SEMINARSKI RAD -Saobraćajno transportno pravoSaobracajno Pravo EU i njegov uticaj na norme saobracajnog prava Srbije

UVOD

1

Ovo je prva organizacija koja je nastala na supracionalnom principu ( komunitarne norme su nadređene nacionalnim oblasti u kojima zajednica ima primarnu nadležmost ) U sklopu Đumanovog plana 9.Specijalni Ministarski Savjet . Ugovor je sadržio 100 članova. ukidanje – kvantitativnih organizacija i tarifnih brojeva . Osnovni ciljevi EEZ su : . čime je ova zajednica prestala da postoji.Sud pravde .Visoko Vijeće ( preteća Evropske komisije ) .u Parizu. Belgija. Luksemburg ( „Zajedničko tržište“. Nizozemska. Potpisnici ovog sporazuma su Njemačka. Italija. usluga i kapitala ( danasšnji tzv osnovne slobode ) 2 . principi zajedničkog tržišsta kako će se formirati. EEC ) je osnovana 25. Francuska.marta 1957god potpisivanjem Rimskog ugovora. Iako je ova zajednica bila ograničena na samo dvije industrijske grane. Institucije organizacije su bile: . uspostavile su zajednički okvir za dogovore o proizvodnji i distribuciji ugljai čelika.Evropska zajednica za ugalji celik ( Evropen Coal and Itcel Comnunity ) je preteca Evropske Unije. a njene ovlasti i resursi su prenijeti na EU-u. Ugovor ima i 4 aneksam 12 protokola i 9 deklaracija.1958god Sam ugovor se sastoji od 240 članova podjeljenih u 6 poglavlja.1. taj rok je istekao 23. Obzirom da je Ugovor iz Pariza bio potpisan na 50 godina. a na snagu je stupio 1. njeno je postojanje imalo značajan uticaj na privredni i politički razvoj u Evropi u drugoj polovini 20st.ukidanje carina . a nastala e na temelju ideje Jean Monnet-a.Italija.jula 2002god . radne snage. te realizacija ove ideje od strane francuskog ministra vanjskih poslova Roberta Šumana.Njemačka – Francuska . kako bi se pravdao namjerom da „načini rat ne samo nezamislivim nego i materijalno neizvodljivim“ ( a krajnji Šumerov plan je bio pomirenje Francuske i Njemačke ). predloženo je stvaranje ovlasti nad industrijom uglja i celika poslijeratne Francuske i Njemacke.zajedničko tržište.slobodno kretanje roba. Ugovor je stupio na snagu u julu 1952god 9maja je rođendan Ujedinjene Evrope Ugovor o osnivanju EEZ ( Evropske ekonomske zajednice Evropska ekonomska zajednica ( EEZ . Belgija – Holandija_ luksemburg.Opća Skupština ( preteća Parlamenta Evrope ) . te autonomni sistem institucija koji će njima upravljati narednih 50godina.Komunitarni komitet 1967god je ova zajednica postala članom Evropske ekonomske zajednice ( EEZ ).aprila 1951god. „Unutarnjih šest“ ) U narednim mjesecima ugovor je ratificiran u zemljama potpisnicama.maja 1950 god. Potpisivanjem ugovora o Evropskoj zajednici za ugalj i čelik 18.

Španija.Evropska komisija .u 25marta 1957god u Rimu.Sud pravde Ovaj ugovor se često naziva i Rimski ugovor. koji se i nazivaju „Stubovi društva“ Osnovne institucije su : . investicija i postrojenja.Vijeće ministara . Evropske ekonomske zajednice i danas više nepostojeće Evropske zajednice za ugalj i čelik. Ugovor o Euroatomu određuje zajedničku politiku o oblastima: istraživanja. spojena. Potpisan je u Rimu zajedno sa ugovorom o EEZ. razvijati je i prodati višak državama nečlanicama. sigurnosti standarda. primjene atomske energije i međunarodne saradnje u oblasti nuklearne energije... Irska. U ugovoru se takođe navode i nadležnosti institucija i tu se vidi kako su postavljeni interesi članica ( odnos nacionalnih interesa i interesa zajednice ) Zajednica za atomsku energiju ( EUROATOM ) U oktobru 1956god su vođe deklaracije na Konferenciji Vlade Šsetorice dobili zadatak da ispitaju i predoće evropske potrebe i mogućnosti u pogledu stvaranja električne energije preko nuklearne energije. te je potpisan Ugovor o EUROATOM. Njime je utemeljena Evropska zajednica za atomsku energiju ( Euroatom ) Euroatom je imala sve do 1967god vlastita tijela koada su Ugovorom o spajanju tijela Euroatoma. Portugal.Evropski parlament . Izvještaj koju su navedena trojica predstavili u maju 1957god je pokazao veliku ovisnost evropskih zemalja o nafti s Bliskog istoka. distribuirati je kroz države članice. Francuska jsno naglašsava da je prioritet EUTOATOM-u . Stoga je preporučena gradnja nuklearnih elektrana i postepeno gašenje onih čiji je energent ugalj ili nafta. Osnovni cilji značaj potpisivanja ovog ugovora bio je uspostavljanje zajedničkog tržišta. Za vrijeme diplomatskih diskusija Šestorice. Danas Euroatom zajedno sa Evropskom zajednicom čine tzv prvi stub Evropske unije.U periodu od 1973 do 1996 god se EEZ-u priključuju i Velika Britanija. Primarni izvori komunitarnog prava Primarne izvore komunitarnog ptava predstavlja 3 . Austrija. Riječ ekonomsko je uklonjena iz naziva 1992god pri potpisivanju Maostrich-skog ugovora. Pregovori su obnovljeni. Svrha: stvoriti posebno trćište za atomsku energiju. kojim je Evropska zajednica učinjena jednom od prvih tri potporna stuba Evropske unije.Grčka. Finska i Švedska. čemu je u prilog išlo i Suecka kriza 1956god koja je uzrokovala probleme u snadbijevanju evropskog tržišta petroleumom ili derivatima.

