründi. siz. Fakat. Yanımda oturan adama dahi görünmezdi. derhal atlanıp etrafı kolaçan etmesini emretti.yanaral. Kuropatkin. Tercüman.Kuropatkinin üstüne bolsa onun özi geldi. Kale ile olan mesafe epeyce olsa da. Saniyeler ona saat gibi geldi. goca yatan yerinden atın duran yerine elini salgadı. Yerinden turup tövereğine garancakladı. başını salladı: -İhtiyar. -Yanaral. atı göremedi. İhtiyardan bu atın nasıl bir at olduğunu ve kimin atı olduğunu sormaya davrandı. ihtiyarın elini yüzüne sürmesiyle birlikte söze başladı. Bir anda kayboldu-. Köroğlu boyir kır atıdır. diyip. neğilelik bilen gaşlanm çıtdı.diye Kuropatkin. Gala bilen ara ep-esli bolsa-da. -Ben daha Ahal'da böyle at görmedim. ihtiyar hâlâ dua okuyordu. İne. kimin atdığını sora mağa gıssandı.

onun yüzüne dikanladı. çocuk ya! İşte bütün bunlara gülüyorum. Ona öz aydanınin çindığını-yalandığını tassıklatcak bolup durmadı. İyi insan. edilçağanın gürrünine yılgıran yalı yılgırıp oturanını gören goca sözüne dingi berip. İhtiyar. bir beyik tümmeyin üstünde ulakan bir bürgüt yılgırıp otır diye. Ağşamara yankı yağ- Kuropatkin giderek atın durduğu ve yerleri kontrol etti. Kartal. Yöne bu cadıgey goca bilen oyun etse. Onun cedelleşmek. cadiğey gocanm ovsunina düşüp. -Yanaral senin yılgırıp o tırısını göremde bir nvayat yadıma düşdi. öz yoluna gidiberipdir. sizin gülümseyip duruşunuzu görünce bir rivayet aklıma geldi. bu sihirbaz ihtiyarla oyun oynadıkça daha da gülünç duruma düşmekten çekinip dilini tuttu. görse. kimin aciz olduğunu bir tek Allah bilir. bukdaklaşıp. Yöne onun cadıgöydüği. -kimin güyçli.Kuropatkin banp atın duran. Fakat. demiş ve yoluna koyulmuş. yene gocanın garşısında çökdi. diyip. Bürgüt ona hol beylerkde biri. Bir iyi insan yoldan geçip gidiyormuş fakat. -Uçsuzgıraksız asman menin elimde. Çağa-da. duzak gurup yören bir topar çağanı gerkezenmiş. sırrını vermedi. kimin eciz bolcağmı onun bir özi bilyendir. goca süyem baımağını yokarı çommaltdı. Doğrudanam. onun sihirbaz olduğu hakkındaki düşüncesinden bütünüyle vazgeçmedi. ihtiyar da sesini çıkarmadı.birine "yuvaş bol-da. sizin indi azat bolarıs diyen pikiriniz ham-hiyaldan başga zat del. sizin şimdi hür olmak hakkındaki düşünceniz de ham hayalden başka bir şey değil. Kuropatkin bu yağdayı öz mertebesinin esgerilmezliği hasap etdi. yören giden yer lerine sın etdi. tuzak kurup beni yakalamak istiyorlar. duzak gurup meni tutmakçı bolyarlar" diyenmiş. İyi insan buna hayret ederek "niye böyle gülüyorsun?" diye sormuş. senden yokarda huday bardiğınam unutmaveri" diyipdir-de. Onı cadıgöy. -Uçsuz bucaksız gökyüzü benim elimdedir. öz göpini göğcrtcek bolmak meylinin yokduğina akıl yetirdi. Onun tartışmak. Yağşızada bu asmanın hekimi algır bürgüdin men-menliği yaramandır. -Allah kerimdir!. sır bil dirmedi.dişini gisdı. önki gürrünine gaydıp geldi." neme beyle