P. 1
Ang Lagom at Hawig

Ang Lagom at Hawig

|Views: 10,767|Likes:

More info:

Published by: Michael Niel Bulatao on Jan 16, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/06/2013

pdf

text

original

ANG LAGOM AT HAWIG Ang lagom ay ang pinasimple at/o pinaigsing bersiyon ng isang prosa or berso.

May mahalagang intelektuwal at praktikal ng gamit ang lagom para sa estudyante. Nasasanay siyang maging intelihenteng mambabasa - natututo siyang umintindi at sumuri sa kanyang binabasa mga gawaing nangangailangan ng masuring pag-iisip. Dito'y kinakailangan niyang magtimbangtimbang kung alin sa mga idea ang importante at siya niyang gagamitin at alin ang di gaanong importante na siyang isasaisantabi. Hindi lamang sa pagbasa makukuha ang kasanayan ng estudyante sa paggawa ng lagom. Masasanay din siya sa mahusay at masurng pagsulat at sa pagkikinig. Sa pagsulat ng lagom ay kinakailangan din ang pagtitimbang-timbang sa pamimili ng kung alin ang pangunahin o mahalangang idea, pagpapahayag ng napiling ito sa malinaw, simpleng wika, at pagsusuri sa mga bagay sa kabuuan nito. Sa pakikinig, natututo ang mag-aaral na magkonsentreyt sa kanyang panakikinggan - isang proseso na ginagamit ang pag-iisip. Isa rin magandang pagsasanay ang paglalagom sa pagpapalawak ng bokabularyo, paggawa ng tiyak, maayos na pangungusap. Natututo ding umiwas sa pagiging maligoy, paulitulit, at sabog sa pagpapahayag. May mga praktikal na kahalagahan ang paglalagom. Bukod pa sa nakakatipid sa oras at pagod sa pagbasa, ang natapos na produkto ay masasabing hindi sakripisyong basahin. Natututo dun ang estudyante o mambabasa na magkonsentreyt at maging matiyaga. Nakakatulong nang malaki ang ganito sa pag-aaral, propesyon at bisnes. Kapag nakikinig o dumadalo sa lektyur, interbyu, panayam, simposyon, kumperensya, sermon, miting, demonstrasyon, atbp. nakakatulong ang isang taong may kaalaman sa paglalagom sa kanyang sarili at sa iba pang makapagpapahayag ng pinakasentro ng idea ng mga pinakinggang ito sa mas simple, maayos at malinaw na paraan.

Mga Uri ng Lagom Ang lagom ay may iba't ibang uri. Ang bawat uring ito ay may partikular na gamit, anyo at pamamaraan. Ang ilang sa mga uring ito ay ang sumusunod: presi, abstrak, at sinopsis. Ang hawig o parapreys, bagamat hindi isang uri ng lagom, ay tatalakayin dito sapagkat kaugnay ng lagom.

1

Konsultahin ang disyunaryo sa mga dimaintindihang pagpapahayag. Malaki ang naitutulong ng presi sa pagsasanay sa pagbasa. Bawat ilustrasyon ay dapat suriin nang hiwalay. Gayunman. konotasyon atbp. Gawing kumpletong pangungusap ang mga pangunahing idea na kinokonsidera noong una. natututo din siyang makinig na mabuti nang hindi lamang pinapadaan sa kabilang taynga ang napakinggan sa isa. Basahing muli ang materyal sa kanyang kabuuan. Sa pagsulat naman. Mga Hakbang sa Pagsulat ng Presi 1. Basahing mabuti at dahan-dahan ang materyal upang makuha ang pinakasentro ng idea. 4. 2. Gayundin. natututo ang estudyante na maging maingat at masuri. simple at maayos na pangungusap. kung kronolohikal (i.PRESI Ang presi ay ang pinakaubod o katas ng isang talata. Maging alisto sa mga kahulugan ng bawat salita at kataga.Ang orihinal na order o kaayusan ang dapat na manatili. mahabang prosa o kay'y ng isang tula. 3. nasasanay ang estudyante na bumuo ng malinaw. Ito'y isang mahalagang pamamaraan ng pagkakalap ng tala o nowts. Gayundin. 5. Tsekin ang presi batay sa orihinal. Lagumin ang mga pangunahing idea ng awtor. Huwag lalampasan ang anumang salita. ang mga piguratibong salita. pagkakasunud-sunod ng pangyayari na ginamit ng awtor ang siyang sundin maliban na lamang kung talagang napakagulo ng pagkakaayos ng awtor.Hindi lahat ng ilustrayon sa orihinal ay kailangang balewalain. Puwede na ngayong kumuha ng nowts. Dito'y nasasanay siyang sumuri kung alin sa mga idea ang pangunahin at alin ang di pangunahin. sipi. Huwag kumuha ng anumang nowts. Organisasyon .) 2. 2 . detalye). 7. Maging simple at direkta. Nakakapagpalawak din ng bokabularyo ang paggawa ng presi. Basahing muli ang presi upang masigurong mga pangunahing idea at hindi suportant idea ang isinama. Gumamit ng mga kinakailangang pang-ugnay. Nangangailangan ito ng pag-intinding mabuti sa binabasang materyal kung kaya't natututo ang estudyante hindi lamang basta bumasa nang halos dinadaanan lang ng mata ang mga pahina ng binabasa paris ng ginagawa ng maraming estudyante. Ilustrasyon . metapora at pang-uri ay dapat isama. Sulatin ang presi. Halimbawa. pagsulat at pati pakikinig. Gumawa na ng paggugrupo ng mga idea (pangunahin vs. Basahing muli ang materyal. Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Presi 1.e. 6.