naručito kroz odluke Evropskog suda pravde. trgovački sporazumi između EU i drugih zemalja. Obzirom da se ni jedan pravni sistem pa ni ovaj komunitarnog prava ne može definisati isključivo pisanim izvorima. Ugovor o osnivanju EEZ iz 1957 3. to se u primjei prava Evropski sud pravde i nacionlani sudovi pozivaju i na ove principe. Međunarodni sporazimi se ugovori i drugi dokumenti koje Unija sklapa sa državama koje nisu njene članice. Oni nisu eksplicitno izraženi aktima Unije.Ugovor o udruživanju iz 1965 . Mastrihtski ugovor o Evropskoj uniji iz 1992 Dopunski ugovori su : . Ovim principima se pravna snaga daje primjenom prava. već posebno deriviraju iz postojeće regulative. Finska i Švedska ) Sporazumi kojim se detaljnije određuje položaj i instuticionalno ustrojstvo zajednice: a) Prvi i drugi sporazum o institucionalnom objedinmjavanju 1957 i 1965god b) Prvi i drugi sporazum o budžžetskim pitanjima 1970 i 1975 4 . Ugovor o osnivanju EZ za ugalj i čelik iz 1951 2. Velika Britanija i Irska ) b) Drugi ugovor ( Grčka ) c) Treči ugovor ( Španija i Portugal ) d) Četvrti ugovor ( Austrija. U ovu grupu spadaju ugovori o stabilizaciji i pridruživanju.- osnivački ugovori opća pravna načela međunarodni sporazum ( konvencija ) sporazum između država članica Osnivacki ugovori su ugovori koje zemlje članice zaključuju međusobno. Sporazumi između država članica čine ugovori koje zaključuju ne sve već samo neke od zemalja članica Unije. Diferenciraju se dvije grupe ovih ugovora temeljni ( osnivački ) ugovori i dopunski ugovori. Aneksi i protokoli priključeni ovim ugovorima ( ugovori o pristupanju u njegovi aneksi ) a) prvi ugovor ( Danska. Opći pravni principi kao izvor prava se kreiraju u okviru Unije.Amsterdamski ugovor iz 1997 . ovi dokumenti nemaju snagu supranacionalnih pravnih instrumenata kao šsto je to slučaj sa pravniom grupom već su po prirodi bliži multilataralnim ugovorima. Stoga. kao sa različitim međunardonim organizacijama. Opća pravna načela su pravila koja održavaju temeljni koncept prava i pravde koji se poštuju u svakom pravnom sistemu. a u vezi sa osnivanjem i nadležnostima unije. između sebe. Temeljnima se smatraju četiri ugovora: 1. Zaključuju se tako što su države članice prenijele dio suvereniteta i odredile institucije. Ugovor o osnivanju EUROATOM-a iz 1957 4.Ugovor iz Nice iz 2001.Jedinstveni evropski akt iz 1986 .

a kasnije i ekonomske unije..širi nadležnost zajednice u određenim okolnostima .god preambulu dat je u četiri segmenta: 1 zajedničke odredbe 2.1987. a njime je put EEZ čvrsto usmjeren u cilju šsto čvršće i potpunije ekonomske integracije. Ugovor o osnivanju EZ za atomsku energiju ( 1957). Ugovor o osnivanju EET ( 1957). koji je prvi put dopunjen Rimski ugovor. U tom smislu je kao neposredni cilj bilo određeno uspostavljanje unutrašnjeg tržišta. Ovaj ugovor je povukao EEZ iz letargije u koju je bila zapala. opće i završne odredbe Sadržaj ugovora uz Jedinsktveni evropski akt . Prvi korak na tom putu je bilo uspostavljanje jedinstvenog unutrašnjeg tržišta do 1992god a 10 godina kasnije 2002god . saradnju u oblasti vanjske politike Amsterdamski sporazum potpisan je 17 juna 1997. a potpisan je u Den Haagu.je specifičan pravni akt EZ. Amsterdamski sporazum – koji je stupio na snagu 1. Mastrihtski ugovor o Evropskoj uniji ( 1992 ) Revizioni ugovori su zapravo amandmani na osnivačke ugovore: To su : Ugovor o spajanju ( 1965 ). Mostriht.. sa ciljem jačanja saradnje i pojednostavljenja sistema Evropske unije. Izvršio je izvjesne institucionalne reforme u Uniji. 11 država članica su između sebe zaključile naredni sporazum. Amsterdamski ugovor je trebao da raščisti „Mastrihtski .. On predviđa mjere jedinstvenog unutrašnjeg tržišta.jaca komunitarni mehanizam odlučivanja i proces usvanjanja pravnih akata .. Amsterdamski sporazum ( 1997 ) i Ugovor iz Nice ( 2001 ) Ugovor o spajanju ( udruživanju ) – potpisan je u Briselu 1965. odredbe o evropskoj saradnji u vanjskoj politici 4. Uvodi se naziv „ Evropska zajednica „ Jednisveni evropski akt . odredbe o izmenama ugovora o osnivanju Evropske zajednice 3.najavljuje instance.7. 1702 1986. EZUC i EUROATOM-a. istočne i jugoistočne Evrope 5 . „ Cilj: a) nastanak institucionalnih reformi za šsto spremniji ulazak u proces proširenja na prostore centralne. Jedinstveni evropski akt ( 1986 ).. a njegov cilj je bio da se uspostavi zajednički organi EEZ . Rim.c) Akt o neposrednim izborima za evropski parlament 1976 d) Odluke o vlastitim prihodima zajednice Osnivački i revizioni ugovori ( Pariz. a stupio na snagu 1 maja 1999god Bio je razultat treče Međunarodne konvencije započete 1996 god u Tarinu.. Amsterdam I Nica ) Osnivački ugovori su ugovori o osnivanju Evropske zajednice za Ugalji i čelik ( 1951 ). Jea.