yılgırıp otırsın?" diyip soranmış. Gganatim bilen kakanımda algır berini sensclcdyerin. adama birbirlerine "yavaş ol. "Ger-e oalrı. bakmış ki. bu bencil kartalın tavırl-arını beğenmemiş ve ona "gücüne kuvvetine şüphe yok fakat. İyi insan. İhtiyarın da at hakkında söz etmek niyetinde olmadığını anladıktan sonra daha önceki konuşmaya döndü. Şcyle-de bolsa ol gocanm sözlerine inanmadı. -General. -Kimin güçlü. diyerek işaret parmağını yukarı kaldırdı. İhtiyarın varlığı ve durumu Kuropatkin'de gayriihtiyari bir hürmet duygusu uy andırdı. hasam gülkünç yağdaya düşeymeğinden heder edip. büyük bir tümseğin üstünde tüneyen bir kartal gülümseyip duruyormuş. Menden yokarı uçup bilyen canlı-canlar yok. akşam üzeri dolanıp geri dönüyormuş . Gocanm bolşı Kuropatkinde biığtıyar hormat diygusmı oyardı. yuvaş bol" diyşip. İne onson soların bolşuna yılgırıp oturın". Kuropatkin'in inançsızlıkla. Bir yandan böyle olağanüstü bir attan ümidini kesmesi diğer yandan da büyücü bir ihtiyarın sihrine kapılıp kendisini bir oyuncak yerine koydurtması. Men iki menzile bar rabar belentlikden övşanın düybünde busup yatan tovşanı göryerin. Fakat bunu görmesine rağmen yine ihtiyarın sözüne inanmadı. Kanadımla vurduğumda vahşi kurdu sersemletirim. özüni oynadanı bir yandan. Kuropatkin'e seviyesinin düştüğünü düşündürdü. -Öyle olsa da ihtiyar. Ona kendi sözünün doğru olup olmadığını tastik ettirmeye çalışmadı. goca. -Beş evli bozkırlı Türkmen'in büyük bir imparatorluğun karşısına çıkabileceği hakkındaki düşüncenize ve inancınıza şaşıyorum. dedi. Şşeyle acayip atdan lamasının üzülmeği bir yandan. gözbağçıdığı hakdakı pikirinden velin üzül-kesil el çekip bilmedi.deyip tekrar ihtiyarın karşısına oturdu. Bende daha yukarı uçabilecek başka bir canlı yoktur. -Alla keremdir! diyip. gözbağçı hasapladı. Fakat. Gocanm hem at hakda gürrün etmek niyetinin yokduğına göz yetirenson. bu zatlar onun edip oturan diyip düşündi." demiş. Bunlar ise beni tutacaklar. Onu bir sihirbaz olarak algıladı ve bütün olanları onun oynadığını oyunlar olarak hesapladı. sır bildirmen. Bular bolsa meni tutcak bolyarlar. Ben iki • menzile eş yükseklikten yavşanın dibinde pusup yatan bir tavşanı bile görürüm.yavaş ol" diyen ve saklanarak kendisine tuzak kuran iki çocuğu göstermiş. -Kuropatkinin ınamsızlık bilen. benden yukarıda Allah'ın olduğunu da unutma". "Güycüde-gayratına söz yok velin. -Bolsa-da. Gerçekten de hiç bir yerde at izi yoktu. hiç yerde at izi yokdi. kendi sözünün doğruluğunu ispatlamak gibi bir amacının olmadığını anladı. Goca hem sesini çıkarmadı. -Beş nyli sehrayı türkmenin beyik imperiyanın garşisına durup bilceğine inanışınıza hayran. "Şunlara bak. sanki bir çocuğun sözüne gülermiş gibi gülümseyip durduğunu gören ihtiyar sözünü kesip onun yüzüne dimdik baktı. Yakşızada mum gen görüp. Bir yakşızada yoldan geçip baryarmış velin.

