P. 1
5. Linux-Unix Sistem Yönetimi

5. Linux-Unix Sistem Yönetimi

|Views: 125|Likes:
Published by outlier_84

More info:

Published by: outlier_84 on Jan 22, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF or read online from Scribd
See more
See less

10/31/2012

7.

Linux/Unix Sistem Yönetimi

Bayram KARAGÖZ Internet Telephony Expert www.bayramkaragoz.org bayram@bayramkaragoz.org

İçerik

Linux/Unix Tanıtımı FreeBSD neden önemli? Dizin Yapısı Hesap Yönetimi, Kullanıcı Hakları Dosya Sistemleri Komut Satırı ve Komutlar Uygulama Kurulumu, Port Yönetimi

Backup Alma ve Data Yönetimi Editörler Güvenlik, Network Güvenliği Monitöring ve Log takibi Network Ayarları ve Yönetimi SSH

Linux Tanıtımı
● ●

Linux işletim sistemi değil çekirdeğin adı Dağıtımlar ile birlikte İşletim Sistemi
Bir UNIX türevidir

Open Source
Çok kullanıcılı, çok görevli bir sistemidir

Linux Tanıtımı-2

1991 yılında Helsinki Üniv.'nin bir öğrenci, Linus Amacı 386 bilgisayarını çalıştırabilmek ve işletim sistemleri konusunda ilerlemekti

Torvalds tarafından hazırlandı.

Linux Tanıtımı-2
F ro m : t o rv a lds @kla a v a .He ls inki.F I (L inus B e ne dic t To r v a lds ) N e w s g ro ups : c o m p.o s .m inix S ub je c t : W ha t w o uld yo u like t o s e e m o s t in m inix ? S um m a ry : s m a ll po ll fo r m y ne w o pe ra t ing s y s te m Me s s a g e -ID: <1 9 9 1 A ug 2 5 .2 0 5 7 0 8 .9 5 4 1 @kla a v a .He ls inki.F I Da te : 2 5 Aug 9 1 2 0 :5 7 :0 8 G MT O rg a niza tio n: U nive rs ity o f He ls inki He llo e ve ry b o dy o ut t he re us in g m inix I'm do ing a (fre e ) o pe ra ting s y s te m (jus t a ho b b y, w o n't b e b ig a nd pro fe s s io na l like g nu) fo r 3 8 6 (4 8 6 ) AT c lo ne s . T his ha s b e e n b re w ing s inc e a pril, a nd is s t a rting t o g e t re a dy. I'd like a ny fe e db a c k o n thing s pe o ple like / like in m inix , a s m y O S re s e m b le s it s o m e w ha t dis (s a m e phy s ic a l la yo ut o f t he file -s y s t e m (due to pra c t ic a l re a s o ns ) a m o ng o the r th ing s ). I've c urre ntly po rt e d b a s h(1 .0 8 ) a nd g c c (1 .4 0 ),a nd thing s s e e m to w o rk.T his im plie s tha t I'll g e t s o m e thing pra c tic a l w it hin a fe w m o nths , a ndI'd like t o kno w w ha t fe a ture s m o s t pe o ple w o uld w a nt. A ny s ug g e s tio ns a re w e lc o m e , b ut I w o n't pro m is e I'll im ple m e nt the m :-) L inus (to rv a lds @kruun a .he ls inki.fi) P S . Ye s - it's fre e o f a ny m inix c o de , a nd it ha s a m ult i-t hre a de d fs . It is N OT pro ta b le (us e s 3 8 6 ta s k s w itc hin g e t c ), a nd it pro b a b ly ne ve r w ill s uppo rt a ny t hing o the r t ha n AT-ha rd dis ks , a s tha t's a ll I ha ve :-(

Unix-FreeBSD
● ●

Unix çok kullanıcılı, çok görevli yapıyı destekler 2 ana bölümde incelenir
● ●

System V BSD (Berkeley Software Distribution)

● ●

NetBSD, FreeBSD, OpenBSD, DragonFlyBSD Ortak Özellikleri;
● ● ●

Lisans Yasası (BSD GPL) Organizasyon (CVS depolama tekniği) Yönetim Şekli(Geliştiricilerin Durumları)

BSD Geliştiricileri

● ● ●

Contributors Commiters Core Team

= Katkıda Bulunanlar = Komisyon Üyeleri = Çekirdek Takım

Sistem Yapısı

Sade bir çekirdekten oluşmaz
● ● ●

Kabuk Çeşitli derleyiciler X windows sistemi

Paket Yönetim Sistemi

Klasik Unix Paket Sistemi (./configure && make && make install) Hazır paketleri kullanmak için ports sistemi Ports ile tek komutla program kurma, kaldırma, güncelleme Ufak tefek farklılıklar var FreeBSD nin port sistemi gelişmiş özellikli

● ●

● ●

Belgeleme
● ●

Belgeleme çok önemli Kodcuların yanında belgelemeden sorumlu ekip bulunmaktadır Belgeler doğru, açık ve günceldir.