Ovaj ugovor je bio dopuna Amsterdamskom ugovoru.u zajednicu stupaju Španija i Portugal 1.1. Litvanija. Slovenija i Malta 6. kada se u pitanju interesi od značaja za jednu ili više članica uglavnom zajednička vanjska i sigurnosna politika ) Pitanje funkcioniranja zajedničkih institucija u proširenoj uniji. Njemačka. 1. početak praktične realizacije plana o kolektivnoj odbrani i ostvarenje načajnijeg uticaja na proces stvaranja novog svjetskog poretka ) U ekonosmkom smislu nastojao je popraviti situaciju u oblasti zapošljavanja.2..2 2001god Rezultat je maratonskog zasjedanja i jedan od njegovih glavnih zadataka je bio da sve postojeće ugovore objedini u jedinstveni aktevropski Ustav.b) davanje odgovora na druge izazove koji su stajali pred .potpisan je 26. Mađarska. Sekundarni izvori komunitarnog prava 6 . .1981. Ugovor iz Nice . 1.drugo proširenje. Politika prema mladina.stanovnika.1986 – treče proširenje.2003god. Estonija. te kultura i obrazovanje.prvo proširenje – u zajednicu stupaju Velika Britanija.1.1. Luksmeburg.1. 5.( uvođenje eura.. taj proces je započelo šest država osnivača : Belgija.1973.2007.1. Stupio je na snagu 1.često proširenje – Rumunija i Bugarska Danas EU ima oko 496 mil. u tom pravu su doneseni amandmani n augovor među kojim su : Povelja o osnovnim pravima i Deklaracija o budućnosti EU Proširenje zajednice 1... Češka. ostalo se pri pravu veta. Cilj: potreba rješavanja pitanja institucionalne prilagodbe EU pred novim proširenjem. Slovačka. Švedska i Finska 1.. i prostire se na prostoru od oko 4 325 000 km2 Evropska zajednica za ugalj i čelik osnovana Pariškim ugovorom 1951. 2. dok su EEZ i EUROATOM Rimskim ugovorom 1957god. Nakon toga su usljedili valovi proširenja i priključenja sljedečih država. u zajednicu stupaju Austrija. 4. – peto proširenje – u zajednicu stupaju Kipar.u zajednicu stupa Grčka 1. Holandija i Francuska. 3. Poljska.2004.1995 – četvrto proširenje . Italija. Postignut je dogovor da svaka članica Unije ima po jednog člana Komisije ( odustajanje velikih od prava na dva komesara ) Redefinisane nadležnosti EK ( zadržan princip kvalificirane većine nije značajnije sužen obim pitanja o kojima se odlučuje po principu saradnje nacionalnih vlada.1. Letonija. Danska i Irska 1.

Predstavljaju instrumente usmjeravanja ponašsanja tj njima se samo poziva na usvajanje određenog ponašanja. Djeluju „ erga amnes“ Sve države članice moraju u cijelini provesti uredbu. Pravula Savjeta koja ovoj donosi sam ili zajedno sa Parlamentom jesu osnovna pravila. Pravila koja donose Komsija čine primjenjujucča pravila koja regulišu način sprovođenja opštih pravila. Mišljenja snagu crpe iz autoriteta tijela koja ih doprinose. Zbog toga uredbe ne trebaju tačnije ne smiju ugrađivati u nacionalno pravo.Osnovene karakteristike ove vrste propisa je da je njhova primjena opšsta i direktna. 7 . Budući da uredbe zamjenjuju nacionalne pravne norme države su obavezne ukinuti do tada postojeće norme svog pravnog poredka koje su u koliziji s uredbama. Njih donose Savjet ilki Komisija ( po pravilu nužno je mišljenje Parlamenta ) One su opšti pravni akt obavezuju u cjelini i direktno se primjenjuju u državama članicam. Direktnost proizilazi iz njihove pravne prirode gdje su one izjednačene sa nadnacionalnim zakonima. nema mogućnost donošenja implementirajučeg akta jer bi je na taj način države mogle prilagoditi sebi i tko bi uredba izgubila svoj značaj. Pravni akti koji potiču od organa Unije svi poznati kao evropsko zakonodavstvo i objavljuje se u posebnom glasilu pod nazovom Official journal of the europen communities. Radi se o izvorima koji na osnovu ovlaštenja koja crpe iz primarnih izvora i uvažavajući suverenitet država članica. Uredbe Uredbe ili regulationis .odluke preporuke mišljenja ostali pravni akti ( deklaracije.uredbe .direktive pravnoobavezujući akti . Njihova je svrha ujednačavanje prava država članica tj zamjena postoječih nacionalnih pravnih narmi u svim državama zajedničkom evropskom. što je poznato kao „ procedura saodlučivanja“ . Sekundarne izvore čine nekoliko vrsta pravnih akata: . Uredbe su instrumenti unifikacije prava EU. Opštost podrazumjeva da je prostor njihovog važenja čitav teritoriji EU. rezolucije ) pravnoneobavezujući akti Preporuke i mišljenja su propisi neobavezujueg karaktera. Za njih važi direktna primjenljivost. Stupajuči na snagu bez rativikacionog postupka i imaju karakter nadnacionalnih zakona. donose organi Unije ( Vijeće – Komisija _ Parlament ) Na donošenju akaa organi rade zajednički.Sekundarni izvori su : produkt djelovanja organa Unije. već se one primjenjuju kao evropski akt temeljem objave u Službenom listu EU.