Kkuropatkin bir salım oya batıp oturdı. Özem onda ne ganat galanmış. Ne yapacağını sadece kendisi bilir. İyi insan. Senem. Çağalarınız okap. -Eğer bu sözü Peterburg'da okur yazar bir adamdan duymuş olsaydım Rusya'da büyük Fransız devriminin tekrarlanmasıyla heybetleniyor derdim. "nedip bu güne düşdün. Rus'un gelmesinden sonra bir zararınız da olmadı hani. biz sizin yurdunızı basıp aldık. Gerçekten de devrim. Sen de general. Ayağına da bir sığırın mı yoksa bir devenin mi bilinmez. -Eğer men bu gürrüni Ppeterburgda sovatlı bir adamdan eşiden bolsam. Ayağına hem sığrınmı-dünyemi gol boyı sünküni danıp öteğidenmişler. "Ors'yetde revolyutsion hereketin gün-günden güyçlenyendiği barada oylananda ol has-da hopukdi. görse. Kuropatkin. "Beyle pikirler munun kellesine nireden gelip yörke? diyip oylandı. kartalla yüzyüze gelerek "ne yapıp da bu duruma düştün. bir süre düşünceye daldı ve sonra büsbütün başka bir konuda konuştu: -İhtiyar. ne de kuyruk. goca öz adından coğap bermek islemedi. diyerek kartal olanları anlatmış. Rus silahı sınırlarınızı çelik bir kale gibi koruyor. biz sizin yurdunuzu işgal ettik. o gülüp duran kartala benziyorsun. bürgüt bolan vakanı gürrün beripdir. Çapulculuktan vazgeçtiniz. -Goca. Öncelikle çapulculuk dediğin şey hakkında ko- . Seherler döreyer. Yeleklerine çenli ütüp. -Siz. Alla işlese. Sizin yurdunıza indi dine govı zatlar garaşyar. Ben de kendimi o yere bırakıverdim. Çocuklarınız okumaya. . Ors'yetde Beyik Frantsuz revoltsiyasının gaytalanmağı bilen haybat aytar diyerdim. goca başını ahmırlı yaykadı.Kuropatkin tisginip gitdi. Demir yol. İmperiyanm üstüne gutulgısız hovp abanıpgelyen yalı boldı. Yöne orsun gelmeğinden gören ziyanınız yoğ-a. Birden gök ve yer. indem oynap-oynap yadap gitdiler. görse ki. şol yılgırıp oturan bürgüde menzeyen. Hayvanı kanatlarına kadar yolup kıpkızıl et halinde çırılçıplak bırakmışlar. Yok. -Siz ors imperiyası gelcekde has-da kuvvatlanar öydenzok-da onda? diyip Kuropatkin öz pikirini gocanın pikiri bilen barlap görmek isleyen dek kayıllık bilen coğaba garaşdı. Yarın yine oynarız diyerek ayağıma da şu kemiği bağladılar". Yağşımıza bürgüde yüzlenip. diyerek ihtiyar başını salladı. Fakat herşeyin bir sonu vardır. Doğrudanam. Allah isterse Rus padişahını da Rus'un kendi eliyle tahtından eder. -Alla keremdir. ne guyruk. diyerek kendi adına bir cevap vermek istemedi. İhtiyar: -Allah kerimdir. Onda ne kanat kalmış. demiş. yanaral. Rus güçlüdür. . diyip. Rus imparatorluğunun gelecekte daha da güçleneceğini düşünmüyorsunuz değil mi? diyerek Kuropatkin kendi düşüncesini ihtiyarın fikri ile kontrol etmek istiyormuş gibi hoşça cevap bekledi. bilim öğrenmeye başladılar.