putok ang mga labing nasubsob sa kalsada. Ireserba iyon sa ibang pagkakataon.Kailangang gumamit ng mga angkop na pang-ugnay upang maging tuluytuloy ang daloy ng idea at upang magkaroon ng kaisahan ang presi. Kagaya siya ng karaniwang bangkay na pinapangit ng kamatayan pero ang kamatayan niya'y lubhang pinapangit ng pangyayaring ang mga pumatay sa kanya'y maaring i na 3 . yugyugan sa disco at sounds. 8. Presi Kung makikinig ka sa mga teknokrata ay mga dalubhasa. namamaga ang noo dahil ang balang pumasok sa ulo'y di na nakalabas. Hindi para kay Emmanuel Lazo. Ang lohikal na kaayusan ang dapat na manatili. diksyon) pero maari pa ring gumamit ng imahinasyon at damdamin. Mga Halimbawa 1. atbp. wari'y wala nang magagawa ang mga mamamayan kundi ang tanggapin ang kanilang kahirapan. Huwag lilihis sa idea ng awtor. Kung sakaling gagamitin ang mga salita mula sa orihinal. Siguruhing ang panghalip ay tumutuloy sa kilala o tiyak na bagay o tao.Ang bawat idea sa orihinal ay dapat na pareho ng porsiyento o haba ng pagtalakay sa presi. 5. 9. pangungusap. 4. 11. Huwag isama ang mga anyong pampanulaan sa tula (tugma. 10. metro. ang sumusulat ng presi na rin ang mamimili kung aling kaayusan o salita ang higit na magrerepresenta sa awtor. abala sa goodtime at paporma. Proporsiyon . mas madalas ang pagkakataon na kinakailangang gumamit ng sariling salita. 2. at bahagi ng pananalita ng orhinal.Pangkalahatang tuntunin dito ang panatilihin ang mga salita.3. Sa gulang na disisiyete'y nakaburol siya sa Malate Church. Ang isang pangunahing idea na hindi gaanong tinalakay sa orihinal ay di dapat bigyan ng malawak o mahabang pagtalakay sa presi. Pang-ugnay . Siguruhing tiyak o ispesipiko ang lugar at oras na tinutukoy. Isang talata: Ang disisiyete ay puno ng buhay. Isang pangungusap: Kung makikinig ka sa pagpapaliwanag ng mga teknokrata at iba pang dalubhasa wari'y wala nang magagawa ang mga mamamayang nahihirapan kundi ang tanggapin ang umiiral na kalagayan. Wika . 7. Gawing pangatlong panauhan ang unang panauhan. 6. Huwag igiit ang sariling idea. Gayunman. grap. duguan ang knapsack. higpitan ang sinturon at tiisin ang kalam ng sikmura. Huwag gumamit ng mga listahan.