Prilikom prenišenja sadržaja direktive. ujednačacanja prava koje se tiču zajedničkog tržišta... uklanjanje nacionalnih pravnih rješenja. Odluke mogu donijeti Savjet. Odluka za primaoca postaje obavezujuća nakon saopštenja. privredne organizacije ili građani. Direktive usvajaju savjet ili komisija. Odluke Odluke predstavljaju još jednu vrstu obavezujučih akata Unije. Područje primjene: kretanje kapitala i sredstava plačanja sa trećim zemljama.posebno i autonomno u odnosu na međunarodno pravo i pravo članica . Područje primjene povodom slobode privremenog i profesionalnog djelovanja povodom uzajamnog priznavanja školskih i stručnih svjedočanstava . Evropski parlament.Direktiva Direktiva je vrsta propisa sekundarnog karaktera. Direktiva je pravni akt koji obavezuje države članice u pogledu cilja. komunitarno pravo ) Najznačajnija obilježja komunitarnog prava su : . fizička i pravna lica 8 . kojima se dovode u pitanje uslovi slobodne i fer konkurencije. Karakteristike komunitarnog prava Pravo koje se stvara u okvirima evropskih zajednica je dugo vremena nazivano „ pravo evropskih zajednica „. Prema tome. Adresari su najčešće vlade država članica. Odluke mogu biti usmjerene smao prema državama članicama. a adresatima je ostavljena sloboda u pogledu izbora oblika i sredstva njihovog provođenja u život.. Komisija i Evropska centralna banka..... trgovački sporazum sa trečim državama u međunarodnim organizacijama.. O zakonima – ustavnosti direktive odlučuje Evropski sud na incijativu privilegovanih podnosilaca zahtjeva. Ali dok prve dvije grupe imaju karakter opštih pravnih akata. koji treba ostvariti.neposredno ( direktno ) primjenljivo na cijelom prostoruzajednice na države članice. ovdje se radi o propisima koji su bliži posebnim pravnim aktima tj odnose se na unaprijed poznate adresare i to u svrhu rješenja određenih situacija. Od stupanja na snagu Ugovora iu Mastrichta ( 1992. ) naziva se „Pravo evropske unije“ tj pravne tekovine Evropske unije ( fr. slobode pružanja usluga. One su sredstvo harmonizacije nacionalinih propisa.odnosi se smao na osobe kojima je upučena. za razliku od direktive koja je obavezujuća u cijelosti. Odluku je moguće izjednačiti s uredbom i direktivom s tim što za razliku od njih odluka ima karakter individualnog upravnog akta. Za razliku od pravila direktive se ne mogu neposredno primjenjivati jer zahtjevaju nacionalne mjere tj uvođenje u nacionalni pravni sistem. nacionalni organi moraju da poštuju smisao upotrebljenih termina i pojmova kako bi se osiguralo jednobrazno tumačenje teksta u svim državama članicama.pravo sa višom pravnom snagom u odnosu na pravo država članica . odluke su definirane kao akti koji u cjelosti obavezuju one kojima su upućeni.

pa tek onda dio unutrašnjeg pravnog sistema moze biti primjenjeno od strane nacionalnih sudova bez ikakvih dodatnih mjera. Zajednica djeluje samo ako ciljeve i mjere predloženog djelovanja ne mogu u zadovoljavajučoj mjeri ostvariti države članice. Ovom metodom se čuva suverenitet država... popisi koje su donijele države članice. Metod transformacije . individualne slobode i njenih nužnih ograničenja. Po njemu inkoriranjem ugovora o osnivanju u nacioanlne pravne sisteme. 9 . dok Italija i Njemačka koriste ublaženu varijantu ovog metoda npr. Komunitarno pravo predstavlja stvarno pravo pa se primjena u državama članicama ne podrazumjeva. Ovaj princip podrazumjeva da u okolnostima podjeljene nadležnosti između Unije i država članica.institucije zajednice i njeni organi i tijela . države članice su se obavezale njegovo poštovanje i provođenje. Pri tome je rukovodeći princip da se odluke donose što je moguće bliže samim građanima Unije. Supsidijarnost je višeznačajan pojam.Nacelo supermacije . Ono prvo mora biti uvedeno u domaći pravni poredak. Metod adopcije . Državama je ostavljena sloboda izbora najpogodnijeg metoda uvođenja komunitarnog u nacionalno pravo.prije uvođenja u nacionalno pravo i komunitarno pravo se mora transformisati tj mora se donijeti poseban akt kojim država izjavljuje da odobrava njihovu primjenu na svojoj teritoriji. Tamo gdje zajednica ima isključivu nadležnost ne postavlja se pitanje koje će se norme primjenjivati – komunitarne norme. i nije potrebna nikakva mjera transformacije. U Danskoj se takođe zahtjeva saglasnost ne znači i da je konkretni međunarodni akt uveden u unutrašnji pravni sistem 2. Predstavnici ovog metoda su : Luksemburg. Nizozemska. .države članice njihovih organa . jedne strane to je generalni odnos pojedinca i zajednice..fizička lica tj državljani države članice .Pod pravom EU ili komunitarnim pravom podrazumjeva se skup pravnih pravila koje su donijele organi EU. U praksi postoji sva metoda: 1. Njemačka je tek nakon pozitivne ocjene saveznog ustavnog suda posljedna ratificirala Ugovor o Evropskoj uniji.predstavlja manitičko shvatanje po kome postoji obaveza domaćih sudova da neposredno primjenjuju komunitarno pravo.Svaka država koja želi postati članicom Evropske unije mora prihvatiti odluke iz osnivačkih ugovora i uskladiti svoje zakonodavstvo sa komunitarnim pravom.pravna lica sa sjedištem u nekoj od država članica Načelo supsidijarnosti Ovo načelo je dato u čl. Grčka i Belgija.5 Ugovora o EU. Subjekti komunitarnog prava su: . Ako se unutar države neko pitanje ne može rješiti adekvatno primjenom nacionalnih normi onda će zajednica preuzeti. Francuska. a koji uređuju društvene odnose u okviru Evropske zajednice. Predstavnici ovog metoda su Velika Britanija. Danska i Irska.