şızada dolanıp gelyermiş velin. el kadar kemiğini bağlayıp gitmişler. Şehirler kuruluyor. Yöne herki zadın sonı bardır. -Okumuş adam olsan da tam idrak edemiyorsun general. Fakat. çocuklar benimle oynayıp oynayıp usanıp gittiler. Dinye aşakda yerin ayası yalı yer garalıp görünyer. Hayır. Alamançılıkdan dindiniz. Rus'un gücü Türk sultanını da yendikten sonra iyice belli oldu. Rusya'da devrimci hareketin güçlendiğini düşününce Kuropatkin daha da endişelendi. berden gaydyan. "Ne olduğunu bilemedim. Birden asmanu-zemin dünyenin yüzi gizil ot boldı duruberdi. gızılyetene edip goyunmışlar. Sonra bütinley başga uğurdan gopdı. Ors yarağı daşınızı polat gala kimin goraya. dünyanın yüzü kıpkırmızı ateş oluverdi. Kuropatkin irkildi. Ol yerem çağaların guran duzarı bolup çıkdı. imparatorluğa bir savaş kadar bahtsızlık getirebilir. "Böyle fikirler. Ertir yene oynarıs diyibem. ak patışanı orsun öz eli bilenem tağtından ağdarıp biler. sadece kanat açarak gökyüzünde kaldığımı biliyorum. bunun kafasına nereden geliyor ki?" diye düşündü. bu adam yöne adam del. demiryolları yapılıyor.Okumış adam bolsanam. Neme etceğini onun bir özi biler. bu adam boş bir adam değil. Sizin yurdunuzu şimdi sadece iyi şeyler bekliyor. Bil- fakat. bilim alıp başladı. sabahleyin bu duruma düşeceğini hiç sanmıyordun". ganat kakıp bir asmana galammı bilyerin..-İlki bilen-e alamançılık diyenin hakda aydayın.. "Bbilmedim neme bolanını. inha. Sadece aşağıda. Ors güyçlüdir. O yer de çocukların tuzak kurduğu yer çıktı. revoltsiya imperiya her bir uruşça betbağtlık getirip biler. diyip. Türk soltanmı hem yenenson orsun güyçli bolduğı. ertirki çağaların bolşuna ulumsılık bilen yılgırıp oturan algır bürgüt çağaların duzağındamış. Menem şol yere özümi goyberdim. ertirki bolup otunşın-a beyle güne düşerin öydyene menzenokdı" diyenmiş. İmparatorluğun üstüne korkunç bir tehlike abanıyormuş gibi oldu. yanaral. yeryüzünde avuç içi kadar bir yer karanp görünüyordu. sabahki çocukların yaptıklarına mağrur bir şekilde gülen kartal çocukların tuzağına düşmüş. ayağıma şu sünki danıp gitdiler" diyip. işte.

İşte. İşte ondan sonra Amangeldi silahını bıraktı. Hatta dıkma serdar da Rus hakimiyetini şartsız olarak kabul etmiştir. Kendi yurduna kendisi sahip çıkamayan halka hiçbir zaman iyilik yanamaz.Yöne ıhlas edyeler diysen inanman.mert azalar-da. Merdi sığı onarsınız. General. teke özözündenem goyardı alamanını. -Ben elimizin altında çalışan Türkmen halkını dalkavuk olarak görmüyorum. bir gün buradan saldırdılar.Kuropatkin garşı çıkdi. heves ediyorlar diyorsan inanmam. Ayrıca. Çapul ya da yağma. sizin ne gibi bir felaketten korktuğunuzu anlayamıyorum. -Rekabet ettikleri doğrudur general. Onson neme teke gum yalap onsunmı? Ol düşmanların talap gitmeği üçin galla öndürmesini besetdi-de. yarancalar önder gider. . bu yerde üytgcycn zat barmı? Yanaral. biri-biri bilen bassaşhk cdyonlerem ken. Yöne gitdiğiçc. istekle hizmete denler de çok. Her türlüsü vardır.