Kernel(Çekirdek) Nedir?
● ● ● ● ● ●

Operasyonların şefi Programları açma kapama Memory için istekleri tutma Diske erişim Network bağlantılarının kontrolü Arka planda çalışan karınca

Çekirdeğin Parçaları

FreeBSD neden önemli?

● ● ● ● ● ● ● ●

En çok, en sağlam donanım desteği Sağlam Dosya Sistemi Gelişmiş Ports Sistemi Masaüstü sistemler daha fazla destek verir En çok paket içeren türev Community daha güçlü Belgelendirme sağlam Diğer BSD lere göre daha kolay

Virtual Konsol ve Terminaller

Konsol
Additional ABI support:. Local package initialization:. Additional TCP options:. Fri Sep 20 13:01:06 EEST 2002 FreeBSD/i386 (pc3.example.org) (ttyv0) login:

Login olma
login: john Password:

Çoklu konsol seçenekleri Alt-F1, Alt-F2, ve Alt-F8

Haklar
● ● ● ● ● ● ● ● ●

Value 0 1 2 3 4 5 6 7

Permission Directory

Listing ----x -w-wx r-r-x rwrwx

No read, no write, no execute No read, no write, execute No read, write, no execute No read, write, execute Read, no write, no execute Read, no write, execute Read, write, no execute Read, write, execute

Haklar

% ls -l total 530 -rw-r--r--rw-r--r--rw-r--r-1 root 1 root 1 root wheel wheel wheel 512 Sep 512 Sep 7680 Sep 5 12:31 myfile 5 12:31 otherfile 5 12:31 email.txt

Sembolik Haklar

Option (who) (who) (who) (who) (action) (action) (action) (permissions) (permissions) (permissions)

Letter u g o a + = r w x

Represents User Group owner Other All (“world”) Adding permissions Removing permissions Explicitly set permissions Read Write Execute

Haklar

% ls -l total 530 -rw-r--r--rw-r--r--rw-r--r-1 root 1 root 1 root wheel wheel wheel 512 Sep 512 Sep 7680 Sep 5 12:31 myfile 5 12:31 otherfile 5 12:31 email.txt

Haklar
● ● ● ● ● ● ● ● ●

Value 0 1 2 3 4 5 6 7

Permission Directory

Listing ----x -w-wx r-r-x rwrwx

No read, no write, no execute No read, no write, execute No read, write, no execute No read, write, execute Read, no write, no execute Read, no write, execute Read, write, no execute Read, write, execute

init

init açılışta; artalan süreçlerinin başlatılması, dosya sisteminin bağlanması ve kontrol edilmesi gibi bazı ufak tefek işlerin yapılmasını sağlar. init'in yaptığı işlerin tam listesi init'in açılış kipinde yapılan seçime bağlıdır. Tek kullanıcılı kip: root haricinde hiç kimse bağlanamaz ve root, konsolda bir kabuk kullanır. Çok kullanıcılı kip: aynı anda pek çok kullanıcının bağlanabildiği kiptir. Linux sistemleri genelde bu kipte açılırlar.

init-2

Unix 0-9 arasında 10 adet çalışma seviyesine izin verir. Ama çoğu dağıtımda bunları bazıları tanımlıdır. Diğerleri kullanılmaz. 0: sistemi kapatır. 1: tek kullanıcılı kip 2: çok kullanıcılı ancak NFS kapalı 3: çok kullanıcılı kip 5: çok kullanıcılı kip, açılışta X'e geçiş yapılır. 6: sistemi yeniden başlatır.

Dizin Yapısına Genel Bakış

Standart bağlama noktaları /,/usr, /var, /tmp, /mnt ve /cdrom Standard dosyların referans bağlantılarının bulunduğu dosya /etc/fstab içeriği
# Device /dev/da0s1b /dev/da0s1a /dev/da0s1e /dev/da0s1f /dev/da0s1d /dev/acd0 Mountpoint none / /tmp /usr /var /cdrom FStype swap ufs ufs ufs ufs cd9660 Options sw rw rw rw rw ro,noauto Dump 0 1 2 2 2 0 Pass# 0 1 2 2 2 0

Önemli dizinler

/usr/

The majority of user utilities and applications.

/

Root directory of the file system.

/usr/bin/ Common utilities, programming tools, and applications. /usr/lib/ Archive libraries.

/bin/ User utilities fundamental to both single-user and multi-user environments. /boot/ Programs and configuration files used during operating system bootstrap. /boot/defaults/ loader.conf(5). /dev/ /etc/ Default bootstrapping configuration files; see

/usr/local/ Local executables, libraries, etc. Also used as the default destination for the FreeBSD ports framework. Within /usr/local, the general layout sketched out by hier(7) for /usr should be used. Exceptions are the man directory, which is directly under /usr/local rather than under /usr/local/share, and the ports documentation is in share/doc/port. /usr/ports/ The FreeBSD Ports Collection (optional).