ang pag-asang sa dulo ng landas makalabas ng unibersidad ay mayroong higit na maaliwalas na buhay na naghihintay para sa nagsusumukap. Hindi kailangang subhan ang kumakawag na ningas ng ilusyon. tumatarik pang lalo ang landas. pagkakagastos ang kahulugan para sa magulang ang graduation ng kanikanilang anak. Mayo 1979) Sumasaksi ang nagdaang buwan ng Abril sa pagtatapos ng kawan-kawang mga estudyante sa iba't ibang paaralan sa bansa. at kantong pinag-iinuman. Isa pa raw pinto ang nabuksan papasok sa hanay ng maliliit na bahagi ng populasyong kumikita sa paraang magaan at may katiyakan.matagpuan kailanman. Mahirap mamatay ang ilusyon na ang graduation at susi sa pag-unlad ng bawat estudyanteng makapagtapos. Ang mahalaga'y maipaunawa sa mga magulang at sa kanilang mga anak na rin na habang lumalaon ay kumikipot pang lalo ang pinto. Depende sa antas ng edukasyong natamo ng estudyante. Sa ating lipunan ang pagtaggap ng sertipiko o diploma at itinituring na pagkakataong dapat kabitan ng selebrasyon. Biktima siya sa panakahuling rally at maaring hindi na mabibigyan ng katarungan. Marahil ay kailangang talaga ang ilusyon." Para na rin sa mga kabataang nangangarap ng buhay na malayo sa bukiring sinasaka. 3. pabrikang pinalilingkuran. si Emmanuel Lazo ay maagang namatay at pinapangit ng kamatayan. Presi Hindi gaya ng karaniwang kabataan na laya sa gulang na disisiyete. Siya ang pinakahuling biktima ng mahabang listahan ng mga estudyanteng napatay sa rally. Ito raw at pag-angat sa baytang-baytang na landas patungo sa higit na maginhawang buhay. Isang editoryal Iyang Tinatawag na Pagtatapos (Sagisag. 4 . lubhang kaakit-akit ang ipinangangakong oportunidad upang maka-angat sila sa kahirapan. Ang karanasan ay ilan sa libu-libong estudyanteng nakatapos sa kolehiyo para sa di-mabilang na magulang upang igapang na mapag-aral ang kani-kanilang anak hanggang ito ay matawag na "titulado.

Ang ganyang pangangailangan ay nararamdaman na sa ating panahon at ito'y pinatutunayan sa pagsulpot ng mga kursong maghahatid sa lalo pang mataas na antas ng edukasyon. Angeles: 1948 (L. Isang Tula Balibago. na kailangan mo pang hintayin 5 . 4. ang pagkakamit ng edukasyon ay lalong nagiging magastos sapagkat nararagdagan ang panahon ng pag-aaral. ang kapirasong papel na nagsasabi kung ano ang natapos ng isang tao ay hindi na gaanong pahahalagahan ng magbibigay ng empleyo. ang sertipiko o diploma ay malamang na maging mga hunghag na sagisang lamang. Ang kakailanganin na ay katibayan ng kalidad ng edukasyon at ang karanasang nagpapakilala ng bisa ng pinag-aralan ng isang aplikante. Presi Bagamat magastos. Hindi masamang mangarap ng ganito ngunit dapat ngayong tanggapin ang katotohanan na hindi na lamang diploma kundi karanasan at mas mataas pang edukasyon ang hinihingi upang magtagumpay. Hindi naman natin sinasabing mawawalan na ng timbang ang diploma sa hinaharap.Sa mga darating na panahon. ang pagtatapos sa isang kurso ay nagiging paghakbang lamang mula sa isang kurso tungo sa bagong kurso. laging inaasam-asam ng mga magulang ang graduation ng kanilang mga anak sapagkat ipinapalagay nilang ang diploma ang makapagpapaahon sa kanila sa kahirapan. habang kumikipot ang pinto at tumatarik ang landas. Habang dumarami ang nakatatanggap nito. Sa ganitong sitwasyon. Lilima-lima ang tumatakbong sasakyan. Kakailanganin lamang na ito'y langkapan ng timbang ng karanasan o ng dagdag pang haba ng panahon ng pagaaral. Samakatwid. Ricarte) Mag-aapatnapung taon ang nakaraan. Yaon ay isang maliit na nayon Sa isang liblib na pook Na ang nag-uugnay sa kabayanan Ay isang makitid at maalikabok na daan. Kung kaya't lalong nagiging magastos ang edukasyon sa kasalukuyan.