-OI sözüne bir azacık dingi berdi. bilmeyen bolsan. özi talamağa başladı. O da sınırlarınızı Ruslar'dan koruyorum diyecek. Kuropatkin gocanın yüzüne seredip. . Yeri. İne. Nneme onson teke otursınmı? Azap çekip yığnanca hasılını. Türkmeni ata-baba geleneğinden mahrum etmenizden kaynaklanıyor. -Ruslar sınırlarınızı koruyor diyorsun. . İndi yarancan köpeler. gözlerini mekirlik bilen güldürdi. Tekeler de kendi yurtlarında köledirler. Onson sizin nehili betbagtçılıkdan gorkayanmıza düşünip bilemok.yanaral. Tekc'nin başına kakınçtır general. Görelde yitse.diyerek Kuropatkin ihtiyarın yüzüne kurnazca bir edayla baktı. Amangeldi göninin alamançihğa gitmeği haçan taşlanını? Bilmeyen bolsan aydaym.diyip. diysenizem. tekeninem hemmesi siz yalı pikir edenok. Şimdi. Hey. Nurbcrdi Han. yanaral. Öz yurduna özi eyelik etmeyen halka hiç vagt govulık garaşmaz.hcves bilen hızmat edip yörenem ken. halkın ruhi nuşayım. yetişdiren malını elinden alıp gitdiler. -Niye böyle düşündünüz? -Bunun sebebi. böyle desen de Tekelerin hepsi sizin gibi düşünmüyor. Yarancanlik edyerlcr diy. -Gül netsin? diyip. Peki. yanaral. -Köle ne yapsın? diyerek ihtiyar Kuropatkin'in gözlerine baktı. Nnurberdi han ehli tekenin hanı saylananı beri. Bajdıa halk hiç vagt bağtlı bolup bilmez. çünkü size dalkavuklar gerekiyor. -Hayır. Tekeni orsun elinden aldı.diyerek Kuropatkin karşı çıktı. Rus padişahına gönüllü hizmet eden Tekeler de az değil. Teke-de öz yurduna gul-da. Büyük halkın hürmet gösteren saygın adamları da var. yanaral. Mert insanı yanınızda tutmazsınız. Şuna dalkavukluk ediyorlar de. bilmiyorsan öğren. İşte Türkmenlerin başını eğdiren büyük felaketimiz budur. -Ors daşınızı gorayar diyyen. Olan diyer daşınızı orsdan gorayas diyip. Ana. Hheli-şindi üstüne yağlı dökülip durmasa. Teke'ye gün mü gösterildi? Bir gün oradan. zora galip del. -Kölenin eline ayağına pranga vurup boynuna boyunduruk atıp da çalıştırırlar. Sömürge halk. Fakat. bir gün mundarı. -El halidir general. -Hatda ıhlaslılığını görkezcek bolup. muna neme diyersiniz? diyip. diyeli. boynuna boyunturuk atıbam işledyerler. Her haysı bardır. Teke gün berildimi neme? Bir gün ondan çozdular. Şimdi dalkavuklar çoğalıyor. Hatda Dıkma serdaram ors rayatlığını gürrünsiz kabul edipdi ahırı. orsdanam bir güyçli düşman tapıldıda. Üzerlerine düşmanları saldırıp durmasalardı Tekeler kendiliklerinden çapulculuğu bırakırlardı. yetiştirdiği malını elinden alıp gittiler. Hatta hevesli olduklarını göstermek için birbirleriyle rekabet edenler de çok. yağmacılığa başladı.Goca. Binbir emekle topladığı ürününü. -Yok. İhtiyar. buna ne diyorsun?. Alaman tekenin başına dakılan zad-a. Ondan sonra Teke yerinde mi otursaydı. -İlçilikdir. burada değişen bir şey var mı? General. hiçbir zaman bahtlı olamaz.