Device nodes; see intro(4). System configuration files and scripts. Default system configuration files; see rc(8).

● ●

● ●

/etc/defaults/

/usr/sbin/ System daemons & system utilities (executed by users). /usr/src/ BSD and/or local source files.

/mnt/ Empty directory commonly used by system administrators as a temporary mount point. /rescue/ Statically linked programs for emergency recovery; see rescue(8). /root/ Home directory for the root account.

● ●

/var/ Multi-purpose log, temporary, transient, and spool files. A memory-based file system is sometimes mounted at /var. This can be automated using the varmfs-related variables of rc.conf(5) (or with an entry in /etc/fstab; see mdmfs(8)). /var/log/ Miscellaneous system log files. /var/mail/ User mailbox files. /var/tmp/ Temporary files. The files are usually preserved across a system reboot, unless /var is a memory-based file system.

● ●

/sbin/ System programs and administration utilities fundamental to both single-user and multi-user environments. /tmp/ Temporary files. The contents of /tmp are usually NOT preserved across a system reboot. A memory-based file system is often mounted at /tmp. This can be automated using the tmpmfsrelated variables of rc.conf(5) (or with an entry in /etc/fstab; see mdmfs(8)).

Disk Aygıtı Kodları
Disk Device Codes Code
● ● ● ● ●

Meaning ATAPI (IDE) disk SCSI direct access disk ATAPI (IDE) CDROM SCSI CDROM Floppy disk

ad da acd cd fd

Örnek disk ifadeleri
Sample Disk, Slice, and Partition Names Name

Meaning The first partition (a) on the first slice (s1) on the first IDE disk (ad0). The fifth partition (e) on the second slice (s2) on the second SCSI disk (da1).

ad0s1a da1s2e

Örnek Model

mount, umount Komutu

# mount device mountpoint # umount mountpoint Ayrıntılı bilgi için; man mount man umount

Çalışan Süreçler Kontrolü

Ps
– –

çalışan süreçleri gösterir Gerçek zamanlı değil. Çalıştırıldığı andaki değerler Çalışan süreçler Gerçek zamanlı Refresh edilerek

Top
– – –

Ps çıktısı

Top çıktısı

Proses Öldürme

kill -s signal_name PID
Sinyaller ve numaraları; 1 HUP (hang up) – 2 INT (interrupt) – 3 QUIT (quit) – 6 ABRT (abort) – 9 KILL (non-catchable, non-ignorable kill) – 14 ALRM (alarm clock) – 15 TERM (software termination signal) örnek = /bin/kill -s HUP 198

Ayrıntılı bilgi için;
● ●

Manual pages (man sayfaları) man command

Hesap Yönetimi

Username Password User ID (UID) Group ID (GID) Login Class (grupa esneklik olarak) Password change time Account expiry time User's full name Home directory (/home/username veya /usr/home/username) User shell (sh,bash)

Hesap ekleme,silme, düzenleme komutları
● ● ● ● ●

adduser rmuser chpass passwd pw

Hesap ekleme,silme, düzenleme komutları

Kullanıcıları Limitleme

/etc/login.conf

Gruplar
● ● ● ● ●

/etc/group 1-group name 2-password 3-Group ID 4-users

Önemli komutlar

Bakınız linux komutlar dosyası .....

Uygulama Kurulumu, Port Yönetimi

Bakınız FreeBSD_Paket_Yonetimi dosyası...

Güvenlik

Bakınız güvenlik ipuçları dosyası...

Monitöring ve Log takibi

Bakınız Syslog SistemKayıtlarınınİncelenmesi dosyası... Yardımcı tool NAGIOS

Network Ayarları
● ●

İfconfig /etc/rc.conf

ifconfig_dc0="inet 192.168.1.3 netmask 255.255.255.0" ifconfig_dc1="inet 10.0.0.1 netmask 255.255.255.0 media 10baseT/UTP"

Testing Network

% ping -c5 192.168.1.3 PING 192.168.1.3 (192.168.1.3): 56 data bytes 64 bytes from 192.168.1.3: icmp_seq=0 ttl=64 time=0.082 ms 64 bytes from 192.168.1.3: icmp_seq=1 ttl=64 time=0.074 ms 64 bytes from 192.168.1.3: icmp_seq=2 ttl=64 time=0.076 ms 64 bytes from 192.168.1.3: icmp_seq=3 ttl=64 time=0.108 ms 64 bytes from 192.168.1.3: icmp_seq=4 ttl=64 time=0.076 ms

--- 192.168.1.3 ping statistics --5 packets transmitted, 5 packets received, 0% packet loss round-trip min/avg/max/stddev = 0.074/0.083/0.108/0.013 ms

DNS
● ●

Hostnames /etc/resolv.conf örnek; search example.com nameserver 147.11.1.11 nameserver 147.11.100.30

Teşekkürler...

Sorularınız ???

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->