Kinukuha nila ang damit sa Kampo. mga babaing nilaspag ng mga dayuhan.Nang halos isang oras bago magdaan. Binabasta at sinusunong na pauwi. Nadarama ko ang pagpapalang isinermon sa Bundok. Kaya magagamit ito sa mga tesis. Nawala na ang mga dating nayon na napalitan na ng modernisasyon. liblib at mahirap na nayon sila nagpapalaba bilang sundalo sa mga simple. mga 6 . at pinagpalang mga kababaihan. Ngunit ang nakita niya'y mga dayo na roon. Sa kanilang kawalan ng pagpapanggap. siya'y bumalik at hinanap ang mga dating kababaihang mahiyai't simple. Si Luming ang labing-anim-na-taong Hindi marunong magpinta ng mukha At laging nahihiya kung ngumitil Ang nakita ko'y mga banyagang pangalan Sa mga libingang walang lapida. Sa mga babae roong bahagyan nang makabihis Kami nagpapalaba. Hinahanap ko si Aling Maring. Pagkaraan ng mag-aapatnapung taon. Sa isang maliit. siyentipiko o pangsiyensiyang panlipinan (social science). Presi Apatnapung taon na ang lumipas. At nasaksihan ko ang pagkalagas ng mga sampaguita Sa yapak ng mga dayuhang takong. Abstrak Ito ay isang uri ng lagom na ginagamit sa mga akdang akademiko. lektyur. Sa kanilang kapayakan at karukhaan. Dumalaw ako roon. Ang basal na lupang ginahasa. Matapos ng 40 taon. tapat ngunit mahirap. Ang mga berdeng kahoy na ibinuwal. Ang himpapawid na pinarumi ng usok Buhat sa kalapit na paliparan.

Tingnan kung may pangunahing idea na di naisama sa presi. Montes. 2. Ang natipong kaalaman ay hango sa tatlong pangkat: (1) ang mga pangunahing konsepto. Sikolohiyang Pilipino (1976) -V. Napatunayan ng pagsusuring ito na ang wika ay maaring isang behikulo sa pagbabalangkas ng mga karanasan sa larangan ng katutubong panggagamot. liban kung bahago ng pangunahing idea (hal. bahagi ng pangunahing resulta ng isang eksperimento). L. de Villa at L. sa larangan ng sikolohiya. (ed) 7 . Layunin ng pag-aaral na ito ay ipakita ang katutubong panggagamot. mga report. Isulat sa simple. at direktang pangungusap. kinasapitan or resulta Mga Hakbang sa Pagsulat ng Abstrak 1. Ang mga akademiko at siyentipikong papel ay karaniwang may kanya-kanyang metodo o pamamaraan depende kung sa aling larangan ito nabibilang. Ang metodong ginamit sa pag-aaral ay ang pakikipanayam ang sistematikong pagmamasid. at mga katutubo at makagham na lunas. Iwasan ang mga ilustrasyon. Halimbawa. Narito ang isang halimbawa ng Abstrak: Ang Wika sa Larangan ng Katutubong Panggagamot Cynthia Balza. metodo o pamamaraan 3. teybol. at ang pagtitipon ng mga nagawang pag-aaral tungkol sa paksa. Basahin mabuti ang materyal. 7. 5. L. Hanapin ang mga pangunahing idea para sa bawat bahagi. layunin. G. Suriing muli ang orihinal. 4. malinaw. atbp. kinasapitan).M. Tiyakin ang mga bahagi bagay sa pormat ng pag-aaral (e.g. layunin 2. grap.papel na siyentipiko at teknikal. Enriquez. 3. (3) mga sakit. pamamaraan. Sycip Ito ay isang pananliksik tungkol sa iba't ibang pamamaraan ng katutubong panggagamot at sa mga ito. (2) mga paraan at gamit sa panggagamot at sa mga paraan sa pagtuklas sa sakit. 6. Basahin ang presi at pakinisin. ang karaniwang kaayusan ng mga papel o report ay ganito: 1.