-Gülün elinc-ayağına gandal urup. gizılbaşlar tekenin üstüne bir gezeğem uh çozuş edip bilen deldir. Uh ilin hormatlayan abraylı adamları hem bar.Bassaşlık edyenlcri doğrudır. Bundan sonra Teke kum mu yalasın dursun? Düşmanların alıp götürmesi için ziraatla uğraşmayı bıraktı ve talancılığa. Sözün kısa bir ara verdi. onson Amangeldi geni yarağını taşladı. goca Kuropatkinin gözlerine seretdi. -Men-e öz golastımızda işlep yören ehli türkmenler yarancandır öydemok. bütün teke halkının hanı seçildikten bu yana Kızılbaşlar Teke üstüne bir kez olsun büyük bir saldırı yapabilmiş değiller. Fakat gitgide mertler azalıyor ve dalkavuklar çoğalıp gidiyor. Size yarancan gerekdir. bilip goy. zorla değil. diyelim ki Rus'tan daha güçlü bir düşman çıktı ve Tekeleri Rus'tan aldı. türkmenin başına inderen ulı betbagtlığınız. -Neme üçin beyle pikir edyeniz? -Sebebi siz türkmeni ata-bab göreldesinden mahrum edersiniz. Amangeldi Beyin çapulculuğu ne zaman bıraktığım biliyor musun sen? Bilmiyorsan anlatayım. İnha.yenmi sen.Ak patışa ak yürekdon hızmat edip yören tekelerem git del.

ine göryenmi.. halk aslını unudar. ihtiyar deminki yerinde. tezeldcn Pcterburg'a gitmeliyim. Şeyle-de bolsa bu goca bilen duşuşanına.dedi. birden yankı tilki çağacığı möceğin geçip baryanını göreymezmi?! "Hay. Önem bir yolbars barmış. onun özem gözüme görnen bolaymasm diyen pikir kellesine geldi. hakıkatdanam. kurt geliyor" diyerek kaldırmışlar. Kuropatkin gocanın öz pikirinden dendcrip bilmecekdiğine göz yetirdi. balçığa düşse bile bin yıl sonra yine yeşerir. yok etmek mümkün değildir". bu ihtiyar bir sihirbaz olmasın. Goca önki yerinde dağm bir beleği yalı keserip yatırdı. Başım kaldırmadan oturdu. kaybolur. Kuropatkin. Benim senden istediğim hiçbir şey yok. tepelemek mümkündür fakat. Sizinle konuşmak bana büyük zevk verdi. Bu ise halk için en büyük felakettir. İşte. Birdenem bu goca cadıgey bolasın. dağın bir parçası gibi uzanmış yatıyordu. Arkasına dönüp baktı fakat. -Sağ bol.Yöne menin senden hiç hili dileğim yok. göteripdir ökçeni öz sürenlerine tarap. Yurdumu. diydi. erkinliğimi haysadır bir dileğe çalışsam. Hemişc yarancanın kellesi kakılardı. İndi sizin sayanızda yarancanların eşret tapyaram görüp. getirip öz çağalarının arasına goyberipdir. helki atın gözüme görnüşi yalı. Böyle olsa bile bu ihtiyarla konuştuğu. men gitmekcm bitererin. Yoksa ben sizinle ilişkiye geçerdim. deminki atın görünmesi gibi onun kendisi de gözüme görünmesin diye bir düşünce ya da şüphe kafasında yer etti. Sonda yolbars öz hatasına düşünip bir başını yaykanmış. Eskiden bir kaplan varmış ve bu kaplan bir ara küçük bir tilki yavrusu bulmuş. Teze gelcek naçal'niğe hem sizi gözden salmazlığı tabşırıb giderin. möcek gelyer!" diyip. Yurdumı. onunla daha önceden tanışmadığına üzüldü. Diogendiğini boyun aldı. Aksine. Ona dözmczçilik edipdir-de. Ol gocanın. Öler. uğurlar olsan. yanaral. gidyen bolsan. Bu ruh.hasıl berer". Goca şeyle diydi-de. Yoğsa