ograničenje služi nekom legitimnom cilju 2... Države članice moraju jednako tretirati i domaće i strane državljane koji unose kapital u domaće firme.. Ovdje je prvenstveno riječ o supsidijarnosti kao principu (pre) raspodjele vlasti nadležnosti i ovlaštenja u okviru zajednice i između nje i fržava članica. dogovorom vlada država članica 1974god. Pozitivna diskriminacija je dozvoljena samo ako se radi o određenim interesima. Komunitarno zakonodavac je ovlađten da zabranu diskriminacije širi mimo prostora državljanstva. optimalne društvene akcije. potpomognuti ministrima spoljnih poslova i jednim članom Evropske komisije. Nediskriminacija Ovo načelo podrazumjeva tretiranje istih situacija na isti način.. Od 1993god naziva se Vijeće ministara. Savjer preduzima mjere u borbi protiv diskriminacije. ali u praksi to čini tri do četiri puta. Diskriminacija na osnovu nacionalnosti je zabranjena generalnom zabranom diskriminacije na osnovu državljanstva. neprimjerenog gubitka pojedinca odnosno skupine pojedinaca. U pravilu u radu vijecća sudjeluju ministri vanjskih poslova. Pravno gledajući i Vijeće je jedinstveno tijelo a u stvarnosti se sastoji od više vijeća. To je najviše političko tijelo Unije koje donosi načelo opće smjernice djelovanja u odnosu na ključna strateška pitanja.. Jednakost žena i muškaraca u radnim odnosima. Privatno pravna lica će moći kao adresati zabrane diskriminacije smao izuzetno odnosno ako je to posebno predviđeno ugovorom. Drugim riječima aktima organa Unije mogu se sužavati ili ograničavati prava građena Unije smao pod dva kumulativno ispunjena uvjeta: 1.. Odluke donosi najčešće koncenzusom alo o putem kvalificirane većine.. međutim kada se raspravlja o poljoprivredi. Prinicp supsidijarnosti posreduje između demokratske i ekonomske ..A s druge strane ovaj pojam je sadržinski opredjeljen i nastojanjem da se optinizira individualna i kolektivna efikasnost ljudskog djelovanja.. Po pravilu zasjeda najmanje dva puta godišnje.. Proporcionalnost Ovo načelo znači da Zajednica normativno ne intervenira više nego što je potrebno za ostvarenje njenih ciljeva i mjera.. sudjeluju ministri poljoprivrede 10 .. ograničenje je proporcionlano cilju koji se njime želi postići Riječima vropskog suda: „Sloboda djelovanja pojedinca smije biti ograničena samo u mjeri koja je neophodna potrebama za ostvarivanje općeg interesa“ – to znači da se izbor određenog pravnog instrumenta mora predstavti kao primjereni cilj odnosno kao nešto što stavlja u izgled ostvarivanje kolektivnog dobra bez uzrokovanja nesrazmjernog. Naime ministarski sastav se mjenja ovisno o temi o kojoj se raspravjalo. Ustanovljeno je kao vanugovorni mehanizam. Vijeće Evrope Vijeće Evrope čine šefovi država i vlada zemalja članica kao i predsjednik Evropske kimisije... Adresari zabrane su ne smao države članice nego i komunitarne institucije......

dokle u područima zajedničke vanjske i sigurnosne politike. kada se radi o prometu sudjeluju ministri zaduženi za transport i sl. Corper I čine zamjenici stalnih predstavnika država članica Evropske unije. koji se bave političkim pitanjima onima koji su vezani za drugi i treći stub EU. Evropska komisija je zamišljena kao tijelo koje djeluje tako da je odlučivanje u njemu neovisno od volje države članice ( nadnacionalni karakter ) Zajedno s Evropskim parlamentom i Vijećem Evropske unije čine tri glavne instirucije koje vode Evropsku uniju. Evrospka komisija sastoji se od povjerenika koji dolaze iz država članica te oni svi zajedno djeluju kao jedinstveno tijelo. najviše se odluka donosi njom Kvalificiranom većinom – pravedno je mada mogu nadglasati. Naziva se često i vladom RU. Vijeće EU kvalificirano većinom a u dogovoru s predsjednikom kimsije. Danas ima 27 povjerenika. Svoju zakonodavnu ulogu Vijeće Ministara danas u brojnim područima dijeli s Evropskim parlamentom. Sastav vijeća mijenja se ovisno o područu o kojem se odlučuje. Dužnost predsjedavajućeg vijeća neizmjenično izvrđavaju države članice u trajanju od po šest mjeseci. u policijskoj i pravosudnoj kaznenoj saradnji Običnom većinom ( prostom ) . Vijeće Ministara Vijeće Ministara ( Comcil of the EU ) glavna je zakonodavna institucija Evropske unije. Buduči da je sastavljeno od ministra iz nacionalnih vlada država članica.. predlaganje propisa. ali ne može smjenjivati pojedine povjerenike. Iako u brojnim područima više ne odlučuje samostalno u Uniji se bez vijeća ministara ne može donijeti niti jedna odluka zakonodavne prirode. U svojoj zakonodavnoj funkciji. Predsjednik komisije bira Evropsko vijeće nakon što se vlade država članica usaglase o kandidatu a izbor mora biti potvrđen u Evropsom parlamentu. pripremaju sjednice vijeća na način da sastavljaju dnevni red pojedinih zasjedanja. Mandat povjerenika traje pet godina i poklapa se sa mandatima Evropskog parlamenta. Vijeću Evrope pomaže tijelo koje se zove COREPER. Evrospki parlament može u svakom trenutku rasšustiti komisiju na način da joj izglasuje nepovjerenje. Evropska komisija Evropska komisija je poliičko te glavno izvršno tijelo Rvropske unije ( sjedište je u Briselu ). u Vijeću sjede ministri poljoprivrede država članica. a bavi se tehničkim pitanjima koja se tiću zajedničkog tržišta. Najznaćčajnije zadaće Rvropske komisije su : pripremanje. To je rezultat procesa demokratizacije evropske integracije. usvaja listu povjerenika. u kojem je uloga evropskog parlamenta jedinog demokratski izabarnog tijela na europskoj razini stalno jačala. Sjedište je u Briselu. Kada je to primjerice zajednička poljoprivredna politika. Vijeće može odluke donositi: . Oba odbora zasjedaju jednom nedjeljno. u toj su instituciji na evropskoj razini zastupljeni nacionalni interesi. izvršna i nadzorna 11 . Cijelu komisiju potvrđuje Evropski parlament a na kraju vijeće EU imenuje novu komisiju. osigurava stabilnost rada Vijeća EU i ima kljućnu ulogu u pripremi odluka Vijeća.jednoglasno – u drugom i trećem stubu donošenje EU. Corper II čine stalni predstavnici država članica.