Sa pagbubukas ng nobela. Basahing muli ang orihinal para tiyaking walang nakalimutang mahalang idea. 10. Rebisahin. Tiyakin ang panahon o mga panahon.SINOPSIS Kung ang abstrak ay sumusunod sa lohikal na order ng mga idea. 5. Tiyakin ang mga tauhan at ang kanilang papel. Si Sochong na lamang nagpakita ng pagtingin sa mag-nang ulila subalit ito'y naputol din nang makilala nito at 8 . Ito ay isang uri ng lagom na higit na gamitin sa mga akdang may elementong naratibo: kuwento. 4. Narito ang isang halimbawa ng sinopsis: Dalawang pares ng mangingibig ang itinatampok ng "Unang nobelistang Tagalog sa kanyang akdang Nena at Neneng at ang pagsubaybay niya sa pag-iibigan nina Nena at Deogracias at Neneng at Sochong ang bumubuo sa nobela. 6. laugar. 2. may tampuhan ang matalik na magkaibigang babae na kapwa pumapasok na mananahi sa lungsod ng Maynila. 8. si Miguel. Samantala. Tiyakin ang mga pangunahing pangyayari sa istorya. panauhan. Basahing muli ang sinopsis. 7. 3. atbp. Uuwi si Nena at ang kanyang tiya sa Bulakan dahil sa pagkamatay ng tiyuhing at doo'y nakaniig muli ni Nena ang kababatang si Deogracias. at kanyang pinagseselosan ang dating nasasariling kaibigan. salaysay. Sulatin ang sinopsis. simple. Bumalik si Miguel sa dating nililigawan. nobela. 9. kay Chayong na tumanggap naman sa binata gayong kasintahan ang pinsang si Sochong. Di naman nagtagal ang kasunduan nina Nena at Miguel dahil sa pagbabawal ng tiyang kumukupkop at nagpalaki sa dalaga. sa Maynila naman ay nagtanan sina Chayong at Miguel. Panay kasawian ang inabot ng dalawa hanggang namatay si Miguel sa piitan at magkasupling si Chayong at palayasin ng mga magulang. Nahuli ang dalawa ng mga magulang ni Chayong at napiit si Miguel. Bigyang-empasis ang banghay o pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari ngunit tinitiyak ang tauhan. Gawing pangatlong panauhan ang una at pangalawang panauhan. Tiyakin ang lugar o mga lugar na pinagyarihan. direkta ang mga salita at pangungusap. Ang dating pagkakaibigan nina Nena at Deogracias ay nauwi sa pagmamahalan at humantong sa pag-aasawa. Huwag alisin sa isip ang mga detalye. Nahahalata ni Neneng na si Nena ay may lihim na tagahanga. Gawing tiyak. Basahin mabuti ang materyal. Mga Hakbang at mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng Sinopsis 1. ang sinopsis naman ay sa kronolohikal na order. panahon. dula.

Sulatin ang hawig. Mga Hakbang sa Pagsulat ng Hawig ng Prosa Basahin ng makailang ulit ang materyal hanggang sa maintindihan mabuti ang ideang ipinapahayag ng awtor. o teknikal na akda. nobel. Gayundin. direkta at naiintindihang pananalita ang orihinal. Nagtungo si Neneng sa bayan nina Nena at Deogracias at doon namatay sa hinagpis at sama ng loob. tektinkal) ang bigyan ng sinonim. iisa ang kanilang layunin: maipahayag sa mas simple. 5. B. Dito. Maligaya sa simula ang pagsasama nina Neneng at Sochong subalit di pa ito nagtatagal ay tinubuan ng matinding panibugho si Sochong hanggang magawa niyang layasan ang walang kasalanang asawa. ang isang mahirap intindihing istilo ng manunulat at napapadali. tiyak.mapusuan si Neneng. 3. Gayunman. Ang hawig ay isang pagsasabi o paghahayag ng idea at pananalita ng isang akda sa pananalitang naiintindihan ng mambabasa at tagapakinig. Basahib muli ang orihinal para siguruhing talagang naiintindihan nga ang ipinapahayag nito. Kung may mga salitang hindi maintindihan. 2. Ang mahihirap intindihaing mga salita lamang (halimbawa. Gumamit ng malilinaw. Ang hawig o parapreys ay isang "pagsasalin" ng idea at pananalita ng awtor sa sariling pananalita ng gumagawa ng hawig. . dulam sanaysay. konotatibo. Basahin muli ang ginawang hawig. noong panahon ng kastila. artikulo. Nakakatulong din ito para sa higit na maging mapagsuri at mapag-isip ang estudyante. Para sa mga akdang mahirap intindihin maging ito'y prosa (kuwento. pirugatibo. ay maipaiintindi maing sa kabataan sa kasalukuyan kung ito'y gagawan ng hawig o isusulat sa pananalitang mas simple at mas naiintindihan ng kasalukuyang mambabasa. ang isang akdang sinulat noon pang unang panahon. Tsekin ang ispeling. malaki ang maitutulong ng panggawa ng hawig. lalo na kung ang mga ito'y puno ng mga matatalinhangang pananalita o teknikal na salita.Ang "Pamana" ng Nena at Neneng E. direkta at kongkretong mga salita. Soriano Hawig o Parapreys Iba ang hawig o parapreys sa lagom. . o tula). hanapin sa diksyunaryo at iba pang mapagkukunan ng depinisyon. Di na siya naabutang buhay nang humabol na si Sochong at malaking panghihinayang at lungkot nang ibalita ni Nena ang sinapit ng kabuyak ay namatay din ang lalaki. ayos ng pangungusap at daloy ng idea. Hindi kinakailangang palitan lahat ng salitang nasa orihinal kung malinaw naman at pamilyar ang salitang ito. 4. 9 1. halimbawa.