men siz bilen gatnaşık saklardım. birdenbire bu tilki yavrusu bir kurdun oradan geçip gittiğini görmez mi? "Bak. -Ne yazık ki. -Yöne neme işleğiniz bolsa aydıp. halkın ruhudur. Kaplan'ın yavruları da bunun ardına düşüp tabanlarını "bak. Yurdumı. işte şu gördüğün toprak öldükten sonra benim cesedimi kabul etmez. kurt geliyor. Ona acımış ve getirerekkendi yavrularının arasına birlikte oynasınlar diye bırakıvermiş. kendisini de Makcdonski ile bir tutmaktan hicap duydu." İhtiyarın gerçekten de Diojen olduğunu kabul etti fakat. şu toprak ölenimden son menin cesedimi kabul etmez. erkinliğimi basıp alan adamdan men neme dilep bilerin. -Sağol general. düşüncesinden döndüremeyeceğini anladı. Benden ne dilerseniz dileyin. Rehberi tilki olursa kaplan yavrusu da tilki olur general. Bile oynaşıp yörler diyyc." diyerek tabanım kendi inlerine doğru kaldırmış. yanaral. Sizin bilen gürleşmek mana gatı yakımlı boldı. doğrudanam. Bir gözek kiçicik tilki çağacığını tapıpdır. depelep bolar. gürründeş bolanına ökünmedi. Arman. İzma övrülip seretdi. onun gerçekten de kendi bölgesindeki Türkmenler gibi olmadığını anladı. . Yolbarsın çağaları hem munun ızına düşüp. mahsul verir. yok edip bolmaz" diyip oylandı. Bu bolsa halk üçin in ulı betbağtçılıkdır. Birdenbire. özgürlüğümü bir dileğe değişirsem general.-Bu ruhi ızgar toprağa düşse. Gayta onun bilen önrekden tanışmanına ahmır etdi. yene mün yıldanam göğerer. Bu pikirini gocanın özüne hem aytdı. "Bu ihtiyarın ruhu. Yeni gelecek olan komutana da size sahip çıkmasını tembihleyip giderim. İhtiyarla vedalaşıp yola düşen Kuropatkin. Şimdi sizin sayenizde dalkavukların işret bulduğunu gören halk aslını unutuyor. yöne hiç vagt sındırıp. elinde ovmaçlap oturan bir gısım toprağını üytgeşik bir nazar bilen sınladı. Goca bilen hoşlaşıp yola düşen Kkuropatkin onun.yiter. Göreldesi tilki bolsa.yanaral. diye düşündü. Beyle yanbermez ruhi kemsidip bolar. Bundan dolayı da bütün dalkavukların kellesi uçurulmuştur. onu hiçbir zaman kırmak. Böyle yıkılmaz bir ruhu aşağılamak. Türkmenin yek yiğrendiği yarancakhkdı. yolbars çağasam tilki bolyandır. ihtiyarı kendi . "Bu gocanın ruhi halkın ruhi. Gelenek kaybolursa halkın ruhu ölür. İne. Başını galdırman oturdı. İhtiyar böyle dedi ve elinde oynayıp durduğu bir parça toprağa değişik bir nazarla baktı. götcripdir ökçeni "hayimöcek gelye" diyip. öz tövereğindeki türkmenler yalı deldiğine göz yetirdi. Türkmen'in hayatta tek iğrendiği şey dalkavukluktur. sohbet ettiği için pişman olmadı. Bu düşüncesini ihtiyarın kendisine de açıkladı. özgürlüğümü elimden alan bir adamdan ne dileyebilirim ki! Yurdumu. gitmeden yerine getiririm. özüni bolsa Makcdonskiy hasaplamağa acap etdi. Bunun üzerine kaplan hatasını anlamış ve başını sallamış. men basım Pcterburga gitmeli.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->