sastoji se od 15 sudija i 8 generalnih advokata koji asistiraju Sudu. od 13 sudija. odnosno komiteta. Sud pravde Evropski sud pravde sa sjedištem u Luksemburgu. Prije svakog plenarnog glasanja političke grupacije razmatraju izvještaje parlamentarnih odbora i sačinjavaju enevtualne amandmane na ove izvještaje. a svaki povjerenik ima jedan glas. Generalni advokati učestvuju u radu suda ali oni nisu ni tužioci niti branioci. Europskom parlamentu ( PSE ) 218 ostupaju . vrši kontrolu i savjetodavna ovlašćenja a istovremeno ima ulogu u zakonodavnom procesu. Njegov sastav broji 785 poslanika i djeluje po principu evropskuh frakcija. 6 sazivu ( 2004-2009 ) formirano je sedam frakcija.Europska narodna stranka . Pored obaveznog mišljenja koje se traži od ovog tijela. Neki članovi parlamenta ne pripadjau ni jednom političkoj grupaciji i prepoznati su kao nezavisni poslanici. odnosno njihovih pravosudnih sistema. Za formiranje političkih grupacija ( frakcija ) u parlamentu potrebno je najmanje 20 poslanika uz uslov da dolaze iz najmanje pet država člamica. a od 1993 god ukinuto je pravo stvaranja frakcije iz smao jedne države članice. Sudije se postavljaju na bazi sporazuma zemalja članica sa mandatom u trajanju od šest godina i mogućnošću da ponovo budu postavljeni. ili u vijećima od pet odnosno troje sudija. Odluke se donose većinom glasova članova komisije. sud vrlo rijetko zasjeda u punom sastavu već se njegova aktivnost odvija u vijećima: „ Velikom vijeću „. Prima i razmatra izvještaje od organa 12 . Sud čine sudije iz svih zemalja članica tako da je u njemu zastupljeno svih 27 drćava.Savez liberala i demokrata za Europu ( ELDR i EDP ) – 89 zastupnika Radi efikasnosti rada parlamenta formirano je 17 posebnih odbora.ovlaštenja. Svake treće godine se bira po sedam odnosno osam sudija. Sud je ustanovljen u okviru Pariškog ugovora ( evropska zajednica za ugalj i čelik ) . parlament raspolaže i pravima saodlučivanja ( od Mastrihta ) vvrši parlamentarnu kontrolu savjeta EU. čija nepristrasnost i stručne reference se podrazumjevaju u postupku određivanja kandidata.Frakcija Socijaldemokratske stranke Europe. Najveće frakcije su: . Parlament utvrđuje načela. uloga u vanjsoj politici EU. Takav status proizilazi iz činjenice da je to jedino nadnacionalno tijelo Unije čije se članovi biraju na neposrednim demokratskim izborima za period od pet godina. a koje biraju nacionalne vlade iz reda uglednih stručnjaka koji uživaju javno povjerenje i ugled. Evropske centralne banke. Evropske komisije. Njihova uloga je da daju mišljenje prilikom rješavanja slučaja s tim da ne učestvuju u glasanju. U aktualnom. Evropski parlament Evropski parlamenz je glas građana EU jos od prvih neposrednih izbora koji se održani 1979god. a u odnosu na postupak pred Evropskim sudom pravde legitimisan je i kao mogući tužilac u sporu. Međutim. a 29 zastupnika ne pripada klubu.Evropski demokrati ( EPP – ED ) – 289 zastupnika .