Intindihing mabuti ang mga piguratibo at konotatibong salita. Uminom ng Sunta 10 . 5. 4. Sulatin ang hawig. Muling basahin ang sinulat na hawig. Tsekin kung naipahayag ng hawig ang ideang ipinapahayag sa tula. Iwasan ang mga ispesipikong halimbawa. Food. Foods. Lady's Choice honest-to-fullness.. Gumamit ng mga simple. open yourself to some of the best things in life. Basahing muli ang tula." Sinong bingi and di nakahagip sa alok ng Cosmos Bottling Company?: "Uminom ng Sarsi Nag-iisa sa lasa. Narito ang halimbawa: Ina ng Laging Pagpapasaklolo 1 Taus-puso't lubos anyaya ng Lady's Choice: "come. with.Mga Hakbang sa Pagsulat ng Hawig ng Tula 1. Gumamit ng pangatlong panauhan. come.. eating is living eataway ang live it up!" Sim bingi ang di nakahagip sa payo ng SMC?: "Yung may pulp buts siyempre. Suriing mabuti ang kahulugan ng bawat linya. live it up. 3. Damahin pati ang damdaming ipinapahayag ng tula. 2. Basahing mabuti ang tula. 6. tiyak at direktang pananalita. "Pasukin" ang mga salita para lumabas ang pinakaidea nito.

" Makinig.. Litton's world of fabrics captures the ultimate need of its users. Kita'y ipaghahanda ng sambandehadong salita. always delicious!" Ina.. Towards a better quality of life A deep moral obligation. ipinahahatid ng Litton Mills. Now Open! The Presto Ice Cream Houce on Shaw Boulevard.Katas-California." Di naman gaya-gaya. Incorporated: "Exciting. presentado ng Presto: "The new landmark in Goody-goody land. 2 Makinig. Fascinating. inihuni ng Maya: New Maya soup always fresh." Ina. 11 . ipinahahatid ng Ramitex: "Magbalik-anyo with Ramie-Tetoron. Fashionable." Magpapresko. mawawala na ang hapdi ng iyong sikmura. makukuha pa ba sa tagpi ang gula-gulanit mong saya" O dapat nang palitan? Ilang yardang salita ang iyong kailangan? 3 "Planning for future generations.

may balangaw ng mga salita. 2. . Ina. Magbuhay-Singer. sa kulimlim na langit ng buhay mong pinapalibhasa." "Maunlad ito! Philbanking yata tayo! Todo-todo ang serbisyo. mga pagkain. Ina.Ina ng Laging Pagpapasaklolo R. Sandoval Hawig 1. mapapalitan na ng salita ang sira-sira mong damit. Ngayon na.The Total Environmental Community A project of Caliraya Management & Development Corporation Shaping a better Environment for Man. The good and easy life. pananamit. sa iyong pagkakalugmok." Ina." "Full comfort living ang nagbubugay Singer. 3. kasangkapan. inumin. pabahay. pampainit ng sikmura. tela. may balangaw ng mga salita sa tutubos. pampapresko. Ina. kahit sa salita lamang ay mabubusog ka na. Para sa lahat. 12 . ang pag-asa mong maahon sa kasawian at kahirapan ay nandoon sa bahaghari ng mga salita.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->