Edinburškom odlukom. koje je zasebna međunarodna organizacija sa sjedištem u Strasburu odvojeno od EU. carinskim dodacima i prihodima od nacionalnih PDV-a. dok sadašnji sistem počiva na odluci Vijeća od 2 juna 1988. carina – koja se naplačuje prilikom uvoza roba iz država koje nisu članice EU 2..zajednice i država članica.. Vijeće jednosglasnom odlukom donosi odredbe o sistemu vlastitih izvora sredstava zajednice. niti s vijećem Evrope. dopunjenoj 1992. Ovakvi sastanci postali su od 1975godine redovita praksa dva puta godišnje.. koje je zasebno tijelo EU . Na prijedlog komisije i nakon savjetovanja s Evropskim parlamentom. o pojedinim temama zajedno s predsjednikom Evropske komisije kako bi raspravljali o pitanjima bitnim za Uniju. decembar ) a po potrebi još najviše dva puta kako bi raspravljali na neformalnim sastancima. U sustini to je cjelina finansijskih sredstava koja se u njemu godišnje šrikupljala i kojima raspolažu nadležna EU tijela sa ciljem finansiranja predviđenih rashoda.. . rotirajuće predsjedništvo bit će zamjenjeno funkcijom Predsjednika EU s mandatom od dvije i pol godine. agrarnih davanja – koja se ubiru prilikom uvoza agrarnih proizvoda iz država nečlanica 3.... Odluke donose prostom odnosno kvalifikovanom većinom... Sjedište je u Strazburu. Tu funkciju svakih šest mjeseci obnaša predsjednik one države koja predsjedava Evropskom unijom. od prihoda na ime PDV-a ( prihodi od PDV koji se zasnivaju na jedinstvenoj poreznoj osnovi ) 13 .. Evropsko vijeće ne treba mješati sa vijećem EU ( koje se naziva još i vijećem ministara EU ). Formalno je priznat 1986. te dali političke poticaje za dalje aktivnosti. a sekreterijat je u Luksemburgu Evropski savjet Evropsko vijeće ( The European Council ) – sastanak je predsjednika država ili predsjednika vlada država članica Evropske unije. država ili vlada zemalja EU sastoji se najmanje dva puta u godini ( juni..... vlastitih sredstava.. Takođe. Unutar Vijeća osobito je istaknuta uloga predsjedinika Vijeća. Evropsko vijeće će konačno biti pravno priznato kao jendo od tijela u institucionalnoj strukturi EU. Komunitarni buđet Komunitarni budžet je reguliran članovima 268-280 Rimskog Ugovora. Do 1988 punio se namjenskim doprinosima. zavisno od predmeta odlučivanja. Evropsko vijeće razvilo se iz povjerenih sastanaka na vrhu predsjednika država i vlada država članica EEZ 1960godine. koje preporucuju državama članicama na usvajanje u skladu s njihovim ustavnim zahtjevima. kojom je EU budžet zamišljen kao izdašan sistem vlastitih prihoda: 1... Kada Ustav EU sstupi na snagu. Budžet se u potpunosti finansira iz vlastitih izvora sredstava.. To političko tijelo ima ključnu ulogu u usaglašavanju interesa i stajališta država članica. na incijativu tadašnjeg francuskog predsjednika Valery Aiscard d Estainga ( prvi se održao u Dablinu za vrijeme irskog presjedanjem vrijeća EU ). Daje smjernice za rad institucija RU pokretać najznačajnijih političkih incijativa Eu.

obaveza nacionalnih sudova da u slučaju kada u nacionalnim i u komunitarnim propisima postaju različita rješenja.. vlastita sredstva po osnovi udjela u BDP-u država članica postotni dio na osnovi ukupnog iznosa BDP-a u drćavama članicama svake se godine iznova utvrđuje 5. primjene odredbe komunitarnog prava Kako postupak ukidanja ili izmjene konfliktnog nacionalnog propisa može potrajati. E.načelo jedinstva – znači da svi prihodi i rashodi zajednice moraju biti sadržani u jednom dokumentu .načelo univerzalnosti – temelji se na dva pravila pravilo nedestiniranosti – budžetski prihod ne smije unaprijed biti vezan za konkretni rashod i pravilo bruto budžeta – svi prihodi i rashodi moraju biti uneseni u punom iznosu i u cijelosti u budžet. Ipak takvi nacionalni propisi ostaju na snazi i primjenjuju se u onom dijelu. bez uzajavne korekcije ili prilagođavanja .ovo načelo znači priznavanje primata komunitarnog prava u odnosu na nacionalno pravo. drugi izvori prihoda – porez na dohodak i pristojbe koje plaćaju djelatnici EU ustanova . stave van snage konkretne konfliktne odredbe. u kome ne sadrže konfliktno pravilo. i uspostavljeni su zajednicčki organi EEZ. Jedinstveni evropski akt 14 . EUROATOM-a i evropska tehnološka zajednica. Osnaženi su zajedničke nadležnosti EZ i objedinjene su administrativne i stručne službe sa stalnim sjedištem u Briselu.obavezu nacionalnih zakonodavnih organa da ne usvajaju propise koji nisu usklađeni sa komunitarnim pravom .. U teoriji je opravdanje za ovakvo ovlaštenje nacionalnih sudova traženo u teoriji ULTRA VIRES navodeći da su nacionalni zakonodavni organi u slučaju donošenja konfliktnih nacionalnih propisa prekoračili svoja ovlaštenja. nacionalni sudovi su dužni da ne čekaju na formalno ukidanje ili izmjene. Ovo načelo podrazumjeva i obavezu da se ne donose novi propisi koji nisu u potpunosti usklađeni sa komunitarnim pravom Ugovor o spajanju ( udruživanju ) Uvodi se naziv Evropska zajednica. što ima za posljedicu dvije obaveze: .načelo uravnoteženosti – zahtjeva se da procjenjeni prihodi budu jednaki planiriranim rashodima u budžetskoj godini .načelo specijalizacije – svaka stavka mora imati svoju namjenu i biti pripisan konkretnom cilju Načelo supremacije -. Načela budžeta su : .4. prihodi od naplate upravnih kazni koje EU izriče gospodarskim subjektima i sl.

ali po zakonodavnoj funkciji nije kao nacionalni parlament.da bi se pomoglo Sudu pravde da se nosi sa hiljadama predmeta te da bi se gradjanima pruzila bolja pravna pomoc. komunitarni budzet Ugovor u pitanjima budzeta iz 1975. a poslije se koristio pojam skupština . a sekreterijat je u Luksemburgu. evropska komisija. a viječe ministara je reprezentant. izvori komunitarnog budzeta su dazbine iz oblasti poljoprivredne proizvodnje. Sjedište je u Strazburu. Po pravilu sjednice se održavaju od oktobra do maja svake četiri 15 . a onda evropski parlament Ima 736 poslanika. evropski parlament ) procedure o donošenju komunitarnih akata budžet Sud pravde je pravosudna institucija. konstituise finansijski sud. Manje države kao Malta. Na čelu je predsjednik koji ima 14 podpredsjednika. njegove presude mogu biti predmet raspravljanja i revizije suda pravde.najviše ih je iz Njemačke 99 po ekonomskoj snazi I broju stanovnika država. - institucije ( vijeće EU. Zajednička skupština – se koristi pojam na početku kada se organizovala zajednica za ugalj I čelik. jačanja jedinstvenog tržišta i proširenje ovlasti glavnih zajedničkih tijela osim u oblasti odbrane.U početnoj fazi je bio „Nacrt ugovora o EU“ s ciljem reformi zajedničkih institucija u smjeru federalizacije. Evropski parlament je u službi ostvarivanja zajedničkih ciljeva. Sloveniaj imaju po 5 poslanika. sud pravde. Odlučivanju u parlamentu vrši se večinom. u posljednje vrijeme sud prve instance dobija opstu nadleznost. Kipar. a postoje I sekreterijat parlamenta ( administracija . podrška ) ima oko 4000 članova.koji je jedinstvenim evropskim aktom uvrsten u tekst osnivackog ugovora. Sud prve instance. je uspostavljen prvostepeni sud. što znači da nema isključivo zakonodavnu funkciju a samim tim mu je I funkcija slabija. kvorum može da bude različit zavisno o kojem pitnaju se odlučuje I kojim postupkom tj procedurom donošenja komunitarnih akata . postotak od bruto nacionalnog proizvoda. 1989.carine.pdv. on je odgovoran za presudjivanje u odredjenim vrstama predmeta kao sto su oni koje podnose privatna lica te oni koji se ticu nelojalne konkurencije medju kompanijama.

5 13 sudija a samo u izuzetnim slučajevima odlučuju svi. Prvo se imenuje predsjednik komisje.sedmice. Jednoglasno se donose odluke kada je nesto nesigurno I najosjetljivije pitanje. Ne postoji Ustav ali se ugovori primjenjuju . i čine ga po jedan sudija iz svake države tako da iam 27 članova. drćava članica i komunitarnih institucija. Ovdje ima 27 ministara Prostom večinom dovoljno je da 14 da glas da se nesto izglasa Najbolje rješenje je večina od prisutnih jer oni koji su došli su tu iz interesa . transporta . Sjedište je u Briselu. Odluke u viječu ministara donose se : jednoglasno. Sud pravde je ustavna. Biraju se ako ima najmanje 19 poslanika I ako predstavljaju 1/5 nacionalnih država Viječe ministara EU predstavljaju nacionalni interes . Italija na vrhu Koroper je pomočni organ koji izvršava pomoćne poslove jer se viječe ne sastaje često. Socijalisti. Sjedište je u Luksemburgu ( a sud za ljudska prava je u Strazburu ). upravna i apelaciona institucija. Zakonodavna se javlja kao predlagač a može donositi neke sekundarne akte Nadzorna nadzire donošenje komunitarnih akata Izvršna izvršava akte viječa ministara i parlamentra. Evropska kimisija zastuplja nacionalne interese. a onda lista kandidata za evropske komesare takođe uz aktivnuo učešće parlamenta. Francuska. Zeleni. sastoji se od direktorija i na čelu svakog direktorija je direktor ( pr direktoriji poreza. a administrativni apart čine oko 30 000 zaposlenih . zatim Reformisti.. 16 . nadzor i izvršna. pa su tako npr Njemačka. broju država I broju stanovnika . ( npr za poljoprivredu. Unutar parlamenta formiraju se poslaničke grupe npr desnice – najjači su Liberali. evropski socijalni komitet. Od pomočnih organa evropskih institucija su komitet regija. Imaju dva takva tijela jedan tehnički drugi politički. jer predsjednik komisije je dužan na kraju godine da parlamentu iznese izvještaj. prostom večinom ili kvalificiranom večinom . a koji nisu pokazali su da nemoaju interes o tom pitanju. poljoprivrede. Ovlaštenja – zakonodavna. Odlučuje se viječima od 3. po jedan minister iz svake zemlje članice. Komisija je operativni organ pa se odluke donose večinom prisutnih. Viječe ministara ima zakonodavnu funkciju I veči dio akata donose samostalno ili uz saradnju sa Evropskim parlamentom. Kvalifikovana večina se određuje prema broju glasova . finansije … različiti ministry p 1 iz sake zemlje za jedno ministrastvo ) Zemlja koja ispunjava uvijete Evropskog viječa ( kojeg je <BIH članica ) može predate zahtjev za prijem u Evropsku uniju I prije ispunjenja uvijeta za stabilnost. Sjedište viječa ministara je u Briselu I svaki 6 mjeseci ministry iz jedne zemlje predsjedavaju viječem I to se zove predsjedavanjem EU. Mandat traje 6 godina a svake godine obnavlja se 1/3 mandata. Ovaj sud rješava sporove između drćava članica.. odlučuje o radno-pravnim sporovima ( zaposlenih u komunitarnim institucijama ) Uspostaljen je i finansijski sud koji vrši nadzor izvršenja budćeta.

www. Niš. Prof. Tu su predstavnici radnika. 2009 2.Ekonomski socijalni komitet ima 350 članova prema broju stanovništva. poslodavaca. Saobraćajno transportno pravo.knowledge-banks.org-privredno pravo 17 . samozaposlenih. On pomaže komunitarnim institucijama dajući savjeta okviru ekonomskog razvoja i boljeg životnog standarda. sindikata.dr Svetolik Kostadinović. Literatura 1.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful