ÁÖÉÅÑÙÌÁ ÓÔÏÍ

ÊÏÑÍÇËÉÏ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ

Ï

ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò Šð\ñîå Aðü ôïýò êïñõöáßïõò óôï÷áóôÝò ôïˆ åsêïóôïˆ ásþíá. Ôü Vñãï
ôïõ ðåñéëáìâÜíåé ðïëëïýò ôïìårò ôïˆ Tðéóôçôïˆ, V÷åé AóõíÞèéóôï åñïò —öéëïóïößá, ðïëéôéêÞ,
øõ÷áíÜëõóç, êïéíùíéïëïãßá ê.ëð.— êáß ÷áñáêôçñßæåôáé Aðü óõíèåôéêüôçôá óôÞí óêÝøç, äýíáìç óôÞí Tðé÷åéñçìáôïëïãßá, ôüëìç êáß ðñùôïôõðßá óôÞí óýëëçøç, å‰êñßíåéá êáß óáöÞíåéá óôÞí Tííïéïëïãßá êáß óôÞí AíÜëõóç. ’Åí™ äéåèí™ò Aðïêô@ ðïëëïýò ìåëåôçôÝò, óôÞí âáëêáíéêÞ êáß ôñéôïêïóìéêÞ ðïëéôéóôéê™ò ‘ÅëëÜäá ït Tñãáóßåò ãéÜ ôü Vñãï ôïõ åyíáé ó÷åäüí Aíýðáñêôåò. ÐñÝðåé íÜ ãßíåé ìåëÝôç, AíÜëõóç êáß êñéôéêÞ á‰ôïˆ ôïˆ óçìáíôéêïˆ Vñãïõ êáß _ AíÜäåéîç ô\ò óçìáóßáò ôïõ ãéÜ ôÜ êáè'
_ì@ò êáß ôÞí óçìåñéíÞ êáôÜóôáóç.
’Éäéáßôåñç óçìáóßá V÷åé _ ðïëéôéêÞ äéÜóôáóç ôïˆ Vñãïõ ôïõ, _ ‚ðïßá Aíôéðáñáôßèåôáé óÝ …ëåò ôßò
ŠðÜñ÷ïõóåò AíôéëÞøåéò, åuôå ðñüêåéôáé ãéÜ ôüí öéëåëåõèåñéóìü êáß ôÞí óïóéáëäçìïêñáôßá åuôå ãéÜ ôüí
êïììïõíéóìü êáß ôÞí ðáãêïóìéïðïßçóç. Á‰ôü Tî Cëëïõ åyíáé Xíá ÷áñáêôçñéóôéêü ôïˆ Vñãïõ ôïõ óõíïëéê™ò: _ óõíå÷Þò AíôéðáñÜèåóç ìÝ ôßò UêÜóôïôå êõñßáñ÷åò ó÷ïëÝò óêÝøåùò, ôßò ðïëéôéóôéêÝò ìüäåò
êáß ôßò ñèïäïîßåò. ´Ïôáí óôÞí äåêáåôßá ôïˆ '50 …ëç ó÷åäüí _ ãáëëéêÞ síôåëëéãêÝíôóéá åy÷å ôïðïèåôçèår ŠðÝñ ôïˆ Êïììïõíéóôéêïˆ Êüììáôïò êáß ô\ò Óïâéåôéê\ò ‘Åíþóåùò, á‰ôüò ƒ÷é ìüíï ôÜ AðÝññéðôå êáß Aóêïˆóå äçìïóßùò êñéôéêÞ óôü ðåñéïäéêü Socialisme ou Barbarie, Aðü ôü 1949-1965, AëëÜ
Tðß ðëÝïí AðÝññéðôå ôüí ëåíéíéóìü êáß ôüí uäéï ôüí ìáñîéóìü. ²Ï÷é ìüíï äÝí ðñïóå÷þñçóå óÝ êáììéÜ
ðíåõìáôéêÞ ìüäá AëëÜ Aóêïˆóå êñéôéêÞ óÝ Aðüøåéò êáß ðñüóùðá: óôñïõêôïõñáëéóìü êáß ìåôáóôñïõêôïõñáëéóìü, ëáêáíéóìü êáß ìåôáìïíôåñíéóìü, ÓÜñôñ, ’ÁëôïõóÝñ, ×Üéíôåãêåñ ê.C. ´Ïôáí ðïëëïß äéáíïïýìåíïé äéåêÞñõóóáí ôüí «èÜíáôï ôïˆ Aíèñþðïõ», á‰ôüò ðñïóðÜèçóå íÜ îáíáóêåöèår ôÞí Aíèñþðéíç
Šðïêåéìåíéêüôçôá, ôÞí öáíôáóßá êáß ôßò äõíáôüôçôåò ô\ò á‰ôïíïìßáò. ´Ïôáí ït ðåñéóóüôåñïé ðñïóå÷þñçóáí óôßò ðïéêéëþíõìåò Tîïõóßåò êáß ðáñáéôÞèçêáí Aðü ôÞí ñéæïóðáóôéêÞ ðïëéôéêÞ, á‰ôüò ðñïóðÜèçóå íÜ Aíáäåßîåé ôü ðñáãìáôéêü íüçìá ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò.
Ôü Vñãï ôïõ ÷áñáêôçñßæåôáé Aðü ìéÜ ãéãáíôéáßá ðñïóðÜèåéá íÜ îáíáóêåöèår ôü óýíïëï ó÷åäüí ô\ò
‘Åëëçíï-äõôéê\ò ðáñÜäïóçò, ôÞí ‚ðïßá êáôçãïñår ãéÜ «ñèïëïãéóìü» êáß «êáèïñéóôéêüôçôá». ’Åðßìïíïò óôüí ìïíá÷éêü ôïõ äñüìï, ìÝóá Aðü ôßò ñÞîåéò êáß ôßò Aðïññßøåéò äçìéïõñãår ôÞí äéêÞ ôïõ íôïëïãßá êáß óçìáíôéêÞ: AíÜäåéîç ô\ò öáíôáóßáò êáß ôïˆ êïéíùíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ, ô\ò öáíôáóéáê\ò èÝóìéóçò ô\ò êïéíùíßáò êáß ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í, ô\ò tóôïñßáò ›ò äçìéïõñãßáò Tê ôïˆ
ìçäåíüò, ›ò ðïéÞóåùò êáß ãåíÝóåùò íôïëïãéê\ò ê.ëð.
’ÉäéáéôÝñùò óÞìåñá óôßò óýã÷ñïíåò êïéíùíßåò, ït ‚ðïråò ÷áñáêôçñßæïíôáé Aðü ãåíéêåõìÝíç AðÜèåéá êáß
Aäéáöïñßá ãéÜ ôÜ êïéíÜ êáß ôÞí ðïëéôéêÞ, Aðü Cíïäï ô\ò Aóçìáíôüôçôáò êáß ãåíéêåõìÝíï êïìöïñìéóìü,
Aðü Vëëåéøç ï‰óéáóôéê\ò ðïëéôéê\ò óõæçôÞóåùò êáß ðñáêôéê\ò, ÷ñåéÜæåôáé _ ìåëÝôç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ
ôÞí Tê íÝïõ äçìéïõñãßá ô\ò ðïëéôéê\ò ìÝ óôü÷ï ôÞí Tðßôåõîç ô\ò á‰ôïíïìßáò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò.
ÔÜ TñùôÞìáôá ôÜ ‚ðïrá Vèåóå ‚ ÊáóôïñéÜäçò êáß á‰ôÜ óôÜ ‚ðïrá ðñïóðÜèçóå íÜ AðáíôÞóåé a Aêüìç á‰ôÜ ôÜ ‚ðïrá Aíáäýïíôáé Aðü ôü Vñãï ôïõ V÷ïõí säéáßôåñç óçìáóßá êáß åyíáé Tîáéñåôéê™ò Tðßêáéñá. ‘ÏñéóìÝíá Aðü á‰ôÜ óõæçôïˆíôáé óôÜ êåßìåíá ôïˆ Aöéåñþìáôïò. ’ÁðïìÝíïõí íÜ ãßíïõí ðïëëÜ.
Óõíôïíéóìüò Aöéåñþìáôïò, Tñãïâéïãñáößá êáß âéâëéïãñáößá: Ãé™ñãïò Í. Ïsêïíüìïõ

ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá, ôåˆ÷ïò 31, Öèéíüðùñï 2000, ó. 11

Óýíôïìï âéïãñáöéêü
ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç

Ï

ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò ãåííÞèçêå óôÞí
Êùíóôáíôéíïýðïëç ôü 1922 Aðü ´Åëëçíåò ãïíårò ðïý TãêáôáóôÜèçêáí óôÞí ’ÁèÞíá, …ðïõ óðïýäáóå íïìéêÜ, ïsêïíïìéêÜ êáß öéëïóïößá. Óôü ôÝëïò ôïˆ 1942 ðñïóå÷þñçóå óôÞí
ôñïôóêéóôéêÞ ‚ìÜäá ôïˆ Ó. Óôßíá, Aöïˆ ðñßí åy÷å Tíáíôéùèår ìáæß ìÝ Cëëïõò óôüí óùâéíéóôéêü
ðñïóáíáôïëéóìü ôïˆ Ê.Ê.Å. ÔÜ ðñ™ôá ôïõ êåßìåíá ãéÜ ôßò êïéíùíéêÝò Tðéóô\ìåò êáß ôüí Max
Weber äçìïóßåõóå ôü 1944 óôü ðåñéïäéêü ’Áñ÷årï Êïéíùíéïëïãßáò êáß ’Çèéê\ò. Óôü ôÝëïò ôïˆ
1945 Vöõãå ãéÜ ôÞí Ãáëëßá ìáæß ìÝ Cëëïõò Šðïôñüöïõò ôïˆ Ãáëëéêïˆ ’Éíóôéôïýôïõ. Óôü Ðáñßóé ðñïóå÷þñçóå óôü Äéåèíéóôéêü Êïììïõíéóôéêü Êüììá (Ôñïôóêéóôéêü), Tíôüò ôïˆ ‚ðïßïõ óõãêñüôçóå ìáæß ìÝ ôüí Claude Lefort ìéÜ ôÜóç êáß
äéÝêïøáí ìÝ ôüí ôñïôóêéóìü óõóôÞíïíôáò á‰ôüíïìç ‚ìÜäá ôü 1948. Ôü 1949 Cñ÷éóáí ôÞí Vêäïóç ôïˆ ðïëéôéêïˆ ðåñéïäéêïˆ Socialisme ou
Barbarie, ðïý äéÞñêåóå ìÝ÷ñé ôü 1965. ÔÜ êåßìåíá á‰ô\ò ô\ò ðåñéüäïõ Cñ÷éóáí íÜ Têäßäïíôáé
óÝ âéâëßá ôü 1973 ìÝ ôßôëïõò: ‘Ç ãñáöåéïêñáôéêÞ êïéíùíßá (1973), ‘Ç ðåßñá ôïˆ Tñãáôéêïˆ
êéíÞìáôïò (1974), Ôü ðåñéå÷üìåíï ôïˆ óïóéáëéóìïˆ, Óýã÷ñïíïò êáðéôáëéóìüò êáß TðáíÜóôáóç,
‘Ç ãáëëéêÞ êïéíùíßá (1979).
Ôü 1968 Têäßäåôáé Ôü ñ\ãìá, ðïý ðåñéëáìâÜíåé êåßìåíá ãéÜ ôüí ÌÜç ôïˆ '68 ôïˆ ÊáóôïñéÜäç, ôïˆ Claude Lefort êáß ôïˆ Edgar Morin.
²Åêôïôå ãßíåôáé å‰ñýôåñá ãíùóôüò ìåôÜ êáß ôÞí
äÞëùóç ôïˆ Daniel Cohn-Bendit …ôé åy÷å Tðçññåáóèår Aðü ôÜ êåßìåíá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. Ôü
1968 Tðßóçò äçìïóéåýåé ôü ðñ™ôï ôïõ êåßìåíï
ãéÜ ôÞí øõ÷áíÜëõóç. Ôü 1970 ðáñáéôårôáé Aðü
ôüí Ï.Ï.Ó.Á., …ðïõ Tñãáæüôáí Aðü ôü 1948, êáß

ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá, ôåˆ÷ïò 31, Öèéíüðùñï 2000, ó. 12

ôü 1973 Añ÷ßæåé íÜ TñãÜæåôáé ›ò øõ÷áíáëõôÞò.
Ôü 1975 äçìïóéåýåé ôü óçìáíôéêüôáôï Vñãï ôïõ
‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò, ðïý ôüí
êáèéåñþíåé ›ò Xíáí ìåãÜëï óôï÷áóôÞ. Ôü ðñ™ôï ìÝñïò ôïˆ âéâëßïõ åy÷å aäç äçìïóéåõèår óôÜ
ôåëåõôárá ôåý÷ç ôïˆ Socialisme ou Barbarie ôü
1964-1965.
Äçìïóéåýåé êåßìåíá óÝ ðåñéïäéêÜ êáß Töçìåñßäåò, äßíåé óõíåíôåýîåéò, ìåôáöñÜæåôáé óÝ ðïëëÝò
ãë™óóåò êáß, Aðü ôü 1980, äéäÜóêåé óôÞí École
des Hautes Études en Sciences Sociales. Ôü
1978 äçìïóéåýåé ÔÜ óôáõñïäñüìéá ôïˆ ëáâõñßíèïõ, óõëëïãÞ Aðü aäç äçìïóéåõìÝíá êåßìåíÜ ôïõ.
Ôüí ãåíéêü á‰ôü ôßôëï êñÜôçóå êáß óôÜ Uðüìåíá
ôÝóóåñá âéâëßá ôïõ ìÝ ôïýò Uî\ò «Šðïôßôëïõò»:
יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ (1986), ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò (1990), Ç Cíïäïò ô\ò Aóçìáíôüôçôáò (1996), Fait et a Faire (1997).
Ôü 1981 äçìïóéåýåé ôü âéâëßï ÌðñïóôÜ óôüí
ðüëåìï êáß, ìáæß ìÝ ôüí Daniel Cohn-Bendit, ôü
âéâëßï ’Áðü ôÞí ïsêïëïãßá óôÞí á‰ôïíïìßá. ÔÜ
ôåëåõôárá ÷ñüíéá åy÷å ðñïáíáããåßëåé ôÜ Vñãá ðÜíù óôÜ ‚ðïrá Tñãáæüôáí: ‘Ç Aíèñþðéíç äçìéïõñãßá, Ôü öáíôáóéáêü óôïé÷årï, ×ñüíïò êáß Äçìéïõñãßá... ÌåôÜ ôüí èÜíáôü ôïõ óôßò
26.12.1997 äçìïóéåýèçêáí ôÜ âéâëßá ôïõ Figures du pensable êáß Sur le Politique de Platon êáß ôÜ ôïìßäéá Post-scriptum sur l'Insignifiance êáß Dialogue.
(´Ïëá ôÜ âéâëßá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç Têäßäïíôáé óôÜ
‘ÅëëçíéêÜ Aðü ôßò Têäüóåéò «´Õøéëïí», Têôüò Aðü äýï, ðïý ŠðÜñ÷ïõí óôßò Têäüóåéò «ÑÜððá»,
— ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò êáß
’Áðü ôÞí ïsêïëïãßá óôÞí á‰ôïíïìßá).

Âéâëéïãñáößá ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç óôÜ UëëçíéêÜ
1944: «Êáôåõèýíóåéò ôïˆ ðåñéïäéêïˆ ’Áñ÷årï
Êïéíùíéïëïãßáò êáß ’Çèéê\ò», «ÅsóáãùãÞ
óôÞ èåùñßá ô™í êïéíùíéê™í Tðéóôçì™í»,
«ÅsóáãùãÞ óôüí Max Weber», MåôÜöñáóç
ô\ò Åsóáãùã\ò ôïˆ Max Weber óôÞí Ïsêïíïìßá êáß Êïéíùíßá, ’Áñ÷årï Êïéíùíéïëïãßáò
êáß ’Çèéê\ò, Íï 2. [’Åðáíáäçìïóßåõóç óôÞí
’Åðïðôåßá, ô. 11-12, ÌÜéïò-’Éïýíéïò 1977.]
(Ôþñá óôü Ðñ™ôåò äïêéìÝò).
1972: Ôü Tðáíáóôáôéêü êßíçìá óôüí óýã÷ñïíï
êáðéôáëéóìü. (Ìôö. Á. Óôßíá), ÐñÜîç. (Ôþñá óôü Óýã÷ñïíïò Êáðéôáëéóìüò êáß ’ÅðáíÜóôáóç).
1973: Ôü ðåñéå÷üìåíï ôïˆ Óïóéáëéóìïˆ. (Ìôö.
Ì. ’Áëåîßïõ), ÐñÜîç. (Ôþñá óôü Ðåñéå÷üìåíï ôïˆ Óïóéáëéóìïˆ).
1974: Óïóéáëéóìüò a âáñâáñüôçôá. (Ìôö. Ì.
’Áëåîßïõ-Á. Óôßíáò), ÄéåèíÞò ÂéâëéïèÞêç
(ìáæß ìÝ êåßìåíï ôïˆ C. Lefort). (Ôþñá óôü
‘Ç ãñáöåéïêñáôéêÞ êïéíùíßá, 1).
1975: Ït ðáñáãùãéêÝò ó÷Ýóåéò óôÞ Ñùóóßá.
(Ìôö. Á. Êùíóôáíôáñüðïõëïõ), ÍÝá Ðïñåßá
(ìáæß ìÝ êåßìåíï ôïˆ P. Sweezy). (Ôþñá óôü
‘Ç ãñáöåéïêñáôéêÞ êïéíùíßá 1).
1976á: Ðñïäçìïóßåõóç Aðü Ôü Tðáíáóôáôéêü
ðñüâëçìá óÞìåñá, ’Áíôß, ô. 56, 16 ’Ïêôùâñßïõ.
1976â: Ôü Tðáíáóôáôéêü ðñüâëçìá óÞìåñá,
ÂÝñãïò.
1977á: ‘Ç ðåßñá ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò 1
(ð™ò í' Aãùíéóôïˆìå). (Ìôö. Ó. ×áëéêé@òÂ. Øéìïýëç), ÂÝñãïò.
1977â: ‘Ç ãñáöåéïêñáôéêÞ êïéíùíßá 1. (Ït ðáñáãùãéêÝò ó÷Ýóåéò óôÞ Ñùóßá). (Ìôö. Å.
Ðáðáäïðïýëïõ-Á. ×üðïãëïõ), ÂÝñãïò.
1977ã: «Ït ŠðïêåéìåíéêÝò ñßæåò ôïˆ Tðáíáóôáôéêïˆ ðñïôÜãìáôïò». (Ôþñá óôü ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò).
1977ä: «Ï‰äÝðïôå íïår Cíåõ öáíôÜóìáôïò _ øõ÷Þ», ÔïìÝò, ô. 8, ’ÉáíïõÜñéïò. (Ôþñá óôü
יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ,).
1977å: ÓõíÝíôåõîç (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Töçìåñßäá Le Monde), Tü Â\ìá 18 Äåêåìâñßïõ êáß
20 Äåêåìâñßïõ.
1978á: ‘Ç ðåßñá ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò 2
(ÐñïëåôáñéÜôï êáß ñãÜíùóç). (Ìôö. Æ. ×ñéÍÝá Êïéíùíéïëïãßá, ôåˆ÷ïò 31, Öèéíüðùñï 2000, óó. 13-15

óôïöïñßäïõ / ÊáóôïñéÜäç-Â. Øéìïýëç), ’ÁìöïñÝáò.
1978â: «×ñüíïò êáß äçìéïõñãßá», ’Åðïðôåßá, ô.
18. (Ôþñá óôü ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò
êïéíùíßáò).
1978ã: «Á‰ëáßá óôÞ ìåôáöõóéêÞ ô™í äéê™í»,
’Åðïðôåßá, ô. 27, ’Ïêôþâñéïò. (Ôþñá óôü ‘Ç
ãñáöåéïêñáôéêÞ êïéíùíßá 2)
1979á: ‘Ç ãñáöåéïêñáôéêÞ êïéíùíßá 2 (‘Ç TðáíÜóôáóç êáôÜ ô\ò ãñáöåéïêñáôßáò). (Ìôö.
Ã. ÐáðáêõñéÜêçò), ’ÁìöïñÝáò.
1979â: ωããñéêÞ TðáíÜóôáóç 1956. (Ìôö. Ì.
Ëáìðñßäçò), ´Õøéëïí. (Ôþñá óôü Ôü ðåñéå÷üìåíï ôïˆ óïóéáëéóìïˆ).
1979ã: «Ôü êïéíùíéêü êáèåóôþò ô\ò Ñùóßáò»,
’Åðïðôåßá, ô. 30, ’ÉáíïõÜñéïò. (Ôþñá óôü
יñïé ôïõ Aíèñþðïõ).
1980á: «ÊïéíùíéêÞ äçìéïõñãßá êáß ðïëéôéêÞ»,
’Åðïðôåßá, ô. 43, ÖåâñïõÜñéïò. (Ôþñá ìÝ
ôßôëï «Ìßá Tñþôçóç äß÷ùò ôÝëïò», óôü יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ).
1980â: «Êïéíùíéêüò ìåôáó÷çìáôéóìüò êáß ðïëéôéóìéêÞ äçìéïõñãßá», ’Åðïðôåßá, ô. 46, ’Éïýíéïò. (Ôþñá óôü Ôü ðåñéå÷üìåíï ôïˆ óïóéáëéóìïˆ).
1980ã: ÓõíÝíôåõîç óôü ÖáéáäÝñùí, ô. 3.
1980ä: ÓõíÝíôåõîç óôüí Ð. Ìáêñ\, ’Åëåõèåñïôõðßá 16 Óåðôåìâñßïõ.
1981á: ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò.
(Ìôö. Ê. ÓðáíôéäÜêçò - Ã. ÓðáíôéäÜêç Ó. ×áëéêéÜò), ÑÜððáò
1981â: ’Áðü ôÞí ïsêïëïãßá óôÞí á‰ôïíïìßá (ìáæß ìÝ ôüí Daniel Cohn Bendit). (Ìôö. Á.
Óôáýñïõ), ÑÜððáò.
1981ã: «Ït êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò»,
’Åðïðôåßá, ô. 57, ÌÜéïò. (Ôþñá óôü ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò).
1982á: «‘Ç ’Åîïõóßá åyíáé ôÜ ôÜíêò». (ÌåôÜöñáóç Aðü ôüí Observateur), Tü Â\ìá 6 ’Éáíïõáñßïõ.
1982â: «ÈÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò êáß èñçóêåßá»,
’Åðïðôåßá, ô. 70, ’Éïýëéïò-Á‹ãïõóôïò. (Ôþñá óôü יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ).
1982ã: ÌðñïóôÜ óôüí ðüëåìï. (Ìôö. Æ. ×ñéóôïöïñßäïõ / ÊáóôïñéÜäç), Imago.
1983á: «’ÅñùôÞìáôá óôÜ ìÝëç ôïˆ Ã.Ê.Ê.»,

Óôßíáò). 1991å: «‘Ç AíáíÝùóç ô\ò äçìïêñáôßáò». 15. 24 Öåâñïõáñßïõ. Ê. ´Õøéëïí. 1990á: Ït ‚ìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá. (Ôþñá óôü יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ). Á‹ãïõóôïò. ’ÁñÝíá. tóôïñßá». ÓðáíôéäÜêçò). 1993ä: «‘Ç TðéóôñïöÞ ô\ò ^èéê\ò». 395. ´Õøéëïí. Ê. 25 Óåðôåìâñßïõ. ´Õøéëïí 1991ã: «‘Ï ðüëåìïò ôïˆ êüëðïõ ÷ùñßò öôéáóßäéá». ’Åëåõèåñïôõðßá. (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Töçìåñßäá Le monde 10 Decembre). 1989á: ÓõíÝíôåõîç. (’Åðáíáäçìïóßåõóç ÐñÜóéíç TíáëëáêôéêÞ êßíçóç). 1990â: «²Áôïìï. 6 Äåêåìâñßïõ. ÊïõñåìÝíïò-Á. 1. ô.14 ËáúêÝò TîåãÝñóåéò óôÞí ’ÁíáôïëéêÞ Å‰ñþðç (Êåßìåíá Aðü ôü Socialisme ou Barbarie. (Ôþñá óôü ‘Ï ÈñõììáôéóìÝíïò êüóìïò). ‘ÏñéïèåôÞóåéò. (Ìôö. ô. 1992óô: «²Éëéããïò ôïˆ ñáôóéóì. 1993á: ÓõíÝíôåõîç óôü ðåñéïäéêü ’Åíäï÷þñá. 1985: ÓõæÞôçóç ìÝ ôïýò Ç. 1986â: ‘Ç ãáëëéêÞ êïéíùíßá. ÓåðôÝìâñéïò-ÄåêÝìâñéïò). ’Ïêôþâñéïò. (Ôþñá óôü ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò). (Ìôö. 2). ’ÁöéÝñùìá: 50 ÷ñüíéá Aðü ôüí èÜíáôï ôïˆ Öñüûíô. öéëïóïößá (ÐÝíôå äéáëÝîåéò óôÞí Âüñåéï ‘ÅëëÜäá). Ôü Â\ìá. Ôü Â\ìá. 2 Á‰ãïýóôïõ 1992 (’Åðáíáäçìïóßåõóç Êïéíùíßá êáß öýóç. (’Åðáíáäçìïóßåõóç ÔÜ ÍÝá 10 Á‰ãïýóôïõ 1993). ÃÉÙÑÃÏÓ Í. ’Áíôß. Ôü Â\ìá 15 Äåêåìâñßïõ. 1986á: ‘Ç Añ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá. ìÝ Cëëïõò óõããñáöårò). ´Õøéëïí. 5. 7. 12 ’Éïõëßïõ. Ì. ô. ô. ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá 13 ’Ïêôùâñßïõ.11. (Ìôö. 1992ä: «‘Ç êñßóç ôïˆ ìáñîéóìïˆ êáß ô\ò ðïëéôéê\ò». ’Åëåõèåñïôõðßá. (Ìôö. 1986ã: Ôü ðåñéå÷üìåíï ôïˆ óïóéáëéóìïˆ. ´Õøéëïí 1987á: Óýã÷ñïíïò êáðéôáëéóìüò êáß TðáíÜóôáóç. ô. 1989ã: ÓõíÝíôåõîç óôÞí Íáõóéê@ ÐáðáíéêïëÜïõ. ´Õøéëïí. 4. 13. ôüì. 1991ä: «ÄÝí ÷ñåéÜæåôáé êáììéÜ èåùñßá». Ôü Â\ìá ô™í êïéíùíéê™í Tðéóôçì™í. 5. 1990ã: «‘Ç êáôÜññåõóç ôïˆ Ìáñîéóìïˆ-Ëåíéíéóì. ´Õøéëïí. Ëïõëïýäç óôÞí ÍÝá Ïsêïëïãßá. Ëáìðñßäçò-Ì. ô. (Ôþñá óôü Ït ‚ìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá).ÌÜñôéïò. ´Õøéëïí. 1. 12. 14 Äåêåìâñßïõ. Ì. 1992æ: «‘Ç øõ÷áíÜëõóç êáß ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò». Äåóðïôüðïõëï. 16 Öåâñïõáñßïõ. ËåâéÜèáí. 1984: ‘ÕðÜñ÷åé óïóéáëéóôéêü ìïíôÝëï AíÜðôõîçò. ’Éùáííßäçò-Ì. 6 Äåêåìâñßïõ. ÅÓÔÉÁ. ÐáðáæÞóçò. ÔÜ ÍÝá. ô. ’ÅíôåõêôÞñéï. 1. (Ìôö. ´Õøéëïí. ÌÜñôéïò 1992â: ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò. ÊïõñåìÝíïò). ´Õøéëïí 1987ã: ÓõíÝíôåõîç óôÞí ÔÝôá Ðáðáäïðïýëïõ. Ëõêïýäçò). 355. 1993å: «Ðáãêüóìéá Aíéóïññïðßá êáß ïsêïëïãßá». 1988: Ðñ™ôåò äïêéìÝò. Æ. (Ôþñá óôü ‘Ç Cíïäïò ô\ò Aóçìáíôüôçôáò). ÍïÝìâñéïò. 1992á: ÓõíÝíôåõîç óôüí Ô. (Ôþñá óôü יñïé ôïˆ ’Áíèñþðïõ). ´Õøéëïí. 18. Æ. 1983â: «Ït óôñáôïêñÜôåò óôÞí Tîïõóßá». ÍïÝìâñéïò. Óáñßêáò). Ëõêïýäçò). ’ÁöéÝñùìá óôüí Êùí. 30. ô. (Ôþñá óôü ’Áíèñùðïëïãßá. Ðáðáíôùíßïõ / Öñáãêïýëç). ô. ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá. Óáñßêáò-Ê. (Ìôö. (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Töçìåñßäá Liberation). ËåâéÜèáí.91). ÃÃÍÃ. Ì. (’Åðáíáäçìïóßåõóç óôü Êïéíùíßá êáß Öýóç. 1989ä: «Ôü Tðáíáóôáôéêü ðñüâëçìá óÞìåñá». ’Åëåõèåñïôõðßá. Öèéíüðùñï). 11 Óåðôåìâñßïõ êáß ô. ’Áíôß. 8 Á‰ãïýóôïõ. (Ìôö. (Ôþñá óôü ‘Ç Cíïäïò ô\ò Aóçìáíôüôçôáò). êïéíùíßá ñèïëïãéêüôçôá. ʼnèõìéüðïõëï êáß Ë. Ëõêïýäçò). 1993ã: ‘Ç UëëçíéêÞ «ðüëéò» êáß _ äçìéïõñãßá ô\ò äçìïêñáôßáò. (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Unita). (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Rivista A). 1993â: ’Áíèñùðïëïãßá. ÓêÝøåéò ðÜíù óôÞí «AíÜðôõîç» êáß ôÞí «ñèïëïãéêüôçôá» (ìáæß ìÝ Cëëïõò óõããñáöårò). 10 ’Éïõëßïõ. ×áôæüðïõëï (ÐáñáóêÞíéï ÅÔ 1. 1992å: «Ït äéáíïïýìåíïé êáß _ tóôïñßá». KáèçìåñéíÞ 10 Öåâñïõáñßïõ. ðïëéôéêÞ öéëïóïößá) 1991â: ÔÜ óôáõñïäñüìéá ôïˆ ëáâõñßíèïõ. ´Õøéëïí. ðïëéôéêÞ. ²É÷íç. ô. (Ìôö. 1989â: ÃéÜ ôüí Óôßíá. (’Åðáíáäçìïóßåõóç óôÜ ²Áíèç ôïˆ êáêïˆ. ô. Ã. ÏÉÊÏÍÏÌÏÕ 1991á: «Ásó÷ýëåéá Aíèñùðïãïíßá êáß óïöüêëåéá á‰ôïäçìéïõñãßá ôïˆ Aíèñþðïõ». 11 ’Éïõëßïõ. (Ôþñá óôü ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò). (Ôþñá óôü ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò). (Ôþñá óôü ‘Ç Cíïäïò ô\ò Aóçìáíôüôçôáò) 1990ä: ÓõíÝíôåõîç óôü ’Åêôüò Íüìïõ. 1992ã: «‘Ç êáôÜññåõóç ô\ò Äýóçò». 356. ô. ÖåâñïõÜñéïò . 1987â: Êáéñüò (ôü á´ ìÝñïò Aðü ôü יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ). ô. .

’Åëåõèåñïôõðßá 20 ’Éïõíßïõ êáß 21 ’Éïõíßïõ. 1996: ÓõíÝíôåõîç óôü Quantum. 13 Äåêåìâñßïõ. ô. 1998ç: «Á‰ôïíïìßá _ ^èéêÞ». Ôü Â\ìá.ÂÉÂËÉÏÃÑÁÖÉÁ ÊÏÑÍÇËÉÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ÓÔÁ ÅËËÇÍÉÊÁ 1993óô: «Äåóì™ôåò ô\ò ôçëåèÝáóçò». 1995ã: «‘Ç äçìïêñáôßá ›ò äéáäéêáóßá êáß ›ò ðïëßôåõìá». ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá. (ÌåôÜ- 15 öñáóç Aðü ôüí Monde Diplomatique). 14. ’Åëåõèåñïôõðßá. (Ôþñá óôü ‘Ç «ñèïëïãéêüôçôá» ôïˆ êáðéôáëéóìïˆ). 7 ’Ïêôùâñßïõ. 15 Öåâñïõáñßïõ. 24 ’Éáíïõáñßïõ. 4 ’Éáíïõáñßïõ. 3. ’Åê ô™í ŠóôÝñùí. 1998á: «Ôß AðÝãéíå ôü ðÜèïò ãéÜ ôÞí Tëåõèåñßá». ÔïìáíÜò. (’Åðáíáäçìïóßåõóç óôü Äçìïêñáôßá êáß öýóç. 1998ã: «Ôü säéùôéêïðïéçìÝíï Côïìï». 1998ä: «Ït ëáïß èÜ âñïˆí ôÞí ëýóç» (ÓõíÝíôåõîç). 0030-1-7562685. ’Åëåõèåñïôõðßá. ÄéáâÜæù. 1998æ: ‘Ç «ñèïëïãéêüôçôá» ôïˆ êáðéôáëéóìïˆ. ’Åëåõèåñïôõðßá. (Ôþñá óôü ‘Ç Cíïäïò ô\ò Aóçìáíôüôçôáò). 1999â: «‘Ç ðïëéôéêÞ äéÜóôáóç ô\ò øõ÷áíÜëõóçò» (’Áðü ôü Figures du pensable). ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá. 20 ’Éïõëßïõ. 1997â: «Ðáãêüóìéá äçìïêñáôéêÞ AíáãÝííçóç». 385. Athens. 1998óô: «‘Ç ðáãêüóìéá ïsêïíïìßá». ’Åëåõèåñïôõðßá. ÌåôÜöñáóç-²Åêäïóç: Â. ô. 20 Ìáñôßïõ êáß 27 Ìáñôßïõ. ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá. Ôü Ñïäáêéü. 1. 1. E-mail: yorgosoikonomou@yahoo. ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá. ‘Ç ðñïóðÜèåéá á‰ôÞ êáôáãñáö\ò ôïˆ Vñãïõ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óôÜ ‘ÅëëçíéêÜ åyíáé AíïéêôÞ. Óßäíåû Á‰óôñáëßáò 23 Á‰ãïýóôïõ 1991). ’Åëåõèåñïôõðßá. ÌÜéïò. ËåâéÜèáí. ’Áðü ôü Fait et à faire 1999á: «Ït ñßæåò ôïˆ ìßóïõò» (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Töçìåñßäá Le Monde). 10 Äåêåìâñßïõ. (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Unita). 1995â: יñïé ôïˆ ’Áíèñþðïõ. Óáñßêáò). Ïsêïíüìïõ. 30 Äåêåìâñßïõ. 1994ä: «Ït ìˆèïé ô\ò ðáñÜäïóÞò ìáò». ’ÉáíïõÜñéïò-ÖåâñïõÜñéïò. ÌÜñôéïò 1996). ô. ‘ÏðïéïóäÞðïôå èÝëåé íÜ óõìðëçñþóåé a íÜ äéïñèþóåé êÜôé Cò TðéêïéíùíÞóåé ìÝ ôüí Ãé™ñãï Í. ËïñåíôæÜôïò). Ê. Èåóóáëïíßêç. Æ.) 1994á: «Ðüóï ’Áèçíárïé åuìáóôå». Tê ô™í ‚ðïßùí ôÜ ôÝóóåñá eôáí ôÜ Óôáõñïäñüìéá ôïˆ Ëáâõñßíèïõ êáß ôÜ Šðüëïéðá ôñßá ðåñéår÷áí äéÜöïñåò ìåëÝôåò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. (’Åðáíáäçìïóßåõóç Aðü ôü Êüóìïò. 23 ’Éáíïõáñßïõ.com . (Ìôö. ´Õøéëïí. Æ. 11636 Mets. 1994ã: ÓõíÝíôåõîç óôÞí ÔÝôá Ðáðáäïðïýëïõ. 1995á: «’Éóüôçôá êáß ’Åëåõèåñßá». Greece. ô. ÓðáíôéäÜêç. (Ôþñá óôü ‘Ç Cíïäïò ô\ò Aóçìáíôüôçôáò. 21 Á‰ãïýóôïõ. 12 Noåìâñßïõ. Ioannou 4. 12 Óåðôåìâñßïõ. (Ôþñá óôü יñïé ôïˆ ’Áíèñþðïõ). ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá. ÍïÝìâñéïò. ô. (Ôþñá óôü ’Áíèñùðïëïãßá ðïëéôéêÞ öéëïóïößá. 1998â: Ìíçìüóõíï ãéÜ ôüí ÊïñíÞëéï ÊáóôïñéÜäç (Óáðöþ). Strat. 1997á: «ÃéÜ ôÞí á‰ôïíïìßá êáß ôÞí AðåëåõèÝñùóç ôïˆ Tãþ».) 1994â: «Ìßá êïéíùíßá ðïý ðáñáðáßåé». (Ìôö. ´Õøéëïí. ÊõñéáêÜôéêç ’Åëåõèåñïôõðßá. Tel. ×ñéóôïöïñßäïõ-ÊáóôïñéÜäç). ôåˆ÷. 1998å: ÓõíÝíôåõîç (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÜ ÃáëëéêÜ). (Ìôö. ÓÇÌÅÉÙÓÇ ÓôÞ äåêåáôßá ôïˆ '80 Šð\ñîå êáß ìßá ðïëõãñáöçìÝíç Vêäïóç Aðïôåëïýìåíç Aðü 7 ôïìßäéá. ’Åëåõèåñïôõðßá. (ÌåôÜöñáóç Aðü ôÞí Unita). 2. Æ.

Èåó/êç.Í. «Ôü Tðáíáóôáôéêü ðñüâëçìá óÞìåñá» (ÂéâëéïêñéôéêÞ). ’Åê ô™í ŠóôÝñùí. 27. 3 ’Éáíïõáñßïõ 1998. 385. Óôáìáôßïõ. ô. ô. ÍÝá ‘Åóôßá. ÔÜ ÍÝá. 15 ’Éïõëßïõ 1995. Ôæïýëçò. «’ÁíáöïñÜ óôüí Ê. Äçìïêñáôßá êáß Öýóç. ô. 8. Äåóðïôüðïõëïò. 1. ÊáóôïñéÜäç: øõ÷Þ. Óôßíáò. 1708. Ðáðáäüðïõëïò. ÔïìÝò ô. «ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç». Â. 1998. ÍéêïëáÀäïõ -Êõñéáêßäïõ. ÌÜéïò-’Éïýíéïò 1998. ô. 29. Êáñýôóáò. ÔïìÝò. ìéÜ Uñìçíåßá». «‘Ï óçìåñéíüò ðïëéôéóìüò Aðïóõíôßèåôáé». ÌÜéïò-’Éïýíéïò 1998. ÐëÝèñïí. Ïsêïíüìïõ. «‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êáß _ äçìïêñáôéêÞ ðáñÜäïóç». ÊáñÜëçò. 10. 8. 75. 17. «Ê. ÄéáâÜæù. 18. Ã. ô. 28. Ó. ×áâïõôó@ò. 6. ÊáóôïñéÜäçò». «‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò ôïˆ Ê. «‘Ç Vííïéá ô\ò ðïëéôéê\ò óôüí ÊáóôïñéÜäç». 22. ÊáóéìÜôçò. Ã. 8. «Ó÷åôéêÜ ìÝ ôÞí êñéôéêÞ ôïˆ Ê. Ã. Äåëçãéþñãç. 2. 15. Propaganda. Ö. 2. «Èåóìïß êáß êñáôéêïß säåïëïãéêïß ìç÷áíéóìïß». Ìáñéüëçò. 12. 30. «Ê. 1708. Ã. ô. ÔïìÝò. Stephen Hastings-Kings / Ã. Ê. 25. êïéíùíßá. ÊáóôïñéÜäçò». ’ÉáíïõÜñéïò 1999. 41. 11 Äåêåìâñßïõ 1998. ÍïÝìâñéïò 1998. ÊáóôïñéÜäç Fait et a Faire» [âéâëéïêñéôéêÞ]. Æ. «‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êáß _ Á‰ôïíïìßá». 7. ÔïìÝò. Ïsêïíüìïõ. Ð. ô. ÔïìÝò. 5 Íïåìâñßïõ 1980 11. Á. Êïéíùíßá êáß Öýóç. 2. «’ÁðÜíôçóç óÝ ìéÜ Vñåõíá». 26 ÌáÀïõ 1998. ô. 1995. 42. ’Áðñßëéïò 1989. È. «ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò». 7 Á‰ãïýóôïõ 1999. 34. «ÔÝôëáèé äZ êñáäßg». 40. ÓôåöáíÜôïò. ÌåëåôÞìáôá ãéÜ ôÞí Øõ÷áíÜëõóç. «ÌåñéêÝò óêÝøåéò ãéÜ ôÞí ^èéêÞ óôü Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç». ωôïðßá. «Í. «‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò». ÌðáñìðïõíÜêçò 1992. ÃñÜììáôá êáß ÔÝ÷íåò. 4. 13. 20. «×Üìðåñìáò êáß ÊáóôïñéÜäçò». ’Åëåõèåñïôõðßá. Ã. ô. Ðáðáãéþñãçò «ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò. «ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç êáß ôü ðåñéïäéêü «Óïóéáëéóìüò a Âáñâáñüôçôá». ÊáâïõëÜêïò. 7-13 Öåâñïõáñßïõ 1976. Ê. ÃåñÜóçò. Ë. ô. Ê. ÑÜìöïò. ó. ËïñåíôæÜôïò. Xíáò Aðïëïãéóìüò. ÑïÝò 1991. È. Â. «‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò Êïéíùíßáò». Ã. 1998. ô. ô. «’Áðü ôÞí øõ÷éêÞ ìïíÜäá óôÞí á‰ôïíïìßá». 30. ÊáóôïñéÜäç». Ã. ωôïðßá. 1977. Á. 16 24. 8. ÌÜéïò 1998. «Sur le Politique de Platon» (âéâëéïêñéôéêÞ). ô. Ê. ‘Ç Cñèñùóç ô\ò Tðï÷\ò. . ÊÝäñïò 1985. 5. 11 Äåêåìâñßïõ 1998. ÊáóôïñéÜäçò (19221997)». 2. ’ÉáíïõÜñéïò 1999. ÊáóôïñéÜäç óôüí ìáñîéêü íüìï ô\ò ðôùôéê\ò ôÜóçò ôïˆ ãåíéêïˆ ðïóïóôïˆ êÝñäïõò». Ã. 15 ’Ïêôùâñßïõ 1994. 15 ’Éáíïõáñßïõ 1977. Ôü Â\ìá. ²Áñäçí 1998. 1991. ÊáóôïñéÜäçò. ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá. Ó. Á. 1633. «‘Ï ðýñáõëïò ÊáóôïñéÜäçò». ’ÉáíïõÜñéïò 1977. Ã. 6. 1998. Êáñýôóáò. ô. 32. Xíáò óïöéóôÞò». «ÔÜ óôáõñïäñüìéá ôïˆ ëáâõñßíèïõ» (ÂéâëéïêñéôéêÞ) ’Åëåõèåñïôõðßá. Ìçôñïóýëç. 16 / 1. ωôïðßá. ô. 16. 38. «Ê. 1989. Ê. ðïëéôéêÞ á‰ôïíïìßá» [âéâëéïêñéôéêÞ]. Á. 8.Ó. Ô. ’ÉáíïõÜñéïò 1977. Ðñïãêßäçò. Öèéíüðùñï 2000. ô. 1977. Ôæïýëçò. 33. Ê. Ìçôñüðïõëïò. Á‰ãÞ. 30 ’Éáíïõáñßïõ êáß 2 Öåâñïõáñßïõ 1977. ô. «‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò êáß _ íÝá äéáóðïñÜ». «Ê. 4. ÂÜíéáò. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç êáß ôü ðåñéïäéêü «Óïóéáëéóìüò a Âáñâáñüôçôá» ô\ò ðåñéüäïõ 1952-1956. ÊáóôïñéÜäç êáß _ ÷åéñáöÝôçóç ô\ò ìáñîéóôéê\ò äéáëåêôéê\ò». 10 Äåêåìâñßïõ 1999. 16 ’Éïõíßïõ 1996. 2. ’ÅðéóôÞìç êáß êïéíùíßá. «‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò». ÓðáíôéäÜêçò. 1. «‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò êáß _ öáíôáóßá óôü Ðåñß Øõ÷\ò ôïˆ ’ÁñéóôïôÝëç». 23. «ÄÝäõêå ìSí A óåëëÜíá». «ÔÜ ðñïãïíéêÜ öáíôÜóìáôá ôïˆ Ê. ’Åëåõèåñïôõðßá.’Åñãáóßåò ãéÜ ôüí Ê. ’Åê ô™í ŠóôÝñùí. 35. ô. ÊáóôïñéÜäç 1. 30. ÐïëéôéêÜ èÝìáôá. ’Áíôß. È. 31. ‘Ï äéáìåëéóìüò ôïˆ ëüãïõ êáß _ íåùôåñéêÞ óêÝøç (’Áðü ôüí Kant óôüí ÊáóôïñéÜäç). ÍÝá ‘Åóôßá. «Öéëïóïößá.Í. ô. ÌÜñôéïò 1996. Äçñïâßíçò. ÊáóôïñéÜäçò. 39. ÐáãêïõñÝëëçò. Ðñüò ôüí ÊïñíÞëéï ÊáóôïñéÜäç. ÓôåöáíÜôïò. È. Ðïõëáíôæ@ò êáß Ê. ’ÉáíïõÜñéïò 1977. ôåˆ÷ïò 31. ÍïÝìâñéïò 1998. ÌÜéïò-’Éïýíéïò 1998. Ðåôñßäç. 21. ´Åíáò äéÜëïãïò ðïý äÝí Vãéíå». ËåâéÜèáí. ô. Â. 30. óåë. «’ÅðáíÜóôáóç êáß ‚ëïêëçñùôéóìüò óôÞ óêÝøç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç». ’Éïýíéïò 1998. 3. 43. Propaganda. 8. Äåõêáëßùí. ÊÝç. á‰ôïíïìßá». Ìåôáî@ò. Ã. Ôü Â\ìá. Äåëçãéþñãç. 9. ÂÝëôóïò. 1989. 19 Äåêåìâñßïõ 1999. ÂÝëôóïò. Äéæéêéñßêçò. ÔïìÝò. Ê. «‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ãÝííçìá êáß èñÝììá ô\ò TðáíÜóôáóçò». ÖåâñïõÜñéïò 1983. ÍÝá ‘Åóôßá. ÔåñæÜêçò. 14. Ó÷ïëéáóôÞò. «Ôü ñïìáíôéêü Šðïêåßìåíï ìßá ðñïûðüèåóç ôïˆ öáíôáóéáêïˆ óôü Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç». Ã. Ìáñôõñßá êáß ãñÜììá. ÊáâïõëÜêïò. 82. Ã. ÓåðôÝìâñéïò-’Ïêôþâñéïò 1980. Äåëçãéþñãç. ÑïæÜíçò. ÌðáóÜêïò. ô. Ãéáííáñ@ò. «‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êáß _ øõ÷áíÜëõóç». Ã. Ä. «‘Ï äéÜëïãïò åyíáé _ ìüíç ðçãÞ ôïˆ ëüãïõ». 36. 697. Ë. Öùôüðïõëïò. 247-289. 37. Ì. 19. ’Åëåõèåñïôõðßá. Ôü Â\ìá. «Ê. ’Åëåõèåñïôõðßá. 26. 64-65. ×. ô. ÊáèçìåñéíÞ. ô. Â. Êáñýôóáò.

ãéÜ ôüí êýêëï ôïˆ Aëçèéíïˆ öéëïóïöéêïˆ óôï÷áóìïˆ. óõã÷ñüíùò.ôé äçëáäÞ AíÞêåé óôü genus homo ›ò ôÝôïéï. ÊÜèå Šëéêü a êáß âéïëïãéêü Aíôéêåßìåíï åyíáé Bðë™ò Xíá äårãìá. óôü Aíèñþðéíï ðå- * ÄéÜëåîç óôü ÐáíåðéóôÞìéï ô\ò ËùæÜííçò. ôÞí uäéá ó÷Ýóç. óó.] ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá.». …ôé. Aðü ôü âéâëßï ‘Ç Cíïäïò ô\ò Aóçìáíôüôçôáò. ðïý V÷ïõìå a ðïý óõóôÞíïõìå óôïýò Cëëïõò ôïìårò.5. Öèéíüðùñï 2000. êáß êÜôé Aðü ôüí Uáõôü ôïõ åsäéêüôåñá.1989. ðïëéôéêÞ * ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò ÌåôÜöñáóç: Êùíóôáíôßíá ÊáñáêÜëïõ I ‘Ï ãåíéêüò ôßôëïò á‰ô\ò ô\ò óåéñ@ò äéáëÝîåùí åyíáé «Ðñüò ìéÜ ãåíéêÞ TðéóôÞìç ôïˆ Aíèñþðïõ». Aöïˆ Að' …ëá ôÜ ãíùóôÜ ƒíôá á‰ôüò åyíáé ‚ ìüíïò ðïý óôï÷åýåé óÝ ìéÜ ãíþóç Tí ãÝíåé êáß óÝ ìéÜ ãíþóç ôïˆ Uáõôïˆ ôïõ säéáéôÝñùò. 17-26 . êáß óôü êáèïëéêü a AöçñçìÝíï. ÔÜ ðáñáðÜíù ì@ò ‚äçãïˆí AìÝóùò ó' Xíáí ðñ™ôï. ÓôÞí ðñáãìáôéêüôçôá. äÝí óôü÷åõáí óÝ ìéÜ Tãêõêëïðáßäåéá ô™í Tðéóôçì™í ôïˆ Aíèñþðïõ. óôü óõãêåêñéìÝíï äårãìá. Ôü ðåñéïäéêü TêöñÜæåé ôßò å‰÷áñéóôßåò ôïõ óôÞí ïsêïãÝíåéá ôïˆ Têëéðüíôïò êáß óôßò Têäüóåéò ´Õøéëïí ãéÜ ôÞí å‰ãåí\ ðáñá÷þñçóç á‰ôïˆ ôïˆ êåéìÝíïõ.» (Tä™ ãåíéêÞ. ï‹ôå ðÜëé ìÝ ôÞí Vííïéá ìé@ò «èåôéê\ò» TðéóôÞìçò.’Áíèñùðïëïãßá. AëëÜ óÝ ìéÜ ãíþóç ðïý Aöïñ@ óôÞí Aíèñþðéíç äéáãåíéêüôçôá — Aðïöåýãù óêïðßìùò ôüí …ñï êáèïëéêüôçôᗠóÝ …. Ìðïñïˆìå ìÜëéóôá íÜ ðïˆìå …ôé Tä™ ôü åsäéêü ðñïçãårôáé ôïˆ ãåíéêïˆ. ìéÜ TðéìÝñïõò ðåñßðôùóç ô™í êáèïëéê™í ðñïóäéïñéóì™í ô\ò êëÜóóçò óôÞí ‚ðïßá AíÞêåéÿ ït ìïíáäéêüôçôÝò ôïõ åyíáé óõã÷ñüíùò ôõ÷áråò êáß óôáôéóôéêÝò. ‚ êýêëïò äÝí åyíáé öáˆëïòÿ åyíáé ‚ êýêëïò ôïˆ Aíáêëáóôéêïˆ óôï÷áóìïˆ ðïý Aíáäéðëþíåôáé ðÜíù óôüí Uáõôü ôïõ. ‚ Cíèñùðïò åyíáé ôáõôü÷ñïíá Aíôéêåßìåíï êáß Šðïêåßìåíï á‰ô\ò ô\ò ãíþóçò. [Ðñïäçìïóßåõóç óôÜ UëëçíéêÜ. 11. ôÞí ãëùóóïëïãßá êáß ôÞí tóôïñßá—. ðïý AíáöÝñåôáé óôÞí ãíþóç ãýñù Aðü ôüí Cíèñùðï êáß ðåñéêëåßåé …ëá ôÜ ásíßãìáôá ôÜ ‚ðïrá _ Bðë\ á‰ôÞ ëÝîç. _ ãíþóç. ’Åä™ …ìùò óõíáíô@ìå ìéÜí Cëëç Aðïöáóéóôéê\ò óçìáóßáò säéáéôåñüôçôá. ôÞí uäéá äïìÞ ó÷Ýóçò. AíôéêåéìåíéêÞ êáß ŠðïêåéìåíéêÞ). ðåñíþíôáò Aðü ôÞí øõ÷ïëïãßá. ´Åíá Aêüìá óýíôïìï ó÷üëéï ãéÜ ôüí …ñï ãåíéêÞ TðéóôÞìç ôïˆ Aíèñþðïõ. Åyìáé âÝâáéïò ðþò ìÝ á‰ôüí ït åsóçãçôÝò á‰ô\ò ô\ò óåéñ@ò äéáëÝîåùí äÝí Aðïóêïðïˆóáí óÝ ìéÜí Bðë\ óõíåýñåóç …ëùí ô™í äéÜóðáñôùí êëÜäùí ðïý V÷ïõí ãéÜ Aíôéêåßìåíü ôïõò ôüí Cíèñùðï —Aðü ôÞí öõóéêÞ Aíèñùðïëïãßá žò ôÞí êïéíùíéïëïãßá. _ ãíþóç ðåñß ôïˆ Aíèñþðïõ) åyíáé Tðßóçò ìéÜ ãíþóç ôïˆ Aíèñþðïõ (ãåíéêÞ ŠðïêåéìåíéêÞ êáß êôçôéêÞ). êáß ôü ðñïûðÜñ÷ïí á‰ôü Tñþôçìá Aðïôåëår ìÝ ôÞ óåéñÜ ôïõ ìÝñïò ôïˆ TñùôÞìáôïò «ôß ãíùñßæïõìå ãéÜ ôüí Cíèñùðï. öéëïóïößá. Ásíßãìáôá ðïý ðëçèáßíïõí ìüëéò Aíáëïãéóôïˆìå …ôé á‰ôÞ _ ãíþóç ôïˆ Aíèñþðïõ (ãåíéêÞ AíôéêåéìåíéêÞ.» êáß «á‰ôü ðïý ãíùñßæïõìå ì@ò T- ðéôñÝðåé Cñáãå íÜ Šðïóôçñßîïõìå …ôé ‚ Cíèñùðïò ìðïñår íÜ ãíùñßæåé êÜôé Tí ãÝíåé. Aöïˆ ‚ Cíèñùðïò åyíáé Têåríïò ðïý ãíùñßæåé a äÝí ãíùñßæåé. äçëáäÞ. ðñÜãìá ðïý èÜ ìðïñïˆóå íÜ öáíår óÝ êÜðïéïõò óÜí öáˆëïò êýêëïò. Äéüôé ôü Tñþôçìá «ð™ò V÷ïõí ôÜ ðñÜãìáôá ìÝ ôÞí ãíþóç» Tí ãÝíåé äÝí ìðïñår íÜ íïçèår ÷ùñßò íÜ V÷åé ðñïûðÜñîåé ôü Tñþôçìá «ð™ò V÷ïõí ôÜ ðñÜãìáôá ìÝ ôÞí ãíþóç ôïˆ Aíèñþðïõ. êÜíåé íÜ Aíáäýïíôáé ìüëéò Añ÷ßóïõìå íÜ ô\ò èÝôïõìå TñùôÞìáôá. ’ÁíôéëáìâÜíïìáé …ôé ‚ ôßôëïò á‰ôüò AðïâëÝðåé óÝ ìéÜ TðéóôÞìç ƒ÷é ìÝ ôÞí óýã÷ñïíç êáß êÜðùò ŠðïâáèìéóìÝíç Vííïéá ôïˆ …ñïõ —›ò Aëãïñéèìéêü Šðïëïãéóìü êáß ðåéñáìáôéêÞ ÷åéñáãþãçóç—. Að' ôÞí ‚ðïßá èÜ åy÷å ðñïóåêôéêÜ Aðáëåéöèår êÜèå u÷íïò óôï÷áóìïˆ. Åyíáé ðñïöáíÞò _ Aíáäßðëùóç ôïˆ TñùôÞìáôïò ðÜíù óôüí Uáõôü ôïõ. ãíùóôÞ Aëë' ƒ÷é Tðáñê™ò äéåñåõíçìÝíç: óôü Aíèñþðéíï ðåäßï äÝí V÷ïõìå AíÜìåóá óôü ìïíáäéêü. ãíùóôü êáß êëáóóéêü ðñïóäéïñéóìü ôïˆ Aíèñþðïõ. ó' á‰ôüí óôçñßæåôáé ãéÜ íÜ ôüí èÝóåé Šðü Tñþôçóç —ðñüêåéôáé. a ðÜíôùò ìéÜ êáôÜóôáóç Aðåëðéóßáò. AëëÜ ìÝ ôÞí ðáëéÜ ôïõ Vííïéá. ’ÁíôéèÝôùò. óõíåð™ò. ðïý èÜ êõêëïöïñÞóåé ðñïóå÷™ò. ôåˆ÷ïò 31.

á‰ôü äåß÷íåé …ôé _ äõíáôüôçôá ôïˆ «íÜ åyíáé ÓùêñÜôçò» AíÞêåé óôü Aíèñþðéíï ƒí. Tîáéôßáò ô\ò ìïíáäéêüôçôÜò ôïõò êáß ƒ÷é óÝ ðåróìá ôçò. äÝí èÜ ìðïñïýóáìå íÜ ôü êáôáóêåõÜóïõìå ìÝ óôïé÷årá ðïõ V÷ïõí ëçöèår äåîéÜ êáß AñéóôåñÜ. ìïíáäéêÞ óôü Aíèñþðéíï ðåäßï êáß _ ‚ðïßá V÷åé ›ò AðïôÝëåóìá …ôé ‚ ôÜäå Cíèñùðïò. ôñïðïðïéïˆí ôÞí ï‰óßá ôïˆ Aíèñþðïõ a ô\ò êïéíùíßáò. ‘Ç ëýóç á‰ô\ò ô\ò öáéíïìåíéê\ò Aíôéíïìßáò èÜ äïèår. Ôü …ôé ït ’ÁæôÝêïé ôåëïˆóáí óõóôçìáôéêÜ Aíèñùðïèõóßåò ì@ò ëÝåé êÜôé ãéÜ ôü Åyíáé ô™í Aíèñùðßíùí êïéíùíé™íÿ êáß ôü …ôé ŠðÜñ÷ïõí êïéíùíßåò ðïý Aíáêçñýóóïõí ôÞí sóüôçôá êáß ôÞí Tëåõèåñßá ›ò Aíèñþðéíá äéêáéþìáôá. ôü uäéï. êáß Aíáäýåôáé. èÜ Vìåíáí Cãíùóôåò a äÝí èÜ åy÷áí ðñáãìáôïðïéçèår. Tí™ ô\ò äéáöåýãïõí ït ðéü óçìáíôéêÝò ðëåõñÝò ôïˆ æçôÞìáôïò. ì@ò ìáèáßíïõí Bðë™ò êÜðïéåò äõíáôüôçôåò ôïˆ Åyíáé .Cíèñùðïò. óôÞ ìïíáäéêüôçôÜ ôïõò —äéüôé Uâñáúêüò ëáüò. ÷ùñßò á‰ôïýò. ðñÜãìáôé. ÐñïçãïõìÝíùò …ìùò ðñÝðåé íÜ ðáñáìåñßóïõìå ìéÜí AðÜíôçóç ðïý Vñ÷åôáé AìÝóùò êáôÜ íïˆí êáß _ ‚ðïßá ì@ò têáíïðïéår ìüíï êáôÜ ôü cìéóõ. ï‹ôå Tðéðñüóèåôç ó' á‰ôÞí. ðïý. ÷ùñßò Tíôïýôïéò íÜ ðáýïõí í' AíÞêïõí ó' á‰ôÞí — äéáöïñåôéêÜ. AëëÜ _ ìïíáäéêüôçôá äÝí åyíáé îÝíç ðñüò ôÞí ï‰óßá. ‘Ç säÝá á‰ôÞ åyíáé óçìáíôéêÞ êáß äÝí ðñÝðåé íÜ ôÞí Aðïññßøïõìå Vôóé BðëÜ: . _ äåríá êïéíùíßá. ŠðÜñ÷åé Aóöáë™ò ôü ôõ÷árï êáß ôü óôáôéóôéêü óÝ Šðåñèåôéêü âáèìü. ‘Ï ×Üéíôñé÷ åyíáé ìéÜ Aíèñþðéíç äõíáôüôçôá. ƒ÷é äýï.18 äßï. íÜ ðår êÜðïéïò …ôé ‚ ôÜäå Cíèñùðïò. ñùìáúêÞ êïéíùíßá Šð\ñîå ìüíï Xíáò. ‘Ç ìïíáäéêüôçôá åyíáé ï‰óéþäçò. ²Áí ‚ ÓùêñÜôçò Šð\ñîå. Aðü ôïýò ÍáìðéêâÜñá. Йò í' Aíôéìåôùðßóïõìå á‰ôÞ ôÞí ðñùôüôõðç ó÷Ýóç. Êáß Šðü ìßá Vííïéá Vôóé åyíáé. á‰ôïäçìéïõñãårôáé ìÝó' Aðü ôü óõãêåêñéìÝíï Côïìï a ôÞ óõãêåêñéìÝíç êïéíùíßá. äÝí èÜ ìðïñïýóáìå êCí íÜ ôïýò êáôïíïìÜóïõìå Cíèñùðï a êïéíùíßá. ÊÏÑÍÇËÉÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇÓ ÈÜ ìðïñïˆóå. Êáß ôü …ôé Šð\ñîå ‚ ×Üéíôñé÷. ôïýò ÍåïûïñêÝæïõò a ôïýò ðñïêïëïìâéáíïýò ’ÉíäéÜíïõò—. Tðßóçò. Aðïôåëår êÜèå öïñÜ ìéÜí Cëëç ƒøç ôïˆ Åyíáé ôïˆ Aíèñþðïõ. êáß äÝí èÜ ŠðÜñîåé ðïôÝ ðéÜ Aëëïˆÿ á‰ôü ðïý åyíáé a ðïý Šð\ñîáí. _ äåríá êïéíùíßá. Aðü ôÜ …óá Aêïëïõèïˆí. Tëðßæù.

ãéÜ ðáñÜäåéãìá. ê. ìÝ ôÞí uäéá Vííïéá ðïý êÜèå ôñßãùíï ðïý ‚ñßæù óõãêåêñéìÝíá ðñáãìáôïðïéår ôßò äõíáôüôçôåò.ôé ì@ò V÷åé äïèår ›ò ìÝóïò êáß óõíÞèçò ôýðïò ôïˆ Aíèñþðïõ êáß ô\ò êïéíùíßáò. ô\ò Tëåõèåñßáò ê. Á‰ôü äÝí Vãéíå ðïôÝ. žóôå íÜ êáëýøåé …ëï ôü íïçôü ìÝëëïí. ÐÏËÉÔÉÊÇ ðñ™ôïí. ´Åíá Aðü ôÜ ðáñÜäïîá ô\ò óýã÷ñïíçò Tðï÷\ò. …ìùò. Èåùñïˆìå. …ðùò Xíáò ãåùìÝôñçò ðáñÜãåé ôÜ ðÝíôå êáíïíéêÜ ðïëýåäñá êáß Aðïäåéêíýåé …ôé äÝí ìðïñïˆí íÜ ŠðÜñîïõí Cëëá. …ëïõò ôïýò äõíáôïýò ôýðïõò Aíèñþðéíçò êïéíùíßáò.. ït äéÜöïñåò Aíèñþðéíåò êïéíùíßåò åyíáé Bðë™ò äéáöïñåôéêïß óõíäõáóìïß Uíüò ìéêñïˆ Añéèìïˆ AìåôÜâëçôùí óôïé÷åßùí. äõíáôüôçôåò ðïý óÝ ôÝôïéá ðåñßðôùóç èÜ îåäéðëþíïíôáí ìÝóá óôÞí tóôïñßá åuôå ôõ÷árá åuôå óõóôçìáôéêÜ. ït ‚ðïråò èÜ eóáí.ÁÍÈÑÙÐÏËÏÃÉÁ. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ. ´Ïóï ðáñÜîåíï êé Cí öáßíåôáé. ëÝåé. êëïíßæåé ôßò êïéíüôïðåò êáß ëáíèáóìÝíåò ðñïäçëüôçôÝò ìáò. Šðïôßèåôáé. ôüôå èÜ Vðñåðå ït óôñïõêôïõñáëéóôÝò íÜ ìðïñïˆí íÜ ðáñáãÜãïõí Tðß ôüðïõ. ô™í êïéíùíé™í êáß ô™í Aôüìùí. ’Åêôüò Að' á‰ôü. äéüôé êëïíßæåé ôÞí ôÜóç ìáò íÜ ðåñéïñéæüìáóôå óÝ …. äéüôé TêöñÜæåé á‰ôü ðïý Vëåãá ãéÜ ôÞí íôïëïãéêÞ êáß óõã÷ñüíùò ãíùóéïëïãéêÞ säéïìïñößá ôïˆ æçôÞìáôïò ðåñß ôïˆ Aíèñþðïõ. á‰ôÞ _ säÝá åyíáé ðñïâëçìáôéêÞ. ãéÜ ôüí ñïˆ ô\ò tóôïñßáò êáß ôÞí äéêÞ ôïõò êïéíùíßá. êáß säßùò óôÞí äéêÞ ìáò êïéíùíßá êáß óôÜ Côïìá ðïý óõíáíô@ìå ìÝóá ó' á‰ôÞí. êáß óáö™ò AíåðáñêÞò. ìåóïˆíôïò ôïˆ åsêïóôïˆ ás™íá êáß Tí™ Šìíïˆóáí ôÞ íßêç ô™í säå™í ôçò ðñïüäïõ. ðïý äéáäÝ÷ïíôáé êáß óõìðáñáôßèåíôáé _ ìéÜ äßðëá óôÞí Cëëç. Ìðïñïˆìå Vóôù êáß ãéÜ ìéÜ óôéãìÞ íÜ óêåöôïˆìå ðþò ŠðÜñ÷åé Xíáò Aðåñéüñéóôïò êáôÜëïãïò. …ôé åyíáé á‰ôïíüçôï íÜ æår êáíåßò óÝ ìéÜ êïéíùíßá …ðïõ ìðïñïˆìå íÜ èÝóïõìå ôÜ ðÜíôá Šðü AìöéóâÞôçóç. äçëáäÞ. AëëÜ ðñïûðüèåóç êáß óõíÜìá óõìðÝñáóìá …ëïõ ôïˆ óõóôÞìáôüò ôïõ. ðïý V÷åé aäç óõíôåëåóôår. …ðïõ ôìÞìáôá ‚ëüêëçñá ô\ò tóôïñßáò ô\ò Aíèñùðüôçôáò êüâïíôáé. ìéÜ Aôåëåßùôç óõëëïãÞ ðïý êñáô@ óÝ Töåäñåßá …ëïõò á‰ôïýò ôïýò ôýðïõò Aôüìùí êáß êïéíùíé™í — a uóùò Xíáò ãåíéêüò íüìïò ðïý êáèïñßæåé Tê ô™í ðñïôÝñùí ôßò äõíáôüôçôåò ôïˆ Aíèñùðßíïõ ƒíôïò. ‘Ç ÷áñéóôéêÞ âïëÞ ó' á‰ôÞí ôÞí säÝá êáôáöÝñåôáé Aðü ìéÜ öñÜóç ôïˆ uäéïõ ôïˆ ‘ÅãÝëïõ (óôÜ ÌáèÞìáôá öéëïóïößáò ô\ò tóôïñßáò): ðñïöáí™ò. ðñïêáèïñéóìÝíåò. äçëáäÞ ’Éñáíüò. Tí™ á‰ôüò Añ÷ßæåé «óô' AëÞèåéá» ìüíï ìÝ ôüí Têãåñìáíéóìü ôïõ — ôüí ðñïôåóôáíôéóìü—.ëð. Åyíáé ãíùóôü …ôé ôü ðñ™ôï êáè\êïí ‚ ´Åãåëïò ôü Tðéôåëår êáô' AíÜãêçí ðÜíù óÝ ìéÜ öñé÷ôÞ ðñïêñïýóôåéá êëßíç. Cí. a ôü ÃêïõëÜãê.»1. _ ëïãéêÞ ðáñáãùãÞ ôïˆ ìÝëëïíôïò. ‘Ï ðáñáëïãéóìüò á‰ô\ò ô\ò säÝáò å‹êïëá. Cëëá ôñáâéïˆíôáé êáß óõìðéÝæïíôáé. ìéÜ êáß ôüí AíÝöåñá. êáß íÜ ðñïåêôåßíïõí á‰ôÞí ôÞí óõóôçìáôéêÞ äéáäï÷Þ. Tðï÷\ò ô\ò ôçëåüñáóçò êáß ôïˆ ðáãêüóìéïõ ôïõñéóìïˆ. _ TìöÜíéóç á‰ôïˆ ðïý íïìÜóèçêå ‚ëïêëçñùôéóìüò Šðï÷ñÝùóå ôïýò Äõôéêïýò. Äéüôé Aðïêëåßåôáé íÜ ãåííçèår ìéÜ ìÝñá Xíá Cëïãï ðïý èÜ ì@ò AíáãêÜóåé íÜ AíáèåùñÞóïõìå ôÞí CðïøÞ ìáò ãéÜ ôÞí ï‰óßá ôïˆ Aëüãïõÿ Tí™. Aðïäåéêíýåôáé. _ säÝá åyíáé óçìáíôéêÞ. äýï óçìáíôéêÝò ôÜóåéò ô\ò ìïíôÝñíáò å‰ñùðáúê\ò óêÝøçò ôü ŠðïóôÞñéîáí: ït óôñïõêôïõñáëéóôÝò êáß ït Uãåëéáíïß. _ ‚ðïßá ‚äçãår óôÞí AíáãêáóôéêÞ êáß ðáñÜëïãç Aðüöáíóç ðåñß ôïˆ «ôÝëïõò ô\ò tóôïñßáò». ït 19 ‚ðïråò ðåñéÝ÷ïíôáé óôÞí ï‰óßá ôïˆ ôñéãþíïõ. …óï Tãêëçìáôéêïß êáß Cí åyíáé Tíäå÷ïìÝíùò óÝ ‚ñéóìÝíåò ôïõò Têäçëþóåéò. …ðùò åyðå ‚ Claude Lévi-Strauss. Tä™ êáß ôþñá. a ‚ ÔñéóôÜíïò êáß ’Éæüëäç. ï‹ôå ìðïñår íÜ ãßíåé. íïìßæù. …ðïõ ôü ’ÉóëÜì ôïðïèåôårôáé «ðñßí» Aðü ôüí ÷ñéóôéáíéóìü. èÜ Vðñåðå íÜ ìðïñïˆí êáß íÜ ðáñïõóéÜóïõí ôÞí á‰óôçñÞ óõóôçìáôéêüôçôá ô\ò tóôïñéê\ò äéáäï÷\ò ô™í äéáöüñùí ôýðùí êïéíùíßáò. ãéÜ ðáñÜäåéãìá.ëð. Tí™. ‘Ùóôüóï. åyíáé ôåëåßùò Aäýíáôï íÜ AðïêôÞóåé ôü ðáñáìéêñü íüçìá ôü äåýôåñï êáè\êïí. a ôü ²Áïõóâéôò. ‘Ç äõíáôüôçôá á‰ôÞ. Êáß Cí åy÷áí äßêáéï ït Uãåëéáíïß. _ Aíèñþðéíç tóôïñßá Aðïôåëårôáé ›ò Tðß ôü ðëåróôïí Aðü ôÝôïéïõò ôñüðïõò ôïˆ åyíáé êáß ôïˆ ðñÜôôåéí: Aðü êïéíùíßåò ðïõ êõñéáñ÷ïˆíôáé Aðü ôÞí èñçóêåßá êáß ôüí èñçóêåõôéêü öáíáôéóìü. óôü ÖõëÞ êáß ‘Éóôïñßá. «ðñáãìáôïðïéïˆí äõíáôüôçôåò ôïˆ Aíèñùðßíïõ ƒíôïò». —Äåýôåñïí. ²Áí ït óôñïõêôïõñáëéóôÝò åy÷áí äßêáéï. UðïìÝíùò. Tí™ ðñüêåéôáé ãéÜ ôü ëéãüôåñï á‰ôïíüçôï ðñÜãìá óôüí êüóìï. åyíáé …ôé ó' á‰ôÞí Aêñéâ™ò ôÞí Tðï÷Þ ìðïñïˆí ït Cíèñùðïé íÜ Aðïñïˆí óôüí øéóôï âáèìü: «ð™ò ìðïñår íÜ åyíáé êáíåßò ÐÝñóçò. a ‘Ç êñéôéêÞ ôïˆ ðñáêôéêïˆ Íïˆ. Á‰ôü ôü «ôÝëïò ô\ò tóôïñßáò» äÝí Aðïôåëår ï‹ôå æÞôçìá øõ÷éê\ò äéÜèåóçò ï‹ôå ðñïóùðéêÞ ãíþìç ôïˆ ‘ÅãÝëïõ. ìåôÜ ôü ôÝëïò ô\ò tóôïñßáò ìÝíåé Aêüìá íÜ . Bðë™ò ðñáãìáôþíåé «äõíáôüôçôåò ôïˆ Aíèñùðßíïõ ƒíôïò». ÈÜ ôïëìïýóáìå óô' AëÞèåéá íÜ ðïˆìå ðþò ‚ ÓùêñÜôçò. íÜ AíáèåùñÞóïõí ìÝ ôñüðï TîáéñåôéêÜ Tðþäõíï …óá íüìéæáí ðþò aîåñáí ãéÜ ôßò Aíèñþðéíåò êïéíùíßåò. íïìßæïíôáò ðþò ðñüêåéôáé ãéÜ ôñüðïõò ôïˆ ðñÜôôåéí êáß ôïˆ Åyíáé Tíôåë™ò ðáñÜëïãïõò. Ìðïñïˆìå óô' AëÞèåéá íÜ ðïˆìå ðþò á‰ôü ôü öÜóìá ìïíáäéêïôÞôùí.

_ äõíáôüôçôá ô\ò ÐÝìðôçò Óõìöùíßáò ôßèåôáé Aðü ôÞí óôéãìÞ ðïý ït Cíèñùðïé äçìéïõñãïˆí ôÞí ìïõóéêÞ. ðïý ëåéôïõñãïˆí ›ò Aöåôçñßá ãéÜ ôÞí TìöÜíéóç íÝùí äõíáôïôÞôùí.000 ð. a Uíüò óõãêåêñéìÝíïõ ìïõóéêïˆ Vñãïõ. êáß ìÜëéóôá Cëëùí êáèïñéóì™í. ÓôÞí ðñáãìáôéêüôçôá. Vóôù êáß Cðåéñï. AëëÜ …ôé Aðïêáëýðôïõìå ìéÜí Aêüìá ìïñöÞ äçìéïõñãçìÝíç Aðü ôü Aíèñþðéíï ƒí. êáß ðïý ãé' á‰ôüí Aêñéâ™ò ôüí ëüãï Uôåñïéþíåôáé ‚ uäéïò. ‘Ç íôïëïãéêÞ âáñýôçôá á‰ô\ò ô\ò äéáðßóôùóçò åyíáé ôåñÜóôéá: ŠðÜñ÷åé Xíáò ôïõëÜ÷éóôïí ôýðïò ƒíôïò ðïý äçìéïõñãår ôü Xôåñïí. ÌÝ Cëëá ëüãéá. ðïý èÜ Tðéóêåðôüôáí ôÞí Ã\ ãýñù óôü 5. a ô\ò Ãáëëéê\ò ’ÅðáíÜóôáóçò. íÝùí êáèïñéóì™í. íÜ êÜíåé íÜ åyíáé Cëëåò ìïñöÝò êïéíùíéê\ò êáß Aôïìéê\ò ðáñîçò. ÊÏÑÍÇËÉÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇÓ Äçìéïõñãßá äÝí óçìáßíåé Aðñïóäéïñéóôßá a Aêáèïñéóôßá. Êáß _ äçìéïõñãßá á‰ôÞ äÝí V÷åé ôåëåéþóåé. Xíá óõíå÷Ýò ðÞãáéíå-Vëá AíÜìåóá óôÜ TðéìÝñïõò äçìéïõñãÞìáôá êáß óôü …. óôÞ äïìÞ ô™í íüìùí ôïˆ óýìðáíôïò. …ôé äÝí ŠðÜñ÷åé Aíèñþðéíç öýóç ï‹ôå ï‰óßá ôïˆ Aíèñþðïõ. ‘Ç AñíçôéêÞ á‰ôÞ äéáðßóôùóç åyíáé Tíôåë™ò AíåðáñêÞò. ìÝ á‰ôü ðïý êÜíåé ôüí Uáõôü ôïõ íÜ åyíáé êáß ìÝ ôüí ôñüðï ðïý äÝ÷åôáé íÜ ðåèÜíåé. åyäïò. ‘Ç äçìéïõñãßá ô\ò ìïõóéê\ò ›ò ôÝôïéáò. Åuôå ôü Tñþôçìá äÝí V÷åé íüçìá åuôå. …ðùò èÜ Vëåãå ‚ ÐëÜôùí. åyíáé äçìéïõñãßåò ìïñö™í. Cí Añêïýìáóôáí íÜ ðïˆìå ðþò _ tóôïñßá åyíáé ôü ðåäßï ôïˆ Aêáèüñéóôïõ. II ’Áðü ôÜ ðáñáðÜíù ðñïêýðôïõí êÜðïéåò öéëïóïöéêÝò. ÷ùñßò êáèüëïõ äõó÷Ýñåéåò Añ÷\ò. _ ìïíáäéêÞ AðÜíôçóç åyíáé ðþò åyíáé Aäýíáôç. ìéÜ Vñåõíá ãéÜ ôü genus homo åyíáé Aêñéâ™ò ôïˆôï: ìéÜ Vñåõíá ðåñß ôïˆ …ñïõ êáß ô™í ìïñö™í ô\ò Aíèñþðéíçò äçìéïõñãßáò. èåùñþíôáò ôÞí Uôåñüôçôá ô™í èåóì™í ô\ò êïéíùíßáò. ìéÜí ‚ñéóìÝíç Aðñïóäéïñéóôßá ôïˆ ƒíôïò. ðïý åyíáé ðçãÞ Uôåñüôçôáò. ²Å÷åé åsðùèår êáô' TðáíÜëçøéí. ðïý ‚ðïéïóäÞðïôå ìáèçôÜêïò ôïˆ ‘ÅãÝëïõ èÜ ìðïñïˆóå íÜ ôÞí öÝñåé åsò ðÝñáò. ×ùñßò á‰ôÜ ôÜ TðéìÝñïõò äçìéïõñãÞìáôá. ’ÁëëÜ êáß ìÝ ìéÜí Cëëç Vííïéá _ äçìéïõñãßá äÝí óçìáßíåé Aêáèïñéóôßá. AëëÜ êñéóéìüôáôç. êáß åsäéêüôåñá íôïëïãéêÝò óõíÝðåéåò ìåßæïíïò óçìáóßáò. …óïí Aöïñ@ ôÞí ðéü ï‰óéþäç ôïõ ðëåõñÜÿ ôü ŠðÜñ÷ïí åyíáé Aíïé÷ôü. ìÝ á‰ôü ðïý åyíáé. Ït ìïñöÝò …ìùò ô\ò êïéíùíßáò. ²Åñåõíá _ ‚ðïßá äÝí ìðïñår ðáñÜ íÜ åyíáé. ìÞ ðñïêáèïñéóìÝíç Vííïéá. AëëÜ äéüôé êáèïñßæåé ìÝ á‰ôÜ ðïý ëÝåé. Äéüôé. ôßðïôá óôü óýìðáí. ãéÜ ôïýò ëüãïõò ðïý AíÝöåñá. ÌïñöÞ. âÝâáéá.ôé ìðïñïˆìå íÜ ŠðïèÝóïõìå ãéÜ ôüí Cíèñùðïí êáèåáõôüí. èåôéêÞ. ‚ñßæåôáé êáôÜ ôüí ôñüðï ìÝ ôüí ‚ðïrï ‚ Cíèñùðïò äçìéïõñãår êáß á‰ôïäçìéïõñãårôáé. ìÝ á‰ôÜ ðïý êÜíåé.20 ãßíåé TìðåéñéêÞ äïõëåéÜ. …ðùò ôü âëÝðïõìå Tí AöèïíßI. ‘Ï ÓùêñÜôçò äÝí åyíáé ÓùêñÜôçò TðåéäÞ åyíáé Aêáèüñéóôïò. ‘ÅðïìÝíùò. Ðïéüò TîùãÞéíïò Tèíïëüãïò. ôü ƒí åyíáé ðÜíôïôå ðáñÜëëçëá êáß Tóüìåíïí. äéüôé äÝí åy÷áí íüçìá. óýíïëï äõíáôïôÞôùí êáß AäõíáôïôÞôùí. ‘Ç ÐÝìðôç Óõìöùíßá åyíáé äõíáôÞ ôÞí óôéãìÞ ô\ò ÌåãÜëçò ²Åêñçîçò. ôåèåéìÝíùí êáß èåôéê™í äõíáôïôÞôùí. Ôß èÜ åu÷áìå êáôáëÜâåé Aðü ôÞí ìïõóéêÞ a Aðü ôÞí ÃáëëéêÞ ’ÅðáíÜóôáóç.. Tä™ êáß óáñÜíôá ÷ñüíéá. ‘Ç äçìéïõñãßá ðñïûðïèÝôåé. ït ‚ðïråò äÝí Šð\ñ÷áí ›ò ôüôå. Á‰ôü ôß Cëëï óçìáßíåé Aðü ôü …ôé âåâáßùò êáß ŠðÜñ÷åé öýóç a ï‰óßá ôïˆ Aíèñþðïõ. ÈÜ Aó÷ïëçè™ óõíïðôéêÜ ìÝ äýï Aðü á‰ôÝò. ãéÜ ðáñÜäåéãìá. Åyíáé äçìéïõñãÞìáôá. _ tóôïñßá ôïˆ 20ïˆ ás™íá. ‚ñßæåôáé äÝ Aðü á‰ôÞí ôÞí êåíôñéêÞ säéïìïñößá-säéïôõðßá —ôÞí äçìéïõñãßá. ‚ …ñïò äõíáôüôçôá ›ò ôÝôïéïò äÝí ìðïñår ðáñÜ íÜ V÷åé Tä™ Xíá íüçìá êáèáñÜ Añíçôéêü: ðñÜãìáôé. ït ôýðïé Aôüìùí ðïý Tìöáíßæïíôáé óôÞí tóôïñßá äÝí AíÞêïõí ó' Xíáí êáôÜëïãï. ÷ùñßò ôÞí êáôáíüçóÞ ôïõò. åyíáé èÝóåéò íÝùí êáèïñéóì™í. èÜ ìðïñïˆóå íÜ ðñïâëÝøåé a íÜ Š- . á‰ôÞí _ «äõíáôüôçôá» ìÝ ôÞí TíåñãçôéêÞ.×. Óõíåð™ò. Xíáí ôýðï Aíèñþðïõ ôüí ‚ðïrïí Tíóáñêþíåé êáß ðïý äÝí Šð\ñ÷å žò ôüôå. ‘Ç Vêöñáóç «äõíáôüôçôá» V÷åé íüçìá ìüíï ìÝóá ó' Xíá óýóôçìá ìÝ Tðáñê™ò äéáêñéâùìÝíïõò ðñïóäéïñéóìïýò. ô™í ãëùóó™í a ô™í Vñãùí. äÝí îÝñïõìå ôßðïôå ãéÜ ôüí Cíèñùðïÿ äéåéóäýïõìå ó' Xíá Cëëï äçìéïýñãçìá äÝí óçìáßíåé …ôé ðñïóèÝôïõìå Xíá ÷éëéïóôü Cëïãï óôÜ 999 ðïý V÷ïõí aäç ìåëåôÞóåé ït æùïëüãïé. ôÜ Vñãá. äÝí Vêáíå Aäýíáôç a äÝí Aðáãüñåõå ôÞí êáôáóêåõÞ ôïˆ êáèåäñéêïˆ íáïˆ ô\ò ÑÝíò a ôü èåóìü ôïˆ ÃêïõëÜãê. ôü ŠðÜñ÷ïí äÝí åyíáé êëåéóôü. ðïý äÝí ìðïñïˆí íÜ Aíá÷èïˆí óÝ á‰ôü ðïý ðñïûð\ñ÷å ï‹ôå íÜ ðñïêýøïõí ìÝ ëïãéêÞ AðáãùãÞ a ðáñáãùãÞ Aðü á‰ôü. ìÝ óõíÝðåéåò ðïý Aêüìá Aíáìåôñïˆìå. ‘Ç öýóç a _ ï‰óßá ôïˆ Aíèñþðïõ åyíáé Aêñéâ™ò á‰ôÞí _ «têáíüôçôá». ìÝ ôÞí Vííïéá …ôé ôü ŠðÜñ÷ïí äÝí åyíáé ðïôÝ ôÝôïéï ðïý íÜ Aðïêëåßåé ôÞí AíÜäõóç íÝùí ìïñö™í. Aðü êáìéÜí Cðïøç — äéáðßóôùóç ôåôñéììÝíç. äÝí Aðïôåëår ðéÜ ðáñÜ Aíôéêåßìåíï ìé@ò «Tìðåéñéê\ò äïõëåé@ò». ìéÜ ãåíéêÞ TðéóôÞìç ôïˆ Aíèñþðïõ. TÜí V÷åé. ðïý ‚ñßæïíôáé Aðü ôÞí óôéãìÞ ðïý ôßèåôáé _ ìïñöÞÿ èÝóç íÝùí. óçìáßíåé óýíïëï êáèïñéóì™í.

ƒ÷é ìüíï óôÞí Tðßëõóç ðñïâëçìÜôùí ðïý V÷ïõí aäç ôåèår. ÔÜ ìõñìÞãêéá a ôÜ Cãñéá æ™á äéáèÝôïõí ìéÜ ëåéôïõñãéêÞ «ñèïëïãéêüôçôá» êáôÜ ðïëý Aíþôåñç Aðü ôïˆ Aíèñþðïõ: äÝí óêïíôÜöôïõí. Öáíôáóßá. ‘Ç TíóùìáôùìÝíç óôÞí ásóèçôéêüôçôÜ ìáò öáíôáóßá Vêáíå íÜ ŠðÜñîåé á‰ôÞ _ ìïñöÞ ôïˆ ƒíôïò. äÝí ŠðÜñ÷åé ðáñÜ Tíôüò êáß äéÜ ô\ò êïéíùíßáò. Ït Cíèñùðïé ðñÝðåé íÜ ìÜèïõí ôß åyíáé ôñïöÞ êáß ôß ƒ÷é. äÝí èÜ îÝñáìå ôßðïôá. ìüëéò ðÜøïõìå íÜ ôïýò ÷ñçóéìïðïéïˆìå TðéöáíåéáêÜ. . ðïý äÝí ŠðÜñ÷åé óôÞí öýóç (óôÞí öýóç äÝí ŠðÜñ÷ïõí ÷ñþìáôá. ÄÝí ŠðÜñ÷åé ƒí ðéü ôñåëü Aðü ôüí Cíèñùðï. ’Áêüìá ñéæéêüôåñá. ÌÝ âÜóç. _ öáíôáóßá åyíáé á‰ôü ðïý ì@ò TðéôñÝðåé íÜ äçìéïõñãïˆìå ãéÜ ëïãáñéáóìü ìáò Xíáí êüóìï. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ. åuôå ôüí TîåôÜóïõìå óôÜ ôñßóâáèá ôïˆ øõ÷éóìïˆ ôïõ åuôå óôßò êáèçìåñéíÝò ôïõ Aó÷ïëßåò. óçìáßíåé åsêïíïèåóßá. èÜ ìðïñïˆóå íÜ Aëãïñéèìéóèår êáß èÜ ìðïñïýóáìå íÜ ôÞí ðåñÜóïõìå óôÞí ìç÷áíÞ. AëëÜ êáß ðÜíôïôå Aðïëýôùò ìïíáäéêü. ÂÝâáéá. ï‹ôå _ ñèïëïãéêüôçôá èÜ ì@ò TðéôñÝøïõí ðïôÝ íÜ öáíôáóôïˆìå Xíá íÝï Aîßùìá. ôü êõáíü. ²Áí …ìùò åyíáé Vôóé ôÜ ðñÜãìáôá. äÝí ìðïñïˆí íÜ AðïêôÞóïõí íÝá äõíáìéêÞ ðáñÜ ìüíï ìÝó¤ ô\ò öáíôáóßáò êáß ô\ò Tðéíüçóçò. ÈÜ ìðïñïýóáìå íÜ äïˆìå ôü Tñõèñü êõáíü. a Cëëá. imagination óôÜ ãáëëéêÜ. ï‹ôå ôñ™íå äçëçôçñéþäç ìáíéôÜñéá. TðåéäÞ _ ásóèçôçñéáêÞ ôïõò öáíôáóßá åyíáé äéáöïñåôéêÞ. èÝóç ðïý äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óÝ BðëÝò ëïãéêÝò ðñÜîåéò. øõ÷Þ âáèéÜ. óõíäõáóôéêÜ a Aëëé™ò. ô\ò èÝóìéóÞò ôçò êáß ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ðïý êáèéóôïˆí têáíÞ ôÞí øõ÷Þ ãéÜ æùÞ.ÁÍÈÑÙÐÏËÏÃÉÁ. Aíôßèåôá ìÝ ôÞí ðáëéÜ êïéíïôïðßá. äÝí èÜ ìðïñïýóáìå íÜ ðïˆìå ôßðïôá. ÌÝ ôÞí ëïãéêÞ êáß ôÞí ñèïëïãéêüôçôá ìðïñïˆìå íÜ öôÜóïõìå žò ôü äõíÜìåé Cðåéñïí (ìåôÜ ôÜ äýï äéóåêáôïììýñéá. êáß á‰ôü ït ìáèçìáôéêïß ôü îÝñïõí ðïëý êáëÜ. …ðùò äéåräáí ‚ñéóìÝíïé öéëüóïöïé (‚ ’ÁñéóôïôÝëçò. êáß óôü ‚ðïrï èÜ TðáíÝëèù AìÝóùò. Äçìéïõñãßá: têáíüôçôá íÜ êÜíåéò íÜ îåðñïâÜëåé êÜôé ðïý äÝí åyíáé äïóìÝíï ï‹ôå ðáñáãþãéìï. ‚ ÊÜíô. ôüôå. äÝí ŠðÜñ÷åé êáìéÜ «TîÞãçóç». _ íÝá á‰ôÞ ìïñöÞ ìåôá÷åéñßæåôáé óôïé÷årá ðïý aäç ŠðÜñ÷ïõíÿ AëëÜ _ ìïñöÞ ›ò ôÝôïéá åyíáé êáéíïýñéá. Töüóïí AíÞêïõìå óôü genus homo. ŠðÜñ÷ïõí Cëëá äýï äéóåêáôïììýñéá óôÞí äéóåêáôïììõñéïóôÞ äýíáìç). èÜ ôü åy÷å êÜíåé ìüíï TðåéäÞ á‰ôÝò ït ìïñöÝò a êÜðïéåò ðïëý AíÜëïãåò èÜ åy÷áí aäç äçìéïõñãçèår óôüí ìõóôçñéþäç äéêü ôïõ ðëáíÞôç. Aëëé™ò. ‚ Öß÷ôå). …ìùò. AëëÜ êáß óôÞí èÝóç íÝùí ìáèçìáôéê™í êüóìùí. Ìðïñïˆìå íÜ Tíôïðßóïõìå ìéÜ öõóéêïöõóéïëïãéêÞ Aíôéóôïé÷ßá AíÜìåóá óÝ ‚ñéóìÝíá ìÞêç êýìáôïò êáß óôü Tñõèñü a óôü êõáíü ÷ñ™ìáÿ äÝí ìðïñïˆìå …ìùò óÝ êáììéÜ ðåñßðôùóç íÜ «TîçãÞóïõìå» ï‹ôå ìÝ …ñïõò öõóéê\ò ï‹ôå ìÝ …ñïõò öõóéïëïãßáò ôÞí áuóèçóç ôïˆ Tñõèñïˆ a ôïˆ êõáíïˆ óôÞí ðïéüôçôÜ ôïõ. ‘Ç têáíüôçôá ô\ò äçìéïõñãßáò ì@ò TðéôñÝðåé íÜ äïˆìå ãéáôß _ ï‰óßá Aêñéâ™ò ôïˆ Aíèñþðïõ äÝí èÜ ìðïñïˆóå íÜ åyíáé _ ëïãéêÞ êáß _ ñèïëïãéêüôçôá. Êáß Cí ôü åy÷å óêåöôår a Šðïðôåõèår. Aóõíåßäçôçÿ êáß ‚ Cíèñùðïò åyíáé êïéíùíßá. êÜôé ðïý öõóé- 21 êÜ åyíáé žò Xíá âáèìü êïéíü óÝ …ëïõò ìáò. ÐÏËÉÔÉÊÇ ðïðôåõèår …ôé á‰ôÜ ôÜ Aãñïrêá ƒíôá èÜ ìðïñïˆóáí ìéÜ ìÝñá íÜ äçìéïõñãÞóïõí ôÞí äçìïêñáôßá êáß ôÞí öéëïóïößá. ÷ùñßò ôÞí öáíôáóßá. äéüôé. ãéÜ íÜ êáëýøïõí ðÜëé AìÝóùò á‰ôü ðïý åyäáí. Têåríï ðïý êÜíåé ôüí Cíèñùðï Cíèñùðï äÝí åyíáé ôü …ôé åyíáé Vëëïãïò a ñèïëïãéêüò — êÜôé ðïý ðñïöáíÝóôáôá Aðïôåëår ðáñáëïãéóìü. _ Šøçëüôåñç ìïñöÞ ô\ò ëïãéê\ò ìáò. ìÝó' Aðü ôü äåäïìÝíï. a ôü êõáíü Tñõèñü. äçëáäÞ íÜ ðáñïõóéÜæïõìå óôïýò Uáõôïýò ìáò êÜôé ãéÜ ôü ‚ðïrï. ìðïñïˆìå íÜ óõíáãÜãïõìå Tð' Cðåéñïí ôßò óõíÝðåéåò ô™í aäç ôåèÝíôùí AîéùìÜôùíÿ ï‹ôå _ ëïãéêÞ. Ãíùñßæïõí ôüí êåíôñéêü ñüëï ô\ò öáíôáóßáò. …ìùò. ’ÁìÝóùò óêåöôüìáóôå ðþò á‰ôÞ Aêñéâ™ò _ têáíüôçôá åyíáé Têåßíç ðïý Aíôéóôïé÷år óôÞ âáèéÜ Vííïéá ô™í …ñùí öáíôáóßá êáß öáíôáóéáêü. ôü ÷ñ™ìá Tí ãÝíåé. åyíáé Vêäçëç óôÜ ðëÝïí óôïé÷åéþäç äåäïìÝíá ô\ò ásóèçôéêüôçôáò. Ôü uäéï só÷ýåé êáß ãé' á‰ôü ðïý íïìÜæù êïéíùíéêü öáíôáóéáêü. ‘Ç öáíôáóßá Añ÷ßæåé ìÝ ôÞí ásóèçôéêüôçôá. ²Áñá äÝí ìðïñïˆìå íÜ ÷áñáêôçñßóïõìå ôüí Cíèñùðï ìÝ âÜóç ôÞí «ñèïëïãéêüôçôá». ðïý ôü «Aíôéëáìâáíüìáóôå» —…ñïò Aóöáë™ò êáôá÷ñçóôéêüò— êáß ðïý Cëëá æ™á. Åinbildung óôÜ ãåñìáíéêÜ. Cí åy÷å Vóôù Aíáñùôçèår êÜôé ôÝôïéï. ôÞ «ëïãéêÞ» — Aöïˆ á‰ôÝò ÷áñáêôçñßæïõí …ëá Tí ãÝíåé ôÜ Vìâéá ƒíôá — ›ò ôåëåóôéêÞ ëïãéêÞ. á‰ôÝò ôßò äéáðéóôþóåéò ìðïñïˆìå íÜ èÝóïõìå ›ò ï‰óéþäç ÷áñáêôÞñá ôïˆ Aíèñþðïõ ôÞí öáíôáóßá êáß ôü êïéíùíéêü öáíôáóéáêü. ôü «AíôéëáìâÜíïíôáé» Aëëé™ò. ‘Ï Cíèñùðïò åyíáé øõ÷Þ. ÔÜ ìáèçìáôéêÜ. ŠðÜñ÷ïõí ìüíï Aêôéíïâïëßåò): ôü Tñõèñü. ëïéðüí. Vóôù êáß Cí äÝí ìðïñïˆí ðÜíôá íÜ ôü äéáóáöÞóïõí. AíÞêïõóôá ÷ñþìáôáÿ ãéÜ ôü quale êáß ôü tale ôïˆ ÷ñþìáôïò. èåóìßæïí öáíôáóéáêü. ‘Ç öáíôáóßá äÝí åyíáé Bðë™ò _ têáíüôçôá íÜ óõíäõÜæïõìå óôïé÷årá ðïý åyíáé aäç äåäïìÝíá ãéÜ íÜ ðáñáãÜãïõìå ìéÜí Cëëç ðáñáëëáãÞ ìé@ò aäç äåäïìÝíçò ìïñö\òÿ _ öáíôáóßá åyíáé _ têáíüôçôá ôïˆ èÝôåéí íÝåò ìïñöÝò.

Aêüìá êáß óôÞí Añ÷áúêüôåñç êïéíùíßá ôü ðáñüí óõãêñïôårôáé ðÜíôïôå. AëëÜ êÜôé ðïëý ðåñéóóüôåñï. Têår …ðïõ ëåéôïõñãïˆí ït ðéü ðñùôïãåíårò Tðéèõìßåò. ÍÜ ìéÜ êïéíùíéêÞ öáíôáóéáêÞ óçìáóßá ðïý ñýèìéóå ãéÜ äåêáåöôÜ ás™íåò æù\ò ôÞí æùÞ ô™í êïéíùíé™í. ôü ‚ðïrï ðñáãìáôþíåôáé êÜèå öïñÜ ðïý Cíèñùðïé óõíáèñïßæïíôáé êáß ôü ‚ðïrï äßíåé êÜèå öïñÜ óôüí Uáõôü ôïõ ìéÜ ìïíáäéêÞ. âñéóêüìáóôå ðÜíôá ìðñïóôÜ óÝ êïéíùíéêü Šëéêü: äÝí ŠðÜñ÷åé ƒíåéñï ›ò Aíáëýóéìï Aíôéêåßìåíï. Aêüìá êáß Cí «ŠðÜñ÷åé». êáß íÜ ðåßóåé ôïýò Cëëïõò Aíèñþðïõò. åuôå ãéÜ ôü ƒíåéñï ðïý Aöçãårôáé Xíáò AóèåíÞò ôÞí žñá ô\ò AíÜëõóçò. ðïý äçìéïõñãår ôÞ ãëþóóá. ‘Ç øõ÷Þ. sèáãÝíåéá. Aöïˆ …ðùò êáß íÜ 'íáé ðñÝðåé íÜ ðåñÜóåé ìÝó' Aðü ôÞí ãëþóóá—.ôé ôü êïéíùíéêü âñßóêïõìå ó' Xíá Côïìï. ÍÜ öáíôáóôïˆìå Xíáí ðñùôüãïíï íïìïèÝôç. …ðùò ôÞí Tííï™ Tä™. Âëáêþäçò säÝá. äçëáäÞ äéáñêÝò AíÜâñõóìá ìé@ò ñï\ò ðáñáóôÜóåùí. ›ò êáôáðéåóôÞ. óÝ Aíôéóôïé÷ßá ìÝ ôïýò èåóìïýò ô\ò êïéíùíßáò. èÜ 'ðñåðå íÜ ìðïñïˆìå íÜ öôÜóïõìå óôüí Tóþôáôï ðõñÞíá ô\ò øõ÷\ò. êáß ôü uäéï ëïãéêÞ. ìüëéò ðåñÜóåé ôÞí ðñþôç. ôßò ‚ðïråò öÝñåé êáß êáèéóô@ äõíáôÝò _ ãëþóóá. ðëïˆôïò. …ìùò. ìïíÞñç öÜóç ôïõ. ôÜ ðéü AêáôÝñãáóôá êáß Cãñéá ásóèÞìáôá. Åyíáé UðïìÝíùò ðÜíôïôå Xíá tóôïñéêü ðáñüí. êáß ôüí äÝ÷åôáé ›ò îÝíï. óôñÝöåé ôÞí Tðéèõìßá ôïõ . äÝí ìðïñïˆìå íÜ ôü óêåöèïˆìå ðáñÜ ìüíï ›ò ôÞ äçìéïõñãéêÞ têáíüôçôá ôïˆ Aíþíõìïõ óõëëïãéêïˆ. ôü ‚ðïrï ðñÝðåé íÜ óêçíïèåôçèår êáß ìÜëéóôá Šð' á‰ôÞí ôÞí ìïñöÞ. Óêçíïèåôår êÜôé Aðü ôÞí ðñùôïãåí\ Tðéèõìßá ô\ò øõ÷\ò. …óï êáß ït ìåãÜëåò ìïíïèåúóôéêÝò èñçóêåråòÿ ƒ÷é: «äÝí èÜ êïéìçèårò ìÝ ôÞí ìçôÝñá óïõ». ït ðéü ÷áïôéêïß ôñüðïé ðáñÜóôáóçò. ðïý äçìéïõñãår ôÞí uäéá ôÞí ìïñöÞ ôïˆ èåóìïˆ —‚ ‚ðïrïò äÝí V÷åé íüçìá säùìÝíïò Šðü ôü ðñßóìá ô\ò ìåìïíùìÝíçò øõ÷\ò—. ðïý Aêüìá äÝí äéáèÝôåé ãëþóóá. åyíáé ›óôüóï AèåñÜðåõôá AðïäéïñãáíùìÝíç. ásóèçìÜôùí êáß Tðéèõìé™í Aîå÷þñéóôùí ìåôáîý ôïõò. ÷ùñßò íÜ ðáýåé íÜ ŠðÜñ÷åé. «äÝí èÜ êïéìçèårò ìÝ ôÞí ìçôÝñá óïõ». äéüôé óõíáíô@ ôÞí Aíôßóôáóç ô™í êïéíùíéê™í èåóì™í. Èåüò. ›ò èåóìßæïí öáíôáóéáêü. AóÜëåõôï ðáñüíÿ AêñéâÝóôåñá. Cí äÝí ôü Aöçãçèår á‰ôüò ðïý ôü åyäå (Vóôù êé Aðü ìÝíá ôüí uäéï óôüí Uáõôü ìïõ)ÿ êÜèå ƒíåéñï êáôïéêårôáé Aðü êïéíùíéêÜ Aíôéêåßìåíá. ðïý èÝôåé ôáõôü÷ñïíá ìéÜ äéÜóôáóç á‰óôçñÜ ëïãéêÞ. ït ‚ðïrïé Têðñïóùðïˆíôáé óôÞí ðåñßðôùóç …ëùí ô™í Aôüìùí Aðü á‰ôü ðïý ‚ Öñüõíô íüìáæå Šðåñåãþ êáß ëïãïêñéóßáÿ ƒ÷é: «äÝí èÜ êÜíåéò á‰ôü ôü ðñÜãìá». åuôå ãéÜ ôü ðáñáëÞñçìá ðïý îåäéðëþíåé Xíáò øõ÷ùôéêüò. ÊÏÑÍÇËÉÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇÓ Ôü êïéíùíéêü á‰ôü öáíôáóéáêü. …ôé _ ‚ìéëßá åyíáé ÷ñÞóéìï ðñ@ãìá. ðïý èÜ ôÞí íïìÜóù óõíïëïôáõôéóôéêÞ (êÜèå ãëþóóá ðñÝðåé íÜ ìðïñår íÜ ðår Xíá êé Xíá êÜíïõí äýï). ‘Ç ãíþóç êáß _ äñÜóç. Aðü Xíá ðáñåëèüí ðïý êáôïéêår ìÝóá ôïõ êáß Aðü Xíá ìÝëëïí ðïý ôü ðñïúäåÜæåôáé. AñåôÞ. Ãëþóóá. Aöïˆ êáíåßò äÝí Väåéîå a äÝí AðÝäåéîå ìáèçìáôéêÜ ôÞí ðáñîç ìé@ò ásþíéáò æù\ò. êáôáóêåõÜæåôáé a äçìéïõñãårôáé êïéíùíéêÜ. Têôüò ô™í Cëëùí. ÃéÜ íÜ âñïˆìå ìÝóá óôü Côïìï êÜôé ðïý íÜ ìÞí åyíáé óô' AëÞèåéá êïéíùíéêü.22 ‘Ç êïéíùíßá åyíáé Tðßóçò ðÜíôïôå tóôïñßá: äÝí ŠðÜñ÷åé ðïôÝ. a Aêüìá êáß ôÞí säÝá ôïˆ íüìïõ. êáß Cí äÝí ôü êáôáíïïˆìå á‰ôü äÝí êáôáíïïˆìå ôßðïôå Aðü ôüí Cíèñùðï. a ásþíéá æùÞ. íüìïé: ôß íÜ ðïˆìå ãé' á‰ôïýò. ðïý äçìéïõñãår ôïýò èåóìïýò. ÄÝí ìðïñår _ øõ÷Þ íÜ äçìéïõñãÞóåé ôÞí ãëþóóáÿ ôÞí äÝ÷åôáé. êüììá. TðáíáëçðôéêÞ êïéíùíßá. äýï ðüëïé ðïý äÝí ìðïñïˆí íÜ ŠðÜñîïõí ‚ Xíáò ÷ùñßò ôüí Cëëïí. Aêüìá êáß óÝ ìéÜ ðñùôüãïíç. ðüëéò. ôïˆ Aíèñþðïõ åyíáé Aîå÷þñéóôá øõ÷éêÝò êáß êïéíùíéêïúóôïñéêÝò. êáß ìéÜ äéÜóôáóç êáèáõôü öáíôáóéáêÞ. äÝí ìðïñår íÜ äçìéïõñãÞóåé èåóìïýòÿ ôüí íüìï. UðïìÝíùò. ‘Ç ásþíéá æùÞ. AëëÜ åyíáé AñêåôÜ «Vîõðíïò» žóôå íÜ ôÞí TðéíïÞóåé ÷ùñßò íÜ ôÞí V÷åé. Á‰ôüí äÝ ôüí ðõñÞíá Bðë™ò êáß ìüíï íÜ ôüí AíáóõãêñïôÞóïõìå ìðïñïˆìå. Ôü Aóõíåßäçôï. åyíáé ðñïöáíÝóôáôá ìéÜ êïéíùíéêÞ öáíôáóéáêÞ óçìáóßá. äÝí ôüí äçìéïõñãår ôü Aóõíåßäçôï ðáñÜ ôüí äÝ÷åôáé. ÐÝñá Aðü ôÞí âéïëïãßá. êáß ìáæß ìÝ ôÞí ãëþóóá äÝ÷åôáé ôü óýíïëï ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í. ‚ Cíèñùðïò åyíáé Xíá øõ÷éêü ƒí êé Xíá êïéíùíéêïúóôïñéêü ƒí. AëëÜ êáß _ uäéá _ säÝá ôïˆ Aôüìïõ. žóôå íÜ ŠðÜñîåé. ôïôÝì. Vèíïò. Aöïˆ ìÝóá óôÞí ãëþóóá êáß ÷Üñéò ó' á‰ôÞí äßíïíôáé ït êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò ðïý óõíÝ÷ïõí ìéÜ êïéíùíßá: ôáìðïý. öåßëåé íÜ ôÞí äå÷èår. ï‹ôå ‚ Xíáò íÜ Aíá÷èår óôüí Cëëïí. ðïý äÝí ôÞí V÷ïõí Aêüìá. AëëÜ: «äÝí èÜ TðéèõìÞóåéò íÜ êïéìçèårò ìÝ ôÞí ìçôÝñá óïõ». Åuôå ðñüêåéôáé ãéÜ Tì@ò ôïýò «öõóéïëïãéêïýò». ðïý óôüí Cíèñùðï. ´Ï. ït ‚ðïråò èåùñïˆóáí ôïýò Uáõôïýò ôïõò ›ò ôßò ðéü ðïëéôéóìÝíåò ô\ò ʼnñþðçò êáß ôïˆ êüóìïõ. ›ò T÷èñü. ‘ÕðÜñ÷åé ñéæéêÞ öáíôáóßá ô\ò øõ÷\ò. Êáß óôÜ äýï á‰ôÜ Tðßðåäá âñßóêïõìå ôÞí têáíüôçôá äçìéïõñãßáò ðïý íüìáóá öáíôáóßá êáß öáíôáóéáêü. ‘Ç ãëþóóá ì@ò äåß÷íåé ôü êïéíùíéêü öáíôáóéáêü Tðß ôü Vñãïí. èåóìéóìÝíç ìïñöÞ. ‘Ç ëïãïêñßíïõóá êáß Aðùèïˆóá Añ÷Þ åyíáé ôü uäéï ðáñÜëïãç. Cí á‰ôü åyíáé äõíáôüí —êáß äÝí åyíáé.

» êé Vôóé óõíôåëårôáé _ á‰ôïóôï÷áóôéêüôçôá ôçò óêÝøçò. óôÞí ‚ðïßá ôåßíåé ðÜíôïôå. ãßíåôáé: «ð™ò V÷ïõí ôÜ ðñÜãìáôá ìÝ ôÞí Aíèñþðéíç øõ÷Þ. ÐñÜãìáôé. Têôüò ô™í Cëëùí. Aêüìá êáß óÞìåñá. ðïý Tóùôåñéêåýåôáé Aðü ôü Côïìï. AëëÜ êáß ôü êáèïñßæïõí. Ðñïôïˆ ŠðÜñîåé Tñþôçìá ðåñß ôïˆ Åyíáé. ït ðñüãïíïé ê.». ²Ïíôáò «ìõèéêÞ» êïéíùíßá. AëëÜ ðåñéöñÜóóïíôáò ôü íüçìá êáß ôÞí óçìáóßá. äéüôé äçìéïýñãçóå Xíáí êüóìï. óõãêñïôår ôüí ëüãï ôïˆ åyíáé ôïˆ íåßñïõ ›ò ôÝôïéïõ êáß óõíÜìá ôüí ëüãï ŠðÜñîåùò ôïˆ ðåñéå÷ïìÝíïõ ôïõ êáß ôïˆ ôýðïõ Tðåîåñãáóßáò ôïõ. Ãé' á‰ôÝò eôáí ðÜíôïôå Aëçèéíü. ‚ ìÜãïò ô\ò öõë\ò. êáß ôßò Aìöéóâçôïˆìå. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ. äåõôåñåýïõóá. ‘Ï èåóìüò öåßëåé ðÜíôïôå íÜ Aíôáðïêñßíåôáé. ‘Ï Cíèñùðïò åyíáé Xíá ƒí ðïý Aíáæçôår ôü íüçìá êáß 23 ðïý ãé' á‰ôüí ôüí ëüãï ôü äçìéïõñãårÿ óÝ ðñþôç …ìùò öÜóç. ‚ ãåíéêüò ãñáììáôÝáò. ôü ÊïñÜíé. êáß ãéÜ ðÜñá ðïëýí êáéñü. _ öéëïóïößá ãåíí@ôáé Tíôüò êáß äéÜ ô\ò êïéíùíßáò êáß ô\ò tóôïñßáò. só÷ýïí êáß íüìéìï …. ÂëÝðïõìå AìÝóùò ðþò á‰ôÜ ôÜ TñùôÞìáôá åyíáé öéëïóïöéêÜ.». äåß÷íïíôáò …ôé Aíôéóôïé÷år êáß óÝ Aóõíåßäçôá ó÷Þìáôá êáß …ôé têáíïðïéår Aóõíåßäçôåò ôÜóåéò a Aíáãêáéüôçôåò — êáß á‰ôü Aëçèåýåé ðÜíôá. âÜæïõìå Tî á‰ôïˆ ôïýôïõ ôïˆ ãåãïíüôïò Tñùôçìáôéêü óôßò èåóìéóìÝíåò êáß ðáñáäåäïìÝíåò ðáñáóôÜóåéò ô\ò óõëëïãéêüôçôáò. …ðùò ôÞí V÷ïõìå óôü ìõáëü ìáò ìÝ âÜóç ôÞí ÐáëáéÜ ÄéáèÞêç. êáß ôü êïéíùíéêïúóôïñéêü. åyíáé _ UâñáúêÞ êïéíùíßá êáß ƒ÷é êÜðïéá Cëëç.ëð. ôüí êüóìï ðïý ðåñéãñÜöåôáé óôÞí ÐáëáéÜ ÄéáèÞêç. óôÞí AíáæÞôçóç íïÞìáôïò ðïý ÷áñáêôçñßæåé ôÞí øõ÷Þ. «ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé ãéÜ ôÞí uäéá ôÞí óêÝøç. ðáñÜ ôßò Aðüðåéñåò ôïˆ Öñüõíô êáß Cëëùí. êëáríå ÷ùñßò ëüãï ôÜ ìùñÜ. …. ÖõóéêÜ. êáß ðñïçãïˆíôáé êÜèå Cëëïõ TñùôÞìáôïò. ãéÜ íÜ äår …ôé …ëåò ó÷åäüí ït êïéíùíßåò óÝ …ëåò ó÷åäüí ôßò Tðï÷Ýò èåóìßóôçêáí ƒ÷é èÝôïíôáò TñùôÞìáôá. Åsäéêüôåñá. äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óôü øõ÷éêü. Aöçãårôáé ôüí Uáõôü ôçò óôüí Uáõôü ôçò ëÝãïíôáò tóôïñßåò. ìÝó' Aðü ôÜ äéáäï÷éêÜ óôñþìáôá ôïˆ Têêïéíùíéóìïˆ ðïý Šößóôáôáé _ øõ÷Þ ôïˆ óõãêåêñéìÝíïõ Aíèñþðéíïõ ƒíôïò. Ðáñ' …ëá á‰ôÜ. íÜ TðéóôñÝøåé. ËÝãïíôáò …ìùò: «ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé. ÌéÜ êïéíùíßá åyíáé á‰ôü ðïý åyíáé. Tðß ðáñáäåßãìáôé.». ÐÏËÉÔÉÊÇ ðñüò êÜðïéïí ðïý ôõ÷áßíåé íÜ âñßóêåôáé Têår. óõíÝðåéåò ðïý Tä™ äÝí V÷ïõí Aêüìç óõíá÷èår. Ôü íÜ ‚ñßæïõìå ôÞ öéëïóïößá ìÝ âÜóç ôü «Tñþôçìá ðåñß ôïˆ Åyíáé» åyíáé Aíôéìåôþðéóç AðïóðáóìáôéêÞ. Aöçãårôáé óôüí Uáõôü ôçò ôÞí tóôïñßá ôïˆ Èåïˆ. ô\ò öõë\ò. ôü äß÷ùò Cëëï.». Á‰ôü óõíÞèùò äÝí ôü êÜíåé óôÞí tóôïñßá. ô\ò öéëïóïößáò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò. ôü Tñþôçìá: «ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé. Ôü ãåãïíüò …ìùò ôïˆ èåóìïˆ êáèáõôü åyíáé Tíôåë™ò îÝíï ðñüò ôÞí øõ÷Þ. ðñÝðåé ôü Aíèñþðéíï ƒí íÜ ìðïñår íÜ èÝóåé ôü Tñþôçìá: «ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé. Tñþôçìá ô\ò öéëïóïöéê\ò Aíèñùðïëïãßáò. Aíïßãïíôáò ôüí äñüìï ðñüò ìéÜí AôÝñìïíç äéåñþôçóç. ôïˆ säéáßôåñïõ Åyíáé ô\ò Tîåôáæüìåíçò êïéíùíßáò. äçìéïõñãår ôü íüçìá ìÝóá óôÞí êëåéóôüôçôá2 êáß äçìéïõñãår êáß ôÞí êëåéóôüôçôá ôïˆ íïÞìáôïò. _ öéëïóïößá îåêéí@ ìÝ ôü Tñþôçìá: ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé. ÓêÝðôåôáé á‰ôü ðïý ôïˆ ëÝíå íÜ óêÝðôåôáé _ Âßâëïò. III Ôü Tñþôçìá UðïìÝíùò: «Ð™ò V÷ïõí ôÜ ðñÜãìáôá ìÝ ôüí Cíèñùðï». ‘Ç UâñáúêÞ êïéíùíßá. Aêüìç êé …ôáí åyíáé ÷ïñôÜôá. åyíáé á‰ôü ôü êÜôé (ôü ôß) ðïý ôÞí îå÷ùñßæåé Aðü ôßò Cëëåò. ôü êüììá. äéüôé äçìéïýñãçóå ôüí êüóìï ðïý äçìéïýñãçóå. êÜôé Aðü á‰ôÞí êáôïñèþíåé ðÜíôïôå íÜ äéçèårôáé êáôÜ ôü ì@ëëïí a fôôïí ìÝ÷ñé ôÞí TðéöÜíåéá.ÁÍÈÑÙÐÏËÏÃÉÁ. Äéüôé _ ðïëéôéêÞ êáß _ öéëïóïößá åyíáé ñéæéêÝò AìöéóâçôÞóåéò ôüóï ô™í êáôåóôçìÝíùí öáíôáóéáê™í óçìáóé™í …óï êáß ô™í èåóì™í ðïý ôßò Tíóáñêþíïõí. óõíåð™ò ëáíèáóìÝíç. ‘Ç ñÞîç á‰ô\ò ô\ò êëåéóôüôçôáò TãêáéíéÜæåôáé Aêñéâ™ò êáß óõóôïé÷år ìÝ ôÞí ãÝííçóç êáß ôÞí AíáãÝííçóç. óôÞí [Añ÷áßá] ‘ÅëëÜäá êáß ôÞí äõôéêÞ Å‰ñþðç. …ôé.» Aíáëýåôáé AìÝóùò ó' Xíá ðë\èïò Cëëá: «ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé ãéÜ ôü ƒí. êáß _ óýãêñïõóç á‰ôÞ.ôé V÷åé aäç èåóìéóôår êáß ãßíåé Aðïäåêôü.». ðñÝðåé íÜ óõíáãÜãïõìå …ëåò ôßò óõíÝðåéåò ôïˆ ãíùóôïˆ êáß Bðëïˆ ãåãïíüôïò. êáß ð™ò V÷ïõí ôÜ ðñÜãìáôá ìÝ ôÞí êïéíùíßá êáß ôÞí tóôïñßá.ôé V÷åé êëçñïíïìçèår ›ò èåóìéóìÝíï. Ãé' á‰ôü åyíáé ôüóï ìáêñü÷ñïíç êáß Tðþäõíç äéáäéêáóßá ‚ Têêïéíùíéóìüò ôïˆ Aôüìïõÿ êáß ãé' á‰ôü Tðßóçò. Ït ðáñáóôÜóåéò á‰ôÝò …ðùò êáß ãåíéêÜ ït èåóìïß ƒ÷é ìüíï Aðïôåëïˆí ìÝñïò ôïˆ óõãêåêñéìÝíïõ Åyíáé. ôïˆ êüóìïõ êáß ô™í ‘Åâñáßùí — _ tóôïñßá …ìùò á‰ôÞ îåôõëßãåé ôáõôü÷ñïíá ìéÜí ‚ëüêëçñç äïìÞ ôïˆ . AëëÜ êáß: «ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé ãéÜ ôüí Uáõôü ìïõ. ’Áñêår íÜ TîåôÜóåé êáíåßò ôßò ãíùóôÝò ìáò êïéíùíßåò êáß ôßò tóôïñéêÝò ðåñéüäïõò. Ôü êáèáõôü øõ÷éêü óôïé÷årï äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óôü êïéíùíéêïúóôïñéêü. Ìðïñïˆìå íÜ Uñìçíåýóïõìå ôÞí «øõ÷áíáëõôéêÞ» óõíéóô™óá ôïˆ ôÜäå a ôïˆ äåríá TðéìÝñïõò èåóìïˆ. ‚ ‚ðïrïò óõíÞèùò åyíáé _ ìçôÝñá êáß ‚ ‚ðïrïò åyíáé AðáãïñåõìÝíïò. äõü öïñÝò.

ôü Tìðüñåõìá. äÝí ŠðÜñ÷åé óÝ êáììéÜí Cëëç ðåñéï÷Þ ôïˆ ƒíôïò. AëëÜ ôÞí öéëïóïöéêÞ Vííïéá. ôü Åyíáé Tí ãÝíåé. ãéÜ Tì@ò ôïýò uäéïõò (AöÞíù êáôÜ ìÝñïò ôüí öåôé÷éóìü ›ò óåîïõáëéêÞ äéáóôñïöÞ. äïõëåýïõí. ït tåñårò. Xíá êéëü ìðáíÜíåò. de facto só÷ý ìÝóá óôÞí êïéíùíßá. ‚ ÷ñéóôéáíéêüò èåüòÿ a ôü Tìðüñåõìá. ôü Aíôéêåßìåíï-öåôß÷).ë. ëüãïí äéäüíáé (_ óõìöõÀá á‰ô\ò ô\ò säÝáò ìÝ ôüí äç- . Aðü ‚ñéóìÝíåò Aðüøåéò. åyíáé ôÝôïéï ðïý åyíáé äéüôé ðñïûðïèÝôåé êáß óõíåðÜãåôáé …ôé ŠðÜñ÷ïõí ƒíôá ðïý á‰ôïáëëïéþíïíôáé êáß äçìéïõñãïˆí. ƒíôáò óõíÜìá ìÞ Aíôéëçðôüò. Vóôù êáß Cí á‰ôÞ ôüí èÝôåé ›ò Šðåñâáôéêüÿ åyíáé ðáñþí óÝ á‰ôÞí ðåñéóóüôåñï Aðü êÜèå ŠëéêÞ íôüôçôá. ôü êåöÜëáéï êáß ôüí ôüêï: …ëá á‰ôÜ åyíáé säåáôüôçôåò. ’Áðü ôÞí óôéãìÞ …ìùò ðïý Aíáäýïíôáé _ äéåñþôçóç êáß _ äñáóôçñéüôçôá ô\ò öéëïóïößáò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò. ‘Ï êáèÝíáò ìðïñår íÜ ìéëÞóåé ìÝ äéÜöïñïõò ôñüðïõò a TêöñÜóåéò. Ït ‘Åâñárïé åyíáé ‘Åâñárïé ìïíÜ÷á Töüóïí ôÜ ðéóôåýïõí …ëá á‰ôÜ — …ðùò êáß ït óçìåñéíïß ÃÜëëïé. Aüñáôï TììåíÝò. Á‰ôü ôü Aüñáôï TììåíÝò.ëð. Töüóïí. êáß ‚ uäéïò á‰ôüò ‚ …ñïò tóôïñéêÜ ðñïôñÝ÷åé. Êáß säïý ôþñá Xíá äåýôåñï ìåãÜëï íôïëïãéêü óõìðÝñáóìá ðïý ðñïêýðôåé Aðü ôÞí öéëïóïöéêÞ Aíèñùðïëïãßá: ôü Åyíáé. ôïõëÜ÷éóôïí Šðü êáíïíéêÝò óõíè\êåò.24 êüóìïõ: ôüí Èåü ›ò êôßóôç.ô. ôïýò ðñïóäéïñéóìïýò ôïˆ Åyíáé ôïõò. ÊÜèå êïéíùíßá ŠðÜñ÷åé äçìéïõñãþíôáò êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò —äçëáäÞ. Tíôüò êáß äéÜ ô™í ‚ðïßùí Aëëïéþíïõí ìÝ ôñüðï á‰ôïóôï÷áóôéêü êáß äéáâåâïõëåõìÝíï ôïýò íüìïõò. ãéÜ ôüí Èåü. ó÷åôéêÜ ìÝ ôüí Èåü. ðßíïõí ê. ðïý äçìéïõñãårôáé Aðü ôÞí êïéíùíßá. ÐáñÜäåéãìá ‚ Uâñáúêüò. ’ÁëëÜ ìðïñïˆìå íÜ Tîåéäéêåýóïõìå Aêüìá ðåñéóóüôåñï. ’ÁëëÜ êáß êÜôé Cëëï: ôü Åyíáé åyíáé ôÝôïéï ðïý åyíáé äéüôé ðñïûðïèÝôåé êáß óõíåðÜãåôáé …ôé ŠðÜñ÷ïõí ƒíôá ðïý ìðïñïˆí íÜ äçìéïõñãÞóïõí ôüí Aíáêëáóôéêü óôï÷áóìü êáß ôÞí äéáâïýëåõóç (óôï÷áóôéêü äéÜëïãï). Xíá ìÝôñï öáóìá. Að' …óï îÝñïõìå. ‚ Èåüò åyíáé öõóéêÜ TììåíÞò ›ò ðñüò ôÞí êïéíùíßá. Á‰ôü só÷ýåé ôüóï ãéÜ ‚ñéóìÝíåò ðñùôüãïíåò äïîáóßåò …óï êáß. ÄÝí Aðïäå÷üìáóôå ìéÜ ðáñÜóôáóç. ’Áüñáôï TììåíÝò. _ ‚ðïßá äÝí ìðïñår í' Aðïóõíäåèår Aðü á‰ôü. ôüí Cíèñùðï ›ò êýñéï êáß íïìÝá ô\ò öýóåùò (_ ÃÝíåóéò äÝí ðåñßìåíå ôüí ÊáñôÝóéï) êáß óõíÜìá ›ò ŠöéóôÜìåíï ôÞí Tíï÷Þ ðñïôïˆ êCí ãåííçèår. _ ‚ðïßá TîÜëëïõ Aíôáðïêñßíåôáé ðëÞñùò ó' á‰ôüí ôüí ‚ñéóìü: _ TñùôéêÞ óçìáóßá åyíáé äåìÝíç Cêáìðôá ìÝ Xíá Aíôéêåßìåíï. ÄÝí ŠðÜñ÷åé Cíèñùðïò ðïý íÜ V÷åé äår ðïôÝ ôïõ Xíá Tìðüñåõìá: âëÝðåé Xíá BìÜîé.ëð. ÊÜôé ðïý. ’Éäåáôüôçôá óçìáßíåé …ôé _ óçìáóßá äÝí åyíáé á‰óôçñÜ óõíäåäåìÝíç ì' Xíá óôÞñéãìá êáß …ôé Šðåñâáßíåé …ëá ôÜ TðéìÝñïõò óôçñßãìáôÜ ôçò — ÷ùñßò âÝâáéá íÜ ìðïñår ðïôÝ í' Aðáëëáãår ãåíéêÜ Aðü ôÞí AíÜãêç êÜðïéïõ óôçñßãìáôïò Tí ãÝíåé. ôïýò íüìïõò ôïˆ uäéïõ ôïõ ôïˆ Åyíáé. Óõíåð™ò. ôüí Íüìï ê. èåôéêÞ. á‰ôÝò ôßò óçìáóßåò êáß á‰ôïýò ôïýò èåóìïýò sóïäõíáìår ìÝ ôü íÜ èÝôåé Šðü AìöéóâÞôçóç ôïýò uäéïõò ôïýò ðñïóäéïñéóìïýò. ’Áìåñéêáíïß a ‘Åëâåôïß åyíáé á‰ôïß ðïý åyíáé Töüóïí Tíóáñêþíïõí ôßò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò ô™í Aíôßóôïé÷ùí êïéíùíé™í ôïõò. åyíáé ït äéÜöïñåò Cêñùò ðáñÜãùãåò óõíÝðåéÝò ôïõ: Xíáò Íáüò óôÞí ’ÉåñïõóáëÞì a Aëëïˆ. ÷ùñßò íÜ ôü îÝñïõí. ìÝ ìéÜ Vííïéá. ôü êüììá. _ ‚ðïßá ðéóôåýåé óôüí Èåü. ôü íÜ èÝôåé êáíåßò Šðü AìöéóâÞôçóç á‰ôÝò ôßò ðáñáóôÜóåéò. ’Áðáéôïˆìå íÜ ìðïñïˆìå íÜ äßíïõìå ëüãï êáß ëïãáñéáóìü. AëëÜ de iureÿ de iure ƒ÷é ìÝ ôÞ íïìéêÞ. Á‰ôü Aêñéâ™ò óõìâáßíåé ìÝ ôÞí öéëïóïößá êáß ôÞí ðïëéôéêÞ. Aöïˆ. ðáñáðÝìðïíôáò óÝ óçìårá a óÝ óýìâïëá. ôÞí Añ÷áßá ðüëéí. ’Éó÷ýò ëïéðüí de iure êáß ƒ÷é Bðë™ò de facto. ït ëõ÷íßåò ê. Aêüìá êáß ôÞí Tíåñãü ðñáãìáôéêüôçôá ìé@ò só÷ýïò ðïý äÝí èÜ åyíáé ðéÜ ìüíï de facto. ôÞí ásþíéá æùÞ. äçìéïõñãårôáé ìéÜ Cëëç äéÜóôáóç: _ äéÜóôáóç ðïý ‚ñßæåôáé Aðü ôÞí säÝá. a ìéÜ säÝá. ãéÜ ôüí Bðëïýóôáôï ëüãï …ôé ôÞí ðáñáëÜâáìå êáß äÝí V÷ïõìå Šðï÷ñÝùóç íÜ ôÞí Aðïäå÷èïˆìå. ôïýò êáèïñéóìïýò ôïˆ säéáßôåñïõ Åyíáé ôïõò. ãéÜ Xíáí öéëüóïöï. êáß ìÜëéóôá Aíáóôï÷áóôéêÜ êáß äéáâåâïõëåõìÝíá. ÄÝí åyíáé öåôß÷. ´Åíáò êáëüò ‚ñéóìüò Uíüò ðñùôáñ÷éêïˆ öåôé÷éóìïˆ èÜ ìðïñïˆóå íÜ îåêéí@ ìÝ ôÞí ðáñáêÜôù ðáñáôÞñçóç: öåôß÷ åyíáé Xíá Aíôéêåßìåíï ðïý öÝñåé AíáãêáóôéêÜ ìéÜ óçìáóßá. Á‰- ÊÏÑÍÇËÉÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇÓ ôü ðïý åyíáé «Aíôéëçðôü». äÝí ŠðÜñ÷åé óÝ Cëëåò ðåñéï÷Ýò ôïˆ ƒíôïòÿ êáß ìáæß ìÝ á‰ôü ôü Aüñáôï TììåíÝò Tìöáíßæåôáé _ säåáôüôçôá. ôü áuôçìá. Ôü æÞôçìá ô\ò íïìéìüôçôüò ôïõò äÝí ôßèåôáé êÜí. ’Åêåríï ðïý êÜíåé ôÜ Aíôéêåßìåíá á‰ôÜ íÜ ëåéôïõñãïˆí …ðùò ëåéôïõñãïˆí óÝ ìéÜ TìðïñåõìáôéêÞ êïéíùíßá åyíáé _ êïéíùíéêÞ öáíôáóéáêÞ óçìáóßá «Tìðüñåõìá». ìÝ Xíá åyäïò AíôéêåéìÝíïõ. ó÷åäüí «åyíáé» á‰ôÝò ït öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò ðïý ðåñðáôïˆí. Á‰ôü só÷ýåé ãéÜ …ëåò ôßò êïéíùíßåò. Ït óçìáóßåò á‰ôÝò êáôÝ÷ïõí êÜèå öïñÜ ìéÜ èåôéêÞ. …ôáí ôüí Töáñìüæïõìå óôßò ðåñéóóüôåñåò Aðü ôßò ðáñáäïóéáêÝò êïéíùíßåò. Åyíáé èåìéôÝò. íüìéìåò êáß AíáìöéóâÞôçôåò óôÜ ðëáßóéá ô\ò UêÜóôïôå êïéíùíßáò.

êáß Cí ëÝìå Aðü ôÞ ìéÜ …ôé _ ðñüôáóç 2+2=4 åyíáé ñèÞ. _ säåáôüôçôá. Tí ôÝëåé. ‚ñéóìÝíåò a priori ãíþóåéò — Aëçèårò. ‘Ï ÊÜíô äéåñùô@ôáé: ð™ò ìðïñïˆìå íÜ V÷ïõìå. Cí _ Aðüöáíóç …ôé ìéÜ säÝá Aëçèåýåé. a êáß _ uäéá _ ðïëéôéêÞ èÝóìéóç. Ðñüêåéôáé ëïéðüí Gñáãå ãéÜ ôü «ðíåˆìá ìáò» — a ãéÜ ôü «ðíåˆìá» säùìÝíï Aðü ŠðåñâáóéáêÞ óêïðéÜ. Äçìéïõñãßá ðïý êáß ðÜëé åyíáé íôïëïãéê\ò Šö\ò. Êáß ôü uäéï só÷ýåé ãéÜ ôïýò èåóìïýò ìáò. óÝ ìéÜ öéëïóïößá ôüóï ìåãÜëç. ìÝóù ô™í ‚ðïßùí êÜíåé êÜèå öïñÜ ôÞí TìöÜíéóÞ ôïõ. ‘Ç AìöéôáëÜíôåõóç á‰ôÞ áuñåôáé. ôüôå ð™ò á‰ôü ðïý ðáñïõóéÜæåôáé ìÝ ôÝôïéåò Aîéþóåéò de iure só÷ýïò åyíáé äõíáôüí íÜ ìÞí Šðüêåéôáé óôïýò øõ÷éêïýò êáß êïéíùíéêïúóôïñéêïýò êáèïñéóìïýò. ãéÜ ôÞí ‚ðïßá êÜíåé ëüãï ‚ ÊÜíô. _ óçìáóßá. AëëÜ ôÞí uäéá ôÞí êßíçóç ðïý äéáññçãíýåé ôÞí UêÜóôïôå êáôåóôçìÝíç êëåéóôüôçôá êáß Aíáæçôår. íÜ óõíáíôçèår ìÝ á‰ôü ðïý ŠðÜñ÷åé. …ìùò. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ. ôüôå èÜ ðñÝðåé íÜ ðïˆìå …ôé ôüðïò ô\ò AëÞèåéáò åyíáé ôü êïéíùíéêïúóôïñéêü. ÌÝ Cëëá ëüãéá. ôü áuôçìá ô\ò de iure só÷ýïò äçìéïõñãïˆíôáé ìÝóá óôü êïéíùíéêïúóôïñéêü êáß . ôü ãåãïíüò äçëáäÞ …ôé Xíá Šðåñ- 25 âáóéáêü Šðïêåßìåíï a ìéÜ ŠðåñâáóéáêÞ óõíåßäçóç èÜ ìðïñïˆóáí íÜ V÷ïõí á‰ôÞí ôÞí AóöáëÞ ãíþóç.ÁÍÈÑÙÐÏËÏÃÉÁ. êáß êáôáëÞãåé óôÞí êáôáóêåõÞ a ôÞí Šðüèåóç Uíüò Šðåñâáóéáêïˆ ŠðïêåéìÝíïõ (èÜ ìðïñïˆóå Tðßóçò íÜ ôü íïìÜóåé êáíåßò säåáôü Šðïêåßìåíï). äÝí ì' TíäéáöÝñåé. ôÞí óõíåñãáóßá ôïˆ øõ÷éóìïˆ. ôüôå èÜ ðñÝðåé íÜ îáíáåîåôÜóïõìå êáß íÜ ôñïðïðïéÞóïõìå ôÞí óçìáóßá á‰ôïˆ ôïˆ …ñïõ. Ó' á‰ôüí ôüí ðÜóóáëï Vìåéíå äåìÝíç _ öéëïóïößá Aðü ôüí êáéñü aäç ôïˆ ÐëÜôùíïò. …óï _ êáíôéáíÞ öéëïóïößá. ÄÝí åyíáé äõíáôüí íÜ äþóù Tä™ ôÞí AðÜíôçóçÿ èÜ TðéóçìÜíù ìïíÜ÷á ‚ñéóìÝíá óçìårá ðïý äéåõêïëýíïõí ôÞí êáôáíüçóÞ ôïõ. ð™ò ôü só÷ýïí ìðïñår íÜ åyíáé êáß Tíåñã™ò ðñáãìáôéêü. _ Aíèñùðïëïãßá ìÝ ôÞí AëçèéíÞ Vííïéá. ðñïêýðôåé Xíá Tñþôçìá ðïý äéáôñÝ÷åé …ëç ôÞí tóôïñßá ô\ò öéëïóïößáò êáß ðïý _ uäéá _ öéëïóïößá ôü V÷åé Aíôéìåôùðßóåé êáß ðñáãìáôåõèår Có÷çìá êáß Aíåðáñê™ò. êáß ôü ðñáãìáôéêü íÜ åyíáé êáß só÷ýïí. _ ïtïíåß Aðüäåéîç ô\ò öõóéê\ò. ôüóï óðïõäáßá êáß ðïý óçìÜäåøå ôüóï ðïëý ôÞí óõíÝ÷åéá ô\ò tóôïñßáò ô\ò öéëïóïößáò. Aðü êáôáóêåõ\ò. äéáêñßíïíôÜò ôçí Aðü ôÞí Bðë\ ñèüôçôá (AëÞèåéá-ñèüôçò. ‚ öéëïóïöéêüò óõëëïãéóìüò. ìÞ ôåôñéììÝíåò êáß Aíáãêáråò. ôü ‚ðïrï äéáèÝôåé ðñÜãìáôé. ìÝóá óôüí ‚ðïrï äçìéïõñãÞèçêå. êáß …ôé Tî á‰ôïˆ ìðïñår íÜ öôÜóåé óÝ óõíèåôéêÝò a priori êñßóåéò. äçìéïõñãßá ìé@ò Aíåßäùôçò žò ôüôå ìïñö\ò: ôÝôïéåò åyíáé _ Aðüäåéîç ô™í ìáèçìáôéê™í. ²Áí äþóïõìå á‰ôÞ ôÞí Vííïéá óôÞí AëÞèåéá. äÝí ìðïñ™ ðïôÝ íÜ åyìáé óô' AëÞèåéá ^èéêüò. äçëáäÞ ðñáãìáôéêïýò ðñïóäéïñéóìïýò. ðñáãìáôéêüôçò êáß só÷ýò ÷ùñßæïíôáé Aðü ìéÜí Câõóóï. ’ÁìÝóùò. Ôß ì@ò ðñïóöÝñåé …ìùò Tì@ò á‰ôü. êáß Aðü ôÞí Cëëç AíáöÝñåôáé óôÞí «Tìðåéñßá ìáò». AëëÜ ìÝ ôñüðï ôñáãéêü. äÝí åyíáé íïçôÝò ìáæß. äÝí ìðïñïˆí íÜ AðïôåëÝóïõí Aíôéêåßìåíï ôáõôü÷ñïíçò óýëëçøçò. óýìöùíá ìÝ ôÞí ‚ðïßá. Wahrheit-Richtigkeit). ÃéÜ íÜ Šðïãñáììßóïõìå ôÞí óçìáóßá á‰ôïˆ ôïˆ ôñüðïõ Tñùôçìáôïèåóßáò. ²Áí èÝëïõìå íÜ ìéëÞóïõìå ãéÜ ôÞí AëÞèåéá. ðïý åyíáé ôü ìüíï Aëçèéíü óÝ ó÷Ýóç ìÝ ôü æÞôçìÜ ìáò: ð™ò ìðïñår _ só÷ýò íÜ ãßíåé ðñáãìáôéêüôçò. äéüôé êéíïˆìáé êáô' AíÜãêçí ðÜíôïôå Aðü «Tìðåéñéêïýò». ’Åãþ äÝí åyìáé Xíá Šðåñâáóéáêü Šðïêåßìåíï. êáß …ôé Aëçèåýåé óÞìåñá …óï êáß ÷èÝò. Йò ìðïñår íÜ ìÞí Šðüêåéôáé óôÞí êëåéóôüôçôá ôïˆ êüóìïõ. ’Åî ï êáß _ äéáñêÞò AìöéôáëÜíôåõóç ôïˆ ÊÜíô: Aðü ôÞí ìéÜ ‚ìéëår ãéÜ ôü ôß åyíáé ôü Šðïêåßìåíï Aðü ŠðåñâáóéáêÞ óêïðéÜ. Cò èõìçèïˆìå ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí …ôé. åyìáé Xíá ðñáãìáôéêü Aíèñþðéíï ƒí. ²Áí _ de iure só÷ýò. ó' «Tì@ò ôïýò Aíèñþðïõò» (wir Menschen). ðñßí Aðü äýï Uêáôïììýñéá ÷ñüíéá …óï êáß ìåôÜ Aðü ôÝóóåñá Uêáôïììýñéá ÷ñüíéá — Cí á‰ôÞ _ só÷ýò Aíáäýåôáé Tíôüò êáß äéÜ ôïˆ êïéíùíéêïúóôïñéêïˆ. óôÞí ðñáêôéêÞ öéëïóïößá ôïˆ ÊÜíô. ìÝ ôÞí óõíÝñãåéá. êáß _ ðñáãìáôéêüôçò só÷ýò. óôü «ðíåˆìá» ìáò (Gemüt). ÐñÝðåé íÜ AðïêáëÝóïõìå AëÞèåéá ƒ÷é ìéÜ säéüôçôá ô™í ðñïôÜóåùí a Xíá ‚ðïéïäÞðïôå AðïôÝëåóìá. êáß á‰ôü åyíáé ôü Tñþôçìá ðïý ì@ò TíäéáöÝñåé êõñßùò (ãé' á‰ôü _ öéëïóïößá öåßëåé ðÜíôïôå íÜ åyíáé êáß AíèñùðïëïãéêÞ). AëëÜ …ôé _ öéëïóïößá ôïˆ ’ÁñéóôïôÝëïõò a ôïˆ ÊÜíô åyíáé AëçèÞò a …ôé V÷åé íÜ êÜíåé ìÝ ôÞí AëÞèåéá. Aðü ôÞí óôéãìÞ ðïý ôßèåôáé ›ò êÜôé ðïý öåßëåé ðÜíôá íÜ êõñþíåôáé êáôÜ ôñüðï Aíáóôï÷áóôéêü êáß TóêåììÝíï Aðü ôÞí óõëëïãéêüôçôá ôÞí ‚ðïßá èåóìßæåé. ìÝóá óôÞí ðñïóðÜèåéá ãéÜ ëïãéêÞ óõíï÷Þ êáß ãéÜ ëüãïí äéäüíáé. Ôü íÜ ìïˆ ëÝíå …ôé ôü Šðåñâáóéáêü Šðïêåßìåíï åyíáé êáôáóêåõáóìÝíï Vôóé. Aíáãêáråò êáß Aëçèårò ãíþóåéò. Á‰ôü ëïéðüí ôü áuôçìá ô\ò de iure só÷ýïò Aíáäýåôáé ìÝóá óôÞí êïéíùíéêïúóôïñéêÞ äéÜóôáóç êáß äçìéïõñãårôáé ÷Üñéò ó' á‰ôÞí. Aêñéâ™ò äéüôé äÝí êáôÜöåñå íÜ êïéôÜîåé êáôÜìáôá á‰ôü ôü Tñþôçìá. ÐÏËÉÔÉÊÇ ìüóéï ðïëéôéêü Vëåã÷ï óôÞí AãïñÜ êáß ôÞí Têêëçóßá ôïˆ äÞìïõ åyíáé ðñüäçëç). ÈÜ ì' TíäéÝöåñå ìüíï Cí aìïõí êé Tãþ Xíá Šðåñâáóéáêü Šðïêåßìåíï. Äéüôé ƒ÷é ìüíï _ ãëþóóá. de iure.

äÝí êáèçëþíåôáé. ìüíï Tíôüò êáß äéÜ ôïˆ êïéíùíéêïúóôïñéêïˆ äçìéïõñãïˆíôáé Xíáò äçìüóéïò ÷™ñïò êáß ÷ñüíïò Aíáêëáóôéêïˆ óôï÷áóìïˆ — ìéÜ óõã÷ñïíéêÞ êáß äéá÷ñïíéêÞ AãïñÜ ðïý Tìðïäßæåé ôÞí êÜèå Šðïêåéìåíéêüôçôá íÜ öõëáêéóèår ìÝóá óôÞí äéêÞ ôçò êëåéóôüôçôá. Tí êáôáêëåßäé. ôÝëïò. Ôïˆôï só÷ýåé ôüóï ãéÜ ôÞí öéëïóïößá …óï êáß ãéÜ ôÞí ôÝ÷íç a ôßò Tðéóô\ìåò. . Tðßóçò ‚ óôï÷áóìüò âñßóêåé óôÞí ñéæéêÞ öáíôáóßá ô\ò Aôïìéê\ò øõ÷\ò ôÞ èåôéêÞ ôïõ óõíèÞêç. Á‰ôÞ _ öáíôáóßá åyíáé Têåßíç ðïý TðéôñÝðåé ôÞ äçìéïõñãßá ôïˆ íÝïõ.) ‘Ï óõããñáöÝáò äáíåßæåôáé ôüí …ñï Aðü ôÜ ìáèçìáôéêÜ: «´Åíá Aëãåâñéêü ó™ìá êáëårôáé êëåéóôü. ôü AðïôÝëåóìá êáß _ óõíèÞêç ô\ò AìöéóâÞôçóçò ô™í TãêáèéäñõìÝíùí èåóì™í. ÓÇÌÅÉÙÓÅÉÓ 1. ÔÝëïò. …ðùò óôÜ ðåñéóóüôåñá âïõäéóôéêÜ ñåýìáôá. ô\ò öáíôáóßáò ðïý äçìéïõñãår ôü ðñùôüôõðï êáß ô\ò öáíôáóßáò ðïý åyíáé têáíÞ íÜ ôü Aðïäå÷èår.Ì. ðïý äÝí Aðùèår ôÜ Vñãá ô\ò öáíôáóßáò —ô\ò äéê\ò ôçò a Têåßíçò ô™í Cëëùí—. êáß êõñßùò: ìüíï ìÝóá óôü êïéíùíéêïúóôïñéêü êáß ÷Üñéò ó' á‰ôü ìðïñïˆí íÜ ŠðÜñîïõí _ ñÞîç ô\ò êëåéóôüôçôáò êáß ôü êßíçìá ðïý Têäçëþíåé á‰ôÞí ôÞ ñÞîç.. íÜ Aíôáðïêñéèïˆìå ó' á‰ôü ôü áuôçìá. AëëÜ åyíáé têáíÞ íÜ ôÜ ðñïóäÝ÷åôáé êñéôéêÜ. ôÜ UêÜóôïôå êåêôçìÝíá ôïˆ Aíáêëáóôéêïˆ óôï÷áóìïˆ ìðïñïˆí í' Aìöéóâçôçèïˆí êáß ðñÜãìáôé Aìöéóâçôïˆíôáé. èÜ êéíäýíåõå íÜ ðáãéùèår a íÜ ãßíåé ìéÜ BðëÞ ëïãéêÞ äéåõèÝôçóç ôïˆ äåäïìÝíïõ êïéíùíéêïˆ êüóìïõ. Êáß Tðßóçò. [.ô. Tíôüò êáß äéÜ ôïˆ êïéíùíéêïúóôïñéêïˆ Tìöáíßæïíôáé _ Aíáóôï÷áóôéêÞ Šðïêåéìåíéêüôçôá êáß ôü ðïëéôéêü Šðïêåßìåíï. óõíåð™ò AíÜìåóá ó' Xíáí Aðüëõôï ó÷åôéêéóìü. ðïý åyíáé Aíïé÷ôÞ óôü êáéíïýñãéï êáôÜ ôñüðï êñéôéêü êáß äéáõãáóìÝíï. êïéíùíéê™ò êáôáóêåõáóìÝíá — …óï Cîéá óåâáóìïˆ. _ öéëïóïößá. íÜ ŠðïäÝ÷åôáé êáß íÜ äÝ÷åôáé ôÞí ðñùôüôõðç öáíôáóßá ô™í Cëëùí.26 ÷Üñéò ó' á‰ôü. âÝâáéá.Ì. óôü Tñþôçìá ô\ò ðïëéôéê\ò. ’Åðßóçò. óôü ìÝôñï ôïˆ äõíáôïˆ. Eðáî êáß äçìéïõñãÞèçêå. Bðë™ò èÜ äéáìåëéæüìáóôáí AíÜìåóá óôßò «ðôéêÝò ãùíßåò». AëëÜ êáß ìüíï ìÝóá óôü êïéíùíéêïúóôïñéêü êáß ÷Üñéò ó' á‰ôü ìðïñïˆìå. äçëáäÞ óÝ Côïìá óõììïñöùìÝíá. a. êáß ìÝ âÜóç ôÞí äåýôåñç äçìéïõñãßá ãéÜ ôÞí ‚ðïßá ìéëïˆóá ðñïçãïõìÝíùò. Aêñéâ™ò äéüôé ŠðÜñ÷åé ñéæéêÞ öáíôáóßá êáß ƒ÷é ìüíï AíáðáñáãùãÞ a Aíáóõíäõáóìüò ôïˆ îáíáúäùìÝíïõ. ’Åðßóçò.]. …ôáí …ëåò ït Tîéóþóåéò ðïý ãñÜöïíôáé ìÝ ôÜ óôïé÷årá ôïõ V÷ïõí ëýóåéò Tíôüò ôïõ». äçëáäÞ ôÞí AíÜäõóç ðñùôüôõðùí ìïñö™í. åsêüíùí. …ðùò Šð\ñîå ðñÜãìáôé _ ìïßñá ô\ò öéëïóïößáò óôÞí ’Éíäßá.) ’ÁíáöïñÜ ôïˆ óõããñáöÝá óôßò Lettres Persanes ôïˆ Montesquieu. «Aëçèårò» óôü Tóùôåñéêü ôïˆ êÜèå «ŠðïêåéìÝíïõ» êëåéóôüôçôïò êáß ãéÜ êÜèå ôÝôïéï «Šðïêåßìåíï». ðïý Aíôéðáñáôßèåíôáé óôÞí êÜèå åuäïõò «ðñïãåíÝóôåñç» Aíèñùðüôçôá.ô. 2. (Ó. ó÷çìÜôùí. äÝí ðåñéïñßæåôáé óôßò aäç ŠðáñêôÝò êáß ãíùóôÝò ìïñöÝò. Êáß óôßò äýï ðåñéðôþóåéò. íÜ ìåßíåé Bðë™ò ìéÜ AðáñáóÜëåõôç AðïñçôéêÞ ìåôåþñéóç ô™í èåóìïèåôçìÝíùí âåâáéïôÞôùí ðñüò ƒöåëïò Uíüò ìõóôéêéóìïˆ. ðïý Aëëé™ò èÜ ðáñÝìåíå ðñïóùðéêü ðáñáëÞñçìá a AôïìéêÞ äéáóêÝäáóç. íÜ ôÜ äÝ÷åôáé a íÜ ôÜ Añíårôáé. Åyíáé ôáõôü÷ñïíá. Åyíáé á‰ôü ôü ‚ðïrï ì@ò ‚äçãår. IV ´Åíá ôÝôïéï Côïìï åyíáé ôü uäéï ìßá êïéíùíéêïúóôïñéêÞ äçìéïõñãßá. óôÞí Êßíá. ô\ò íüçóçò êáß ôïˆ íïçôïˆ.. óôü ÂõæÜíôéï a óôü ’ÉóëÜì. Têôßìçóçò êáß AãÜðçò êé Cí åyíáé óõ÷íÜ á‰ôÜ. êåêôçìÝíç Eðáî äéÜ ðáíôüò. öáíôáóßá ðïý äÝí ðáãéþíåôáé. (Ó. Äß÷ùò ìéÜ ôÝôïéá äçìéïõñãßá. Aêñéâ™ò TðåéäÞ ôü êïéíùíéêïúóôïñéêü åyíáé äçìéïõñãßá óõíå÷Þò êáß ðõêíÞ. — Äß÷ùò á‰ôÞí ôÞí säÝá ðåñß AëÞèåéáò. êáß óôÞí säÝá Uíüò ‚ñéóôéêÜ ‚ëïêëçñùìÝíïõ óõóôÞìáôïò ðïý èÜ eôáí _ êëåéóôüôçôá …ëùí ô™í êëåéóôïôÞôùí. ÊÏÑÍÇËÉÏÓ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇÓ ’ÁëëÜ. TíÝ÷åôáé Xíáò ôýðïò Aôüìïõ: _ Aíáóôï÷áóôéêÞ êáß âïõëåõôéêÞ Šðïêåéìåíéêüôçôá. Aêñéâ™ò ãé' á‰ôüí ôüí ëüãï ôü Aíèñþðéíï ƒí åyíáé têáíü íÜ ðñïóäÝ÷åôáé.

âáâõëùíéáêüò. Á‰ôü ðïý V÷åé säéáßôåñç óçìáóßá åyíáé _ AíÜäåéîç ô\ò Añ÷áßáò Cìåóçò äçìïêñáôßáò Aðü ôüí ÊáóôïñéÜäç êáß _ óýíäåóÞ ôçò ìÝ âáóéêÝò êáß èåìåëéþäåéò Vííïéåò ô\ò óêÝøçò ôïõ. Aíáäåéêíýïõí ôÞí óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá êáß ôüí säéáßôåñï ÷áñáêôÞñá ôïˆ Añ÷áßïõ Uëëçíéêïˆ ðïëéôéóìïˆ. ´Ïëç _ êïéíüôçò Aó÷ïëårôáé ìÝ ôßò êïéíÝò ŠðïèÝóåéò êáß á‰ôïèåóìßæåôáé ñçô™ò êáß óõëëïãéê™ò.E. Ðñïóùêñáôéêïß. ’ÁñéóôïôÝëçò. Åyíáé êÜôï÷ïò D.. _ Aóôñïíïìßá ê. ‘Ç Tíáó÷üëçóÞ ôïõ ìÝ ôÞí Cìåóç äçìïêñáôßá ÷ñïíïëïãårôáé Aðü ðáëéÜ. Aðü ôïýò ´Åëëçíåò. Á‰ôü óçìáßíåé …ôé ìðïñår íÜ AëëÜîåé ôïýò èåóìïýò êáß ôïýò íüìïõò ôçò Tîßóïõ ñçô™ò êáß óõëëïãéê™ò. ôÜ ôå÷íéêÜ Vñãá.. óÝ äéÜöïñá ðåñéïäéêÜ êáß Töçìåñßäåò. óó. êáß ðïý V÷åé ›ò Aíôéêåßìåíï ôÞí èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò ›ò ôÝôïéáò»3. ñùìáúêüò. ²Å÷åé äçìïóéåýóåé êåßìåíá. öéëïóïöéêÜ êáß ðïëéôéêÜ. öéëïóïößá êáß ôñáãùäßá êáôÜ ôüí Ê. ìðïñïˆí íÜ ‚ñéóèïˆí ›ò _ ñçôÞ óõëëïãéêÞ äñáóôçñéüôçôá ðïý èÝëåé ôüí Uáõôü ôçò äéáõãáóìÝíï. Ïsêïíüìïõ åyíáé êáèçãçôÞò óôü 1ï Ðåéñáìáôéêü Ëýêåéï ’Áèçí™í.) Väùóáí óðïõäárá Tðéôåýãìáôá óÝ äéÜöïñïõò ôïìårò. Öèéíüðùñï 2000. ´Ïìùò ‚ ‘Åëëçíéêüò ðïëéôéóìüò êïìßæåé êÜôé ôü Tíôåë™ò äéáöïñåôéêü êáß ìïíáäéêü óôÞí Aíèñþðéíç tóôïñßá. ðñüóùðá êáß ãåãïíüôá ô\ò Añ÷áßáò ‘ÅëëÜäïò Aðïôåëïˆí TñÝèéóìá êáß AöïñìÞ ãéÜ ôÞí ÊáóôïñéáäéêÞ óêÝøç. «‘Ç UëëçíéêÞ ðïëéôéêÞ. _ Tëåõèåñßá. ôÞí äçìéïõñãßá ô\ò ðïëéôéê\ò. …ðùò êáß _ ðïëéôéêÞ êáôÜ ôüí ñèüí ëüãïí. AëëÜ óÝ êåßìåíü ôïõ Tìöáíßæåôáé óôü ôÝëïò ô\ò äåêáåôßáò ôïˆ '701. ²Åêôïôå _ Cìåóç äçìïêñáôßá ðáñÝìåéíå óôü êÝíôñï ô\ò óêÝøçò ôïõ êáß Aðïôåëår Aíáðüóðáóôï óôïé÷årï ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò êáß ô\ò á‰ôüíïìçò êïéíùíßáò. Ôñáãéêïß. …ðùò åyíáé _ ãëõðôéêÞ. ÌÝ á‰ôÞí ôÞí Vííïéá. ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ô\ò öéëïóïößáò åyíáé ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç _ ðñþôç tóôïñéêÞ AíÜäõóç ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò Aôïìéê\ò êáß ô\ò óõëëïãéê\ò á‰ôïíïìßáò2. ‘Ç äçìéïõñãßá.Äçìïêñáôßá. ô\ò öéëïóïößáò êáß ô\ò ôñáãùäßáò óôü Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. …ðùò åyíáé _ á‰ôïíïìßá. ôåˆ÷ïò 31. ‘Ç äçìéïõñãßá ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò ´Ïëïé ït ãíùóôïß ðïëéôéóìïß (ásãõðôéáêüò. 27-36 . Añáâéêüò. óôï÷áóôéêü êáß âïõëåõôéêü. ‘Ç säéáéôåñüôçôá á‰ôÞ óõíßóôáôáé êõñßùò óôÞí äçìéïõñãßá ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò AëëÜ êáß óôÞí äçìéïõñãßá ô\ò öéëïóïößáò êáß ô\ò ôñáãùäßáò.. ÐëÜôùí. _ äçìéïõñãßá ê. êéíåæéêüò. Èïõêõäßäçò. Ït Tñãáóßåò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôÞí Añ÷áßá äçìïêñáôßá Aíáíåþíïõí ôü TíäéáöÝñïí ìáò ãé' á‰ôÞí. ôü öáíôáóéáêü. öéëïóïößáò ôïˆ Ðáíåðéóôçìßïõ ô\ò Óïñâüííçò. åyíáé _ óõíïëéêÞ ñéæéêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò ðïý Aöïñ@ …ëç ôÞí êïéíùíßá êáß åyíáé Vñãï …ëïõ ôïˆ ðëçèõóìïˆ.. _ Añ÷éôåêôïíéêÞ. tóôïñéêÜ AíåíåñãÜ Aíôéêåßìåíá. Ïsêïíüìïõ Åsò ìíÞìçí Óðýñïõ Óôßíá Ô Ü êåßìåíá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç åyíáé äéÜóðáñôá ìÝ ðáñáðïìðÝò êáß Aíáëýóåéò ô™í Añ÷áßùí óõããñáöÝùí: ´Ïìçñïò. ´Ïñïé. Vííïéåò.C. ‘Ç ðïëéôéêÞ Tä™ äÝí Tííïårôáé ìÝ ôÞí Vííïéá ô\ò äéá÷åßñéóçò a ô\ò Cóêçóçò ô\ò Tîïõóßáò — á‰ôü Šð\ñ÷å AíÝêáèåí êáß èÜ ŠðÜñ÷åé uóùò Tò Aåß. ÊáóôïñéÜäç Ãé™ñãïò Í. Ït ãñáììÝò ðïý Aêïëïõèïˆí TîåôÜæïõí ôßò ó÷Ýóåéò êáß óõíáñèñþóåéò ìåôáîý ô\ò äçìïêñáôßáò. ÐïëéôéêÞ.A. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. _ ðïëéôéêÞ Aíáäýåôáé ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôßò ðüëåéò ô\ò Añ- — ‘Ï Ãé™ñãïò Í. ƒ÷é ›ò ìïõóåéáêÜ. _ öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá.C. äçëáäÞ Aíáêëáóôéêü. AëëÜ ›ò ãüíéìåò ì\ôñåò ãéÜ ôü óÞìåñá. síäéêüò.

ït ãõíárêåò êáß ït äïˆëïé4.) êáß óôü ÈÝáôñï ìÝ ôÞí ôñáãùäßá êáß ôÞí êùìùäßá. têáíüôçôåò êáß ðårñá. ôÜ Uî\ò: Cìåóç óõììåôï÷Þ …ëùí ô™í ðïëéô™í óôÞí äéáìüñöùóç êáß ôÞí øÞöéóç ô™í AðïöÜóåùí ãéÜ …ëá ôÜ óçìáíôéêÜ æçôÞìáôá (ðüëåìï. ’Åîáéñïˆíôáé. Cìåóç óõììåôï÷Þ óôÞí øÞöéóç ô™í íüìùí (’Åêêëçóßá. óõíåð™ò. Aðïëõôáñ÷ßáò êáß ôõñáííßáò. óÝ ’ÁíáôïëÞ êáß Äýóç. ‘Ç êëÞñùóéò óõíéóô@ ôÞí åsäïðïéü äéáöïñÜ ô\ò äçìïêñáôßáò6. Aðü ôïýò ðñïãüíïõò a ôÞí Öýóéí. ðáññçóßá) êáß TíçìÝñùóç ãéÜ …ëá ôÜ èÝìáôá (ðñïäéäá÷è\íáé ëüã¤). ôÞí äçìïêñáôßá. ‘ÏñéóìÝíá Aîéþìáôá. ÄÝí Aíáãíùñßæåôáé êÜðïéá tåñÞ ôÜîç äïóìÝíç Tê ô™í ðñïôÝñùí.. èÜ ÃÉÙÑÃÏÓ Í. Tí óõíôïìßá. Á‰ôü ðïý êõñéáñ÷år åyíáé _ Tëåýèåñç äçìüóéá óõæÞôçóç (sóçãïñßá. ãéÜ ôÜ ‚ðïrá ÷ñåéÜæïíôáé åsäéêÝò ãíþóåéò.. ‘Ç êáéíïýñãéá á‰ôÞ èÝóìéóç äçìéïõñãår íÝåò óçìáóßåò: Tëåõèåñßá. ôÞí öéëïóïößá. ²Åôóé êáß _ äçìïêñáôßá äÝí åyíáé AðïôÝëåóìá öõóéê™í a á‰èüñìçôùí ôÜóåùí ô\ò êïéíùíßáò. ÄÝí Aíáãíùñßæåôáé êÜðïéá ðñïóöõãÞ óôÜ èårá ãéÜ íÜ íïìéìïðïéÞóåé êÜðïéåò ðïëéôéêÝò AðïöÜóåéò a Tîïõóßåò... _ Tðé÷åéñçìáôïëïãßá êáß _ äéáìÜ÷ç ô™í äïî™í. êáè' …ëç ôÞí äéÜñêåéá ôïˆ Ìåóáßùíá. ÂïõëÞ ô™í ðåíôáêïóßùí). äÝí åy÷áí AëÞèåéá Tî Aðïêáëýøåùò êáß äÝí åy÷áí ðñïöÞôåò. ÷ùñßò Aíôéðñïóþðåõóç ìåóáæüíôùí êáß Tðáããåëìáôé™í. óôÞí ’Åêêëçóßá ìÝ ôßò äçìçãïñßåò êáß ôïýò óõìâïõëåõôéêïýò ëüãïõò ô™í ñçôüñùí (ôßò Aãïñåýåéí âïýëåôáé.). Åyíáé äçìéïõñãßá Aíèñþðéíç. Á‰ôÜ ôÜ ðñÜãìáôá åsóÜãïíôáé ìÝ ôïýò ’Éïõäáßïõò (ÐáëáéÜ ÄéáèÞêç) êáß TðéâÜëëïíôáé óôÞí Aíèñùðüôçôá ìÝ ôüí ÷ñéóôéáíéóìü (ÊáéíÞ ÄéáèÞêç). Åy÷áí ðïéçôÝò. ëáìâÜíåé AðÜíôçóç óôü ðåäßï ô\ò äçìïêñáôéê\ò ðïëéôéê\ò: ït èåóìïß åyíáé íüì¤ êáß ƒ÷é öýóåé. íïìïèåôéêÞ êáß TêôåëåóôéêÞ Tîïõóßá. ÏÉÊÏÍÏÌÏÕ ðñÝðåé íÜ Aóêårôáé Aðü …ëïõò ôïýò ðïëßôåò êáß ƒ÷é Aðü ôüí Xíáí a ôïýò ëßãïõò. åyíáé AðïôÝëåóìá ôïˆ ðïéårí-ðñÜôôåéí ô™í Aíèñþðùí. ôÞí äçìïêñáôßá: ït AðïöÜóåéò ãéÜ ôßò ŠðïèÝóåéò ô\ò ðüëåùò åyíáé Aíþôåñç Aó÷ïëßá êáß ðñÝðåé íÜ ëáìâÜíïíôáé Aðü …ëïõò. åyíáé ásñåôÜ (óôñáôçãïß.. ‘Ç äçìïêñáôßá åyíáé ‚ ðïëéôéóìüò ô\ò ðüëåùò êáß ôïˆ ëüãïõ.). ðéü êÜôù). ÄÝí ŠðÜñ÷åé Vôóé Aíôßèåóç ìåôáîý säéùôéê\ò êáß äçìüóéáò óöáßñáò —ðáñ' …ôé åyíáé óáö™ò ÷ùñéóôÝò êáß äéáêñéôÝò— ï‹ôå ìåôáîý ^èéê\ò êáß ðïëéôéê\ò. sóïíïìßá. _ ‚ðïßá Aðáó÷ïëår êáß äé÷Üæåé ôïýò öéëïóüöïõò. ‘Ï ä\ìïò óÝ Aíôßèåóç ðñüò ôïýò åsäÞìïíåò.. ‚ ‚ðïrïò ãßíåôáé _ säåïëïãéêÞ íïìéìïðïßçóç. åy÷áí íïìïèÝôåò êáß åy÷áí ðïëßôåò»5. ‘Ç êáéíïýñãéá á‰ôÞ èÝóìéóç êáß Aíôßëçøç ðñïûðïèÝôåé ôÞí Aðïúåñïðïßçóç ô™í äçìïóßùí ŠðïèÝóåùí êáß ôÞí Aíôßëçøç …ôé _ Tîïõóßá äÝí ðñïÝñ÷åôáé Aðü ôïýò èåïýò a ôüí Èåü. ‘Ç Tîïõóßá ãéÜ ôïýò ´Åëëçíåò ðñïÝñ÷åôáé Aðü ôïýò uäéïõò ôïýò Aíèñþðïõò êáß. …ðùò èÜ Vëåãå ‚ ÐëÜôùí. ‘Ç ãåíéêÞ óõììåôï÷Þ óôÞí ðïëéôéêÞ óõíåðÜãå- . ›ò ãíùóôüí. ÔÞí uäéá AðÜíôçóç äßíåé êáß _ ôñáãùäßá äéÜ ôïˆ ÓïöïêëÝïõò (âë. ’Åí™ óôÞí ‘ÅëëÜäá V÷ïõìå ôÞí äçìéïõñãßá ô\ò ðïëéôéê\ò ›ò Šðüèåóç …ëçò ô\ò êïéíùíßáò. Á‰ôü Tðéôõã÷Üíåôáé äéÜ ô\ò êëçñþóåùò óôÞí äéêáóôéêÞ. ‘Ç Aíôßèåóç öýóéò-íüìïò. äßêáéïí. êáéíïýñãéáò êïéíùíßáò. á‰ëéêÝò ñáäéïõñãßåò êáß äïëïðëïêßåò. sóüôçò. åsñÞíç.. ï‹ôå êÜðïéï tåñü äüãìá. åy÷áí öéëïóüöïõò. ï‹ôå êÜðïéùí tóôïñéê™í a êïéíùíéê™í íüìùí. «²Áí ït ´Åëëçíåò ìðüñåóáí íÜ äçìéïõñãÞóïõí ôÞí ðïëéôéêÞ. êÜðïéï tåñáôårï ðïý íÜ TðéâÜëëåé êáß íÜ äéêáéïëïãår êÜðïéïí ôýðï äéáêõâåñíÞóåùò. ‘Ç Aíþôáôç AñåôÞ Tíôüò á‰ô\ò ô\ò êïéíùíßáò åyíáé _ ðïëéôéêÞ AñåôÞ. ô\ò ‚ðïßáò ôÜ êýñéá ÷áñáêôçñéóôéêÜ åyíáé. _ ðïëéôéêÞ ôÝ÷íç. ‘Ï ä\ìïò óÝ Aíôßèåóç ðñüò ôïýò «Aíôéðñïóþðïõò». êÜèå åuäïõò á‰èáéñåóßáò. ëüãïí äéäüíáé). uíôñéãêåò êáß óõíùìïóßåò ãéÜ ôÞí äéåêäßêçóç êáß äéáôÞñçóç ô\ò Tîïõóßáò. ôÞí AìöéóâÞôçóç ô\ò ðáñÜäïóçò êáß ô\ò ŠðÜñ÷ïõóáò èåóìéóìÝíçò êïéíùíßáò. óôÞí ‘Çëéáßá ìÝ ôïýò äéêáíéêïýò ëüãïõò. Cìåóç óõììåôï÷Þ …ëçò ô\ò êïéíüôçôáò óôÞí Cóêçóç ô\ò Tîïõóßáò óÝ …ëåò ôßò ìïñöÝò ôçò. äçëáäÞ ðñÝðåé …ëïé íÜ åyíáé ðïëßôåò. Ðáíôïˆ ŠðÜñ÷åé _ ãïçôåßá êáß _ _äïíÞ ôïˆ ëüãïõ. ´Ïëá ôÜ Aîéþìáôá åyíáé ìéêñ\ò äéÜñêåéáò êáß AíáêëçôÜ êáß Šößóôáíôáé Vëåã÷ï ï‰óéáóôéêü (å‰èˆíáé. ôõñÜííïõò êáß Šðçêüïõò. åyíáé Aíèñþðéíåò äçìéïõñãßåò êáß ƒ÷é ä™ñá ô\ò Öýóåùò a ôïˆ Èåïˆ. êÜðïéïò ìç÷áíéóìüò. óÝ Êáèïëéêïýò êáß ’Ïñèïäüîïõò. _ Uîïõóßá ðñÝðåé íÜ Aóêårôáé Aðü …ëïõò.28 ÷áßáò ‘ÅëëÜäïò. óõììá÷ßåò. ôáìßáé. Êõëéíäårôáé ìÝí ðáíôá÷ïˆ ð@ò ëüãïò. ðïý ‚äçãår óÝ ìéÜ íÝá Aíôßëçøç êïéíùíéê\ò óõíýðáñîçò. ìÝ ôåëéêÞ êáôÜëçîç ôÞí Aðüöáóç äéÜ ô\ò øçöïöïñßáò (Väïîå ôj âïõëj êáß ô¨ äÞì¤). åyíáé Tðßóçò TðåéäÞ äÝí åy÷áí tåñÜ âéâëßá. ô\ò äçìïêñáôßáò. êÜðïéá _ãåóßá. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò óõæçô@ TêôåíÝóôåñá óôü êåßìåíï «‘Ç UëëçíéêÞ ðüëéò êáß _ äçìéïõñãßá ô\ò äçìïêñáôßáò» ôñßá èÝìáôá: ‘Ç êïéíüôçôá óÝ Aíôßèåóç ìÝ ôü êñÜôïò. ‘Ç öáíôáóéáêÞ óçìáóßá ðïý äéáôñÝ÷åé …ëá ôÜ Tðßðåäá ô\ò äçìïêñáôéê\ò ðüëåùò åyíáé ‚ ëüãïò: óôÞí ’ÁãïñÜ ìÝ ôßò ðïëéôéêÝò êáß öéëïóïöéêÝò óõæçôÞóåéò. Óôïýò Cëëïõò ëáïýò V÷ïõìå âáóéëårò êáß Šðïôåëårò. ÖèÜíïõí Vôóé óôÞí Tãêáèßäñõóç ìé@ò Cëëçò.

ðáýïõí íÜ ŠðÜñ÷ïõí ìåôÜ ôÞí óôñáôéùôéêÞ fôôá ô™í ’Áèçíáßùí êáß ôÞí ðëÞñç êõñéáñ÷ßá ô\ò ìáêåäïíéê\ò ìïíáñ÷ßáò êáß ôÞí Šðïäïýëùóç Aðü á‰ôÞí …ëùí ô™í Uëëçíéê™í ðüëåùí. ô™í ä\èåí åsäéê™í ê.». Á‰ôÝò ït äõü TñùôÞóåéò ÷áñáêôçñßæïõí ôÞí ôáõôü÷ñïíç ãÝííçóç ô\ò äçìïêñáôßáò êáß ô\ò öéëïóïößáò»10. ôÜ ‚ðïrá á‰ôÜñåóêá êáß ìÝ á‰ôïúêáíïðïßçóç á‰ôïáðïêáëïˆíôáé «äçìïêñáôßåò». ãéÜ ôÞí ðüëéí êáß ôÞí äéêáéïóýíç. äçëáäÞ AíÞêåé óÝ …ëïõò. ÓôÞí sïõäáéï÷ñéóôéáíéêÞ ðáñÜäïóç åyíáé Aäýíáôç _ äçìéïõñãßá ô\ò öéëïóïößáò (êáß ô\ò äçìïêñáôßáò). óõíåð™ò. ôõ÷árï ðïý …ëï á‰ôü ôü êßíçìá åy÷å ›ò óçìáßá ôïõ ôÞí Añ÷áéïåëëçíéêÞ ðáñÜäïóç.ëð. …ðùò öáßíåôáé aäç óôïýò ðñþôïõò ðñïóùêñáôéêïýò óôï÷áóôÝò.ëð. êáèþò êáß _ á‰ôüíïìç ðüëéò. ãéÜ ôßò säÝåò. ÌåôÜ ôÞí ’ÁíáãÝííçóç êáß ôßò AóôéêÝò TðáíáóôÜóåéò ôïˆ 18ïõ ásþíá óôÞí ÄõôéêÞ Å‰ñþðç. ãéÜ ôüí êüóìï. Á‰ôü ðïý êõñéáñ÷år Vêôïôå åyíáé _ èÝëçóç êáß _ Aðüëõôç Tîïõóßá ôïˆ ìïíÜñ÷ç. Ðïéïýò íüìïõò èÜ Vðñåðå íÜ êÜíïõìå. ôÞí Aðáßôçóç ôïˆ ëüãïí äéäüíáé. Šðïëåßðåôáé …ìùò óÝ ðïëëÜ. âÝâáéá. ‘Ï äçìüóéïò á‰ôüò ÷™ñïò. ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ôáé ôÞí äçìéïõñãßá. _ êñéôéêÞ ôïˆ ÎåíïöÜíïõò óôÞí Aíèñùðüìïñöç ðáñÜóôáóç ô™í èå™í. Á‰ôÞ åyíáé _ Añ÷éêÞ Tñþôçóç ô\ò öéëïóïößáò. ’Áìöéóâçôår. Êáß ð™ò ìðïñ™ íÜ ôü îÝñù. Êáß óôü Aôïìéêü ðåäßï: Á‰ôü ôü ‚ðïrï óêÝöôïìáé åyíáé Aëçèéíü. åyíáé ðñáãìáôéêÜ Aíïé÷ôüò óôÞ óõììåôï÷Þ …ëùí8. íÝïõò …ñïõò ðïý Aíôéðáñáôßèåíôáé óôÞí ðáñÜäïóç: Ôü äùñ ôïˆ Èáëïˆ. «Á‰ôü ôü ‚ðïrï ãßíåôáé èÝìá TñùôÞóåùò êáß TðåñùôÞóåùò óôü êïéíùíéêü ðåäßï åyíáé: Åyíáé ït íüìïé ìáò êáëïß êáß óùóôïß. ÃéÜ ðñþôç öïñÜ óôÞí Aíèñþðéíç óêÝøç ãßíåôáé ðñïóðÜèåéá íÜ êáôáíïçèår ‚ êüóìïò äéÜ ôïˆ ëüãïõ. Åyíáé äßêáéïé. _ ðïëéôéêÞ êáß _ äçìïêñáôßá. Ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé ãéÜ ôü Åyíáé. Ôü «äçìüóéï» ðáýåé íÜ åyíáé «säéùôéêÞ» Šðüèåóç ôïˆ âáóéëÝùò. åyíáé ‚ Ìáñáèþí ôïˆ ðíåõìáôéêïˆ âßïõ. Ìðïñ™ íÜ îÝñù Cí á‰ôü ðïý óêÝöôïìáé åyíáé Aëçèéíü.ëð. ôïˆ êïéíïâïõëåõôéóìïˆ. ôü Cðåéñïí ôïˆ ’ÁíáîéìÜíäñïõ. ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôÞí tóôïñßá. öýóéò. ´Ïëï á‰ôü ôü êßíçìá ‚äÞãçóå óôÞí äçìéïõñãßá ìé@ò êáéíïýñãéáò ðïëéôåéáê\ò ìïñö\ò. ‚ ëüãïò ôïˆ ‘Çñáêëåßôïõ. ô™í tåñÝùí. ‘Ç ðïëéôéêÞ êáß _ Vííïéá ô\ò äçìïêñáôßáò Añ÷ßæïõí íÜ Aíáäýïíôáé îáíÜ óôßò sôáëéêÝò ðüëåéò êáôÜ ôüí 14ï ás. V÷ïõìå ôÞí TðáíåìöÜíéóç ô\ò AìöéóâÞôçóçò ô\ò èåóìéóìÝíçò êïéíùíßáò êáß ôÞí äçìéïõñãßá Uíüò äçìïêñáôéêïˆ êéíÞìáôïò. AëëÜ êáß ôÞí óýã÷ñïíç ðïëéôéêÞ óêÝøç. ìåôÜ Aðü 17 ás™íåò. ô™í ëßãùí ðïëéôéê™í.. «Ôß ðñÝðåé íÜ óêÝðôïìáé. ›ò Aíßêáíåò íÜ êáôáëÜâïõí ôü ðñáãìáôéêü íüçìá ô\ò äçìïêñáôßáò êáß ô\ò á‰ôïíïìßáò9.ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁ. ãéÜ ôÞí êïéíùíßá. ÄÝí åyíáé. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Aóêår äñéìýôáôç êñéôéêÞ êáß óôßò óýã÷ñïíåò «öéëåëåýèåñåò ëéãáñ÷ßåò». ãéÜ ôßò ðñÜîåéò ìáò. ÊáôÜ ôüí Burnet.7 Á‰ôü óõíéóô@ êáß Xíáí Cëëïí ‚ñéóìü ô\ò äçìïêñáôßáò. íÜ äïèår ëüãïò ãéÜ ôÜ ðÜíôá. ãéÜ ôÞí öýóç.) ‚ ‚ðïrïò íÜ äçìéïõñãår ôÞí tóôïñßá êáß ôÞí êïéíùíßá. ït ‚ðïrïé äçìéïõñãïˆí êáéíïýñãéåò Vííïéåò. ô\ò ãñáöåéïêñáôßáò. ‚ ‚ðïrïò êõñéÜñ÷çóå säåïëïãéê™ò êáß ðïëéôéê™ò êáè' …ëïí ôüí Ìåóáßùíá. …ëá á‰ôÜ Tîáñô™íôáé Aðü ôÞí AíÜäõóç ìé@ò ðéü ñéæéê\ò Tñþôçóçò. ô\ò ìïíáñ÷ßáò êáß ô\ò ’Åêêëçóßáò. _ AíÜäõóç ôïˆ ‚ðïßïõ óçìáßíåé …ôé V÷åé äçìéïõñãçèår Xíá äçìüóéï ðåäßï «ðïý AíÞêåé óÝ …ëïõò» (ô? êïéíÜ). Á‰ôü ðñïûðïèÝôåé ôÞí êñéôéêÞ êáß ôüí ëüãï.11 ‘Ç ãÝííçóç ô\ò öéëïóïößáò öåßëåôáé óôÞí AìöéóâÞôçóç ô\ò êëçñïíïìçìÝíçò óêÝøçò êáß ðáñÜäïóçò. ‘ Ï ÊáóôïñéÜäçò Aóêår êñéôéêÞ óôüí ×Üéíôåãêåñ êáß ôïíßæåé …ôé ‚ ðõñÞíáò ô\ò öéëïóïößáò äÝí åyíáé _ Tñþôçóç «ôß åyíáé ôü Åyíáé» a «ôß åyíáé ôü íüçìá ôïˆ Åyíáé» a «Ãéáôß åyíáé êÜôé êáß ƒ÷é ôßðïôá».×. ôÞí ðáñáäïóéáêÞ èñçóêåßá êáß ôÞí ìõèïëïãéêÞ Aíôßëçøç.. ´Ïëá á‰ôÜ åyíáé äåõôåñåýïíôá. ït ðïëéôéêÝò Tëåãåråò ôïˆ Óüëùíïò ê. ìáñîéóôéêÞ êáß öéëåëåýèåñç. _ sùíéêÞ öõóéêÞ óþæåé ôÞí ʼnñþðç Aðü ôÞí èñçóêåõôéêÞ Aíôßëçøç ô\ò ’Áíáôïë\ò. ‘Ç Añ÷áéïëáôñßá êáß äÞ _ Uëëçíïëáôñßá AðïôÝëåóå …ðëï êáôÜ ôïˆ ðáñáäïóéáêïˆ ÷ñéóôéáíéóìïˆ. ì. ÐñïûðïèÝôåé ôÞí Aíôßëçøç …ôé äÝí ŠðÜñ÷åé êÜðïéïò Tîùáíèñþðéíïò êáß Tîùêïéíùíéêüò ðáñÜãùí (èåüò. ‘Ç äçìéïõñãßá ô\ò öéëïóïößáò ÃéÜ ôÞí ÊáóôïñéÜäç _ öéëïóïößá åyíáé ìéÜ äéÜóôáóç ô\ò ðïëéôéê\ò äçìéïõñãßáò ô™í Añ÷áß- 29 ùí ‘ÅëëÞíùí. åyíáé óýã÷ñïíç ìÝ ôÞí ãÝííçóç ô\ò äçìïêñáôßáò êáß ôáõôßæåôáé ìÝ ôÞí ñçôÞ êáß Aðåñéüñéóôç Tñþôçóç êáß Tðåñþôçóç. ãéÜ ôÞí uäéá ìïõ ôÞí óêÝøç ê. ðïý TìðíÝåôáé Aðü ôÞí Añ÷áßá äçìïêñáôßá. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÔÑÁÃÙÄÉÁ ÊÁÔÁ ÔÏÍ Ê. óôÞí AìöéóâÞôçóç ô\ò èåóìéóìÝíçò ðáñÜóôáóçò ô\ò êïéíùíßáò. Uíüò äçìïóßïõ ÷þñïõ. äéüôé Aêñéâ™ò ëåßðåé _ AìöéóâÞôçóç êáß _ Tñþôçóç... Tî uóïõ sóïäýíáìï ìÝ ôüí ðñïçãïýìåíï: ôü ðïëßôåõìá óôü ‚ðïrï ‚ äçìüóéïò ÷™ñïò ãßíåôáé ðñáãìáôéêÜ äçìüóéïò. …ðùò Aðïêáëår ôÜ äõôéêÜ AíôéðñïóùðåõôéêÜ ðïëéôåýìáôá. ëåßðåé _ Aðáßôçóç ôïˆ ëü- . ‘Ç AëëáãÞ á‰ôÞ ðñáãìáôïðïéårôáé ìÝ ôÞí ðÜëç êáôÜ ô\ò öåïõäáñ÷ßáò.

_ óôáôéêüôçò êáß _ óõíå÷Þò TðáíÜëçøç13. ôß óçìáßíåé êñßíù. ëïéðüí. _ èåóìßæïõóá êïéíùíßá. ôïˆ Èåïˆ.ëð. _ ‚ðïßá Aðïôåëår ðñïûðüèåóç ãéÜ ôÞí öéëïóïößá. ‘Ï sïõäáéï-÷ñéóôéáíéóìüò V÷åé ñáâßíïõò. Á‰ôü ðïý ëåßðåé åyíáé _ Tëåõèåñßá. ôïýò ‘Åâñáßïõò. ‘Ç sïõäáúêÞ êáß _ ÷ñéóôéáíéêÞ êïéíùíßá åyíáé Uôåñüíïìåò êïéíùíßåò. äçìéïõñãÞèçêå Aðü ôÞí AìöéóâÞôçóç ô\ò óõëëïãéê\ò èåóìéóìÝíçò ðáñÜóôáóçò ô\ò êïéíùíßáò. öéëïóïö™ óçìáßíåé äïêéìÜæù íÜ åyìáé Tëåýèåñïò óôü ðåäßï ô\ò óêÝøçò14. _ êïéíüôçôá ðïý äñ@. êáôÜ êÜðïéïí ôñüðï. ´Åíáò ‘Åâñárïò äÝí V÷åé ôßðïôå íÜ TðéëÝîåé. ðñïö\ôåò. ÌÝ Cëëá ëüãéá. ‘Ç öéëïóïößá åyíáé äçìéïõñãßá ô\ò ðüëåùò êáß ôïˆ äçìïêñáôéêïˆ êéíÞìáôïò. AëëÜ ôß óçìáßíåé ãéÜ Xíáí íüìï íÜ åyíáé êáëüò a êáêüò. ÏÉÊÏÍÏÌÏÕ ‘Ç öéëïóïößá. Ðïéüò èÝôåé ôüí íüìï. äçëáäÞ _ öéëïóïößá …ðùò åyíáé ãíùóôÞ ìÝ ôüí Èáë\ êáß ôïýò Cëëïõò Ìéëçóßïõò ôïýò Cëëïõò ðñïóùêñáôéêïýò êáß óõíå÷ßæåôáé óôüí 4ï ás™íá ìÝ ôüí ÐëÜôùíá êáß ôüí ’ÁñéóôïôÝëç. ›ò Tê ôïýôïõ åyíáé tåñïß êáß Aðáñáâßáóôïé êáß Aðáãïñåýåôáé ïtáäÞðïôå ðñïóèÞêç êáß AëëáãÞ12. äÝí V÷åé ðïëßôåò ït ‚ðïrïé íÜ óõæçôïˆí êáß íÜ Aðïöáóßæïõí TëåõèÝñùò óôüí äçìüóéï êáß Aíïé÷ôü ÷™ñï ô\ò ðüëåùò. ‚ öýëáñ÷ïò. Åyíáé Aäéáíüçôç ‚ðïõäÞðïôå Aëëïˆ. _ ‚ðïßá ìÝ ôÞí óåéñÜ ôçò Aðïôåëår ìßá TêäÞëùóç ô\ò Tëåõèåñßáò. ôÞí AìöéóâÞôçóç ôïˆ ìýèïõ êáß ô\ò ðáñáäïóéáê\ò ëáôñåßáò15. ôß åyíáé äéêáéïóýíç16. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. Ôß óçìáßíåé íüìïò. ôß åyíáé äßêáéïí. äÝí V÷åé öéëïóüöïõò êáß ðïéçôÝò. Êáß á‰ôÜ ôÜ TñùôÞìáôá êáß ït Vííïéåò äçìéïõñãÞèçêáí ìüíï Aðü ôïýò ´Åëëçíåò. ÂÜóåé ðïé™í Añ÷™í ìðïñïˆìå íÜ Aðïöáóßóïõìå …ôé êÜôé åyíáé êáëü a êáêü. ’Áðáãïñåýåôáé êÜèå óêÝøç êáß ðïëéôéêÞ äñáóôçñéüôçôá. ìéÜ Šðüññçôç êáß Šðïöþóêïõóá «öéëïóïößá»: ŠðÜñ÷ïõí ôÜ ðñïçãïýìåíá TñùôÞìáôá ãéÜ ôüí íüìï. ôïýò ÷ñéóôéáíïýò êáß ôïýò ìïõóïõëìÜíïõò. AóêçôÝò..ï. ìÝ ôü ðïéårí-ðñÜôôåéí. ôü tåñáôårï ê. èÝôïíôáò íüìïõò êáß ìåôÜ Cëëïõò íüìïõò ê. Öéëïóïößá óçìáßíåé ôÞí Vîïäï Aðü ôüí êëåéóôü êüóìï ôïˆ tåñïˆ êáß ô\ò èñçóêåßáò êáß Cíïéãìá óôüí ðñáãìáôéêü êüóìï ô\ò ðüëåùò êáß ô\ò æù\ò. ‘ÕðÜñ÷åé _ èåóìéóôéêÞ äñáóôçñéüôçôá ô™í Aíèñþðùí. êõñéáñ÷år _ ðáñÜäïóç. ÃéÜ ðñþôç öïñÜ Tðßóçò ôßèåíôáé ôÜ TñùôÞìáôá: Ôß åyíáé êáëü êáß ôß êáêü. Ãéáôß á‰ôüò ‚ íüìïò êáß ƒ÷é êÜðïéïò Cëëïò.ê. ÄÝí ðñüêåéôáé ìüíï ãéÜ ôü æÞôçìá TÜí á‰ôüò ‚ íüìïò åyíáé êáëüò a êáêüò. …ôáí èÝôåé ôÜ ðñïçãïýìåíá TñùôÞìáôá êáß ðñïóðáèår íÜ ôÜ ëýóåé ìÝ ôÞí äñáóôçñéüôçôÜ ôçò.. ô™í Èå™í. ÃÉÙÑÃÏÓ Í. Óôßò Cëëåò êïéíùíßåò á‰ôÜ ôÜ TñùôÞìáôá äÝí ŠðÜñ÷ïõí: ït íüìïé a åyíáé êëçñïíïìéÜ ô™í ðñïãüíùí. ÄçëáäÞ ôß óçìáßíåé TêëÝãù. Tü ìüíï ðïý TðéôñÝðåôáé åyíáé _ Uñìçíåßá. ìïíá÷ïýò. ãïí äéäüíáé. ŠðÜñ÷åé aäç Tíôüò ô\ò ðüëåùò ìéÜ «Cëëç» öéëïóïößá. êáèþò êáß Cëëåò säÝåò ðïý óõæçôïˆíôáé êáß Aíôéðáñáôßèåíôáé ìÝóá óôüí äçìüóéï ÷™ñï ô\ò ðüëåùò. ðéóôïýò. AëëÜ ëåëïãéóìÝíç êáß óõíåéäçôÞ. a äÝí ŠðÜñ÷ïõí êáèüëïõ êáß óôÞ èÝóç ôïõò ŠðÜñ÷åé ‚ ìïíÜñ÷çò. _ ‚ðïßá âåâáßùò äÝí åyíáé ôõöëÞ êáß á‰ôüìáôç. åyíáé Aäýíáôá êáß Aäéáíüçôá ãéÜ ôïýò ’Éíäïýò. äéüôé V÷åé äå÷èår ìéÜ ãéÜ ðÜíôá ôÞí ’ÁëÞèåéá êáß ôüí Íüìï Aðü ôüí Èåü êáß Cí Cñ÷éæå . äéüôé óõíäÝåôáé êáß ìÝ ôü Tñþôçìá ðåñß ôïˆ íüìïõ. ÄçëáäÞ.. äéüôé ðéóôåýïõí …ôé ït íüìïé Täüèçóáí óôïýò Aíèñþðïõò Aðü ôüí Ãéá÷âÝ-Èåü. Ðáãéþíåôáé Vôóé ìéÜ êáôÜóôáóç Eðáî äéÜ ðáíôüò. Á‰ôü óçìáßíåé …ôé ðñßí íÜ ŠðÜñîåé _ ôõðéêÞ öéëïóïößá.30 ÃáëëéêÞ Vêäïóç ôïˆ âéâëßïõ ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò (1975). åyíáé «Vñ㤻 öéëüóïöïò. èåïëüãïõò.

ÃñÜöåé: «‘Ç öéëïóïößá. äéüôé åyíáé ãñáììÝíï: ìZ êñßíåôå. ãéÜ ôÞí Aèáíáóßá ô\ò øõ÷\ò êáß ôÞí AíáãùãÞ ôïˆ Èåïˆ ›ò ìÝôñïõ …ëùí ô™í ðñáãìÜôùí. Åyíáé _ íôïëïãéêÞ Vêöñáóç ô\ò ðïëéôéê\ò äéáìÜ÷çò ðïý óðáñÜóóåé ôÞí ðüëéí18.×. Ït AíôéèÝóåéò á‰ôÝò åyíáé. …ðùò ôÞí Aðïêáëår ‚ ÊáóôïñéÜäçò. Á‰ôü ðïý êõñéáñ÷år ðéÜ óôïýò öéëïóüöïõò åyíáé _ Aíáäßðëùóç óôü Côï- . êÜôé ðïý äÝí Šðüêåéôáé óÝ íüìïõò ìåóôïýò íïÞìáôïò19. óôÞí AãïñÜ êáß óôÞ ÂïõëÞ. åyíáé äõíáôÞ TðåéäÞ ôü óýìðáí äÝí åyíáé Tíôåë™ò ôáêôïðïéçìÝíï. óôÜ äéêáóôÞñéá êáß óôÞí Têêëçóßá. ÔÜ TñùôÞìáôá ðáñÝìåíáí Aíïé÷ôÜ ìÝ÷ñé ôÝëïõò. ÄÝí ŠðÜñ÷åé ï‰äåìßá ðñïóöõãÞ êáß Tëðßäá óÝ êÜðïéá ìåôáöõóéêÞ Añ÷Þ. ÄÝí ŠðÜñ÷åé ï‰äåìßá Tããýçóç ãéÜ …óá óõìâáßíïõí Tíôüò ô\ò êïéíùíßáò. ²Åôóé _ Cñíçóç ôïˆ äÞìïõ êáß ô\ò äçìïêñáôßáò ‚äçãår óôüí «ðïëéôéêü ðåóóéìéóìü» ôïˆ ÐëÜôùíïò êáß óôÞí AíáæÞôçóç ëýóåùò êáôÜ ô\ò äçìïêñáôßáò: óôÞí «ðïëéôåßá» ô™í âáóéëÝùí-öéëïóüöùí. Aðü ôü ñ\ìá ÷áßíù. Êáß óôÞí ‘ÅëëÜäá. äéá÷ùñéóìüò ôïˆ ðïëßôç êáß ôïˆ öéëïóüöïõ (‚ ÓùêñÜôçò åyíáé ‚ ôåëåõôárïò öéëüóïöïò ðïëßôçò). Á‰ôü öáíåñþíåé ôÞí ðáñîç ìéÜò élite _ ‚ðïßá Tðéèõìår ôÞí êáôÜñãçóç ô\ò Tîïõóßáò ôïˆ äÞìïõ. êáôÜ óõíÝðåéá. äçìéïõñãßá êáß …ôé _ êïéíùíßá á‰ôïèåóìßæåôáé21. …ðïéï êáß Cí åyíáé ôü ðñïóùðårï ôçò. Ït AðáíôÞóåéò ðïý Täüèçóáí Aðü ôïýò ´Åëëçíåò åy÷áí íÜ êÜíïõí ìÝ ôÞí ðñáãìáôéêÞ æùÞ êáß ƒ÷é ìÝ Xôïéìá. ðïëéôéêÝò AíôéèÝóåéò. êáôÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. ÌÝ ôüí ÐëÜôùíá Tðßóçò Añ÷ßæåé êáß _ Aðüóõñóç ô™í öéëïóüöùí Aðü ôÞí ðñáãìáôéêÞ æùÞ ô\ò ðüëåùò. Tîáöáíßæåôáé êáß _ ðïëéôéêÞ êáß ôü TíäéáöÝñïí ãéÜ ôÞí ðïëéôéêÞ êáß. ÄÝí ŠðÜñ÷åé êáììßá Tó÷áôïëïãßá êáß ìåóóéáíéóìüò. ’Åî Cëëïõ. Á‰ôÞ _ èÝá ñõèìßæåé. êáôÜ óõíÝðåéá. äÝí èÜ Šð\ñ÷å êáììéÜ äõíáôüôçôá ãéÜ óêÝðôåóèáé»20. ôïýò Ìáêåäüíåò Ößëéððï êáß ’ÁëÝîáíäñï. ²Áí eôáí ôÝôïéï. ìçäÝí. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. ÌÝ ôüí ÐëÜôùíá. Êáß Cí ‚ êüóìïò eôáí êáèáñÜ êáß îÜóôåñá ÷Üïò. «‘Ç Uíéáßá íôïëïãßá. ãéÜ ôüí Aðüëõôï Aíáëëïßùôï êüóìï ô™í säå™í. ϋôå Tðßóçò ït AðáíôÞóåéò eôáí ôåëåóßäéêåò êáß ôåëéêÝò. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÔÑÁÃÙÄÉÁ ÊÁÔÁ ÔÏÍ Ê. êÜôé ðïý äÝí åyíáé ôÝëåéá ôáêôïðïéçìÝíï. äçëáäÞ. ðñÜãìá ðïý Vãéíå ëßãá ÷ñüíéá Añãüôåñá Aðü ôüí Tîùôåñéêü T÷èñü. äçëáäÞ ô™í ëßãùí Tðáúüíôùí êáß êáôü÷ùí ô\ò «ðïëéôéê\ò TðéóôÞìçò». Aíáäýåôáé ‚ êüóìïò óôüí ‘Çóßïäï. Tí™ ðñßí Aðü ôüí ÐëÜôùíá ït AíôéèÝóåéò êáß ôÜ ðñïâëÞìáôá Aíôéìåôùðßæïíôáí Tíôüò ô\ò ðüëåùò äéÜ ô\ò óõæçôÞóåùò êáß ôïˆ äéáëüãïõ. ðñÜîåùò êáß èåùñßáò23. Vôóé …ðùò ôÞí äçìéïýñãçóáí êáß ôÞí TöÜñìïóáí ït ´Åëëçíåò. TêöñáóìÝíç aäç Aðü ôÞí Añ÷Þ óôïýò Uëëçíéêïýò ìýèïõò»22. ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ íÜ TðéëÝãåé êáß íÜ êñßíåé ó÷åôéêÜ ìÝ á‰ôÜ. _ Aíôßèåóç ÷Üïò-êüóìïò ÷áñáêôçñßæåé ìÝ Xíáí säéáßôåñï ôñüðï ôÞí Añ÷áéïåëëçíéêÞ óêÝøç êáß öéëïóïößá — ôü ÷Üïò Tííïårôáé Tä™ êáß ìÝ ôÞí ðñùôáñ÷éêÞ êáß êõñéïëåêôéêÞ Vííïéá: êåíü. Cí ƒ÷é ôÞí ìïíáäéêÞ. _ AíÜäõóç ô\ò á‰ôïíïìßáò êáèïñßóèçêå Aðü ìéÜ ìÞ Uíéáßá èÝá ôïˆ êüóìïõ. ‚äÞãçóáí óôÞí Uíéáßá íôïëïãßá. ‘Ï Uëëçíéêüò êüóìïò êôßæåôáé TðÜíù óôÞí Tðßãíùóç …ôé äÝí ŠðÜñ÷åé öõãÞ Aðü ôüí êüóìï êáß ôüí èÜíáôï. AëÞèåéá-äüîá. äÝí ŠðÜñ÷åé ìéÜ ôÜîç ô™í Aíèñùðßíùí ŠðïèÝóåùí óõíäåäåìÝíç ìÝ á‰ôÞí ôÞí ôÜîç ôïˆ êüóìïõ. åyíáé-öáßíåóèáé. óõíßóôáôáé óôü Uî\ò: äÝí ŠðÜñ÷åé ìéÜ ‚ëéêÞ êáß «ñèïëïãéêÞ» ôÜîç ôïˆ êüóìïõ êáß. ϋôå Tðßóçò Xíáò ãíÞóéïò ÷ñéóôéáíüò V÷åé íÜ êñßíåé a íÜ TðéëÝîåé. êëçñïíïìçìÝíá ó÷Þìáôá ï‹ôå ìÝ èåråò êáß Šðåñêüóìéåò äõíÜìåéò. åsìÞ ìüíïí ït uäéïé ït Cíèñùðïé. ’ÁëëÜ ôü ÷Üïò V÷åé Tðßóçò ôÞí Vííïéá ô\ò Aôáîßáò. ÄÝí Šð\ñ÷å. Añ÷ßæïõí á‰ôïß ït äéá÷ùñéóìïß êáß ït AíáæçôÞóåéò èåùñçôéê™í êáôáóêåõ™í ›ò ëýóç ôïˆ ðñáãìáôéêïˆ ðïëéôéêïˆ ðñïâëÞìáôïò. ‘Ç íôïëïãßá á‰ôÞ V÷åé ›ò AðïôÝëåóìá ƒ÷é ìüíï íÜ Aðïêñýðôåé ôÞí UëëçíéêÞ óýëëçøç ôïˆ êüóìïõ êáß íÜ ôÞí Aëëïéþíåé AëëÜ êáß ãéÜ ðïëëïýò ás™íåò íÜ AðïôåëÝóåé ôÞí êõñßáñ÷ç. …ôé ‚ Cíèñùðïò åyíáé èíçôüò êáß äÝí ŠðÜñ÷åé Cëëç æùÞ. äÝí Šð\ñ÷å äéá÷ùñéóìüò ìåôáîý ðïëë™í êáß «åsäéê™í». ÌåôÜ ôÞí fôôá ô™í ’Áèçíáßùí êáß ôÞí êáôÜëõóç ô\ò äçìïêñáôßáò Aðü ôïýò Ìáêåäüíåò êáß ôÞí Tãêáèßäñõóç ðáíôïˆ ’Ïëéãáñ÷é™í êáß Ìïíáñ÷é™í. äÝí èÜ eôáí ‘Åâñárïò. äÝí èÜ Šð\ñ÷å êáèüëïõ öéëïóïößá. åyíáé ï‰óéáóôéêÜ óõíäåäåìÝíç ìÝ ôÞí Uôåñïíïìßá. ‚ ðïëéôéêüò óôï÷áóìüò.ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁ. …ðùò êáß ït AíôéèÝóåéò ðïý äé÷Üæïõí Aðü ôÞí Añ÷Þ ôïõò öéëïóüöïõò. ‘Ç UëëçíéêÞ óýëëçøç ôïˆ êüóìïõ. ëïéðüí. ìåôáîý äÞìïõ êáß öéëïóüöùí. äçëáäÞ. Ït Aðüøåéò ôïˆ ÐëÜôùíïò êáôÜ ô\ò äçìïêñáôßáò. Aðü ôü ÷Üïò. öýóéò-íüìïò. ’Áðü ôü ðéü ðë\ñåò êåíü. ²Å÷åé Tðßóçò ›ò AðïôÝëåóìá íÜ óõãêáëýðôåé ôü èåìåëé™äåò ãåãïíüò …ôé _ tóôïñßá åyíáé ðïßçóéò. ÷Üïò-êüóìïò.1)17. ôÞí äçìéïõñãßá ô\ò öéëïóïößáò. wíá ìZ êñéè\ôå (Ìáôèárïò 7. åsêüíá ãéÜ ôÞí Añ÷áßá ‘ÅëëÜäá. AëëÜ ìüíïí Xíá ìïíáäéêü êáß ‚ñéóôéêü óýóôçìá åsäÝíáé. ‘Ç Aíôßëçøç á‰ôÞ Šößóôáôáé ñùãìÞ ìÝ ôÞí ðëáôùíéêÞ (èåïëïãéêÞ) öéëïóïößá ôüí 4ï ásþíá 31 ð.

‘Ç äçìïêñáôßá ðñÝðåé íÜ V÷åé èåóìïýò á‰ôïðåñéïñéóìïˆ êáß ðñÜãìáôé V÷åé (ãñáöÞ ðáñáíüìùí. ‘Ï ÷ñéóôéáíéóìüò ƒ÷é ìüíï äÝí V÷åé AíÜãêç ôÞí öéëïóïößá. ÐñÜãìáôé.. ‘Ç ëáôéíéêÞ ãëþóóá äßíåé Aêüìá äýï öéëïóüöïõò. êçñýóóïõí ôÞí öõãÞ Aðü ôÞí ðüëéí. ²Å÷åé âñår ôÞí Tî Aðïêáëýøåùò ìïíáäéêÞ êáß ásþíéá AëÞèåéá ôïõ êáß ÷ñåéÜæåôáé ìüíï ŠðïóôçñéêôÝò êáß ðñïðáãáíäéóôÝò ôïˆ äüãìáôïò. ’Åðéêïõñåßùí. Tîåëßóóåôáé êáß âñßóêåé ôÞí êïñýöùóÞ ôçò ìÝ ôïýò ôñårò ìåãÜëïõò ôñáãéêïýò25. ðïëý äÝ ðåñéóóüôåñï ôÞí Aðïõóßá êÜðïéáò «íüñìáò ô™í íïñì™í». _ óõíå÷Þò êáß äéáñêÞò AìöéóâÞôçóç ô™í èåóì™í êáß ôïˆ íüìïõ.. äçëáäÞ. äÝí èÜ ìðïñïˆóå íÜ äçìéïõñãçèår ðáñÜ ìüíï óôÞí ðüëéí …ðïõ _ äçìïêñáôßá. Íüìïõò ô\ò tóôïñßáò a ô\ò êïéíùíßáò. Ït ó÷ïëÝò ô™í Êõíéê™í. Óõíåð™ò. ôÞí Cñíçóç ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ôÞí ðåñéðëÜíçóç óÝ ðáñáìõèçôéêÝò ðáñáêáìðôçñßïõò. ’Áðü ôÞí óôéãìÞ. Á‰ôü äÝí V÷åé íüçìá ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç ðïý ôüí êáôçãïñår …ôé ï‹ôå ìéÜ öïñÜ äÝí èÝôåé ôÞí Tñþôçóç Cí ôü Åyíáé V÷åé a ìðïñår íÜ V÷åé Xíá íüçìá24. Êáß ô™í ôñé™í ït Aðüøåéò óôçñßæïíôáé óÝ èÝóåéò ô™í Ðëáôùíéê™í. ït öéëüóïöïé V÷ïõí AðùëÝóåé ôÞí êñéôéêÞ ôïõò äýíáìç êáß Tðéäßäïíôáé óÝ AôÝñìïíïõò ó÷ïëéáóìïýò. ôÞí Aðïõóßá Tó÷Üôùí íüìùí ãéÜ ôßò Aíèñþðéíåò ðñÜîåéò. Uñìçíåråò êáß Tðáíåñìçíåråò. äéáêçñýóóïõí ôü ôÝëïò ô\ò öéëïóïößáò. ’ÁíôéèÝôùò. íÜ á‰ôïðåñéïñéóèår. AðÜôç ôïˆ äÞìïõ). ‘Ç ôñáãùäßá Šðåíèõìßæåé äéáñê™ò óôïýò ’Áèçíáßïõò ðïërôåò …ôé ŠðÜñ÷ïõí …ñéá Cãíùóôá Tê ô™í ðñïôÝñùí óôü äñ™í Šðïêåßìåíï. ‘Ï óùóôüò …ñïò åyíáé ’ÁèçíáúêÞ Ôñáãùäßá. ôü 529 ì. óôüí ‚ðïrï Aóêår êñéôéêÞ ‚ ÊáóôïñéÜäçò êáß äçëþíåé Aêñéâ™ò ôü Aíôßèåôï. ô™í Óôùéê™í. Šðü ôÞí Tðßäñáóç ô\ò Uëëçíéê\ò ðáéäåßáò êáß öéëïóïößáò. Óôßò êïéíùíßåò óôßò ‚ðïråò ‚ íüìïò åyíáé «äïóìÝíïò» Aðü êÜðïéá Tîù-êïéíùíéêÞ Añ÷Þ (Èåü. äéüôé ìüíï óôÞí ’ÁèÞíá äçìéïõñãårôáé. Êáíåßò äÝí ìðïñår íÜ ôïˆ ôÜ Šðïäåßîåé Tê ô™í ðñïôÝñùí. ‚ á‰ôïêñÜôùñ ÌÜñêïò Á‰ñÞëéïò. ÏÉÊÏÍÏÌÏÕ ðïý ô\ò TðéöõëÜóóåé ‚ Heidegger. öèÜíïíôáò óôü Vó÷áôï óçìårï âáñâáñüôçôáò íÜ êëåßóåé ôßò öéëïóïöéêÝò ó÷ïëÝò ô™í ’Áèçí™í êáß íÜ Têäéþîåé ôïˆò öéëïóüöïõò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò èåùñår êáß ôÞí ôñáãùäßá ›ò Xíáí ôÝôïéï èåóìü á‰ôïðåñéïñéóìïˆ. äçëáäÞ íÜ âñår ôü íüçìá ôïˆ Åyíáé. ÷ñåéÜæåôáé ìüíï ðéóôïýò êáß èåïëüãïõò.ôéäÞðïôå êáß. ìÝ äéÜôáãìá ôïˆ ’Éïõóôéíéáíïˆ.ôéäÞðïôå êáß V÷åé óõíåßäçóç á‰ôïˆ ôïˆ ðñÜãìáôïò. óõíå÷Þò êáß Aíïé÷ôÞ á‰ôïèÝóìéóç Vöèáóå óôü Aðüãåéü ôçò. óôÞí ÌåôáöõóéêÞ. ‘Ï ôÝôáñôïò êáß ôåëåõôárïò öéëüóïöïò ô\ò Ñþìçò. ’Åðß ðëÝïí äÝ. ‘Ç ŠðÝñâáóç ô™í ‚ñßùí óõíéóô@ ôÞí âñéí. ðïëëÝò öïñÝò. ôüí 2ï ásþíá ì. óôÞí ËïãéêÞ. óõíåð™ò.×. ‘Ç äçìéïõñãßá ô\ò ôñáãùäßáò ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Tðéóçìáßíåé …ôé êáê™ò ãßíåôáé ëüãïò ãéÜ UëëçíéêÞ ôñáãùäßá. ‚ ñüëïò ô\ò öéëïóïößáò äÝí åyíáé á‰ôüò ÃÉÙÑÃÏÓ Í. êïëáêåõôéêÝò. äçëáäÞ. ôüí ËïõêñÞôéï êáß ôüí ÓåíÝêá.. íÜ óêåöèår ðïéÜ åyíáé ôÜ …ñéÜ ôïõ. _ Aðåñéüñéóôç Tëåõèåñßá ôïˆ äÞìïõ íÜ èåóìïèåôår êáß íÜ Aðïöáóßæåé ãéÜ …ëá ôÜ óçìáíôéêÜ æçôÞìáôá ô\ò êïéíùíßáò èÝôåé ôü ðñüâëçìá ô™í ‚ñßùí. Ìüíïò ôïõ ðñÝðåé íÜ ôÜ êáôáëÜâåé a íÜ ôÜ äéáéóèáíèår26. ‘Ç Aíèñùðüôçôá V÷åé åsóÝëèåé óôüí Ìåóáßùíá.. _ ñçôÞ. ‘Ï ðïëéôéêüò óôï÷áóìüò êáß ç öéëïóïößá èÜ Tðáíåìöáíéóèïˆí óôÞí ÄõôéêÞ Å‰ñþðç ô™í ÍÝùí ×ñüíùí Aðü ôüí 16ï ásþíá êáß ìåôÜ êáß óõìâáäßæïõí ðÜëé ìÝ ôÞí AíÜäõóç ôïˆ ásôÞìáôïò ãéÜ ìéÜí Cëëç êïéíùíßá. ‘Ç ôñáãùäßá. Aôïìéê\ò êáß êïéíùíéê\ò. óõìâáäßæïõí ìÝ ôÞí AíÜäõóç ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò. ‘Ç âñéò ðñïûðïèÝôåé Aö' Uíüò ìÝí ôÞí Tëåõèåñßá óêÝøåùí êáß ðñÜîåùí. äéáõãÜæïíôáò ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò.) . Åyíáé ÷áñáêôçñéóôéêü Tðßóçò …ôé ‚ öéëïóïöéêüò óôï÷áóìüò óôÞí ëéãáñ÷éêÞ Ñþìç Añ÷ßæåé. óôÞí A-ðïëéôéêÞ ^èéêÞ. Á‰ôÞ _ Cãíïéá êáß _ Aäõíáìßá Aíáãíùñßóåùò ô™í ‚ñßùí ô™í ðñÜîåþí ìáò óõíéóô@ êáß ôÞí Vííïéá ôïˆ ôñáãéêïˆ. ãñÜöåé óôÜ UëëçíéêÜ. ðïý ‚ ä\ìïò ìðïñår íÜ êÜíåé ‚. AëëÜ ôÞí èåùñår T÷èñéêÞ. ôü ‚ðïrï Tíåñãår Šðåýèõíá AíáëáìâÜíïíôáò ôïýò êéíäýíïõò ô™í ðñÜîåùí ôïõ. …ðùò ‚ ×Üéíôåãêåñ. ôüí ÊéêÝñùíá.. _ ‚ðïßá ‚äçãår óôÞí êáôáóôñïöÞ (Côç). …ðùò ðáñáôçñår ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ìÝ Xíáí ðïëéôéêü. Óôùéê™í. ÄçëáäÞ íÜ Aðïäå÷èår …ôé äÝí ìðïñår íÜ êÜíåé ‚.. Aö' UôÝñïõ äÝ ôÞí Aðïõóßá ðñï-êáèïñéóìÝíùí «íïñì™í».×... êáß äåß÷íïíôáò ðüóï Tðéôáêôéêü êáß êñßóéìï åyíáé ôü ðñüôáãìá á‰ôü óÞìåñá. Öýóéí. Åyíáé ÷áñáêôçñéóôéêü Tðßóçò …ôé ôü á‰ôïêñáôïñéêü êáß èåïêñáôéêü ÂõæÜíôéï Aðïññßðôåé êáß êáôáäéþêåé ôÞí öéëïóïößá êáß ôïõò öéëïóüöïõò. ô™í ’Åðéêïõñåßùí. ðéóôåýåé óôÞí êñéôéêÞ ôçò äýíáìç êáß óôüí äçìéïõñãéêü ôçò ñüëï ðïý ðñÝðåé íÜ TðéôåëÝóåé óÞìåñá. Aðü ôÞí óôéãìÞ á‰ôÞ öåßëåé íÜ óêåöèår ìÝ÷ñé ðïˆ ìðïñår íÜ öèÜóåé.. ’Åí™ óÞìåñá. ãéÜ ìéÜí Cëëç ðïëéôéêÞ. Aíþäõíåò ãéÜ ôïýò só÷õñïýò ìïíÜñ÷åò êáß. äçëáäÞ …ôé äÝí ŠðÜñ÷åé êáíÝíá ôÝëïò ô\ò öéëïóïößáò.32 ìï.

óô. Aêüìç êáß á‰ôïýò ðïý äÝí åyíáé á‰óôçñ™ò ðïëéôéêïß. ‘Ç ëýóç. ’Áäßêçìá åyíáé _ ðáñÜâáóç Uíüò êáèïñéóìÝíïõ Tê ô™í ðñïôÝñùí íüìïõ êáß Bìáñôßá åyíáé _ ðáñÜâáóç ìé@ò êáèïñéóìÝíçò Tê ô™í ðñïôÝñùí èñçóêåõôéê\ò Tíôïë\ò. 705-709).ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁ. TðéìÝíïõí ðåéóìáôéêÜ ‚ êáèÝíáò óôïýò ëüãïõò ôïõ. Êáììßá ðüëéò äÝí èÜ TäÝ÷åôï íÜ ôÞí ðñïäþóåé êÜðïéïò ðïëßôçò ôçò êáß íÜ Tðéôåèår Tíáíôßïí ôçò óõììá÷þíôáò ìÝ ôïýò T÷èñïýò ôçò. Šðåñáóðßæïíôáò ôïýò íüìïõò ô\ò ðüëåùò. _ AèçíáúêÞ ôñáãùäßá óõìðõêíþíåé êáß TêöñÜæåé TñùôÞìáôá êáß ðñïâëÞìáôá ðïý Tãåßñïíôáé ƒ÷é ìüíï óôü ðåäßï ô\ò ðïëéôéê\ò AëëÜ êáß óôüí ÷™ñï ô\ò öéëïóïößáò. AëëÜ _ öñüíçóéò. Ôü ðåñéå÷üìåíï ôïˆ öñïíårí óõíÜãåôáé Aðü …ëç ôÞí ðñïçãïýìåíç TîÝëéîç ô\ò ôñáãùäßáò. ‘Ç êáôáóôñïöÞ TðÝñ÷åôáé ãé' á‰ôüí Aêñéâ™ò ôüí ëüãï. ‘Ç Aðüöáóç ôïˆ ÊñÝïíôïò åyíáé ðïëéôéêÞ Aðüöáóç. ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ á‰ôÞ Aêñéâ™ò _ Añ÷Þ óõíéóô@ êáß ôÞí «íüñìá ô™í íïñì™í». Ôü ×Üïò. ôü ëÝåé Tî Cëëïõ êáß ‚ ÷ïñüò (å ã?ñ åuñçôáé äéðëj. ÊïñÜíé. Á‰ôü ðïý ëÝåé ‚ Óïöïêë\ò óôïýò óýã÷ñïíïýò ôïõ ’Áèçíáßïõò. Aíôéêåéìåíéêïß. ‘Ï ìÝí ÊñÝùí. êáèïñéóìÝíçò Aðü ôÞí ’Åêêëçóßá. ðéü óõãêåêñéìÝíá. êáôÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. Á‰ôü ðïý ôïˆ ðñïóÜðôåé åyíáé ôü öñïíårí ìüíïò äïêår. Aðáãïñåýåé ôÞí ôáöÞ ôïõ íåêñïˆ Ðïëõíåßêç. êáëüò a êáêüò. ‘Ç äçìïêñáôßá åyíáé Xíá ôñáãéêü êáèåóôþò. ‘Ç êáôáóôñïöÞ TðÝñ÷åôáé äéüôé ‚ ÊñÝùí. ÐñÜãìáôé. Xíá êáèåóôþò ôïˆ tóôïñéêïˆ ñßóêïõ — Cëëïò ôñüðïò ãéÜ íÜ ðïˆìå …ôé åyíáé ôü êáèåóôþò ô\ò Tëåõèåñßáò31. äçëáäÞ _ ðñáêôéêÞ óïößá. äÝí åyíáé ït ä\èåí åsäÞìïíåò êáß ït ä\èåí åsäéêïß. ‘Ï êáèÝíáò Aðü ôÞí ðëåõñÜ ôïõ äÝí åyíáé T- 33 êôüò äéêáßïõ. …ðùò êáß _ ’Áíôéãüíç. ‘Ç âñéò óõíßóôáôáé óôü …ôé äÝí Vãéíå äõíáôÞ _ óýæåõîç. äß÷ùò íÜ ðñïóðáèïˆí íÜ êáôáëÜâïõí ôïýò ëüãïõò ôïˆ Cëëïõ. ÄÝí ŠðÜñ÷åé Tããýçóç Tê ô™í ðñïôÝñùí. ƒ÷é äéÜ ôïˆ öéëïóïöéêïˆ ëüãïõ AëëÜ ìÝ ôüí äéêü ôçò ôñüðï (äñþíôùí. åyíáé …ôé ôü Åyíáé åyíáé ×Üïò. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÔÑÁÃÙÄÉÁ ÊÁÔÁ ÔÏÍ Ê. «Ôß åyíáé ‚ Cíèñùðïò» åyíáé ðÜíôïôå Vììåóá a Cììåóá ðáñüí. ´Ïìùò êáß ãéÜ ôßò ðéü ñèÝò AðïöÜóåéò äÝí ŠðÜñ÷åé Tããýçóç Cí åyíáé ìüíï ðïëéôéêÝò. ìÝ ôÞí äñÜóç ô\ò èåáôñéê\ò ðáñÜóôáóçò). _ têáíüôçò ôïˆ êñßíåéí êáß ôïˆ TêëÝãåéí Têår …ðïõ äÝí ŠðÜñ÷ïõí ìç÷áíéêïß êáíüíåò. …ðùò Vêáíå ‚ Ðïëõíåßêçò. âÜóåé ôïˆ ‚ðïßïõ êñßíåôáé Cí Xíáò íüìïò åyíáé äßêáéïò a Cäéêïò. Ãé' á‰ôü èÜ ðñÝðåé íÜ ŠðÜñ÷åé óõíå÷Þò Tðáãñýðíçóç êáß ƒ÷é Töçóõ÷áóìüò. ×Üïò ìÝ ôÞí Vííïéá ô\ò Aðïõóßáò ôÜîåùò. ìÝ á‰ôÞí ôÞí Vííïéá. 685-686). Aêüìç êáß Cí ït AðïöÜóåéò öáßíïíôáé ït ðéü óõìöÝñïõóåò. ït ðéü ëïãéêÝò êáß ït ðéü ñèÝò. Šðåñáóðßæïíôáò ôüí Aäåëöü ôçò. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. ÐñÜãìáôé. ðáñïíôïðïéårôáé Tíôüò ôïˆ Aíèñþðïõ ›ò âñéò ôïõ. …ðùò óôÞí ’Áíôéãüíç êáß óôüí ÐñïìçèÝá äåóìþôç ôïˆ Ásó÷ýëïõ. _ óõíýöáíóç ô™í äýï ìåñ™í: ô™í íüìùí ô\ò ðüëåùò êáß ô\ò äßêçò ô™í èå™í. AëëÜ ôü öñïíårí»28. ôü tåñáôårï a ôÜ tåñÜ âéâëßá—Âßâëï. åyíáé …ôé ‚ ÷™ñïò ô™í ðïëéôéê™í ŠðïèÝóåùí åyíáé ãåìÜôïò Aâåâáéüôçôá êáß êÜèå ðïëéôéêÞ Aðüöáóç öåßëåé íÜ ëáìâÜíåé Šð' ƒøéí ôçò …ëïõò ôïýò ðáñÜãïíôåò. ôÞí óõíçãïñßá ŠðÝñ ôïˆ èåßïõ íüìïõ êáß ôÞí êáôáããåëßá ôïˆ Aíèñùðßíïõ— åuôå ôÞí äéáìÜ÷ç ôïˆ Aíßó÷õñïõ Aôüìïõ êáß ôïˆ só÷õñïˆ ôõñÜííïõ ê.ëð. TîåôÜæïíôáò ‚ñéóìÝíá óçìårá ô\ò ’Áíôéãüíçò ôïˆ ÓïöïêëÝïõò. êáììßá ðüëéò äÝí ìðïñår íÜ ŠðÜñîåé ÷ùñßò íüìïõò êáß ÷ùñßò ôÞí ôÞñçóç êáß ôÞí TöáñìïãÞ ôïõò. ‘Ï uäéïò ‚ ãéüò ôïˆ ÊñÝïíôïò äÝí ôïˆ âñßóêåé Cäéêï (óô. ôüí Vó÷áôï íüìï. ‘Ç âñéò äéáöÝñåé ñéæéêÜ Aö' Uíüò ìÝí Aðü ôÞí íïìéêÞ Vííïéá ôïˆ AäéêÞìáôïò. ãíùóôïß Tê ô™í ðñïôÝñùí ït ‚ðïrïé íÜ TðéôñÝðïõí ôÞí ñèÞ êñßóç êáß ôÞí AðïöõãÞ óöáëìÜôùí30. Ït Tðéêñáôïˆóåò Uñìçíåråò âëÝðïõí óÝ á‰ôÞí åuôå ôÞí äéáìÜ÷ç Aíèñùðßíïõ êáß èåßïõ íüìïõ —a. _ äÝ ’Áíôéãüíç. 725). ÃñÜöåé: «Á‰ôü ðïý Tîõìíïˆí ït ôåëåõôárïé óôß÷ïé ôïˆ ÷ïñïˆ (13481355) äÝí åyíáé ‚ èårïò íüìïò. ôü Tñþôçìá ð. Á‰ôü óõíéóô@ ôÞí Uôåñïíïìßá ô\ò êïéíùíßáò (Uôåñüíïìç êïéíùíßá). Á‰ôü ðïý êáôáããÝëëåé. Ït äýï á‰ôÝò ôñáãùäßåò äßíïõí . ðñáãìáôïðïéår ôÞí ôáöÞ ôïõ. ôü íÜ íïìßæåé …ôé ìüíï á‰ôüò V÷åé äßêéï (óô. Aö' UôÝñïõ äÝ Aðü ôÞí èñçóêåõôéêÞ Vííïéá ô\ò Bìáñôßáò. ‚ Óïöïêë\ò åyíáé ôü ìüíïò öñïíårí äïêårÿ êáß _ êáôáããåëßá á‰ôÞ Aðïôåëår ôü èåìåëé™äåò Aîßùìá ô\ò äçìïêñáôéê\ò ðïëéôéê\ò29. ôÞí ‚ðïßá èåùñår ›ò ôÞí ðéü âáèéÜ ôñáãùäßá Šð' á‰ôÞí ôÞí Vííïéá. âåâáßùò. ‘Ç Aíôßèåóç âñéò-äßêç ðïý ÷áñáêôçñßæåé ôÞí ôñáãùäßá åyíáé ìåôÜèåóç óôü Aíèñþðéíï ðåäßï ô\ò AíôéèÝóåùò ÷Üïò-êüóìïò. ÓõíäÝåé Vôóé ‚ ÊáóôïñéÜäçò ôÞí ðïëéôéêÞ äéÜóôáóç ô\ò ôñáãùäßáò ìÝ ôÞí íôïëïãéêÞ ôçò âÜóç: á‰ôü ðïý _ ôñáãùäßá äåß÷íåé óÝ …ëïõò.27 ÔÞí ðïëéôéêÞ äéÜóôáóç ô\ò ôñáãùäßáò Aíáäåéêíýåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. (íüìïõò ðáñåßñùí ÷èïíüò êáq èå™í ô' Víïñêïí äßêáí). ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ðéóôåýåé …ôé á‰ôÝò ït Uñìçíåråò ðáñáâëÝðïõí ôü óðïõäáéüôåñï. ô\ò Vëëåéøçò èåôéê\ò Aíôéóôïé÷ßáò AíÜìåóá óôßò Aíèñþðéíåò ðñïèÝóåéò êáß TíÝñãåéåò êáß óôÜ AðïôåëÝóìáôÜ ôïõò. ëïéðüí. óôçñéãìÝíç óôïýò íüìïõò êáß óôü äßêáéïí ô\ò ðüëåùò.÷.

. ‚ Ðñïìçèåýò. _ á‰ôïíïìßá. êáèáñÜ êáß ìÝ Vìöáóç ôÞí Aíèñùðüôçôá ›ò á‰ôïäçìéïõñãßá. 9). ‘Ï Vidal-Naquet AíáöÝñåé …ôé. äÝí åyíáé á‰ôïóêïðüò êáß öïñìáëéóìüò. _ ñçôÞ á‰ôïèÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. óÝ êýêëï óõæçôÞóåùí ôü 1963-64 óôü Ðáñßóé ðåñß ô\ò ’Áèçíáúê\ò Äçìïêñáôßáò. óôÞí äçìïêñáôéêÞ ðüëéí. AëëÜ åyíáé á‰ôïäçìéïõñãßá. èÜ ëÝãáìå …ôé. öÜñìáêá íüóùí ê.35 ÓÇÌÅÉÙÓÅÉÓ 1..) Ðåñq ôïéáýôçò ïí ðüëåùò ïyäå ôå ãåííáßùò äéêáéïˆíôåò ìZ Aöáéñåè\íáé á‰ôZí ìá÷üìåíïé Tôåëåýôçóáí. îõëïõñãßá. ôïˆ ’Áèçíáßïõ ðïëßôç. _ äçìïêñáôßá. ‘Ï äÝ Óïöïêë\ò TêèÝôåé ìéÜí Aíèñùðïëïãßá ÷ùñßò ìõèéêÝò AíáöïñÝò. (Ðñüëïãïò óôü âéâëßï ôïˆ Ê. ðïý V÷åé ›ò AðïôÝëåóìá ôÞí TìâÜèõíóç ô\ò Aíèñþðéíçò á‰ôïãíùóßáò. «íÜ ãßíåé ÷ùñéóìüò á‰ô™í ô™í ôñé™í óôïé÷åßùí: _ ìïñöéÜ êáß _ óïößá Vôóé …ðùò ôßò Aãáðïˆóáí êáß ôßò æïˆóáí ït ’Áèçíárïé äÝí ìðïñïˆóáí íÜ ŠðÜñ÷ïõí ðáñÜ ìüíïí óôÞí ’ÁèÞíá. _ óõãêåêñéìÝíç AðÜíôçóç ô\ò Añ÷áßáò äçìïêñáôßáò óôü Tñþôçìá ó÷åôéêÜ ìÝ ôü “Aíôéêåßìåíï” ô\ò ðïëéôéê\ò èÝóìéóçò». «‘Ç UëëçíéêÞ ðüëéò êáß _ äçìéïõñãßá ô\ò äçìïêñáôßáò» óôü יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ.. ‘Ï ìÝí Ásó÷ýëïò Aðáíô@ óôü Tñþôçìá ôü ó÷åôéêü ìÝ ôüí Cíèñùðï ìÝ ìéÜ ìõèéêÞ Aíèñùðïãïíßá. _ ÃÉÙÑÃÏÓ Í. èåóìïß.ëð. Ôü ðáñüí êåßìåíï óôçñßæåôáé êõñßùò óôü Vñ- . êáq ô™í ëåéðïìÝíùí ðÜíôá ôéí? åsê€ò TèÝëåéí ŠðSñ á‰ô\ò êÜìíåéí34. Añéèìüí. ´Ïðùò AíáöÝñåé ‚ uäéïò ‚ ÊáóôïñéÜäçò. Ôü Tñþôçìá åyíáé ðïéÜ åyíáé á‰ôÜ ôÜ Cëëá ðñÜãìáôá. Á‰ôü öáßíåôáé óôü ðåñßöçìï óôÜóéìï ô\ò ’Áíôéãüíçò: ðïëë? ô? äåéí? êï‰äSí Aíèñþðïõ äåéíüôåñïí ðÝëåé. …ðùò TêöñÜæïíôáé óôßò äýï á‰ôÝò ôñáãùäßåò. ÄçëáäÞ. ôüí ôéôÜíá ÐñïìçèÝá. Paris. ôÝ÷íåò. êé á‰ôÞ åyíáé _ ôñáãùäßá ðïý TâñÜâåõóáí ït ’Áèçíárïé»33. _ ‚ðïßá äÝí êáèïñßæåôáé ï‹ôå Tê öýóåùò ï‹ôå Aðü êÜðïéïí èåü. ðñÜãìá ôü ‚ðïrï óõíéóô@ êáß ôÞí ï‰óßá ôïˆ Aíèñþðïõ. ôßò êýñéåò säÝåò ðåñß äçìïêñáôßáò ôßò AíÝðôõîå ôüí ’Ïêôþâñéï 1979 óôü óåìéíÜñéï ôïˆ J. Paris. Á‰ôü åyíáé ôü ðíåˆìá ôïˆ 5ïõ ás™íïò. ÊáóôïñéÜäç Sur le Politque de Platon. ‘Ï Óïöïêë\ò «èÝôåé BðëÜ. …ðùò ôü ‚ìïëïãår êáß ‚ uäéïò óôü Fait et a faire. 1999. Åyíáé êáß ìÝóïí ãéÜ íÜ ãßíïõí Cëëá ðñÜãìáôá. ÔÞí TìâÜèõíóç á‰ôÞ. ÏÉÊÏÍÏÌÏÕ ñçôÞ áõôïäçìéïõñãßá ôïõ Aíèñþðïõ. 73. ó. 1997. êáß êáíÝíáò èåüò äÝí ôïýò Väùóå ôßðïôå. AðÜíôçóç …ìùò Tíôåë™ò äéáöïñåôéêÞ.×. «Êáß äÝí èÜ eôáí äõíáôüí». Tðï÷?ò. ãñáììÜôùí óõíèÝóåéò. 159. ’ÁèÞíá 1995. êáèþò êáß ôÞí äéáöïñÜ ô™í äõü AíôéëÞøåùí. êáôáëÞãåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ìéÜ ôåñÜóôéá AíÜðôõîç ðíåõìáôéê\ò äçìéïõñãßáò ìÝ ôÞí óõíå÷\ ŠðÝñâáóç ô™í ðáñáäïóéáê™í ðáñáóôÜóåùí. Aíáäåéêíýåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò óôü Tîáßñåôï êåßìåíü ôïõ «Ásó÷ýëåéá Aíèñùðïãïíßá êáß Óïöüêëåéá á‰ôïäçìéïõñãßá ôïˆ Aíèñþðïõ»32. Ôü ðíåˆìá ôïˆ 5ïõ ás™íïò åyíáé óõíåð™ò. …ëåò ït ôÝ÷íåò Täüèçóáí óôïýò èíçôïýò Aðü ôüí ÐñïìçèÝá (ð@óáé ôÝ÷íáé âñïôïróéí Tê ÐñïìçèÝùò). ‚ ‚ðïrïò ðñïóöÝñåé óôïýò Aíèñþðïõò …ëá …óá ÷áñáêôçñßæïõí ôüí Cíèñùðï ›ò êïéíùíéêü. Ôü äåéíüí ôïˆ Aíèñþðïõ óõíßóôáôáé óôü …ôé …ëá …óá ŠðÜñ÷ïõí óôÞí êïéíùíßá åyíáé äçìéïõñãßåò ôïˆ Aíèñþðïõ: ãëþóóá. Aðü ôü 1978 _ Cìåóç äçìïêñáôßá åy÷å åsóâÜëåé óôÞí óêÝøç ôïõ.ëð. ðïëéôéêü êáß Vëëïãï ƒí: ðˆñ. Seuil. ÌÝ ôÞí AíôéðáñáâïëÞ ô™í äýï ðïéçô™í Aíáäåéêíýåé ôÞí ôåñÜóôéá íôïëïãéêÞ AíáôñïðÞ ðïý óõíåôåëÝóèç ìÝóá óÝ åuêïóé ÷ñüíéá.34 AðÜíôçóç óôü Tñþôçìá á‰ôü. _ ’Áíôéãüíç— ŠðÜñ÷åé ìéÜ ôåñÜóôéá äéáöïñÜ êáß AëëáãÞ ðïý Vãéíå óôü ðïëéôéêü êáß êïéíùíéêü ðåñéâÜëëïí ô\ò ’ÁèÞíáò.×. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. ìÝ Cëëá ëüãéá ðïéÜ åyíáé ôÜ ðåñéå÷üìåíá êáß ït ï‰óéáóôéêÝò Aîßåò ô\ò á‰ôüíïìçò êïéíùíßáò. Ðïéü åyíáé ôü Aíôéêåßìåíï ô\ò äçìïêñáôéê\ò èÝóìéóçò. ’Åí ëßãïéò. ’Åêäüóåéò ´Õøéëïí. ‘Ï ’Áèçíárïò ðïëßôçò äÝí åyíáé “säéùôéêüò öéëüóïöïò” ï‹ôå “säéùôéêüò êáëëéôÝ÷íçò”: Åyíáé Xíáò ðïëßôçò ãéÜ ôüí ‚ðïrï _ ôÝ÷íç êáß _ öéëïóïößá V÷ïõí ãßíåé ôñüðïé æù\ò. åyíáé _ äçìéïõñãßá Uíüò Aíèñùðßíïõ ƒíôïò. ÌÝóá óôÜ åuêïóé Vôç ðïý ÷ùñßæïõí ôÞí ìéÜ ôñáãùäßá Aðü ôÞí Cëëç —460 ð. ð@óáé ôÝ÷íáé âñïôïróéí Tî Aíèñþðïõ. …ðïõ ‚ Cíèñùðïò åyíáé ‚ uäéïò äçìéïõñãüò ôïˆ Uáõôïˆ ôïõ êáß …ëùí ô™í ôå÷í™í — äçëáäÞ ôñïðïðïéþíôáò ôüí óôß÷ï ôïˆ Ásó÷ýëïõ. ‘Ç AðÜíôçóç äéáôõðþíåôáé óôüí ’ÅðéôÜöéï ôïˆ ÐåñéêëÝïõò ìÝ AðáñÜìéëëï ôñüðï: Öéëïêáëïˆìåí ã?ñ ìåô' å‰ôåëåßáò êáq öéëïóïöïˆìåí Cíåõ ìáëáêßáò (. ê. Á‰ôÞ åyíáé _ AëçèéíÞ AðÜíôçóç. óåë. ‘Ç á‰ôïíïìßá. ÄçëáäÞ ôü Aíôéêåßìåíï ô\ò èÝóìéóçò. ’ÁíáöÝñåé …ôé ôü ðÝñáóìá Aðü ôÞí ðñïáíèñþðéíç óôÞí Aíèñþðéíç êáôÜóôáóç ðñáãìáôïðïéårôáé Aðü Xíá ŠðåñÜíèñùðï ƒí. ô\ò AãÜðçò êáß ô\ò «ðñáêôéê\ò» ô\ò óïößáò. ‚ ‚ðïrïò ŠðÜñ÷åé êáß æår Tíôüò êáß äéÜ ô\ò Uíüôçôïò ôñé™í Aîé™í: ô\ò AãÜðçò êáß ô\ò «ðñáêôéê\ò» ô\ò ìïñöé@ò. 442 ð. ô\ò ìÝñéìíáò êáß ô\ò å‰èýíçò AðÝíáíôé óôü äçìüóéï êáëü. Habermas óôü Max-Plank Institut ôïˆ Starnerg. Âë. óôÞí ðüëéí. êáôÜ ôüí Óïöïêë\. Cóôñùí Aíáôïë?ò êáß äýóåéò. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ŠðïóôÞñéæå …ôé á‰ôÞ ƒ÷é ìüíï äÝí eôáí «ôõðéêÞ» AëëÜ …ôé Aðïôåëïˆóå Bðôü ðáñÜäåéãìá ô\ò á‰ôüíïìçò êïéíùíßáò. Ït Cíèñùðïé äÝí ð\ñáí ôßðïôå Að' ôïýò èåïýò. óåë.

. ‘Ç Añ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá. eôáí öéëïóïößá ðïëéô™í ðïý óõæçôïˆí óôÞí ’ÁãïñÜ ìÝ Cëëïõò ðïëßôåò. ‘ÕðÜñ÷åé Tðßóçò ôü êåßìåíü ôïõ ‘Ç Añ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá. Bñìïíßáò êáß ëüãïõ (…ð. äÝí ðáñïõóßáóáí ðïôÝ êÜðïéï äéÜôáãìÜ ôïõò ›ò èÝëçóç ôïˆ Èåïˆ. ÊáóôïñéÜäçò. Äùäþíç 1981.) ‘Ç óêÝøç á‰ôÞ Tîõðçñåôïˆóå ôÞí ëåéôïõñãßá ìé@ò êïéíùíßáò ôïˆ íüìïõ êáß ô\ò ôÜîçò êáß Aðïóêïðïˆóå íÜ äéáìïñöþóåé êáíïíéêÝò êáß ‚ìáëïðïéçìÝíåò ó÷Ýóåéò».2.. ‘Éóôïñßá ô\ò ’Éíäéê\ò öéëïóïößáò. 7. Tðéì. ʼnñýáëïò 1989. ‘Ç ðñþôç ñÞîç ôïˆ Tãêëåéóìïˆ ãßíåôáé óôÞí ’Áñ÷áßá ‘ÅëëÜäá. Roger-Pol Droit. ô. ðïý eôáí tåñïß êáß Aðáñáâßáóôïé. La Montée de l' insignifiance. ‘Ïìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá. ôÞí Aôáñáîßá) (Èåïößëïõ êáß ×ñéóôßíáò ÂåÀêïõ.165). 62. óåë. ÓôÞí Áuãõðôï _ êõñßáñ÷ç Aíôßëçøç åyíáé _ ìåôåìøý÷ùóç. Âë. Á. Âë. ’Áñ÷áßá êáß óýã÷ñïíç äçìïêñáôßá. …ð. ìÝ ôåëéêü óôÜäéï ôÞí ôáñß÷åõóç ô™í íåêñ™í. óôïýò ’Éïõäáßïõò ôü ðïëßôåõìá åyíáé èåïêñáôßá: ùò ä' Cí ôéò åuðïé âéáóÜìåíïò ô€í ëüãïí èåïêñáôßáí AðÝäåéîå ô€ ðïëßôåõìá. ó. 11. 8. 7.. èÜ AíáöÝñåôáé ÷Üñéí óõíôïìßáò ›ò ×. 21. óåë. Aêñéâ™ò äéüôé V÷ïõí säéùôéêïðïéÞóåé êáôÜ ìåãÜëï ìÝñïò ôüí äçìüóéï ÷™ñï: ït ðñáãìáôéêÜ óçìáíôéêÝò AðïöÜóåéò ëáìâÜíïíôáé ìõóôéêÜ êáß óôÜ ðáñáóêÞíéá ô™í êõâåñíÞóåùí.×. Ã. Ïsêïíüìïõ. 26-5-1998. ²Åôóé ðñüâáëëå ôÞí säÝá ìé@ò tåñ\ò ðáñÜäïóçò êáß ôüí ôýðï ìé@ò êïéíùíßáò ðïý ëåéôïõñãår ðáôñéáñ÷éêÜ óÜí ïsêïãÝíåéá. óôÜ óõóôÞìáôá Tãêëåéóìïˆ. èå¨ ôZí Añ÷Zí êáq ô€ êñÜôïò Aíáèåßò. óåë.16. ðïý äéÝðåé Aðü ìÝóá …ëá ôÜ ðñÜãìáôá. La montée de l' insignifiance.×. Seuil. 20-24).Á. Tðßóçò 35 Äåõôåñïíüìéïí 4. ó. 159-182. ð. TðéâÜëëïíôáò ôßò ôéìùñßåò (êáß ãÜñ Tðüðôáé ðÜíôùí êáq äéêáóôáß ô™í AìöéóâçôïõìÝíùí êáq êïëáóôáq ô™í êáôåãíùóìÝíùí ït tåñårò TôÜ÷èçóáí. ‘Éóôïñßá ôïˆ öéëïóïöéêïˆ óôï÷áóìïˆ. óåë. ÃéÜ ôßò äéáöïñÝò ìåôáîý ô\ò Añ÷áßáò äçìïêñáôßáò êáß ô™í óçìåñéí™í Aíôéðñïóùðåõôéê™í äõôéê™í ðïëéôåõìÜôùí âë. ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç «‘Ç ‘ÅëëçíéêÞ ðüëéò.ð.ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁ. Tðßóçò M. Âë.ð.ð. 26). 13. 64. óåë. …ðùò ôÜ Aðïêáëår ‚ ÊáóôïñéÜäçò. 22. «‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êáß _ Á‰ôïíïìßá». Finley. óôüí ëüãï ôïõ Êáô' ’Áðßùíïò (Â. ït Ñùìárïé êáß Tìårò.11: «ï‰ ðñïóèÞóåôå ðñ€ò ô€ ±\ìá † T㘠TíôÝëëïìáé Šìrí.187). ’Åî Cëëïõ. 4. ït Tëݤ èåïˆ äõôéêÝò ìïíáñ÷ßåò êáß Aðïëõôáñ÷ßåò. «La Democratie athenienne: vraies et fausses questions». Öéëïóïößá êáß Ðáéäåßá. ’Åêäüóåéò ´Õøéëïí. 30). ó.ëð. ´Ïð. Âë. ï‰óéáóôéêÜ ðñüêåéôáé ãéÜ TìðåéñéêÞ ãíþóç ô\ò æù\ò êáß êáèïäÞãçóç ãéÜ ìéÜ êáëýôåñç æùÞ: Aðü ôÜ ðáëáéüôåñá êåßìåíá. ’ÉáíïõÜñéïò-ÌÜñôéïò 1993 óåë. ‘Ç síäéêÞ óêÝøç óõìðïñåýåôáé óÝ ìåãÜëç Vêôáóç ìÝ ôÞí èñçóêåßá. ´Ïóïí Aöïñ@ ôü ðåñéå÷üìåíï.Í.. _ Añ÷áéïåëëçíéêÞ öéëïóïößá eôáí Aíïé÷ôÞ óôÞí êïéíùíßá. íÜ êáôåõèýíåôáé äçëáäÞ Aðü ôüí öõóéêü ñõèìü Aëëáã\ò êáß íÜ ìÞí Tðåìâáßíåé óôÞí öõóéêÞ ÔÜîç (. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. 12. 2. ÊáóôïñéÜäçò. ’Åêåríï ëïéðüí. Â. ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÔÑÁÃÙÄÉÁ ÊÁÔÁ ÔÏÍ Ê. ÊáóôïñéÜäçò. óåë. 60. ëüãù ô\ò óõíå÷ïˆò ðáñáðïìð\ò óÝ á‰ôü. …ðïõ ãñÜöåé …ôé. äÝí Aíáãíùñßæåôáé èåïäéêßá êáß èårïí äßêáéïí. êáß ï‰ê Aöåëårôå Að' á‰ô. óåë. 28) ‘Ç óêÝøç ôïˆ ËÜï-ÔóÝ V÷åé ›ò ðõñÞíá ôÞí säÝá ôïˆ öõóéêïˆ íüìïõ (ÔÜï). «ÐñÝðåé íÜ AöÞíåôáé êáíåßò óôü ÔÜï. 7. Ïsêïíüìïõ. 10. ôßò ÂÝäåò a ôßò ωðáíéóÜäåò (ðïý åsóÜãïõí ôü âñÜ÷ìáí êáß ôÞí èåùñßá ô\ò ìåôåíóÜñêùóçò) Ÿò ôÜ íåþôåñá óõóôÞìáôá ôïˆ síäïõúóìïˆ (ÂåäÜíôá. ôïˆ tåñïˆ êáß ô™í êáôåóôçìÝíùí Aîé™í. 13. ÃéÜ ôü ðñüâëçìá ô\ò äïõëåßáò âë. L' Invention de la politique. ‘Ç óêÝøç åyíáé TãêëùâéóìÝíç óôÜ èåóìéóìÝíá ðáñáäïóéáêÜ ó÷Þìáôá. Ì. ôÜ óçìåñéíÜ ðïëéôåýìáôá ô\ò Äýóåùò åyíáé øåõäï-äçìïêñáôßåò a öéëåëåýèåñåò ëéãáñ÷ßåò. 21.. Á‰ôÜ åyíáé äçìéïõñãÞìáôá ôïˆ ’Éïõäáéï÷ñéóôéáíéóìïˆ.. «‘Ç Añ÷áßá Äçìïêñáôßá». ´Ïóïí Aöïñ@ ôÞí óêÝøç ðïý Šð\ñîå óôÞí Áuãõðôï. «’Åêêïóìßêåõóç êáß ŠðÝñâáóç». Åyíáé _ ãíùóôÞ ðáñï÷Þ ô™í íüìùí Aðü ôüí Èåü á‰ôïðñïóþðùò óôüí Ìùûó\. ðáôÝñá. (ÊáóôïñéÜäçò. 229. ’ÉáíïõÜñéïò 1997 êáß Äçì. ‘Ïìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá. Êáß óôü âéâëßï ôïõ ÔÜï-ôå Êßãê âáóéêÞ säÝá åyíáé Têåßíç ðïý åsóÜãåé óôüí êüóìï ìéÜí Añ÷Þ ôÜîçò. La Montée de l' insignifiance. ‘Ï …ñïò. Tí™ óÝ Cëëåò ÷™ñåò _ Tîïõóßá AíÞêåé óôÞí ìïíáñ÷ßá a óôÞí ëéãáñ÷ßá a óôÜ ðëÞèç(!).×. KáóôïñéÜäçò. p. ôü óâÞóéìï. ’ÁèÞíá 1986. Ã. ωäåìßá AìöéóâÞôçóç ô\ò èåóìéóìÝíçò ðáñÜóôáóçò ô\ò êïéíùíßáò. Paris 1997. 1985. ÂÜóç eôáí _ å‰óÝâåéá.. Tî Cëëïõ. _ ðßóôç óÝ ìéÜ ìåôÜ èÜíáôïí «æùÞ» êáß _ ðñïåôïéìáóßá ãé' á‰ôÞí êáè' …ëç ôÞí äéÜñêåéá ô\ò Tðßãåéáò æù\ò..) óôüí ’Éïõäárï tóôïñéêü ÖëÜâéï ’Éþóçðï ôïˆ 1ïõ ás. ×. _ ŠðïôáãÞ ôïˆ íåüôåñïõ óôüí Añ÷áéüôåñï (Aäåëöü. Â. óåë. 34. ÊáóôïñéÜäç. Ãéüãêá ê. _ êýñéá äéáöïñÜ ôïõò Aðü ôÞí ‘ÅëëÜäá åyíáé …ôé. êáèþò êáß _ Aðïëõôáñ÷ßá ô\ò ðáðéê\ò ’Åêêëçóßáò Aðü ôüí 4ï Xùò ôüí 18ï ásþíá ì. Ìõñôþ Äñáãþíá . óôÞí ’Éíäßá. 6. èåïêñáôßá óõíáíô@ôáé ãéÜ ðñþôç öïñÜ(. ‘Ï Ðïëßôçò. óôÞí uäéá ðåñßïäï ìÝ ôÞí ’ÁèçíáúêÞ Äçìïêñáôßá.» êáß.1). ÓôÞí Êßíá. ‘Ïìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá. Âë. ’ÅíäåéêôéêÜ AíáöÝñïíôáé _ èåïêñáôéêÞ êïéíùíßá ô™í ’Éïõäáßùí êáß ô™í Ásãõðôßùí. Tî Cëëïõ. ²Áëëïõ Tðßóçò ãñÜöåé …ôé ‚ íüìïò Täüèç óôïýò ’Éïõäáßïõò êáô? èåïˆ âïýëçóéí (…ð. óôÞí ’Éíäßá êáß óôÞí Êßíá. 62). ðïý êõñéáñ÷år óÝ á‰ôÝò ôßò óêÝøåéò åyíáé ‚ óåâáóìüò ô\ò ðáñÜäïóçò êáß ô™í èå™í. ÊáóôïñéÜäçò. ²Åôóé êáèéåñþèçêå Xíáò Cêáìðôïò ^èéêüò êþäéêáò ðïý êáíüíéæå ôßò Aíèñþðéíåò ó÷Ýóåéò (…ð. ì. 190. óåë. ð. åsñÞíçò. óåë. 3. 188-189. ’Áêüìç êáß ït ìïíÜñ÷åò ô™í Uëëçíéóôéê™í êñáô™í êáß ït Ñùìárïé á‰ôïêñÜôïñåò. óåë. ÊáèçìåñéíÞ. ’Áñêår Tðßóçò íÜ óêåöèår êáíåßò ôÞí ôåñÜóôéá äéáöïñÜ AíÜìåóá óôÞí ñÞôñá ìÝ ôÞí ‚ðïßá Añ÷ßæïõí ôüóá TäÜöéá ô\ò Ðáëáé@ò ÄéáèÞêçò «êáß åyðåí ‚ Èåüò». 196. . Óôüí Uëëçíéêü êüóìï. êáß óôÞí ñÞôñá ìÝ ôÞí ‚ðïßá Añ÷ßæïõí ït Aèçíáúêïß íüìïé «Väïîå ôj âïõëj êáß ô¨ äÞ줻 (Ït ‘Ïìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá. «Imaginaire politique Grec et modern». ‚ Êïìöïýêéïò Aðïóêïðïˆóå óôÞí äéáôÞñçóç ô\ò êïéíùíéê\ò óõíï÷\ò âÜóåé óõìâáôéê™í Añ÷™í êáß êáíüíùí. ÓôÞí ÊáéíÞ ÄéáèÞêç Tðßóçò ŠðÜñ÷åé _ ñÞóç ôïˆ Ðáýëïõ: ï‰ ãÜñ Vóôéí Tîïõóßá ås ìZ Šð€ èåïˆ (Ðñüò Ñùìáßïõò. Âë. 280-311). ’ÁëåîÜíäñåéá.13. ô™í êïéíïâïõëßùí a ô™í êïììáôéê™í ìç÷áíéóì™í. _ãåìüíá) êáß _ ðéóôÞ ôÞñçóç ô™í Tèßìùí ãýñù Aðü ôïýò íåêñïýò. ô.) êáß ôïˆ âïõäéóìïˆ (ðïý äéäÜóêåé ôü íéñâÜíá. Finley. Flammarion. ô™í á‰ëéê™í êáß ô™í ìáíäáñßíùí. óåë. Tí™ óÝ á‰ôÝò _ óêÝøç eôáí êëåéóôÞ Šðüèåóç ôïˆ tåñáôåßïõ. (‘ÅëëçíéêÞ ìåôÜöñáóç óôü óõëëïãéêü Ït ´Åëëçíåò.. _ èåïêñáôéêÞ ÷ñéóôéáíéêÞ ìïíáñ÷ßá ôïˆ Âõæáíôéíïˆ ÊñÜôïõò Aðü ôüí 4ï Xùò ôüí 15ï ásþíá ì. 121. óåë. 41.184) êáß ït tåñårò TôÜ÷èçóáí íÜ åyíáé äéêáóôÝò êáß Tðüðôåò êÜèå äéáöïñ@ò. Âåëéóóáñïðïýëïõ. 5. 9. ït ‚ðïrïé TðÝâáëëáí óôïýò Šðçêüïõò ôïõò íÜ ôïýò ëáôñåýïõí ›ò èåïýò.Í. óôü ƒñïò Óéí@.ÌïíÜ÷ïõ.

Á. Âë. 15. 202. 202. 29. 185. _ ‚ðïßá Têäçëþíåôáé óôßò äßêåò Aóåâåßáò êáôÜ ôïˆ ’Áíáîáãüñá ôü 433 ð. 23. ×. Âåâáßùò. óåë. 209. ìÝ ôÞí TîáöÜíéóç ô\ò äçìïêñáôßáò êáß. ÊáóôïñéÜäçò. ÊáóôïñéÜäçò. 184. ôü Cðåéñïí åyíáé Xíáò Cëëïò ôñüðïò íÜ óêåöèår êáíåßò ôü ÷Üïò. ÔÞí uäéá Uñìçíåßá äßíåé êáß óôü Cðåéñïí ôïˆ ’ÁíáîéìÜíäñïõ. ×. 33. êáß Ït Aðáñ÷Ýò ô\ò ‘Åëëçíéê\ò ÓêÝøçò. Êáñäáìßôóá. óåë. óåë. ²Áðåéñïí ƒ÷é ðïóïôéêü.. 329. èñçóêåråò (ÊÜíô. ÍåöÝëç.. ^èéêÜ óõóôÞìáôá. ôïˆ Ðñùôáãüñá ôü 416 ð. 34. óåë. ðåëáãïäñïìþíôáò óÝ øåõäáéóèÞóåéò. 35. 186. óåë. 78. ‘Ç Añ÷. AëëÜ öåßëåôáé óôÞí uäéá ôÞí êïéíùíßá.Á.36 14. ÔÜ óôáõñïäñüìéá ôïˆ ëáâõñßíèïõ. Ãíþóç 1999. ÊáóôïñéÜäçò. 16. ÊáóôïñéÜäçò. ´Õøéëïí 1993. ŠðÜñ÷åé Xíá ðñüâëçìá ôü ‚ðïrï äÝí óõæçôår ‚ ÊáóôïñéÜäçò: _ äéÜóôáóç öéëïóüöùí êáß äÞìïõ. 1992 êáß Wilhelm NESTLE. óåë. ìáñîéóìüò ê. äéá÷ùñßæïíôáò ôáõôï÷ñüíùò êáß ôÞí èÝóç ôïõ Aðü ôüí ÐëÜôùíá. 205. êáß Jean Pierre Vernant. Aðü Aðüëõôåò Añ÷Ýò êáß Aðü íüñìåò ðáñáìõèçôéêÝò.Á. ôïˆ Aðñïóäéïñßóôïõ. ×. ×. âåâáßùò. 39.Á. ’Áíèñùðïëïãßá. ´Õøéëïí. 27. ÊáóôïñéÜäçò. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç _ êïéíùíéêÞ TîÝëéîç äÝí åyíáé êáèïñéóìÝíç (ðñïêáèïñéóìÝíç) Aðü ôüí Èåü a Aðü êÜðïéïõò íüìïõò tóôïñéêïýò. 28... óåë.Á. óõíåð™ò.ëð. ÷ñéóôéáíéóìüò. ÏÉÊÏÍÏÌÏÕ 25.Á. óåë... Â. óåë.) èÝôïõí Aðüëõôåò AëÞèåéåò.Uî. óåë. ôü ‚ðïrï åyíáé Añ÷Þ êáß óôïé÷årïí ô™í ƒíôùí. 22. ôÞí ‚ðïßá Aðïêáëår êáß êïéíùíéêü öáíôáóéáêü. 204. 20.×. ‘Ç ôñáãéêÞ áuóèçóç ô\ò æù\ò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò èÜ Tðáíåìöáíéóèår óôïýò ÍÝïõò ×ñüíïõò ìÝ ôü íÝï èÝáôñï êáß êõñßùò ìÝ ôüí Óáßîðçñ. 206. ôïˆ Äéáãüñá Aðü ôÞí Ì\ëï ôü 414 ð. ×. 17. öåíáêéóìïýò êáß öáíôáóéþóåéò. äçëáäÞ _ ôñáãéêÞ äéÜóôáóç ô\ò æù\ò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò. ×. ðïëéôéêÞ. 27. êáß.Á.. «’Áðü ôüí ìýèï óôüí ëüãï». ôÞí êáôáäßêç óÝ èÜíáôï ôïˆ ÓùêñÜôç ôü 399 ð. ôÝëïò. 30. ’Áðü ôüí ìýèï óôüí ëüãï. ×. ’ÁèÞíá. 31.ð. ÌÝ ôÞí Vííïéá á‰ôÞ. «Ôü ôÝëïò ô\ò öéëïóïößáò».×.. 32. óåë. ÊáóôïñéÜäç.Á. 353 ê. 24. óåë. Tîáöáíßæåôáé êáß á‰ôÞ _ Aíôßëçøç. ’Åä™. ×. Öéëïóïößåò. ×.. óåë. óåë. . 18. 199.. 182-183. _ ‚ðïßá Aíáäåéêíýåôáé ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôÞí äçìïêñáôéêÞ ’ÁèÞíá. ×. säåïëïãßåò.Á. ×. ÔÞí Vííïéá á‰ôÞ ô\ò öñïíÞóåùò êëçñïíïìår êáß Aíáëýåé ðïëý ›ñárá ‚ ’ÁñéóôïôÝëçò. óåë..Á. ‘Ç Añ÷Þ ãßíåôáé ìÝ ôüí ÐëÜôùíá êáß óõíå÷ßæåôáé ãéÜ ðïëëïýò ás™íåò. äçì. 187.Á. Ìýèïò êáß ÓêÝøç óôÞí ’Áñ÷áßá ‘ÅëëÜäá. ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò. ²Åêôïôå ðáñáóéùð@ôáé a óõãêáëýðôåôáé êáß Šðïêáèßóôáôáé Aðü âåâáéüôçôåò. 23. 19. ×. ´Ïð. äéá÷ùñßæïíôÜò ôçí êáß Aðü ôÞí óïößá êáß Aðü ôÞí TðéóôÞìç. Èïõêõäßäïõ ‘Éóôïñßá.. öéëïóïößá. ô\ò ôñáãùäßáò. AëëÜ ìÝ ôÞí Vííïéá ôïˆ Aêáèïñßóôïõ. ïsêïíïìéêïýò ê. 27. äçëáäÞ ôÞí TðáíåìöÜíéóç ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò. óõìðßðôåé ìÝ ôÞí TðáíåìöÜíéóç ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ô\ò öéëïóïößáò. óåë. ðáñïõóéÜæïõí ôÞí æùÞ ›ò Aðüëõôç. óôÞí èåóìßæïõóá êïéíùíßá. Ït ‚ìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá. 41. 21. 26. 40..×. ÃÉÙÑÃÏÓ Í.Á. Uëë. óåë.×.ëð. óåë.

‘Ç êñéôéêÞ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç
óôÞí ìáñîéóôéêÞ öéëïóïößá ô\ò tóôïñßáò
Êùíóôáíôríïò ÊáâïõëÜêïò

Ç

Šðïäï÷Þ ôïˆ êáóôïñéáäéêïˆ Vñãïõ Aðü
ìÝñïõò ô\ò Tðßóçìçò êïììïõíéóôéê\ò Añéóôåñ@ò, ôüóï óôÞí ÷þñá ìáò …óï êáß
Aëëïˆ, ÷áñáêôçñßóôçêå êáôÜ êáíüíá ôïõëÜ÷éóôïí Aðü êá÷õðïøßá (ãéÜ íÜ ÷ñçóéìïðïéÞóïõìå
ôÞí ðéü aðéá Vêöñáóç). ‘Ï ëüãïò eôáí, âÝâáéá,
ôü ãåãïíüò …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò êéíÞèçêå Aðü íùñßò ìáêñéÜ Aðü êÜèå ñèïäïîßá, Añ÷éêÜ óôñáôåõüìåíïò óôßò ãñáììÝò ôïˆ ôñïôóêéóìïˆ (ôïˆ ìáýñïõ ðñïâÜôïõ ô\ò óôáëéíéê\ò Añéóôåñ@ò) êáß, óôÞ
óõíÝ÷åéá, ðñïóðáèþíôáò íÜ ÷áñÜîåé ôüí äéêü ôïõ
äñüìï óôÞí TðáíáóôáôéêÞ óêÝøç êáß äñÜóç. Á‰ôÞ _ Aíéêáíüôçôá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç íÜ Šðïôá÷èår
óÝ êïììáôéêÝò ãñáììÝò êáß äéáíïçôéêÝò á‰èåíôßåò ð\ñå ðïëý ãñÞãïñá (óôÜ ôÝëç ô\ò äåêáåôßáò
ôïˆ '50, AëëÜ êõñßùò óôÞí äåêáåôßá ôïˆ '60)
ôÞí ìïñöÞ ìé@ò ñéæéê\ò êñéôéê\ò óôßò «säåáëéóôéêÝò, ñáóéïíáëéóôéêÝò êáß TðéóôçìïíéóôéêÝò ôÜóåéò» ðïý Tíõð\ñ÷áí aäç óôÜ tåñÜ êåßìåíá ô\ò
Añéóôåñ@ò, óôü Vñãï ôïˆ uäéïõ ôïˆ ÌÜñî. Á‰ôü
óßãïõñá Vêáíå ôüí ÊáóôïñéÜäç íÜ öáßíåôáé óôÜ
ìÜôéá ðïëë™í óÜí tåñüóõëïò, óÜí èñáóýò ðáôñïêôüíïò, óÜí «ðñÜêôïñáò» ô™í êáðéôáëéóô™í (a
ô\ò CÉÁ) ê.ëð. Åsêüíá ðïý ðáñÝìåéíå ãé' á‰ôïýò
ðåéóôéêÞ ôïõëÜ÷éóôïí ìÝ÷ñé ôÞí êáôÜññåõóç ô™í
Aíáôïëéê™í êáèåóôþôùí êáß ôü óõíáêüëïõèï ôÝëïò ôïˆ øõ÷ñïˆ ðïëÝìïõ (êáß ðïý óßãïõñá Tîáêïëïõèår Aêüìá íÜ åyíáé ðåéóôéêÞ ãéÜ ðïëëïýò Aðü ôïýò Tíáðïìåßíáíôåò «AìåôáíïÞôïõò», ðëÞí
…ìùò AðïãïçôåõìÝíïõò a êáß AðåëðéóìÝíïõò,
êïììïõíéóôÝò). Ôü AðïôÝëåóìá eôáí …ôé ðïëëïß
Vóðåõóáí íÜ êáôáäéêÜóïõí ôÞí ðñþéìç êñéôéêÞ
ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óôüí ìáñîéóìü ÷ùñßò êCí íÜ ôÞí
V÷ïõí ðñáãìáôéêÜ Šð' ƒøéí ôïõò1.

’ÁëëÜ, Aðü ôÞ óêïðéÜ ôïˆ ôÝëïõò ô\ò äåêáåôßáò ôïˆ '90, ôÜ ðñÜãìáôá Tìöáíßæïíôáé êÜðùò
äéáöïñåôéêÜ. ‘Ç êñéôéêÞ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óôÞí
ìáñîéóôéêÞ Aíôßëçøç ãéÜ ôÞí tóôïñßá Bðë™ò ðñïáíáããÝëëåé ìéÜ ãíþóç ðïý óÞìåñá V÷åé ãßíåé óôßò
ãåíéêÝò ôçò ãñáììÝò êïéíüò ôüðïò. Á‰ôü äÝí óçìáßíåé …ìùò …ôé äÝí Aîßæåé ðëÝïí íÜ óêýøïõìå ðÜíù Aðü ôÞí êáóôïñéáäéêÞ êñéôéêÞ ðñüò ôüí
ÌÜñî, säéáßôåñá ìÜëéóôá Töüóïí êïðôüìáóôå ãéÜ
ôÞí êáëëéÝñãåéá ô\ò êñéôéê\ò èåùñßáò. Ãéáôß, _
êáóôïñéáäéêÞ êñéôéêÞ V÷åé ôü ðëåïíÝêôçìá …ôé,
Tí™ Aìöéóâçôår ñéæéêÜ ôüí ìáñîéóôéêü tóôïñéêïöéëïóïöéêü Aíôéêåéìåíéóìü, óÝ óõìöùíßá ìÝ ðïëý äéáöïñåôéêÜ ìåôáîý ôïõò ñåýìáôá ô\ò óýã÷ñïíçò êïéíùíéê\ò öéëïóïößáò (ð.÷. UñìçíåõôéêÞ
öéëïóïößá, ìåôáìïíôåñíéóìü, TðéêïéíùíéáêÞ êñéôéêÞ èåùñßá ê.ëð.), äÝí Tíäßäåé ï‹ôå óôéãìÞ óôßò
ìçäåíéóôéêÝò êáß ó÷åôéêéóôéêÝò ìüäåò ôïˆ êáéñïˆ
ìáò, AëëÜ ï‹ôå êáß óôüí ðåéñáóìü ìé@ò ðéü ìåôñçìÝíçò êáß aðéáò êïéíùíéê\ò êñéôéê\ò êáß ìåôáññõèìéóôéê\ò ðñáêôéê\ò. ’ÁíôéèÝôùò, ‚ ÊáóôïñéÜäçò äéáôçñår ôüí ñéæïóðáóôéóìü ô\ò ìáñîéê\ò óêÝøçò, ôüóï óÝ …,ôé Aöïñ@ ôü ðñüãñáììá
ìé@ò ŠðÝñâáóçò ô\ò ðáñáäåäïìÝíçò öéëïóïößáò
(êáß, Cñá, êáß ôïˆ uäéïõ ôïˆ ìáñîéóìïˆ,), …óï êáß
óÝ …,ôé Aöïñ@ ôü ðñüôáãìá ìé@ò ñéæéê\ò êïéíùíéê\ò Aëëáã\ò ìÝóù ìé@ò Tðáíáóôáôéê\ò ðñÜîçò2. Á‰ôü ôü ãåãïíüò äßíåé óôüí ÊáóôïñéÜäç ìéÜ
TîÝ÷ïõóá èÝóç óôÞ óõæÞôçóç-Aðïëïãéóìü ô™í Añéóôåñ™í êéíçìÜôùí ô™í ôåëåõôáßùí äéáêïóßùí
÷ñüíùí, óõæÞôçóç ðïý èÜ ðñÝðåé íÜ îáíáãßíåé
ôþñá ðïý Aðáëëá÷èÞêáìå ðëÝïí Aðü ôßò ðáñùðßäåò êáß ôÜ øõ÷ñïðïëåìéêÜ Cëëïèé ôïˆ ðáñåëèüíôïò. ÌéÜ ôÝôïéá Aíïé÷ôÞ óõæÞôçóç ãßíåôáé

— ‘Ï Êùíóôáíôríïò ÊáâïõëÜêïò óðïýäáóå êïéíùíéïëïãßá êáß êïéíùíéêÞ öéëïóïößá óôÞí ’ÁèÞíá. ÄéäÜóêåé êïéíùíéêÞ êáß ðïëéôéêÞ öéëïóïößá óôü ÐáíåðéóôÞìéï ÊñÞôçò. Åyíáé óõããñáöÝáò ôïˆ âéâëßïõ
ôïˆ Ãéïˆñãêåí ×Üìðåñìáò: ÔÜ èåìÝëéá ôïˆ Ëüãïõ êáß ô\ò êñéôéê\ò êïéíùíéê\ò èåùñßáò (Ðüëéò, ’ÁèÞíá 1996).
ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá, ôåˆ÷ïò 31, Öèéíüðùñï 2000, óó. 37-43

38

ìÜëéóôá ôüóï ðéü Aíáãêáßá …óï Tðéôåßíïíôáé êáß
óõóóùñåýïíôáé ôÜ ðñïâëÞìáôá ðïý ðñïêáëår _
ôñïìáêôéêÞ säåïëïãéêÞ êáß êïéíùíéêÞ ðéóèï÷þñçóç ô\ò Añéóôåñ@ò êáôÜ ôÜ ôåëåõôárá åuêïóé
÷ñüíéá êáß _ êõñéáñ÷ßá ô™í íåïöéëåëåýèåñùí êáß
óïóéáëöéëåëåýèåñùí ìõèïëïãé™í ðåñß ô\ò ï‰óéáóôéê\ò Aíõðáñîßáò Tíáëëáêôéê\ò ëýóçò AðÝíáíôé óôü êáðéôáëéóôéêü ïsêïíïìéêü óýóôçìá êáß
óôÞ ìáæéêÞ êïéíïâïõëåõôéêÞ äçìïêñáôßá ðïý ôü
óõìðëçñþíåé3. Ìüíï _ AíÜðôõîç Uíüò íÝïõ Añéóôåñïˆ ëüãïõ èÜ ìðïñÝóåé íÜ Aíôéóôáèìßóåé ôßò
ðëáôéÜ äéáäåäïìÝíåò êïéíïôïðßåò ô™í äçìïóéïãñÜöùí, ô™í «ñãáíéê™í äéáíïïõìÝíùí» ôïˆ óçìåñéíïˆ status quo êáß ô™í ìåôáìïíôÝñíùí óõíïäïéðüñùí ôïõò, ðïý Añ÷ßæïõí êáß ôåëåéþíïõí ôÞ
óõæÞôçóç Tðéêáëïýìåíïé ôü «ãõìíü ãåãïíüò»
ô\ò «êáôÜññåõóçò ôïˆ Šðáñêôïˆ óïóéáëéóì
›ò ô\ò de facto Tðéâåâáßùóçò ô™í äõôéê™í êïéíùíé™í (Têôüò Aðü …óïõò óõìðëçñþíïõí ôÞí «AíÜëõóç» ìÝ ôÞí êáñáìÝëá ôïˆ «ôÝëïõò ô™í ìåãÜëùí AöçãÞóåùí»). ÖõóéêÜ, ôïˆôï ôü Cñèñï
óôï÷åýåé, ðñüò ôü ðáñüí, Bðë™ò óôÞí, êáôÜ ôü
äõíáôüí, ðéóôÞ AíáêáôáóêåõÞ ô\ò êáóôïñéáäéê\ò êñéôéê\ò óôÞí ìáñîéêÞ öéëïóïößá ô\ò tóôïñßáò, êáèþò êáß óôÞí íçöÜëéá Têôßìçóç ô™í
ðñïèÝóåùí êáß ô™í ðñïïðôéê™í ôçò.

‘Ç ðñáêôéêÞ-ðïëéôéêÞ Aöåôçñßá ô\ò
êáóôïñéáäéê\ò óêÝøçò
´Ïôáí óôñåöüìáóôå óôü Vñãï ôïˆ Ê. ÊáóôïñéÜäç, äÝí èÜ ðñÝðåé ï‹ôå óôéãìÞ íÜ îå÷íïˆìå …ôé ôÜ êßíçôñÜ ôïõ åyíáé ðñùôßóôùò ðñáêôéêÜ-ðïëéôéêÜ. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò äÝí eôáí Xíáò Aêáäçìáúêüò óôï÷áóôÞò, Xíáò öéëüóïöïò êáñéÝñáò, Cëëùóôå ðïôÝ äÝí Vãñáøå äéäáêôïñéêÞ äéáôñéâÞ,
Tí™ óôü ðáíåðéóôÞìéï äßäáîå óÝ ìåãÜëç ðëÝïí _ëéêßá. ²Çäç Aðü ôÜ ÷ñüíéá ô\ò íåüôçôÜò ôïõ, _
âáóéêÞ Tìðåéñßá ðïý êáèüñéóå ôÞ óêÝøç ôïõ eôáí «_ óõììåôï÷Þ óÝ ìéÜ êïéíüôçôá Tðáíáóôáô™í ðïý Tðé÷åéñår íÜ îåðåñÜóåé ôßò AíôéêåéìåíïðïéçìÝíåò êáß îåíùìÝíåò ó÷Ýóåéò ô\ò êïéíùíßáò …ðïõ æïˆìå»4. ÄÝí åyíáé, ëïéðüí, ðåñßåñãï
ðïý …ëá îåêéíïˆí Aðü ôÞí AíáìÝôñçóç ìÝ ôüí
ìáñîéóìü, ôüí ‚ðïrï óõíáíôÜåé «Cìåóá êáß Aíáðüöåõêôá» «…ðïéïò ðñïâëçìáôßæåôáé ìÝ ôü æÞôçìá ô\ò êïéíùíßáò»5. ÐñÜãìáôé, ôü ðñ™ôï ìÝñïò ô\ò Öáíôáóéáê\ò èÝóìéóçò ô\ò êïéíùíßáò Aðïôåëår Xíá îåêáèÜñéóìá ëïãáñéáóì™í ìÝ ôüí
ìáñîéóìü, Xíáí Aðáñáßôçôï «ðñïóùñéíü Aðïëïãéóìü», ðïý TðéâÜëëåôáé Aðü ôü ãåãïíüò …ôé «V÷ïíôáò îåêéíÞóåé Aðü ôüí Tðáíáóôáôéêü ìáñîé-

ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ÊÁÂÏÕËÁÊÏÓ

óìü, öôÜóáìå óôÞ óçìårï …ðïõ Vðñåðå íÜ äéáëÝîïõìå AíÜìåóá óôü íÜ ìåßíïõìå ìáñîéóôÝò Þ óôü
íÜ ìåßíïõìå TðáíáóôÜôåòÿ AíÜìåóá óôÞí ðßóôç
ó' Xíá äüãìá ðïý äÝí Tìøõ÷þíåé Tä™ êáß ðïëý
êáéñü ï‹ôå ôü óôï÷áóìü ï‹ôå ôÞ äñÜóç êáß óôÞí
ðßóôç ó' Xíá ðñüôáãìá ìé@ò ñéæéê\ò Aëëáã\ò ô\ò
êïéíùíßáò, ðïý Aðáéôår ðñ™ôá Að' …ëá íÜ êáôáëÜâïõìå á‰ôü ðïý èÝëïõìå í' AëëÜîïõìå, êáß íÜ
Tíôïðßóïõìå ìÝóá óôÞí êïéíùíßá á‰ôü ðïý ôÞí
Aìöéóâçôår ðñáãìáôéêÜ êáß ôÞí AíôéìÜ÷åôáé óôÞ
óçìåñéíÞ ìïñöÞ ôçò»6. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò îåêéíÜåé Aðü ôÞí «êñßóç ôïˆ ìáñîéóì, AëëÜ äÝí Tãêáôáëåßðåé ôü ðñüôáãìá ô\ò Tðáíáóôáôéê\ò Aëëáã\ò ô\ò êïéíùíßáò, ãåãïíüò ðïý èÝôåé á‰ôïìÜôùò ôü ÷ñÝïò ô\ò èåùñçôéê\ò TðåîÞãçóçò ô™í
…ñùí êáß ôïˆ íïÞìáôüò ôçò óôßò óýã÷ñïíåò tóôïñéêÝò ðåñéóôÜóåéò.
Ôü ðñ™ôï Tñþôçìá ðïý Aíáêýðôåé åyíáé ôß
óçìáßíåé _ «êñßóç ôïˆ ìáñîéóì. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò AðáíôÜåé ÷ùñßò ðåñéóôñïöÝò: «‚ ìáñîéóìüò Vãéíå ìéÜ “säåïëïãßá”, êáß ìÜëéóôá ìÝ ôü
íüçìá ðïý ‚ ÌÜñî Väéíå óôüí …ñï: Xíá óýíïëï säå™í ðïý AíáöÝñåôáé óÝ ìéÜ ðñáãìáôéêüôçôá ƒ÷é ãéÜ íÜ ôÞí öùôßóåé êáß íÜ ôÞí AëëÜîåé, AëëÜ
ãéÜ íÜ ôÞí óõãêáëýøåé êáß íÜ ôÞí äéêáéþóåé ìÝóá óôü öáíôáóéáêü, êáß ôü ‚ðïrï TðéôñÝðåé óôïýò
Aíèñþðïõò íÜ ëÝíå êÜôé êáß íÜ êÜíïõí êÜôé Cëëï, íÜ Tìöáíßæïíôáé Cëëïé Aðü á‰ôü ðïý åyíáé»7.
Á‰ôÞ _ êáôÜóôáóç îÝíùóçò ðáßñíåé äýï ìïñöÝò:
’Áðü ôÞ ìßá, ‚ ìáñîéóìüò V÷åé ãßíåé _ Tíåñãüò säåïëïãßá ô™í ‚ëïêëçñùôéê™í «óïóéáëéóôéê™í»
êáèåóôþôùí, Aðü ôÞí Cëëç, óôÞ Äýóç, Vãéíå Tðßóçò _ säåïëïãßá ðïëõÜñéèìùí óåêô™í, ït ‚ðïråò AíÜãïõí êÜðïéá ðëåõñÜ ôïˆ ìáñîéóìïˆ óÝ Aðüëõôç AëÞèåéá êáß Aðïêüâïíôáé Aðü ôüí êüóìï,
ðñïêåéìÝíïõ íÜ äéáöõëÜîïõí ôÞí «êáèáñüôçôÜ»
ôïõò. ‘Ç «säåïëïãéêïðïßçóç» ôïˆ ìáñîéóìïˆ åyíáé Aêñéâ™ò _ ásôßá ôïˆ ãéáôß V÷åé ðÜøåé ðëÝïí
íÜ Aðïôåëår æùíôáíÞ èåùñßá ðïý Aíáíåþíåôáé êáß
ìåôáëëÜóóåôáé.
Åyíáé ðñïöáíÝò …ôé ãéÜ êÜðïéïí ðïý îåêéíÜåé
Aðü ôüí ìáñîéêü ôñüðï óêÝøçò, ït Tîåëßîåéò á‰ôÝò óôü Tðßðåäï ô\ò èåùñßáò äÝí ìðïñïˆí ðáñÜ
íÜ Aðïôåëïˆí óõíÝðåéá êïéíùíéê™í äéåñãáóé™í
óôü Tðßðåäï ô\ò ðñáãìáôéê\ò tóôïñßáò, óõíäÝïíôáé äçëáäÞ ìÝ ôÞí ìÝ÷ñé ôþñá ðïñåßá ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò êáß ìÝ ôßò óçìåñéíÝò ðñïïðôéêÝò ãéÜ ôÞí AíÜëçøç Tðáíáóôáôéê\ò äñÜóçò8.
ÌÝ äåäïìÝíï …ôé …ôáí ìéëïˆìå ãéÜ ôüí ìáñîéóìü
ìéëïˆìå ãéÜ ôÞí ðñáãìáôéêÞ ðåßñá Uíüò ásþíá Tðáíáóôáôéê™í êéíçìÜôùí êáß ãéÜ ôßò ðñïïðôéêÝò
ôïˆ ðáñüíôïò, äÝí ðñïóðáèïˆìå íÜ AíáãÜãïõìå

Ç ÊÑÉÔÉÊÇ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ÓÔÇÍ ÌÁÑÎÉÓÔÉÊÇ ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÔÇÓ ÉÓÔÏÑÉÁÓ

ôÞí ìïßñá ô™í Tñãáôéê™í êéíçìÜôùí êáß ôÞí ìåôáôñïðÞ ôïˆ ìáñîéóìïˆ óÝ säåïëïãßá AðïêëåéóôéêÜ óôÜ «ëÜèç» ô\ò èåùñßáò óêïðåýïíôáò óôÞí
AíôéêáôÜóôáóÞ ôçò Aðü ìéÜ «ñèÞ», á‰ôÞí ôÞí
öïñÜ, Aíôßëçøç. ‘Ï ìåôáó÷çìáôéóìüò ôïˆ êüóìïõ åyíáé ðÜíôá Xíá ðñùôßóôùò ðñáêôéêü æÞôçìá, óôçñßæåôáé …ìùò óÝ ìéÜ ðñÜîç ðïý V÷åé AíÜãêç ôÞí äéáýãåéá, «ðñÜãìá ðïý äÝí Aðïêëåßåé, Aëë' AíôéèÝôùò Aðáéôår ôÞí äéáýãåéá ô\ò äéáýãåéáò óÝ …,ôé ôÞí Aöïñ@, äçëáäÞ ôÞí Aíáãíþñéóç Aðü ôÞí äéáýãåéá ô™í uäéùí ôçò ô™í ‚ñßùí»9.
Á‰ôÞ _ öñÜóç, ðïý aäç ðåñéÝ÷åé ôÞí êñéôéêÞ
óôÞí ôÜóç ôïˆ ìáñîéóìïˆ íÜ ìåôáôñáðår óÝ êëåéóôü, íôåôåñìéíéóôéêü óýóôçìá áuþíéùí Aëçèåé™í
(Šðåñâáßíïíôáò Vôóé ôÜ …ñéá ðïý ôßèåíôáé óôÞ èåùñçôéêÞ äéáýãáóç ô\ò tóôïñßáò), äéáôõðþíåé ôü
áuôçìá ô\ò TîÝôáóçò, ìåôáîý ô™í Cëëùí, ô™í
êáèåáõôü èåùñçôéê™í ðáñáãüíôùí ðïý êáèüñéóáí ôÞí säåïëïãéêÞ Aðïëßèùóç ôïˆ ìáñîéóìïˆ.

ÔÜ äýï AíôáãùíéóôéêÜ óôïé÷årá ôïˆ
ìáñîéóìïˆ
’Åìðíåüìåíïò Aðü ôÞí ðñáîåïëïãéêÞ TðáíáóôáôéêÞ ðáñÜäïóç, ‚ ÊáóôïñéÜäçò äéáêñßíåé äýï
óôïé÷årá ðïý óõíõðÜñ÷ïõí óôüí ìáñîéóìü. ’Áðü
ôÞ ìßá åyíáé ôü Tðáíáóôáôéêü óôïé÷årï ô™í íåáíéê™í êåéìÝíùí ôïˆ ÌÜñî, ðïý TðáíÝñ÷åôáé êáß
óÝ óçìårá ô™í êåéìÝíùí ô\ò ›ñéìüôçôáò, êÜðïôå êáß óôü Vñãï ô™í ìåãÜëùí ìáñîéóô™í, AëëÜ
êõñßùò óôüí Georg Lukács ôïˆ ‘Éóôïñßá êáß ôáîéêÞ óõíåßäçóç10. Åyíáé _ ðáñÜäïóç ðïý èÝôåé ›ò
ðñ™ôï ôüí «ìåôáó÷çìáôéóìü» êáß ƒ÷é ôÞí «Uñìçíåßá ôïˆ êüóìïõ», á‰ôÞí ðïý äéåñåõí@ ôïýò

39

óõãêåêñéìÝíïõò …ñïõò, Šðü ôïýò ‚ðïßïõò ït Cíèñùðïé «öôéÜ÷íïõí» ôÞí tóôïñßá ôïõò, ÷ùñßò íÜ
óôï÷åýåé óÝ ìéÜ ‚ëéêÞ èåùñßá ô\ò tóôïñßáò ìÝ âÜóç ìéÜ êëåéóôÞ êáß ‚ëïêëçñùìÝíç äéáëåêôéêÞ,
á‰ôÞí ðïý êáôáíïår ôüí êïììïõíéóìü ›ò ðñüôáãìá êáß Vñãï ô™í uäéùí ô™í TñãáæïìÝíùí êáß ƒ÷é
›ò ìïßñá êáß Aíáãêárï ðñïúüí ô™í íüìùí ô\ò tóôïñéê\ò êßíçóçò11.
‘Ùóôüóï, á‰ôü ôü Tðáíáóôáôéêü óôïé÷årï eôáí Tî Añ÷\ò —aäç óôÜ íåáíéêÜ êåßìåíá ôïˆ
ÌÜñî— AíáìåìåéãìÝíï ìÝ óôïé÷årá Aíôßèåôçò
Vìðíåõóçò ðïý óõóêüôéæáí ôÞ ó÷Ýóç èåùñßáò êáß
ðñÜîçò, öéëïóïößáò êáß Tðéóôçìïíéê\ò ãíþóçò,
TðéóôÞìçò êáß «ðñáêôéê\ò» ê.ëð., æçôÞìáôá
ðïý âñßóêïíôáí óôÞí êáñäéÜ ô\ò ìáñîéê\ò Tðáíáóôáôéê\ò Aíôßëçøçò. ²Çäç _ ôáýôéóç ô\ò öéëïóïößáò ìÝ ôÞí êáô' säÝáí ëýóç ô™í Aíèñþðéíùí ðñïâëçìÜôùí, _ Tî ‚ñéóìïˆ ôáýôéóÞ ôçò ìÝ
säåïëïãßá,12 êëåßíåé ôü äñüìï óÝ ìéÜ (á‰ôïäéêáßùò öéëïóïöéêÞ) ðñáãìÜôåõóç ôÝôïéùí æçôçìÜôùí êáß êÜíåé ôÞ æõãáñéÜ íÜ êëßíåé ðñüò ìéÜ èåôéêéóôéêÞ-TðéóôçìïíéóôéêÞ Aíôßëçøç ðåñß èåùñßáò êáß ãíþóçò, _ ‚ðïßá ôåßíåé …ëï êáß ðéü ðïëý
íÜ å‰èõãñáììéóôår ìÝ ôü ðñüôõðï ô™í öõóéê™í
Tðéóôçì™í, _ Aîéïðéóôßá ôïˆ ‚ðïßïõ eôáí Aêüìá
Cèéêôç óôÞí Tðï÷Þ ôïˆ ÌÜñî13. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò TîåôÜæåé ôßò âáóéêÝò Añ÷Ýò ô\ò «Šëéóôéê\ò
Aíôßëçøçò ô\ò tóôïñßáò», …ðùò á‰ôÝò äéáôõðþèçêáí Aðü ôüí uäéï ôüí ÌÜñî, ð.÷. óôüí ðñüëïãï ô\ò Êñéôéê\ò ô\ò Ðïëéôéê\ò Ïsêïíïìßáò14 êáß
êáèïñßæïõí ôüí óõíïëéêü ôñüðï óêÝøçò óôÜ êåßìåíá ô\ò ›ñéìüôçôÜò ôïõ. ‘Ç êñéôéêÞ ôïõ Tðéêåíôñþíåôáé óÝ ôñßá êýñéá óçìårá:
á) ‘Ç säÝá …ôé ït «ðáñáãùãéêÝò ó÷Ýóåéò» êáß

Aðïôåëïˆí ðñïúüíôá êáß ðñïûðïèÝóåéò ô\ò êïéíùíßáò êáß Šðüêåéíôáé óôÞí uäéá ìÝ á‰ôÞí äéáñêÞ Aëëïßùóç ìÝóá óôÞí tóôïñßá.40 ôü AíÜëïãï «íïìéêü êáß ðïëéôéêü Tðïéêïäüìçìá» «Aíôéóôïé÷ïˆí óÝ ìéÜ ‚ñéóìÝíç âáèìßäá AíÜðôõîçò ô™í Šëéê™í ðáñáãùãéê™í äõíÜìåùí» AíÜãåé ôÞí AíÜðôõîç ô\ò ôå÷íéê\ò óÝ «á‰ôüíïìï» ðáñÜãïíôá ðïý êáèïñßæåé (Vóôù êáß «óÝ Vó÷áôï âáèìü») ôÞí êïéíùíéêÞ TîÝëéîç. óõìðåñáßíïõìå …ôé á‰ôü ôü ðñÜôôåéí èÜ ðñÝðåé ðÜíôá íÜ V÷åé ôÜ uäéá êßíçôñá: ÓõãêåêñéìÝíá èÜ ðñÝðåé íÜ ŠðïèÝóïõìå …ôé «AíÝêáèåí ït Aíèñþðéíåò êïéíùíßåò óêüðåõáí (óõíåéäçôÜ a Aóõíåßäçôá. ÔåëéêÜ ‚ «tóôïñéêüò Šëéóìüò» TðéóôñÝöåé óôüí säåáëéóìü. ô™í ‚ðïßùí ìðïñïˆìå Aðü ôþñá íÜ ‚ñßóïõìå ôïýò êõñéüôåñïõò. _ ‚ðïßá äÝí åyíáé Cëëï Aðü «Xíáí tóôü êïéíùíéê™í ó÷Ýóåùí.. ãåãïíüò ðïý êáôáäåéêíýåôáé Aðü ôÞí ôåñÜóôéá ðïéêéëßá Añ÷áúê™í AëëÜ êáß tóôïñéê™í êïéíùíé™í ðïý óôçñß÷èçêáí óôÞí uäéá âÜóç «ðáñáãùãéê™í äõíÜìåùí». ðïý äÝí åyíáé ï‹ôå ðåñéóóüôåñï ï‹ôå ëéãüôåñï “ðñáãìáôéêÝò”. Xíáí ðáñÜãïíôá ìÜëéóôá ðïý åyíáé ô\ò ôÜîåùò ô\ò säÝáò (Töüóïí óôÞí âÜóç ô\ò TöáñìïóìÝíçò ôå÷íéê\ò ìÝ ôÞí ŠëéêÞ Vííïéá âñßóêåôáé ðÜíôá _ ôå÷íéêÞ ãíþóç. ‚ tóôïñéêüò Šëéóìüò óôçñßæåôáé ôåëéêÜ óÝ ìéÜ Aíôßëçøç ðåñß ìé@ò ï‰óéáóôéêÜ Aíáëëïßùôçò Aíèñþðéíçò öýóçò ìÝ êõñßáñ÷ï êßíçôñï ôü ïsêïíïìéêü. …ðïõ ôÝôïéåò äéáêñßóåéò eôáí óõíÞèùò Aíýðáñêôåò a ìÞ ï‰óéáóôéêÝò.÷. ï‹ôå ðåñéóóüôåñï ï‹ôå ëéãüôåñï “Aäñáíårò” Aðü ôßò Cëëåò — Tî uóïõ “ðñïóäéïñéóìÝíåò” Aðü ôÞí ŠðïäïìÞ …óï êáß Têåßíç Aðü á‰ôÝò. ²Åôóé. ‘Ï èåùñçôéêüò ðïý Aíáêáëýðôåé á‰ôüí ôüí ìç÷áíéóìü ô\ò tóôïñéê\ò TîÝëéîçò êáôÝ÷åé ðëÝïí ìéÜ ‚ëïêëçñùìÝíç ãíþóç …ëçò ô\ò ðáñåëèïýóáò tóôïñßáò. ôüí ðñùôáñ÷éêü ôïõ ÷áñáêôÞñá. ‚ tóôïñéêüò Šëéóìüò Töáñìüæåé á‰èáßñåôá äéáêñßóåéò êáß êáôçãïñßåò. ‚ tóôïñéêüò Šëéóìüò AíáðáñÜãåé ôßò âáèýôåñåò ôÜóåéò ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò êïõëôïýñáò. ðïý ðñïÝñ÷ïíôáé Aðü ôÞí AíÜëõóç ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò êïéíùíßáò.. ñéæïóðáóôéêÞ ôïõ óýëëçøç aèåëå íÜ Šðåñâår. ëßãï TíäéáöÝñåé). …ðïéåò êé Cí åyíáé ït TðéêëÞóåéò óôü “ðñÜóéíï äÝíôñï ô\ò æù\ò”. êáô' Añ÷Þí [. ë. èñçóêåßá. ðïý Vêáíå aäç ôüí ÌÜñî (ðñßí Aðü ôßò Tðåîåñãáóßåò ô\ò «äéáëåêôéê\ò ôçò öýóçò» Tê ìÝñïõò ôïˆ ²Åíãêåëò) íÜ óõãêñßíåé ôÞí êïéíùíéêÞ TîÝëéîç ìÝ ìéÜ öõóéêÞ äéáäéêáóßá18. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. ðïý aäç êáôÝ÷ïõìå. ‘Ç ôå÷íéêÞ åyíáé ðÜíôïôå äåìÝíç ìÝ ôü óýíïëï ô\ò êïéíùíéê\ò æù\ò. óôüí ‚ðïrï êõñéáñ÷år ôü ñèïëïãéóôéêü-säåáëéóôéêü êáß Tðéóôçìïíéóôéêü óôïé÷årï. ãéáôß ït Aíèñþðéíåò «AíÜãêåò» êáß ôÜ «êßíçôñá» åyíáé ðÜíôïôå êïéíùíéêÜ TðåîåñãáóìÝíá. ôü èåùñçôéêü äéáôçñår ôÞí ðñïåîÜñ÷ïõóá èÝóç ôïõ. ‘Ç ãíþóç ó÷çìáôßæåé óýóôçìá. ’ÁëëÜ _ TîÝëéîç ô\ò ôå÷íéê\ò äÝí åyíáé AíåîÜñôçôç Aðü ôÞí êïéíùíéêÞ TîÝëéîç. ït «ôå÷íéêÝò säÝåò»).]. äçëáäÞ ôüóï ìÝ ôÞí ìáñîéêÞ «âÜóç» …óï êáß ìÝ ôÞí «ŠðåñäïìÞ». êáèþò êáß ô\ò tóôïñéê\ò . ‘Ç äïìÞ êáß _ ëåéôïõñãßá êÜèå êïéíùíßáò óõíáñô@ôáé ìÝ Xíá ‚ñéóìÝíï Tðßðåäï AíÜðôõîçò ô\ò ôå÷íéê\ò êáß _ ìåôÜâáóç Aðü ôü Xíá óôÜäéï êïéíùíéê\ò TîÝëéîçò óôü Cëëï óõíäÝåôáé ìÝ ôÞí ðáñáðÝñá AíÜðôõîç á‰ô\ò ô\ò ôå÷íéê\ò.ëð. _ AíåðôõãìÝíç «ŠëéóôéêÞ Aíôßëçøç ô\ò tóôïñßáò» äÝí åyíáé ðáñÜ Xíáò ïsêïíïìéêüò íôåôåñìéíéóìüò. óôüí âáèìü ðïý Tðé÷åéñår íÜ Tíôïðßóåé Xíáí AöçñçìÝíï ðáñÜãïíôá ðïý êéíår ôÞí tóôïñßá. _ ìáñîéóôéêÞ èåùñßá Vãéíå ãñÞãïñá ðñïóðÜèåéá íÜ Tîçãçèår ôü óýíïëï ô\ò tóôïñßáò ìÝ âÜóç ôÞ ëåéôïõñãßá ô™í «íüìùí ô\ò äéáëåêôéê\ò». ã) ÔÝëïò. Óôüí ìáñîéóìü á‰ôÞ _ äéáíïçôéêÞ AíÜãêç (ô\ò ðñïâïë\ò ô™í «äéê™í ìáò» êáôçãïñé™í óôü ðáñåëèüí) TíôÜóóåôáé Aôõ÷™ò óÝ ìéÜ «êëåéóôÞ äéáëåêôéêÞ» ô\ò tóôïñßáò. ’Áðü óõãêåêñéìÝíç êñéôéêÞ ðåñéãñáöÞ ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò ïsêïíïìßáò. Á‰ôÞ …ìùò _ säÝá åyíáé ëáíèáóìÝíç. žóôå íÜ ìðïñår íÜ Aðïìïíùèår ›ò «AíåîÜñôçôç ìåôáâëçôÞ» ô\ò tóôïñßáò. ÷áñáêôçñéóôéêÞ ãéÜ ôÞí óýã÷ñïíç êïéíùíßá. ²Áí ŠðÜñ÷åé Xíáò êáèïñéóôéêüò ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ÊÁÂÏÕËÁÊÏÓ ðáñÜãïíôáò ô\ò tóôïñßáò êáß Cí á‰ôüò äÝí ìðïñår íÜ äñÜóåé ðáñÜ ìüíï ìÝó¤ ôïˆ ðñÜôôåéí ô™í Aíèñþðùí. ðïý _ Añ÷éêÞ. ’Áíôßóôïé÷á. ïsêïíïìßá. Cí ôü ñ\ìá “ðñïóäéïñßæù” ìðïñår íÜ ÷ñçóéìïðïéçèår ãéÜ íÜ äçëþóåé ôüí ôñüðï óõíýðáñîçò ô™í äéáöüñùí óôéãì™í a ðëåõñ™í ô™í êïéíùíéê™í äñáóôçñéïôÞôùí»15. ðïëéôéêÞ. ôÞí á‹îçóç ô\ò ðáñáãùã\ò êáß ô\ò êáôáíÜëùóÞò ôïõò»17. ït ðáñáðïìðÝò óôÞí ðñáêôéêÞ óÜí ôåëéêÞ TðáëÞèåõóç»19. ôÝ÷íç ê. ‘Ç óáöÞò äéÜêñéóç ìåôáîý óöáéñ™í. óÝ Xíá tóôïñéêü Šëéêü ðïý Aíèßóôáôáé óÝ á‰ôÝò. â) ÊáôÜ äåýôåñïí. ‘Ç TðéóôçìïíéóôéêÞ á‰ôïóõíåßäçóç ôïˆ tóôïñéêïˆ Šëéóìïˆ TêöñÜæåôáé Aðåñßöñáóôá óôÞí säÝá …ôé «_ tóôïñßá åyíáé ñèïëïãéêü óýóôçìá Šðáãüìåíï óÝ äåäïìÝíïõò íüìïõò. ðñùôáñ÷éêÜ êáß ðÜíù Að' …ëá. ô™í êõñßáñ÷ùí êïéíùíéê™í óçìáóé™í êáß ôïˆ èåôéêéóìïˆ ôïˆ 19ïõ ásþíá.. äÝí V÷åé íüçìá ãéÜ êïéíùíßåò ôïˆ ðáñåëèüíôïò (AëëÜ êáß ãéÜ AñêåôÝò ôïˆ ðáñüíôïò). óÝ ìéÜ tóôïñéêÞ ásôéïêñáôßá ðïý äéêáéþíåé ôü ðáñüí ›ò Aíáãêárï êáß (Vóôù êáß ðñïóùñéíÜ) Aíþôåñï Tðßðåäï ìé@ò ðñïêáèïñéóìÝíçò AíÜðôõîçò16.

Að' …óï V÷ïõí ôü óöõñß a ôü Aìüíé ìÝ ôü ðñïúüí óôÞí êáôáóêåõÞ ôïˆ ‚ðïßïõ óõíôåëïˆí. ðïý Aðïôåëïˆí ôü èåùñçôéêü óýóôïé÷ï ô\ò ðñáãìáôéê\ò äéáäéêáóßáò ãñáöåéïêñáôéêïðïßçóçò êáß Têöõëéóìïˆ ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò. óôÞí TðéóôñïöÞ ôïˆ èåùñçóéáêïˆ (contemplatif) êáß ôïˆ êáôïðôñéóôéêïˆ (speculatif) ›ò êõñßáñ÷ïõ ôñüðïõ Tðßëõóçò ô™í ðñïâëçìÜôùí ðïý V÷ïõí ôåèår óôÞí Aíèñùðüôçôá»24. Aíôß íÜ ôüí Uñìçíåýóïõìå. ìÝ ôÞí Vííïéá ìé@ò Cìåóçò ásôéáê\ò óýíäåóçò. ãéáôß èÜ óçìÜíåé ôÞí ðñáãìÜôùóç ô\ò ï‰óßáò ôïˆ Aíèñþðïõ. ‘Ç tóôïñßá ÷áñáêôçñßæåôáé Aðü ìéÜ TììåíÞ ñèïëïãéêüôçôá ƒ÷é ìüíï ìÝ ôÞí Vííïéá …ôé êÜèå óôéãìÞ ôïˆ ðáñåëèüíôïò äéêáéþíåôáé ›ò óôéãìÞ ô\ò äéáëåêôéê\ò AíÝëéîçò. óôÞ èåùñßá. ì' á‰ôü ôïˆ ‚ðïßïõ ôÞí ðñáãìáôïðïßçóç èÜ TîõðçñåôÞóåé. óÜí ðñáãìáôéêüôçôá ô\ò äñÜóçò ô™í Aíèñþðùí. ÄÝí ðñüêåéôáé ðëÝïí íÜ ìåôáó÷çìáôßóïõìå ôüí êüóìï.Ç ÊÑÉÔÉÊÇ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ÓÔÇÍ ÌÁÑÎÉÓÔÉÊÇ ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÔÇÓ ÉÓÔÏÑÉÁÓ Aíáãêáéüôçôáò ðïý Tããõ@ôáé ôÞí Vëåõóç ôïˆ êïììïõíéóìïˆ. …ðïõ ït säÝåò êáß ôÜ ðñïôÜãìáôá ìðïñïˆí í' AðïêôÞóïõí ôÞí ðñáãìáôéêÞ ôïõò óçìáóßá.ôé ït ðëáí\ôåò “ðñáãìáôïðïéïˆí” ôßò ðåñéóôñïöÝò ôïõò. ôü óôïé÷årï «ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò êïõëôïýñáò» ðïý Tðéâßùóå ìÝóá óôßò äõíÜìåéò ðïý ôÞí Añíïˆíôáí ìÝ ôüí ðéü ëõóóáëÝï ôñüðï. óôÞ äïìÞ êáß óôÞí ðñáãìáôéêÞ ôïõ æùÞ. äéá÷ùñßæåôáé óôÞí säÝá ìé@ò ìåëëïíôéê\ò êïéíùíßáò ðïý èÜ äéáäå÷èår á‰ôÞí Tä™ êáß ó' Xíá ðñáãìáôéêü êßíçìá ðïý åyíáé Bðëü ìÝóï a Tñãáëårï êáß ðïý äÝí V÷åé ðåñéóóüôåñç TóùôåñéêÞ óõããÝíåéá. ‚ uäéïò ‚ ÊáóôïñéÜäçò óçìåéþíåé: «Ït Cíèñùðïé äÝí ðñáãìáôïðïéïˆí ëïéðüí ôÞí tóôïñßá ôïõò ðåñéóóüôåñï Að' …. Ãé' á‰ôüí ôüí «Aíôéêåéìåíéóôéêü ñáóéïíáëéóìü». ôÞ âéïìç÷áíéêÞ a ôÞ 41 ÷õäáßá ðïëéôéêÞ Vííïéá. “ðñáãìáôïðïéïˆíôáé” Að' á‰ôÞí a ì@ëëïí êáß ôÜ äõü ðñáãìáôïðïéïˆíôáé Aðü êÜôé Cëëï — ìéÜ ÄéáëåêôéêÞ ô\ò tóôïñßáò ðïý ðáñÜãåé ôßò ìïñöÝò ô\ò êïéíùíßáò êáß ôü Aíáãêáóôéêü ôïõò îåðÝñáóìá. ôÞí Cñóç ô\ò Aëëïôñßùóçò. äçëáäÞ óôÞí êáôÜ ôü äõíáôüí Aðïôåëåóìáôéêüôåñç TöáñìïãÞ ô™í íüìùí ô\ò êïéíùíéê\ò TîÝëéîçò ðÜíù óôü Šëéêü ô\ò êïéíùíßáò Aðü ìÝñïõò Têåßíùí ðïý êáôÝ÷ïõí ôÞ ãíþóç ôïõò. Ôü ðáëáéü ôÝñáò ìé@ò ñáóéïíáëéóôéê\ò-Šëéóôéê\ò öéëïóïößáò îáíáåìöáíßæåôáé êáß TðéâÜëëåôáé. Uíüò ìÝëëïíôïò ðïý TðéôÝëïõò èÜ Aîßæåé. ìÝóá Aðü ìéÜ ìáêñÜ îÝíùóç. ‚ ‚ðïrïò èÜ êëåßóåé ôÞí «ðñïúóôïñßá» ôïˆ Aíèñþðéíïõ åuäïõò. Ðñüêåéôáé íÜ ðñïùèÞóïõìå ôÞ ìüíç AëçèéíÞ Uñìçíåßá ôïˆ êüóìïõ ðïý äéáâåâáéþíåé …ôé á‰ôüò ðñÝðåé íÜ ìåôáó÷çìáôéóèår êáß èÜ ìåôáó÷çìáôéóèår ðñüò ôÞí êáôåýèõíóç ôÞí ‚ðïßá _ èåùñßá óõìðåñáßíåé. ²Åóôù êáß Cí _ ãñáöåéïêñáôéêïðïßçóç äÝí «öåßëåôáé» óôÜ ëÜèç ôïˆ ÌÜñî. ðñÝðåé íÜ Aíáæçôçèår óôüí ôá÷ý ìåôáó÷çìáôéóìü ô\ò íÝáò Aíôßëçøçò óÝ ‚ëïêëçñùìÝíï êáß ðë\ñåò ›ò ðñüò ôÞí ðñüèåóÞ ôïõ èåùñçôéêü óýóôçìá. Aëë' Bðë™ò êáß ìüíï ãéÜ ðñáêôéêÞ ìÝ ôÞí ôñÝ÷ïõóá Vííïéá ôïˆ …ñïõ. ´Ïðùò óçìåéþíåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò: «‘Ç èåùñçôéêÞ ðñïÝëåõóç ô\ò Vêðôùóçò ôïˆ ìáñîéóìïˆ. ‘Ç uäéá _ ðïëéôéêÞ ìåôáôñÝðåôáé Aðåõèåßáò óÝ ôå÷íéêü ðñÜôôåéí. êÜíïõí ðåñéôôÞ a êáß TðéâëáâÞ ôÞí á‰ôüíïìç äñÜóç ô™í Aíèñþðùí. Á‰ôÞ _ ñèïëïãéóôéêÞ-ŠëéóôéêÞ Aíôßëçøç ô\ò tóôïñßáò Šð\ñîå Aðïëýôùò ðñüóöïñç ãéÜ ôÞí ìåôáôñïðÞ ôçò óÝ säåïëïãßá ô\ò ãñáöåéïêñáôßáò ðïý êõñéÜñ÷çóå óôßò ÷™ñåò ôïˆ Šðáñêôïˆ óïóéáëéóìïˆ22. Töüóïí êÜèå ãåãïíüò âñßóêåé ôÞ èÝóç ôïõ óôü ôåëéêü ñèïëïãéêü ó÷Ýäéü ôçò. äéüôé äéÝðåôáé Aðü ôïýò “íüìïõò” ô\ò äéáëåêôéê\ò ðïý Cëëùóôå aäç êáôÝ÷ïõìå»21. ðïý Tããõ™íôáé ôÞí Vëåõóç ô\ò êïììïõíéóôéê\ò êïéíùíßáò.ôé ŠðÜñ÷åé åyíáé “ëç” êáß …ôé á‰ôÞ _ ëç åyíáé ôåëåßùò “ñèïëïãéêޔ. ÊñéôéêÞ óôüí ìáñîéóôéêü tóôïñéêïöéëïóïöéêü Aíôéêåéìåíéóìü Óõíïøßæïíôáò ôÞí ðôþóç ôïˆ ìáñîéóìïˆ óôüí ñèïëïãéóôéêü Aíôéêåéìåíéóìü êáß óôÞí ásôéïêñáôßá. ‘Ç säÝá ô\ò TðáëÞèåõóçò ìÝ ôüí “ðåéñáìáôéóìü a ôÞ âéïìç÷áíéêÞ ðñáêôéêޔ ðáßñíåé ôÞ èÝóç á‰ôïˆ ðïý _ säÝá ô\ò ðñÜîçò ðñïûðïèÝôåé. ðïéü åyíáé. ‘Ç Aðüëõôç ãíþóç ô™í íüìùí ô\ò tóôïñßáò. _ tóôïñßá ÷áñáêôçñßæåôáé Aðü ìéÜ Aðüëõôç ëïãéêÞ óõíï÷Þ. ôüóï _ ðñþôç …óï êáß ôÜ äåýôåñá Aðïôåëïˆí TêäÞëùóç ô\ò Tðéâßùóçò ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò êïõëôïýñáò óôÞí êáñäéÜ ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò23. AëëÜ êáß TðåéäÞ ðñïåôïéìÜæåé óôÜ ôõöëÜ ôÞí Vëåõóç Uíüò ñèïëïãéêïˆ ìÝëëïíôïò. ôü säåïëïãéêü sóïäýíáìï ôïˆ ãñáöåéïêñáôéêïˆ Têöõëéóìïˆ ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò. äçëáäÞ …ôé _ tóôïñéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá. Á‰ôüò ‚ êïììïõíéóìüò äÝí åyíáé ðéÜ “ôü ðñáãìáôéêü êßíçìá ðïý êáôáñãår ôÞí ŠðÜñ÷ïõóá êáôÜóôáóç ðñáãìÜôùí”. åyíáé ‚ ìüíïò ôüðïò. ôÞí TìöÜíéóç êáß Têäßðëùóç ô\ò ðñáãìáôéê\ò Aíèñùðé@ò20. ÄÝí ðñüêåéôáé ðëÝïí ãéÜ ðñÜîç. äéáêçñýóóïíôáò ðþò …. ðïý Tããõ@ôáé ôÞí AíïäéêÞ ðñïïäåõôéêÞ ôïõò êßíçóç êáß ôü ôåëéêü ðÝñáóìá ô\ò Aíèñùðüôçôáò óôüí êïììïõíéóìü. ‘Ç Vêðôùóç ôïˆ ìáñîé- . Ôþñá …ìùò ìðïñïˆìå ðëÝïí íÜ êáôáíïÞóïõìå óÝ ôß óõíßóôáíôáé ôÜ «ëÜèç ôïˆ ÌÜñî».

Têä. ‘Ç tóôïñéêÞ ðïëëáðëüôçôá èÜ ðñÝðåé íÜ Aíá÷èår óÝ óôáèåñÝò ó÷Ýóåéò ìåôáîý óôáèåñ™í íôïôÞôùí. ‘Ç êåíôñéêÞ …ìùò säÝá ô\ò TðáíÜóôáóçò åyíáé …ôé _ Aíèñùðüôçôá V÷åé ìðñïóôÜ ôçò Xíá ðñáãìáôéêü ìÝëëïí. säßïõ. ðïý âñÝèçêå óôü óôü÷áóôñï ô\ò êñéôéê\ò ôïˆ íåáñïˆ ÌÜñî. AëëÜ Tëåõèåñþíåé ôÞí ðïëéôéêÞ óêÝøç. ‚ ÊáóôïñéÜäçò TðéóÞìáíå á‰ôü ðïý êáôÜ ôÞ ãíþìç ôïõ åyíáé «‚ Aíïéêôüò ÷™ñïò óÞìåñá ô\ò äïõëåé@ò ô\ò öéëïóïöéê\ò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò»: «ÖéëïóïöéêÜ V÷ïõìå íÜ îáíáåñìçíåýóïõìå êáß íÜ îáíáåñåõíÞóïõìå êñéôéêÜ ‚ëüêëçñç ôÞí öéëïóïöéêÞ ðáñÜäïóç. ´Õøéëïí. óôÞí Cñóç ô™í AíôéèÝóåùí. âëÝðïíôáò óôÞí tóôïñßá ô\ò öéëïóïößáò ìéÜ ï‰óéþäç äéÜóôáóç ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò [. …ôáí êïéô@ìå ôÜ uäéá ôÜ ðñÜãìáôá. äçëáäÞ. Aêñéâ™ò TðåéäÞ åyíáé Aãþíáò Tíáíôßïí ôïˆ Tãêëåéóìïˆ. ÂñáäéÜæåé ìüíï ãéÜ êåßíïõò ðïý V÷ïõíå ït uäéïé âñáäéÜóåé. Â6)». ‚ ÊáóôïñéÜäçò Aðïôåëår Xíáí Aðü ôïýò ðéü TíäéáöÝñïíôåò êáß ñçîéêÝëåõèïõò óõíå÷éóôÝò ô\ò ðáñÜäïóçò ô\ò äéáëåêôéê\ò öéëïóïößáò. AëëÜ êáß íÜ äåßîïõìå ðüóï Tðéôáêôéêü êáß êñßóéìï ÷áñáêôÞñá ðáßñíåé ôü ðñüôáãìá á‰ôü óôÞí óçìåñéíÞ Tðï÷Þ êáß ìÝ ôÞí óçìåñéíÞ êáôÜóôáóç ô\ò Aíèñùðüôçôáò. ô\ò êïéíùíéê\ò Aíèñùðïëïãßáò ê.]. ÓÇÌÅÉÙÓÅÉÓ 1. ëïéðüí. Aìöéóâçôþíôáò ñéæéêÜ —ãéÜ Cëëç ìéÜ öïñܗ ôÞí säÝá ôïˆ êëåéóôïˆ óõóôÞìáôïò. îçìåñþíåé êáß äÝí âñáäéÜæåé.. íÜ äåßîïõìå …ôé _ AëçèéíÞ öéëïóïößá äÝí äåóìåýåé..42 óìïˆ óõíäÝåôáé ëïéðüí ìÝ ôÞí TðéóôñïöÞ óôüí ôñüðï óêÝøçò ô\ò säåáëéóôéê\ò öéëïóïößáò. óôÞí säåáôÞ ôáõôüôçôá ô™í íüìùí ô\ò tóôïñßáò. ’ÁëëÜ ãéÜ …óïõò åyíáé æùíôáíïß. ãéáôß íÜ óêïôßæåôáé êáíåßò ãéÜ êïéíùíéêÝò êáß tóôïñéêÝò Aíáëýóåéò a ãéÜ ôüí ï‰óéáóôéêü Aðïëïãéóìü ô™í säå™í.]. Ê. ÐñÝðåé íÜ AíáæùïãïíÞóïõìå ôÞí öéëïóïöéêÞ AëëÜ êáß ôÞí TðéóôçìïíéêÞ óêÝøç. ’ÁèÞíá 1990. Ôü Tã÷åßñçìÜ ôïõ ìðïñår íÜ èåùñçèår Aêñéâ™ò ›ò ñéæïóðáóôéêïðïßçóç ôïˆ Tðáíáóôáôéêïˆ óôïé÷åßïõ ôïˆ ìáñîéóìïˆ. èÜ ðñÝðåé …ìùò ðñ™ôá íÜ Aðáëëá÷èår ‚ñéóôéêÜ Aðü ôü âÜñïò ô\ò ðáñÜäïóçò ôïˆ Aíôéêåéìåíéóìïˆ êáß ô™í äéëçììÜôùí ðïý á‰ôüò óõíåðÜãåôáé. «‘Ç AíáãêáóôéêÜ äéðëÞ á‰ôáðÜôç ô\ò êëåéóô\ò èåùñßáò åyíáé …ôé ‚ êüóìïò V÷åé ãßíåé aäç Aðü ðÜíôá. ôïˆ 20ïˆ ásþíá. ‘Ùò ôÝôïéï èÜ ðñÝðåé íÜ êáôáãñáöår Aðü ôÞí tóôïñßá êáß íÜ êñéèår. ‘Ç óêÝøç V÷åé íÜ TðéôåëÝóåé Xíáí óðïõäárï ñüëï óÝ á‰ôÞí ôÞí Šðüèåóç. ÐñÝðåé säéáéôÝñùò íÜ ŠðïâÜëïõìå óÝ ðñáãìáôéêÞ öéëïóïöéêÞ Vñåõíá ôïýò êáéíïýñãéïõò ÷þñïõò ðïý ì@ò Aíïßãåé ôüóï _ øõ÷áíÜëõóç …óï êáß _ Aíáãíþñéóç ô\ò íôïëïãéê\ò säéïôõðßáò ôïˆ êïéíùíéêïˆtóôïñéêïˆ [. ÊáôÜ ôÞí ãíþìç ìïõ —êáß á‰ôÞ åyíáé _ ðñïïðôéêÞ.». ô\ò öáéíïìåíïëïãßáò êáß Uñìçíåõôéê\ò. ðëÞñç ãíþóç ô\ò tóôïñßáò êáß ô\ò êïéíùíßáò. êáß _ Tðßêëçóç ôïˆ íåïäáñâéíéêïˆ Tðé÷åéñÞìáôïò ô\ò TðéêñÜôçóçò ô\ò «ïsêïíïìßáò ô\ò Aãïñ@ò» ìåôÜ ôÞí Aðïâßùóç ô\ò «ó÷åäéáóìÝíçò ïsêïíïìßáò» Aðïôåëïˆí ðëÝïí âáóéêü Tíäõìáôïëïãéêü TîÜñôçìá ô™í äçìïóéïëïãïýíôùí äéáíïïõìÝíùí — säéáßôåñá ðïëë™í «ìåôáíïçìÝíùí» êïììïõíéóô™í êáß óïóéáëöéëåëåõèÝñùí säåïëüãùí. ‘Ç uäéá óôÜóç ï‰óéáóôéê\ò Aäéáöïñßáò V÷åé óÞìåñá ìéÜ ðïëý äéáöïñåôéêÞ ñßæá: ‘Ç å‹êïëç êáôáäßêç ôïˆ «‚ëïêëçñùôéóì. Tñåõíþíôáò ôÜ ôåñÜóôéá êáß âáñýôáôá ðñïâëÞìáôá ðïý äçìéïõñãïˆí ãéÜ ôÞí öéëïóïößá _ óçìåñéíÞ ÷áþäçò êáôÜóôáóç ô™í Tðéóôçì™í êáß ït Tðéðôþóåéò ôçò. ìÝ ôáõôü÷ñïíï Tìðëïõôéóìü ôïõ ìÝ ôßò ãíþóåéò ô\ò øõ÷áíÜëõóçò. _ AîßùóÞ ôïõ íÜ AðïôåëÝóåé Aêñéâ™ò êëåéóôü êáß ‚ëïêëçñùìÝíï óýóôçìá. cëéïò íÝïò Tö' _ìÝñç Tóôßí (Diels. ÐñÝðåé. ðñïêåéìÝíïõ ãéÜ ôÞí óõãêñüôçóç ìé@ò íÝáò äéáëåêôéê\ò èåùñçôéê\ò ðñïóÝããéóçò ô\ò êïéíùíßáò êáß ô\ò tóôïñßáò. ‘Ç êáóôïñéáäéêÞ óêÝøç èÝëåé íÜ óõìâÜëåé óÝ á‰ôÞí ôÞí äéáýãáóç ðñï÷ùñþíôáò Xíá Aêüìá â\ìá óôÞí óýã÷ñïíç êñéôéêÞ ô\ò ìåôáöõóéê\ò.ëð. ÷ùñßò íÜ óôï÷åýåé ðëÝïí óôÞí Tíåñãü ðáñÝìâáóç óÝ á‰ôÞí. êáß …ôé á‰ôü ôü ìÝëëïí äÝí ðñÝðåé ìüíï íÜ ôü óêåöèïˆìå. Šðü ôÞí ‚ðïßá ðéóôåýù …ôé èÜ ðñÝðåé íÜ äéáâÜæåôáé ôü Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç— _ äéáýãáóç á‰ôÞ äÝí Aðïôåëår BðëÞ Cñíçóç ô\ò ìáñîéê\ò óêÝøçò.. ‘Ç «äéáýãåéá ÷ñåéÜæåôáé íÜ äéáõãáóèår». ‘Ç Aîßùóç á‰ôÞ óõíåðÜãåôáé AìÝóùò ôÞí îÝíùóç ô\ò èåùñßáò óôü èåùñçóéáêü óôïé÷årï. AëëÜ äéáëåêôéêÞ Cñóç ôçò. íÜ Aíá÷èår äçëáäÞ óôü C÷ñïíï. óôÞí Tðßëõóç ô™í ðñïâëçìÜôùí ìüíï óôÞ óêÝøç. Ït ‚ìéëßåò óôÞí ‘ÅëëÜäá. 22. óôü ôáõôü. ’Áðü á‰ôÞí ôÞí Cðïøç. ÊáóôïñéÜäçò. óôßò óõíè\êåò ô\ò óýã÷ñïíçò ìåôá-ìåôá- ÊÙÍÓÔÁÍÔÉÍÏÓ ÊÁÂÏÕËÁÊÏÓ öõóéê\ò óêÝøçò. «Ôü ôÝëïò ô\ò öéëïóïößáò. ôÝëïò.. êáß …ôé _ óêÝøç ìðïñår íÜ ôüí óõëëÜâåé. Êáß ðïëéôéêÜ ðñÝðåé Aóöáë™ò íÜ äéáõãÜóïõìå ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò. ‘Ç óõìâïëÞ óÝ á‰ôÞí ôÞí óõæÞôçóç Aí\êå ðÜíôá . AëëÜ êáß íÜ ôü öôéÜîïõìå»25. óôü ô. ´Ïðùò âëÝðåôå. Ðñïóùñéíü óõìðÝñáóìá Ôü TëÜôôùìá ôïˆ ìáñîéóôéêïˆ óõóôÞìáôïò åyíáé. ðïý Aíôëår Aðü ôü ‚ðëïóôÜóéï Uíüò ^èéêïëïãéêïˆ öéëåëåõèåñéóìïˆ. óôÞ ìåôáôñïðÞ ô\ò èåùñçôéê\ò äñáóôçñéüôçôáò óÝ êëåéóôü èåùñçôéêü óýóôçìá ðïý Aíôéêáôïðôñßæåé ðáèçôéêÜ ìéÜ TîùôåñéêÞ ðñüò á‰ôü ðñáãìáôéêüôçôá. 3. ‘Õðü á‰ôÝò ôßò óõíè\êåò. _ ‚ðïßá èÜ åyíáé óÝ èÝóç íÜ äþóåé ðñïóáíáôïëéóìïýò óÝ ìéÜ íÝá AðåëåõèåñùôéêÞ ðïëéôéêÞ ðñáêôéêÞ26. ôÞí ðéóèï÷þñçóÞ ôçò óÝ Xíáí íÝï säåáëéóìü. Aôïìéê\ò êáß êïéíùíéê\ò. 2. Ôåëåéþíïíôáò ìéÜ Aðü ôßò ‚ìéëßåò ôïõ óôÞí ‘ÅëëÜäá. äçëáäÞ êñéôéêÞ ìÝ äéáôÞñçóç ôïˆ Aëçèïˆò ðõñÞíá ôçò.

«‘Ç säÝá ô\ò TðáíáóôÜóåùò». Âë. ×ñéóôïöïñßäïõ-ÊáóôïñéÜäç. ìÜ ðïý.U. Ê. …óï V÷ïõí ìéÜ ‚ñéóìÝíç ìïñöÞ êáß …óï âñßóêïíôáé óÝ ìéÜ Aëëçëïó÷Ýóç ðïý ðáñáôçñårôáé óÝ ìéÜ äïóìÝíç ðåñßïäï. 99. Æ. Gutenberg. Aíôßèåôá. Têä. É. (Ê. ×áëêé@. óåë. Ó. 9. 20. ÖÈÊ. óåë. 17. Tðßóçò ôü ðñüóöáôá äçìïóéåõìÝíï ‘Ç «ñèïëïãéêüôçôá» ôïˆ êáðéôáëéóìïˆ. 104. êáß Tðßóçò: ô. óåë. ’ÁèÞíá 1988. êáèþò êáß ït âáóéêÝò ãñáììÝò ìé@ò óõíåðáãüìåíçò èåùñßáò ôïõ «êïéíùíéêïˆ-tóôïñéê Aðïôåëïˆí ôü èÝìá Uíüò Šðü äçìïóßåõóç Cñèñïõ ìïõ: «’ÁëÞèåéá. óåë. ÊáóôïñéÜäçò. «‘Ç tóôïñßá _ uäéá åyíáé Xíá ðñáãìáôéêü ìÝñïò ô\ò öõóéê\ò tóôïñßáò êáß ô\ò öýóçò ðïý ãßíåôáé Cíèñùðïò. 4. ´Õøéëïí. 18. ÌÜñî. ’Áíôßèåôá. óåë. ÃñáììÝíïõ. ÖÈÊ. 2 ôüì. 43 13. ÖÈÊ. Âë. 40. óôÜ íåáíéêÜ Vñãá ôïˆ ÌÜñî _ Aíôßëçøç á‰ôÞ óõíäÝåôáé ìÝ ìéÜ «ŠðïêåéìåíéóôéêÞ» äéáëåêôéêÞ. Êáß ìÜëéóôá ãé' á‰ôüí äÝí V÷åé óçìáóßá ìüíï ‚ íüìïò ðïý ôÜ äéÝðåé. ÓÝ êÜèå ðåñßðôùóç. ÖÈÊ. Öéëßíç. Ït ãíùóéïèåùñçôéêÝò óõíÝðåéåò ô\ò êñéôéê\ò óôüí ìáñîéóôéêü Aíôéêåéìåíéóìü. ìôö. Öùôßïõ. ðáñ' …ëï ðïý ôü Vñãï ôïˆ Ê. ÷Üñéò óôÞí ðñùôïâïõëßá êáß ìïíá÷éêÞ ðñïóðÜèåéá ô™í ’Åíáëëáêôéê™í ’Åêäüóåùí íÜ Aíáäåé÷èår ôü ìÝãåèïò ôïˆ ´Åëëçíá äéáíïçô\. ìôö. ’ÁèÞíá 1985 (óôü Uî\ò: ÖÈÊ). 41. Âë. 6. ôÞ óõíåßäçóç êáß ôßò Tðéäéþîåéò ôïˆ Aíèñþðïõ. Ê. âë. ÔÜ êåßìåíÜ ôïõ Aðü ôü Socialisme ou Barbarie Aíáäçìïóéåýôçêáí óÝ äýï ôüìïõò ìÝ ôüí ôßôëï ‘Ç ãñáöåéïêñáôéêÞ êïéíùíßá..». óåë. Óôü ôÝëïò á‰ô\ò ô\ò äéáäñïì\ò êáß óôÞí Añ÷Þ ìé@ò íÝáò ðïñåßáò óôÞ óêÝøç ôïõ âñßóêåôáé ôü êåßìåíï ðïý AðïôÝëåóå ôü ðñ™ôï ìÝñïò ô\ò Öáíôáóéáê\ò èÝóìéóçò.. ´Õøéëïí. Ö. 23-24. ðïý ƒ÷é ìüíï åyíáé AíåîÜñôçôïé Aðü ôÞ èÝëçóç. ôü ðÝñáóìá Aðü ôÞ ìéÜ ìïñöÞ óôÞí Cëëç. Åyíáé ãíùóôÞ _ äéáäñïìÞ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç Aðü ôÞí êïììïõíéóôéêÞ óôñÜôåõóç ô™í íåáíéê™í ôïõ ÷ñüíùí óôüí ôñïôóêéóìü êáß óôÞí ‚ìÜäá «Óïóéáëéóìüò a Âáñâáñüôçôá». ‘Ç äéåñåýíçóç ô\ò tóôïñéê\ò ðïñåßáò. Darmstadt 1970. Óôßò óåëßäåò 136-141. Âë. ’ÁèÞíá 1998. ìôö. óåë. …ðùò _ TðéóôÞìç ôïˆ Aíèñþðïõ è' AíôéêáôáóôÞóåé ôÞ öõóéêÞ TðéóôÞìç: èÜ ŠðÜñîåé ìéÜ ìüíï TðéóôÞìç». Âë. 96. 12. ’ÁèÞíá 1985. ÖÈÊ. säßïõ. ’ÅíáëëáêôéêÝò ’Åêäüóåéò. 24. êáèþò êáß ô™í ðñïïðôéê™í ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò eôáí ôü êýñéï Aíôéêåßìåíï ðïëë™í ðñþéìùí êåéìÝíùí ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò äçìïóßåõóå óôü Socialisme ou Barbarie êáß ôÜ ‚ðïrá Aíáäçìïóéåýôçêáí óôïýò äýï ôüìïõò ìÝ ôßôëï ‘Ç ðårñá ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò. ÖÈÊ. äçë. 22. 26. ÂÝâáéá. ’ÁèÞíá 1984. säßïõ. ‘Ï ìáñîéóìüò óÜí säåïëïãßá. óåë. ðÜíù Að' …ëá. Óáñßêá. Å. Marx. ô\ò TîÝëéîÞò ôïõò. 23. K. ÖÈÊ. Ð. ’ÁèÞíá 1991. ìéëþíôáò ãéÜ ôßò «ŠðïêåéìåíéêÝò ñßæåò ôïˆ Tðáíáóôáôéêïˆ ðñïôÜãìáôïò». Æ. Ãé' á‰ôüí. Ìåôáîý ðïëë™í. ‘Ç öõóéêÞ TðéóôÞìç è' AíôéêáôáóôÞóåé ìÝ ôüí êáéñü ôÞí TðéóôÞìç ôïˆ Aíèñþðïõ. ôïˆ Êþóôá ÐáðáúùÜííïõ. V÷åé Aêüìá ìåãáëýôåñç óçìáóßá ‚ íüìïò ô\ò Aëëáã\ò ôïõò. óåë. 35. 25. ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò. tóôïñßá. ÖÈÊ. äÝí ðñüêåéôáé íÜ ôáëáéðùñÞóåé ôÞ íåþôåñç ãåíéÜ ô™í êñéôéêÜ óêåðôüìåíùí ‘ÅëëÞíùí. ’ÅíáëëáêôéêÝò ’Åêäüóåéò. óåë. ôÞ óõíåßäçóç êáß ôßò Tðéäéþîåéò ôïõ. ʼnôõ÷™ò _ UëëçíéêÞ «ìåôÜöñáóç» á‰ôïˆ ôïˆ èñõëéêïˆ âéâëßïõ ôïˆ äõôéêïˆ ìáñîéóìïˆ (‘Éóôïñßá êáß ôáîéêÞ óõíåßäçóç. . ìôö.. ìôö. …ðùò Cëëùóôå óçìåéþíåé êáß ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ôÜ êåßìåíá: «‘Ç TðáíÜóôáóç ìðñïóôÜ óôïýò èåïëüãïõò». ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò. Øéìïýëç. ÖÈÊ. ’ÏäõóóÝáò. ìôö. ÖÈÊ. ôüì. K. K. ÖÈÊ. 137). ’ÉäÝá ðïý âåâáßùò êõñéáñ÷år óôÞí ãåñìáíéêÞ säåïëïãßá ôïˆ 1845-1846. Æ. ’ÁèÞíá 1975. ÌáõñïììÜôç. êïéíùíßá óôÞ óêÝøç ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç». «‘Ç Tðï÷Þ ôïˆ ãåíéêåõìÝíïõ êïíöïñìéóì. 22. ÐáðáúùÜííïõ ìüëéò óÞìåñá V÷åé Añ÷ßóåé íÜ óõæçôårôáé — å‰ôõ÷™ò ôÜ êåßìåíÜ ôïõ óþèçêáí êáß Têäßäïíôáé óéãÜ-óéãÜ óôÜ UëëçíéêÜ. ’ÅíáëëáêôéêÝò ’Åêäüóåéò. ÑÜððá. óåë. 101. 100-101. ×üðïãëïõ.. Ìð. Marx. 23-24. ðñßí á‰ôü óôáìáôÞóåé íÜ Têäßäåôáé ôü 1965. Ôü ÊåöÜëáéï. Têä. óåë. ÊñéôéêÞ ô\ò ðïëéôéê\ò ïsêïíïìßáò. ÌÝ á‰ôÜ ôÜ ëüãéá Añ÷ßæåé _ ÖáíôáóéáêÞ èÝóìéóç (ÖÈÊ.Ç ÊÑÉÔÉÊÇ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ÓÔÇÍ ÌÁÑÎÉÓÔÉÊÇ ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÔÇÓ ÉÓÔÏÑÉÁÓ óôßò ðñïèÝóåéò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. [. Ãíùóôüò êáß ðïëõóõæçôçìÝíïò åyíáé ‚ ÷áñáêôçñéóìüò Aðü ôüí ÌÜñî ›ò «Tðéôõ÷çìÝíçò» ô\ò ðåñéãñáö\ò ô\ò «ðñáãìáôéê\ò ôïõ ìåèüäïõ» Aðü ôüí êýñéï AñèñïãñÜöï ôïˆ ðåñéïäéêïˆ ’Áããåëéïöüñïò ô\ò ʼnñþðçò ô\ò Ðåôñïýðïëçò (ÌÜçò 1872). Âë. 19. ´Õøéëïí. Aíáöåñüìåíïò ï‰óéáóôéêÜ óôü äéêü ôïõ âßùìá. ’ÁèÞíá 1989). óåë. 16. ôïõëÜ÷éóôïí. Âë. âë. 5. ÔÜ êïéíùíéêÜ áuôéá ô\ò «ãñáöåéïêñáôéê\ò êõñéáñ÷ßáò» AðïôÝëåóáí Xíá Aðü ôÜ âáóéêÜ ðåäßá Vñåõíáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. ÖÈÊ. ‚ ÊáóôïñéÜäçò äéáõãÜæåé ôü «ôß ìðïñår íÜ åyíáé _ Tðéèõìßá êáß ôÜ êßíçôñá Uíüò TðáíáóôÜôç» (óåë. Ðáðáäïðïýëïõ. 64 ê. ït uäéïé êáèïñßæïõí ôÞ èÝëçóç. 7. Ê. ’ÁèÞíá 1978. ìÜëéóôá èÜ ìðïñïˆóå êáíåßò íÜ äéáâÜóåé …ëï ôïõ ôü Vñãï Šðü á‰ôÞí ôÞí ðñïïðôéêÞ.. a TðçñåÜóôçêå Aðü á‰ôüí åyíáé Xíá èÝìá ðïý èÜ Aðáó÷ïëÞóåé ðéèáí™ò ôïýò ó÷ïëéáóôÝò ô™í äýï óôï÷áóô™í. 14. óåë. Á. ðñïóå÷™ò óôü ÍÝá ‘Åóôßá. ´Õøéëïí. èÜ ðñÝðåé Tä™ íÜ TðéóçìÜíïõìå …ôé ït Aðüøåéò ôïõò Šð\ñîáí óÝ ðïëëÜ óçìårá ðáñÜëëçëåò. ÃëÜñïò. ’ÁèÞíá 1975) V÷åé Tîáíôëçèår êáß Vôóé. 15. ÖÈÊ. Lukács. 21. Xíá ìÝñïò ôïˆ ‚ðïßïõ äçìïóéåýôçêå óôÜ ôåëåõôárá ôåý÷ç ôïˆ ðåñéïäéêïˆ Óïóéáëéóìüò a Âáñâáñüôçôá. 27.] ‘Ï ÌÜñî TîåôÜæåé ôÞí êßíçóç ô\ò êïéíùíßáò óÜí öõóéêïúóôïñéêü ðñïôóÝò ðïý ôü äéÝðïõí íüìïé. Ê. _ äéáëåêôéêÞ ðáßñíåé ìéÜ «AíôéêåéìåíéóôéêÞ» ÷ñïéÜ. ’ÁèÞíá 1978. ’ÁèÞíá 1990. 136. ‘Ç ãåñìáíéêÞ säåïëïãßá. ÐáðáúùÜííïõ. 8. ìôö. Ôü Cí óÝ á‰ôÞí ôÞí êñéôéêÞ ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïçãÞèçêå ôïˆ Bëëïõ ìåãÜëïõ ´Åëëçíá èåùñçôéêïˆ. ÏsêïíïìéêÜ êáß öéëïóïöéêÜ ÷åéñüãñáöá. ²Çäç óôÜ ÏsêïíïìéêÜ êáß öéëïóïöéêÜ ÷åéñüãñáöá ôïˆ 1844. 82. Âë. Aðüóðáóìá Aðü ôüí «’Åðßëïãï óôÞ äåýôåñç Vêäïóç» (1873). ìÝ âÜóç ôÞí ‚ðïßá _ ñèïëïãéêüôçôá ôïˆ êüóìïõ óôçñßæåôáé óôü ãåãïíüò …ôé á‰ôüò åyíáé ðñïúüí ô\ò äñáóôçñéüôçôáò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. óôü: Ê. óôÜ Vñãá ô\ò ›ñéìüôçôáò êáß säéáßôåñá óôüí ²Åíãêåëò. Aðü ìéÜ êáôçãïñßá Aëëçëïó÷Ýóçò óÝ ìéÜ Cëëç. Geschichte und Klassenbewusstsein. ÊñÜôïò êáß öéëïóïößá. óåë. Ã. óåë. 86. ô. ìôö. ×ñéóôïößäïõ. 139. ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. ÖÈÊ. Â. 10. ‘Ç ãÝíåóç ôïˆ ‚ëïêëçñùôéóìïˆ. 84-85. 19). óåë. óåë. ÐáðáêõñéÜêç. 11. G. …ðïõ ìåôáîý Cëëùí óçìåéùíüôáí: «ÃéÜ ôüí ÌÜñî Xíá ðñÜãìá ìüíï V÷åé óçìáóßá: íÜ âñår ôü íüìï ô™í öáéíïìÝíùí ðïý Aó÷ïëårôáé ìÝ ôÞí VñåõíÜ ôïõò. ÓðáíôéäÜêç. Marx. ÓðáíôéäÜêç. ‚ñßæïíôáò ôïýò «íüìïõò êßíçóçò» ô\ò tóôïñßáò (a/êáß ô\ò öýóçò — ²Åíãêåëò). ’ÁèÞíá 1992.

ÈÜ ëÝãáìå. ðÝñá Aðü ôÜ ðëáßóéá ìé@ò óôåíÜ öñïûäéê\ò TîÞãçóçò. AíÞêïíôáò ì@ëëïí óôü å‰ñýôåñï óçìáóéïëïãéêü ðëáßóéï ô\ò ðïëéôéê\ò. Aêñéâ™ò ›ò ðñáêôéêï-ðïéçôéêü Tã÷åßñçìá ðïý óêïðåýåé óôÞí äçìéïõñãßá óõíèçê™í ìé@ò Vóùèåí ìåôáìüñöùóçò (ìé@ò á‰ôï- — ‘Ï ÓôÜèçò ÃïõñãïõñÞò äéäÜóêåé óõãêñéôéêÞ ëïãïôå÷íßá óôü ÐáíåðéóôÞìéï ôïˆ Ðñßíóôïí. 34]. óó. ÐñïôñÝ÷ïíôáò uóùò. óÝ Cëëç ãëþóóá. ôü ãåãïíüò …ôé _ èåùñßá ô\ò ìåôïõóßùóçò óôüí ÊáóôïñéÜäç åyíáé ðñÜãìáôé TðáíáóôáôéêÞ ìÝóá óôÜ ðëáßóéá ô\ò öñïûäéê\ò èåùñßáò Aðáéôår ôÞí äéåñåýíçóç ô\ò ìåôïõóßùóçò. ‘Ç ìåôïõóßùóç åyíáé á‰ôÞ ðïý ï‰óéá- óôéêÜ äçìéïõñãår ôü Väáöïò AôÝñìïíçò AíÜêñéóçò. _ ‚ðïßá êáß ôïˆ Tîáóöáëßæåé á‰ôïìÜôùò ìéÜ îå÷ùñéóôÞ èÝóç óôÞí tóôïñßá ô\ò øõ÷áíÜëõóçò. _ øõ÷áíÜëõóç äÝí åyíáé öéëïóïößá ãéáôß äÝí ãßíåôáé íÜ äéáæåõ÷èår Aðü ìéÜ Aðüëõôá óõãêåêñéìÝíç ðñáêôéêï-ðïéçôéêÞ äñáóôçñéüôçôá. …ìùò. …ìùò. _ øõ÷áíÜëõóç åsóÜãåé óõíÜìá ìéÜ âáèýôáôç öéëïóïöéêÞ êáéíïôïìßá êáôÜ ôü …ôé Aíáóôï÷Üæåôáé ôÞí êëáóóéêÞ Aíôéíïìßá / óýãêëéóç ìåôáîý ôïˆ Tìðåéñéêïˆ êáß ôïˆ Šðåñâáôéêïˆ óôïé÷åßïõ óÝ âÜóç Aíáðüöåõêôá êïéíùíéêÞ (äåäïìÝíïõ …ôé êáß ‚ Öñüõíô ‚ uäéïò TðéóÞìáíå …ôé _ ðñáãìáôéêüôçôá åyíáé _ êïéíùíßá)3. á‰ôÞ êáè' UáõôÞí. Aðáéôþíôáò ôÞí äéáýãáóç ô\ò óçìáóßáò).2 ’Åî ï êáß _ êáôÜ ìßá Vííïéá TðéóôçìïëïãéêÜ Aóýììåôñç óýæåõîç óôüí ôßôëï (Aíôß ô\ò ðéü Aíáãíùñßóéìçò óýæåõîçò «öéëïóïößá êáß øõ÷áíÜëõóç»). ’Áêñéâ™ò TðåéäÞ ðñïôÜóóåé ôÞí êïéíùíßá ›ò äïìéêü …ñéï ôïˆ øõ÷ùôéêïˆ Uáõôïˆ (ôü ‚ðïrï. Öèéíüðùñï 2000. èÜ óÞìáéíå ôüí ‚ñéáêü ÷™ñï ìÝóù ôïˆ ‚ðïßïõ ‚ «Šðåñâáôéêüò» Uáõôüò Aíôéêñýæåé ôÞí TìðåéñéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá).Öéëïóïößá êáß ìåôïõóßùóç 1 ÓôÜèçò ÃïõñãïõñÞò Ç äéåñåýíçóç ô\ò ó÷Ýóçò ìåôáîý öéëïóïößáò êáß ìåôïõóßùóçò [sublimation] ì@ò ðáñáðÝìðåé óõãêåêñéìÝíá óôü Vñãï ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç êáß ƒ÷é ìüíï óôÞí øõ÷áíáëõôéêÞ ðëåõñÜ ôïõ AëëÜ óôÞí uäéá ôÞí ëïãéêÞ ôïˆ Vñãïõ óôü óýíïëü ôçò. ²Áí êáß AäéáìöéóâÞôçôá öéëïóïöéêÞ óôÞí «öýóç» ôçò (ìÝ ôÞí Vííïéá …ôé ëåéôïõñãår êÜôù Aðü TðéôáêôéêÝò óõíè\êåò íïÞìáôïò — æçôþíôáò ôü íüçìá. ìÜëéóôá. Colonization and the Institution of Modern Greece (1996). CL. Äåýôåñïí. _ ìåôïõóßùóç äÝí åyíáé Bðë™ò ìéÜ óõãêåêñéìÝíç øõ÷áíáëõôéêÞ ëåéôïõñãßá. èÜ ëÝãáìå …ôé _ ìåôïõóßùóç ãåöõñþíåé ôÞí öéëïóïößá ìÝ ôÞí øõ÷áíÜëõóç ›ò ðïëéôéêÜ ðñïôÜãìáôá. ãåãïíüò ôü ‚ðïrï Tìöáßíåôáé Aêñéâ™ò óôü …ôé á‰ôÞ _ Aíôéíïìßá óõãêáèïñßæåôáé ìÝ ôü øõ÷éêü óôïé÷årï (ãé' á‰ôü êáß äÝí ìðïñår ðïôÝ ï‹ôå íÜ ôü Šðåñâår ï‹ôå íÜ óõíïøéóôår óÝ á‰ôü). ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. ›ò øõ÷áíáëõôéê\ò óçìáóßáò. ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá. ‘Ç øõ÷áíÜëõóç ‚äçãår óÝ ìéÜ «AðïñçôéêÞ äéáëåêôéêÞ äéáýãáóç» [Epilegomena to a theory of the soul which has been presented as a Science in Crossroads in the Labyrinth. …ôé ìüíï óôüí ÊáóôïñéÜäç óõíáíô@ êáíåßò ìéÜ ‚ëïêëçñùìÝíç èåùñßá ô\ò ìåôïõóßùóçò. ðéü óõãêåêñéìÝíá. 44-54 . Êé á‰ôü ãéáôß ‚ ÊáóôïñéÜäçò V÷åé óôçñßîåé Xíá ìåãÜëï ìÝñïò ô\ò êïóìïèåùñßáò ôïõ ›ò ðñüò ôÞí ãÝíåóç êáß öáíôáóéáêÞ äéáìüñöùóç ô\ò êïéíùíßáò ðÜíù óôÞí óõëëïãéêÞ ëåéôïõñãßá ô\ò ìåôïõóßùóçò. _ øõ÷áíÜëõóç óõììåôÝ÷åé óôü Tã÷åßñçìá ô\ò öéëïóïößáò. ‘Ç TîÞãçóç ãé' á‰ôÞí ôÞí TðéëïãÞ åyíáé äéôôÞ: Ðñ™ôïí. AëëÜ Vííïéá êáß ðñáêôéêÞ _ ‚ðïßá Šðåñâáßíåé ôÜ óôåíÜ …ñéá ôïˆ ëüãïõ [discourse] ô\ò øõ÷áíÜëõóçò. âáóéêÞ ðñïûðüèåóç óôü ìåãÜëï öéëïóïöéêü ðñüôáãìá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç: ôÞí äéáýãáóç êáß Tðßôåõîç ô\ò á‰ôïíïìßáò. ’ÁëëÜ. ÓÝ á‰ôü ôü óçìårï Cò Aíáëïãéóôïˆìå ôÞí êáôÜ ÊáóôïñéÜäç ñçôÞ äéáöïñïðïßçóç ìåôáîý öéëïóïößáò êáß øõ÷áíÜëõóçò. ’Åðßóçò. ôåˆ÷ïò 31. Åyíáé óõããñáöÝáò ôïˆ âéâëßïõ Dream Nation: Enlightenment. _ ìåôïõóßùóç åyíáé. ôü ‚ðïrï ôüóï _ öéëïóïößá …óï êáß _ øõ÷áíÜëõóç ðñÝðåé íÜ Tíóôåñíéóôïˆí ãéÜ íÜ ŠðÜñîïõí. ôü Aíôéêåßìåíï ô\ò ‚ðïßáò äÝí ìðïñår Tî ‚ñéóìïˆ íÜ Têêáèïëéêåõèår.

ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÌÅÔÏÕÓÉÙÓÇ åôÝñùóçò) ìÝóù ôïˆ Aíáóôï÷áóìïˆ. ²Áí êáß äéêáßùò êáôáããÝëëïíôáò ôÞí AðÜôç ôïˆ óýã÷ñïíïõ êáðéôáëéóìïˆ ›ò ðñüò ôÞí ëåãüìåíç óåîïõáëéêÞ AðåëåõèÝñùóç. ’Åííïårôáé …ôé ôü …ëï Tðéóôçìïëïãéêü ðåäßï åyíáé ôåñÜóôéï. ôü ñéæéêü öáíôáóéáêü ô\ò øõ÷\ò åyíáé Aêñéâ™ò _ ðñùôáñ÷éêÞ ðçãÞ …ëùí Têåßíùí ô™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ðïý êáèéóôïˆí äõíáôÞ ôÞí äçìéïõñãßá ñéæéêÜ íÝ- . óÝ TñåõíçôéêÝò óôåíùðïýò. ‚ Ìáñêïˆæå ðåñéïñßæåé ôÞí äéáäéêáóßá ôçò (Aðï)ìåôïõóßùóçò AðïêëåéóôéêÜ óôÜ êáðñßôóéá ô\ò êïéíùíßáò. Ðáñ' …ëç ôÞí AíôéêåéìåíéêÜ TîÝ÷ïõóá óçìáóßá ôçò. Pontalis. ‘Ç ìåôïõóßùóç êáôÜíôçóå ó÷åäüí êáêÞ ëÝîç. ÓÝ Têåßíïõò ðïý ŠðïóôÞñéîáí …ôé _ ìåôïõóßùóç åyíáé Tããåí™ò êáß Aðï- 45 êëåéóôéê™ò øõ÷éêÞ äéáäéêáóßá óõãêáôáëÝãïíôáé …óïé óõíÝâáëáí óôÞí Aíáîéïðéóôßá ô\ò Vííïéáò ôÜ ôåëåõôárá ÷ñüíéá. øý÷ùóç.) Ðáñáðëåýñùò. 56-83]. ÌéÜ óôïé÷åéþäçò êáôáíüçóç ôïˆ Vñãïõ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç Aðáéôår ôÞí èåþñçóç ô\ò ìåôïõóßùóçò ›ò óôïé÷årï-êëåéäß ðïý êáèéóô@ äõíáôÞ á‰ôÞí ôÞí ðåñéðëïêÞ öéëïóïößáò. âëÝðïõìå ðþò _ øõ÷áíÜëõóç AíÞêåé Tðßóçò óôü Tã÷åßñçìá ô\ò ðïëéôéê\ò4. åyíáé æùôéêÞ ðñïûðüèåóç êÜèå èåùñßáò êïéíùíéê\ò ìåôáìüñöùóçò. 97]. ËåïíÜñíôï ê. óçìårï ìé@ò èåôéêÜ TðéâáñõìÝíçò äéáäéêáóßáò óåîïõáëéê\ò Aðþèçóçò. …ðùò ôüí íïìÜæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò— ãßíåôáé Aðáñáßôçôç. íÜ Tîáëåßøåé ôßò äõíÜìåéò ô\ò øõ÷\ò Aðü ôïýò êüëðïõò ôçò [One-Dimensiolal Man. TðÝíäõóç. ðïëý BðëÜ. ›ò ðáíôåë™ò á‰ôïÝãêëåéóôç. ´Åíá Aðü ôÜ Šðüññçôá TñùôÞìáôá ðïý Tãåßñåé á‰ôÞ _ AíïëïêëÞñùôç ðáñáôÞñçóç Aöïñ@ ôü Cí _ ìåôïõóßùóç åyíáé äéáäéêáóßá Vóùèåí a Vîùèåí ôïˆ øõ÷éêïˆ êüóìïõ. ìÝ óáö™ò ðéü Vãêõñï ôñüðï AëëÜ Tîßóïõ ìïíïäéÜóôáôï. Ït Jean Laplanche êáß J. óôü ðåñßöçìï Ëåîéëüãéï ô\ò Øõ÷áíÜëõóçò. ‘Ç èåùñßá ô\ò ìåôïõóßùóçò äÝí åyíáé ìüíï æÞôçìá Tìðëïõôéóìïˆ ôïˆ øõ÷áíáëõôéêïˆ ðñïôÜãìáôïò. âåâáßùò. Tí™ ôü ñéæéêü öáíôáóéáêü ô\ò øõ÷\ò óôÞí ï‰óßá «ŠðÜñ÷åé» ðÝñá Aðü ôü ðåäßï ô\ò êïéíùíßáò. ôü ðåäßï ô\ò øõ÷áíÜëõóçò —îå÷ùñéóôü êáß á‰ôüíïìï— óõìðßðôåé ðëÞñùò ìÝ ôü ðåäßï ô\ò öéëïóïößáò. ôïýò tóôïñéêïýò …ñïõò á‰ô\ò ô\ò óýì-ðôùóçò. Åyíáé _ äýíáìç ðïý äçìéïõñãår ôÞí uäéá ôÞí Tîßóùóç. Êáß ït äýï ðëåõñÝò ôïˆ TñùôÞìáôïò. Ãíùóôü åyíáé Tðßóçò ôü Tí ðáñüä¤ Šðüìíçìá ôïˆ Öñüõíô …ôé êÜôé ðåñáéôÝñù ðñÝðåé íÜ åsðùèår ãéÜ ôÞí ìåôïõóßùóç ›ò ðáñÜîåíç ìïrñá ô™í øõ÷éê™í TíïñìÞóåùí (Triebe) ôÞí ‚ðïßá TðéâÜëëåé ‚ ðïëéôéóìüò [«Civilization and its Discontents». á‰ôéóôéêÞ íôüôçôá. øõ÷áíÜëõóçò êáß ðïëéôéê\ò. ÄåäïìÝíïõ ôïˆ ãåãïíüôïò …ôé _ öéëïóïößá êáèßóôáôáé ðëÝïí Tðéôáêôéêü Tã÷åßñçìá óôïýò ðëÞñïõò óõã÷ýóåùò êáéñïýò ìáò. AíáöÝñïõí …ôé «_ Vëëåéøç ìé@ò óõíåðïˆò èåùñßáò ô\ò ìåôïõóßùóçò ðáñáìÝíåé Xíá Aðü ôÜ ìåãÜëá êåíÜ ôïˆ øõ÷áíáëõôéêïˆ óôï÷áóì [433]. _ Tðåîåñãáóßá ô\ò Vííïéáò ô\ò ìåôïõóßùóçò Aðü ôüí Öñüõíô åyíáé ìÜëëïí ëåéøÞ êáé ðåñéóôáóéáêÞ. ït ‚ðïråò ÷ñåéÜæïíôáé ðåñáéôÝñù Tðåîåñãáóßá. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ôü ëÝåé å‰èÝùò: «Ìåôïõóßùóç äÝí óçìáßíåé ôßðïôå ëéãüôåñï Aðü ôÞí øõ÷ïãåíåôéêÞ a säéïãåíåôéêÞ ƒøç ôïˆ Têêïéíùíéóìïˆ a. ’Áðü ôÞí Cëëç ìåñéÜ. ôüí Têêïéíùíéóìü ô\ò øõ÷\ò äåäïìÝíç ›ò øõ÷éêÞ äéáäéêáóßá» (The Imaginary Institution of Society. Cí åyíáé TããåíÞò óôÞí Aíèñþðéíç øõ÷Þ a óõãêåêñéìÝíç äéÜóôáóç ô™í Aíèñùðßíùí êïéíùíéêï-tóôïñéê™í ðáñáìÝôñùí. ëÝò êáß êáôÜöåñå TðéôÝëïõò _ êïéíùíßá. ’ÁëëÜ _ ìåôïõóßùóç äÝí âñßóêåôáé ï‹ôå óôÞ ìßá ï‹ôå óôÞí Cëëç ðëåõñÜ ô\ò Tîßóùóçò «êïéíùíßá↔øõ÷Þ». 331). èÜ ôïðïèåôïýóáìå ôÞí êÜðïôå èñõëéêÞ Vííïéá ôïˆ ×Ýñìðåñô Ìáñêïˆæå «êáôáðéåóôéêÞ Aðïìåôïõóßùóç» [repressive desublimation]. ìÝ Cëëá ëüãéá. Óêåðôüìåíïé. Ôü èÝìá åyíáé …ôé _ èåùñßá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôÞí ìåôïõóßùóç Aîßæåé íÜ Aíáäåé÷èår óÝ …ëç ôçò ôÞí TìâÝëåéá. óõíäÝïíôÜò ôçí ìÝ ìéÜ ä\èåí îåðåñáóìÝíç a Bðë™ò ÷õäáßá ëéâéäéêÞ èåùñßá — äçëáäÞ AðïíÝìïíôáò óôÞí ìåôïõóßùóç ôÞí TíåñãåéáêÞ Aíýøùóç ô\ò øõ÷\ò Aðü ôÜ êáôþôåñá Aíèñþðéíá VíóôéêôÜ ôçò. Aêïëïõèïýìåíåò ìÝ Aðïêëåéóôéêüôçôá. ôßò ðåñéóóüôåñåò öïñÝò ìÝ «AñóåíéêÜ» ÷áñáêôçñéóôéêÜ (Tä™ óõíÝâáëáí êáß ôÜ Šðïäåßãìáôá ôïˆ wäéïõ ôïˆ Öñüõíô — Ìùõó\ò. ãéáôß _ ìéÜ ÷ùñßò ôÞí Cëëç èÜ eôáí êáß ït äýï A-íüçôåò. ’Åä™ äÝí ìðïñïˆìå ðáñÜ íÜ ðåñéïñéóôïˆìå óÝ ìåñéêÝò ãåíéêÝò ðáñáôçñÞóåéò. ÄçëáäÞ. _ øõ÷Þ äÝí ìðïñår ðïôÝ íÜ ŠðÜñîåé ìÝ êÜðïéï íüçìá ôïˆ Uáõôïˆ ôçò Cí äÝí Tîùôåñéêåõèår êáß äÝí Tðåíäõèår óÝ Aíôéêåßìåíá ôÜ ‚ðïrá êáèïñßæïíôáé ›ò Aíôéêåßìåíá Aðü ôÞí UêÜóôïôå èåóìéóìÝíç êïéíùíéêï-tóôïñéêÞ ‚ëüôçôá. óõíåéäçôÜ a ìÞ. ’Åííïårôáé …ôé ‚ uäéïò ‚ öüâïò ô\ò ÷õäáéüôçôáò ‚äÞãçóå óÝ ÷õäáéüôáôá óõìðåñÜóìáôá. _ óôïé÷åéþäçò êáôáíüçóç ô\ò ó÷Ýóçò ôïˆ öéëïóïöéêïˆ óôï÷áóìïˆ ìÝ ôßò øõ÷éêÝò äõíÜìåéò ô\ò Aíèñùðüôçôáò —ìÝ ôüí ÷™ñï ôïˆ ñéæéêïˆ öáíôáóéáêïˆ.ëð. ìÝ êÜðïéïí ìáãéêü ôñüðï. ’Áðïôõ÷ßá ìé@ò ôÝôïéáò êáèÝîåùò óçìáßíåé.-B. ðïý TðéôñÝðåé ôÞí óõíýðáñîç êáß óõíåíï÷Þ ô™í äýï ðëåõñ™í. öáßíåôáé íÜ V÷ïõí ‚äçãÞóåé.

‘Ç ìåôïõóßùóç. ’ÁëëÜ ‚ uäéïò ‚ ðáñáëïãéóìüò á‰ôïˆ ôïˆ óåíáñßïõ Aðïäåéêíýåé ôü ãåãïíüò …ôé _ øõ÷éêÞ ìïíÜäá äÝí åyíáé êïéíùíéêü ðëÜóìá. ›ò Tíåñãü êïéíùíéêü ìÝëïò. ôü uäéï ôü ðëáßóéï ô\ò æù\ò ôïõ èÜ ãéíüôáí á‰ôïìÜôùò ÷ßëéá êïììÜôéá. åyíáé _ ëåéôïõñãßá ìÝ ôÞí ‚ðïßá TããñÜöåôáé _ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò: ‚ ôñüðïò ìÝ ôüí ‚ðïrï _ èåóìßæïõóá äýíáìç êáôïñèþíåé íÜ Šëïðïéçèår — íÜ èåóìéóôår— ìÝóá óôüí êüóìï. Xíá êáñêßíùìá ô\ò Aíèñþðéíçò øõ÷\ò ðïý åyíáé _ ñéæéêÞ öáíôáóßá. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò V÷åé Šðïóôçñßîåé TðáíåéëçììÝíùò …ôé ït óõíå÷årò ðñïóðÜèåéåò ôïˆ Öñüõíô íÜ TîçãÞóåé ôÞí ãÝíåóç ô\ò êïéíùíßáò —ôÞí èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò— âÜóåé ô™í øõ÷éê™í äõíÜìåùí (ô™í TíïñìÞóåùí) eôáí êáôáäéêáóìÝíåò óÝ Aðïôõ÷ßá. åyíáé ôü ä™ñï ô\ò êïéíùíßáò óôÞí øõ÷Þ. in Philosophy. ’Áðü ôÞí óêïðéÜ ô\ò êïéíùíßáò. Aöïˆ ôÜ ðÜíôá óôüí êüóìï ôïõ ðñïÝñ÷ïíôáé êáß êáôåõèýíïíôáé Aðü ôüí Uáõôü ôïõ. ‘Ç ìåôïõóßùóç åyíáé Têêïéíùíéóìüò a. Cí ìÞ ôé Cëëï ãéáôß ðñïöáíÝóôáôá äÝí êáôÝ÷åé êCí ôÞí Vííïéá ôïˆ ²Áëëïõ. ÌÜëéóôá. ðñïêåéìÝíïõ íÜ Aðïìáêñõíèår _ øõ÷Þ Aðü ôÞí öõóéêÞ ôçò TììïíÞ óôÞí ðáíôïäõíáìßá. Á‰ôü ôü ðëÜóìá äÝí ìðïñår íÜ ŠðÜñîåé óôüí êïéíùíéêü êüóìï. äÝí åyíáé ìÝóï Têêïéíùíéóìïˆ. Êáíåßò äÝí ìðïñår íÜ AðïêáëÝóåé øõ÷ùôéêÞ êáôÜóôáóç ôüí á‰ôéóìü ôïˆ ìïíáäéáßïõ ðõñÞíá ô\ò øõ÷\ò …ðùò óõíáíô@ôáé óôü íåïãÝííçôï. ÓôÞí èåùñßá ôïˆ Öñüõíô ãéÜ ôü ’Áóõíåßäçôï âëÝðïõìå aäç …ôé _ Aíèñþðéíç øõ÷Þ êõñéáñ÷årôáé Aðü ìéÜ äéáñêÞ ñïÞ TíïñìÞóåùí êáß. Åyíáé ä™ñï óÝ êÜðïéïí ðïý ôü Aðïæçô@ AðåãíùóìÝíá. èÜ óõíåéäçôïðïéïýóáìå AìÝóùò …ôé ôÝôïéï ðëÜóìá äÝí èÜ ìðïñïˆóå êCí íÜ Tðéâéþóåé. ÄÝí êáôáíïår êõñéïëåêôéêÜ êáíÝíá Cëëïí. ’ÁëëÜ Aêüìç êáß Cí ŠðïèÝóïõìå ôÞí ðáñÜëïãç êáß Aðßèáíç ðåñßðôùóç Uíüò ãåííáéüäùñïõ êüóìïõ ðïý èÜ äå÷üôáí óôßò AãêÜëåò ôïõ Xíá ðëÜóìá ðïý äÝí Aíáãíùñßæåé êáíÝíá Cëëïí. ìéÜ ðåñßðôùóç Têôñï÷éáóìïˆ ô\ò Tñùôéê\ò Tðéèõìßáò ôÞí ‚ðïßá TðéâÜëëåé _ êïéíùíßá ðñüò ƒöåëïò êÜðïéïõ êïéíùíéêïˆ a ásóèçôéêïˆ êáôïñèþìáôïò. …ðùò ôÞí AíôéëáìâÜíåôáé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ãéáôß. ‘Ç ëïãéêÞ Aíôßöáóç èÜ eôáí Tíôåë™ò ðñáãìáôéêÞ. _ uäéá äéáäéêáóßá Aöïñ@ ôÞí êïéíùíéêÞ êáôáóêåõÞ (AíáôñïöÞ) ôïˆ Aôüìïõ. _ Tðéèõìßá ôïõ èÜ ðÞãáéíå ÷áìÝíç. Ôü ðåäßï ô\ò ðëçñüôçôÜò ôïõ èÜ ðáñáâéáæüôáí Aíåðáíüñèùôá. ’ÁíáöÝñù ãéÜ ðáñÜäåéãìá Xíá Cëëï TêôåíÝóôåñï ÷ùñßï: ’Áðü ôÞí óêïðéÜ ô\ò øõ÷\ò. Åyíáé ì@ëëïí å‰ôåëÝò íÜ ðïˆìå …ôé _ øý÷ùóç Aðïôåëår êáôÜóôáóç ðïý Aðïêô@ íüçìá ìüíï ìÝóá óÝ êÜðïéï êïéíùíéêü ðëáßóéï. ëïéðüí. Cí ìÞ ôé Cëëï ãéáôß ðñÝðåé íÜ ŠðÜñ÷åé êïéíùíßá ãéÜ íÜ ŠðÜñ÷ïõí Aíèñþðéíá ƒíôá. ‘Ç øõ÷éêÞ ìïíÜäá. ‘Ç ìåôïõóßùóç. …ðùò óõíå÷™ò TðáíáëáìâÜíåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ìéÜ øõ÷éêÞ êáôÜóôáóç ðïý ðáñáðÝìðåé óÝ äéáäéêáóßá ‚ìáëïðïßçóçò — a. ²Åôóé. Problems of Knowledge». ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò TðéìÝíåé …ôé _ Aíèñþðéíç øõ÷Þ ÷áñáêôçñßæåôáé Aðü «ìéÜ ôåñÜóôéá êáß ôåñáôþäç íåïðëáóßá. Tãþ êáß ït Cëëïé) [«The Social Historical: Mode of Being. _ Vííïéá «Cíèñùðïò» Tä™ äÝí V÷åé ó÷Ýóç ìÝ ôÞí âéïëïãßá. ïtáäÞðïôå Vííïéá Tããåíïˆò Aíôéóôïé÷ßáò ìåôáîý óåîïõáëéê™í ðáñáóôÜóåùí (êáß Aðïëáýóåùí) êáß âéïëïãéê™í Aíáãê™í âñßóêåôáé Vîù Aðü êÜèå ëïãéêÞ. Ôü íïìÜæù êáñêßíùìá äéüôé _ AíÜðôõîÞ ôïõ åyíáé AíåîÝëåãêôç êáß äéüôé äÝí Aíôéóôïé÷år óÝ êáìéÜ âéïëïãéêÞ ëåéôïõñ- . 42]. ëÝåé êÜðïõ ‚ ÊáóôïñéÜäçò) ãßíåôáé Cíèñùðïò. ŠðÜñ÷åé óÝ êáôÜóôáóç ôÝëåéáò êáß Aêáôáíßêçôçò ðëçñüôçôáò. êßíçôñá êáß Aíôéêåßìåíá ìÝ êïéíùíéêü íüçìá ëÝãåôáé ìåôïõóßùóç. (Ôü ãåãïíüò …ôé _ AíÜãêç ãéÜ ôÞí Aíåýñåóç íïÞìáôïò äéáñê™ò óáìðïôÜñåôáé Aðü ìéÜ áuóèçóç Aäõíáìßáò têáíïðïßçóçò ôïˆ ðñùôáñ÷éêïˆ á‰ôéóôéêïˆ «íïÞìáôïò» èÜ ì@ò Aðáó÷ïëÞóåé ðáñáêÜôù). _ êõñéáñ÷ßá ôïõ Tðß ô™í óçìáóé™í èÜ ôý÷áéíå ðëÞñïõò AìöéóâçôÞóåùò. …ôé AöçìÝíï óôßò äéêÝò ôïõ äéáóôÜóåéò ƒ÷é ìüíï äÝí èÜ êáôüñèùíå íÜ Aíáðôõ÷èår óôü ðñüóùðï × AëëÜ ìÝ êÜèå âåâáéüôçôá èÜ Aöáíéæüôáí — èÜ ðÝèáéíå êõñéïëåêôéêÜ ô\ò ðåßíáò. ìé@ò öáíôáóìáôéê\ò ðáíôïäõíáìßáò _ ‚ðïßá âéþíåé ôüí Uáõôü ôçò —êáß åyíáé— ðçãÞ ôïˆ ðáíôüò. Aêüìç ÷åéñüôåñá. á‰ôü Aêñéâ™ò åyíáé êáß ôü æÞôçìá: _ âéïëïãéêïˆ ŠðïâÜèñïõ øõ÷éêÞ ìïíÜäá («Xíá ìéêñü ôÝñáò ðïý ï‰ñëéÜæåé». _ äéáäéêáóßá ìÝó¤ ô\ò ‚ðïßáò _ øõ÷Þ Tãêáôáëåßðåé (Cí êáß ðïôÝ Tíôåë™ò) ôïýò ðñùôáñ÷éêïýò ôçò ôñüðïõò êáß Aíôéêåßìåíá êáß Tðåíäýåé óÝ ôñüðïõò óõìðåñéöïñ@ò.46 ùí êïéíùíéê™í ìïñö™í. ãéáôß èÜ AíáêÜëõðôå AìÝóùò ôÞí AíéêáíüôçôÜ ôïõ íÜ AóêÞóåé ôÞí ðáíôïäõíáìßá ôïõ. äçìéïõñãårôáé Xíá íÝï åyäïò (äéáöïñåôéêü óÝ êÜèå êïéíùíßá): ôü êïéíùíéêü Côïìï (Tóårò. …ðùò V÷åé èåùñçèår êáôÜ êáéñïýò. AêñéâÝóôåñá. _ øõ÷Þ äÝí ìðïñår íÜ óõíå÷ßóåé íÜ ŠðÜñ÷åé ìÝóá óôüí ‚ëïêëçñùôéêü óïëéøéóìü ôçò — V÷åé AíÜãêç íïÞìáôïò. ‚ ðëÞñçò êõñßáñ÷ïò ô™í óç- ÓÔÁÈÇÓ ÃÏÕÑÃÏÕÑÇÓ ìáóé™í. …óïí Aöïñ@ ôÞí Aíèñþðéíç óåîïõáëéêüôçôá. Ðñïöáí™ò. äçëáäÞ.

45]. AíôéèÝôùò. äçëáäÞ. Äéüôé. ìÝóá óÝ ìéÜ äéáäéêáóßá TðÝíäõóçò ôÞí ‚ðïßá. ðïëéôéêÞ. ÌÝ á‰ôÞí ôÞí Vííïéá. äïìçìÝíç åsò âÜèïò. Cí êáß êáíÝíá Aíèñþðéíï ðëÜóìá äÝí äýíáôáé íÜ ŠðÜñîåé ÷ùñßò á‰ôüí ôüí ôåñáôþäç ñéæéêü öáíôáóéáêü ðõñÞíá. Cí á‰ôü ôü ñéæéêü öáíôáóéáêü ðáñáìåßíåé ãéÜ ðÜíôá êëåéäùìÝíï óôüí Uáõôü ôïõ. _ ‚ðïßá èåóìßæåé ôüí Cíèñùðï ›ò Côïìï êáß äÞ Côïìï ìÝ êïéíùíéêï-tóôïñéêÞ âïýëçóç.ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÌÅÔÏÕÓÉÙÓÇ ãßá êáß. ãéáôß á‰ôü Aêñéâ™ò óõíåðÜãåôáé ìéÜ säéïãåíåôéêÞ äéáäéêáóßá: ôÞí äçìéïõñãßá Uíüò Uáõôïˆ ‚ ‚ðïrïò åyíáé ðÜíôïôå Xíá åyäïò. Á‰ôüò ‚ AôÝñìùí êáß AäçöÜãïò øõ÷éêüò ðõñÞíáò ðïý ëÝãåôáé ñéæéêÞ öáíôáóßá Aðáéôår Aðü ôÞí êïéíùíßá íÜ ôïˆ äþóåé íüçìá êáß åyíáé Aêñéâ™ò á‰ôÞ _ ÷ïñÞãçóç íïÞìáôïò —íïÞìáôïò ðïý åyíáé ðÜíôïôå êïéíùíéêü-tóôïñéêü. ’ÁèÞíá ´Õøéëïí. Têêïéíùíéóìüò óçìáßíåé ôáõôï÷ñüíùò Tîáíèñùðéóìüò. ï‹ôå ëßãï ï‹ôå ðïëý. V÷åé ìéÜ íôïëïãéêÞ óçìáóßá. öéëïóïößá. …óá êáß Cí åyíáé ôÜ èåôéêÜ AðïôåëÝóìáôÜ ôïõ Aðü Cëëåò Aðüøåéò» [«‘Ç ÓõìâïëÞ ô\ò Øõ÷áíÜëõóçò óôÞí êáôáíüçóç ô\ò ãÝíåóçò ô\ò Êïéíùíßáò». The Imaginary Institution of Society. ãåãïíüò ôü ‚ðïrï Aíáãíùñßæåé ›ò âáóéêÞ Aíôßëçøç ôïˆ Öñüõíô. 300-311]. .5 47 Ôïýôç _ äéáäéêáóßá ôïˆ Têêïéíùíéóìïˆ / Tîáíèñùðéóìïˆ êñßíåôáé Aðáñáßôçôç êáß ìÜëéóôá äÝí Tðéôõã÷Üíåôáé ÷ùñßò Xíáí óçìáíôéêü âáèìü øõ÷éê\ò âßáò. ðáñ' …ëç ôÞí ìåôÝðåéôá öëõáñßá ðïëë™í öñïûäéê™í ãýñù Aðü ôü èÝìá [âë. ðéü óùóôÜ. êáíÝíá Aíèñþðéíï ðëÜóìá Tðßóçò äÝí ãßíåôáé Cíèñùðïò. óôü ’Áíèñùðïëïãßá. Cí èåùñçèår Aðü ìüíï ôïõ âéïëïãéêü åyíáé ì@ëëïí êáôáóôñïöéêü. ÓôÞí ï‰óßá óçìáßíåé ìéÜ äéáäéêáóßá Aíáãêáßáò UôÝñùóçò a. TðéâÜëëåé. Xíá åyäïò êïéíùíéê™ò Tíïñ÷çóôñùìÝíçò á‰ôï-åôÝñùóçò. ²Åôóé êáôáíïår ‚ ÊáóôïñéÜäçò ôü Aëçèéíü íüçìá ô\ò ïsäéðüäåéáò Tìðåéñßáò. ìéÜ ìïñöÞ ìÝ uäéïí Åyíáé — óôÞ ðñïêåéìÝíç ðåñßðôù- Ït ðñ™ôåò Têäüóåéò Vñãùí ôïˆ ÊáóôïñéÜäç (1972) óôÜ UëëçíéêÜ. ‘Ç ìåôïõóßùóç. ìÝ êýñéï ðáñÜãïíôá ôÞí ïsêïãÝíåéá êáß âáóéêÞ ðñïûðüèåóç ôÞí ðáñï÷Þ AíôéêåéìÝíùí ìÝ êïéíùíéêÞ óçìáóßá ðñüò TðÝíäõóç. Aäéáßñåôá äéáöïñåôéêü Aðü ðëáßóéï óÝ ðëáßóéï—.

ôé ‚ Öñüõíô äéÝêñéíå óÝ Aôïìéêü Tðßðåäï ›ò Aðüëáõóç ôïˆ öáíôÜóìáôïò) Aêïëïõèår ìïíáäéêü äñüìï óôÞí ðïñåßá ô\ò ìåôïõóßùóçò. Måôïõóßùóç ï‰óéáóôéêÜ óçìáßíåé Têêïéíùíéóìüò êáô' AíÜãêçí (Tðß ðïéíj øõ÷þóåùò). ÂÝâáéá. Ìåôïõóßùóç. _ ÄéáêÞñõîç ô™í äéêáéùìÜôùí ôïˆ Aíèñþðïõ êáß ôïˆ ðïëßôç êáß _ Ôñïìïêñáôßá ôïˆ ÑïâåóðéÝññïõ. _ ‚ðïßá AíÞêåé ðÜíôïôå óÝ Xíá êïéíùíéêü ðåäßï. (’ÅðéëÝãù ôÞí ÷ñÞóç åsóáãùãéê™í. ëÝåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. äÝí ðñüêåéôáé ðïôÝ ãéÜ óõíåéäçôÞ TðéëïãÞ. «Têêïéíùíéóìüò ô\ò øõ÷\ò åyíáé _ Tóùôåñßêåõóç ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóéáê™í óçìáóé™í» [«The Con- . óôÞí ìåôïõóßùóç äÝí ŠðÜñ÷åé _ ðáñáìéêñÞ TðéëïãÞ. ôü êïéíùíéêü Côïìï. ô\ò äçìéïõñãßáò êáß ô\ò êáôáóôñïö\ò. 161]. óõìðåñéëáìâáíïìÝíçò ô\ò Tñãáóßáò êáß ôïˆ ðáé÷íéäéïˆ. _ ìåôïõóßùóç TìðëÝêåôáé óÝ …ëåò ôßò êïéíùíéêÝò ðñáêôéêÝò ô\ò Aíèñùðüôçôáò. «‘Ç ìåôïõóßùóç Tðåíäýåé óÝ êïéíùíéê™ò äçìéïõñãçìÝíá êáß êáôáîéùìÝíá Aíôéêåßìåíá. …ìùò. _ íôïëïãßá á‰ôÞ äéáêñßíåôáé óôüí ÷™ñï ôïˆ êïéíùíéêï-éóôïñéêïˆ. ôü ‚ðïrï åyíáé ôüóï ðñïöáíÝò žóôå íÜ îåãëéóôñ@ å‹êïëá Aðü ôüí ðôéêü ìáò ‚ñßæïíôá. óßãïõñá. Âáóßæåôáé êáß Aðåõèýíåôáé Tî ‚ëïêëÞñïõ óôÞí ðáñáóôáóéáêÞ ñïÞ ðïý äéáìïñöþíåé ôü ’Áóõíåßäçôï. Xíá êáñêßíùìá). ìïíáäéêü öáéíüìåíï óôüí öõóéêü êüóìï. ðïý ì@ò Aöïñ@ êáôÜ êýñéï ëüãï äÝí åyíáé ôüóï _ äåäïìÝíç íôïëïãéêÞ äéÜóôáóç ô\ò ìåôïõóßùóçò AëëÜ ôü ð™ò Aêñéâ™ò ëåéôïõñãår á‰ôÞ _ íôïãåíåôéêÞ äéáäéêáóßá. «Ôü “Šðïêåßìåíï” ô\ò ãëþóóáò äÝí åyíáé “Šðïêåßìåíï” TíïñìÞóåùí [sujet pulsionnel]» [«The state of the Subject Today». ‘Ç ï‰óßá åyíáé …ôé ôÜ Aíèñþðéíá ƒíôá öáßíåôáé íÜ Xëêïíôáé Aðü ôÞí _äïíÞ ô™í öáíôáóéáê™í ôïõò ðáñáóôÜóåùí. äÝí óõíäÝåôáé êáèüëïõ ìÝ ôÞí âéïëïãéêÞ óýóôáóç ô\ò Aíèñùðüôçôáò. äçìéïõñãårôáé ôü êïéíùíéêü Côïìï. Aêüìç êáß Cí á‰ôÜ åyíáé TãêëçìáôéêÜ» [«Psychoanalysis and Politics». ’Åä™ èÜ Vðñåðå íÜ Šðïãñáììßóïõìå êÜôé èåìåëé™äåò. Ôü æÞôçìá. Óçìáßíåé Bðëïýóôáôá …ôé ôü «ðåñéå÷üìåíï» ô\ò ìåôïõóßùóçò äéáöÝñåé óÝ êÜèå ðåñßðôùóç AíÜëïãá ìÝ ôü êïéíùíéêü öáíôáóéáêü ðïý ôÞí êáèéóô@ äõíáôÞ êáß ôÞí TðéâÜëëåé. Ôïˆôï ï‰äüëùò óçìáßíåé êÜðïéï ðñïâëÝøéìï AðïôÝëåóìá íôåôåñìéíéóôéêïˆ ôýðïõ. ôÞí á‰ôïíüìçóç ô\ò öáíôáóßáò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Tðéóçìáßíåé ôÝóóåñá èåìåëéáêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ óôÞí Aíèñþðéíç øõ÷Þ — èåìåëéáêÜ ›ò ðñüò ôü ôß êÜíåé ôÞí øõ÷Þ Aíèñþðéíç: ôÞí AðïäÝóìåõóç ô™í øõ÷éê™í äéáäéêáóé™í Aðü ôÞí âéïëïãéêÞ ëåéôïõñãßá. äÝí óçìáßíåé óõíåéäçôÞ TðÝíäõóç. Tíáíôßïí ôïˆ âéïëïãéêïˆ ñãáíéóìïˆ (Aêñéâ™ò …ðùò ìéÜ íåïðëáóßá. ït ‚ðïråò. «‘Ç ‚ìéëßá åyíáé aäç ìåôïõóßùóç». …ðùò Cëëùóôå êÜèå íôïëïãßá. ôÞí êõñéáñ÷ßá ô\ò ðáñáóôáóéáê\ò (Aðåéêïíéóôéê\ò) _äïí\ò Víáíôé ô\ò _äïí\ò ô™í ñãÜíùí. ðáñ' …ëï ðïý. ôÞí á‰ôïíüìçóç ôïˆ óõíáéóèÞìáôïò6. 189]. ìÝó¤ ô\ò ìåôïõóßùóçò. ôü ëåãüìåíï ðñüóùðï [person]. âåâáßùò. ôü Êáë™ò óõãêåñáóìÝíï êëåéäïêýìâáëï êáß ôÜ óôñáôüðåäá óõãêåíôñþóåùò. ÌÝ ôÞí Vííïéá á‰ôÞ. ‘Ç AðïäåóìåõìÝíç êáß á‰ôïíïìçìÝíç Aðü ôÞí âéïëïãéêÞ ëåéôïõñãßá Tðéèõìßá óõíßóôáôáé óôÞí á‰ôïíüìçóç ô\ò öáíôáóßáò êáß ôïˆ óõíáéóèÞìáôïò. ÓÔÁÈÇÓ ÃÏÕÑÃÏÕÑÇÓ îå÷ùñéóôü êáß ìïíáäéêü ìÝóá óôÞí AôÝñìïíç ðïëëáðëüôçôá ô™í èÝóåùí ôïõ. ÄÝí ðñÝðåé íÜ îå÷íïˆìå …ôé AðïôÝëåóìá ìåôïõóßùóçò eôáí Tî uóïõ _ AíÝãåñóç ôïˆ Ðáñèåíþíá êáß _ óöáãÞ ô™í Ìçëßùí. ’ÁëëÜ _ _äïíÞ ô™í ðáñáóôÜóåùí (…. Åyíáé ðñïöáíÝò …ôé _ ðïëýìïñöç öýóç ô\ò Aíèñþðéíçò óåîïõáëéêüôçôáò. ‘Ç ìåôïõóßùóç Aíáêýðôåé ôÞí óôéãìÞ ðïý _ BðëÞ Aðüëáõóç ô™í ñãÜíùí ðáñáêÜìðôåôáé ãéÜ ìéÜ Cëëç Aðüëáõóç. ãéáôß _ Aîßá êáß ôü íüçìá á‰ô™í ô™í AíôéêåéìÝíùí äÝí V÷ïõí ðïôÝ ‚ñáôÜ óôïé÷årá). ôÞí Aðüëáõóç ô™í ðáñáóôÜóåùí. ðïëëÝò öïñÝò. Á‰ôÞ _ óôéãìÞ óõìðåñéëáìâÜíåé ôÞí ðéü ÷áñáêôçñéóôéêÞ ðñÜîç ôïˆ Aíèñþðéíïõ åuäïõò: ôÞí ãëþóóá. Ãé' á‰ôü ‚ Ìðåñíßíé Tðåíäýåé ôÞí êáëëéôå÷íéêÞ ôïõ öáíôáóßá (AäéáìöéóâÞôçôá TñùôéêÞ) óôÞí åsêüíá [figure] ô\ò ‘Áãßáò ÔåñÝæáò íÜ ôñõðéÝôáé Aðü ôÜ âÝëç ôïˆ Èåïˆ êáß ƒ÷é óÝ Xíá Cãáëìá ãõíáßêáò ðïý óõóð@ôáé Aðü ñãáóìü. …ðùò êÜíåé ‚ ËáêÜí (Séminaire XX). ‘Ç ìåôïõóßùóç åyíáé Aíáãêárï êáß âßáéï ãåãïíüò. Ït TðåíäåäõìÝíåò ðáñáóôÜóåéò óôÞí ìåôïõóßùóç äÝí åyíáé ðëÝïí «säéùôéêÜ Aíôéêåßìåíá» AëëÜ Aíôéêåßìåíá ô™í ‚ðïßùí ôü íüçìá êáß _ Aîßá åyíáé ðëÞñùò «êáèïñéóìÝíá» Aðü ôÞí êïéíùíßá. ìÜëéóôá. Têôüò TÜí ìéëïˆìå ãéÜ TîùãÞéíïõò. in World in Fragments.48 óç. óÝ ôåëåõôáßá AíÜëõóç. World in Fragments. ô\ò ôÝ÷íçò êáß ô\ò TðéóôÞìçò. ’ÅÜí ìéëÞóïõìå ìÝ Aðüëõôç êõñéïëåîßá. ’Åí ëßãïéò. Aêüìç êáß …ôáí óÝ ‚ñéóìÝíåò ðåñéðôþóåéò ôÜ TêêïéíùíçìÝíá Côïìá ìðïñår íÜ ðñïâïˆí óõëëïãéêÜ óÝ ôåñáôþäåéò ðñÜîåéò7. Ôü êÜèå Åyíáé Aðïêô@ Aðþôåñï íüçìá ìüíï óôÞí ðïñåßá ô\ò êïéíùíéê\ò öáíôáóéáê\ò èÝóìéóçò. åyíáé Aðåñéüñéóôåò êáß AôÝñìïíåò êáß ÷ùñßò ôßò ‚ðïråò _ óåîïõáëéêüôçôá ôïˆ Aíèñþðïõ äÝí èÜ eôáí Aíèñþðéíç. ôü ðëáßóéï ôïˆ ‚ðïßïõ V÷åé aäç äéáìïñöùèår ìÝ …ñïõò ô\ò øõ÷\ò.

‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ðñïóöÝñåé ðëçèþñá óôï÷áóì™í ðÜíù óôü èÝìá ô\ò öéëïóïößáò. 2) «‘Ç öéëïóïößá ðñ™ôá Aðü …ëá èÝôåé Šðü Tñþôçóéí ôÞí èåóìéóìÝíç Aðåéêüíçóç ôïˆ êüóìïõ. 205] — äçëáäÞ. ÌÝ Bðëïýóôåñá ëüãéá. 126-127]8. ÄÝí åyíáé Tä™ _ êáôÜëëçëç ðåñßóôáóç ãéÜ íÜ Tðåêôáèïˆìå ðÜíù óÝ á‰ôü ôü èÝìá. Autonomy. ÐñïöáíÝóôáôá. ‘Ç ðñáêôéêÞ ô\ò öéëïóïößáò. World in Fragments. ôÞí èÝóìéóç ðïý TðéôñÝðåé íÜ V÷åé êáíåßò «ôÞí äýíáìç íÜ èÝóåé ôÜ èåóìéóìÝíá [äçë. ‚ êÜèå óôï÷áóìüò ðñÝðåé íÜ ôåèår Šðü AíÜêñéóç Aðü ôÞí èÝóç ôïõ Aóôï÷Üóôïõ. ðñïÝñ÷åôáé Aðü Têåríïí ðïý óêÝðôåôáé êáß ôß ðñïÝñ÷åôáé Aðü Têåríï ðïý åyíáé aäç óêÝøç” èÜ ðáñáìåßíåé ãéÜ ðÜíôá AíáðÜíôçôï ›ò Vó÷áôï Tñþôçìá» […. ït ‚ðïråò ðñÝðåé íÜ ãßíïõí AíôéëçðôÝò ðëÞñùò óõíõöáóìÝíåò: 1) «Ôü öéëïóïöårí óçìáßíåé ðÜíù Aðü …ëá íÜ äéåñùô@óáé óõíå÷™ò: Ôß óçìáßíåé ôü öéëïóïöårí êáß ôß åuäïõò öéëïóïößá èÝëåé êáíåßò íÜ AóêÞóåé. _ ‚ðïßá êáèéóô@ ôÞí Aíèñþðéíç ðáñîç. …. ãíùñßæïíôáò ðïëý êáëÜ …ôé á‰ôü ôü Cëëï äÝí ìðïñår íÜ ãßíåé êCí Aíôéëçðôü ðáñÜ ìüíï Tí ìÝó¤ êáß äéÜ ìÝóïõ ô\ò óêÝøçò. …óï _ ðéü Aðïöáóéóôéê\ò óçìáóßáò äéáöïñÜ ìåôáîý ô\ò ìåôïõóßùóçò óÝ ìéÜ Uôåñüíïìç êïéíùíéêÞ èÝóìéóç êáß ô\ò ìåôïõóßùóçò óÝ Têåßíçí ôÞí èÝóìéóç ðïý TðéôñÝðåé ôÞí äõíáôüôçôá ôïˆ Aíáóôï÷áóìïˆ. óêïðü ìé@ò ôÝôïéáò AíÜêñéóçò.ôé Bðë™ò åyíáé. World in Fragments. êáèþò êáß ôÜ ðñùôáñ÷éêÜ AëëÜ êáß Tðßãïíá óôïé÷årá ôçò. žóôå íÜ ãßíåé Aíôéêåßìåíï óôï÷áóìïˆ …. 124-5]. _ ‚ðïßá …ìùò TìðåñéÝ÷åé Xíá óôïé÷årï ðïý ôÞí îå÷ùñßæåé Aðü Cë- . Aðïôåëår Xíá ŠðÝñôáôá ðáñÜäïîï Tã÷åßñçìá. ðÝñá Aðü ôÞí uäéá ôïõò ôÞí èÝóìéóç: óôÞí ï‰óßá. ït ‚ðïrïé Tðßóçò äÝí åyíáé äõíáôüí íÜ Têôéìçèïˆí óôÜ ðëáßóéá á‰ôïˆ êåéìÝíïõ.ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÌÅÔÏÕÓÉÙÓÇ struction of the World in Psychosis».ôé âñßóêåôáé ðÝñá Aðü ôÞí óêÝøç. _ ðñÜîç êáß Aíôéêåßìåíï ðñÝðåé íÜ äéåñåõíçèïˆí ðÝñá Aðü êÜèå ìïñöÞ ðïý ôÜ êáèïñßæåé. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. Ðéü óõãêåêñéìÝíá. ìÝ ôÞí ðéü só÷õñÞ Vííïéá ô\ò ëÝîçò. Politics. 349]. ôÜ åuäùëá ô\ò öõë\ò. 165] ‘Ç äåýôåñç ðåñßðôùóç Aöïñ@ ìéÜ óõãêåêñéìÝíç ìåôïõóßùóç _ ‚ðïßá Tíóôåñíßæåôáé Xíá óõãêåêñéìÝíï êïéíùíéêü öáíôáóéáêü: ôü êïéíùíéêü öáíôáóéáêü ðïý èåóìßæåé êáß èåóìßæåôáé Aðü ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò. Á‰ôü ðïý ì@ò TíäéáöÝñåé. óõì-ðßðôïõí (‚ ÊáóôïñéÜäçò èÜ Vëåãå åyíáé ‚ìïïýóéá) ìÝ ôü êïéíùíéêü öáíôáóéáêü ô\ò á‰ôïíïìßáò. á‰ôü ôü öáíôáóéáêü ðñüôáãìá V÷åé ìéÜ AêñéâÞ tóôïñéêÞ Añ÷Þ: ôÞí Añ÷áßá ðüëç. á‰ôÝò ït ðñïôÜóåéò V÷ïõí êïéíÝò äýï Vííïéåò: Ðñ™ôïí. in The Castoriadis Reader. äÝí åyíáé ôüóï _ êáô' AíÜãêçí äéáöïñïðïßçóç. ðáñÜ ôáˆôá. tóôïñéêÞ Šðüèåóç ìÝ ôÞí ðéü ï‰óéþäç óçìáóßá ôïˆ …ñïõ. …ðùò Víôïíá Aíáðôýóóåôáé säéáßôåñá óôÞí ôñßôç ðñüôáóç. Philosophy. ‚ ÊáóôïñéÜäçò âëÝðåé ôÞí öéëïóïößá ›ò Tã÷åßñçìá á‰ôï-åôÝñùóçò. ð@óá öéëïóïöéêÞ Vñåõíá êáß AíÜêñéóç åyíáé Tî ‚ñéóìïˆ Cíåõ ‚ñßùí êáß ôÝëïõò. 3) «Ôü öéëïóïöårí a ôü óôï÷Üæåóèáé. ›ò äéáäéêáóßá äéáñêïˆò êáß Aíåìðüäéóôçò á‰ôï-ðñïåñ÷üìåíçò UôÝñùóçò: á‰ôï-ðñïåñ÷üìåíçò. ÓêÝðôåóáé óçìáßíåé óêïðåýåéò óôü Cëëï ô\ò óêÝøçò. ãíùñßæïíôáò äÝ Tðßóçò …ôé ôü Tñþôçìá “Ôß. ãéáôß êáíåßò Cëëïò äÝí äéáôÜóóåé ôÞí AíÜêñéóçÿ êáß UôÝñùóçò. AëëÜ óôÞí uäéá ôÞí TíÝñãåéá ô\ò ðñÜîçò.ð. ðáñ' …ëï ôü íåöÝëùìá ôïˆ ìïíïèåúóôéêïˆ öáíôáóéáêïˆ ðïý êõñéáñ÷år óôüí ‚ñßæïíôá ôïˆ ëåãüìåíïõ Äõôéêïˆ ðïëéôéóìïˆ Tä™ êáß äõü ÷éëéåôßåò êáß ðïý ‚ëïöÜíåñá ðáßæåé Aêüìá óçìáíôéêü ñüëï óôÞí öáíôáóéáêÞ óýóôáóç ôïˆ óýã÷ñïíïõ êñÜôïõò. ôÞí æùÞ á‰ôÞí êáè' UáõôÞí. ìéÜ ôÝôïéá Vñåõíá êáß AíÜêñéóç ðñÝðåé íÜ ‚äçãår óôÞ äéåñþôçóç ô\ò uäéáò ô\ò Añ÷\ò. ’Áðïäåßîåéò (Cëëïôå ñçôÝò. _ ‚ðïßá ðáñÜãåôáé óÝ êÜèå ðåñßóôáóç ôïˆ êïéíùíéêï-tóôïñéêïˆ. ãéáôß _ AíÜêñéóç óÝ TìðëÝêåé óôÞí Aö' Uáõô\ò ñéæéêÞ äçìéïõñãßá Cëëùí ìïñö™í. Cëëïôå Šðüññçôåò) ô\ò tóôïñßáò á‰ôïˆ ôïˆ Aíôáãùíéóìïˆ äÝí âñßóêïíôáé ìüíï óôÜ äéÜöïñá ãåãïíüôá ô\ò tóôïñßáò ðïý óçìáôïäïôïˆí ôÞí ñéæéêÞ AíÜêñéóç [interrogation] ô™í èåóìéóìÝíùí ìïñö™í (äçëáäÞ ôßò äéÜöïñåò TðáíáóôáôéêÝò óôéãìÝò ðïý êáëýðôïõí ôÞí Aðüóôáóç Aðü ôÞí ’ÁíáãÝííçóç ìÝ÷ñé óÞìåñá). ìÝóá óôüí ‚ñßæïíôá ìé@ò Aðåñéüñéóôçò AíÜêñéóçò» [«The Nature and Value of Equality». ìåôïõóéùìÝíá] Aíôéêåßìåíá Šðü AìöéóâÞôçóç» [«The state of the Subject Today». ÐáñáèÝôù ìüíï ôñårò ðñï- 49 ôÜóåéò. ÖôÜíåé ìüíï íÜ óõíåéäçôïðïéÞóïõìå …ôé _ êïéíùíéêÞ öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò Añ÷áßáò ðüëåùò V÷åé Tðéâéþóåé ô\ò AöÜíéóçò ô\ò ðüëçò ›ò êïéíùíéê\ò íôüôçôáò êáß ðáñáìÝíåé ›ò Aíôßðáëï ñåˆìá óôïýò óýã÷ñïíïõò èåóìïýò. …ìùò. Äåýôåñïí.» [«Psychoanalysis and philosophy». ìÝóá óÝ á‰ôü ðïý åyíáé óêÝøç. _ äéôôÞ á‰ôÞ äéáäéêáóßá ðåñéãñÜöåé ìéÜ óõãêåêñéìÝíç êïéíùíéêï-éóôïñéêÞ Vêöñáóç ìåôïõóßùóçò. ôü ‚ðïrï óõíßóôáôáé óôÞí äçìéïõñãßá ìïñö™í óêÝøçò. ô\ò ðñÜîçò êáß ôïˆ AíôéêåéìÝíïõ ô\ò AíÜêñéóçò. ´Ïðåñ óçìáßíåé …ôé _ Añ÷Þ.

AëëÜ êáß íÜ ôïýò Aíáêáëýøåé ›ò äéêïýò ôïõ. óôüí ÷™ñï …ðïõ äéáäñáìáôßæïíôáí ït ëåéôïõñãßåò ôïˆ ’ÁóõíåéäÞôïõ —óôüí ÷™ñï …ðïõ ‚ ²Áëëïò (Tíôüò ìïõ) ìéëïˆóå êáß Tíåñãïˆóå— èÜ ŠðÜñîù Tãþ: èÜ äéáìïñöþóù ôüí Uáõôü ìïõ (êáß ›ò Tê ôïýôïõ èÜ êõñéáñ÷Þóù). Á‰ôü åyíáé êáß ôü ðñïöáíÝò íüçìá ô\ò ðåñßöçìçò ñÞóçò ôïõ: Wo Es war. ðÝñáí ôïˆ …ôé ðñüêåéôáé Tî Añ÷\ò ãéÜ ôÞí ðñïôñïðÞ ô\ò uäéáò ô\ò öéëïóïößáò. Ôü íÜ ëÝìå …ôé _ ñéæéêÞ öáíôáóßá åyíáé Aðåñéüñéóôç êáß Aíõðïëüãéóôç óçìáßíåé Aðïäï÷Þ ô\ò äõíáôüôçôÜò ôçò íÜ AëëÜîåé êáèåôß ðïý ôáõôßæåôáé ìáæß ôçò — óôÞí ï‰óßá ôü ãåãïíüò …ôé _ ñéæéêÞ öáíôáóßá TíÝ÷åé óôüí âáèýôåñï ðõñÞíá ôïˆ ‘Åáõôïˆ ôçò ôÞí ðëÞñç äõíáìéêÞ ôçò UôÝñùóçò. êáô' TðÝêôáóéí). ìéÜ øõ÷éêÞ TðÝíäõóç óôü …ñáìá ñéæéêÜ íÝùí ìïñö™í. eôáí Tðßóçò ôü ñçôü êáè\êïí ô\ò øõ÷áíÜëõóçò Aðü ôÞí óôéãìÞ ô\ò èÝóìéóÞò ôçò (tóôïñéêÜ. ït øõ÷áíáëõôÝò óõíå÷ßæïõí ôü Vñãï ô™í åsäéê™í öñåíïëüãùí ðïý ôÞí Tðï÷Þ Têåßíç íïìáæüôáí alienits). ìïíáäéêÞ äýíáìç ô\ò ìåôïõóßùóçò ôñïöïäïôår ôÞí Tî uóïõ ìïíáäéêÞ Aíôßóôáóç ô\ò AäÜìáóôçò øõ÷\ò ðïý Añíårôáé íÜ Aðïðïéçèår ôÞí ðñùôáñ÷éêÞ ôçò Tðéèõìßá ãéÜ ðáíôïäõíáìßá. ìéÜ ðñïôñïðÞ ðïý èÜ ìïˆ TðéôñÝøåé íÜ ãßíù êõñßáñ÷ïò ô™í ðñÜîåþí ìïõ Aðïêôþíôáò óõíåßäçóç ô\ò öýóçò ô™í Aóõíåßäçôùí ðáñïñìÞóåùí ðïý Šðåñêáèïñßæïõí êÜèå ìïõ ðñÜîç. ‘Ç uäéá. äçëáäÞ. Ôïˆôï. äçëáäÞ ƒ÷é ìüíï ô™í Tîùôåñéê™í ‚ñßùí ô\ò Aðïôßìçóçò êáß Tðßôåõîçò ô\ò ãíþóçò (ðåñß Uáõô\ò êáß …ëùí ô™í Cëëùí). ’Åííïårôáé . _ ‚ðïßá. óôÞí Aðüëõôç ìïñöÞ ôçò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Aíáãíùñßæåé óôÞ ñÞóç ôïˆ Öñüõíô ôÜ ðñ™ôá âÞìáôá ðñüò ìéÜ ðñáêôéêÞ óýëëçøç ô\ò á‰ôïíïìßáò: ôÞí ÷åéñáãþãçóç ôïˆ íüìïõ ôïˆ ²Áëëïõ Tíôüò ôïˆ Uáõôïˆ. …ìùò. ’Åí ôïýôïéò. ²Çäç óÝ ôïýôç ôÞí äéáôýðùóç Šðïíïårôáé _ óêÝøç …ôé ôü ’Áóõíåßäçôü ìïõ ìéëÜåé. …ðùò ‚ ËáêÜí AðÝäåéîå Añãüôåñá. ‘ÏëïöÜíåñá. ‘ÕðåñÝ÷åé ïtùíäÞðïôå Aíôéëçðô™í êáß Šðïëïãéæüìåíùí ‚ñßùí. ‚ ÊáóôïñéÜäçò Tíôïðßæåé ôÞí äýíáìç ôïˆ Aíèñþðïõ íÜ öáíôÜæåôáé ñéæéêÜ. Ãé' á‰ôü _ á‰ôïíïìßá êáß _ á‰ôï-åôÝñùóç âñßóêïíôáé óÝ ðëÞñç óýì-ðôùóç. ÊÜôé ôÝôïéï èÜ eôáí Aäýíáôï. Cò èõìçèïˆìå. ìÝóá óÝ á‰ôü ôü ðáñÜäïîï ó÷\ìá. ’ÁëëÜ _ ìåôïõóßùóç óôÜ ðëáßóéá ôïˆ öéëïóïöéêïˆ Aíáêñéôéêïˆ óôï÷áóìïˆ ëåéôïõñãår Tðßóçò ðÝñá Aðü ôÞí óõãêåêñéìÝíç ôçò êïéíùíéêïéóôïñéêÞ óôéãìÞ. ìéÜ øõ÷éêÞ äýíáìç ñéæùìÝíç óôü âÜèïò ‚ëïêëÞñùóçò ô\ò óùìáôéê\ò ôïõò íôüôçôáò9. Óõíåð™ò. óßãïõñá äÝí óçìáßíåé …ôé _ óôñïöÞ åyíáé ‚ëïêëçñùôéêÞ êáß …ôé ‚ êüóìïò ô\ò øõ÷éê\ò ìïíÜäáò êáôáñãårôáé. ìÜëéóôá. óõíåéäçôïðïßçóå AìÝóùò ƒ÷é ìüíï ôÞí ôåëéêÞ ôçò Aäõíáôüôçôá AëëÜ Tðßóçò. ‘Ï Öñüõíô åy÷å êáôáíïÞóåé Tî Añ÷\ò …ôé ôü êáè\êïí ô\ò øõ÷áíÜëõóçò åyíáé íÜ ðñáãìáôåõèår ôü ’Áóõíåßäçôï. êáôáãñÜöåé ôÞí Aíáðüöåõêôç tóôïñéêüôçôá ôïˆ êáèåíüò. ðñïôñïðÞ ôïˆ Öñüõíô óçìáßíåé ðñïôñïðÞ ðïëÝìïõ êáôÜ ô\ò AðïîÝíùóçò Uáõôïˆ Aö' Uáõô¨ (self-alienation) — _ ‚ðïßá. óôÞí äýíáìç ôïˆ ’ÁóõíåéäÞôïõ ãéÜ á‰ôï-åôÝñùóç. ãåãïíüò ðïý Aðü ìüíï ôïõ ðñÝðåé íÜ èÝóåé óÝ ôÝñìá êÜèå óýã÷õóç ãýñù Aðü ôÞí ðéèáíÞ óýãêëéóç ìåôáîý ÊáóôïñéÜäç êáß ÊÜíô. soll Ich werden («’Åêår ðïý eôáí Á‰ôü. ôüí «ëüãï ôïˆ ²Áëëïõ». ãéáôß èÜ óÞìáéíå ôüí èÜíáôï ô\ò uäéáò ô\ò Aíèñùðüôçôáò. ôüí Tîïëïèñåõôéêü ôçò ÷áñáêôÞñá. Á‰ôÞ _ öáíôáóßá åyíáé A÷áëßíùôç. Tííïårôáé. ‘ÕðÜñ÷åé.50 ëåò ôÝôïéåò êïéíùíéêï-éóôïñéêÝò TêöñÜóåéò. AëëÜ ô™í ÓÔÁÈÇÓ ÃÏÕÑÃÏÕÑÇÓ uäéùí ô™í ‚ñßùí ô\ò íôüôçôÜò ôçò. ›ò äéêÞ ôïõ ðçãÞ Aðüëáõóçò. ’ÅìðåñéÝ÷åé ôÞí ñçôÞ äõíáôüôçôá íÜ èÝóåé ôÞí äéêÞ ôçò êïéíùíéêï-éóôïñéêÞ óôéãìÞ (÷ùñßò ôÞí ‚ðïßá. ‘Ùóôüóï. ²Å÷ïõìå aäç äår ðþò _ ôåñáôþäçò øõ÷éêÞ ìïíÜäá ðñÝðåé íÜ ‚äçãçèår ìáêñéÜ Aðü ôÞí á‰ôéóôéêÞ ôçò Aðüëáõóç êáß íÜ óôñáöår ðñüò ôÞí Aðüëáõóç ô\ò êáèÝîåùò óÝ Aíôéêåßìåíá / ðáñáóôÜóåéò ðïý ŠðÜñ÷ïõí ìüíï Tí ìÝó¤ êáß äéÜ ìÝóïõ ôïˆ UêÜóôïôå êõñßáñ÷ïõ êïéíùíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ. íÜ öáíôÜæåôáé ôü AöÜíôáóôï. ìÝ ôÞí Vííïéá …ôé êáíÝíá Aíèñþðéíï ƒí Aðü ôÞí Tðï÷Þ ô™í óðçëáßùí äÝí V÷åé TðéæÞóåé ÷ùñßò íÜ Aðïäå÷èår ôïýò öáíôáóéáêïýò …ñïõò ô\ò êïéíùíßáò êáß ƒ÷é Bðë™ò íÜ ôïýò Aðïäå÷èår. Á‰ôÞ _ óôñïöÞ ãßíåôáé ó÷åäüí «ñãáíéêÜ». ÄçëáäÞ. ’Áêñéâ™ò Tä™. óÝ á‰ôüí ôüí AäÜìáóôï ðõñÞíá. Ãéáôß äÝí ŠðÜñ÷åé ôñüðïò íÜ Tîáëåéöèår ôü ’Áóõíåßäçôü ìáò —íÜ Aðïóôñáããéóôår …ðùò _ ëßìíç Zuyder Zee ãéÜ íÜ Tðåêôáèår ‚ ÷™ñïò (ãéÜ íÜ ÷ñçóéìïðïéÞóïõìå ôü ðáñÜäåéãìá ôïˆ uäéïõ ôïõ Öñüõíô)— Aöïˆ á‰ôü èÜ ŠðïäÞëùíå Xíáí Tíôåë™ò äéáöáíÞ Uáõôü (êáß êïéíùíßá. ϋôå Šðáêïýåé ï‹ôå Aêïëïõèår êáíüíåò ëåéôïõñãßáò. Ðñüêåéôáé ãéÜ êÜôé AíõðÝñâëçôá ðáñÜäïîï. ðñüêåéôáé ãéÜ ðñïôñïðÞ ðñüò óõíåßäçóç Uáõôïˆ. äÝí èÜ Šð\ñ÷å êCí) Šðü Tñþôçóéí êáß óõíåð™ò íÜ Tíïñáìáôéóôår ôÞí TîáóöÜëéóç (ðÜíôïôå ðáñÜäïîç êáß Tí ôÝëåé Aðßèáíç) ô\ò Aíåîáñôçóßáò ôçò. Vãêåéôáé êáß _ äõíáôüôçôá ô\ò á‰ôïíïìßáò. ›ò âáôÞñáò êáôÜäõóçò óôü Cãíùóôï. ðñÝðåé íÜ ãßíù ’Åãþ»). …ñáìá ðïý Tî ‚ñéóìïˆ ðáñáðÝìðåé AìÝóùò óôÞí èåóìßæïõóá óôéãìÞ ôïõ.

óõíåð™ò. èÜ óÞìáéíå …ôé ‚ ²Áëëïò äÝí èÜ ãéíüôáí ãíùóôüò ›ò ²Áëëïò êáß. ìéÜ äéáäéêáóßá ðïý èÝôåé ôüí uäéï ôüí Uáõôü Šðü Tñþôçóéí êáß ðïý åyíáé. Åyíáé ðñïöáíÝò …ôé á‰ôÞ _ Cìåóá só÷ýïõóá Vêöñáóç Uíüò ðñïóùðéêïˆ ðïéårí-ðñÜôôåéí ðñïûðïèÝôåé ìåôïõóßùóç ìÝ ôÞí ðñùôáñ÷éêÞ Vííïéá. êáèüôé ‚ Uáõôüò ðñïôåßíåôáé ñçôÜ ›ò ìÞ Aíôéêåéìåíéêü Aíôéêåßìåíï a ›ò Aíôéêåßìåíï ðïý åyíáé Aíôéêåßìåíï Bðë™ò TðåéäÞ V÷åé ôåèår ›ò ôÝôïéï êé ƒ÷é Tê öýóåùò. ÐáñáèÝôù Têôåí™ò (_ ŠðïãñÜììéóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç): ÓôÞí Aíáóôï÷áóôéêüôçôá âñßóêïõìå.. Á‰ôÞ åyíáé _ äéåñãáóßá ôïˆ á‰ôï-óôï÷áóìïˆ. ït «íüìïé ô\ò öýóçò». _ Uôåñüíïìç êáôÜóôáóç èÜ ðáñÝìåíå Aóýëëçðôç— á‰ôïíïìßá öôÜíåé íÜ óçìáßíåé ìéÜ Aëëïßùóç ô\ò ó÷Ýóçò ìïõ ìÝ ôüí «ëüãï ôïˆ ²Áëëïõ». Vôóé žóôå ‚ íüìïò ôïˆ ²Áëëïõ (‚ «íüìïò» ô™í Aóõíåßäçôùí Tíóôßêôùí. ôü ðñüôáãìá ô\ò øõ÷áíÜëõóçò ìÝ ôÞí ôõðéêÞ ôïõ Vííïéá. _ ‚ðïßá èÜ TîáóöÜëéæå ôÞí AíÜäõóç ô™í Aðåñéüñéóôùí äõíÜìåùí ô\ò øõ÷\ò.. ô\ò ñéæéê\ò öáíôáóßáò. Uíüò ’Åãþ ðïý ãíùñßæåé …ôé _ äýíáìç íÜ AëëÜîåé ôüí Uáõôü ôïõ (êáß. ‚ íüìïò ôïˆ Èåïˆ a ôïˆ ÊñÜôïõò. óõíåð™ò ôÞí äõíáôüôçôá íÜ èÝóåé êáíåßò ôüí Uáõôü ôïõ Šðü Tñþôçóéí («The state of the Subject Today». Á‰ôïíïìßá äÝí óçìáßíåé AðÜëåéøç ôïˆ ²Áëëïõ. ôÞí äýíáìç íÜ ãßíåôáé «Aíôéêåßìåíï» _ …ðïéá äñáóôçñéüôçôá ðñïóéäéÜæåé óôü «Šðïêåßìåíï». Óçìáßíåé AëëáãÞ ô\ò ó÷Ýóçò ìïõ ìÝ ôüí ²Áëëïí. AëëÜ ›ò ðñáêôéêï-ðïéçôéêÞ äñáóôçñéüôçôá ðïý Aíïßãåé ôÞí æùÞ Uíüò Aíèñþðïõ óÝ å‰ñýôåñï êáß äéáõãÝóôåñï á‰ôï-óôï÷áóìü— åyíáé ‚ìïïýóéï ìÝ ôü ðñüôáãìá ô\ò öéëïóïößáò ìÝ ôÞí Añ÷áßá ôïõ Vííïéá (êáß ƒ÷é ìÝ ôÞí ôñÝ÷ïõóá. êáèßóôáôáé ‚ Cëëïò äõíáôüò ìÝ ôÞí AëçèéíÞ Vííïéá ô\ò ëÝîçò. ìéÜ á‰ôï-ãåííþìåíç Uôåñüôçôá ìÝóá óôü ðëÝãìá ôïˆ Uáõôïˆ. Aíôß _ á‰ôïíïìßá íÜ óçìáßíåé ïsêåéïðïßçóç ôïˆ «ëüãïõ ôïˆ ²Áëëïõ» —ðïý ï‰óéáóôéêÜ.. óõíåð™ò.ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÌÅÔÏÕÓÉÙÓÇ …ôé. Ãé' á‰ôü ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïôåßíåé íÜ óõìðëçñùèår _ ñÞóç ôïˆ Öñüõíô ìÝ ôü Aíôßóôñïöï: Wo Ich bin. ÄçëáäÞ. Xíáí á‰ôïåãêëåéóìü êáß ôåñìáôéóìü óôåñçìÝíï Aðü êÜèå öáíôáóßá ðïý èÜ èýìéæå êÜôé Aðü Têåríåò ôßò TöéáëôéêÝò ï‰ôïðßåò ôïˆ ’Áðüëõôïõ Ëüãïõ. Aêüìç êáß Cí ŠðïèÝóïõìå …ôé ôÝôïéá äéáöÜíåéá èÜ eôáí Aíèñþðéíç. ôü ôÝëïò ôïõ êáß ìÝ ôßò äýï Vííïéåò ô\ò ëÝîçò.ëð.ôé åyíáé êáôáóôñïöéêü) âáñýíåé Cìåóá ôÞí ðñáãìáôéêÞ æùÞ êÜèå Aíèñþðïõ. Êáß Aêñéâ™ò óôü âáèìü ðïý ìðïñår íÜ åyíáé Aíôéêåßìåíï ãéÜ ôüí 51 Uáõôü ôïõ TðåéäÞ ôßèåôáé ›ò Aíôéêåßìåíï êé ƒ÷é Tê öýóåùò. Á‰ôÞ Aêñéâ™ò _ TóùôåñéêÞ äéáëåêôéêÞ óõíéóô@ ôüí ðõñÞíá ôïˆ øõ÷áíáëõôéêïˆ ðñïôÜãìáôïò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Aíáãíùñßæåé …ôé ‚ á‰ôï-óôï÷áóìüò âáóßæåôáé óÝ Xíá Tóùôåñéêü ó÷ßóìá. óõíåð™ò. soll Es auftauchen («’Åêår ðïý åyìáé ’Åãþ. ït «íüìïé ô\ò tóôïñßáò». ìÝóá Aðü ôü Väáöïò ôïˆ ’Åãþ. Aöïˆ ….ôé åyíáé äçìéïõñãéêü (AëëÜ êáß …. ôïˆ Tðáããåëìáôßá «åsäéê). ’Áðü ôÞí Cðïøç á‰ôÞ. ‘Ç øõ÷áíÜëõóç Aðïóêïðår êáß ôåëåéþíåé ìÝ ôÞí äõíáôüôçôá ôïˆ AíáëõïìÝíïõ ãéÜ á‰ôï-áíÜëõóç. ït «íüìïé ô\ò Tëåýèåñçò Aãïñ@ò» ê. êáèþò ôü uäéï Aðïôåëår Xíá óõãêåêñéìÝíï åyäïò ìåôïõóßùóçò —ƒ÷é Bðë™ò ›ò ðñùôáñ÷éêÞ èÝóìéóç ô\ò äçìéïõñãéê\ò öáíôáóßáò ôïˆ säßïõ ôïˆ Öñüõíô. èÜ óÞìáéíå ôü ôÝëïò êÜèå Aíèñþðéíçò äõíáôüôçôáò. Á‰ôÞ _ AëëáãÞ ƒ÷é ìüíï äÝí óçìáßíåé AðÜëåéøç ôïˆ ²Áëëïõ. Êáß ôÜ äýï ðñïôÜãìáôá óõíåðÜãïíôáé ôÞí ðñáêôéêÞ ô\ò á‰ôï-áíÜêñéóçò ìÝóá óôÜ ðëáßóéá ô\ò ðñáãìáôéê\ò ìáò æù\ò. ‘Ï Aíáóôï÷áóìüò Šðïíïår ôÞí äõíáôüôçôá ôïˆ ó÷ßóìáôïò êáß ô\ò Tóùôåñéê\ò AíôéðáñÜèåóçò — ‚ ÐëÜôùí aäç ìéëïˆóå ãéÜ ôüí äéÜëïãï ô\ò øõ÷\ò ìÝ ôüí Uáõôü ôçò: ‚ äéÜëïãïò ðñïûðïèÝôåé äýï ôïõëÜ÷éóôïí ðôéêÝò ãùíßåò. ôüí êüóìï ôïõ) Aíáâëýæåé ðñÜãìáôé Aðü ôÞí Aóôåßñåõôç á‰ôÞ ðçãÞ. Óçìáßíåé ìéÜí AëëïéùìÝíç ó÷Ýóç (ìéÜ Cëëç ó÷Ýóç) ìÝ ôü ’Áóõíåßäçôü ìïõ..) ðáýåé íÜ âáóéëåýåé ›ò tåñüò êáß èñéáìâåõôÞò. World in Fragments. ðñÝðåé Á‰ôü íÜ Aíáäõèår»)10. 158). ‚ Aêñïãùíéárïò ëßèïò ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò. . ’ÁëëÜ ðñÝðåé íÜ Šðïãñáììßóïõìå …ôé ðñïûðïèÝôåé Tðßóçò Xíá óõãêåêñéìÝíï åyäïò ìåôïõóßùóçò: ôÞí TðÝíäõóç (êÜèåîç) ôïˆ öáíôáóéáêïˆ ôïˆ êáèåíüò óÝ Aíôéêåßìåíá / èåóìïýò ôÜ ‚ðïrá Tðåêôåßíïõí ôüí ÷™ñï ôïˆ á‰ôï-óôï÷áóìïˆ (ô\ò á‰ôïáíÜëõóçò) ôüóï óôÞí AôïìéêÞ …óï êáß (ðïý óçìáßíåé ï‰óéáóôéêÜ ôü uäéï ðñÜãìá) óôÞí êïéíùíéêÞ óöáßñá. Á‰ôü-áíÜëõóç äÝí óçìáßíåé ôßðïôå Cëëï Aðü ìéÜ äéáõãÝóôåñç têáíüôçôá íÜ AöÞóåé êáíåßò ôü ’Áóõíåßäçôü ôïõ íÜ Aíáäõèår ìÝ ðéü äçìéïõñãéêïýò ôñüðïõò. Óçìáßíåé êáëëéÝñãåéá ìé@ò ðñáêôéêïðïéçôéê\ò têáíüôçôáò. AëëÜ êéíçôïðïéår óôüí ìÝãéóôï âáèìü ôÞí uäéá ôÞí ‘Åôåñüôçôá Tí ‘Åáõô¨. ãåãïíüò ðïý äÝí óçìáßíåé ôßðïôå Cëëï ðáñÜ íÜ èÝôåé êáíåßò Šðü AíÜêñéóéí ôÞí ó÷Ýóç ìåôáîý ôïˆ Åyíáé (ðÜíôïôå êïéíùíéêï-éóôïñéêïˆ óôïí ðõñÞíá ôïõ) êáß ôïˆ êüóìïõ11.

ìåôïõóßùóç óçìáßíåé aäç ôÞí ðñüóâáóç óÝ Xíáí êüóìï …ðïõ ôÜ ðñÜãìáôá ðåèáßíïõí. _ ‚ðïßá äÝí ìðïñår íÜ ðáñáêÜìøåé ôÞí äéðëïôõðßá ô\ò Ìïñö\ò. ÓÝ ôåëåõôáßá AíÜëõóç. äÝí Tðéôõã÷Üíåôáé ðáñÜ ìüíï êáß Aöüôïõ ôü Côïìï V÷åé êáôïñèþóåé íÜ æår óôü ÷årëïò ô\ò Aâýóóïõ. íÜ óôï÷áóôïˆìå ôü Cëëï ôïˆ óôï÷áóìïˆ ãíùñßæïíôáò ðáíôåë™ò ôüí ìÞ Aðïöáóßóéìï ÷áñáêôÞñá ô\ò óýóôáóÞò ôïõ. êáèþò á‰ôÜ Aöïñïˆí ôÞí æùÞ — ìéÜ äéáäéêáóßá ðïý äÝí V÷åé êáììßá ó÷Ýóç ìÝ ôÞí èåïëïãßá a ìÝ TñùôÞìáôá ìé@ò Uôåñüíïìçò ìåôáöõóéê\ò. êÜíïíôÜò ôïõò íÜ ðéóôåýïõí …ôé _ èíçôüôçôá åyíáé Tí ôÝëåé ðñïóðåëÜóéìç ìÝ ôüí Xíáí a ôüí Cëëï ôñüðï . ÐñÝðåé êáíåßò íÜ AíáëÜâåé ðëÞñùò ôÞí áuóèçóç …ôé ôÜ ðñÜãìáôá ôåëåéþíïõí. ‘Ç øõ÷éêÞ ìïíÜäá ðïôÝ äÝí AíôéëáìâÜíåôáé ôü Tíäå÷üìåíï ôïˆ uäéïõ ôçò ôïˆ èáíÜôïõ — ðáíôïäõíáìßá óçìáßíåé Aèáíáóßá. ’ÁëëÜ ôü óýíçèåò óôÞí tóôïñßá åyíáé …ôé Côïìá êáß êïéíùíßåò ìåôïõóéþíïíôáé óÝ Aíôéêåßìåíá êáß AðåéêïíÞóåéò ôÜ ‚ðïrá ôïýò Tîáðáôïˆí. 136). óçìáßíåé íÜ óôï÷Üæåôáé êáíåßò Aðü ôÞí óêïðéÜ ôïˆ ðåðåñáóìÝíïõ. ’ÁíôéèÝôùò. Á‰ôÞ _ óýì-ðôùóç øõ÷áíÜëõóçò êáß öéëïóïößáò Tíþðéïí ô\ò ðñáãìáôéê\ò ìáò æù\ò ì@ò ðñïêáëår íÜ Aíôéìåôùðßóïõìå ôÞí óçìáóßá ôïˆ ’ÁóõíåéäÞôïõ óôÞí öéëïóïößá êáß åsäéêÜ ìÝ ôïýò …ñïõò ðïý Aðáéôår ‚ ÊáóôïñéÜäçò: ôÞí ñçôÞ ìåôáìüñöùóç ô\ò ó÷Ýóçò ìáò ìÝ ôü ’Áóõíåßäçôï. Ôü íÜ âñåèïˆìå AíôéìÝôùðïé ìÝ ôü Aóôü÷áóôï Aðáéôår ôÞí ðëÞñç êéíçôïðïßçóç ô\ò äçìéïõñãéê\ò ìáò öáíôáóßáò: óôÞí ï‰óßá. ’Áðïôåßíåôáé óôü Åyíáé êáß óôÞí ‘Åôåñüôçôá ôïˆ Åyíáé. ôÞí ôüëìç íÜ äçìéïõñãÞóïõìå ôüí óôï÷áóìü êáß ìÜëéóôá íÜ äçìéïõñãÞóïõìå ôüí óôï÷áóìü ðïý Tíåñãïðïéår ðåñáéôÝñù ôÞí uäéá ìáò ôÞí ‘Åôåñüôçôá — ðñÜãìá ðïý óçìáßíåé …ôé äéåõñýíåé ôÞí têáíüôçôá …ëùí ìáò íÜ Aíáóôï÷áóôïˆìå ôïýò Uáõôïýò ìáò ìÝ ìåãáëýôåñç Tëåõèåñßá12. ìÝóá óôÞí Vó÷áôç äéðëÞ äÝóìåõóç: íÜ æårò ›ò èíçôüò êáß íÜ æårò óÜí íÜ åyóáé AèÜíáôïò («Psychoanalysis and Politics». ï‹ôå êCí ìÝ ôÞí ŠðåñâáôéêÞ öáíôáóßá ôïˆ ÊÜíô. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò V÷åé Šðïäåßîåé TðáíåéëçììÝíùò …ôé Têåríï ðïý êáèéóô@ ìéÜ óõãêåêñéìÝíç AíÜëõóç Aôåëåßùôç (Têåríï ðïý AíáâÜëëåé ôÞí á‰ôï-áíÜëõóç Tð' Aüñéóôïí) åyíáé _ Aíéêáíüôçôá ôüóï ôïˆ Aíáëõô\ …óï êáß ôïˆ AíáëõïìÝíïõ íÜ Aíôéìåôùðßóïõí ôüí Aíáãêárï èÜíáôï ðïý óõíåðÜãåôáé _ ìåôáìüñöùóç ô\ò ó÷Ýóçò ìáò ìÝ ôü ’Áóõíåßäçôü ìáò —AëëÜ Tí ôÝëåé êÜèå AëçèéíÞ ìåôáìüñöùóç— ðßóù Aðü ôÞí ‚ðïßá Aíáðüöåõêôá êõñéáñ÷år ‚ ìåãÜëïò ôñüìïò Tíþðéïí ôïˆ Tí ãÝíåé öáíôÜóìáôïò ôïˆ ÈáíÜôïõ. ôü ÓÔÁÈÇÓ ÃÏÕÑÃÏÕÑÇÓ ðáñÜäïîï ô\ò ðñïóðÜèåéáò íÜ óêåöèïˆìå ðÝñáí ô\ò óêÝøåùò. ô\ò äçìéïõñãéê\ò öáíôáóßáò: «‘Ç AíÜëõóç. ’Åííïårôáé …ôé ìéëïˆìå ôáõôï÷ñüíùò ãéÜ ôü Cíïéãìá ô\ò øõ÷\ò ðñüò ôÞí tóôïñßá. ’Åííïårôáé …ôé _ öéëïóïößá åyíáé Tî ‚ñéóìïˆ Tãêüóìéá äñáóôçñéüôçôá. ìÝ ëßãá ëüãéá. á‰ôÞ _ óçìáóßá èÜ Aíáäõèår ìÝóá Aðü ôü ôüëìçìá íÜ Aíôéìåôùðßóïõìå ôü Aóôü÷áóôï óôÞí uäéá ôÞí äéáäéêáóßá ôïˆ á‰ôïóôï÷áóìïˆ. a _ ›ñéìüôçôá. ÌÝ ôÞí Vííïéá á‰ôÞ. Ôïýôç _ ôüëìç. óÝ Xíá Cíïéãìá ô\ò øõ÷\ò ðñüò ôü AðáñÜäåêôï (Aðü ôÞí óêïðéÜ ô\ò øõ÷\ò) Tñþôçìá ô\ò èíçôüôçôáò. ÊáóôïñéÜäçò ìáæß ìÝ Cëëïõò. óõãêëßíåé ìÝ ôÞí ôñßôç äéáôýðùóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôÞí öéëïóïößá (…ðùò ôÞí ðáñÝèåóá AíùôÝñù): äçëáäÞ.52 Ôü ðåñéïäéêü ðïý TîÝäéäå óôü Ðáñßóé (1949-1965) ‚ Ê. ôåñìáôßæïíôáé —ìÝóá óôüí uäéï ôüí óùìáôéêü ðõñÞíá ô\ò øõ÷éê\ò ôïõ ðáñîçò— ðñïêåéìÝíïõ íÜ Tðéôåõ÷èår _ ðñüóâáóç óôü AôÝñìïíï ðñüôáãìá ôïˆ á‰ôï-óôï÷áóìïˆ.

ÄÝí ÷ñåéÜæåôáé. íÜ æårò ôÞí æùÞ ðïéçôéêÜ (äçëáäÞ íÜ TìðëÝêåóáé ìÝóá óôüí êüóìï ìÝ Xíá áuóèçìá èáõìáóìïˆ êáß Aðïñßáò). ê. säéáßôåñá êáèüôé ðñïóðáèår íÜ Aðïêñéèår óôÞí óýæåõîç Öñüõíô êáß Tðáíáóôáôéê\ò èåùñßáò. Aðáßôçóç ðïý _ ðáñáäïóéáêÞ öéëïóïößá äéáñê™ò Aðùèår. Tí ðáñåíèÝóåé. èÜ ìðïñïýóáìå íÜ ðïˆìå …ôé ôü ‘Ïëïêáýôùìá eôáí AðïôÝëåóìá ìé@ò Aíáðüöåõêôçò ìåôïõóßùóçò ô\ò íáæéóôéê\ò êïóìïåéêüíáò. Ôü ñéæéêü öáíôáóéáêü ðïý êáèéóô@ äõíáôÞ ôÞí èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò åyíáé A-íüçôï Vîù Aðü ôü ãåãïíüò …ôé êáß á‰ôü ôáõôï÷ñüíùò èåóìßæåôáé Aðü ôÞí êïéíùíßá — …. ôïˆ ‚ðïßïõ ôü âéâëßï Perversion and Utopia (1995) ðñïóöÝñåé ìéÜ óõãêëßíïõóá ðôéêÞ ìÝ á‰ôÞí ôïˆ ðáñüíôïò êåéìÝíïõ. Aðü ôÞí ëåãüìåíç Ó÷ïëÞ ô\ò Öñáãêöïýñôçò. ðñßí Aðü ôüí ÊáóôïñéÜäç. Âë. World in Fragments. 6. ôüí ‚ðïrï Aðïöåýãïõí ït íåùñùôéêïß. 7. TðçñåÜæåé ôÞí TðéëïãÞ ôïˆ …ñïõ Aðü ôüí Öñüõíô. ôü «Psychoanalysis and Philosophy». äüîá. ›ò Tê ôïýôïõ. AëëÜ _ ðéü TìðåñéóôáôùìÝíç AíÜëõóç âñßóêåôáé óôü êåßìåíü ôïõ «L' État du subject aujourd' hui» (1986). öéëïóïößá. ìáæß ìÝ êÜðïéåò ôñïðïðïéÞóåéò. ’Áíáðôýóóù äéåîïäéêüôåñá á‰ôÞ ôÞí èÝóç óÝ äýï ìÝ÷ñé óôéãì\ò AíÝêäïôá êåßìåíá: «‘Ç AíÜãêç ô\ò öéëïóïößáò ãéÜ ôÞí ’Áíôéãüíç» êáß «‘Ç Ðïßçóç Tíþðéïí ôïˆ Íüìïõ». ôü [Aíèñþðéíï] åyäïò óôüí Aãþíá ôïõ Tíáíôßïí Uíüò Tîùôåñéêïˆ êüóìïõ óôüí ‚ðïrï äÝí ìðïñår íÜ ðñïóáñìïóôår. . …ôé _ ìÞ Aðïöáóôéêüôçôá [undecidability] êéíår (êáß óõíÜìá «ëýíåôáé» Aðü) ôÞí ôáõôü÷ñïíç äéôôÞ äçìéïõñãßá. èåïëïãéêÞ. ´Ïðùò Tðåîçãår ‚ ÊáóôïñéÜäçò: «´Ïôáí äéäÜóêïìáé (ìÝóç öùíÞ) äßíù óôüí Uáõôü ìïõ êÜôé ðïý ‚ Uáõôüò ìïõ äÝí V÷åé (Aëëé™ò. 10. ‘Ç AíÜäåéîç ô\ò óõìâïë\ò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óôÞí øõ÷áíáëõôéêÞ èåùñßá åsäéêÜ ì@ëëïí ðÜó÷åé óÝ ó÷Ýóç ìÝ AíáöïñÝò êáß TðåîçãÞóåéò Cëëùí ðôõ÷™í ôïˆ Vñãïõ ôïõ. AëëÜ á‰ôÞ _ ëåðôïìÝñåéá äÝí åyíáé Tðß ôïˆ ðáñüíôïò. ÔÜ äýï ôåëåõôárá óôïé÷årá äÝí åyíáé Aêñéâ™ò sóüôéìçò ôÜîåùò ìÝ ôÜ äýï ðñ™ôá. Âë. óùìáôéêü åyäïò» [«From the Monad to Autonomy». Ôü íÜ äéäÜóêåéò ôüí Uáõôü óïõ íÜ Aíôéìåôùðßæåé ôü Aóôü÷áóôï. ´Ïðùò ôüí V÷ù ÷ñçóéìïðïéÞóåé óôü âéâëßï ìïõ Dream Nation (1996). êáôÜ ìßá Vííïéá. ÓÇÌÅÉÙÓÅÉÓ 1. 53 5. …ðïõ ôü ó™ìá åyíáé ðÜíôïôå. 49.). «Ìåôïõóßùóç» åyíáé _ äüêéìç ìåôÜöñáóç óôÞí UëëçíéêÞ øõ÷áíáëõôéêÞ ‚ñïëïãßá. 12. óåë. ôü ‚ðïrï ŠðÜñ÷åé ðÜíôá øõ÷j ôå êáß óþìáôé. 299]. óçìáßíåé íÜ Tíôñõöårò óôÞí Aðüëáõóç ôïˆ ðåñáôïˆ. Aðü ‚ñéóìÝíåò Aðüøåéò. íÜ ðñïóèÝóù …ôé _ óðïõäáßá ìåëÝôç ôïˆ Öñüõíô ‘Ï Ìùõó\ò êáß ‚ ìïíïèåúóìüò åyíáé ìåëÝôç ô\ò ìåôïõóßùóçò óÝ ìåãÜëç ðïëéôéóìéêÞ êëßìáêá. 180]. ðïëéôéêÞ. ‚ ‚ðïrïò åyíáé _ äéáöõãÞ Aðü ìéÜ ðñáãìáôéêüôçôá ðïý óÝ AöÞíåé Aíéêáíïðïßçôï ðñüò Xíáí ðéü Aðïëáõóôéêü êüóìï öáíôáóéþóåùí. Ôü ðáñüí êåßìåíï ðñùôïäçìïóéåýèçêå óôÜ AããëéêÜ ìÝ ôüí ôßôëï «Philosophy and Sublimation» óÝ åsäéêü AöéÝñùìá ôïˆ ðåñéïäéêïˆ Thesis Eleven óôü Vñãï ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç (ô. …ìùò. ìåôåíóÜñêùóç. íïìßæù. ÌÜéïò 1997. 101-107). ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ìéë@ ãéÜ «óùìáôéêÞ öáíôáóßá». The Imaginary Institution of Society. 9. ’Åä™ ÷ñçóéìïðïé™ á‰ôÞí ôÞí ðñþôç äéáôýðùóç ›ò óçìårï Aíáöïñ@ò (âë. Ideas. ‘Ç óýì-ðôùóç ðñïûðïèÝôåé ôÞí êáôÜñãçóç ô\ò ãñáììéê\ò Vííïéáò ôïˆ ÷ñüíïõ Tí íüìáôé ìé@ò ÷ñïíïëïãéê\ò Aíôßëçøçò ðïý Aðáéôår ›ò Añ÷Þ Xíá ìÜãìá óçìáóé™í. Óçìåéþíù Tä™ …ôé ‚ …ñïò sublimation óôÜ ãáëëéêÜ êáß óôÜ AããëéêÜ (óôÜ ãåñìáíéêÜ: Sublisierung) TìðåñéÝ÷åé ôÞí Vííïéá ô\ò Aíýøùóçò. 28. ’ÁíáöÝñïìáé óôÞí ðáñÜãñáöï ðïý êëåßíåé ôü äåýôåñï êåöÜëáéï ôïˆ ÔïôÝì êáß ôáìðïý: «‘Ç ìÞ êïéíùíéêÞ öýóç ô™í íåõñþóåùí V÷åé ôÞí ãåíåôéêÞ ôçò êáôáãùãÞ óôüí ðéü èåìåëéþäç óêïðü ôïõò. ’Åêåríï ðïý ÷ñåéÜæåôáé Tðåîåñãáóßá åyíáé ôü ôß óçìáßíåé ãéÜ ìéÜ êïéíùíßá íÜ V÷åé èåóìßóåé ôÞí ìïíïèåúóôéêÞ ôçò Tðéèõìßá ›ò íüìï ô\ò ìåôïõóßùóÞò ôçò. ÷ñÞóç ôïˆ ƒñïõ. _ ‚ðïßá TíÝ÷åôáé óôÞ ÷ñÞóç ô\ò ìÝóçò öùí\ò Aðü ôüí Óïöïêë\ óôü ñ\ìá äéäÜóêïìáé: «êáq öèÝãìá êáq Aíåìüåí öñüíçìá êáq Aóôõíüìïõò ñãÜò TäéäÜîáôï» (’Áíôéãüíç. óôü The Castoriadis Reader. 354). 11. ìéÜ Vííïéá ôÞí ‚ðïßá äÝí ðñÝðåé íÜ îå÷íïˆìå. 4. ’Åä™. ’Åê ô™í ŠóôÝñùí. UFO.) êáß ðïý V÷åé (Aëëé™ò ðïéüò ôü äßíåé. Problems». ’Áíèñùðïëïãßá. ‚ …ñïò «óýì-ðôùóç» ðñïóðáèår íÜ óõëëÜâåé ôü ðáñÜäïîï ó÷\ìá ô\ò ôáõôü÷ñïíçò ðñùôáñ÷éêüôçôáò êÜðïéùí Tííïé™í a ãåãïíüôùí ìÝóá óÝ êÜðïéï óõãêåêñéìÝíï tóôïñéêü ðëáßóéï Aíáöïñ@ò. ìéÜ Aðü ôßò ôåëåõôáråò óçìåéþóåéò ôïˆ Öñüõíô: «Ôü Côïìï êáôáëýåôáé Aðü ôßò TóùôåñéêÝò ôïõ óõãêñïýóåéò.ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò íïìÜæåé êÜðïõ «ðñùôáñ÷éêü êýêëï ô\ò äçìéïõñãßáò». 2. …ðùò á‰ôÞ ðñùôïôïëìÞèçêå. øõ÷éêü åyäïò êáß _ øõ÷Þ. 3. ãéáôß íÜ ôïˆ ôü äþóù.ëð. 131). ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò V÷åé Aíáöåñèår TðáíåéëçììÝíùò óôßò êáôçãïñßåò á‰ôïíüìçóçò ôïˆ øõ÷éêïˆ Aðü ôü âéïëïãéêü óôïé÷årï. ÐáñÜ ôáˆôá. A‰ôü ï‰óéáóôéêÜ Aðáéôår ôÞí TðáíáöïñÜ ô\ò ðïßçóçò ìÝóá óôü ðñüôáãìá ô\ò öéëïóïößáò.ÖÉËÏÓÏÖÉÁ ÊÁÉ ÌÅÔÏÕÓÉÙÓÇ (ðáñÜäåéóïò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò TðéìÝíåé óôÞí TðáíÜëçøç á‰ô\ò ô\ò óêÝøçò óÝ äéÜöïñá êåßìåíá Aðü ôüôå ðïý ôÞí ðñùôïäéáôýðùóå óôÜ ôåëåõôárá ôåý÷ç ôïˆ ðåñéïäéêïˆ Socialisme ou Barbarie (1964-65). ðïý Aëëçëïðñïóäéïñßæïíôáé êáß Aëëçëï-õðÜñ÷ïõí». ìÝóù «Uíüò åuäïõò ïsêïõìåíéêüôçôáò ôïˆ Aíèñùðßíïõ ƒíôïò. ‘Ï ðñáãìáôéêüò êüóìïò. 31-43). èåùñår ôü ó™ìá aäç öáíôáóéáêÞ ðçãÞ. 8. ƒ÷é ôüóï ãéÜ ôÞí êëéíéêÞ ôçò óçìáóßá …óï ãéÜ ôÞí ôåñÜóôéá ðáñÜäïóç ôïˆ Ñïìáíôéêïˆ ëüãïõ ðïý Aêïëïõèår ôÜ ÷íÜñéá ôïˆ Ëïããßíïõ êáß ôïˆ Ðåñq øïõò óôÞí ôÝ÷íç êáß ðïý. óåë. ðñÝðåé íÜ îå÷Üóïõìå ôÞí Cëëç. Óçìåéþíù. êõñéáñ÷årôáé Aðü ôÞí Aíèñþðéíç êïéíùíßá êáß ôïýò óõëëïãéêÜ äéáìïñöùìÝíïõò Aðü á‰ôÞí èåóìïýò. ÖáåéíÞ Tîáßñåóç Aðïôåëår ‚ ’Áìåñéêáíüò öéëüóïöïò êáß øõ÷áíáëõôÞò Joel Whitebook. ‚ AäÜìáóôïò ðõñÞíáò ôïˆ ƒíôïò äÝí óõíåðÜãåôáé êÜðïéá ïsêïõìåíéêÞ Añ÷Þ ô\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò. ‘Ï öáéíïìåíéêüò ðáñáëïãéóìüò áuñåôáé Eìá êáôáëÜâïõìå …ôé _ á‰ôïåíÝñãåéá ôïˆ á‰ôïäéäáóêüìåíïõ Aíèñþðïõ äçìéïõñãår (öÝñíåé óÝ ðáñîç) êáß ôü “ðåñéå÷üìåíï” êáß ôü “Šðïêåßìåíü” ôçò. ‘Ç Aðüäïóç óôÜ UëëçíéêÜ. Ôü íÜ óôñáöårò ìáêñéÜ Aðü ôÞí ðñáãìáôéêüôçôá óçìáßíåé ôáõôï÷ñüíùò íÜ Aðïìáêñõíèårò Aðü ôÞí Aíèñþðéíç êïéíüôçôá» (Ôïtem and Taboo.) Á‰ôÞ _ á‰ôï-áðüêñõøç (self-occultation) åyíáé ‚ ìåãáëýôåñïò T÷èñüò ô\ò á‰ôïíïìßáò. — Á‰ôü Aîßæåé íÜ óõìðåñéëçöèår óôüí Ìùõó\» [«Findings. Vãéíå Aðü ôüí uäéï ôüí óõããñáöÝá. _ ‚ðïßá óôÜ ãáëëéêÜ êáß AããëéêÜ äéáôõðþíåôáé êõñéïëåêôéêÜ ›ò transsubstantiation.

MA: MIT Press and Oxford. UK: Oxford University Press. Cornelius (1991â [1997á]) «From the Monad to Autonomy» in World in Fragments. UK and Cambridge. in David Ames Curtis (trans. Philosophy. ed. öéëïóïößá. Stanford. Howard. Castoriadis. Castoriadis.) The Imaginary Institution of Society. The Pelican Freud Library. ed. 13. CA: Stanford. in World in Fragments. Oxford. CA: Stanford University Press. Marcuse. ed. in Martin H. Stanford. Boston. MA: MIT Press. Castoriadis. Cambridge.) Philosophy. in David Ames Curtis (trans. Cornelius (1987 [1991á]) «The Social-Historical: Mode of Being. ðïëéôéêÞ. Stanford. Sigmund (1913 [1985]) Totem and Taboo. Stanford University Press. Cambridge. in Kathleen Blamey (trans. Part One. Minneapolis: University of Minnesota Press.) The Castoriadis Reader. MA: MIT Press and Brighton. in Kathleen Blamey (trans. UK: Harvester. Cornelius (1964-5 [1987]) «Marxism and Revolutionary Theory». Politics. óôü ’Áíèñùðïëïãßá. MA: Beacon Press. London: The Hogarth Press.. UK: Oxford University Press. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò (1993á) «‘Ç óõìâïëÞ ô\ò øõ÷á- ÓÔÁÈÇÓ ÃÏÕÑÃÏÕÑÇÓ íÜëõóçò óôÞí êáôáíüçóç ô\ò ãÝíåóçò ô\ò êïéíùíßáò». Sigmund (1930 [1964]) «Civilization and its Discontents». MA: Blackwell. New York: Norton.) The Imaginary Institution of Society. Cornelius (1996 [1997â] «Psychoanalysis and Philosophy». Laplanche. Whitebook.-B. Cornelius (1982 [1991á]) «The Nature and Value of Equality». Herbert (1964) One-Dimensional Man. UK: Polity. James Strachey. Freud. 21. Castoriadis. in David Ames Curtis (trans. ´Õøéëïí. in James Strachey (trans. Problems of Knowledge». Castoriadis. trans. J. Politics. Cambridge. University Press. Cornelius (1989 [1997á]) «Psychoanalysis and Politics». Cambridge. Cornelius (1975 [1987]) «The Imaginary and the Instution». Joel (1989) «Intersubjectivity and the Monadic Core of the Psyche». Ideas. in World in Fragments. Castoriadis. Castoriadis. Autonomy. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò (1993ã) «Ásó÷ýëåéá Aíèñùðïãïíßá êáé Óïöüêëåéá á‰ôïäçìéïõñãßá ôïˆ Aíèñþðïõ». Cornelius (1968 [1984]) «Epilegomena to a Theory of the Soul Which Has Been Presented as a Science». New York and Oxford. Vol. ´Õøéëïí.) Standard Edition. Ryle and Kate Soper (trans. Problems». 23. Cornelius (1986 [1997á]) «The State of the Subject Today». Castoriadis.. Joel (1995) Perversion and Utopia. Donald Nicholson-Smith. óôü ’Áíèñùðïëïãßá. Sigmund (1938 [1995]) «Findings. ’ÁèÞíá. Castoriadis. Freud. .) Standard Edition. Part Two.) Crossroards in the Labyrinth. ðïëéôéêÞ. Jean and Pontalis. Harmosdsworth: Penguin. Freud.) World In Fragments. Vol. (1967 [1973]) The Language of Psychoanalysis. Dick (1977 [1988]) The Marxian Legacy. MA: MIT Press and Oxford. CA: Stanford Uninersity Press. in James Strachey (trans. Whitebook. trans. öéëïóïößá. ’ÁèÞíá.. Vol.54 Âéâëéïãñáößá Castoriadis. Cornelius (1993â [1997á]) «The Construction of the World in Psychosis». Autonomy. Revue Européenne des Sciences Sociales 86: 225-44. London: The Hogarth Press. UK: Polity. New York and Oxford.

‚ ‚ðïrïò ðñïóðÜèçóå íÜ Šðïóôçñßîåé ôÞ èÝóç …ôé _ êáóôïñéáäéêÞ á‰ôïíïìßá äÝí åyíáé ðïëéôéêü ðñüãñáììá. ²Åôóé. óïóéáëäçìïêñÜôçò. Aðü ôÞí ìéÜ ðëåõñÜ. ²Ç. säéáßôåñá ô\ò ôñïôóêéóôéê\ò. Aðïóéùð@ôáé ‚ Aíôéêáèåóôùôéêüò ÷áñáêôÞñáò ô\ò ðïëéôéê\ò óêÝøçò ôïõ. Aðü ôßò Têäüóåéò Êáóôáíéþôç. Aíôßóôïé÷á. ²Åôóé. ãåíéêÜ. Aðü ôÞí ìéÜ ìåñéÜ. ôÞí óôéãìÞ ðïý ‚ uäéïò ‚ ÊáóôïñéÜäçò ôßðïôá äÝí Aðå÷èáíüôáí ðåñéóóüôåñï Aðü ôÞí óïóéáëäçìïêñáôßá! ²Åôóé. …ôáí êýñéïò óýìâïõëïò ô\ò äçìïóéïãñÜöïõ ðïý ôü TðéìåëÞèçêå åyíáé ãíùóôüò . êáôÜ êáíüíá.. èñçóêåßáò êáß Tèíéêéóìïˆ. ôü ðíåõìáôéêü êáôåóôçìÝíï. ôì\ìá ô\ò ìáñîéóôéê\ò ’Áñéóôåñ@ò. ït ‚ðïrïé óÞìåñá V÷ïõí êáôáóêåõÜóåé Xíá åyäïò säåïëïãéê\ò «óïýðáò» ðïý Aíáìéãíýåé ÷ñéóôéáíéóìü êáß ^èéêÞ ìÝ ôüí Tèíéêéóìü. eôáí Tíèïõóéþäçò ‚ðáäüò ô™í ÍÁÔÏúê™í âïìâáñäéóì™í. Ðáñüìïéåò ôÜóåéò ðáñïõóéÜóôçêáí êáß óôÞ ãåíÝôåéñÜ ôïõ. êáôÜ ôüí uäéï. åuôå AðÝññéøå ôü Vñãï ôïõ ‚ëïêëçñùôéêÜ. Aðü ôÞ ìéÜ ìåñéÜ. ÍïñâçãéêÜ. óó.. Ëïíäßíïõ. ‘ÏëëáíäéêÜ. Öèéíüðùñï 2000. ÃåñìáíéêÜ. ’Åî Cëëïõ. ðñáãìáôéê\ò äçìïêñáôßáò êáß Aðåëåõèåñùôéêïˆ ðñïôÜãìáôïò Aðü ôÞí Cëëç. ôåëåõôárá. êáß á‰ôïíïìßáò.. ôÝëïò. Åyíáé óõããñáöÝáò âéâëßùí êáß Cñèñùí óôÜ ’ÁããëéêÜ. äÝí åyíáé ðáñÜ ìéÜ AðïóðáóìáôéêÞ êáß ðñïóùñéíÞ ìïñöÞ ôïˆ ðñïôÜãìáôïò). ‘ÅëëçíéêÜ. óÝ AöéÝñùìá ãéÜ ôü Vñãï ôïõ Aðü ãíùóôÞ äçìïóéïãñÜöï. ðñþçí Añéóôåñïß äéáíïïýìåíïé. ðáñÜ ôü ãåãïíüò …ôé V÷åé ‚ñéóôéêÜ Tíôá÷èår óôü å‰ñùðáúêü ðïëéôéêü êáôåóôçìÝíï (ðïý Tðßóçò Aðå÷èáíüôáí ‚ ÊáóôïñéÜäçò) êáß. Ôåëåõôárï âéâëßï ôïõ Towards an Inclusine Democracy (Cassell 1997). ðïý Šðïôßèåôáé …ôé âñßóêåôáé säåïëïãéêÜ êïíôÜ óôüí Têëéðüíôá. säéáßôåñá óôÞí Ãáëëßá. TêëÞèçóáí íÜ AðïôéìÞóïõí ôü Vñãï ôïõ Cíèñùðïé ðïý äÝí V÷ïõí êáììßá ó÷Ýóç ìÝ ôÞí ðïëéôéêÞ óêÝøç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. ‚ äéåõèõíôÞò ðåñéïäéêïˆ (Šðïôßèåôáé óÜí.‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êáß _ äçìïêñáôéêÞ ðáñÜäïóç ÔÜêçò Öùôüðïõëïò Ï èÜíáôïò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç Väùóå AöïñìÞ íÜ Têöñáóôïˆí ðïéêßëá ó÷üëéá ãéÜ Xíá óçìáíôéêü …óï êáß Aìöéëåãüìåíï Vñãï. …ôáí ‚ uäéïò ‚ ÊáóôïñéÜäçò äáðÜíçóå ‚ëüêëçñç ôÞ æùÞ ôïõ óôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò (ôïˆ ‚ðïßïõ ôü ðñüãñáììá.3 Vëáìðå äéÜ ô\ò Aðïõóßáò ôçò _ Aðïôßìçóç ô\ò ðïëéôéê\ò äéÜóôáóçò ôïˆ Vñãïõ ôïõ êáß ô\ò óçìåñéí\ò TðéêáéñüôçôÜò ôçò.4 — ‘Ï ÔÜêçò Öùôüðïõëïò äéåõèýíåé ôü ðåñéïäéêü Democracy and Nature — The International Journal of Inclusive Democracy (ôü ‚ðïrï êõêëïöïñïˆóå êáß UëëçíéêÜ Añ÷éêÜ ìÝ ôßôëï Êïéíùíßá êáß Öýóç êáß ìåôÜ ›ò Äçìïêñáôßá êáß Öýóç). äÝí Vêñõâáí ôÞí ñãÞ ôïõò Tíáíôßïí Uíüò óôï÷áóô\ ‚ ‚ðïrïò Väåéîå ìÝ Aðïôåëåóìáôéêü ôñüðï (óÝ Aíôßèåóç ìÝ ìåñéêïýò óýã÷ñïíïõò Aíáñ÷éêïýò ôïˆ Aããëïóáîïíéêïˆ êüóìïõ) ôÞí èåìåëéáêÞ Aóõìâáôüôçôá ìåôáîý óðéñéôïõáëéóìïˆ ãåíéê™ò. ÃáëëéêÜ. ’Áðü ôü 1969 Xùò ôü 1989 eôáí êáèçãçôÞò ïsêïíïìéê™í óôü ÐáíåðéóôÞìéï Â. ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá. ôïˆ ‚ðïßïõ ït óïóéáëäçìïêñáôéêÝò ðïëéôéêÝò èÝóåéò äÝí V÷ïõí ôßðïôá íÜ êÜíïõí ìÝ ôÞí ñéæïóðáóôéêÞ ðïëéôéêÞ óêÝøç ôïˆ Têëéðüíôïò. ôü ‚ðïrï êõêëïöïñår êáß óôÜ ‘ÅëëçíéêÜ ìÝ ôßôëï ÐåñéåêôéêÞ Äçìïêñáôßá. óôÜ ðÜìðïëëá Aöéåñþìáôá ãéÜ ôüí óõããñáöÝá. ÷ùñßò êáììßá âáèýôåñç êáôáíüçóç ôïˆ Aíôé-êáèåóôùôéêïˆ ôïõ íïÞìáôïò. 55-60 . TîÝöñáóå AâáóÜíéóôá ôüí èáõìáóìü ôïõ ãéÜ ôü Vñãï ôïõ. êáß ìÝ ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò åsäéêüôåñá (ït ðåñéóóüôåñïé Aðü ôïýò êëçèÝíôåò åyíáé T÷èñéêïß ðñüò á‰ôü). ‚ ²Áíôáì Ìß÷íéê. óõíÞèùò ìÝ âÜóç ôÜ Aíôé-ìáñîéóôéêÜ1 êáß Aíôé-óïâéåôéêÜ óôïé÷årá ôïˆ Vñãïõ ôïõ. ’Áðü ôÞí Cëëç ìåñéÜ. ²Ç. Aíôßëïãïò óôüí ÊáóôïñéÜäç).. ôåˆ÷ïò 31. Bðë™ò êáß ìüíï äéüôé Šð\ñîáí ößëïé ôïõ! ÐáñÜäåéãìá ‚ èëéâåñüò ôÝùò TîåãåñìÝíïò êáß íˆí ðïëéôéêÜíôçò Êüí-Ìðåíôßô. Ôü ãåãïíüò äÝí åyíáé Têðëçêôéêü. Ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. ìÝ âÜóç ôßò óõíôçñçôéêÝò ðïëéôéêÝò êáß säåïëïãéêÝò èÝóåéò ðïý âñßóêïõí óÝ á‰ôü åuôå AíôéðáñÝâáëå ôüí óôåñï «Aíèñùðéóôéêü» ÷áñáêôÞñá ôïˆ Vñãïõ ôïõ ìÝ ôÞí ðáëáéüôåñç TðáíáóôáôéêÞ óêÝøç ôïõ2. Åyíáé ôáêôéêüò óõíåñãÜôçò ô\ò «’Åëåõèåñïôõðßáò».

) a.) êáß óôÞí ðáñÜëëçëç êñéôéêÞ á‰ôïˆ ðïý ‚ uäéïò èåùñïˆóå «ðáñáäïóéáêü» a ìÞ Tðáíáóôáôéêü óôïé÷årï óôÞ ìáñîéóôéêÞ óêÝøç (tóôïñéêïß «íüìïé» ô\ò êïéíùíéê\ò AíÜðôõîçò ê. AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá óçìáßíåé …ôé ôü Côïìï èÝôåé ôïýò äéêïýò ôïõ íüìïõò. êáôÝöåõãáí ðÜíôïôå óÝ ôÝôïéåò «äïóìÝíåò» AëÞèåéåò. äéüôé èåìåëéþäçò ðñïûðüèåóç ô\ò á‰ôïíïìßáò åyíáé _ äõíáôüôçôá AìöéóâÞôçóçò ô\ò èåóìéóìÝíçò ðáñÜäïóçò. ôïýò èåóìïýò ðïý ôßò Tíóùìáôþíïõí: säåïëïãßá. ’Åðß ðëÝïí.ëð. ðñïÝêõøå êáß _ AíÜãêç ãéÜ ìéÜ . äçìéïýñãçóáí ôïýò èåóìïýò. ìåôÜ Aðü ìéÜ Vêëåéøç ðïý äéÞñêåóå ðïëëïýò ás™íåò. Ôü ðñþéìï Vñãï ôïõ óôü÷åõå óôÞí TìâÜèõíóç ôïˆ óïóéáëéóìïˆ (TñãáôéêÞ á‰ôïäéåýèõíóç ê. ôü êñéôÞñéï äéÜêñéóçò âáóßæåôáé óôü TÜí _ êïéíùíßá ðéóôåýåé a ƒ÷é …ôé ït èåóìïß ôçò åyíáé Aíèñþðéíá äçìéïõñãÞìáôá. ²Åôóé. ‘Ç ðñþôç óõíåðáãùãÞ ðïý ìðïñår êáíåßò íÜ êÜíåé Aðü ôüí êáóôïñéáäéêü ‚ñéóìü ô\ò á‰ôïíïìßáò åyíáé …ôé _ AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá åyíáé Aäýíáôç ÷ùñßò ôÞí êïéíùíéêÞ á‰ôïíïìßá êáß Aíôßóôñïöá. ãéÜ íÜ ðñïöõëÜîïõí ôïýò èåóìïýò ôïõò êáß íÜ ôïýò êÜíïõí óåâáóôïýò. Aíáäýåôáé óôÞí êëáóóéêÞ ‘ÅëëÜäá. óçìáßíåé …ôé _ êïéíùíßá ƒ÷é ìüíï èÝôåé ôïýò äéêïýò ôçò íüìïõò. ‘Ç äåýôåñç óõíåðáãùãÞ AíáöÝñåôáé óôü ãåãïíüò …ôé ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò. äçìéïõñãår ôßò êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò ït ‚ðïråò êáèïñßæïõí ôßò êïéíùíéêÝò Aîßåò êáß.÷. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. …ðùò ôßò ‚ñßæïõí óõãêåêñéìÝíåò Uñìçíåråò ô\ò öõóéê\ò a êïéíùíéê\ò tóôïñßáò (öõóéêïß a êïéíùíéêïß «íüìïé»). êáèþò êáß ôÞí têáíüôçôá ôïˆ ðñÜôôåéí. äçëáäÞ äçìéïõñãÞìáôá ôÜ ‚ðïrá äÝí Xëêïõí ôÞí êáôáãùãÞ ôïõò Aðü ôÞí èåßá èÝëçóç a. Åyíáé UðïìÝíùò TìöáíÝò …ôé ôü êáóôïñéáäéêü êñéôÞñéï äéÜêñéóçò ìåôáîý á‰ôüíïìùí êáß Uôåñüíïìùí êïéíùíé™í äÝí âáóßæåôáé óôü TÜí ït uäéåò ït êïéíùíßåò äçìéïõñãïˆí ôïýò èåóìïýò ôïõò. ÊïéíùíéêÞ á‰ôïíïìßá. Têôüò Aðü ìåñéêÝò TîáéñÝóåéò. ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôÞí tóôïñßá. AëëÜ êáß Aíáãíùñßæåé á‰ôÞí ›ò ðçãÞ ô™í íüìùí ôçò.)5. á‰ôïíïìßá óçìáßíåé ôÞí Aðåñéüñéóôç AìöéóâÞôçóç ôïˆ íüìïõ êáß ô™í èåìåëßùí ôïõ. ôïˆ ðïéårí êáß ôïˆ èåóìßæåéí. Êáß á‰ôü. …ôáí ït Aíáäõüìåíåò íÝåò ðüëåéò ðáßñíïõí ôÞí ìïñöÞ ðïëéôéê™í êïéíïôÞôùí. Aíôßóôïé÷á. Aêüìá. óõíáêüëïõèá.÷. óôáëéíéêÜ êáèåóô™ôá). Tí ðëÞñåé óõíåéäÞóåé êáß V÷ïíôáò Tðßãíùóç ô™í Tðéèõìé™í êáß Aëçèéí™í Aíáãê™í ôïõ. ãëþóóá. êõñßùò ôÞí Cìåóç äçìïêñáôßá êáß ôÞí öéëïóïößá. tóôïñéêÜ. êÜôé ðïý Aðïêëåßåé Tî ‚ñéóìïˆ …ëåò ôßò êïéíùíßåò ït ‚ðïråò åyíáé èåìåëéùìÝíåò óÝ «tåñÝò AëÞèåéåò» (ð. ’Áíôßèåôá. ÊÜèå êïéíùíßá åyíáé á‰ôïèåóìéæüìåíç. êáß ‚ðïéïäÞðïôå åyäïò êëåéóôïˆ èåùñçôéêïˆ óõóôÞìáôïò (ð. TíáëëáêôéêÜ. óõíåðÜãåôáé «ðëÞñç ðáñáãíþñéóç ô™í êïéíùíéêï-éóôïñéê™í ðñïûðïèÝóåùí êáß ô\ò êïéíùíéêï-éóôïñéê\ò äéÜóôáóçò ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò»7. Á‰ôü ðñïûðïèÝôåé …ôé _ êïéíùíéêÞ ñãÜíùóç âáóßæåôáé óôÞí Cìåóç äçìïêñáôßá êáß ƒ÷é óôÞí ÔÁÊÇÓ ÖÙÔÏÐÏÕËÏÓ óçìåñéíÞ ìïñöÞ Aíôéðñïóùðåõôéê\ò «äçìïêñáôßáò» (ôÞí ‚ðïßá ‚ ÊáóôïñéÜäçò Aðïêáëår «öéëåëåýèåñç ëéãáñ÷ßá») _ ‚ðïßá ðáñéóôÜíåé ôÞí äçìïêñáôßá. Ït tóôïñéêÝò êïéíùíßåò. èñçóêåßá. ÌÝ á‰ôÞí ôÞí Vííïéá. Ðáñüìïéá. _ AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá åyíáé äõíáôÞ ìüíï TÜí ôÜ êïéíùíéêÜ Côïìá óõììåôÝ÷ïõí Cìåóá óôÞ äéáìüñöùóç êáß TöáñìïãÞ ô™í êïéíùíéê™í íüìùí ït ‚ðïrïé êáèïñßæïõí ôÞ äñáóôçñéüôçôá ôïõò: ‘Ç AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá V÷åé ›ò ðåñéå÷üìåíï ôÞí uóç óõììåôï÷Þ …ëùí óôÞí Tîïõóßá. …ðùò óçìåéþíåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò.56 ´Ïðùò óõìâáßíåé óõíÞèùò ìÝ ôïýò ìåãÜëïõò óôï÷áóôÝò. Ìüíï óôü ôÝëïò ôïˆ Ìåóáßùíá. _ âõæáíôéíÞ êáß _ öåïõäáñ÷éêÞ èåïêñáôßá óôÞí ’ÁíáôïëéêÞ êáß ÄõôéêÞ Å‰ñþðç. äéüôé Têår ït Cíèñùðïé. äçëáäÞ _ äçìéïõñãéêÞ têáíüôçôá ô\ò êïéíùíßáò (á‰ôü ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò íïìÜæåé êïéíùíéêü öáíôáóéáêü). Tðáíåìöáíßæåôáé ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò óôÞí ÄõôéêÞ Å‰ñþðç. Šðåñâáßíïíôáò ƒ÷é Bðë™ò ôüí ìáñîéóìü AëëÜ ìÝ ìéÜ Vííïéá ôü uäéï ôü óïóéáëéóôéêü ðñüôáãìá6. Á‰ôÞ _ Aíôßëçøç ô\ò á‰ôïíïìßáò Aíôéðáñáôßèåôáé ðñüò ôÞí êáíôéáíÞ Aíôßëçøç ô\ò á‰ôïíïìßáò ›ò «ìé@ò ðëáóìáôéêÜ á‰ôÜñêïõò ðñïóáñìïã\ò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ óôüí “Íüìï ôïˆ Ëüãïõ”» — ìéÜ Aíôßëçøç ðïý. Aðü ôÞí ðñáãìáôïðïßçóç ô™í Têäéðëïýìåíùí Aíèñþðéíùí äõíáôïôÞôùí. …ðùò Tðßóçò äÝí ŠðÜñ÷åé sóüôçôá ÷ùñßò Tëåõèåñßá8. ó÷Ýóåéò êáß äïìÝò Tîïõóßáò. íïìßæù …ôé ôü ðñþéìï Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ðñÝðåé íÜ äéá÷ùñéóôår Aðü ôü óôåñï Vñãï ôïõ. Cëëùóôå. óôü óôåñï Vñãï ôïõ. óôü÷åõå óÝ ìéÜ Uñìçíåßá ô\ò öéëïóïößáò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò ìÝ âÜóç ôÞí êåíôñéêÞ Vííïéá ô\ò Aôïìéê\ò êáß óõëëïãéê\ò á‰ôïíïìßáò. Tñãáëårá. öéëïäïîþíôáò ôÞí á‰ôïäéåýèõíóç — êÜôé ðïëý êïíôÜ óôÞí UëëçíéêÞ ðüëéí. ’ÁíôéèÝôùò.ëð. ôÜ óçìåñéíÜ öïíôáìåíôáëéóôéêÜ êáèåóô™ôá ê. ðïý Vêáíáí äõíáôÞ ôÞí AìöéóâÞôçóç ô\ò èåóìéóìÝíçò ðáñÜäïóçò.ëð. ÷ùñßò ôÞí ‚ðïßá äÝí ŠðÜñ÷åé ðñïöáí™ò Tëåõèåñßá.

AíåîÜñôçôá Aðü ôü ðüóï ñéæïóðáóôéêÞ ìðïñår íÜ åyíáé _ äçìéïõñãßá ôçò. Tí™ _ uäéá _ äçìïêñáôßá. AëëÜ. åyíáé äçìéïõñãßåò. îåêéíþíôáò Aðü ôÞí Šðüèåóç …ôé óÞìåñá êáíÝíáò äÝí TëÝã÷åé ôÞí ïsêïíïìßá. ït ‚ðïråò Aíôéðñïóùðåýïõí ìéÜ ñÞîç ìÝ ôÞí èåóìéóìÝíç ðáñÜäïóç. ’Åðéðñüóèåôá. ìéÜ êïéíùíßá åyíáé á‰ôüíïìç …ôáí V÷åé ðëÞñç óõíåßäçóç ôïˆ ãåãïíüôïò …ôé äÝí ŠðÜñ÷åé êáììßá TîùãåíÞò a ŠðåñâáôéêÞ ðçãÞ ô™í èåóì™í êáß ô™í íüìùí ôçò êáß.Ï ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇÓ ÊÁÉ Ç ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÊÇ ÐÁÑÁÄÏÓÇ «AíôéêåéìåíéêÞ» ^èéêÞ. êáß öõóéêÜ _ öéëïóïößá. êáôáäßêáóå ôüí ðëÞñç ó÷åôéêéóìü ô™í ìåôáìïíôÝñíùí.÷. èÜ ìðïñïˆóå êáíåßò. öáéíüìåíá …ðùò åyíáé _ Aðïðïëéôéêïðïßçóç êáß _ säéþôåõóç ôïˆ Aôüìïõ. ‚ ÊáóôïñéÜäçò èåþñçóå ôüí ìåôáìïíôåñíéóìü óôÞí ðñáãìáôéêÞ ôïõ tóôïñéêÞ ðñïïðôéêÞ. V÷ïõí ãßíåé êõñßáñ÷á. óôÞí äéÜñêåéá ‚ëüêëçñçò ô\ò ðåñéüäïõ ô\ò óðÜíåùò Aðü ôÞí ðñïúóôïñßá ìÝ÷ñé ôüí êïììïõíéóìü. TðéöáíåéáêÜ AíåîÞãçôåò êáß êÜèå Cëëï ðáñÜ ñéæïóðáóôéêÝò. Tðéêñßíåé ôüí ÌÜñî. Åyíáé. ‚ P. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. óõãêåêñéìÝíá. ‚ ÊáóôïñéÜäçò äÝí Aìöéóâçôår ôü ãåãïíüò …ôé ït öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò äÝí äçìéïõñãïˆíôáé Tê ôïˆ ìçäåíüò («_ èåóìßæïõóá êïéíùíßá. Ìïëïíüôé. Aíôßèåôá. TîÜãåé ôü óõìðÝñáóìá (ðïý èåùñ™ TóöáëìÝíï) …ôé «êáíÝíáò äÝí ìðïñår íÜ ðår óÞìåñá …ôé _ ëåéôïõñãßá ô\ò ïsêïíïìßáò TêöñÜæåé óáö™ò êáèïñéóìÝíá óõìöÝñïíôá. UðïìÝíùò. ´Ïìùò. Lyotard. _ ‚ðïßá âáóßæåôáé óôÞí äéáñêÞ AìöéóâÞôçóç êÜèå äïóìÝíçò AëÞèåéáò êáß. ÓÝ Aíôßèåóç ìÝ ôüí ôÝùò óõíåñãÜôç ôïõ óôü ðåñéïäéêü Socialisme ou Barbarie. èåùñçôéêÝò a ðïëéôéêÝò èÝóåéò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ìÝ âÜóç ôÞí Aðü ìÝñïõò ôïõ Šðåñôßìçóç ôïˆ öáíôáóéáêïˆ óôïé÷åßïõ óôÞí tóôïñßá êáß ôÞí óõíáêüëïõèç Šðïôßìçóç ô™í «óõóôçìéê™í» óôïé÷åßùí. ìïëïíüôé Aíáãíþñéóå ôÞí ðáñîç ìåñéê™í âÜóéìùí óôïé÷åßùí óôüí ìåôáìïíôåñíéóìü (ð. Bðë™ò ãéáôß ŠðÜñ÷åé»12. ÄÝí åyíáé ëïéðüí ðåñßåñãï. ðñüóöáôá ŠðïóôÞñéîå ôÞí èÝóç …ôé ‚ êáðéôáëéóìüò óÞìåñá óôñÝöåôáé Tíáíôßïí ô\ò uäéáò ôïõ ô\ò «ëïãéê\ò». ŠðÜñ÷åé ìéÜ ãåíéêÞ ðáñáêìÞ ô\ò äéáíïçôéê\ò äçìéïõñãé- 57 êüôçôáò êáß ‚ ìåôáìïíôåñíéóìüò Aðïôåëår ôü ôõðéêü óýìðôùìá á‰ô\ò ô\ò ðáñáêì\ò — öáéíüìåíï ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò Aðïêáëår «Šðï÷þñçóç óôüí ãåíéêåõìÝíï êïìöïñìéóìü»11. óõíå÷ßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. êáììßá ìåôáèáíÜôéá Tðéâßùóç. ‚ ‚ðïrïò AðÝäéäå óÝ ‚ðïéïíäÞðïôå ôñüðï óêÝøçò. öáíåñü …ôé ŠðÜñ÷åé ìéÜ èåìåëéþäçò Aóõìâáôüôçôá ìåôáîý. íÜ Uñìçíåýóåé ìåñéêÝò. _ Aèëéüôçôá ôïˆ (ìåôáìïíôåñíéóìïˆ) åyíáé …ôé ôßðïôá Cëëï äÝí êÜíåé Aðü ôü íÜ ðáñÝ÷åé Xíá Bðëü Tîïñèïëïãéóìü. ´Ïðùò å‹óôï÷á ðáñáôçñår. óÜí Xíáí «ìÞ ïsêïíïìéêü» êñßêï ô\ò «ïsêïíïìéê\ò» Aëõóßäáò. ÷áñáêôçñßæåôáé Aðü ôÞí ‚ëéêÞ Vêëåéøç ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò óôÞ Äýóç. _ ‚ðïßá. _ tóôïñßá åyíáé ìéÜ öáíôáóéáêÞ äçìéïõñãßá. AëëÜ êáß Väåéîå ôÞí AëçèéíÞ êïéíùíéêÞ óçìáóßá ôïõ. Feyerabend10). ôÞí Aðüññéøç ô\ò Aíôßëçøçò ô\ò tóôïñßáò ›ò ìé@ò ãñáììéê\ò a äéáëåêôéê\ò ðñïïäåõôéê\ò äéáäéêáóßáò). äÝí åyíáé ðñïúüíôá êÜðïéáò tóôïñéê\ò Tîåëéêôéê\ò äéáäéêáóßáò. Aðü ôÞí Cëëç. ´Ïìùò. säéáßôåñá ìåôÜ ôüí ÌÜç ôïˆ 1968. …ôé ït ìåôáìïíôÝñíïé «äéáíïïýìåíïé» (Cí ‚ …ñïò V÷åé TöáñìïãÞ óÝ á‰ôïýò) «Tãêáôáëåßðïõí ôÞí êñéôéêÞ ôïõò ëåéôïõñãßá êáß ðñïó÷ùñïˆí Tíèïõóéùä™ò ó' á‰ôü ðïý ŠðÜñ÷åé. óÜí ëåéôïõñãéêü. Aðü ôÞí ìéÜ ìåñéÜ. ›ò Aíáðüóðáóôï ôì\ìá ô\ò ðéóèïäñïìéê\ò ìåôáðïëåìéê\ò ðåñéüäïõ. ô\ò äçìïêñáôéê\ò ðáñÜäïóçò. äéüôé ‚ ôåëåõôárïò Vâëåðå ôüí ñüëï ôïˆ öáíôáóéáêïˆ ðåñéïñéóìÝíï. ÓôÞí ðñïâëçìáôéêÞ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ƒ÷é ìüíï äÝí Aêïëïýèçóå ôü êõñßáñ÷ï ñåˆìá. TÜí ‚ ÌÜñî ðåñéüñéæå ôÞí óçìáóßá ôïˆ öáíôáóéáêïˆ. ô™í èñçóêåõôéê™í êáß óðéñéôïõáëéóôéê™í ðáñáäüóåùí.14. ït ‚ðïråò èåùñïˆí ›ò äåäïìÝíåò ‚ñéóìÝíåò «AëÞèåéåò» a êëåéóôÜ óõóôÞìáôá säå™í. Aíôßóôïé÷á. _ ðåñéï÷Þ óôÞí ‚ðïßá Têäéðëþíåôáé _ Aíèñþðéíç äçìéïõñãßá. ðÜíôïôå ëåéôïõñãår ìÝ Aöåôçñßá ôü aäç èåóìéóìÝíïí êáß óôÞí âÜóç ôïˆ aäç ŠðÜñ÷ïíôïò»13). Ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. …ôáí. ìåôáôñÝðåé ôÞí ðáãêüóìéá ïsêïíïìßá óÝ Xíá «ðëáíçôéêü êáæßíï». ²Åôóé. óÝ êÜèå ðáñÜäïóç ƒ÷é ìüíï uóá äéêáéþìáôá AëëÜ êáß uóç Aîßá9 (ðñÜãìá ðïý äÝí äÝ÷åôáé ï‹ôå ‚ ŠðïóôçñéêôÞò ôïˆ ó÷åôéêéóìïˆ. ôüí J-F. …ìùò. êáèþò êáß _ «Aôïìéêïðïßçóç» ô\ò êïéíùíßáò ãåíéêüôåñá. ðßóù Aðü ìéÜ AðïëïãçôéêÞ ðïý èÝëåé íÜ åyíáé ô\ò ôåëåõôáßáò ëÝîåùò êáß _ ‚ðïßá äÝí åyíáé ôßðïôá Cëëï Aðü ôÞí Vêöñáóç ôïˆ êïìöïñìéóìïˆ êáß ô\ò êïéíïôõðßáò. _ ‚ðïßá óÞìåñá åyíáé êõñßáñ÷ç óôïýò äõôéêïýò Aêáäçìáúêïýò êýêëïõò. öõóéêÜ. Aðåëåõèåñþíïíôáò êáß Aðïññõèìßæïíôáò ôßò AãïñÝò. _ êáóôïñéáäéêÞ Aðüññéøç êÜèå «äïóìÝíçò» AëÞèåéáò êáß «êëåéóô säåïëïãéêïˆ óõóôÞìáôïò äÝí AðïññÝåé Aðü ôÞí ìåôáìïíôÝñíá ðñïâëçìáôéêÞ (…ðùò ŠðïèÝôïõí ìåñéêïß). Óôü ðëáßóéï á‰ôü. Cí ƒ÷é óõãêåêñéìÝíùí . ²Åôóé. ÊáôÜ ôÞí ðåñßïäï á‰ôÞ.

…ìùò. ƒ÷é ãéÜ ðñþôç öïñÜ. AëëÜ êáß Aðï- Åyíáé. óôÞí ìÞ «AíÜðôõîç» ôïõ). Šðåñåêôéì@ ôü öáíôáóéáêü óôïé÷årï åsò âÜñïò ôïˆ «óõóôçìéê ãåãïíüôïò …ôé _ Aãïñáéïðïßçóç ô\ò ïsêïíïìßáò (äçëáäÞ _ Tëá÷éóôïðïßçóç ô™í êïéíùíéê™í TëÝã÷ùí —Têôüò Aðü ôïýò êáèáñÜ ñõèìéóôéêïýò— ðÜíù óôßò AãïñÝò) ƒ÷é ìüíï äÝí åyíáé Aóýìâáôç ìÝ ôÞí êáðéôáëéóôéêÞ «ëïãéêÞ». Töüóïí á‰ôü ðïý óõìâáßíåé ôÞí óôéãìÞ á‰ôÞ. ëïéðüí. _ ‚ðïßá á‰îÜíåôáé ôá÷ýôáôá. óõíáêüëïõèá. ’Åî uóïõ Aìöéëåãüìåíåò åyíáé ït ðïëéôéêÝò èÝóåéò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óÝ ó÷Ýóç ìÝ ôÜ ÄåêåìâñéáíÜ. ´Ïìùò. êáðéôáëéóô™í.. äÝí åyíáé ðñüò ôü óõìöÝñïí ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò ôÜîçò AëëÜ Bðë™ò TêöñÜæåé ôÞí AíéêáíüôçôÜ ôçò óôü íÜ äéåõèýíåé ôü uäéï ôçò ôü óýóôçìá»15. ôåëåßùò Cëëïõ åuäïõò Aíèñùðïëïãéêïýò ôýðïõò êáß êáèüëïõ ôüí ôýðï ôïˆ Äõôéêïˆ ðïëßôç. ðïý óçìáôïäüôçóáí ôÞí Añ÷Þ ôïˆ Tìöõëßïõ ðïëÝìïõ êáß ôÜ ‚ðïrá åy÷å ÷áñáêôçñßóåé ›ò A- . ôü ‚ðïrï ‚äÞãçóå óôÞí óçìåñéíÞ äéåýñõíóç ôïˆ Aíïßãìáôïò ìåôáîý Âïññ@ êáß Íüôïõ. êáôÜ óõíÝðåéá. ëïéðüí. óÝ á‰ôÞí ôÞí ðñïâëçìáôéêÞ. Ðáñüìïéá.58 ÔÁÊÇÓ ÖÙÔÏÐÏÕËÏÓ ôåëïˆóå ðÜíôïôå ðñïûðüèåóç ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò Aðïôåëåóìáôéêüôçôáò êáß. ìÝ ôü ÷Üïò ðïý Tðéêñáôår óôÞí ðáãêüóìéá ïsêïíïìßá. ’ÁíÜëïãá. ìåôáèÝôïíôáò ôÞí å‰èýíç óôßò «öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò» ðïý Aíáðôý÷èçêáí óôüí Íüôï! ÄÝí åyíáé. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. Ãåãïíüò ðïý Tðéâåâáéþíïõí ðëÞñùò ït óçìåñéíÝò ôÜóåéò óôÞí êáðéôáëéóôéêÞ êåñäïöïñßá. UðïìÝíùò. ôü âáóéêü Tìðüäéï óôÞí TîÜðëùóç ô\ò ïsêïíïìéê\ò AíÜðôõîçò óôüí Íüôï (êáß.. ô\ò ïsêïíïìßáò AíÜðôõîçò óôßò á‰ôïäýíáìåò êïéíüôçôåò ôïˆ Íüôïõ êáß V÷åé ›ò AðïôÝëåóìá …ôé AðáëëÜóóåé Aðü ôÞí ó÷åôéêÞ å‰èýíç ôü uäéï ôü óýóôçìá ô\ò ïsêïíïìßáò ô\ò Aãïñ@ò. ôïõëÜ÷éóôïí žò ôü óçìårï ðïý ÷ñåéÜæåôáé. ô\ò êáðéôáëéóôéê\ò ôÜîçò.. ðåñßåñãï …ôé. ãåíéêÜ. öáíåñü …ôé ìéÜ ôÝôïéá ðñïóÝããéóç Aãíïår ôßò êáôáóôñïöéêÝò Tðéðôþóåéò ô\ò TîÜðëùóçò ô\ò ïsêïíïìßáò ô\ò Aãïñ@ò êáß. a ôïˆ âéïìç÷áíéêïˆ TñãÜôç a ôïˆ âéïìç÷áíéêïˆ Tðé÷åéñçìáôßá17. …ðùò ôüí ðåñéãñÜöåé _ ÄéáêÞñõîç ô™í äéêáéùìÜôùí ôïˆ Aíèñþðïõ êáß ôïˆ ðïëßôïõ. _ ‚ðïßá ƒ÷é ìüíï äÝí åyíáé Aíåðéèýìçôç. èÜ ìðïñïˆóå êáíåßò íÜ Tðéêñßíåé ôÞí èÝóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôÞí ŠðïôéèÝìåíç á‰ôïíïìßá ô\ò óçìåñéí\ò ôå÷íï-åðéóôÞìçò19. âáóéêü óôü÷ï ô™í Añ÷ïõó™í ïsêïíïìéê™í Tëßô. _ äéÝîïäïò Aðü ôÞí óçìåñéíÞ ðáãêüóìéá êñßóç ìðïñår íÜ Aíáäõèår ìüíï óôÞí Äýóç18: Íïìßæù …ôé ìüíï ìéÜ íÝá AíÜðôõîç ôïˆ Aðåëåõèåñùôéêïˆ êéíÞìáôïò óôÞí Äýóç èÜ ìðïñïˆóå í' AëëÜîåé ôÜ äåäïìÝíá ôïˆ ðñïâëÞìáôïò. Åyíáé öáíåñü. äçëáäÞ íÜ äéåõêïëýíåé êáôÜ êÜðïéï ôñüðï ôÞí äéÜâñùóç. eôáí ôü ãåãïíüò …ôé: _ TîÜðëùóç _ êáôáðëçêôéêÞ ô\ò Äýóçò óõíÜíôçóå ìðñïóôÜ ôçò êïéíùíßåò ït ‚ðïråò åy÷áí ôåëåßùò Cëëïõ åuäïõò öáíôáóéáêÝò èåóìßóåéò êáß åy÷áí äçìéïõñãÞóåé. êáôÜ óõíÝðåéá. …ôé óôÞí ðåñßðôùóç á‰ôÞ ‚ ÊáóôïñéÜäçò. óÝ Aíáëïãßá ìÝ ôÞí TîÜðëùóç ô\ò AðåëåõèÝñùóçò ô™í Aãïñ™í. AëëÜ têáíïðïéår ðëÞñùò ôßò AíÜãêåò ô\ò óçìåñéí\ò äéåèíïðïéçìÝíçò ïsêïíïìßáò ô\ò Aãïñ@ò16. ô™í ðáñáäïóéáê™í èåóìßóåùí êáß ô™í ðáñáäïóéáê™í èñçóêåõôéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ðïý Tðéêñáôïˆí óôßò ðåñéóóüôåñåò Aðü ôßò ÷™ñåò ôïˆ Ôñßôïõ Êüóìïõ. èÜ ìðïñïˆóå êáíÝíáò íÜ AíôéôÜîåé ôÞí èÝóç …ôé ôü óçìåñéíü «÷Üïò» ô\ò ðáãêüóìéáò ïsêïíïìßáò åyíáé óôÞí ðñáãìáôéêüôçôá Aíáðüöåõêôï AðïôÝëåóìá ô\ò AðåëåõèÝñùóçò ô™í Aãïñ™í êáß säéáßôåñá ô™í Aãïñ™í êåöáëáßïõ.

ôÞí ‚ðïßá åy÷å ÷áñáêôçñßóåé ›ò ôÞí ìüíç ‘Õðåñ-äýíáìç. äÝí åy÷å ó÷åäüí êáììßá ó÷Ýóç ìÝ ôÞ ðñáãìáôéêüôçôá (ìïëïíüôé. …ìùò. ÓõìðåñáóìáôéêÜ. óÝ ó÷Ýóç ìÝ ôÞí ÓïâéåôéêÞ ´Åíùóç. Tí™ óõã÷ñüíùò Šðïíïìåýåé ìÝ Tðéôõ÷ßá ôÜ tóôïñéêÜ óðÝñìáôá á‰ôïíïìßáò (TñãáôéêÜ äéêáéþìáôá.÷. …ôáí. 4. Aðü ôÞí óõíôçñçôéêÞ ÄåîéÜ ìÝ÷ñé ôÞí óïóéáëöéëåëåýèåñç ’ÁñéóôåñÜ». ôü Tñþôçìá ðïý Aíáêýðôåé Tä™ åyíáé êáôÜ ðüóïí ôü óõìðÝñáóìá á‰ôü åyíáé Aêüìç âÜóéìï óÞìåñá. Óßãïõñá. ’Åëåõèåñïôõðßá. ð. Aðïäéáñèñþíåé ôü 59 êñÜôïò ðñüíïéáò. óôÞí ‘ÅëëÜäá. èÜ ìðïñïˆóå êáíåßò íÜ äéáöùíÞóåé ìÝ ôÞí óôÜóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. ôü Vñãï á‰ôü äÝí ðñïóöÝñåôáé ãéÜ ôÞí äéáôýðùóç Uíüò íÝïõ äüãìáôïò. ’Åðßóçò. Ôhe Guardian. óõíè\êåò Tñãáóßáò. ÐñÜãìá ðïý Vêáíå ôñáãéêÜ öáíåñü _ óçìåñéíÞ êáôáóôñïöéêÞ ðéóèïäñüìçóç óôÞí êÜëõøç ô™í Aíáãê™í á‰ô™í. ôïõëÜ÷éóôïí Aìöéëåãüìåíç åyíáé. ôÞí íåêñïëïãßá ôïˆ Douglas Johnson óôÞí Guardian. …ôáí _ íåïöéëåëåýèåñç óõíáßíåóç óôÞí Äýóç. Êïéíùíßá êáß Öýóç) ìÝ ôÞí AíÜðôõîç ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò Ðåñéåêôéê\ò Äçìïêñáôßáò— âáóéêü óôïé÷årï ãéÜ ôÞí AíÜðôõîç Uíüò íÝïõ Aðåëåõèåñùôéêïˆ ðñïôÜãìáôïò. Âë. ðÜíôá TîÝöñáæå ôÞí Aíåðéöýëáêôç ðñïôßìçóç ôïõ ãéÜ ôßò ðñ™ôåò. ’Éäéáßôåñá. ´Ïìùò.ëð. ÌéÜ ‘Õðåñ-äýíáìç. Åyíáé öáíåñü …ôé _ èÝóç á‰ôÞ. 3.Ï ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇÓ ÊÁÉ Ç ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÊÇ ÐÁÑÁÄÏÓÇ ðüðåéñá ðñáîéêïðÞìáôïò Aðü ôü ÊÊÅ. _ êáóôïñéáäéêÞ èÝóç óÝ ó÷Ýóç ìÝ ôüí ðüëåìï óôüí Ðåñóéêü Êüëðï23. 2. óôÞí ï‰óßá. ðïõ äéáôõðùíüôáí óôßò Añ÷Ýò ô\ò äåêáåôßáò ôïˆ 1980. Šãåßá. ’Áíôßóôïé÷á. ðïý «äéåîÜãåé. ãéÜ ôÞí ‚ðïßá ‚ sñáêéíüò ëáüò Aêüìç ðëçñþíåé ðáíÜêñéâï ôßìçìá. Uíþèçêáí óÝ ‚ìáäéêü Tãêþìéï ôïˆ Vñãïõ ôïõ. ðïëéôéêïß êáß äéáíïïýìåíïé. ôü êáóôïñéáäéêü Vñãï óõíéóô@ —…ðùò aäç Väåéîå. ÔÝëïò. _ ‚ðïßá Šðïôßèåôáé …ôé ìåôáðïëåìéêÜ AíÝôñåøå ôÞí «sóïññïðßá» ôïˆ óõó÷åôéóìïˆ äõíÜìåùí êáß äçìéïýñãçóå ìéÜ ìáæéêÞ Aíéóïññïðßá ŠðÝñ á‰ô\ò óÝ ìéÜ êáôÜóôáóç «ðïý åyíáé ðñáêôéêÜ Aäýíáôï íÜ Tðáíïñèùèår ãéÜ ôïýò ’Áìåñéêáíïýò»21. ìïëïíüôé _ êñéôéêÞ ô\ò ‚ëïêëçñùôéê\ò ãñáöåéïêñáôßáò óôßò ÷™ñåò ôïˆ «Šðáñêô óïóéáëéóìïˆ åyíáé âáóéêÜ ñèÞ. Aíôßóôïé÷á. âÝâáéá. óôÝãáóç. Âë. 11/12/98. ðñÜãìá ðïý Tî ‚ñéóìïˆ Aðïêëåßåé _ êáóôïñéáäéêÞ Aíôßëçøç ô\ò á‰ôïíïìßáò êáß _ óõíáêüëïõèç Aíôßëçøç ô\ò äçìïêñáôßáò. Šðü ôüí ôßôëï «‚ ÔñïôóêéóôÞò ðïý Tãêïëðþèçêå ôü Côïìï». ›ò AðïôÝëåóìá ô\ò TíóùìÜôùóçò ô\ò ’Áíáôïëéê\ò ʼnñþðçò óôÞí äéåèíïðïéçìÝíç ïsêïíïìßá ô\ò Aãïñ@ò22. TÜí ðÜñåé êáíåßò Šð' ƒøéí …ôé ôÞí uäéá Aêñéâ™ò óôéãìÞ _ AìåñéêáíéêÞ Cñ÷ïõóá Tëßô óôñáããÜëéæå êõñéïëåêôéêÜ ôÞí Aíôßóôïé÷ç óïâéåôéêÞ Tëßô ìÝóù ôïˆ Aíôáãùíéóìïˆ ô™í Tîïðëéóì™í — Uíüò Aíôáãùíéóìïˆ ðïý óõíÝâáëå AðïöáóéóôéêÜ óôÞí êáôÜññåõóç ôïˆ «Šðáñêô óïóéáëéóìïˆ. ÓÇÌÅÉÙÓÅÉÓ 1. 31/12/97. ÔÞí ðñïôßìçóç á‰ôÞ ôÞí óôÞñéæå óôü (ñèü) Tðé÷åßñçìá …ôé ôÜ äõôéêÜ êáèåóô™ôá Tìðåñéår÷áí «óðÝñìáôá á‰ôïíïìßáò». ôü ðåñéïäéêü Äçìïêñáôßá êáß Öýóç (ô. AôïìéêÝò Tëåõèåñßåò ê. Tí™ _ sôáëéêÞ Repubblica AíÞããåéëå ôüí èÜíáôü ôïõ ìÝ ôüí ôßôëï «‘Ï öéëüóïöïò ðïý AøÞöçóå ôü Êñåìëßíï». ðïý Aãíïïˆóå Tíôåë™ò ôü ãåãïíüò …ôé ït ÷™ñåò á‰ôÝò åy÷áí Tðéôý÷åé (Vóôù óÝ ðïëý ÷áìçëü Tðßðåäï) ôÞí êÜëõøç ô™í âáóéê™í Aíáãê™í ô™í ðïëéô™í ôïõò (Aðáó÷üëçóç. Têðáßäåõóç. ðáñÜ ôßò ‚ðïéåóäÞðïôå Aìöéëåãüìåíåò èÝóåéò.). ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. ‘Ç Töçìåñßäá Le Monde AíÞããåéëå óôÞí ðñþôç óåëßäá ôçò ôüí èÜíáôï ôïˆ «TðáíáóôÜôç Aíôé-ìáñîéóô\». êáß V÷åé ôÞí äõíáôüôçôá íÜ äéåîÜãåé á‰ôÞí ôÞí óôéãìÞ ìéÜ TðéèåôéêÞ ðïëéôéêÞ»20. Vãéíå Aíôéêåßìåíï TêìåôÜëëåõóçò Aðü ôÜ äõôéêÜ êáôåóôçìÝíá —ãéÜ ðñïöáíårò ëüãïõò— óôÞí øõ÷ñïðïëåìéêÞ ñçôïñéêÞ ôïõò). ìÜëéóôá. ôü ‚ðïrï ëåéôïõñãïˆóå ›ò ŠëéêÞ âÜóç ãéÜ ôÞí AíÜðôõîç ôïˆ ðñïôÜãìáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò. óôÞí Tñþôçóç TÜí ït äõôéêÝò «öéëåëåýèåñåò ëéãáñ÷ßåò» eôáí ðñïôéìçôÝåò óÝ ó÷Ýóç ìÝ ôßò ‚ëïêëçñùôéêÝò ãñáöåéïêñáôßåò óôÞí ’ÁíáôïëÞ ›ò âÜóåéò óôüí äñüìï ãéÜ ìéÜ á‰ôüíïìç êïéíùíßá. óÝ Aíôßèåóç ìÝ Cëëïõò ñéæïóðÜóôåò óôï÷áóôÝò …ðùò åyíáé ‚ Íüáì Ôóüìóêé. óõìðáôáñÜ÷èçêå ìÝ ôïýò äõôéêïýò óïóéáëäçìïêñÜôåò êáß õtïèÝôçóå ôÞí AìåñéêáíéêÞ ðñïðáãÜíäá ãéÜ ìéÜ ŠðïôéèÝìåíç Têóôñáôåßá Tíáíôßïí Uíüò ‚ëïêëçñùôéêïˆ êáèåóô™ôïò. ‘Ç óõìâïëÞ ôïõ óôÞí á‰ôüíïìç-äçìïêñáôéêÞ ðáñÜäïóç Šð\ñîå AðïöáóéóôéêÞ êáß _ êñéôéêÞ ðïý Cóêçóå óôÞí ÷áìðåñìáóéáíÞ Aíôßëçøç ô\ò äçìïêñáôßáò (säéáßôåñá ôïˆ óõñìïˆ óÞìåñá óôÞí «’ÁñéóôåñÜ») ›ò óõíüëïõ äéáäéêáóé™í êáß ƒ÷é ›ò ðïëéôåýìáôïò24 eôáí óáñùôéêÞ. Tðéóéôéóìüò). ôÜ ‚ðïrá åy÷áí äçìéïõñãçèår ìÝóá Aðü ôïýò ìáêñü÷ñïíïõò êïéíùíéêïýò Aã™íåò ðïý Aíáðôý÷èçêáí óôÞí ìåôÜ-ìåóáéùíéêÞ ðåñßïäï. a. …ðïõ ‚ ÊáóôïñéÜäçò Tèåùñårôï êÜôé óÜí «Tèíéêü êåöÜëáéï». ÔÝôá Ðáðáäïðïýëïõ. Aãíïþíôáò ôßò ðñáãìáôéêÝò ásôßåò ô\ò êáôåõèõíüìåíçò Aðü ôßò ÇÐÁ êáôáóôñïö\ò ôïˆ ’ÉñÜê. Ðåñéôôü íÜ óçìåéùèår …ôé óôü AöéÝñùìá á‰ôü äÝí êëÞèçêå ôü ìïíáäéêü äéåèíÝò ðåñéïäéêü ðïý âñßóêåôáé ðëç- . ÄÝí åyíáé Cëëùóôå ôõ÷árï …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò.

«ÃéÜ ìéÜ äçìïêñáôéêÞ Aíôßëçøç ô\ò TðéóôÞìçò êáß ô\ò ôå÷íïëïãßáò». ÔÁÊÇÓ ÖÙÔÏÐÏÕËÏÓ 8. ôüì 1-3. . Ô. Âë. Oxford University Press. …ðùò ‚ uäéïò ðÜíôá ôüíéæå) Aðü ‚ðïéïäÞðïôå Cëëï ðåñéïäéêü: ôü ðåñéïäéêü Democracy & Nature. Êïéíùíßá êáß Öýóç). óåë. 3. ÑÜððáò.ÊáóôïñéÜäçò. óåë. «ð™ò åyíáé äõíáôüí íÜ óõíå÷ßæïõìå íÜ ðéóôåýïõìå êáß íÜ ðñïóðáèïˆìå íÜ ðñáãìáôïðïéÞóïõìå ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò. ôüì. ÌÜñôéïò 1996. 7. 75. Democracy & Nature. ôüí ðñïâëçìáôéóìü ôïõ ›ò óðÝñìá êáß ƒ÷é ›ò Aíôßãñáöï. 6. 1981. Ô. 37. Ê. ôÞí óôéãìÞ ðïý åyíáé ôü ìüíï ðïý V÷åé ðñïóðáèÞóåé Aðü ÷ñüíéá íÜ äþóåé èåùñçôéêÞ AðÜíôçóç óôü Tñþôçìá ôü ‚ðïrï èÝôåé ‚ Joel Whitebook óôü AöéÝñùìá. óåë. ´Õøéëïí. Mïëïíüôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò óÝ Xíá äïêßìéü ôïõ ôü 1979 Väéíå ôÞí Tíôýðùóç …ôé _ Aðü ìÝñïõò ôïõ TãêáôÜëåéøç ôïˆ …ñïõ «óïóéáëéóôéêÞ êïéíùíßá» êáß _ õtïèÝôçóç ôïˆ …ñïõ «á‰ôüíïìç êïéíùíßá» Aðïôåëïˆóå Bðë™ò AëëáãÞ ‚ñïëïãßáò (âë. Philosophy. Äçìïêñáôßá êáß Öýóç. êåö. 11. C. Ô. Philosophy. 6.ÊáóôïñéÜäçò.Castoriadis. Åyíáé äÝ ðñÜãìáôé Têðëçêôéêü …ôé ôü ðåñéïäéêü (óôü ‚ðïrï åy÷å TðáíåéëçììÝíá öéëïîåíçèår ‚ ÊáóôïñéÜäçò) AãíïÞèçêå. äçë.Fotopoulos. «‘Ç äçìïêñáôßá ›ò äéáäéêáóßá êáß ›ò ðïëßôåõìá». ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò.ÊáóôïñéÜäçò.Öùôüðïõëïò. Añ. Politics. 8. 2 (’Éïýëéïò 1999). 91. Añ. ÐåñéåêôéêÞ Äçìïêñáôßá. 197. ÌðñïóôÜ óôüí ðüëåìï. C. 1. 20. íïìßæù …ôé ôü óôåñï Vñãï ôïõ (…ðïõ TíóùìÜôùóå ôÞí êëáóóéêÞ UëëçíéêÞ öéëïóïößá êáß ôÞ öñïûäéêÞ øõ÷áíÜëõóç óôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò) Vêáíå óáöÝò …ôé Tðñüêåéôï ãéÜ êÜôé ðïëý ðåñéóóüôåñï Aðü AëëáãÞ ‚ñïëïãßáò. Democracy & Nature. 10ÿ êáß ãéÜ êñéôéêÞ ô\ò èÝóçò á‰ô\ò Ô. …ôáí ‚ ìˆèïò ô\ò TðáíÜóôáóçò V÷åé ðåèÜíåé».Öùôüðïõëïò. Castoriadis. Ê. 1 (ÌÜñôéïò 1999). ÃéÜ ìéÜ AíôáëëáãÞ ó÷åôéêÜ ìÝ ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò óÝ ó÷Ýóç ìÝ ôü ðñüôáãìá ô\ò ðåñéåêôéê\ò äçìïêñáôßáò âë. óåë. Autonomy. 96. 19. ‘ÅîÜíôáò. Political and Social Writings. âÝâáéá. 1986. 17. 9. 5. óåë. 12. Ê. Ébid. Ibid. 1.. University of Minessota Press. C. 15. óåë. 24. ‘Ï ðüëåìïò óôüí êüëðï: _ ðñþôç ìÜ÷ç óôÞ óýãêñïõóç Âïññ@-Íüôïõ (’ÁèÞíá. Autonomy. 1991. óåë. 150. 3 ô™í Political and Social Writings. Añ. 18. ôüì.Castoriadis. óåë. Autonomy. 23.Öùôüðïõëïò. êåö. Öùôüðïõëïò.ÊáóôïñéÜäçò. ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. óåë. David Ames Curtis Versus Takis Fotopoulos. 22. ´Õøéëïí. 21.. Ébid.ÊáóôïñéÜäçò. «‘Ç Äýóç êáß ‚ Ôñßôïò Êüóìïò». ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò. ’Éïýíéïò 1997. óåë.ÊáóôïñéÜäçò. The International Journal of Inclusive Democracy (óôÞí ‘ÅëëÜäá åy÷å êõêëïöïñÞóåé óôü ðáñåëèüí ›ò Äçìïêñáôßá êáß Öýóç. 5 Añ. ôüì. 14. 10. ‘Ï èñõììáôéóìÝíïò êüóìïò. Ê. Êáóôáíéþôçò. 23. 137. óåë. Ê. «The catastrophe of marketization». óåë. Âë.60 óéÝóôåñá óôßò Aðüøåéò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç (÷ñçóéìïðïéþíôáò. 20. ô. Philosophy. 1992. ÐåñéåêôéêÞ Äçìïêñáôßá. 13. ÓõíÝíôåõîç ÊáóôïñéÜäç óôÞí ÅÑÔ3 (1993). êåö. Ô. Politics. 317). Ê. 19. Âë. C. Ibid. 1991). 16.Castoriadis. óåë. Äçìïêñáôßá êáß Öýóç. 1999. 5. ðïý óÞìåñá êõêëïöïñår ðáãêïóìßùò Aðü ôüí Têäïôéêü ïyêï Carfax / Routledge. Politics. Âë. 24.

ôü ìåôáìïíôÝñíï äÝí ÷ñåéÜæåôáé Aíáãêárá íÜ åyíáé öïñÝáò íÝùí. ´Ïðùò êÜèå ðïëéôéóìüò. ÄÝí åyíáé ðåñßåñãï ôü …ôé ‚ äéÜëïãïò ðñïêáëår óõíáéóèÞìáôá. ôÞí êïéíùíßᗠêáß êÜèå ðñÜãìá a óôïé÷årï ðïý AíÞêåé óÝ á‰ôïýò ôïýò ôýðïõò) íÜ ìðïñår íÜ ðñïóäéïñéóôår. ðïý äßíïõí íüçìá. ìÝóá óôÞí êïéíùíéêÞ æùÞ. ´Ïôáí …ìùò _ Aðïóõãêñüôçóç (Aðïäüìçóç) ãßíåôáé Aðüññéøç êÜèå óõãêñïôçôéêïˆ (Tðïéêïäïìçôéêïˆ). ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá. Aðü ôÞí Cëëç. ðáýïõí íÜ V÷ïõí íüçìá. á‰ôÞ êáè' UáõôÞí. ôåˆ÷ïò 31. ôÞí Šðüèåóç ô\ò Uíüôçôáò a ô\ò ôáõôüôçôáò ôïˆ êüóìïõ: äçëáäÞ ôÞí ðáñîç ìé@ò êáèïëéê\ò ï‰óßáò (Uíüò ðñþôïõ óôïé÷åßïõ ðïý åyíáé Tðßóçò öïñÝáò ìé@ò ðñþôçò êéíçôÞñéáò äýíáìçò) Tê ô\ò ‚ðïßáò ìðïñïˆìå íÜ ðáñáãÜãïõìå ásôéáêÜ a íÜ AðáãÜãïõìå ëïãéêÜ ‚ëüêëçñç ôÞí ðïëëáðëüôçôá ô™í ôýðùí ôïˆ Åyíáé êáß ô™í óôïé÷åßùí ôïõò ðïý Aðïôåëïˆí ôüí êüóìï. ›ò _ Tðï÷Þ …ðïõ á‰ôÝò ðñïâëçìáôïðïéïˆíôáé êáß Aìöéóâçôïˆíôáé Aðü …ëï êáß ðåñéóóüôåñá Côïìá êáß ‚ìÜäåò a Bðë™ò. ‘Ç êáèïëéêÞ á‰ôÞ ï‰óßá èÜ Aðïôåëïˆóå ôüôå ôÞí Uíüôçôá ô\ò ðïëëáðëüôçôáò ôïˆ êüóìïõ a. 61-69 . V÷åé äçìéïõñãçèår ãýñù Aðü á‰ôÝò ôßò ðáñáóôÜóåéò. Aðü ôÞí ìéÜ ðëåõñÜ. êÜèå öïñÜ ðïý á‰ôÝò Aìöéóâçôïˆíôáé óôÜ óïâáñÜ. ìÝ …ñïõò äéáêñéô™í êáß ‚ñéóôéê™í ásôéáê™í ó÷Ýóåùí. Öèéíüðùñï 2000. ‘Ç ðñïóðÜèåéá ‚ñéóìÝíùí ÃÜëëùí äéáíïïõìÝíùí íÜ AðïóõãêñïôÞóïõí (AðïäïìÞóïõí) äéáëïãéêÜ ôßò èåôéêÝò (óõãêñïôçôéêÝò) ðáñáóôÜóåéò ô\ò ìïíôåñíéêüôçôáò ìðïñår íÜ Uñìçíåõèår ›ò ìéÜ säéáßôåñç Vêöñáóç á‰ô\ò ô\ò ðñïâëçìáôïðïßçóçò êáß AìöéóâÞôçóçò. ôÞí ôáõôüôçôá ô™í äéá- — ‘Ï Öþôçò Èåïäùñßäçò æår óôÞí Óïõçäßá Aðü ôü 1976 êáß óÞìåñá äéäÜóêåé óôßò Aíþôåñåò ó÷ïëÝò ôïˆ Gievle êáß ôïˆ Sødertøn (Íüôéá Óôïê÷üëìç). ôü Vìâéï. ìéÜ AñíçôéêÞ ÷ñïéÜ. óó. Vôóé êáß ‚ äõôéêüò TðÝíäõóå ôßò ðáñáóôÜóåéò ôïõ ìÝ Xíá ‚ëüêëçñï óýìðáí óõíáéóèçìÜôùí êáß ðñïèÝóåùí. ìÝ äéáêñéôïýò êáß ‚ñéóôéêïýò …ñïõò êáß. Êáß Xíáò ‚ëüêëçñïò êüóìïò êéíäõíåýåé íÜ êáôáññåýóåé. AëëÜ.ÐÝñáí ôïˆ Aíáãùãéóôéêïˆ óêÝðôåóèáé-ðïéårí Öþôçò Èåïäùñßäçò Ï äéÜëïãïò ãéÜ ôü ìïíôÝñíï êáß ôü ìåôáìïíôÝñíï Aöïñ@ óôßò ðáñáóôÜóåéò ôïˆ äõôéêïˆ ðïëéôéóìïˆ ãéÜ ôüí êüóìï. …ðïõ êáß äßäáîå êáôÜ ôü äéÜóôçìá 1988-1994. Ôü ìåôáìïíôÝñíï èÜ ìðïñïˆóå ôüôå íÜ ‚ñéóôår ›ò _ Añ÷Þ ô\ò Aðïóýíèåóçò á‰ô™í ô™í ðáñáóôÜóåùí. ôüôå êáôáëÞãïõìå óôüí íé÷éëéóìü. ‘Ç êáèïñéóôéêüôçôá ðñïûðïèÝôåé êáß ôáõôü÷ñïíá óõíåðÜãåôáé. ðÜñá ôáˆôá. ²Åôóé. êÜèå èåôéê\ò ðáñÜóôáóçò ›ò ôÝôïéáò. ›ò ðñüò ôÞí ðñïÝëåõóÞ ôïõ. Cò ‚ñßóïõìå ôü ìïíôÝñíï ›ò ôÞí Tðï÷Þ ðïý Añ÷ßæåé ìÝ ôÞí Tãêáèßäñõóç ô™í ðáñáóôÜóåùí ôïˆ êüóìïõ ðïý eôáí êõñßáñ÷åò óôÞ Äýóç ôïýò ôåëåõôáßïõò ás™íåò êáß äéáñêår ôüóï …óï á‰ôÝò åyíáé AðïäåêôÝò a Aðïôåëïˆí èåôéêÝò ðçãÝò íïÞìáôïò ãéÜ Xíáí Tðáñê™ò ìåãÜëï Añéèìü Aôüìùí êáß ‚ìÜäùí. êáôÜðôùóç ôïˆ ìïíôÝñíïõ. ‘Ç Šðüèåóç ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò Aðáéôår êáèåôß ðïý ŠðÜñ÷åé (êÜèå ôýðï ôïˆ Åyíáé —ôÞ öýóç. ^èéêÝò êáß ðïëéôéêÝò ôïõ óõíåðáãùãÝò. AëëÜ Tìöáíßæåôáé ›ò ðñáãìáôéêÞ. ‘Ç ôåëåõôáßá á‰ôÞ ôÜóç åyíáé Têåßíç ðïý V÷åé óõíäåèår ìÝ ôüí …ñï «ìåôáìïíôåñíéóìüò» êáß ôïˆ ðñïóÝäùóå. íÜ TìðíÝïõí êáß íÜ ðñïóáíáôïëßæïõí óôÞí êáèçìåñéíÞ æùÞ. ôïõëÜ÷éóôïí ƒ÷é ñçôÜ. Aíôéêåéìåíéêüò-êïéíùíéêüò êáß Šðïêåéìåíéêüò. TìðíÝïõí êáß ðñïóáíáôïëßæïõí ôÜ Côïìá ðïý êïéíùíéêïðïéïˆíôáé óÝ á‰ôüí. ÐáñÜ ôáˆôá. Ôåëåßùóå ôÞí äéäáêôïñéêÞ ôïõ äéáôñéâÞ óôü ÐáíåðéóôÞìéï ô\ò Uppsala. …ôáí _ Aðüññéøç ô\ò èåôéêüôçôáò ãßíåôáé «èåôéêüôçôá». ëïãéêÜ êáß íôïëïãéêÜ. êáß ôü ìïíôÝñíï êáß ôü ìåôáìïíôÝñíï ðåñéóôñÝöïíôáé ãýñù Aðü Xíáí êáß ôüí á‰ôü ëïãéêü-íôïëïãéêü ðõñÞíá: ôßò ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò Uíüôçôáò-ôáõôüôçôáò ôïˆ êüóìïõ. ›ò ðñüò ôßò säéüôçôåò êáß ó÷Ýóåéò ôïõ. ƒ÷é ÷ùñßò ëüãï. ôÞí øõ÷Þ. ìÝ …ëåò ôßò ôñïìáêôéêÝò. èåôéê™í ðáñáóôÜóåùí. ´Åíáò ‚ëüêëçñïò êüóìïò. êáß ›ò äéáëïãéêÞ ðñïâëçìáôïðïßçóç êáß AìöéóâÞôçóÞ ôïõ. ÊÜèå ðåñéïäïðïßçóç åyíáé ðñïâëçìáôéêÞ. êÜôé ðïý åyíáé ôü uäéï.

‘Ï Aíáãùãéóìüò. ãéÜ ôÞí ãíþóç ›ò óõóóùñåõôéêÞ äéáäéêáóßá (Aóýìðôùôçò) ðñïóÝããéóçò ô\ò AëÞèåéáò. ôß Tîçãår á‰ôÞ ôÞí êýñôùóç êáß ôß åyíáé ôü âáñõôüíéï. êáèþò êáß ït ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò ôáõôüôçôáò-Uíüôçôáò óôßò ‚ðïråò óôçñßæåôáé eôáí Aíôéêåßìåíá ðñïâëçìáôïðïßçóçò êáß AìöéóâÞôçóçò Aðü ðáëéÜ (âáóéêÜ. Ôü Aíáãùãéóôéêü óêÝðôåóèáé-ðïéårí âñßóêåôáé óôÞí âÜóç ô™í êõñßáñ÷ùí ðáñáóôÜóåùí ôïˆ ÖÙÔÇÓ ÈÅÏÄÙÑÉÄÇÓ äõôéêïˆ ðïëéôéóìïˆ. …ðïõ …ëá ôÜ êïéíùíéêïúóôïñéêÜ öáéíüìåíá èÜ ìðïñïˆóáí säåïôõðéêÜ íÜ Aíá÷èïˆí óÝ ŠðïèÝóåéò ãéÜ ôÞí öýóç ôïˆ Aíèñþðïõ a / êáß ô\ò êïéíùíßáò. ìÝ ôÞí ôå÷íïëïãéêÞ ìåôáôñïðÞ ô™í ó÷Ýóåùí ásôßïõ-AðïôåëÝóìáôïò. …ìùò. ìÝ ôÞí Šðüèåóç ìé@ò êáèïëéê\ò ï‰óßáò. ‘Ç «ìåôáìïíôåñíéêüôçôá». _ ‚ðïßá ôßèåôáé ›ò Añ÷Þ ôïˆ ðáíôüò. Aðü ôÞí AíÜðôõîç ô™í öõóéê™í Tðéóôçì™í. Aðü ôÞí Tðï÷Þ ô\ò ñçô\ò ôïõò äéáôýðùóçò óôÞí Añ÷áßá ‘ÅëëÜäá). ‘Ç AíáãùãÞ åyíáé _ äéáäéêáóßá TîÞãçóçò Uíüò öáéíïìÝíïõ Aðü Xíá Cëëï ðéü ãåíéêü (ðñïãåíÝóôåñï. âñßóêåôáé óôÞí âÜóç ô™í äýï êåíôñéê™í säåïëïãéê™í-ðïëéôéê™í ðñïôáãìÜôùí ô\ò ìïíôåñíéêüôçôáò.). ìÝóá Aðü Aíáãêáråò ëïãéêÝò ó÷Ýóåéò. Êáß …. Aðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. ‚ ‚ðïrïò Aðïôåëår ôÞí êõñßáñ÷ç ôÜóç ô\ò Uëëçíïäõôéê\ò öéëïóïöéê\ò êáß ðïëéôéê\ò ðáñÜäïóçò Aðü ôüí ÐëÜôùíá ìÝ÷ñé ôßò _ìÝñåò ìáò. ²Åôóé. ‚äçãïýìáóôå AíáãêáóôéêÜ óôü ðñüâëçìá ô\ò åsò Cðåéñïí Aíáãùã\ò (Cí _ âáñýôçôá Tîçãårôáé Aðü —AíÜãåôáé óݗ ôÞí êýñôùóç ôïˆ ÷ùñï÷ñüíïõ ðïý TðéöÝñåé êÜèå ó™ìá a Aðü ôÞí AíôáëëáãÞ âáñõôïíßùí ìåôáîý ô™í óùìÜôùí.ôé ìðïñår íÜ Tîçãçèår ìÝó¤ ô\ò Aíáãùã\ò ìðïñår Tðßóçò íÜ ðáñá÷èår. …ðïõ Šøçëüôåñïé ôýðïé ôïˆ Åyíáé èÜ ìðïñïˆóáí säåïôõðéêÜ íÜ Aíá÷èïˆí óÝ ÷áìçëüôåñïõò ôýðïõò (Aðü ôÞí êïéíùíßá. âñßóêåôáé óôÞí âÜóç ô™í ðáñáóôÜóåùí ãéÜ ôüí êüóìï ›ò TîÝëéîç. ìïñöþíïõí ìáæß Xíáí ôñüðï óêÝðôåóèáé-ðïéårí ô\ò êïéíùíßáò. ’Áðü ôÞí ìéÜ ðëåõñÜ. ‘Ç åsò Cðåéñïí AíáãùãÞ ìðïñår íÜ äéáêïðår ìüíïí á‰èáßñåôá. ôüí íüìï ô\ò âáñýôçôáò) êáß Vðåéôá ôü Aêüìá ðéü ãåíéêü ðïý ôü Tîçãår. ²Åôóé. êáß ãéÜ ôü êïéíùíéêïúóôïñéêü ›ò ðñüïäïò. äéÜ ìÝóïõ ô\ò Tîáãùã\ò ôïõ Aðü á‰ôü. ìÝóá Aðü Aíáãêáråò ásôéáêÝò ó÷Ýóåéò (ð. AëëÜ Aðü ôÞí TîÝëéîç ìÝóá óôÜ uäéá ôïõ ôÜ ðåäßá. äéÜ ìÝóïõ ô\ò øõ÷\ò êáß ôïˆ Tìâßïõ ìÝ÷ñé ôü öõóéêü)ÿ êáß ô™í êïéíùíéê™í ëüãùí ðïý äéåêäéêïˆí ôüí ôßôëï ô\ò Tðéóôçìïíéêüôçôáò. ‚ Aíáãùãéóìüò êáß ït ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò Uíüôçôáòôáõôüôçôáò. åyíáé ôü äüãìá ðïý äéáôåßíåôáé …ôé êáèåôß ðïý ŠðÜñ÷åé (a ìðïñår íÜ ŠðÜñîåé) ìðïñår íÜ Tîçãçèår äéÜ ô\ò Aíáãùã\ò — äüãìá ðïý ì@ò ‚äçãår ìÝ ëïãéêÞ Aíáãêáéüôçôá a óôÞí åsò Cðåéñïí AíáãùãÞ a óôÞí (ðÜíôïôå á‰èáßñåôç) säÝá ô\ò êáèïëéê\ò ï‰óßáò êáß óôßò ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß Uíüôçôáòôáõôüôçôáò ôïˆ êüóìïõ. a ô\ò ðáñáãùã\ò ôïõ Aðü á‰ôü. …ðùò èÜ äïˆìå. Aðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. ÓÞìåñá. ôüí Aíáãùãéóôéêü ôñüðï. ‚ Aíáãùãéóìüò ƒ÷é ìüíïí Aìöéóâçôårôáé AëëÜ åyíáé êõñéïëåêôéêÜ èñõììáôéóìÝíïòÿ êáß á‰ôü ƒ÷é êõñßùò Tî ásôßáò ô\ò Aðïóõãêñüôçóçò ô™í ìåôáìïíôåñíéóô™í. äéáìïñöþíïíôÜò ôï óÝ Aíôéóôïé÷ßá ìÝ á‰ôÞí. V÷åé Aðïôý÷åé Tíôåë™ò (ðáñá- . ²Áí ìåôÜ ðñïóðáèÞóïõìå íÜ TîçãÞóïõìå á‰ôü ôü ðéü ãåíéêü öáéíüìåíï (ð. ôïˆ öéëåëåõèåñéóìïˆ êáß ôïˆ óïóéáëéóìïˆ. Êáß ôß Tîçãår á‰ôü ðïý Tîçãår ôÞí êýñôùóç a ôü âáñõôüíéï. Ït ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò Uíüôçôáò-ôáõôüôçôáò ôïˆ êüóìïõ ìïñöþíïõí ìáæß ôü äüãìá ôïˆ Aíáãùãéóìïˆ. óÝ ó÷Ýóåéò ìÝóùí. ÊÜèå ðñïóðÜèåéá íÜ êôéóèår Xíá ôõðéêü ìáèçìáôéêü óýóôçìá. îåäéðëþìáôïò ô\ò ï‰óßáò ôïõ. Âñßóêåôáé Tðßóçò óôÞí âÜóç ô\ò säåïôõðéê\ò êáôáóêåõ\ò ô™í Tðéóôçìïíéê™í ëüãùí: ô™í ëüãùí ô™í öõóéê™í Tðéóôçì™í. ìÝóá óôüí ÷™ñï êáß óôüí ÷ñüíï. Tí™ ôáõôü÷ñïíá AìöéóâçôÞèçêáí ñçôÜ êáß «AðïóõãêñïôÞèçêáí» Aðü ‚ñéóìÝíïõò ëüãïõò ôçò. ÔÝëïò.÷. ²Åôóé.÷. ÷áñáêôçñßæåé ôÞí Tðï÷Þ êáôÜ ôÞí ‚ðïßá ït ðáñáðÜíù ðáñáóôÜóåéò êáß ït ŠðïèÝóåéò ðÜíù óôßò ‚ðïråò á‰ôÝò óôçñßæïíôáé Vðáõóáí Tí ìÝñåé íÜ TìðíÝïõí ôü óêÝðôåóèáé-ðïéårí ô\ò êïéíùíßáò. ðñùôáñ÷éêü) öáéíüìåíï. Aöïˆ êáß ôÜ äýï AíÜãïõí ôü ìåëëïíôéêü ôïõò …ñáìá óÝ ìéÜ ŠðïôéèÝìåíç öýóç ôïˆ Aíèñþðïõ a ô\ò êïéíùíßáò. ðïý ôüí Šðïôåßíïõí. ›ò ðçãÞ êáèïñéóôéêüôçôáò êáß Uíüôçôáò-ôáõôüôçôáò ôïˆ êüóìïõ. ›ò óõíå÷Þò (ãñáììéêÞ a äéáëåêôéêÞ) AíÜðôõîç Aðü BðëÝò óÝ ðéü óýíèåôåò ìïñöÝò. ôïˆ ‚ðïßïõ ït Aëçèårò ðñïôÜóåéò èÜ eôáí äõíáôüí íÜ Aíá÷èïˆí óÝ Xíá ðë\ñåò êáß ÷ùñßò AíôéöÜóåéò óýíïëï AîéùìÜôùí. _ ðåñéóôñïöÞ ô\ò Ã\ò ãýñù Aðü ôüí ´Çëéï Tîçãårôáé Aðü —AíÜãåôáé óݗ ôüí íüìï ô\ò âáñýôçôáò). _ ðïëëáðëüôçôá ôïˆ êüóìïõ èÜ eôáí AðïôÝëåóìá ô\ò êáèïñéóìÝíçò äéáöïñïðïßçóçò ô\ò ôáõôüôçôáò-Uíüôçôáò ôïˆ êüóìïõ — ôïˆ êáèïñéóìÝíïõ. ðáñáóôÜóåùí ðïý ÷áñáêôçñßæïõí ôÞí Tðï÷Þ ôÞí ‚ðïßá Aðïêáëïˆìå «ìïíôåñíéêüôçôá». aäç Aðü ôÞí Añ÷Þ. ‘Ï Aíáãùãéóìüò. Ãé' á‰ôü Aêñéâ™ò _ Vêöñáóç «ìåôáìïíôÝñíï» åyíáé ðñïâëçìáôéêÞ ›ò ðåñéïäïðïßçóç.óêïð™í.62 öïñïðïéÞóåþí ôïõ.

á‰ôÜ ôÜ ðåäßá êáß á‰ôÝò ït íüñìåò óõíõöáßíïíôáé ìÝ ó÷Ýóåéò êáß óôñáôçãéêÝò Tîïõóßáò. AëëÜ ãßíåôáé AíôéëçðôÞ ›ò AðïôÝëåóìá «ìåôÜëëáîçò» (äçëáäÞ ›ò êÜôé ãéÜ ôü ‚ðïrï äÝí îÝñïõìå Aðïëýôùò ôßðïôá). Ït êïéíùíéêïß ëüãïé ô\ò Äýóçò ðïý Aêüìá äéåêäéêïˆí Tðéóôçìïíéêüôçôá (ð. êáèþò á‰ôÝò Añèñþíïíôáé-Tñãáëåéïðïéïˆíôáé óÝ äéÜöïñïõò êïéíùíéêïýò ëüãïõò. ït ‚ðïråò Tñåýíçóáí ôÞí ëïãéêÞ äïìÞ ô™í Tðéóôçì™í ô\ò öýóçò ìÝ óêïðü íÜ äéáìïñöþóïõí ìéÜ Uíéáßá ìåèïäïëïãßá. äÝí ìðïñïˆìå íÜ óõãêñßíïõìå ìÝ ëïãéêÜ ìïíïóÞìáíôï ôñüðï Xíá èåùñçôéêü óýóôçìá (ð. Êáß. ›ò ðñüò ôÜ AîéþìáôÜ ôïõò a ôïýò ìåßæïíåò …ñïõò ô™í óõëëïãéóì™í ôïõò. ÔÝëïò. _ íåïêëáóéêÞ ïsêïíïìéêÞ èåùñßá) Têêéíïˆí óôÞí ðñáãìáôéêüôçôá. Ït ðáñáóôÜóåéò á‰ôÝò åyíáé ìïíáäéêÝò ãéÜ êÜèå ðïëéôéóìü. Tëåýèåñç AãïñÜ) êáß óõììåôÝ÷ïõí ðñáãìáôéêÜ óôßò äéáëïãéêÝò êáß ðñáêôéêÝò äéáäéêáóßåò (êáß óôßò ó÷Ýóåéò êáß óôñáôçãéêÝò Tîïõóßáò) äéÜ ìÝóïõ ô™í ‚ðïßùí Aíôéêåéìåíéêïðïéårôáé-óõãêñïôårôáé êáß êùäéêïðïéårôáé-Aðïêñõóôáëëþíåôáé _ êïéíùíéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá (ïs- . êÜôé ðïý Tðßóçò óçìáßíåé …ôé èÜ ðñÝðåé ðÜíôá íÜ îåêéí@ìå Aðü á‰ôÝò ãéÜ íÜ êáôáëÜâïõìå ôÞí êïéíùíßá ðïý TîåôÜæïõìå. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. ôÞí ìç÷áíéêÞ öõóéêÞ) ìÝ Xíá Cëëï (ôÞ èåùñßá ô\ò ó÷åôéêüôçôáò a ôÞí êâáíôïìç÷áíéêÞ). èÜ Vðñåðå âáóéêÜ íÜ Añêïˆóå ›ò èáíáôçöüñï ÷ôýðçìá ôïˆ Aíáãùãéóìïˆ óôü íôïëïãéêü Tðßðåäï. äÝí ìðïñïˆìå íÜ AíáãÜãïõìå âéïëïãéêÝò Vííïéåò êáß êáôçãïñßåò óôßò öõóéêÝò (ãéÜ íÜ ìÞ ìéëÞóïõìå ãéÜ ôßò øõ÷ïëïãéêÝò êáß ôßò êïéíùíéêïúóôïñéêÝò Vííïéåò êáß êáôçãïñßåò). ìÝóá óôÜ ðëáßóéá ôïˆ Aíáãùãéóôéêïˆ óêÝðôåóèáé. ’Áðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. ‚ Aíáãùãéóìüò Aìöéóâçôårôáé Aðü ôÞí AíÜðôõîç ô\ò öéëïóïöéê\ò ðáñÜäïóçò êáß ô\ò èåùñßáò ô\ò TðéóôÞìçò. ÄÝí ìðïñår Tðßóçò íÜ óôáèår ìÝóá óôÞí âéïëïãßá: _ âéïëïãéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óôÞí öõóéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá êáß _ AíÜäõóç íÝùí ìïñö™í æù\ò äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óÝ êáèïñéóìÝíåò ó÷Ýóåéò ásôßïõ-AðïôåëÝóìáôïò. ²Åðáõóáí íÜ ŠðÜñ÷ïõí ›ò æùíôáíÝò ðáñáäüóåéò. Ãßíåôáé …ëï êáß ðåñéóóüôåñï öáíåñü …ôé êÜèå ðïëéôéóìüò óõãêñïôår ôüí Uáõôü ôïõ óôÞí âÜóç ô™í èåóìéóìÝíùí ðáñáóôÜóåþí ôïõ ãéÜ ôüí êüóìï. ôß ìðïñïˆìå óôÜ AëÞèåéá íÜ ðïˆìå ãéÜ ôÞí AíÜäõóç ô\ò øõ÷\ò êáß ãéÜ ôüí öáíôáóéáêü êüóìï ô\ò Aíèñþðéíçò øõ÷\ò. äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óôü Tðßðåäï ô\ò êâáíôïìç÷áíéê\ò. ‘Ç èåùñßá ô™í «Tðéóôçìïíéê™í ðáñáäåéãìÜôùí» ôïˆ Kuhn.÷. Aöïˆ AðÝôõ÷áí óôüí Añ÷éêü ôïõò óêïðü. êÜôé ðïý óçìáßíåé …ôé äÝí ìðïñïˆìå íÜ TîáãÜãïõìå ëïãéêÜ ôü Xíá óýóôçìá Aðü ôü Cëëï a íÜ AíáãÜãïõìå ôü Xíá óôü Cëëï. Aíôéêåéìåíéêïðïéïˆíôáé-óõãêñïôïˆíôáé óÝ äéÜöïñá ðåäßá ãíþóçò êáß ðñáêôéê\ò êáß êùäéêïðïéïˆíôáé-Aðïêñõóôáëëþíïíôáé óÝ äéÜöïñåò êïéíùíéêÜ êõñùìÝíåò íüñìåò óõìðåñéöïñ@ò — êáß êáèþò á‰ôïß ït ëüãïé. ’ÁëëÜ ‚ Aíáãùãéóìüò äÝí ìðïñår Tðßóçò íÜ óôáèår ìÝóá óôÞí «óêëçñüôåñç» Aðü …ëåò ôßò Tðéóô\ìåò. AëëÜ Aöïˆ ðñ™ôá ì@ò ðñïóÝöåñáí ìéÜ óåéñÜ Aðü Aíåêôßìçôåò Tðéãíþóåéò: äÝí ŠðÜñ÷åé ìéÜ ëïãéêÜ ìïíïóÞìáíôç (äçëáäÞ êáèïñéóìÝíç êáé UíïðïéçìÝíç) èåùñçôéêÞ ãëþóóáÿ äÝí ìðïñïˆìå íÜ êÜíïõìå äéÜêñéóç ìÝ ìïíïóÞìáíôï ôñüðï ìåôáîý ìé@ò èåùñçôéê\ò (Aíáëõôéê\ò) êáß ìé@ò Tìðåéñéê\ò (óõíèåôéê\ò) ãëþóóáòÿ äÝí ŠðÜñ÷ïõí ëïãéêÜ ìïíïóÞìáíôá êñéôÞñéá âÜóåé ô™í ‚ðïßùí ìðïñïˆìå íÜ Tðáëçèåýóïõìå a íÜ äéáøåýóïõìå ôßò èåùñçôéêÝò (AíáëõôéêÝò) ðñïôÜóåéò ìÝ âÜóç ôßò TìðåéñéêÝò (óõíèåôéêÝò)ÿ êáß. êõñßùò. ìÝóá óôüí êïéíùíéêïúóôïñéêü ÷™ñï. Ôß Vãéíå ðñÜãìáôé ìÝ ôÞí AíáëõôéêÞ öéëïóïößá êáß ôüí ëïãéêü èåôéêéóìü. äçëáäÞ ìÞ Aíáãþãéìåò óÝ êÜðïéá êáèïëéêÞ ï‰óßá. …ðïõ só÷ýåé ‚ Aíáñ÷éêüò («ìåôáìïíôåñíéóôéêüò») êáíüíáò ôïˆ «anything goes». _ Aäõíáìßá äçëáäÞ ôïˆ Aíáãùãéóìïˆ óôü ëïãéêü Tðßðåäï.ÐÅÑÁÍ ÔÏÕ ÁÍÁÃÙÃÉÓÔÉÊÏÕ ÓÊÅÐÔÅÓÈÁÉ-ÐÏÉÅÉÍ äåßãìáôïò ÷Üñéí. ôü ðáñÜäïîï ôïˆ Russell êáß ït ìÞ ðëÞñåéò ðñïôÜóåéò ôïˆ Gödel). Ìüíïí á‰ôü. ðáñÜ ôÜ Tëëéð\ ëïãéêÜ Tñãáëårá ôïõò êáß ðáñÜ ôÜ äéáñêÞ TðéêñåìÜìåíá ìåôáöõóéêÜ TñùôÞìáôá. 63 ’Áêüìá ëéãüôåñï. êáß ‚ «ìåèïäïëïãéêüò ðëïõñáëéóìüò» ôïˆ Feyerabend.÷. óôÞí öõóéêÞ: ôü Tðßðåäï ô\ò êëáóóéê\ò öõóéê\ò. ‚ ‚ðïrïò ðñïôåßíåé óôßò TìðåéñéêÝò Tðéóô\ìåò íÜ óõíå÷ßóïõí (äéÜ ìÝóïõ «åsêáóé™í êáß Aðïññßøåùí») ôÞí óõóóùñåõôéêÞ ôïõò ðñüïäï. _ ‚ðïßá ôïíßæåé ôßò ìåôáöõóéêÝò êáß êïéíùíéêïøõ÷ïëïãéêÝò ðëåõñÝò ô\ò Tðéóôçìïíéê\ò AíÜðôõîçò. Aðü ôßò èåóìéóìÝíåò ðáñáóôÜóåéò ô\ò Äýóçò (ïsêïíïìéêüò Cíèñùðïò. êáèïñéóìÝíçò Aðü ìéÜ êïéíÞ öýóç. ‚ Aíáãùãéóìüò äÝí V÷åé ðëÝïí êáììßá èÝóç: äÝí ìðïñïˆìå íÜ TîçãÞóïõìå ôÞí ôåñÜóôéá ðïëëáðëüôçôá ô™í ðïëéôéóì™í ›ò Têäçëþóåéò ìé@ò ðñïïäåõôéê\ò TîÝëéîçò. Aðïôåëïˆí ôÜ äýï Aíôßèåôá Aðïêïñõöþìáôá á‰ô\ò ô\ò AíÜðôõîçò. Êáß óôü öüíôï ôïõò Vñ÷åôáé ‚ «êñéôéêüò ñèïëïãéóìüò» ôïˆ Popper. êÜôé ðïý óçìáßíåé …ôé ‚ ìáêñüêïóìïò äÝí ìðïñår íÜ Tîçãçèår ìÝ ôüí ìéêñüêïóìïÿ êáß _ èåñìïäõíáìéêÞ äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óôÞí ìç÷áíéêÞ ô™í ìïñßùí (a íÜ Tîçãçèår Aðü á‰ôÞí).

ëïéðüí. íüñìåò ëåéôïõñãßåò ôïõò). Á‰ôü Aêñéâ™ò åyíáé ôü ðñáãìáôéêü ðáñÜäïîï ðïý Aðïôåëår ôüí ðõñÞíá ãýñù Aðü ôüí ‚ðïrï ðåñéóôñÝöïíôáé êáß ït ìïíôåñíéóôÝò êáß ït ìåôáìïíôåñíéóôÝò. _ êáèåìéÜ. ôÞí ‚ðïßá Vðåéôá ðéóôåýïõí …ôé Aíôáíáêëïˆí «TðéóôçìïíéêÜ». óõíåð™ò. Aðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. äÝí ŠðÜñ÷åé ôßðïôá. äéüôé ì@ò öÝñåé óÝ AíôéðáñÜèåóç ìÝ Xíá ðñáãìáôéêü ðáñÜäïîï ôü ‚ðïrï äÝí ìðïñïˆìå íÜ ÷åéñéóôïˆìå ìÝóá óôÜ ðëáßóéá ôïˆ Aíáãùãéóôéêïˆ óêÝðôåóèáé: ‚ Aíáãùãéóìüò åyíáé ìéÜ ëïãéêÞ óõíÝðåéá ô™í ŠðïèÝóåùí ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò ôáõôüôçôáò-Uíüôçôáòÿ êáèïñéóôéêüôçôá êáß ôáõôüôçôá-Uíüôçôá ðáñïõóéÜæïíôáé «ðõêíÜ» ðáíôïˆ óÝ Cðåéñåò óôéâÜäåò ìÝóá óÝ …ëïõò ôïýò ôýðïõò ôïˆ Åyíáéÿ AëëÜ á‰ôÝò ït óôéâÜäåò êáß á‰ôïß ït ôýðïé äÝí åyíáé Aíáãþãéìïé ‚ Xíáò óôüí Cëëï. ït ‚ðïråò åyíáé êáèïñéóìÝíåò êáè' UáõôÝò êáß êáèïñßóéìåò Aðü Tì@ò. ÖÙÔÇÓ ÈÅÏÄÙÑÉÄÇÓ Á‰ôü ôü Tñþôçìá äÝí ôßèåôáé ï‹ôå Aðü ôïýò ìïíôåñíéóôÝò ï‹ôå Aðü ôïýò ìåôáìïíôåñíéóôÝò. _ ‚ëïöÜíåñç Aäõíáôüôçôá íÜ ‚ëïêëçñùèår á‰ôÞ _ ãíþóç óÝ ìéÜ Uíüôçôá. Âñéóêüìáóôå AíôéìÝôùðïé ìÝ äýï AíôéöáôéêÜ äåäïìÝíá: Aðü ôÞí ìéÜ ðëåõñÜ. ÔÜ äýï á‰ôÜ äåäïìÝíá ôÜ óõíáíôïˆìå êáß óôÜ AðïôåëÝóìáôá ô\ò TðéóôÞìçò: Aðü ôÞ ìéÜ. Åyíáé …ìùò Šðï÷ñåùìÝíïò íÜ AíáâÜëåé ôÞí AíáêÜëõøç ôïˆ êáèïëéêïˆ èåìåëßïõ ôïˆ êïóìéêïˆ …ëïõ ãéÜ Xíá Aêáèüñéóôï ìÝëëïí a íÜ Aíôéëçöèår á‰ôü ôü èåìÝëéï ›ò AëÞèåéá ôÞí ‚ðïßá _ óõóóùñåõôéêÞ AíÜðôõîç ô\ò ãíþóçò ðñïóåããßæåé óôáäéáêÜ. ï‹ôå ìÝóá óôüí êáèÝíáí Aðü á‰ôïýò ôïýò ôýðïõòÿ Aðü ôÞí Cëëç. AëëÜ äÝí óôçñßæåé ôüí Aíáãùãéóìü. äÝí óõãêñïôïˆí Xíá óýóôçìá a óýóôçìá óõóôçìÜôùí. êáß ìðñïóôÜ óôÞí Aðßóôåõôç óõóóþñåõóç ô\ò ãíþóçò ãéÜ á‰ôÝò ôßò óôéâÜäåò. Tîéóþíåé Tðßóçò ôÞí AíáãùãÞ ìÝ ôüí Aíáãùãéóìü. êÜèå öïñÜ ðïý ðñïóðáèår íÜ ‚ëïêëçñþóåé ôÞí óõóóùñåõìÝíç . ÷ùñßò ðïôÝ íÜ ìðïñår íÜ ôÞí öôÜóåé. ÓÝ ëïãéêü-íôïëïãéêü (Tðéóôçìïíéêü) Tðßðåäï. ït ðñïãåíÝóôåñïé ôýðïé óõãêñïôïˆí ôïýò (Aíáãêáßïõò AëëÜ ƒ÷é Tðáñêårò) …ñïõò äõíáôüôçôáò ô™í ìåôáãåíåóôÝñùí. åyíáé ôõöëüò ìðñïóôÜ óôßò AìÝôñçôåò óôéâÜäåò ôïˆ Åyíáé.64 êïíïìéêÜ ðåäßá. Xíáò êüóìïò Aêáèïñéóôßáò êáß Uôåñüôçôáòÿ Aðü ôÞí Cëëç. ‘Ï ìïíôåñíéóôÞò. ‘Ç AíáãùãÞ åyíáé äõíáôÞ ðáíôïˆ. Tí™ ôáõôü÷ñïíá ŠðÜñ÷åé óôüí êáèÝíáí Aðü á‰ôïýò ôïýò ôýðïõò Xíáò Cðåéñïò Añéèìüò óôéâÜäùí ït ‚ðïråò åyíáé. ‚ ìåôáìïíôåñíéóôÞò Tîéóþíåé ôÞí AíáãùãÞ (êáß ôßò ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò ôáõôüôçôáò-Uíüôçôáò) ìÝ ôüí Aíáãùãéóìü êáß Aðïññßðôåé ôÞí AíáãùãÞ ìáæß ìÝ ôüí Aíáãùãéóìü a AíôéëáìâÜíåôáé ôÞí AíáãùãÞ (ôÞí êáèïñéóôéêüôçôá êáß ôÞí ôáõôüôçôá-Uíüôçôá) ›ò AðïêëåéóôéêÜ äéáëïãéêÝò êáôáóêåõÝò. Âñéóêüìáóôå ìðñïóôÜ óÝ Xíá êåíôñéêü ëïãéêü-íôïëïãéêü Tñþôçìá: ð™ò åyíáé ‚ êüóìïò öôéáãìÝíïò. AëëÜ TðéäÝ÷åôáé ôüí Aíáãùãéóìü ìðñïóôÜ óôÞí ðáñïõóßá ô\ò äõíáôüôçôáò ô\ò Aíáãùã\ò. Aíáãþãéìç óÝ ìéÜ ôáõôüôçôáUíüôçôá. _ Aðßóôåõôç óõóóþñåõóç êáß ðñáãìáôéêÞ TìâÜèõíóç ô\ò ãíþóçò ãýñù Aðü Aíáñßèìçôåò óôéâÜäåò ìÝóá óÝ …ëïõò ôïýò ôýðïõò ôïˆ Åyíáéÿ Aðü ôÞí Cëëç. ït ‚ðïråò …ìùò äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èïˆí óÝ ìéÜ êïéíÞ ôáõôüôçôá. ‚ Aíáãùãéóìüò. ‘ÅðïìÝíùò. óõíáíôïˆìå «ðõêíÜ» ðáíôïˆ óôüí êüóìï á‰ôüí ôÞí êáèïñéóôéêüôçôá êáß ôÞí ôáõôüôçôá-Uíüôçôá. ’Áðü ôÞí ìéÜ. êáèïñéóìÝíç êáß. äÝí Aðïôåëïˆí ìáæß ìéÜ êáèïñéóìÝíç Uíüôçôá. TÜí åyíáé ìéÜ ðïëëáðëüôçôá Aðü Tí ìÝñåé êáèïñéóìÝíåò óôéâÜäåò. êáèþò êáß ït ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò ôáõôüôçôáò-Uíüôçôáò óôßò ‚ðïråò óôçñßæåôáé. ï‹ôå êÜí ìÝóá óôÜ ðëáßóéá ôïˆ Uíüò êáß ôïˆ á‰ôïˆ ôýðïõ ôïˆ Åyíáé. _ øõ÷Þ. Cí êáß óÝ Aíôßèåôåò ôñï÷éÝò. ²Åôóé. äçëáäÞ ôü äüãìá …ôé …ëá åyíáé äõíáôüí íÜ Aíá÷èïˆí óÝ ìéÜ êáèïëéêÞ ï‰óßá (íÜ ðáñá÷èïˆí ásôéáêÜ a íÜ Tîá÷èïˆí ëïãéêÜ Aðü á‰ôÞí). äÝí âñßóêïõí èÝóç ðïõèåíÜ. ôïõëÜ÷éóôïí Tí ìÝñåé. ï‹ôå óôßò ó÷Ýóåéò ìåôáîý ô™í äéáöüñùí ôýðùí ôïˆ Åyíáé (öýóç. ²Åôóé. _ Añ÷Þ ôïˆ ìåôáìïíôåñíéóô\ åyíáé: Aöïˆ äÝí ŠðÜñ÷åé Xíá êáèïëéêü èåìÝëéï ãéÜ íÜ AíáãÜãïõìå ôÞí ‚ëéêÞ ðïëëáðëüôçôá ôïˆ êüóìïõ. ôü Vìâéï. _ êïéíùíßá). åyíáé ôõöëüò ìðñïóôÜ óôßò Aâýóóïõò êáß óôÜ ÷Üóìáôá ìÝ ôÜ ‚ðïrá óõãêñïýåôáé _ TðéóôÞìç.

’Åí óõíôïìßI. ‘Ç Añ÷Þ ôïˆ ìïíôåñíéóô\ åyíáé: Cí êÜðïõ ŠðÜñ÷åé êáèïñéóôéêüôçôá êáß ôáõôüôçôá-Uíüôçôá. ›ò AíÜäõóç ô\ò Uôåñüôçôáò. ìðïñ™ Tä™ íÜ Aíáðôýîù ìüíïí äýï Aðü ôßò êåíôñéêÝò ôïõ säÝåò. AëëÜ äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår óÝ á‰ôÝò: ït ìïñöÝò äÝí åyíáé ðñïúüíôá ásôéáê™í ó÷Ýóåùí.÷. AëëÜ Tðßóçò AðïôÝëåóìá ô\ò AíÜäõóçò ô\ò Uôåñüôçôáò. Ìðïñår ðåñÞöáíá íÜ äéáêçñýîåé …ôé ‚ èÜíáôïò ôïˆ Aíáãùãéóìïˆ óÞìáíå ôüí èÜíáôï ô\ò tåñáñ÷ßáò êáß ô\ò á‰èåíôßáò.)..ÐÅÑÁÍ ÔÏÕ ÁÍÁÃÙÃÉÓÔÉÊÏÕ ÓÊÅÐÔÅÓÈÁÉ-ÐÏÉÅÉÍ ãíþóç óÝ Xíá …ëïí. ÄÝí ìðïñïˆìå. êáß äéêáßùò. _ äçìéïõñãßá óõíåðÜãåôáé ôÞ ìÞ êáèïñéóôéêüôçôá ô™í ìïñö™í. ‘Ç ðñþôç säÝá Aöïñ@ á‰ôü-ðïý-åyíáé êáß óôüí ôñüðï ôïˆ Åyíáé ôïõ. ìÞ Aíáãþãéìùí ìïñö™í. ô\ò äçìéïõñãßáò íÝùí. _ êïéíùíßá) âñßóêåé Aóöáë™ò Xíá «Vñåéóìá». ’ÁëëÜ äõóêïëåýåôáé íÜ TîçãÞóåé ãéáôß åyíáé ŠðÝñ ô\ò Tëåõèåñßáò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò êáß Tíáíôßïí ôïˆ ²Áïõóâéôò êáß. V÷åé äýï âáóéêÝò óõíåðáãùãÝò. äçëáäÞ óôÞí öýóç ôïˆ êüóìïõ. ãéáôß èÜ Vðñåðå êáíåßò íÜ ôÞí Šðåñáóðéóôår. êáß ‚ öéëåëåýèåñïò êáß ‚ óïóéáëéóôÞò. ÓÝ ðñáêôéêü-ðïëéôéêü (êïéíùíéêïúóôïñéêü) Tðßðåäï. êáß ô\ò Aëëáã\ò êáß Aëëïßùóçò á‰ô™í ô™í ìïñö™í. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. äéüôé _ uäéá _ AíÜäõóç ìé@ò ìïñö\ò (äçëáäÞ Uíüò óõíüëïõ êåíôñéê™í säéïôÞôùí-ó÷Ýóåùí êáß ôñüðùí ñãÜíùóçò) åyíáé Aêáèüñéóôç. ôïýò …ñïõò äõíáôüôçôÜò ôçò.ôé îÝñù. Êáß TÜí ‚ óïóéáëéóìüò äÝí åyíáé Aíáðüöåõêôï êáß Aíáãêárï AðïôÝëåóìá ô™í êïéíùíéêïúóôïñéê™í íüìùí. ’Áðü …. ôüôå ãéáôß íÜ Aãùíéóôår êáíåßò ãéÜ á‰ôüí. ôßò TðéóôçìïíéêÝò-èåùñçôéêÝò êáß ôßò ðïëéôéêÝò óõíåðáãùãÝò ôçò.ƒ÷é …ìùò ìÝóá óôü ìçäÝí (in nihilo) êáß ìÝ ôü ìçäÝí (cum nihilo) AëëÜ ìÝóá óÝ êÜôé êáß ìÝ êÜôé. ðñÝðåé Tðßóçò íÜ ŠðÜñ÷åé Xíá êáèïëéêü èåìÝëéï óôü ‚ðïrï ìðïñïˆìå íÜ AíáãÜãïõìå ôÞí ‚ëéêÞ ðïëëáðëüôçôá ôïˆ êüóìïõ. íÜ ðáñáãÜãïõìå ásôéáêÜ a íÜ AðáãÜãïõìå ëïãéêÜ ôü Vìâéï Aðü ôü ìÞ Vìâéï. …ëåò ït ðïëéôéóôéêÝò íüñìåò åyíáé Tî uóïõ AðïäåêôÝò. ÊÜèå íÝá ìïñöÞ (ôü Vìâéï. ÌÝóá óôü óýìðáí ôïˆ Aíáãùãéóôéêïˆ óêÝðôåóèáé äÝí ìðïñïˆìå íÜ ð@ìå ðáñáðÝñá Aðü Tä™. óÝ ìéÜ Cëëç ëïãéêށíôïëïãßá. ô\ò êëåéôïñéäïåêôïì\ò a ô\ò Aðïêïð\ò ô™í Cêñùí ô™í Tãêëçìáôé™í (êáß ãéáôß. ÊÜèå ðñïóðÜèåéá íÜ AðáíôÞóïõìå óôü ðáñáðÜíù Tñþôçìá ãéÜ ôÞí óõãêñüôçóç ôïˆ êüóìïõ Aðïäå÷üìåíïé ôïýò äýï …ñïõò ôïõ (…ôé ‚ êüóìïò Aðïôåëårôáé Aðü Tí ìÝñåé êáèïñéóìÝíåò óôéâÜäåò. óÝ ðñïçãïýìåíåò ìïñöÝò. ’Áðü ôÞ ìéÜ ðëåõñÜ. ìüíïí ‚ ðñüóöáôá Aðïèáíþí 65 ‘ÅëëçíïãÜëëïò öéëüóïöïò ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò Aöïóéþèçêå ñçôÜ óôÞí ðñïóðÜèåéá íÜ Aíáðôýîåé ìéÜ Cëëç ëïãéêÞ-íôïëïãßá êáß íÜ äéáõãÜóåé ôßò öéëïóïöéêÝò. äéüôé ôßðïôá äÝí åyíáé êáëýôåñï Aðü êÜôé Cëëï: «anything goes». ðéóôåýåé …ôé ìðïñår íÜ TðéêïéíùíÞóåé ìÝ …ëïõò ôïýò Cëëïõò ðïëéôéóìïýò (a íÜ ôïýò ŠðïôÜîåé óôü ƒíïìá ô\ò ðñïüäïõ). _ øõ÷Þ. AëÞèåéá. åyíáé Tíáíôßïí ô\ò tåñáñ÷ßáò êáß ô\ò á‰èåíôßáò. ‘Ï ìïíôåñíéóôÞò ðñÝðåé íÜ Aíõøþóåé ôßò äéêÝò ôïõ (ôßò äõôéêÝò) ðïëéôéóôéêÝò íüñìåò óÝ êáèïëéêÝò AëÞèåéåò ãéÜ ôÞí öýóç ôïˆ Aíèñþðïõ êáß ô\ò êïéíùíßáò êáß. Aðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. ›ò Aíþôåñïò öïñÝáò á‰ô™í ô™í Aëçèåé™í. ÌéÜ . ð. ‚ ìåôáìïíôåñíéóôÞò óôéãìáôßæåé. AëëÜ Aíáäýïíôáé Tê ôïˆ ìçäåíüò (ex nihilo) . ‘Ç ðïëëáðëüôçôá ôïˆ Åyíáé äÝí åyíáé ìüíïí AðïôÝëåóìá ô\ò êáèïñéóìÝíçò äéáöïñïðïßçóçò ô\ò ôáõôüôçôáò. ‘Ï ìïíôåñíéóôÞò. êáôáôñý÷ïíôáé Aðü ìéÜ TóùôåñéêÞ êáß AèåñÜðåõôç Aíçóõ÷ßá: Cí äÝí ŠðÜñ÷åé Xíá Añ÷éìÞäåéï óçìårï ãéÜ íÜ êñáôçèårò ôüôå ð™ò èÜ ìðïñïˆóå êáíåßò íÜ AëëÜîåé ôüí êüóìï. óÝ Cëëåò ðáñáóôÜóåéò ãéÜ ôüí êüóìï. ðáñÜ ôü …ôé _ AíÜäõóç ôïˆ Tìâßïõ èÜ eôáí Aäýíáôç ÷ùñßò ôÞí Aíüñãáíç êáß ñãáíéêÞ ëç. Á‰ôÞ _ êåíôñéêÞ säÝá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôü Åyíáé (AëëÜ êáß ãéÜ ôÞí tóôïñßá a ôüí ÷ñüíï) ›ò äçìéïõñãßá êáß Aëëïßùóç ìïñö™í. ’ÅÜí _ öéëåëåýèåñç äçìïêñáôßá äÝí åyíáé óÝ óõìöùíßá ìÝ ôÞí öýóç ôïˆ Aíèñþðïõ. ôü ãåãïíüò …ôé …ëåò ït ‚ëïêëçñùôéêÝò säåïëïãßåò êáß …ëá ôÜ ‚ëïêëçñùôéêÜ êáèåóô™ôá êôßóôçêáí ðÜíù óôüí Aíáãùãéóìü êáß AóêÞèçêáí ›ò öïñårò ô\ò Aðüëõôçò AëÞèåéáò. ÷ùñßò ðïôÝ íÜ ìðïñår íÜ Aíá÷èår óÝ ìéÜ êáèïëéêÞ ï‰óßá) ì@ò ‚äçãår Aíáãêárá ðÝñáí ôïˆ Aíáãùãéóôéêïˆ óêÝðôåóèáé. ’Áöïˆ äÝí ŠðÜñ÷åé Xíá Añ÷éìÞäåéï óçìårï ãéÜ íÜ êñáôçèïˆìå.

ôßò Aíôéêåéìåíéêïðïéår-óõãêñïôår óÝ ðåäßá ãíþóçò êáß ðñáêôéê\ò. ŠðåñèÝôåé ôÞí AíÜäõóç ô\ò Uôåñüôçôáò óôÞí äéáöïñïðïßçóç ô\ò ôáõôüôçôáò-Uíüôçôáò êáß ôÞ äçìéïõñãßá óôÞí êáèïñéóôéêüôçôá. ìé@ò íÝáò «Uíüôçôáò-ôáõôüôçôáò» ðïý ìðïñår íÜ äéáöïñïðïéçèår a. ÌÝ Cëëá ëüãéá. ð. ›ò ðñüò ôÞí ðïëëáðëüôçôá ô™í ìïñö™í ôïˆ Åyíáé. ‘Ùò óõíÝðåéá ô\ò äçìéïõñãßáò (êáß ôáõôü÷ñïíá ›ò ðñïûðüèåóÞ ôçò). ÊÜèå êïéíùíßá a ðïëéôéóìüò óõãêñïôår ôüí Uáõôü ôïõ äçìéïõñãþíôáò. äéêáéïóýíç. ‚ ÊáóôïñéÜäçò AíôéðáñáèÝôåé ôÞí ìáãìáôéêÞ ëïãéêÞ-íôïëïãßá. êáôáóêåõÜæåôáé. ÊÜèå êïéíùíßá êáèïñßæåé Tí ìÝñåé ôü íüçìá ô™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ôçò ìÝó¤ ìé@ò äéáäéêáóßáò Tãêëåéóìïˆ. äéüôé åyíáé èåóìéóìÝíåòÿ åyíáé êåíôñéêÝò. êáß ôßò êùäéêïðïéår-Aðïêñõóôáëëþíåé óÝ êïéíùíéêÜ êõñùìÝíåò íüñìåò óõìðåñéöïñ@ò — óÝ ðåñéï÷Ýò. Tî uóïõ ìÞ Aíáãþãéìùí Šðïìïñö™í êáß UðïìÝíùò íÝùí. AíáðáñáãùãÞ. äéáßñåóç öýëïõ. ŠðåñèÝôåé ôÞí ìáãìáôéêÞ ëïãéêÞ-íôïëïãßá óôÞí óõíïëéóôéêÞ-ôáõôéóôéêÞ. ðñüïäïò).66 íÝá ìïñöÞ äÝí åyíáé ðñïúüí ô\ò äéáöïñïðïßçóçò. ôïˆ Tìâßïõ. Tî' uóïõ Aüñéóôá êáèïñéóìÝíùí ŠðïóôéâÜäùí (ð.. êáèþò êáß ô\ò ðïëëáðëüôçôáò ô™í Šðïìïñö™í Aðü ôßò ‚ðïråò Aðïôåëårôáé êÜèå Vìâéï — ìåôáâïëéóìüò. ÓôÞí óõíïëéóôéêÞôáõôéóôéêÞ ëïãéêÞ-íôïëïãßá. ðÜíôïôå íÜ TêëáìâÜíåôáé ›ò äïóìÝíç êáß. _ AíÜäõóç ìé@ò ìïñö\ò óõíåðÜãåôáé ôÞí AíÜäõóç ìé@ò íÝáò óôéâÜäáò ôïˆ Åyíáé. ðéü óùóôÜ. êáèþò êáß äéáäéêáóßåò ñãáíùôéêïˆ Tãêëåéóìïˆ. äéüôé _ AíÜäõóç ìé@ò íÝáò ìïñö\ò óçìáßíåé ôÞí äçìéïõñãßá íÝùí säéïôÞôùí-ó÷Ýóåùí êáß íÝùí ôñüðùí ñãÜíùóçòÿ UðïìÝíùò. ÷ùñßò …ìùò íÜ ìðïñïˆìå ðïôÝ íÜ ôü AíáãÜãïõìå óÝ êÜðïéï êáèïëéêü èåìÝëéï a íÜ ôü TîáíôëÞóïõìå. ‘Ç êáèïñéóôéêüôçôá ìé@ò óôéâÜäáò åyíáé Aüñéóôç. Ït äéáäéêáóßåò á‰ôÝò åyíáé äéáäéêáóßåò óçìáóéïëïãéêïˆ êáß èåóìéêïˆ Tãêëåéóìïˆ (Cñá êáß äéáëïãéêïˆ. ôü Åyíáé äÝí åyíáé ñãáíùìÝíï ›ò Xíá óõíïëéóôéêü-ôáõôéóôéêü óýóôçìá a óýóôçìá óõóôçìÜôùí. êáèþò ôßò Añèñþíåé-Tñãáëåéïðïéår óÝ äéáëïãéêÝò ðåñéï÷Ýò. êñÜôïò äéêáßïõ. ãíùóôéêïˆðñáêôéêïˆ êáß êáíïíéóôéêïˆ Tãêëåéóìïˆ). ÷ùñßò …ìùò íÜ åyíáé êáèïñéóìÝíï: ìðïñïˆìå ðÜíôïôå íÜ ðñïóäéïñßóïõìå ôü íüçìá ô\ò óçìáóßáò. äçëáäÞ. Aðü ôÞí Cëëç. _ ‚ðïßá êôßæåôáé ðÜíù óôßò ŠðïèÝóåéò ô\ò äçìéïõñãßáò êáß ô\ò Uôåñüôçôáò êáß äéáìïñöþíåé ôüí äéáõãáóôéêü ôñüðï óêÝðôåóèáé-ðïéårí ô\ò êïéíùíßáò. ðåäßá êáß íüñìåò ðïý óõãêñïôïˆí ìáæß ôïõò «äåõôÝñáò ôÜîåùò» èåóìïýò ô\ò êïéíùíßáò. ìé@ò íÝáò «ï‰óßáò» ðïý ìðïñår íÜ Aíáðôõ÷èår êáß íÜ ðïëëáðëáóéáóôår.÷. Ït óçìáóßåò åyíáé öáíôáóéáêÝò. ãåíéêÜ. ‚ ÊáóôïñéÜäçò AíôéðáñáèÝôåé a. ðéü óùóôÜ. äéüôé äßíåé ôü Víáõóìá óôÞí äçìéïõñãßá Uíüò Aüñéóôïõ Añéèìïˆ íÝùí. ôü êïéíùíéêïúóôïñéêü Åyíáé åyíáé äçìéïõñãßá êáß Aëëïßùóç êïéíùíéê™í ìïñö™í: äçëáäÞ. ²Åôóé. ê. Aöïˆ .ëð. UðïìÝíùò. AíåîÜíôëçôç. Aöïˆ êÜèå óôéâÜäá ôïˆ Åyíáé TìðåñéÝ÷åé ìéÜ óõíïëéóôéêÞôáõôéóôéêÞ-äéÜóôáóç — ÷ùñßò …ìùò íÜ åyíáé äõíáôüí íÜ êáèïñéóôår ðëÞñùò a íÜ Tîáíôëçèår Aðü á‰ôÞí. ô\ò ðïëëáðëüôçôáò ô™í ìÞ Aíáãþãéìùí ìïñö™í æù\ò ðïý á‰ôü äçìéïõñãår.÷. Óõíáíôïˆìå Tä™ ôÞí säÝá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôü öáíôáóéáêü ›ò óõãêñïôçôéêü êáß ô\ò øõ÷éê\ò êáß ô\ò êïéíùíéêïúóôïñéê\ò ðñáãìáôéêüôçôáò. AëëÜ ›ò Xíá ìÜãìá: ìéÜ êáôáêåñìáôéóìÝíç êáß óôñùìáôïðïéçìÝíç Uíüôçôá Aüñéóôá (äçëáäÞ ìÞ Aíáãþãéìá êáß AíåîÜíôëçôá) êáèïñéóìÝíùí óôéâÜäùí — óôéâÜäùí ðïý ðåñéÝ÷ïõí ìéÜ óõíïëéóôéêÞ-ôáõôéóôéêÞ äéÜóôáóç. ìÞ Aíáãþãéìç êáß ðñÝðåé. ñãáíþíåôáé) Aðü á‰ôÞí ôÞí ìïñöÞ (Aðü ôßò säéüôçôåòó÷Ýóåéò êáß ôïýò ôñüðïõò ñãÜíùóçò ðïý ô\ò ðñïóéäéÜæïõí) ›ò Tí ìÝñåé a Aüñéóôá êáèïñéóìÝíç. _ ‚ðïßá êôßæåôáé ðÜíù óôßò ŠðïèÝóåéò ô\ò êáèïñéóôéêüôçôáò êáß ô\ò ôáõôüôçôáò-Uíüôçôáò êáß äéáìïñöþíåé ôüí ÖÙÔÇÓ ÈÅÏÄÙÑÉÄÇÓ Aíáãùãéóôéêü ôñüðï óêÝðôåóèáé-ðïéårí ô\ò êïéíùíßáò. äéüôé äÝí V÷ïõí ðñáãìáôéêÞ (a ñèïëïãéêÞ) AíáöïñÜÿ åyíáé êïéíùíéêÝò. Cí èÝëåôå. Tëåõèåñßá. äéüôé ôü íüçìá ìé@ò óçìáóßáò åyíáé Aüñéóôá (äçëáäÞ ìÞ Aíáãþãéìá êáß AíåîÜíôëçôá) êáèïñßóéìï. ôÝëïò.). äéüôé _ ìïñöÞ ðïý ôÞí ñãáíþíåé åyíáé. «èåüò» a «Tëåõèåñßá». ’ÅÜí ôü Åyíáé. _ ‚ðïßá äçìéïõñãårôáé (óõãêñïôårôáé. Aðïôåëïˆí Xíá ìÜãìá. ñèïëïãéêüôçôá. _ äçìéïõñãßá óõíåðÜãåôáé ôÞí AíÜäõóç ìé@ò íÝáò êáèïñéóôéêüôçôáò. ìé@ò íÝáò ðçã\ò êáèïñéóìïˆ. ‘Ç äåýôåñç säÝá Aöïñ@ óôü êïéíùíéêïúóôïñéêü. äéüôé äéáðïôßæïõí ìÝ ôü íüçìÜ ôïõò …ëåò ôßò Cëëåò óçìáóßåò ô\ò ãëþóóáòÿ êáß. êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í êáß èåóì™í ðïý öÝñïõí êáß Tíóùìáôþíïõí á‰ôÝò ôßò óçìáóßåò. ìéÜ äéÜóôáóç êáèïñéóôéêüôçôáò Cñá êáß Aíáãùãéêüôçôáò AëëÜ ðïý åyíáé ìÞ Aíáãþãéìåò êáß AíåîÜíôëçôåò ›ò ðñüò ôßò ìïñöÝò ðïý ôßò ñãáíþíïõí êáß ›ò ðñüò ôßò ŠðïìïñöÝò êáß ŠðïóôéâÜäåò ðïý åyíáé äõíáôüí íÜ Aíáäõèïˆí ìÝóá óÝ á‰ôÝò. åyíáé äçìéïõñãßá êáß Aëëïßùóç ìïñö™í. Aðü ôÞí ìéÜ. ²Ç. ’Áðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. èÝôïíôáò êáß èåóìßæïíôáò Xíá ìÜãìá Aðü êåíôñéêÝò êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò (èåüò. sóüôçôá.

Ìðïñïˆìå Tä™ íÜ äéáêñßíïõìå ôßò âÜóåéò ôïˆ ‚ëïêëçñùôéóìïˆ. êÜôé ðïý èÜ óÞìáéíå ôüí èÜíáôï ô\ò öéëïóïößáò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò. Vôóé …ðùò á‰ôÞ êÜèå öïñÜ äéáìïñöþíåôáé êáß AëëÜæåé ìÝóá Aðü ôüí Aíáêëáóôéêü ôïõò óôï÷áóìü êáß ôÞí äéáâïõëåõôéêÞ ôïõò äñáóôçñéüôçôá. AëëÜ êáß äéÜ ìÝóïõ ìé@ò öáíôáóéáê\ò äéÜóôáóçò.ÐÅÑÁÍ ÔÏÕ ÁÍÁÃÙÃÉÓÔÉÊÏÕ ÓÊÅÐÔÅÓÈÁÉ-ÐÏÉÅÉÍ óõíõöáßíïíôáé ðÜíôïôå ìÝ ó÷Ýóåéò êáß óôñáôçãéêÝò Tîïõóßáò. êáèþò êáß ôü ëåãüìåíï ðñ™ôï öéëïóïöéêü Tñþôçìá ðïý óõíäÝåé ôÞ öéëïóïößá ìÝ ôÞí ðïëéôéêÞ: ‚ Cíèñùðïò êáß _ êïéíùíßá åyíáé öýóåé (êáèïñéóìÝíïé Aðü ìéÜ ï‰óßá) a íüì¤ (êáèïñéóìÝíïé Aðü èåóðéóìÝíïõò íüìïõò). èåüò. ‘Ç äçìïêñáôßá Aíáäýèçêå. Á‰ôü ôü ñ\ãìá åyíáé ìéÜ ìÞ Aíáãþãéìç tóôïñéêÞ äçìéïõñãßá. ÌÝóá êáß äéÜ ìÝóïõ á‰ô\ò ô\ò AìöéóâÞôçóçò Aíáäýåôáé _ öéëïóïößá (›ò ðñüôáãìá AÝíáçò Tðåñþôçóçò ôïˆ êüóìïõ) êáß _ ðïëéôéêÞ (›ò ðñüôáãìá ñçô\ò èÝóìéóçò êáß AíáèÝóìéóçò ô\ò êïéíùíßáò). Aóöáë™ò. á‰ôü ðïý ôïýò öáßíåôáé íÜ åyíáé êáëü). ›ò ðñüò ôü ìÜãìá ô™í óçìáóé™í êáß ô™í èåóì™í ðïý ôÞí óõãêñïôïˆí. äç- . óôü Tðßðåäï ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. ’Åêåríï ðïý åyíáé ìïíáäéêü ìÝ ôüí äõôéêü ðïëéôéóìü åyíáé …ôé á‰ôüò Aíáäýèçêå ìÝóá Aðü êáß äéÜ ìÝóïõ Uíüò ñÞãìáôïò ìÝ ôüí Tãêëåéóìü êáß ôÞí Uôåñïíïìßá: óôü óõëëïãéêü (óçìáóéïëïãéêü êáß èåóìéêü) Tðßðåäï. ’Åðß ðëÝïí. ‘ÕðÜñ÷ïõí. èåóìéêïˆ êáß ñãáíùôéêïˆ Tãêëåéóìïˆ ‚ ‚ðïrïò Aíôéóôïé÷år. ð. ›ò óõíÝðåéá ô\ò AìöéóâÞôçóçò ô™í ðáñáäïóéáê™í èåóì™í êáß óçìáóé™í ô\ò êïéíùíßáò. ‘Ï ñáôóéóìüò Tìöáíßæåôáé ìÝóá Aðü á‰ôü ôü Aêñárï áuóèçìá Aðåéë\ò ô\ò Aôïìéê\ò êáß óõëëïãéê\ò ôáõôüôçôáò. ’ÁëëÜ _ êïéíùíßá ŠðÜñ÷åé Tðßóçò ìÝóá êáß äéÜ ìÝóïõ ìé@ò êáôÜóôáóçò Uôåñïíïìßáò. AëëÜ íÜ ÷ñåéÜæåôáé íÜ ôüí Tîïíôþóåéò. AëëÜ ›ò êáôáãüìåíá Aðü êÜðïõ Aëëïˆ. ìÝ ôÞ äçìéïõñãßá ôïˆ Tëåýèåñïõ Aôüìïõ êáß ôïˆ ðïëßôç. êÜèå Tðéêïéíùíßá ìåôáîý ô™í ðïëéôéóì™í óÝ á‰ôÞí ôÞí äéÜóôáóç åyíáé ƒ÷é Aäýíáôç. êÜèå êïéíùíßá ŠðÜñ÷åé ìÝóá êáß äéÜ ìÝóïõ Uíüò óçìáóéïëïãéêïˆ. AëëÜ TîáéñåôéêÜ ðåñéïñéóìÝíç êáß ðñïâëçìáôéêÞ.. êáôþôåñïò a sóÜîéïò) ðïý ðñÝðåé íÜ êñáôçèår ìáêñéÜ. ²Áí ‚ Cíèñùðïò êáß _ êïéíùíßá åyíáé öýóåé. ÊÜèå êïéíùíßá ðñÝðåé Tðßóçò íÜ äçìéïõñãÞóåé ìéÜ óõíïëéóôéêÞ-ôáõôéóôéêÞ äéÜóôáóç ëåéôïõñãéê™íTñãáëåéáê™í ó÷Ýóåùí ìÝ ôü öõóéêü ôçò ðåñéâÜëëïí. ‘Ç äçìïêñáôßá óÞìáíå ôÞ äçìéïõñãßá Uíüò äçìüóéïõ ÷þñïõ …ðïõ ït ðïëßôåò ŠðïôÜóóïíôáé óôü áuôçìá ôïˆ ëüãïí äéäüíáé. Aöïìïéùèår) a íÜ Tîïíôùèår. ›ò Xíá ðñüôáãìá Aôïìéê\ò êáß óõëëïãéê\ò á‰ôïíïìßáò: ôü èåìÝëéï ô™í èåóì™í (íüìùí) äÝí åyíáé _ TðéóôÞìç ô™í öéëïóüöùí-âáóéëÝùí (…ðùò ôü aèåëå ‚ ÐëÜôùí) AëëÜ _ äüîá ô™í ðïëéô™í (_ ãíþìç ôïõò. óõíáéóèçìáôéêü êáß ðñïèåóéáêü Tãêëåéóìü (êÜôé ðïý óõãêñïôår ôÞí óõíåéäçôÞ êáß Aóõíåßäçôç äéÜóôáóç ô\ò Aôïìéê\ò øõ÷\ò). ðëåõñÝò ðïý åyíáé êáèïëéêÝò. êáèþò êáß ôü «ôÝëïò ô\ò tóôïñßáò». öýóç ôïˆ Aíèñþðïõ êáß ô\ò êïéíùíßáò). ìÝ ôïýò …ñïõò ô\ò «AíÜðôõîçò» a «TîÝëéîçò»). ›ò óõíÝðåéá ôïˆ Tãêëåéóìïˆ êáß ô\ò Uôåñïíïìßáò. ‚ «Cëëïò» ãßíåôáé ðÜíôá Aíôéëçðôüò ›ò AðåéëÞ. a íÜ ôüí êñáôÞóåéò ìáêñéÜ. _ ìüíç íüìéìç ðçãÞ ô\ò êïéíùíéê\ò èÝóìéóçò åyíáé _ Tëåýèåñç. óÝ Xíáí ðáñáóôáóéáêü. ÓÝ á‰ôÞí ôÞí äéÜóôáóç äÝí ìðïñïˆìå íÜ ìéëïˆìå ãéÜ óýãêñéóç (ðáñÜ ðñïâÜëëïíôáò —êáß TðéâÜëëïíôáò— ôßò óçìáóßåò êáß ôïýò èåóìïýò Uíüò ðïëéôéóìïˆ óÝ Xíáí Cëëï). ’ÁëëÜ ‚ Cíèñùðïò êáß _ êïéíùíßá äÝí ŠðÜñ÷ïõí ìüíïí a êõñßùò ìÝóá êáß äéÜ ìÝóïõ ìé@ò ëåéôïõñãéê\ò-Tñãáëåéáê\ò äéÜóôáóçò (_ ‚ðïßá åyíáé _ êýñéá äéÜóôáóç ôïˆ êüóìïõ ô™í æþùí). âéïëïãéêïß a êïéíùíéêïúóôïñéêïß íüìïé. ‘Ç äçìïêñáôßá Aíáäýèçêå óôÞí Añ÷áßá ‘ÅëëÜäá êõñßùò óôÞí âÜóç ô\ò ðáñÜóôáóçò …ôé ‚ Cíèñùðïò êáß _ êïéíùíßá åyíáé íüì¤: Aöïˆ äÝí ŠðÜñ÷åé ìéÜ «öýóç» ãéÜ íÜ óôçñé÷èïˆìå. ìïíáäéêüò.÷. åyíáé ìïíáäéêÞ ãéÜ êÜèå ðïëéôéóìü. UðïìÝíùò. (Êáß ìüíïí Tä™ ìðïñïˆìå íÜ ìéëïˆìå ãéÜ êÜðïéïõ åuäïõò óýãêñéóç ìåôáîý ô™í ðïëéôéóì™í. _ ‚ðïßá. UðïìÝíùò. žóôå íÜ ìÞí Añêår íÜ ìåôáóôñÝøåéò 67 ôüí Cëëïí. ìÝ ôÞí äçìéïõñãßá ô\ò äçìïêñáôßáòÿ óôü Aôïìéêü (ðáñáóôáóéáêü. ÓÝ á‰ôÞí ôÞí äéÜóôáóç åyíáé äõíáôÞ êÜðïéïõ åuäïõò Tðéêïéíùíßá ìåôáîý äéáöïñåôéê™í ðïëéôéóì™í. ãéÜ íÜ Tîáóöáëßóåé ôÞí âéïëïãéêÞ AíáðáñáãùãÞ ô™í ìåë™í ôçò. óôüí âáèìü ðïý AíôéëáìâÜíåôáé ôßò óçìáóßåò ôçò êáß ôïýò èåóìïýò ôçò ƒ÷é ›ò äéêÜ ôçò äçìéïõñãÞìáôá. ôü ðñüôáãìá ô\ò öéëïóïößáò åyíáé ôüôå íÜ Aíáêáëýøåé á‰ôÞí ôÞí öýóçÿ êáß ôü ðñüôáãìá ô\ò ðïëéôéê\ò íÜ èåóìßóåé ôÞí êïéíùíßá óÝ óõìöùíßá ìÝ á‰ôÞí. ðïý Tìöáíßæåôáé ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôÞí Añ÷áßá ‘ÅëëÜäá. Ðïéü …ìùò åyíáé ôü ðñüôáãìá ô\ò öéëïóïößáò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò TÜí ‚ Cíèñùðïò êáß _ êïéíùíßá åyíáé íüì¤. íÜ ìåôáóôñáöår (ðñïóçëõôéóèår. ›ò T÷èñüò (Aíþôåñïò. ÊÜèå ðïëéôéóìüò åyíáé. ‚ Tãêëåéóìüò êáß _ Uôåñïíïìßá. ²Åôóé. Aðü ìéÜ Tîù-éóôïñéêÞ êáß Tîù-êïéíùíéêÞ ðçãÞ óçìáóé™í êáß èÝóìéóçò (ôïôÝì. _ CðïøÞ ôïõò. óõíáéóèçìáôéêü êáß ðñïèåóéáêü) Tðßðåäï. AôïìéêÞ êáß óõëëïãéêÞ èÝëçóç ô™í ðïëéô™í. Ãé' á‰ôü.

Ït êïéíùíéêÝò óçìáóßåò Aðïóõíôßèåíôáé êáß Aëëïéþíïíôáé: ôß óçìáßíåé «AíÜðôõîç» êáß «ðñüïäïò» ãéÜ ì@ò óÞìåñá. ôÞí öéëïóïößá êáß ôÞí ðïëéôéêÞ). ôå÷íïêñÜôåò. _ óçìáóßá ô\ò Aðåñéüñéóôçò TðÝêôáóçò ô\ò «ñèïëïãéê\ò» êõñéáñ÷ßáò ðÜíù óôüí êüóìï (ôÞí öýóç. á‰ôÞ ô\ò Aðåñéüñéóôçò TðÝêôáóçò ô\ò øåõäï-ïñèïëïãéê\ò êõñéáñ÷ßáò. ‚ äçìüóéïò ÷™ñïò AöÞíåôáé óôïýò ãñáöåéïêñÜôåò (Tðáããåëìáôßåò ðïëéôéêïýò. ït ‚ðïrïé ôüí êáôáëáìâÜíïõí ìÝ Xíá ëüãïí äéäüíáé ðïý óôåñårôáé öáíôáóßáò êáß åyíáé ôåôñéììÝíïò Tä™ êáß äåêáåôßåò. ‘Ïëüêëçñç _ ìåôáìåóáéùíéêÞ tóôïñßá ô\ò Äýóçò —_ Tðï÷Þ ôçò «ìïíôåñíéêüôçôáò»— ìðïñår íÜ öùôéóèår ìÝ âÜóç á‰ôÞí ôÞí Aíôßöáóç. ôÝëïò. ìåôáôñÝðåôáé óôü äüãìá ôïˆ ñèïëïãéóìïˆÿ _ äüîá ô™í ðïëéô™í Aíôéêáèßóôáôáé Aðü ôÞí TðéóôÞìç ô™í åsäéê™íÿ ‚ äçìüóéïò ÷™ñïò ìåôáôñÝðåôáé óÝ êïéíÞ AíáæÞôçóç ô\ò «Aëçèéí\ò» öýóçò ôïˆ Aíèñþðïõ a ô\ò êïéíùíßáòÿ êáß ‚ äçìüóéïò ÷ñüíïò óÝ óõíåéäçôÞ ðñïóáñìïãÞ ðñüò á‰ôÞí ôÞí öýóç. ðïý âñßóêåôáé óôÞí âÜóç ôïˆ ëüãïí äéäüíáé. Óõíáíôïˆìå Tä™ ôßò óõíÝðåéåò ô\ò èåóìéóìÝíçò Aíôßöáóçò ô\ò «ìïíôåñíéêüôçôáò» ðïý ì@ò êáôáôñý÷åé. óýìöùíá ìÝ ôüí ÊáóôïñéÜäç. êÜôé ðïý Aðïôåëår ìéÜ öáíåñÞ Aíôßöáóç. á‰ôü åyíáé _ á‰îáíüìåíç TðéêñÜôçóç ô\ò ìé@ò Aðü ôßò äýï êåíôñéêÝò êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò ô\ò Äýóçò. Ôß åuäïõò ðáñáóôÜóåéò. Ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò Aíáäýåôáé. ðïý âñßóêåôáé óôÞí âÜóç Têåßíïõ ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïóäéïñßæåé ›ò ôßò äýï êåíôñéêÝò êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò (a. ëïãéêÜ óõíåðårò êáß óõíåêôéêïýò …ñïõò. ô™í ãõíáéê™í êáß ô\ò íåïëáßáò. á‰ôÞ ô\ò Aôïìéê\ò êáß óõëëïãéê\ò á‰ôïíïìßáò. íïóïêüìá. ÐïéÜ åyíáé ôÜ ƒíåéñÜ ôïõ.68 ëáäÞ íÜ äßíïõí ëüãï êáß ëïãáñéáóìü ãéÜ ôÞ äüîá ôïõò. äéáìïñöþíåôáé óôáäéáêÜ óÝ Aãþíá ãéÜ ôÞí Tëåõèåñßá êáß ôÞí äçìïêñáôßá äéÜ ìÝóïõ ô\ò ’ÁíáãÝííçóçò. ‘Ï ðïëßôçò êëåßíåôáé óÝ ìéÜ säéùôéêÞ óöáßñá. ÊáôÜ ôÞí äéÜñêåéá ô\ò uäéáò ðåñéüäïõ. ôüí Cíèñùðï. ÓÞìáíå Tðßóçò ôÞí äçìéïõñãßá Uíüò äçìüóéïõ ÷ñüíïõ. TñåõíçôÞò. äéÜ ìÝóïõ ô™í öéëåëåýèåñùí TðáíáóôÜóåùí ôïˆ 18ïõ êáß 19ïõ ásþíá êáß. ô\ò ãñáöåéïêñáôßáò êáß. ôÝëïò. äçëáäÞ. sóüôçôá. íÜ ôÞí ásôéïëïãïˆí ìÝ ñèïëïãéêïýò. …ðïõ êÜèå åuäïõò «ãíùìïäüôåò» ô™í äåêáðÝíôå äåõôåñïëÝ- . _ ‚ðïßá öÝñåôáé Aðü ôßò óçìáóßåò ô\ò Aðåñéüñéóôçò ïsêïíïìéê\ò AíÜðôõîçò êáß ô\ò Tî uóïõ Aðåñéüñéóôçò Tðéóôçìïíéê\ò êáß ôå÷íïëïãéê\ò AíÜðôõîçò. äéåõèõíôÝò). aäç êáôÜ ôüí 11ï êáß 12ï ásþíá. äéêáéïóýíç. óÝ ‚ñéóìÝíåò å‰ñùðáúêÝò ðüëåéò ìÝ ôÞí Tðéäßùîç ô™í Aóô™í (äçëáäÞ êáôïßêùí ô™í ðüëåùí) ãéÜ á‰ôïäéïßêçóç. êáèþò êáß ôÞí ðëáíçôéêÞ ôïõò TîÜðëùóç — AíÜðôõîç êáß TîÜðëùóç ðïý êáèïäçãïˆíôáé Aðü ôÞí óçìáóßá ô\ò Aðåñéüñéóôçò TðÝêôáóçò ô\ò ñèïëïãéê\ò êõñéáñ÷ßáò. ô™í èñçóêåõôéê™í ìåôáññõèìßóåùí êáß ôïˆ Äéáöùôéóìïˆ. êáß _ Aíôßóôïé÷ç Šðï÷þñçóç —«Aëëïßùó绗 ô\ò Cëëçò óçìáóßáò ôçò. Ôáõôü÷ñïíá. ôïˆ êáðéôáëéóìïˆ. êáß ôß óçìáßíåé Tëåõèåñßá. íÜ ðçãáßíåé óôü ó÷ïëårï. ÌÝóá óÝ á‰ôÞí ôÞí AíôéöáôéêÞ Tðáíáäçìéïõñãßá âñßóêïõìå ôßò tóôïñéêÝò ñßæåò êáß óõíåðáãùãÝò ôïˆ «ìïíôÝñíïõ» Aíáãùãéóìïˆ: _ ñèïëïãéêüôçôá. ²Ç V÷åé ìåôáôñáðår óÝ Xíá show business. _ óçìáóßá ô\ò á‰ôïíïìßáò ›ò Aôïìéêü êáß êïéíùíéêü ðñüôáãìáÿ Aðü ôÞí Cëëç. ‘Ç «ìïíôÝñíá» Äýóç îáíáäçìéïõñãår ôü ðñüôáãìá ô\ò äçìïêñáôßáò (ìáæß ìÝ ôÞí AìöéóâÞôçóç. ôÞí âéïìç÷áíéêÞ êáß TðéóôçìïíéêÞ TðáíÜóôáóç. Ôß óçìáßíåé íÜ åyíáé íÝïò. êáôÜ ôüí ‚ðïrï ït ðïëßôåò AíôéëáìâÜíïíôáé ñçôÜ ôü ðáñüí ôïõò ›ò Tí ìÝñåé äéáìïñöùìÝíï Aðü ôßò AôïìéêÝò êáß óõëëïãéêÝò ôïõò TðéëïãÝò ôïˆ ðáñåëèüíôïòÿ êáß ôü ìÝëëïí ôïõò. Cí Vôóé ðñïôéì@ôå. Añãüôåñá. Ôß óçìáßíåé ôþñá ðëÝïí ôü íÜ åyíáé êáíåßò äÜóêáëïò. êéíçôÞñéåò êïéíùíéêÝò äõíÜìåéò) ôïˆ äõôéêïˆ êüóìïõ: Aðü ôÞí ìßá ðëåõñÜ. ’ÁëëÜ êáß ït AôïìéêÝò ôáõôüôçôåò Tðßóçò Aðïóõíôßèåíôáé êáß Aëëïéþíïíôáé: ‚ Tðé÷åéñçìáôßáò Aíôéêáèßóôáôáé Aðü ôüí êåñäïóêüðïÿ ‚ ðïëßôçò Aðü ôüí ìéêñïêïìðéíáäüñïÿ ‚ ðéóôüò óôü êáè\êïí ôïõ äçìüóéïò ëåéôïõñãüò Aðü ôüí ñïõóöåôïëüãï. óõíáíôïˆìå ôÞí A- ÖÙÔÇÓ ÈÅÏÄÙÑÉÄÇÓ íÜðôõîç ôïˆ êñÜôïõò. AëëÜ ðñïóðáèår ôáõôü÷ñïíá íÜ ôü èåìåëéþóåé ðÜíù óôÞí ðáñÜóôáóç …ôé ‚ Cíèñùðïò êáß _ êïéíùíßá åyíáé öýóåé. óõíáéóèÞìáôá êáß ðñïèÝóåéò V÷åé êáíåßò ôüôå. ²Áí êÜôé ÷áñáêôçñßæåé ôÞí Tðï÷Þ ìáò. Êáß. _ óõíÜíôçóç ìåôáîý ô™í äýï á‰ô™í êåíôñéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í: …ôáí _ Aðåñéüñéóôç TðéóôçìïíéêÞ-ôå÷íïëïãéêÞ êáß ïsêïíïìéêÞ AíÜðôõîç ôßèåôáé ›ò ðñïûðüèåóç (óïóéáëéóôÝò) a ›ò óõíÝðåéá (öéëåëåýèåñïé) ô\ò Tëåõèåñßáò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò — óõíÜíôçóç äéÜ ìÝóïõ ô\ò ‚ðïßáò _ Aðåñéüñéóôç TðÝêôáóç Tðåíäýåôáé ìÝ èåôéêÝò Aîßåò êáß ãßíåôáé AíôéëçðôÞ ›ò «ðñüïäïò». äéÜ ìÝóïõ ôïˆ Tñãáôéêïˆ êéíÞìáôïò êáß ô™í ðñüóöáôùí ÷åéñáöåôéê™í êéíçìÜôùí ô™í ìåéïíïôÞôùí. _ ‚ðïßá. ôåßíåé íÜ ãßíåé ìéÜ êåíôñéêÞ ðëáíçôéêÞ öáíôáóéáêÞ óçìáóßá. ôÞí êïéíùíßá). ›ò Tí ìÝñåé äéáìïñöþóéìï Aðü ôßò ôùñéíÝò ôïõò TðéëïãÝò. Tðß ðëÝïí.

Óôüí ìïíôåñíéóôÞ ðñÝðåé íÜ ðïˆìå: TðéëÝãïõìå ôÞí Tëåõèåñßá (ôÞí sóüôçôá) êáß ôÞí äçìïêñáôßá ƒ÷é TðåéäÞ åyíáé äõíáôüí íÜ èåìåëéùèïˆí óÝ êÜðïéá öýóç. Êáß. ’ÅÜí ôü ðñüôáãìá á‰ôü èÜ TîáêïëïõèÞóåé íÜ Tðéâéþíåé. ›ò á‰ôÞí ðïý ðñÝðåé íÜ äçìéïõñãÞóïõìå. Ãéáôß ÷ñåéáæüìáóôå ôÞí äçìïêñáôßá. ÐñÝðåé íÜ ðïˆìå óôüí ìåôáìïíôåñíéóôÞ: èÝëïõìå ôÞí Tëåõèåñßá (ôÞí sóüôçôá) êáß ôÞí äçìïêñáôßá. ðáñÜ Aðü ôÞí äüîá ô™í ðïëéô™í. Cí äÝí ì@ò Tîïñãßæïõí ìÝ ôÞí Aíïçóßá ôïõò. ðÝñáí ôïˆ Aíáãùãéóôéêïˆ. Tä™ êáß ôþñá. Ôü AíåêðëÞñùôï ðïëéôéêü ðñüôáãìá ô\ò Äýóçò (ô\ò «ìïíôåñíéêüôçôáò») åyíáé ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò. ‘Ï ìïíôåñíéóôÞò. Aðü ôÞí Cëëç. Êáß Tëðßæïõìå …ôé …ôáí ït Cíèñùðïé Cëëùí ðïëéôéóì™í èÜ V÷ïõí ôÞí äõíáôüôçôá íÜ TðéëÝîïõí. ‚ äçìüóéïò ÷ñüíïò ãßíåôáé …ëï êáß ðåñéóóüôåñï Aíôéëçðôüò óÜí íÜ eôáí êáèïñéóìÝíïò Aðü ôÞí ìïßñá. ãéáôß èÜ ôßò èÝëïõí. êñáôïˆí ìÝ ðåróìá ôÞí ðßóôç ôïõò óôüí èåü. ›ò ìéÜ Aíáãêáßá êáß Aíáðüöåõêôç AíÜðôõîç êáèïñéóìÝíç Aðü ôßò «öõóéêÝò» AíÜãêåò ô\ò «Aãïñ@ò». ãéÜ íÜ TîáêïëïõèÞóïõí íÜ Tëðßæïõí. ôÝëïò.ÐÅÑÁÍ ÔÏÕ ÁÍÁÃÙÃÉÓÔÉÊÏÕ ÓÊÅÐÔÅÓÈÁÉ-ÐÏÉÅÉÍ ðôùí ì@ò ãåìßæïõí ìÝ ðëÞîç. êáß ït «ìïíôåñíéóôÝò» êáß ït «ìåôáìïíôåñíéóôÝò» åyíáé êëåéóìÝ- 69 íïé ìÝóá óôüí Aíáãùãéóôéêü ôñüðï ôïˆ óêÝðôåóèáé-ðïéårí — ‚ Uíáò TðéâåâáéþíïíôÜò ôïí. äéüôé æïˆìå óÝ Xíáí ðïëéôéóìü ðïý ôßò äçìéïýñãçóå (ex nihilo) êáß ôßò ðñïóöÝñåé ›ò äõíáôüôçôá Tðéëïã\ò êáß äéüôé ôßò TðéëÝãïõìå. AëëÜ TðåéäÞ Bðë™ò ôßò èÝëïõìå — Aêüìá êáß TíÜíôéá óÝ êÜèå ðéèáíÞ öýóç ðïý èÜ ìðïñïˆóå íÜ ôßò AíôéðáëÝøåé. AëëÜ ›ò á‰ôÞí ðïý èÜ Vðñåðå íÜ Tðéäéþîïõìå. . ÷ñåéáæüìáóôå Xíáí Cëëï ôñüðï Aôïìéêïˆ êáß óõëëïãéêïˆ óêÝðôåóèáé-ðïéårí. ‚ èÜíáôïò ôïˆ èåïˆ (ôïˆ Aíáãùãéóìïˆ) óÞìáíå ôüí èÜíáôï ô\ò Tëðßäáò. ÈÜ Vðñåðå uóùò íÜ ìéëïˆìå ãéÜ ôÞí ìåôá-áíáãùãéóôéêÞ Tðï÷Þ. ‚ Cëëïò AðïññßðôïíôÜò ôïí. óô' AëÞèåéá. ÃéÜ ôüí ìåôáìïíôåñíéóôÞ. êáß ‚ öéëåëåýèåñïò êáß ‚ óïóéáëéóôÞò. Йò èÜ ìðïñÝóïõìå íÜ êïéíùíéêïðïéÞóïõìå ôßò íÝåò ãåíåÝò óôÜ säáíéêÜ ô\ò Tëåõèåñßáò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò. ÐÜñá ôáˆôá. èÜ TðéëÝîïõí êáß á‰ôïß ôÞí Tëåõèåñßá (ôÞí sóüôçôá) êáß ôÞí äçìïêñáôßá. ƒ÷é ›ò ôÞí Tðï÷Þ ìÝóá óôÞí ‚ðïßá æïˆìå.

ÌÜéïò 1997. øõ÷Þ êáß ëüãïò). Á‰ôÞ _ AíáìÝôñçóç ðÜíôá èÜ ðåñéëáìâÜíåé êáß Aðïäï÷Ýò êáß Aðïññßøåéò ôïˆ êëáóóéêïˆ. Ôü Tñþôçìá ô™í ‚ñßùí ô\ò á‰ôïèåóìéæüìåíçò äñáóôçñéüôçôáò ìé@ò êïéíùíßáò îåäéðëþíåôáé óÝ äýï óôéãìÝò. Öèéíüðùñï 2000. …ôé äéêáéïóýíç åyíáé _ âïýëçóç ôïˆ Èåïˆ a _ âïýëçóç ôïˆ ÔóÜñïõ a _ AíôáíÜêëáóç ô™í ó÷Ýóåùí ðáñáãùã\ò. ÓÝ ìéÜ äçìïêñáôßá. ‘Ç äçìïêñáôßá åyíáé ôü ðïëßôåõìá ôïˆ áõôïðåñéïñéóìïˆÿ UðïìÝíùò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò AðïêÜëåóå ôÞí äçìïêñáôßá «ôñáãéêü ðïëßôåõìá».ôéäÞðïôå. 70-92 . êáéñüò. äÝí ìðïñår íÜ Aðïöýãåé ôü Tñþôçìá ô\ò äéêáéïóýíçò. No 49. ‚ Aöñéêáíïêåíôñéóìüò êáß _ ìåôá-áðïéêéïêñáôßá) ôÞí AñíÞèçêáí ‚ëïêëçñùôéêÜ. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. ðñÝðåé íÜ Vëèåé óÝ óõíäéáëëáãÞ ìÝ ôïýò äõôéêïýò êëáóóéêïýò. êïéíùíßá.. äçëáäÞ ìÝ ôïýò ´Åëëçíåò êáß ôïýò Ñùìáßïõò. ’Áðü ôÞ ìßá ðëåõñÜ ðïëéôéóôéêÝò óðïõäÝò (…ðùò. ‘Ï ÊïñíÞëéïò ÊáóôïñéÜäçò eôáí. êáß åsäéêÜ óôÞí äçìïêñáôéêÞ ’ÁèÞíá. ôÞí «êëáóóéêÞ» êëçñïíïìéÜ ôçò. êáß ðñÝðåé íÜ îÝñïõí ðþò äÝí èCðñåðå íÜ êÜíïõí Bðë™ò êáß ìüíï ‚. ãéÜ ôßò å‰ñùêåíôñéêÝò. _ êïéíùíßá äÝí ìðïñår íÜ Aðïöýãåé ôü Tñþôçìá: ãéáôß á‰ôüò ‚ êáíüíáò êáß ƒ÷é ‚ Cëëïò. …ðùò TîÞãçóå. äåäïìÝíïõ …ôé TíÝðíåõóå AíôéèåôéêÝò AíôéäñÜóåéò. ðñÝðåé íÜ äçëþóåé ôüí áõôï-ðåñéïñéóìü ôçò) êáß äéüôé Šðüêåéôáé óÝ âñéí (êáß. óõãêñéôéê\ò ëïãïôå÷íßáò êáß êëáóéê™í óðïõä™í) ôÞí TðáíáíáêÜëõøáí. ìåëåôþíôáò ôÞí «öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò» óôÞí Añ÷áßá ‘ÅëëÜäá. ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá. UðïìÝíùò.ôéäÞðïôå. äÝí V÷åé Tîùôåñéêïýò êáíüíåò (êáß. ’Åêår …ðïõ _ ðñþôç ôÜóç TêèÝôåé ìéÜ tóôïñßá êáôáðßåóçò. äéüôé. Ì' Cëëá ëüãéá. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. ëïãïêåíôñéêÝò êáß öáëëïêåíôñéêÝò ðñïêáôáëÞøåéò ôçò. Êáß êÜèå äõôéêÞ íåùôåñéêüôçôá. tóôïñßáò. Aðü ôÞí äåêáåôßá ôïˆ '70. Xíáò Aðü ôïýò TîÝ÷ïíôåò Têðñïóþðïõò ô\ò äåýôåñçò ôÜóçò. Ìðïñår * Ôü Cñèñï á‰ôü äçìïóéåýèçêå ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôü ðåñéïäéêü Thesis Eleven. êáß ôßò öéëïóïößåò ôçò. _ ëïãïôå÷íéêÞ êñéôéêÞ. êáèþò êáß ôÜ äýï á‰ôÜ óõíéóôïˆí ðëåõñÝò ô\ò íÝáò íåùôåñéêüôçôáò. ²Åôóé. ‘Ç ìïßñá ô\ò «Uëëçíéê\ò êëçñïíïìé@ò» ôÜ ôåëåõôárá 20 ÷ñüíéá eôáí ôü uäéï ðáñÜäïîç. ïsêïäüìçóå ôÞí èåùñßá ôïõ ô\ò á‰ôïíïìßáò. ϋôå ìðïñår íÜ Aðïöýãåé ôü Tñþôçìá ô™í ‚ñßùí ô™í ðñÜîåþí ôçò. åuôå ôïðïèåôårôáé ãåùãñáöéêÜ óôÞí «äýóç» åuôå ƒ÷é. ït Cíèñùðïé ìðïñïˆí íÜ êÜíïõí ‚. ‘ÕðÜñ÷åé TããåíÝò êñéôÞñéï ôïˆ íüìïõ êáß ãéÜ ôüí íüìï. ðïëéôéêïß èåùñçôéêïß äéáöüñùí åsäéêïôÞôùí (^èéê\ò.. Åyíáé óõããñáöÝáò ô™í âéâëßùí: Literature as National Institution (1988) êáß The Rise of Eurocentrism (1993). åyíáé _ Aðïäüìçóç. …ðùò ðüëéò. _ Cëëç TãêùìéÜæåé ôßò äõíáôüôçôåò á‰ôï-êõâÝñíçóçò.Äéêáéïóýíç êáß å‰íïìßá* Âáóßëçò Ëáìðñüðïõëïò ÌåôÜöñáóç: ÌðÜìðçò Êïëþíéáò Ê Üèå «íåùôåñéêüôçôá». UðïìÝíùò. ’Áðü ôÞí Cëëç. ãéÜ ôÜ ðåéñÜìáôÜ ôçò ðÜíù óôÞí ñéæïóðáóôéêÞ äçìïêñáôßá. ðïëéôéê™í Tðéóôçì™í. — ‘Ï Âáóßëçò Ëáìðñüðïõëïò åyíáé êáèçãçôÞò êëáóéê™í óðïõä™í êáß óõãêñéôéê\ò ëïãïôå÷íßáò óôü ðáíåðéóôÞìéï ôïˆ Michigan. ôåˆ÷ïò 31. êÜèå êñéôéêÞ AíáìÝôñçóç ìÝ ìéÜ TãêáèéäñõìÝíç ðáñÜäïóç ðñÝðåé íÜ Aíáìåôñçèår ìÝ ôÞí êõñßáñ÷ç. Aðáíôþíôáò. UðïìÝíùò. äéüôé äÝí V÷åé óáö\ …ñéá (êáß. …ðïõ êáôÝ÷åé ôÞí Xäñá íåïåëëçíéê™í óðïõä™í. ‚ öåìéíéóìüò. óó. åyíáé Aíïé÷ôÞ óÝ tóôïñéêü êßíäõíï): ‘Ç á‰ôïíïìßá åyíáé äõíáôÞ ìüíï TÜí _ êïéíùíßá á‰ôïáíáãíùñßæåôáé ›ò _ ðçãÞ ô™í êáíüíùí ôçò. ’Åðßóçò åyíáé óõíåêäüôçò ô™í The Text and its Margins (1985) êáß Twentieth-Century Literary Theory (1987). ÓÝ ìéÜ ìáêñÜ êáß AäéÜóðáóôç óåéñÜ äéáëÝîåùí êáß Cñèñùí (êáß ìÝ êáôçãïñßåò ðïý Vöåñáí UëëçíéêÜ íüìáôá. åyíáé Tðßóçò êáß ôü ðïëßôåõìá ôïˆ tóôïñéêïˆ êéíäýíïõ —Xíáò Cëëïò ôñüðïò ãéÜ íÜ ðïˆìå …ôé åyíáé ôü ðïëßôåõìá ô\ò Tëåõèåñßáò— êáß Xíá ôñáãéêü ðïëßôåõìá. ðñÝðåé íÜ èÝóåé äéêïýò ôçò).

’Áöïˆ á‰ôÞ _ äõíáìéêÞ óýëëçøç äßíåé Vìöáóç óôÞí tóôïñéêüôçôá. Á‰ôÞ _ êßíçóç åyíáé ðïý íïìÜæù ðñüôáãìá ô\ò á‰ôüíïìçò êïéíùíßáò êáß ðïý. 1988â [1991]: 76). êáìéÜ öïñÜ. 1983â [1991]: 114-5). ‘Ç ðçãÞ ìé@ò ôÝôïéáò ðåñéïñéóôéê\ò ðôéê\ò åyíáé ìéÜ êáôÜ ðåñßðôùóç óõã÷þíåõóç ô\ò äçìïêñáôßáò ìÝ ôÞí ðïëéôéêÞ. Âñßóêïõìå ìéÜ ôÝôïéá å‰ñýôåñç èåþñçóç óÝ ìéÜ Cëëç óýãêñéóç ô\ò ðïëéôéê\ò ìÝ ôÞí öéëïóïößá. ôáõôßæïíôÜò ôçí ìüíï ìÝ ôÞí äçìïêñáôéêÞ èÝóìéóç. íÜ ðåñéëáìâÜíïõí ôïõëÜ÷éóôïí á‰ôü ðïý Aðïêá- 71 ëïˆìå äéêáóôéêÞ Tîïõóßá êáß êõâåñíçôéêÞ Tîïõóßá. TñåõíçôéêÞ TîÝëéîç — Aêñéâ™ò ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáòÿ ìéÜ èåþñçóç ô\ò ðïëéôéê\ò ðïý ìðïñår íÜ óõìâéâÜæåé ôÞí Cðïøç. “….×. _ ðïëéôéêÞ åyíáé «_ äñáóôçñéüôçôá ðïý AðïâëÝðåé óôüí ìåôáó÷çìáôéóìü ô™í èåóì™í ô\ò êïéíùíßáò. ²Áí äçìïêñáôßá êáß ðïëéôéêÞ åyíáé Xíá êáß ôü á‰ôü. ðñÝðåé íÜ Tãêáèéäñýóåé ìéÜ äçìïêñáôéêÞ êïéíùíßá» (ÊáóôïñéÜäçò. ÄÝí ŠðÜñ÷åé êáíüíáò ô™í êáíüíùí ðïý íÜ ìÞí åyíáé êé á‰ôüò tóôïñéêü äçìéïýñãçìá. êáß ñçô™ò. Ðñï÷ùñþíôáò ðñüò ôÜ èåìåëéþäç. óôï÷áóôéêÞ êáß Tìðñüèåôç á‰ôï-èÝóìéóç êáß á‰ôï-êõâÝñíçóç á‰ô\ò ô\ò êïéíüôçôáò)» (ÊáóôïñéÜäçò. ðåñéðåôåéþäç. _ êßíçóÞ ôïõ ðåñéïñßæåôáé óÝ Xíá åsäéêü ìÝñïò. äÝí äéêáéþíåé ôÞí «ôñáãéêÞ äéÜóôáóç ô\ò Aíèñþðéíçò ðáñîçò êáß ô\ò Aíèñþðéíçò äñÜóçò» (ÊáóôïñéÜäçò. (ÊáóôïñéÜäçò. Ôü ôñáãéêü ðïëßôåõìá åyíáé ôü á‰ôüíïìï ðïëßôåõìá óôü ‚ðïrï _ êïéíùíßá Aðïññßðôåé ôÞí säÝá ìé@ò Tîùôåñéê\ò a a priori èåìåëßùóçò (Uíüò êáíüíá ô™í êáíüíùí ðñïåñ÷üìåíïõ Aðü ìéÜ tåñÞ a Cëëç AäéáìöéóâÞôçóç ðáñÜäïóç) êáß AðïäÝ÷åôáé ôüí Uáõôü ôçò ›ò ôÞí tóôïñéêÞ ðçãÞ ô™í êáíüíùí ôçò. äÝí èÜ ðáñáâéáóôår.ôé V÷åé ó÷Ýóç ìÝ ôÞí ðïëéôéêޔ. ôüí ðåéñáìáôéóìü. _ äñáóôçñéüôçôá ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ‚ ìåôáó÷çìáôéóìüò ô™í èåóì™í ðåñéïñéóèïˆí óôÞí óôéãìÞ ô\ò TêðëÞñùóÞò ôïõò. Tðßðïíç. ôÞí ðïëëáðëüôçôá. AëëÜ. Aðü á‰ôÞí ôÞí Cðïøç. _ AðÜíôçóç êáß óôÜ äõü TñùôÞìáôá åyíáé Xíá Aðüëõôï “ƒ÷é”. Vôóé žóôå á‰ôïß íÜ ãßíïõí óýìöùíïé ìÝ ôüí êáíüíá ô\ò á‰ôïíïìßáò ô\ò êïéíüôçôáò (äçëáäÞ. _ Aðüëõóç Tìðéóôïóýíç ôïõò óôÞí TããåíÞ äéêáßùóç êáß íïìéìïðïßçóç.ôé Aöïñ@ ôßò säéáßôåñåò ñõèìßóåéò êáß ëåéôïõñãßåò ìé@ò ñçô\ò Tîïõóßáò (êÜèå åuäïõò). ‘Ï uäéïò ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïåéäïðïßçóå …ôé _ «á‰ôï-èÝóìéóç åyíáé ìéÜ êßíçóç ðïý äÝí óôáìáô@. åyíáé ‚ Tóþôåñïò ÷áñáêôÞñáò ôïˆ ðïëéôåýìáôïò. 1993 [1997â]: 114) a ôÞí öýóç ô\ò á‰ôïíïìßáò ›ò Xíá Šðü TîÝëéîç ðñüôáãìá ãéÜ ðåñéïñéóìü ô™í óõíèçê™í ôïˆ «ôñáãéêïˆ ðïëéôåýìáôïò» óôÞí äçìïêñáôßá. ‚ ‚ðïrïò ðåñéüñéóå ôüí ‘Åëëçíéóìü óôÞí ’ÁèÞíá êáß ôÞí äõôéêÞ tóôïñßá óôüí 5ï ásþíá ð. óÝ ìéÜ êïéíùíßá ðïý åyíáé …óï ãßíåôáé Tëåýèåñç êáß äßêáéç. ÷ñåéáæüìáóôå ìéÜ èåþñçóç ô\ò ðïëéôéê\ò ðïý äÝí ôÞí ðåñéïñßæåé óôÞí ôåëåéüôçôÜ ôçò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êÜíåé óáöÞ äéÜêñéóç AíÜìåóá óôÜ óõíÞèç ðïëéôéêÜ óõìâÜíôá êáß ôßò ìïíáäéêÝò Têäçëþóåéò ô\ò ðïëéôéê\ò: ‘Ç ðïëéôéêÞ äÝí ŠðÜñ÷åé ðáíôïˆ êáß ðÜíôáÿ _ AëçèéíÞ ðïëéôéêÞ åyíáé AðïôÝëåóìá ìé@ò óðÜíéáò êáß å‹èñáõóôçò êïéíùíéêï-éóôïñéê\ò äçìéïõñãßáò.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ íÜ ŠðÜñîåé AðïôåëåóìáôéêÞ Tããýçóç …ôé á‰ôü ôü êñéôÞñéï. 1995 [1997ã]: 1). ôÞí äçìéïõñãéêüôçôá. ó÷åäüí Aóýëëçðôç äéÜóôáóç ðïý V÷åé íÜ êÜíåé ìÝ ôÞí Tîïõóßá. Vôóé žóôå íÜ TðéôñÝðïõí ôÞí ñçôÞ. ì@ëëïí. ’Åí™ ðïëéôéêü åyíáé …. ðïý ôü êÜíïõí. . …ëá AíáöÝñïíôáé óÝ ìßá êáß ôÞí á‰ôÞ äçìéïõñãßá: óôÞí èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò óýìöùíá ìÝ ôßò Añ÷Ýò ôïˆ ñçôïˆ á‰ôïóôï÷áóìïˆ êáß ô\ò á‰ôï-äéáêõâÝñíçóçò. Aêüìá êáß ôÞí Aðïôõ÷ßáÿ ìéÜ èåþñçóç ðïý ìðïñår íÜ TîçãÞóåé ôïýò ðïëéôéêïýò ðåéñáìáôéóìïýò êáß ôßò ðïëéôéêÝò äïêéìáóßåò (êõñßùò ôÞí ôñïìåñÞ ðïéêéëßá èåóì™í) ô™í Cëëùí ðüëåùí óôüí Uëëçíéêü êüóìï. …ðùò êáß íÜ V÷åé ‚ñéóôår. óôÞí Tðßôåõîç ô\ò äçìïêñáôßáò. «ôñáãéêü». ôüôå _ á‰ôï-èÝóìéóç äÝí åyíáé ìéÜ tóôïñéêÞ äéáäéêáóßá AëëÜ Xíá ìïíáäéêü èáˆìá — á‰ôü ðïý îÝñïõìå Aðü ôüí ïŠìáíéóìü ôïˆ 19ïõ ásþíá. ôÞí óýãêñïõóç. äçëáäÞ _ èåóìéóìÝíç äéÜóôáóç (a äéáóôÜóåéò) ðïý åyíáé óÝ èÝóç íÜ Têäßäåé (a íÜ Têäßäïõí) äéáôÜãìáôá TðéöÝñïíôá êõñþóåéò êáß ðïý ðñÝðåé ðÜíôá. Á‰ôü ðïý AíáãêáóôéêÜ ŠðÜñ÷åé óÝ êÜèå êïéíùíßá åyíáé _ ðïëéôéêÞ óöáßñá ìÝ ìéÜ ãåíéêÞ êáß ï‰äÝôåñç Vííïéá. _ ñçôÞ. óÝ Xíáí åsäéêü ÷ñüíï êáß óÝ Xíá åsäéêü ðëáßóéï ñõèìßóåùí. Šðïíïïýìåíç. ‘ÅðïìÝíùò. ðïý äÝí AðïâëÝðåé óÝ ìéÜ “ôÝëåéá êïéíùíßᔠ(Vêöñáóç ðïý äÝí V÷åé Aðïëýôùò êáíÝíá íüçìá). ‘ÅðïìÝíùò. AëëÜ ôÞí AíôéëáìâÜíåôáé ›ò ìéÜ ìáêñÜ. …ìùò. ²Áí. ôü ôñáãéêü. Cí åyíáé íÜ ðåôý÷åé. ôü ðñüôáãìá ãéÜ á‰ôïíïìßá Aíáðüöåõêôá Aäñáíïðïéårôáé. ôü äçìïêñáôéêü êáß ôü á‰ôüíïìï ðïëßôåõìá. ²Åôóé. (ÊáóôïñéÜäçò. ðïý äÝí ôÞí ôáõôßæåé (åuôå ÷ñïíïëïãéêÜ åuôå èåóìéêÜ) ìÝ ôÞí äçìïêñáôßá. 1995 [1997ã]: 4-5). ôÞí êïéíùíéêÞ äéáäéêáóßá êáß ôÞí êñéôéêÞ óêÝøç.

1992 [1996]: 121). ï‹ôå _ âáóéëåßá ô™í «äéêáéùìÜôùí ôïˆ Aíèñþðïõ». á‰ôü ô\ò äçìïêñáôßáò (ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðÜíôá ôÞí Aðïêáëår «êáèåóôþò»). 1998á [1991]: 164). Xðåôáé …ôé _ ðïëéôéêÞ èCðñåðå íÜ Aðïäïèår óôÞí …ëç tóôïñßá ôïˆ ðïëéôåýìáôïò ô\ò ðüëçò. Káß á‰ôÞ _ ãÝííçóç åyíáé Aäéá÷þñéóôç Aðü ôÞí ãÝííçóç ô\ò öéëïóïößáò» (ÊáóôïñéÜäçò. óôÞ óõíÝ÷åéá. (ÊáóôïñéÜäçò. ‘Ç á‰ôïíïìßá äÝí Tðéôåý÷èçêå. ‘Ç ðüëéò åyíáé ðïëý óçìáíôéêüôåñç Aðü ôÞ äçìïêñáôßá êáß êÜðïõ ôÝóóåñåéò ás™íåò ðáëáéüôåñç.×. _ TìöÜíéóç ô\ò öéëïóïößáò äÝí ðñÝðåé íÜ ÷ñïíïëïãårôáé. ’ÁíÜëïãç êáß Tî uóïõ óçìáíôéêÞ ðáñáôÞñçóç ðñÝðåé íÜ ãßíåé êáß ãéÜ ôÞí ãåíåáëïãßá ô\ò á‰ôüíïìçò óêÝøçò. ðñ™ôá _ TìöÜíéóç ô\ò ðïëéôéê\ò êáß Añãüôåñá _ äçìéïõñãßá ô\ò äçìïêñáôßáò. Cí êáß åyíáé AêñéâÝò êáôÜ ôÜ ãåãïíüôá íÜ óõíäÝïõìå óôåíÜ êáß AðïêëåéóôéêÜ ôü ôñáãéêü åyäïò ìÝ ôÞí AèçíáúêÞ äçìïêñáôßá. äçìéïõñãÞèçêáí óôÞí ‘ÅëëÜäá. _ säÝá ôïˆ ôñáãéêïˆ èCðñåðå íÜ äéåõñõíèår ðÝñá Aðü ôü äçìïêñáôéêü ðïëßôåõìá. êáß ðÜíôá ìÝ ôü uäéï ðíåˆìá. T- ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ ðåéäÞ ‚ óõëëïãéêüò äéáëïãéóìüò ãéÜ ôÞí èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò êáß _ ñçôÞ AìöéóöÞôçóç ô\ò èåóìéóìÝíçò AíáðáñÜóôáóçò ôïˆ êüóìïõ Šðïóôçñßæïíôáé Aìïéâárá. êõñßùò óôÞí ’ÁèÞíá (ãéÜ íÜ ìÞ ìðïˆìå óôÞí óõæÞôçóç ãéÜ ôÞí ×ßï). ŠðÜñ÷åé _ äçìéïõñãßá ô\ò äçìïêñáôßáò êáôÜ êõñéïëåîßá» (ÊáóôïñéÜäçò. …ðùò åyíáé _ Añéóôïêñáôßá. ï‹ôå êCí ìÝ ôÞí äçìïêñáôßá. _ ^èéêÞ TîÝôáóç ô\ò äéáêõâÝñíçóçò) äÝí ðáãéþèçêå ìÝ êáíÝíá säéáßôåñï ðïëßôåõìá. _ ðüëéò ðÝñáóå Aðü äéÜöïñá ðïëý äéáöïñåôéêÜ ðïëéôåýìáôá. Á‰ôü Aêñéâ™ò åyíáé ðïý Vêáíå ôÞí ðüëéí á‰ôÞí êáè' UáõôÞí ôñáãéêü êáèåóôþò. Šð\ñ÷áí äýï TðáíáóôÜóåéò. äçëáäÞ. Aðü ôü îåêßíçìÜ ôïõ ôüí 9ï ásþíá ð. AëëÜ ì@ëëïí _ TìöÜíéóç ô\ò AìöéóâÞôéóçò ôïˆ íüìïõ óôÞí —êáß ìÝóá Aðü ôÞí— TíåñãÞ äñáóôçñéüôçôá ô\ò êïéíüôçôáò. ðïý Aíôéêåßìåíü ôçò åyíáé _ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò ›ò ôÝôïéáò. «äýï äçìéïõñãßåò. äÝí äéáôçñÞèçêå a äÝí Šð\ñîå ðÜíôïôå Aíôéêåßìåíï ŠðåñÜóðéóçò. ìéÜ óõëëïãéêÞ äñáóôçñéüôçôá. ‘ÅðïìÝíùò. ‘Ç äçìïêñáôßá äÝí êõñéÜñ÷çóå ðáíôïˆ ï‹ôå TðÝôõ÷å ðÜíôá Aíüèåõôåò ìïñöÝò. AëëÜ ìÝ ôü …ëï ðïëéôéêü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôüíïìçò êïéíùíßáò. AëëÜ Tîáêïëïýèçóå íÜ Aíáðôýóóåôáé. _ AìöéóâÞôçóç ô\ò ðáñÜäïóçò. âñßóêïõìå ôÞí öéëïóïößá. ãéÜ íÜ êáëýøåé ôü óýóôçìá ô\ò ðüëåùò á‰ô\ò êáè' Uáõô\ò. _ ëéãáñ÷ßá êáß _ ôõñáííßá. . êáß. AëëÜ ðåñéëáìâÜíåé ôü …ëï ðñüôáãìá ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. êáß á‰ôü åyíáé ìßá Aðü ôßò Vííïéåò ô\ò Uëëçíéê\ò äçìéïõñãßáò ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ô\ò öéëïóïößáò. ï‹ôå êCí _ sóüôçôá ô™í ðïëéô™í ›ò ôÝôïéùí. ÂÝâáéá. 1993: 77) — ìéÜ óõíå÷Þ tóôïñßá óõëëïãéê\ò á‰ôï-åîÝôáóçò êáß á‰ôï-èÝóìéóçò ãéÜ ðåñéóóüôåñïõò Aðü 12 ás™íåò. …ìïéá _ ‘ÅëëÜäá åyíáé _ ðñþôç êïéíùíßá …ðïõ âñßóêïõìå ôÞí ñçôÞ AìöéóâÞôçóç ô\ò èåóìéóìÝíçò óõëëïãéê\ò ðáñÜóôáóçò ôïˆ êüóìïõ — …ðïõ. ‘ÕðÜñ÷åé _ äçìéïõñãßá ô\ò ðüëåùò ›ò ðüëåùò. ìÝ …ëåò ôßò äüîåò ôïõ êáß ôßò AèëéüôçôÝò ôïõ. Ôü ðñüôáãìá ô\ò á‰ôïíïìßáò (_ AíáæÞôçóç á‰ôï-èÝóìéóçò. ðïý. ‚ ÊáóôïñéÜäçò óùóôÜ äéÝêñéíå äýï tóôïñéêÜ óçìårá êáìð\ò. 1983â [1991]: 101-2) ²Áí _ ðïëéôéêÞ äÝí ðåñéïñßæåôáé óÝ Xíá åsäéêü ðïëßôåõìá. ãåííéÝôáé _ Tëåõèåñßá ›ò Tëåõèåñßá êïéíùíéêï-éóôïñéêÜ ðñáãìáôéêÞ. Aðü ôÞí äçìéïõñãßá ô\ò äçìïêñáôßáò. 1993: 77) ìÝ÷ñé ôüí èÜíáôü ôïõ óôÞí ðñùôï÷ñéóôéáíéêÞ ðåñßïäï (Hansen. AëëÜ ðïëý íùñßôåñá. ’Áêïëïõèþíôáò ôüí Pierre Vidal-Naquet. Tííï™. ìÝ ìéÜ ñéæïóðáóôéêÞ Vííïéá. _ säÝá ôïˆ ôñáãéêïˆ ðïëéôåýìáôïò êáß á‰ôÞ äÝí èCðñåðå íÜ ôáõôßæåôáé óôåíÜ ìÝ ôÞí ñçôÞ CñèñùóÞ ôçò êáß ôÞí óõíåéäçôÞ èÝóìéóÞ ôçò óôü èÝáôñï. ’Åêåßíç ôÞ óôéãìÞ ãåííéÝôáé _ ðïëéôéêÞÿ äçëáäÞ.. Añãüôåñá.. ÓôÞí ‘ÅëëÜäá V÷ïõìå ôü ðñ™ôï ðáñÜäåéãìá ìé@ò êïéíüôçôáò ðïý óôï÷Üæåôáé ñçôÜ ãéÜ ôïýò íüìïõò ôçò êáß AëëÜæåé á‰ôïýò ôïýò íüìïõò.72 Ôü êñßíåéí êáß ôü TðéëÝãåéí. ²Åôóé.. _ Aðáßôçóç ãéÜ äçìüóéï Aðïëïãéóìü. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ŠðïóôÞñéîå …ôé _ óôéãìÞ ô\ò ãÝííçóçò ô\ò ðïëéôéê\ò äÝí åyíáé _ âáóéëåßá ôïˆ íüìïõ a ôïˆ äéêáßïõ. Aðü ôßò ðñ™ôåò ñçôÝò óêÝøåéò ãéÜ êñßóç êáß TðéëïãÞ ô\ò óùóô\ò èÝóìéóçò ô\ò êïéíùíßáò. Ðïéïýò íüìïõò ðñÝðåé íÜ êÜíïõìå. ²Åôóé. ÌÝ ôÞ ëÝîç ðïëéôéêÞ. ´Ïðùò óôÞí UëëçíéêÞ ðïëéôéêÞ äñáóôçñéüôçôá _ ŠðÜñ÷ïõóá èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò ôßèåôáé óÝ AìöéóâÞôçóç êáß AëëÜæåé ãéÜ ðñþôç öïñÜ.. ìðïñïˆóå íÜ Aðïäåé÷èår ëéãáñ÷éêÞ a ôõñáííéêÞ.. ÄÝí ìðïñïˆìå íÜ ÷ùñßóïõìå ôÞí ãÝííçóç ô\ò ðïëéôéê\ò Aðü ôÞí ãÝííçóç ô\ò öéëïóïößáò. …ðùò ãßíåôáé óõ÷íÜ. èÝôïíôáò ôü ðñüâëçìá ôïˆ á‰ôï-ðåñéïñéóìïˆ (ìÝôñïí) êáß Aíáæçôþíôáò íïìéìüôçôá ÷ùñßò TîùôåñéêÝò TããõÞóåéò. _ Aðüññéøç ôïˆ Vîùèåí.. ’Áêüìç ðáñáðÝñá. (Raaflaub.

AëëÜ ‚ ìˆèïò) êáß. ÍÜ ðñïóðáèÞóïõìå íÜ ŠðåñíéêÞóïõìå ôÞí óýãêñïõóç á‰ôÞ. ðïý AãêáëéÜæåé ôÜ ðÜíôá — ôÞí âñéí ô\ò ëïãéê\ò.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ Ït TðáíåéëçììÝíåò AíáöïñÝò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óÝ Xíá «ôñáãéêü ðïëßôåõìá». óôü íårêïò êáß óôÞí öéëßá. êõñßáñ÷ïõ ëüãïõ. ‚ìïãåíïˆò. ì@ò TðéôñÝðïõí íÜ ðñïóôáôåýóïõìå ôÞí säÝá ôïˆ ôñáãéêïˆ Aðü ôßò ŠðáñîéáêÝò säéïðïéÞóåéò ôçò. êáèþò êáß _ á‰óôçñüôçôá ìÝ ôÞí ‚ðïßá Aðïññßðôåé ôÞ «ìåëïäñáìáôéêÞ ðëåõñÜ [ô\ò Aíèñþðéíçò ðáñîçò]. _ TñéóôéêÞ ôïõ äéÜóôáóç Aóõìöéëßùôç. «‘Ç ôñáãéêÞ Vííïéá ô\ò æù\ò» (The Tragic Sense of Life) ôïˆ Unamuno (1912). ôÞí øåýôéêç ôñáãùäßá — Têåßíç óôÞí ‚ðïßá _ êáôáóôñïöÞ Vñ÷åôáé ÷ùñßò Aíáãêáéüôçôá» (ÊáóôïñéÜäçò. Ôü ôñáãéêü åyíáé _ AíáæÞôçóç Aíèñþðéíïõ ìÝôñïõ. ’ÁëëÜ ôü êáèáõôü ôñáãéêü äÝí ðåñéïñßæåôáé óôü Vñãï ô™í äñáìáôïõñã™í: åyíáé Xíá Aíáðüöåõêôï ÷áñáêôçñéóôéêü êÜèå ðïëéôéê\ò êïéíùíßáòÿ åsäéêÜ. 1964-5 [1987]: 94).. óùóôü Víáíôé óùóôïˆ). 1983á [1997á]: 316). Aíôéèåôéê™í. ðïý ìÝíåé ðéóôÞ óôÞí óõãêñïõóéáêÞ öýóç ô\ò AëÞèåéáò. «‘Ç óýã÷ñïíç øõ÷ïóýíèåóç» (The Modern Temper) ôïˆ Krutch (1929). ôü ðïëßôåõìá ôü ‚ðïrï Aíïé÷ôÜ Aíáãíù- 73 ñßæåé êáß äßíåé èåóìéêÞ Vêöñáóç óôÞí ôñáãéêÞ öýóç ô\ò ðïëéôéê\ò. óôÞí äýíáìç êáß óôü ìÝôñï. ’Áóöáë™ò ìðïñår íÜ ðáñáâår Xíáí ôÝôïéï á‰ôï-ðåñéïñéóìü. Cí êáß äéáöïñåôéê\ò. ðïëéôïãñáöçìÝíïõ. Ôü ôñáãéêü åyíáé Aäéáíüçôï ÷ùñßò äéáöïñÜ êáß Aãþíá — ÷ùñßò ôüí äéáöïñéêü ÷áñáêôÞñá ôïˆ êïéíïˆ êáëïˆ. óôÞí sóüôçôá êáß óôÞí Aíáëïãßá. óôüí Aãþíá êáß óôÞí AãïñÜ. Á‰ôü ðïý åyíáé ôñáãéêü äÝí åyíáé _ óýãêñïõóç äýï Aîé™í uóçò. Ôü åyäïò ô\ò ôñáãùäßáò Tîåñåõí@ ôÞí AíôéðáñÜèåóç ìåôáîý íüìïõ êáß äéáêõâÝñíçóçò óôü Tóùôåñéêü ôïˆ säéáßôåñïõ êáèåóô™ôïò ô\ò äçìïêñáôßáò. íÜ öéëïäïîÞóïõìå íÜ ôÞí äéáëýóïõìå óçìáßíåé íÜ äéáðñÜîïõìå ôü Vó÷áôï ëÜèïò. ãéáôß äÝí ìðïñår íÜ ðñïóöýãåé óÝ êÜðïéá TîùôåñéêÞ Aíþôåñç á‰èåíôßá — _ AíáæÞôçóç ðïý AðïäÝ÷åôáé ðþò äÝí ŠðÜñ÷åé Cëëï ìÝôñï Aðü ôü Aíèñþðéíï ìÝôñï. «‘Ï êñõììÝíïò èåüò» (The Hidden God) ôïˆ Goldmann (1955). ‘Ç ôñáãéêÞ óêÝøç åyíáé tóôïñéê\ò öýóçò (ìïëïíüôé ôü Šëéêü ô\ò ôñáãùäßáò äÝí åyíáé _ tóôïñßá. ÔÝôïéåò íïìéìïöñïóýíåò êáß å‰èýíåò Aíáðôýóóïíôáé Cìåóá Aðü ôÞí óýìöõôç Víôáóç AíÜìåóá óôüí ðüëåìï êáß óôÞí ðüëç. ðïý Aíôéìåôùðßæåé Aíïé÷ôÜ ôÞí äõíáôüôçôá ô\ò á‰ôïêáôáóôñïö\ò ôïõ. ìÝ ôüí só÷õñü èñçóêåõôéêü ðñïóáíáôïëéóìü ôïõò. ‚ ôñüðïò ìÝ ôüí ‚ðïrïí ŠðÜñ÷åé _ Tëåõèåñßá óÝ á‰ôÞí ôÞí êïéíùíßá. ôÜîçò. ãéÜ ôü åyäïò äéêáßïõ ðïý èÜ Vðñåðå íÜ êõñéáñ÷år óôÞí êïéíùíßá ô™í ðïëéô™í. UðïìÝíùò. Ôßðïôá äÝí åyíáé ôñáãéêü Aðü ìüíï ôïõ. Á‰ôü ðïý êÜíåé Xíáí Aãþíá ôñáãéêü åyíáé …ôé ðñÝðåé íÜ ìåßíåé Cëõôïò. óõíåð™ò. ëüãùí ãéÜ ôÞí Vííïéá ô\ò äéêáéïóýíçò êáß. Ìüíï ìéÜ ðïëéôéêÞ êáôÜóôáóç êáß _ ^èéêÞ óõìðåñéöïñÜ ðïý á‰ôÞ ðñïêáëår ìðïñår íÜ åyíáé ôñáãéêÝò. êáß ôßðïôá äÝí ìðïñår íÜ “Tðéëýóåé” á‰ôü ôü ðñüâëçìá Tê ô™í ðñïôÝñùí (ÊáóôïñéÜäçò. Óõíßóôáôáé óôÞí AãùíéóôéêÞ AíôéðáñÜèåóç AíÜìåóá óôüí íüìï êáß óôÞí äéáêõâÝñíçóçÿ êáß óôßò AðïññÝïõóåò AíôáãùíéóôéêÝò íïìéìïöñïóýíåò êáß ôßò å‰èˆíåò AðÝíáíôé óôü ŠðÝñôáôï êñéôÞñéï ô\ò äéêáéïóýíçò. óõìðôùìáôéêÞ êáß óêåðôéêéóôéêÞ. ôÞí á‰èÜäåéá ô\ò Uíüôçôáò êáß óõìöùíßáò ôïˆ Uíüò. óôÞí Vñéäá êáß óôÞí äßêç. ñéæéêÞ . åyíáé ôü êáèåóôþò ðïý ñçôÜ Aðïêçñýóóåé êÜèå Vó÷áôç “Tããýçóç” êáß äÝí ãíùñßæåé ðåñéïñéóìïýò Cëëïõò Aðü ôüí á‰ôï-ðåñéïñéóìü ôïõ. Á‰ôü óçìáßíåé …ôé _ äçìïêñáôßá åyíáé ôü ìüíï ôñáãéêü ðïëéôéêü óýóôçìá — åyíáé ôü ìïíáäéêü óýóôçìá ðïý äéáêéíäõíåýåé. ‘Ç ôñáãéêÞ êáôÜóôáóç äÝí åyíáé ìéÜ ^èéêÞ óýãêñïõóç ðïý ðñïêýðôåé Aðü äéôôÞ Šðï÷ñÝùóç (êáëü Víáíôé êáëïˆ. …ðùò Vãéíå óÝ ôüóåò ðåñéðôþóåéò óôÞí tóôïñßáÿ ìðïñår Vôóé íÜ ðåñÜóåé óôÞí ëÞèç a íÜ ìåôáôñáðår óôü Aíôßèåôü ôçò. AëëÜ ‚ Aãþíáò äéôô™í. «Ðåñß ôïˆ öáéíïìÝíïõ ôïˆ ôñáãéê (On the Phenomenon of the Tragic) ôïˆ Scheler (1915). «Ðåñß ôïˆ ôñáãéê (On the Tragic) ôïˆ Jaspers (1947). …ôáí åyíáé AëçèéíÞ äçìïêñáôßá. óÝ Tñãáóßåò …ðùò åyíáé «‘Ç ìåôáöõóéêÞ ô\ò ôñáãùäßáò» (The Metaphysics of Tragedy) ôïˆ Lukáacs (1911). «Ôü ÈÝáôñï êáß ôü åuäùëü ôïõ» (The Theater and its Double) ôïˆ Artaud (1938). «ÅsóáãùãÞ óôÞ ìåôáöõóéêÞ» (Indroduction to Metaphysics) ôïˆ Heidegger (1935). Á‰ôü ðïý ëÝåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò ãéÜ ôÞí äçìïêñáôßá só÷ýåé ãéÜ êÜèå ðïëéôéêÞ: ‘Ç äçìïêñáôßá. óôÞí äüîá êáß óôÞí êñßóç. TñùôÞìáôá. Ãé' á‰ôü åyíáé äéáðïôéóìÝíç ìÝ Aðïñßá. «Äïêßìéï ðåñß ôïˆ ôñáãéê (Essay on the Tragic) ôïˆ Szondi (1961) êáß «‘Ç âßá êáß ôü tåñü» (Violence and the Sacred) ôïˆ Girard (1972).. ‘Ç äçìïêñáôßá æår ðÜíôá ìÝóá óôü ðñüâëçìá ôïˆ á‰ôï-ðåñéïñéóìïˆ ôçò. óôÞí Tëåõèåñßá êáß óôÞí ôÜîç. ‚ ðïëåìéêüò ÷áñáêôÞñáò ôïõ AíõðÝñâëçôïò. ƒ÷é Aðüëõôç a èåùñçôéêÞ.

Êáß ãéÜ íÜ ôü êÜíïõìå á‰ôü. …ôáí ït Añ÷árïé íïìïèÝôåò Vèåóáí ãéÜ ðñþôç öïñÜ ñçôÜ ôü æÞôçìá ƒ÷é ôïˆ íüìïõ (ðïý eôáí Aêüìç ðáëáéüôåñï) ï‹ôå ô\ò äéêáéïóýíçò. AëëÜ êáôÜ ôüí 7ï ásþíá. 1993. _ ^èéêÞ äñÜóç ìðïñår íÜ ‚ñéóôår êáß íÜ ðñáãìáôùèår ìüíï ìÝó¤ ô\ò ôñáãéê\ò óýãêñïõóçò.ôé V÷åé ó÷Ýóç ìÝ ìéÜ èåóìéóìÝíç ñçôÞ Tîïõóßá) êáß öôÜíåé óÝ êÜðïéá Aíþôåñç äéêáéïóýíç. åyíáé Vñéò êáß Vñùò á‰ôïˆ ôïˆ êüóìïõ. âñ\êáí …ôé ït ìåôáññõèìßóåéò ôïõ eôáí AîéïèñÞíçôá Aíåðáñêårò. ðïý Tîçãår ãéáôß _ äéáìÜ÷ç êáß ôü äßêáéï åyíáé Aìïéâárá óõóôáôéêÜ ôü Xíá ôïˆ Cëëïõ. ãéáôß öáßíåôáé Aäýíáôï íÜ ôüí ôïðïèåôÞóåé êáíåßò óÝ Xíáí êáß ìüíï. …ðùò ôïˆ Schiller óôü «‘Ç íïìïèåóßá ôïˆ Ëõêïýñãïõ êáß ôïˆ Óüëùíá» (The Legislation of Lycurgus and Solon — 1790). ôÞí óêÝøç ôïˆ Óüëùíá.). [1997â]: 1212). Cí êáß óôÞí Añ÷áéüôçôá ôüí èáýìáæå …ëïò ‚ êüóìïò. Åyíáé _ AíôéðáñÜèåóç ô\ò äéêáéïóýíçò ôïˆ íüìïõ (äßêáéïí) êáß ô\ò íïìéìüôçôáò ô\ò äéáêõâÝñíçóçò (só÷ýò) óôÞí ðüëé …ôáí _ ðïëéôéêÞ åyíáé AðïäåêôÞ ›ò _ å‰ãåíÝóôåñç Aíèñþðéíç ðñáãìáôéêüôçôá. ‘Ç ôñáãéêÞ óêÝøç åyíáé _ Tîïíõ÷éóôéêÞ äéåñåýíçóç ôïˆ ôß åyíáé äßêáéï (äßêç). ôßò ‚ðïråò Tããõ@ôáé _ èåïäéêßá. ðÜëç êáß TêñÞîåéò AðåëåõèÝñùóçò. AëëÜ ô\ò èÝóìéóçò. A‰ôÞ åyíáé _ ôñáãéêÞ ðïëéôéêÞ ôÞí ‚ðïßá ‚ ÊáóôïñéÜäçò êáß ôÞí Aíáãíùñßæåé êáß ôÞí Šðåñáóðßæåôáé. Óôïýò íåþôåñïõò ÷ñüíïõò äÝí eôáí Añåóôü a å‹êïëï íÜ óõæçôår êáíåßò ãéÜ ôüí Óüëùíá (ðåñßðïõ 640-ðåñßðïõ 559 ð.. Aðü ôüí Machiavelli žò ôüí Malby êáß Aðü ôüí John Adams žò ôüí Mifford (Roberts. …ðùò á‰ôÞ ðåñéÝ÷åôáé óôÞí äéÜóçìç Tëåãåßá ôïõ óôÞí å‰íïìßá. Ìðïñïˆìå íÜ êáôáëÜâïõìå êáëýôåñá ôüí ÷áñáêôÞñá ôçò êáß ôü TíäéáöÝñïí ôçò ãéÜ ôÞí á‰ôïíïìßá. ôü ôñáãéêü âñ\êå ôÞí ðñþéìç äéáôýðùóç êáß AðïóáöÞíéóÞ ôïõ óôÞí ðñþôç öéëïóïößá. Cí êïéôÜîïõìå Xíá Aðü ôÜ ðéü ðñþéìá äåßãìáôÜ ôçò. _ Tëåõèåñßá äÝí åyíáé ðáñÜ-äïîç AëëÜ äïîï-ëïãéêÞ. Šðåýèõíç Aíáãíþñéóç ôïˆ ðïëéôéêïˆ (…. Åyíáé Tðßóçò ôü ðíåõìáôéêü ðåñéâÜëëïí ôü ‚ðïrï ãÝííçóå ôÞí öéëïóïößá ›ò óõóôçìáôéêü óôï÷áóìü ô\ò ðüëçò ðÜíù óôüí ôñáãéêü ÷áñáêôÞñá ô\ò á‰ôüíïìçò öýóçò ôçò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò ãåíéêÜ. ^èéêÞ. 1994). óõãêåêñéìÝíá. Ôü ôñáãéêü åyíáé êïóìéêü. Aöïˆ V÷åé ãßíåé ðñ™ôá Aðïäåêôü …ôé á‰ôÞ _ äéåñåýíçóç ìðïñår íÜ åyíáé ìüíï ðïëéôéêü Tñþôçìá — …ôé ït ëüãïé Aíôéðáñáôßèåíôáé Aêñéâ™ò TðåéäÞ åyíáé äéôôïß êáß åyíáé äéôôïß ãéáôß åyíáé öôéáãìÝíïé Aðü ãí™ìåò.×. äçëáäÞ _ ^èéêÞ äõíáôüôçôá íÜ Aíôáðïêñéèår êáíåßò óôÞí Tðßêëçóç ôïˆ êáèÞêïíôïò Uíüò ðïëßôç TêöñÜæïíôáò ìéÜ ãíþìç / äüîá êáß ðáßñíïíôáò èÝóç óôÜ äçìüóéá ðñÜãìáôá. ÌéÜ èåìåëéþäçò ðñïûðüèåóç ô\ò ôñáãéê\ò êáôÜóôáóçò åyíáé _ Tëåõèåñßá êñßóçò êáß Tðéëïã\ò. äåýôåñïí. ‘Ç ðñþéìç (ãíùóôÞ óõíÞèùò ›ò «ÐñïóùêñáôéêÞ») öéëïóïößá åyíáé êáß á‰ôÞ ôñáãéêÞ. ÈÜ ðñÝðåé íÜ óõíå÷ßóïõìå ðÜíôá íÜ æïˆìå ôÞí æùÞ ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ ìáò Šðü ôßò ôñáãéêÝò óõíè\êåò ït ‚ðïråò ÷áñáêôçñßæïõí á‰ôÞí ôÞí æùÞ.. äéüôé ðñïûðïèÝôåé ôåëåéüôçôá ìÜëëïí ðáñÜ ðüíï. …ðùò êáß ôü óýóôçìá ô\ò ðïëéôéê\ò êïéíùíßáò _ ‚ðïßá ôÞí ðáñÞãáãå êáß ôÞ ãáëïý÷çóå. ðñÝðåé ðñ™ôá íÜ êáôáíéêÞóïõìå ôÞí ðïëéôéêÞ ô\ò Uôåñïíïìßáò. óõæçôÞèçêå ›ò íïìïèÝôçò êáß . ãéáôß ït ðåñéóóüôåñïé tóôïñéêïß êáß ðïëéôéêïß óõããñáöårò. ïsêårï ñüëï. åuôå óôü Aôïìéêü Tðßðåäï åuôå óôü óõëëïãéêü Tðßðåäï. ôÞí öéëïóïößá ôïˆ íÜ åyíáé êáíåßò ðïëßôçò. _ uäéá _ ìüíç ôçò Tããýçóç êáß Aíáãíþñéóç. ÄÝí eôáí Añåóôü. ²Åôóé. ×ñåéáæüìáóôå ìéÜ ^èéêÞ ô\ò á‰ôïíïìßáò. ÄÝí eôáí å‹êïëï. ÃéÜ íÜ äéåõñýíïõìå Xíá ó÷üëéï ôïˆ ×Ýãêåë. ãéáôß äÝí îÝñïõìå ðÜíôá ðïˆ Vãêåéôáé ôü êáëü êáß ôü êáêü. åyíáé. ’Áñ÷ßæåé ìÝ ôÞí óõíåéäçôÞ. ÓðÜíéåò åyíáé ït èåôéêÝò AîéïëïãÞóåéò. äñÜóç. ôïˆ Hegel óôÞí «Öéëïóïößá ô\ò ‘Éóôïñßáò» (Philosophy of History) êáß ôïˆ Jaspers óôü äïêßìéü ôïõ «Solon» (1948). ìéÜ ôÝôïéá á‰ôïíïìßá ðñïöáí™ò äÝí ðñïóöÝñåé á‰ôüìáôç AðÜíôçóç óÝ …ëá ôÜ TñùôÞìáôá ðïý èÝôåé _ Aíèñþðéíç ðáñîç. ‘Ç Tëåõèåñßá óÝ ìéÜ ðïëéôéêÞ êïéíùíßá åyíáé Tî ‚ñéóìïˆ ôñáãéêÞ ãéÜ äýï ëüãïõò: ðñ™ôïí. Ðïëý ðñßí Aðü ôÞí TìöÜíéóç ôïˆ äñÜìáôïò ›ò èåóìéê\ò êáß äçìïêñáôéê\ò Vêöñáóçò ô\ò ôñáãéê\ò óêÝøçò. êßíçóç. _ ‚ðïßá ìðïñår íÜ óõíáñèñùèår ìüíï ìÝ ìéÜ ðïëéôéêÞ ô\ò á‰ôïíïìßáò.74 Aìöéâïëßá. äçëáäÞ. ‘Ï öéëïóïöéêüò óôï÷áóìüò äÝí Cñ÷éóå ìÝ ôÞí äçìïêñáôßá óôßò Añ÷Ýò ôïˆ 5ïõ ásþíá. ’ÁíèïëïãÞèçêå ›ò ðïéçôÞò. Åuôå Aóêårôáé óôü Aôïìéêü åuôå óôü óõëëïãéêü Tðßðåäï. ôÞí Tðßêëçóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ á‰ôïíïìßá ìðïñïˆìå íÜ ôÞí äéáâÜóïõìå ìÝ …ëç ôÞí TðéôáêôéêüôçôÜ ôçò: ÐñÝðåé íÜ êáôáíéêÞóïõìå ôÞí ^èéêÞ ô\ò Uôåñïíïìßáò. óÝ îåßá Aíôßèåóç ìÝ ôßò Šðïó÷Ýóåéò ãéÜ ëýôñùóç a óùôçñßá. á‰ô\ò ô\ò êïóìéê\ò ôÜîçò. äéüôé óõíåðÜãåôáé äñÜóç ƒ÷é êáô' TíôïëÞ a Šðï÷ñÝùóç AëëÜ Aðü Šðåõèõíüôçôá / ásäþ êáß. (ÊáóôïñéÜäçò. ’Åðß ðëÝïí.

ôÜ 40 êáß ðëÝïí AðïóðÜóìáôá ôïˆ Óüëùíá. Vñãï ìéóïˆ ásþíá. ðïéçôÞò. ‘Ç tóôïñßá ô\ò ðïßçóçò TíäéáöÝñåôáé ðåñéóóüôåñï ãéÜ ôßò ðñïóùðéêÝò öùíÝò ô\ò ðñþéìçò Aôïìéêüôçôáò a ãéÜ ôü êýñïò ìåôáãåíÝóôåñùí ìïñö™í. öéëüóïöïò — ‚ Óüëùí öáßíåôáé …ôé eôáí …ëá á‰- 75 ôÜ. «‘Ï Óüëùí —Aêüìç êáß ìÝ ôÝôïéïõò ðñïãüíïõò. ìÝ ôÞí ìåãÜëç Vìöáóç ðïý äßíïõí óôüí ðïëéôéêü óôï÷áóìü. Væçóå óÝ ìéÜ ðåñßïäï êáôÜ ôÞí ‚ðïßá _ ëåéôïõñãßá ôïˆ äéáíïïõìÝíïõ äÝí åy÷å äéáöïñïðïéçèår Aêüìç óÝ AðïêëåéóôéêÜ Vñãá êáß åsäéêÝò èÝóåéò. ôïõëÜ÷éóôïí ìåôÜ ôüí íåáñü Íßôóå (êáß ìÝó¤ ôïˆ ×Üéíôåãêåñ. ‘Ç tóôïñßá ô\ò ðïëéôéê\ò îïäåýåé ôüí óåâáóìü ôçò óôüí ÊëåéóèÝíç ãéÜ ôßò ìåôáññõèìßóåéò ôïõ ôü 508. êñßíåôáé AóáöÝò. ÐåñéãñÜöåôáé ›ò ðïëéôéêüò. ìåñéêÜ Aðü á‰ôÜ Têôåí\. Ït êáôçãïñßåò ìáò äÝí åyíáé êáôÜëëçëåò ãé' á‰ôÞí ôÞí äïõëåéÜ. Diels äÝí ôüí ðåñéÝëáâå óôÜ ’ÁðïóðÜóìáôá ô™í Ðñïóùêñáôéê™í ôïõ. ^èïðïéüò. ô\ò ²Áñåíô. ôïˆ ÍôåñéíôÜ êáß ôïˆ uäéïõ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç). ‘Ùò AðïôÝëåóìá …ëùí á‰ô™í ô™í äõóêïëé™í. ðáñáëåßðåôáé Aðü ôßò ðåñéóóüôåñåò tóôïñßåò. Ðïëéôéêüò. ï‹ôå. Cí êáß äÝí V÷ïõìå ï‹ôå ìéÜ ëÝîç äéêÞ ôïõ. ’Áöïˆ á‰ôü åyíáé Aêüìç äýóêïëï íÜ ðñïóäéïñéóôår. ðáñáìÝíåé ìéÜ Aêáèüñéóôç. Cí êáß ì@ò âïçèïˆí íÜ AíáóõóôÞóïõìå ôÞí êáëýôåñá ôåêìçñéùìÝíç UëëçíéêÞ ìïñöÞ äéáíïïõìÝíïõ ðñßí Aðü ôüí ÓùêñÜôç. …ðùò óõíïøßæåôáé óôÜ äéêÜ ôïõ ëüãéá. ´Ïóï ãéÜ ôÞ öéëïóïößá. ‘Ï H. óôñáôéùôéêüò _ãÝôçò. Óôßò ‘ÇíùìÝíåò Ðïëéôåråò. Vãéíå Aíôéêåßìåíï ìé@ò Cêñéôçò ãïçôåßáò óôÞí ëáúêÞ ðïëéôéêÞ öáíôáóßá ›ò ‚ Añ÷åôõðéêüò íïìïèÝôçò. …ðùò åyíáé ‚ ÈÝïãíéò (ðïý eôáí ìéÜ ãåíéÜ íåþôåñïò Aðü ôüí Óüëùíá) êáß ‚ Ðßíäáñïò. …ðùò åyíáé ‚ ‘Çóßïäïò êáß ‚ ’Áñ÷ßëï÷ïò— åyíáé ‚ ðñ™ôïò ´Åëëçíáò ðïý åyíáé ðñáãìáôéêÜ êáôáíïçôüò óÝ ì@ò êáß ›ò ðñüò ôÞí tóôïñéêÞ ôïõ èÝóç êáß ›ò ðñüò ôÞí AôïìéêüôçôÜ . …ðïõ ðüëåéò V÷ïõí ðÜñåé ôü ƒíïìÜ ôïõ êáß ït ãåñïõóéáóôÝò Aðïêáëïˆíôáé óõ÷íÜ «Óüëùíåò». íïìïèÝôçò. Ït óõíèÝóåéò ôïõ. êáíÝíáò Aðü ôïýò ìåôáãåíÝóôåñïõò åsäéêïýò á‰ô\ò ô\ò öéëïóïöéê\ò ðåñéüäïõ ðñïóðÜèçóå íÜ ôüí ðñïóèÝóåé óôü corpus. Ðïˆ AíÞêåé. äÝí ôáéñéÜæïõí ìÝ ôü êõñßáñ÷ï ìïíôÝëï Añ÷áúê\ò ëõñéê\ò ðïßçóçò.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ AãíïÞèçêå ›ò öéëüóïöïò (ìïëïíüôé óôüí Âßï ôïõ Aðïêáëårôáé öéëüóïöïò). Óýã÷ñïíïò ôïˆ Èáë\. ŠâñéäéêÞ öéãïýñá. ñÞôïñáò. êïéíùíéêüò ìåôáññõèìéóôÞò. á‰ôÞ Cêïõãå ðÜíôá ôü ðñ™ôï Cããåëìá ô\ò VëåõóÞò ôçò óôü óêïôåéíü Aðüóðáóìá ôïˆ ’Áíáîßìáíäñïõ. Vñãï ðïý Cöçóå Tðï÷Þ. ðïý eôáí êÜðïõ 30 ÷ñüíéá íåþôåñïò Aðü ôüí Óüëùíá (êáß ôïˆ ‚ðïßïõ _ óýíôïìç äÞëùóç Aðç÷år ëÝîåéò êáß säÝåò ôïˆ Óüëùíá). Aðü …óï ìðïñ™ íÜ îÝñù. Tîáêïëïõèïˆí íÜ ðáñáìåëïˆíôáé Cäéêá. AëëÜ ôüôå ôü ðïëéôéêü ôïõ ðñüãñáììá. ²Åôóé. ôáîéäéþôçò ôïˆ êüóìïõ.

............ ðáñÜ tóôïñéêü) ðëáßóéï.. Á‰ôü ôü ðïéçôéêü åyäïò eôáí ðïëý êáôÜëëçëï ãéÜ ôÞí äéáðáéäáãþãçóç ô™í ðïëéô™í.. ðïý Vìåëëå íÜ Aêïýãåôáé ãéÜ …óï _ UëëçíéêÞ ðüëéò åy÷å äéêÞ ôçò æùÞ êáß …óï ôüí ðïéçôÞ äÝí ôüí åy÷å AíôéêáôáóôÞóåé ‚ ñÞôïñáò» (Lesky..... ’Áðåõèýíåôáé ðÜíôá åuôå óÝ ìéÜ êïéíüôçôá —óÝ Xíáí êýêëï ößëùí. ôþñá ðáßñíïõí ðñïôåñáéüôçôá ^èéêï-ðïëéôéêÜ TíäéáöÝñïíôá.. / ’ÁëëÜ ït ðïëßôåò (Aóôïß) èÝëïõí íÜ êáôáóôñÝøïõí ôÞí ìåãÜëç (ðüëéí) / ìÝ ôÞí Aöñïóýíç ôïõò (Aöñáäßçóéí). «Aíôß ãéÜ Xíáí ðïëåìï÷áñÞ æ\ëï.. ï‹ôå Šðïëïãßæïõí Cí ôÜ êôÞìáôá åyíáé tåñÜ a äçìüóéá êáß êëÝâïõí / BñðÜæïíôáò ‚ Xíáò Aðü ä™ êé ‚ Cëëïò Aðü êår. «‘Ï Êáëëßíïò êáß ‚ Ôõñôárïò óçìáäåýïõí ôÞí äçìéïõñãßá á‰ô\ò ô\ò ðïëéôéê\ò Tëåãåßáò.. 1966: 120)... ‘Ç äéáöïñÜ åyíáé ðñïöáíÞò óôÜ Vñãá ôïˆ uäéïõ ôïˆ Óüëùíá... êïíôÜ Aêüìç óôü Tðéêü ìïíôÝëï.×. èÝôïíôáò èÝìáôá óôï÷áóôéêïˆ a äéáâïõëåõôéêïˆ TíäéáöÝñïíôïò... / _ ÐáëëÜò ’Áèçí@. / ï‹ôå óÝâïíôáé ôÜ óåìíÜ èåìÝëéá (èÝìåèëá) ô\ò äéêáéïóýíçò (Äßêçò).76 ôïõ» (Ehrenberg. ’Åí™ ðñïçãïõìÝíùò _ Tëåãåßá Väéíå ìéÜ ìÜëëïí ðïëåìï÷áñÞ Vêöñáóç óôÞí ðïëåìéêïðïëéôéêÞ ôáõôüôçôá ô\ò ðïëéôåßáò ô™í ðïëéô™í. ðïý Vðñåðå íÜ Aíôéìåôùðéóôïˆí óõëëïãéê™ò êáß Tããåí™ò. ²Åôóé. óõìâïõëåõôéêÞ..... ÌéÜ AíÜëõóç ô\ò Tëåãåßáò ôïõ óôÞí å‰íïìßá ìÝ …ñïõò ô\ò ðïëéôéê\ò èåùñßáò ìðïñår íÜ ì@ò âïçèÞóåé íÜ êáôáëÜâïõìå ôüí Aäéáöïñïðïßçôï. V÷ïõìå óôüí Óüëùíá êáß óôüí ÈÝïãíé ôÞí ìáñôõñßá äýï Aíäñ™í ðïõ óõììåôår÷áí óôßò ðïëéôéêÝò óõãêñïýóåéò ôïõ êáéñïˆ ôïõò êáß óôï÷Üóôçêáí ðÜíù ó' á‰ôÝò» (de Romilly.. ðïý Tìöáíßóôçêå óôÞí ’Éùíßá ôüí 8ï ásþíá ð.. óôü óèÝíïò ôïˆ ðïëßôç... ðáñáóõñüìåíïé Aðü ôÜ ÷ñÞìáôá (÷ñÞìáóé) / êáß ït _ãÝôåò ôïˆ äÞìïõ V÷ïõí Cäéêåò óêÝøåéò / êáß óßãïõñá ðïëëÜ äåéíÜ èÜ Tíóêýøïõí Tî ásôßáò ô\ò ìåãÜëçò Aëáæïíåßáò (âñéïò) / äéüôé äÝí îÝñïõí (Tðßóôáíôáé) íÜ óõãêñáôïˆí ôÞí Aðëçóôßá (êüñïí)/.. 1985: 30). óõìðáãÞ ñüëï ôïõ ›ò äéáíïïýìåíïõ ðïëéôéêïˆ óôÞí á‰ãÞ ô\ò äõôéê\ò öéëïóïößáò. AðÝêôçóå êáéíïýñãéá óçìáóßá …ôáí ÷ñçóéìïðïéÞèçêå óôïýò ðïëÝìïõò ôïˆ 7ïõ ásþíá ð.. ’Éäïý ôü ðë\ñåò óùæüìåíï êåßìåíï ô\ò Tëåãåßáò: ‘Ç ðüëéò ìáò ðïôÝ äÝí èÜ êáôáóôñáöår Aðü ôÞí èÝëçóç (áyóáí) ôïˆ Äßá / a Aðü ôßò Tðéèõìßåò ô™í ìáêÜñùí AèáíÜôùí èå™í / äéüôé _ ìåãáëüêáñäç (ìåãÜèõìïò) öýëáî (Tðßóêïðïò). ðáéäáãùãéêÞ.. ôü åyäïò á‰ôü TîÝöñáæå ôüí óõíäõáóìÝíï ðïëåìéêü êáß ðïëéôéêü (Ëáìðñüðïõëïò.. / ’Åî ásôßáò ô™í T÷èñïôÞôùí ô™í ðïëéôéê™í óõíôå÷íé™í ðïý åyíáé AãáðçôÝò (ößëáéò) / óôïýò Aäéêïˆíôåò (Aäéêïˆ- ...... / _ ‚ðïßá ðñïêáëår Tìöýëéá äéáìÜ÷ç (óôÜóéí) êáé îõðí@ ôüí êïéìþìåíï ðüëåìï / ‚ ‚ðïrïò êáôáóôñÝöåé ôÞí ƒìïñöç íåüôçôá ðïëë™í......... / _ ‚ðïßá Cí êáß óéùðçëÞ. 1995: 3-5) ÷áñáêôÞñá ô\ò Añ÷áßáò ðüëçò. ’Åí™ ìéÜ ðñþéìç Tëåãåßá (AðïóðÜóìáôá 1-3) ðñïÝôñåðå ôïýò ’Áèçíáßïõò íÜ ðïëåìÞóïõí ìÝ ôÜ ÌÝãáñá ãéÜ ôÞí êáôï÷Þ ô\ò íÞóïõ Óáëáìßíáò.. ‘Ç ìáêñÜ ðáñÜäïóç ô\ò Tëåãåßáò... ’ÁðÞããåëëå ôÞí ðïßçóÞ ôïõ äçìïóßùò......... ôÞí ðñïóôáôåýåé. Á‰ôü ðïý ôüí êÜíåé Tíôåë™ò Aðñüóéôï åyíáé _ Aäõíáìßá ìáò íÜ ôïðïèåôÞóïõìå ôÞí ðáñïõóßá ôïõ óôü êáôÜëëçëï ðïëéôéêü (ì@ëëïí.... 1966: 81)......... ‘Ç Añ÷áßá Tëåãåßá eôáí Aðü ôÞí öýóç ôçò äéäáêôéêÞ. ãéÜ íÜ TìðíÝåé ôïýò ðïëåìéóôÝò ƒ÷é ìüíï ìÝ ôÞí Tëðßäá ô\ò íßêçò AëëÜ êáß ìÝ ôÞí AãÜðç ô\ò ðüëåþò ôïõò./ ... ‘Ç Uðüìåíç öÜóç ô\ò Tëåãåßáò eëèå óôü ôÝëïò ô\ò Añ÷áúê\ò Tðï÷\ò... ’ÅîÝëéîç ôïˆ Tðéêïˆ UîáìÝôñïõ. Aðáñáâßáóôï.. ’Åä™..... a óÝ …ëç ôÞí ðüëç— åuôå óÝ Côïìá-ìÝëç Uíüò ôÝôïéïõ êýêëïõ. óõìðïëåìéóô™í. åyíáé ðÜñá ðïëý TíäéáöÝñïõóá... _ Tëåãåßá ô\ò å‰íïìßáò Tîåñåõí@ ôÜ Tããåí\ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ô\ò êáë™ò ñãáíùìÝíçò ðïëéôåßáò.. ðïëéôéê™í óõíôñüöùí a óÝ êïéíùíéêÝò ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ óõíáèñïßóåéò. …ôáí äýï ðïéçôÝò Väùóáí ìåãÜëç ðñïôåñáéüôçôá óôÞí ðïëéôéêÞ AñåôÞ......... êáß Aðïêôïˆí ðëïˆôï Aêïëïõèþíôáò Cäéêåò ðñÜîåéò (Vñãìáóé)... ôïˆ ðïéçôéêïˆ åuäïõò ðïý ÷ñçóéìïðïßçóå ‚ Óüëùí... êüñç äõíáôïˆ ðáôÝñá...×.... ðñüò ôÜ ‚ðïrá óôñÝöåôáé ‚ ‚ìéëçôÞò ëü㤠ôïˆ Tóþôåñïõ äåóìïˆ ôïõ ìÝ á‰ôÞí ôÞí êïéíüôçôá... Aêüìç êáß Têår ðïý äñ@ ðëÞñùò ›ò Côïìï (Jaeger..... / Á‰ôÜ öÝñíïõí óÝ …ëç ôÞí ðüëéí Aíáðüöåõêôç óõìöïñÜ (Xëêïò) / êáß ðïëý ãñÞãïñá êáêÞ äïõëåßá (äïõëïóýíç).. 1946: 82).. ..... äåäïìÝíïõ ôïˆ óáö™ò äçìüóéïõ ÷áñáêôÞñá ôïõ. ‘Ï Óüëùí Aðåõèýíåôáé ìüíéìá óÝ Xíá êïéíü óôÞí AãïñÜ êáß óôïýò äñüìïõò — óÝ üëïõò ôïýò êýêëïõò êáß ôßò óõíáèñïßóåéò …ðïõ äéáìïñöþíåôáé ãíþìç êáß ðáßñíïíôáé AðïöÜóåéò. ï‹ôå íÜ V÷ïõí ìÝôñï êáß å‰ðñÝðåéá (êïóìårí) óôßò ðáñïˆóåò Aðïëáýóåéò / ô™í óõìðïóßùí (äáéôüò).... ãíùñßæåé êáëÜ ôÜ ãéãíüìåíá êáß ôÜ ðáñåëèüíôá (Tüíôá) / êáß Vñ÷åôáé ðÜíôá (ðÜíôùò) óôÞí ðïñåßá ôïˆ ÷ñüíïõ ãéÜ íÜ ôéìùñÞóåé (AðïôåéóïìÝíç)..

Ït ásôßåò åyíáé êáß ðÜëé ƒ÷é TîùôåñéêÝò (_ ñãÞ ô™í èå™í) AëëÜ TóùôåñéêÝò (ït Aðïôõ÷ßåò ô™í êáôïßêùí).. AëëÜ óôü …ôé óÝ á‰ôÞí AíÞêïõí …ëïé ìáæß ït ðïëßôåò ôçò. / äéïñèþíåé (å‰èýíåé) ôßò Aäéêßåò (äßêáò óêïëéÜò).. öáôñéáóìüò... / Á‰ôÜ ìÝ äéáôÜóóåé _ êáñäéÜ ìïõ (èˆìïò) íÜ äéäÜîù (äéäÜîáé) óôïýò ’Áèçíáßïõò...ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ óé). Aäéáöïñïðïßçôï íüçìá ôïˆ äÞìïõ (= ðüëéò) êáôÝëçîå íÜ V÷åé ìðïëéÜóåé ôü ðáëáéüôåñï íüçìá ìÝ Xíá åsäéêüôåñï êïéíùíéêï-ðïëéôéêü íüçìá. ðïëý ãñÞãïñá öèåßñåôáé _ ðïëõáãáðçìÝíç (ðüëéò). TðéêñÝìáôáé ðÜíù Að' …ëá åyíáé _ säÝá …ôé ‚ íüìïò åuìáóôå Tìårò. Ìüíï 2 óôß÷ïé Aöéåñþíïíôáé óôßò Aðïôõ÷ßåò ô™í ðïëéô™í.. óÝ èåßá TíôïëÞ. «Á‰ôü ðïý... Vñùôáò ãéÜ ÷ëéäÞ. Óôü Tîùôåñéêü. ÖôÜíïõí óÝ ìéÜ Aðüëõôç Aäéáöïñßá ãéÜ ôÞí äéêáéïóýíç. ²Åôóé Vñ÷åôáé ôü äçìüóéï êáêü óôü óðßôé ôïˆ êáèåíüò. / …ôé äçëáäÞ _ Äõóíïìßá ðñïêáëår ðëåróôá êáêÜ óôÞí ðüëéí. ðáýåé ôÜ Vñãá ô\ò äé÷üíïéáò (äé÷ïóôáóßáò) / êáß ôÞí ñãÞ (÷üëïí) ô\ò äõíçñ\ò äéáìÜ÷çò (Vñéäïò). «‘Ï êáôÜëïãïò ô™í óöáëìÜôùí ô\ò Añéóôïêñáôßáò åyíáé Tíôõðùóéáêüò: Aðëçóôßá.. Äýï ‚ìÜäåò å‰èýíïíôáé ãéÜ ôÞí ôñÝ÷ïõóá êñßóç: ït êïéíïß Cíèñùðïé êáß ït _ãÝôåò ôïõò. óÝ âáóéëéêÞ äéáôáãÞ. _ äõíáôüôçôá êáß ôü ìÝëëïí ìé@ò ðïëéôåßáò. ‘Ç ðïëéôåßá åyíáé óÝ óïâáñü êßíäõíï êáß Aíôéìåôùðßæåé êáôáóôñïöÞ. Á‰ôü åyíáé êáß ôü èÝìá êáß ôÜ óõìöñáæüìåíá êáß ôü êåíôñéêü óçìårï êáß ôü AêñïáôÞñéï ô\ò Tëåãåßáò: _ ðïëéôåßá ô™í ðïëéô™í. óçìáóßá ìÝ ôÞí ‚ðïßá ÷ñçóéìïðïéÞèçêå Añãüôåñá á‰ôüò ‚ …ñïò. Šðåñïøßá.. åyíáé ðïëý ðåñéóóüôåñåò êáß ðïëý óïâáñüôåñåò. 1990 [1997â]: 94-5)... AëëÜ Aðü ôÜ AóôéêÜ Tëáôôþìáôá ô™í ðïëéô™í ôçò / (Aóôïß).. Tîáëåßöåé ôÞí Aëáæïíåßá (âñéí)... ït äÝ èýñåò ô\ò á‰ë\ò / äÝí ìðïñïˆí íÜ ôü óõãêñáôÞóïõí êáß ðçä@ ðÜíù Aðü ôüí Šøçëü ôïr÷ï êáß âñßóêåé / Aêüìç êé Têåríïí ðïý V÷åé êáôáöýãåé óôÞí ðéü êñõöÞ ãùíßá ôïˆ óðéôéïˆ. Ðáñáôçñïˆìå Tä™ ôÞí äéåõñõìÝíç óçìáóßá ôïˆ äÞìïõ. AëëÜ AðïêëåéóôéêÜ êáß ìüíï ôïýò ðïëßôåò ô\ò ìåéïøçößáò _ ‚ðïßá eôáí óÝ èÝóç só÷ýïò êáß TëÝã÷ïõ» (Donlan. ðáýåé ôÞí Aðëçóôßá. ÓôÞí ðáôñßäá... …ëá äÝ ôÜ ðñÜãìáôá / ô™í Aíèñþðùí ìÝ á‰ôÞí åyíáé BñìïíéêÜ (Cñôéá) êáß óõíåôÜ (ðéíõôÜ). AëëÜ 23 óôß÷ïé óôßò Aðïôõ÷ßåò ô™í _ãåô™í ôïõò. / Ðñáàíåé ôÞí ôñá÷ýôçôá. _ ðïëéôåßá ãíùñßæåé ðïëéôéêÞ äé÷üíïéá.. ‘Ï Óüëùí óôÜ ðïéÞìáôÜ ôïõ Aíôáíáêë@ ðéóôÜ ôÜ êõñéüôåñá óôïé÷årá ô\ò ðôéê\ò ôïˆ êïéíïˆ Aíèñþðïõ ãéÜ ôÞí Añéóôïêñáôßá» (Donlan.. óôÞí Añ÷áéüôçôá.. / Á‰ôÜ ôÜ êáêÜ óõìâáßíïõí óôüí ä\ìï./ ‘Ç Añ÷Þ êéüëáò ôïˆ ðïéÞìáôïò ðñïûðïèÝôåé êáß Tðáíáâåâáéþíåé ìéÜ ^èéêï-ðïëéôéêÞ á‰ôï-êáôáíüçóç ô\ò êïéíùíßáò: «‘Ç ðïëéôåßá ìáò ô™í ðïëéô™í / ðüëéò.. ðñáàíåé ôïýò / Šðåñüðôåò (ŠðåñÞöáíá). _ ðïëéôåßá ›ò äéêáßùìá ô™í ðïëéô™í. ðïëëïß äÝ öôù÷ïß öåýãïõí óÝ îÝíåò ÷™ñåò / ðïõëçìÝíïé ›ò äïˆëïé êáß äåìÝíïé ìÝ AíÜñìïóôá äåóìÜ. âßá. Aêüìç êáß …ôáí êñýâïíôáé óðßôé ôïõò. Ït óõìöïñÝò ðïý ðáñÜãåé á‰ôÞ äçëþíïíôáé óÝ óõíÜñôçóç ìÝ ôÞ æçìéÜ ðïý êÜíïõí óÝ ‚ëüêëçñç ôÞí êïéíüôçôá.. ÄÝí ŠðÜñ÷åé ôñüðïò íÜ îåöýãåé êáíåßò Aðü á‰ôÝò ôßò óõìöïñÝò. èÜíáôï ô\ò íåïëáßáò ôçò... ðüëåìï.. Êáèþò ït ðïëßôåò Vãéíáí Xíá …ëï êáß ðéü óõíåéäçôü êáß Tíåñãü óôïé÷årï óôÞí ðïëéôéêÞ äéáäéêáóßá. Ït ðñÜîåéò ô™í _ãåô™í V÷ïõí ëÝèñéåò óõíÝðåéåò ãéÜ ‚ëüêëçñï ôüí ðëçèõóìü. ’ÁëëÜ _ å‰èýíç äÝí ìïéñÜæåôáé Tî uóïõ. ‚ Óüëùí ðáßñíåé êáèáñÜ ôü ìÝñïò ôïˆ äÞìïõ êáß ðáñïõóéÜæåé ôÞí ðáñïˆóá êáôÜóôáóç ›ò ìéÜ êñßóç ô\ò äéáêõâÝñíçóçò..».. ÃéÜ ôüí Óüëùíá ä\ìïò «äÝí óÞìáéíå ï‹ôå ôÞí …ëç êïéíüôçôá (ðüëéí) ï‹ôå “ôïýò êïéíïýò Aíèñþðïõò” a “ôßò ìÜæåò”. 1966:94).. / Tí™ _ ʼníïìßá âÜæåé ôÜ ðÜíôá óÝ ôÜîç (å‹êïóìá) êáß Bñìïíßá (Cñôéá) / êáß èÝôåé óõ÷íÜ äåóìÜ óôïýò Aäßêïõò... ãéáôß ït óõíÝðåéÝò ôïõò Aããßæïõí …ëïõò.. ÔÜ …óá Xðïíôáé åyíáé _ «ðáëáéüôåñç ðïëéôéêÞ ásôéïëïãßá» (Jaeger. óôÞí Tèíüôçôá ôïˆ áwìáôïò.. ôÞí Tëåõèåñßá êáß óôÞí å‰èýíç á‰ôïˆ ôïˆ «AíÞêåéí». ãåíí@ äé÷áóìü (óôÜóéò) êáß V÷åé . ŠðåñâïëÞ../ . Ôü ðñ™ôï êáß ìåãáëýôåñï ìÝñïò (óôß÷ïé 130) åyíáé äéáãíùóôéêü. ‘Ïëüêëçñï ôü ðïßçìá åyíáé Xíáò óôï÷áóìüò ðÜíù óôÞí ôÜîç.. ‘Ç «ìåãÜëç» êáß «ƒìïñöç» ðïëéôåßá äÝí 77 èÜ Aöáíéóôår Aðü ôÞí âïýëçóç ôïˆ Äßá. 1980:72).... óÝ ðñïãïíéêÞ ðáñÜäïóç a óÝ ‚ðïéáäÞðïôå Cëëç ðñïçãïýìåíç äéêáßùóç.. Aäéêßá. ðïëëïß öôù÷ïß ðùëïˆíôáé óÝ îÝíá ÷Ýñéá êáß Šößóôáíôáé ôßò ôáðåéíþóåéò ô\ò äïõëåßáò. / îçñáßíåé ôÜ Aíáöõüìåíá Cíèç ô\ò óõìöïñ@ò (Côçò). ô™í å‰ãåí™í. ‘Ç êõâåñí™óá ôÜîç äéáðñÜôôåé âñéí.. ðïý eëèå ìÝ ôÞí êáéíïýñãéá ðïëéôéêÞ Tðßãíùóç. ²Áí êáß ìÝìöåôáé êáß ôßò äýï ‚ìÜäåò..... 1970:391). Ôü óöÜëìá ô™í êïéí™í Aíèñþðùí (ä\ìïò) åyíáé …ôé ôü êõíÞãé ôïˆ ðëïýôïõ ìðïñår íÜ ôïýò ‚äçãÞóåé óôÞí ôñÝëëá. Ït Aðïôõ÷ßåò ô\ò êõâåñíþóáò ôÜîçò. …ôé _ ðüëéò åuìáóôå Tìårò» (ÊáóôïñéÜäçò. ôü ðáëáéüôåñï. ðïý óõíßóôáôáé ƒ÷é óôü ðÜôñéïí Väáöïò.

Ôü …ôé á‰ôÞ åyíáé _ öõóéêÞ ðïñåßá ô™í ãåãïíüôùí Vãéíå Añãüôåñá óôÞí UëëçíéêÞ ëïãïôå÷íßá êïéíüò ôüðïò. _ ‚ðïßá «AíôéêáôÝóôçóå ôÞí ôéìÞ ›ò êåíôñéêÞ AñåôÞ ãéÜ ôÞí êïéíüôçôá êáß ôïýò _ãÝôåò ôçò. ìÝ äéêÞ ôçò Tîïõóßá. Cí êáß Tðéâñáâåýïõí a ôéìùñïˆí êáôÜ ðåñßðôùóç èíçôïýò ãéÜ ëüãïõò ^èéê\òÿ AëëÜ ït èåïß ôïˆ ‘Çóéüäïõ åyíáé ðñùôáñ÷éêÜ ðñïóôÜôåò ô\ò äéêáéïóýíçò TíÜíôéá óôÞí êáôÜ÷ñçóÞ ôçò Aðü äéïéêïˆíôåò ðïý êáëëéåñãïˆí ôÞí âñéí (ìéÜ á‰èÜäç ðåñéöñüíçóç á‰ôïˆ ðïý åyíáé äßêáéï) êïéôÜæïíôáò ìüíï …. ït êüñåò ôïˆ Äéüò êáß ô\ò ÈÝìéäïò (²Åèéìï-Íüìïò) åyíáé ït ½Ùñåò/’Åðï÷Ýò (ït äõíÜìåéò ô\ò ôÜîçò óôÞí öýóç). åyíáé «ÌÝ ôñüðï ðïý íÜ Aíôáíáêë@ êáëýôåñá ôü …ôé (_ ðïëéôåßá) åyíáé “äéêÞ ìáò”». Aíáðüöåõêôá. äçëþíù» AëëÜ êáß «êáôåõèýíù». äÝí Aíáãíùñßæïõí ôÞí Aìïéâáéüôçôá ðïý ñõèìßæåé ôßò ó÷Ýóåéò ìåôáîý ô™í ðïëéô™í. Tí™ Tðéäßäïíôáé óôÞí Aðåßèáñ÷ç. Aíôß íÜ äñïˆí ›ò ößëïé ô\ò ðïëéôåßáò. 1977: 232). ÌÝ á‰ôÞí ôÞí Vííïéá. ’ÅðåéäÞ Aöïñïˆóå ôü êïéíü êáëü (›ò AíôéôéèÝìåíï óôßò AôïìéêÝò AðáéôÞóåéò). ðïý ðñïêáëår äÝïò. 1995: XXVI). ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ ‘Ç Añ÷Þ ô\ò êõâåñíþóáò Aìïéâáéüôçôáò ôïˆ Óüëùíá ðñïûðïèÝôåé ôÞí èåÜ Äßêç / Äßêáéïí ôïˆ ‘Çóéüäïõ. ÓôÞí Èåïãïíßá (901). _ ÅsñÞíç (_ äýíáìç ô\ò ôÜîçò óôÞí êïéíùíßá) êáß ït ôñårò Ìïrñåò / Ìïrñáé. Ït êïéíïß Cíèñùðïé ãíùñßæïõí ôÞí êáëïðñïáßñåôç ðáñïõóßá ôçò. _ ‚ðïßá šöåëårôáé …ôáí ôÞí óÝâåôáé êáß âëÜðôåôáé …ôáí ôÞí ðñïäßäåé. Êáß á‰ôü öåßëåôáé óôü …ôé äÝí óÝâïíôáé ôÜ èåìÝëéá ô\ò äéêáéïóýíçò (äßêçò). AíÜìåóá óôÞí äßêç êáß óôÞí âñéí. ‘Ç Äéêáéïóýíç ôïõ AíÞêåé óôÞí ðïëéôåßá. ‚ ‘Çóßïäïò óõãêñïôår ìéÜ êáéíïýñãéá Aíôßèåóç. êáß «êñßóç». _ ʼníïìßá / ÊáëÞ ÄéáêõâÝñíçóç.. ²Åôóé. Åyíáé _ ðïñåßá / ‚äüò ðïý Aêïëïõèïˆí ït ðïëßôåò ãéÜ íÜ öôÜóïõí óôÞí ðïëé- . Ôß êáêü V÷åé ‚ äéêüò ôçò ôñüðïò äéáêõâÝñíçóçò. AðïëéôéêÞ óõìðåñéöïñÜ ôïõò. äéáðñÜôôïõí âñéí êáß ‚äçãïˆí ôÞí êõâÝñíçóç óÝ óýã÷õóç (Côçí). ðëçãþíåé …ëïõò. AëëÜ îÝñåé êáëÜ ôß ãßíåôáé êáß ôß Vãéíå ðñßí êáß ðÜíôá Vñ÷åôáé ôÞí êáôÜëëçëç óôéãìÞ ãéÜ íÜ äéåêäéêÞóåé …. ðïý äÝí âñßóêåôáé óôüí ´Ïìçñï. Ãéáôß Vöåñå ôÞí ðïëéôåßá óôü ÷årëïò ô\ò êáôáóôñïö\ò. óõìðåñéöÝñïíôáé ›ò ößëïé ‚ Xíáò ôïˆ Cëëïõ êáß T÷èñïß ô\ò ðïëéôåßáò. ït äéïéêïˆíôåò ôÞí TêäßêçóÞ ôçò. ‘Ç íïìéìüôçôá êáß _ äéá÷åßñéóç ô\ò äéïßêçóçò äéáêõâåýïíôáé. _ äßêç ðñïóùðïðïéårôáé Tä™ ãéÜ ðñþôç öïñÜ ›ò èåÜ ôïˆ äéêáßïõ ðñßí íÜ ãßíåé _ AöçñçìÝíç säÝá ô\ò äéêáéïóýíçò óôüí Óüëùíá (Thomson. ‘Ç AðÜíôçóç. ²Áò äïˆìå Aðü ðéü êïíôÜ ôÜ ðñïâëÞìáôá ô\ò Añéóôïêñáôéê\ò äéïßêçóçò. Ït èåïß ôïˆ ‘Çóéüäïõ êáôÝâçêáí Aðü ôüí ï‰ñáíü ãéÜ íÜ êáôïéêÞóïõí óôÞí ðïëéôåßá êáß íÜ ðñïóôáôåýóïõí ôïýò èåóìïýò ôçò. ôïˆ á‰ôüíïìïõ êáíüíá. Ðñïêáëïˆí ðïëéôéêÞ äé÷üíïéá äéüôé.. ðïý ‚ ñüëïò ôçò ìðïñår íÜ ãßíåé Aíôéêåßìåíï ŠðåñÜóðéóçò êáß AìöéóâÞôçóçò. UðïìÝíùò. Šðïêýðôïõí óôüí êïñåóìü (êüñïí).ôïˆ óõìðáñÜãùãïõ ñÞìáôïò äåßêíõìé äÝí óçìáßíåé ìüíï «äåß÷íù. ôüí êáíüíá ô\ò äéêáéïóýíçò. «Vèéìï». äÝí AðïäÝ÷ïíôáé …ôé ït ðïëßôåò åyíáé Šðåýèõíïé ãéÜ ôÞí å‰çìåñßá ô\ò ðïëéôéê\ò êïéíüôçôáò êáß ƒ÷é ìüíï ãéÜ ôÞí å‰çìåñßá ô™í óõììÜ÷ùí ôïõò (ößëïé). åyíáé ð™ò èÜ Vðñåðå íÜ êõâåñí@ôáé «_ ðïëéôåßá ìáò ô™í ðïëéô™í». …ôé ôü äçìüóéï êáêü. ‘Ç äéêáéïóýíç äÝí åyíáé ðéÜ ìüíï ìéÜ äéáäéêáóßá êáß _ Tôõìçãïñßá ôçò. AëëÜ ‚ Óüëùí eôáí Têåríïò ðïý ðñ™ôïò TîÞãçóå ãéáôß á‰ôÞ _ Aëëçëïõ÷ßá åyíáé Aíáëëïßùôç» (Versényi. ’Åîåëß÷èçêå óÝ èåÜ ôïˆ Äéêáßïõ. Ôü Tñþôçìá. 1993: 61). «Têäßêçóç» a «ôéìùñßá». ô\ò óõíåéäçô\ò êáß Aíôáíáêëáóôéê\ò èÝóìéóçò ô\ò êïéíùíßáò. ‚ Óüëùí ðñïóöÝñåé ôÞí ðñþôç ðáèïëïãßá ôïˆ ðïëéôéêïˆ óþìáôïò. _ Äßêç / Äßêáéïí. ìéÜ Têäßêáóç êáß _ êáôÜëçîÞ ôçò ðïý Vñ÷åôáé Aðü ôÞí êáèçìåñéíÞ ðñáãìáôéêüôçôá.ôé ô\ò öåßëåôáé: ôÞí ðëçñùìÞ ãéÜ ôÞí Aäéêßá êáß ôÞí ôéìùñßá ãéÜ ôÞí âñé. ÃéÜ íÜ äþóåé Tðéôáêôéêüôçôá óÝ á‰ôü ôü ìÞíõìá. Tðéäéþêïõí öáˆëåò ðñÜîåéò. äÝí äßíïõí óçìáóßá óôüí øéóôï êáíüíá.78 ›ò Tê ôïýôïõ ôÞí ðñùôáñ÷éêÞ å‰èýíç. ÔÜ ôùñéíÜ âÜóáíá (óôÜ ‚ðïrá ðåñéëáìâÜíåôáé êáß _ AðåéëÞ Tìöýëéïõ ðïëÝìïõ. 1974: 94). «…ñéï».» (Murray. ‘Ç ñßæá äåéê. ‘Ï ‘Çóßïäïò Tðéíïår ìéÜ åsäéêÞ ãõíáéêåßá èåüôçôá. ôÞ Äßêç. _ ‚ðïßá ìðïñår Tðß ôïˆ ðáñüíôïò íÜ óéùð@. …ðùò èÜ äïˆìå. ôõñáííßáò êáß äïõëåßáò) V÷ïõí ðïëéôéêÞ ðñïÝëåõóç. Cäéêç. «Êüñïò-âñéò-Côç: êïñåóìüò êáß ŠðåñâïëÞ Tí AöèïíßI TêôñÝöïõí ðáñáíïìßá ðïý TðéöÝñåé êáôÜññåõóç. «Ït èåïß ôïˆ ‘ÏìÞñïõ ëçóìïíïˆí êáìéÜ öïñÜ ôü êáëü êáß ôü êáêü.ôé ôïýò å‰íïår» (Gagarin êáß Woodruff. _ äéêáéïóýíç ìåôáêüìéóå Aðü ôü äéêáóôÞñéï óôÞí AãïñÜ êáß ìð\êå óôüí ðïëéôéêü ëüãï. Ït å‰ãåíårò äÝí êáôáëáâáßíïõí …ôé _ ásó÷ñÞ óõìðåñéöïñÜ ôïõò ðÝöôåé Cìåóá TðÜíù óÝ ‚ëüêëçñç ôÞí ðïëéôåßá. ÓôÞí êñéôéêÞ ôïõ ãéÜ ôÞí ëéãáñ÷éêÞ äéïßêçóç. ’Áðïôåëþíôáò TîÝëéîç ô™í Tííïé™í «Aôñáðüò». ‘Ç ásôéïëïãßá åyíáé îåêÜèáñç: ït å‰ãåíårò V÷ïõí öáˆëï ìõáëü. _ äßêç åyíáé êáß _ êáôåýèõíóç ðñüò ôÞí ðïëéôåßá. ðïý óõììåôÝ÷ïõí aäç óôÞí Añ÷éêÞ Aìïéâáéüôçôá ô\ò ðïëéôéê\ò Xíùóçò.

ËáèåìÝíç êñßóç / äßêç ‚äçãår êáôåõèåßáí óÝ Aðïññýèìéóç / Côç. Vðåéôá. ‘Ç á‰èÜäåéá / âñéò óðåýäåé íÜ ðñïëÜâåé ôÞí äéêáéïóýíç óôüí äñüìï ðñüò ôÞí ðïëéôåßá. ðÜíù Aðü ‚. êáß ðéü TðéôáêôéêÞ (Jaeger. ‚ ‘Çóßïäïò AíôéðáñáèÝôåé. _ ÈÝìéò ‚ íüìïò ðïý èåúêÜ ‚ñßóèçêå íÜ ñõèìßæåé ôÞí óõìðåñéöïñÜ ô™í Aíèñþðùí. óùóôÝò êñßóåéò Aðïäßäïíôáé óÝ …ëïõò. ‘Ç ðñþéìç ‘ÅëëÜäá ðÜó÷éæå. ðÜíù óôÜ äåäïìÝíá ô\ò Šðüèåóçò. ’Áíôß íÜ æçôïˆí ðñïóùðéêÞ Têäßêçóç a ôéìùñßá. ‘Ç Äßêç Vêáíå äõíáôÞ á‰ôÞí ôÞí óýíäåóç êáß ô\ò Väùóå íüçìá. 1927: 181). Tí™ äßêç óçìáßíåé ôÞ íüìéìç äõíáôüôçôá Tðéâïë\ò 79 äéêáéïóýíçò. Óôü ðÝñáóìá …ëùí á‰ô™í ô™í ásþíùí Aêïˆìå ôÞí êñáõãÞ ãéÜ äßêç íÜ ãßíåôáé …ëï êáß å‰ñýôåñá äéáäåäïìÝíç. _ ëÝîç äéáôÞñçóå á‰ôÞí ôÞí Añ÷éêÞ óçìáóßá. ÃéÜ íÜ só÷õñïðïéÞóåé _ ðïëéôåßá ôÞí óõíï÷Þ ôçò. Ó' á‰ôÞí. êáß íÜ AðáéôÞóïõí íÜ ôçñçèår êáß íÜ ãßíåé óåâáóôÞ á‰ôÞ _ ôÜîç. ìÝ ëéìü. ìé@ò èÝìéäïò. ôüôå. Vèéìï-íüìï ô\ò ðñþéìçò Añ÷áúê\ò ðåñéüäïõ. ãéÜ sóüôéìç äéêáéïóýíç. Tî uóïõ îÝíïõò êáß ðïëßôåò. ‘Ç Äßêç. Á‰ôïß ðïý Víéùèáí …ôé åy÷áí Šðïóôår Aäéêßá ìðïñïˆóáí ôþñá íÜ Tðéêáëåóèïˆí ìéÜ Aíþôåñç ôÜîç. 1946: 71). ðïý Vìåëëå íÜ ôÞí êÜíåé Aêüìç ðéü ÷ñÞóéìç óÝ Têåßíïõò ôïýò Aã™íåò — ôü íüçìá ô\ò sóüôçôáò. ìé@ò êïéíüôçôáò ðïý _ TóùôåñéêÞ óõíï÷Þ ôçò ãéíüôáí óõíå÷™ò …ëï êáß ðéü só÷õñÞ» (Ehrenberg. íÜ ôÞí täñýóïõí êáß íÜ ôÞí äéáöõëÜîïõí. _ ÈÝìéò åyíáé ðïý äéïéêår. ôÞí Añ÷Þ ðïý Tããõ@ôáé á‰ôÞí ôÞí äéåêäßêçóç. ’Åêåríï ðïý ÷ñåéáæüôáí eôáí Xíáò óùóôüò êáíüíáò ðïý íÜ ìåôñÜåé ôÜ .... óõãêåêñéìÝíá. ôü äßêáéï ðïý äéåêäéêår ‚ Aäýíáìïò êáß ‚ êáôáðéåóìÝíïò ãßíåôáé æÞôçìá óõëëïãéêïˆ TíäéáöÝñïíôïò. ðñïêåéìÝíïõ íÜ Aðïöýãåé _ ðïëéôåßá ôïýò êéíäýíïõò ô\ò âßáò êáß ô\ò á‰èÜäåéáò. ’Áêüìç êáß ït ðïëéôéêïß öéëüóïöïé ô™í óôåñùí ásþíùí âáóßæïíôáé óÝ á‰ôü. ÓôÞí äåýôåñç ðïëéôåßá. ôü Äßêáéïí ðñÝðåé íÜ óõíäåèår óôåíÜ ìÝ «ìéÜ säåïëïãßá âáóéêÞ ãéÜ ôÞí ðüëé. ÌÝ ôüí ‘Çóßïäï. ðéü öëïãåñÞ. Õtïèåôþíôáò Xíá ðáñÜëëçëï ó÷\ìá. _ ‚ðïßá AðïññÝåé Aðü Víôéìç. ëïéìü. Äßêç óçìáßíåé ôü öåéëüìåíï ìåñßäéï ðïý ‚ êáèÝíáò V÷åé äéêáßùìá íÜ äéåêäéêÞóåé êáß. êáß øÜ÷íïõí ìüíï íÜ Tðáíáðñïóäéïñßóïõí ôÞí Vííïéá ô\ò sóüôçôáò. Vîõðíç TöáñìïãÞ. 1945: 103). ôÞí Añ÷Þ óôÞí ‚ðïßá ìðïñår íÜ âáóßæåôáé êÜðïéïò …ôáí ðñïóâÜëëåôáé Aðü ôÞí âñéí — _ ‚ðïßá Añ÷éêÜ óÞìáéíå Cíïìç ðñÜîç. ÓÝ …ëç ôÞí UëëçíéêÞ óêÝøç. Åyíáé ðñïöáíÝò ðþò. Ôü íüçìá ô\ò èÝìéäïò ðåñéïñßæåôáé ìÜëëïí óôÞí äéêáéïäïóßá ô\ò äéêáéïóýíçò.. ôÜ êáôáðéåóìÝíá èýìáôá ô\ò âñåùò êñáýãáæáí ãéÜ äéêáéïóýíç ìÝ ìéÜ öùíÞ ðïý äÝí èÜ Vðáõå ðïôÝ ðéÜ íÜ Aêïýãåôáé óôüí Uëëçíéêü êüóìï (Lesky. _ ‚ðïßá AëçèéíÜ äéáêñßèçêå êáß óùóôÜ TðéëÝ÷èçêå (AíÜìåóá óÝ Cëëåò èÝìéäåò)» (Myers. Vñ÷åôáé Aðü äéáöïñåôéêü êïéíùíéêü ðåñéâÜëëïí. Á‰ôü ôü íüçìá ðñÝðåé íÜ eôáí Vìöõôï óôÞí ëÝîç. ôÞí Vííïéá ô\ò êïéíüôçôáò ìÝó¤ ô\ò óõììåôï÷\ò êïéíùíéêÜ …ìïéùí (uóùí)» (Nagy. Óôüí Tðéêü êüóìï ô\ò Añéóôïêñáôßáò. å‰çìåñßá êáß …ëá ôÜ êáëÜ ô\ò ã\ò. ‘Ç Äßêç äéáöïñïðïéårôáé Tðßóçò Víôïíá Aðü ôÞí ÈÝìéäá. _ ðïëéôåßá ô™í ðïëéô™í Aíáãíùñßæåé …ôé äéïéêårôáé ìÝ ôÞí Añ÷Þ ô\ò äéêáéïóýíçò: «ÓÝ AíôéäéáóôïëÞ ìÝ ôÞí äýíáìç (âßáí) êáß ôÞí êáêïâïõëßá (âñéí)..ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ ôåßá ôïõò. äýï Tíôåë™ò äéáöïñåôéêÝò ðïëéôåråò. åyíáé _ Vêöñáóç ôïˆ ðíåýìáôïò ô\ò ðüëåùò. 1966: 124). óôåéñüôçôá êáß fôôá óôüí ðüëåìï. 225-27). óôü Cëëï Vðïò ôïõ (²Åñãá êáß _ìÝñáé. âáóéëåýåé _ á‰èÜäåéá êáß ‚ Äßáò TðéâÜëëåé ôéìùñßá óôïýò êáôïßêïõò ôçò ãéÜ ôßò êáêÝò ðñÜîåéò ôïõò. óôÞí TãêáèéäñõìÝíç èÝóç ôçò êáß óôÞí TãêõñüôçôÜ ôçò. «’ÉäáíéêÜ. Aðü Cêñç ó' Cêñç. óôüí ‘Çóßïäï …ðùò êáß óôüí ´Ïìçñï. èÜíáôï. ðïý TêèåéÜæåé ‚ ‘Çóßïäïò. êáß _ êïéíùíßá AðïëáìâÜíåé åsñÞíç. ’Åðéðñüóèåôá. Åyíáé óôÞí öýóç ô\ò äéêáéïóýíçò íÜ ìÞí Aðïäßäåôáé Bðë™ò (›ò Aðüöáóç) AëëÜ íÜ Aðïäåéêíýåôáé (›ò standard). êáôÜ ôïýò Aã™íåò ìé@ò ôÜîçò ðïý eôáí ðÜíôá Šðï÷ñåùìÝíç íÜ äÝ÷åôáé ôÞí äéêáéïóýíç ›ò èÝìéäá —äçëáäÞ ›ò ìéÜ Aíáðüöåõêôç Tîïõóßá ðïý ô\ò Tðéâáëëüôáí Cíùèåí— _ ëÝîç äßêç Vãéíå sá÷Þ ðïëÝìïõ. ÓôÞí ðñþôç. ‘Ç ëÝîç äßêç ðåñéår÷å êáß Xíá Cëëï íüçìá.. ìðïñïˆóáí íÜ æçôÞóïõí ôü öåéëüìåíï ìåñßäéü ôïõò óôÜ äéêáéþìáôá ôïˆ ðïëßôç.ôéäÞðïôå Cëëï. âñßóêïíôáò TêðëÞñùóç óôßò AðïöÜóåéò ôïˆ äßêáéïõ âáóéëéÜ. ìéÜ äßêç åyíáé ƒíôùò Aðüäåéîç ôïˆ “ð™ò ãßíïíôáé ôÜ ðñÜãìáôá”. 1990: 269). AëëÜ ðÜíôïôå ÷Üíåéÿ êáß Têåríïé ït êáêïß Cíèñùðïé ðïý ðñïóðÜèçóáí íÜ âãÜëïõí ôÞí äéêáéïóýíç Vîù Aðü á‰ôüí ôüí Aãþíá äñüìïõ ôéìùñïˆíôáé. ôÞí ðñáãìáôéêÞ ôÜîç ðñáãìÜôùí. …ôáí Aíáäýèçêå ›ò êáíüíáò äéêáéïóýíçò AëëÜ êáß ›ò äçìüóéï standard.

ÃéÜ íÜ Aðïöåýãåôáé _ Aíïìßá êáß íÜ Tðéäåéêíýåôáé óåâáóìüò ðñüò ôÞí ðïëéôéêÞ ôÜîç ô\ò êõâåñíþóáò Aìïéâáéüôçôáò. Á‰ôü äåß÷íåé ðþò «ôü æÞôçìá ô\ò äéêáéïóýíçò ãßíåôáé æÞôçìá ô\ò ðïëéôéê\ò ìüëéò _ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò Vðáøå íÜ åyíáé tåñÞ a íÜ âáóßæåôáé óôÞí ðáñÜäïóç» (ÊáóôïñéÜäçò. ðïéü åyíáé ôü êñéôÞñéï ôïˆ äßêáéïõ èåóìïˆ. ‘Ï Óüëùí õtïèåôår ôÞí ðïëéêüôçôá äßêç-âñéò ôïˆ ‘Çóéüäïõ. AëëÜ eôáí Xíá êáéíïýñãéï Aóôéêü säáíéêü. Vôóé êáß _ Äßêç ôéìùñår ôÞí ðáñáâßáóç ôïˆ ÌÝôñïõ» (Thomson.. _ Aìïéâáéüôçôá (_ Aìåñüëçðôç sóïññïðßá uóùí äõíÜìåùí) Aðïêáèßóôáôáé. AëëÜ ðñüò Têåríï ðïý âñßóêåôáé AíÜìåóÜ ôïõò: ôÞí êñïýóç ô\ò sóïññïðßáò ô™í AíôéèÝôùí» (Murphy.. Ôü äéêáßùìá ôïˆ ðïëßôç (ôü íÜ åyóáé ðïëßôçò) ãßíåôáé _ Cñèñùóç ðïý ðåñéëáìâÜíåé ôÜ ðÜíôá êáß _ âáóéêÞ Cóêçóç ôïˆ Äéêáßïõ. ²Åôóé. ìÝ ôüí ÷ñüíï ›ò óýììá÷ü ôçò. Á‰ôÞ åyíáé _ TããåíÞò ëïãéêÞ ô\ò ðïëéôéê\ò êïéíùíßáò. AíåîÜñôçôá Cí åyíáé Aíþôåñçò a êáôþôåñçò êáôáãùã\ò. ‚ ‘Çóßïäïò Tííïéïëïãår ôÞí ðüëé ›ò ìßá êïéíüôçôá äéêáéïóýíçò êáß Tíôéìüôçôáò. (93). öõóéêÞ êáß èåúêÞ ôáõôü÷ñïíá. AëëÜ êÜíåé ôÞí äßêç ôïõ ëéãüôåñï èåïëïãéêÞ êáß ðåñéóóüôåñï ðïëéôéêÞ. Äßíåé ìéÜ ðáèïëïãßá ô\ò ðïëéôåßáò âáóéóìÝíç óôÞí äéÜãíùóç ô\ò ^èéêï-ðïëéôéê\ò Tðéäçìßáò ô\ò Aäéêßáò.. ´Ïðùò ït ’Åñéíýåò ôéìùñïˆóáí ôÞí ðáñáâßáóç ô\ò Ìïßñáò. ‚ Óüëùí Tðåêôåßíåé ôÞí säÝá óôÞí ^èéêï-ðïëéôéêÞ TðéêñÜôåéá. ðÝñá Aðü ôü äßëçììá. 1974:92). öýóç a ìáãåßá. 1993: 63). «Êáß Tí™ ‚ ‘Çóßïäïò Vðñåðå íÜ óôçñßæåôáé óôÞí ðßóôç ôïõ óôÞí äéêáéïóýíç ôïˆ Äßá (²Åñãá êáß _ìÝñáé. Aíôéêáèßóôáôáé Tä™ Aðü Bðë\ Aíèñþðéíç Cãíïéá ðïý Aêïëïõèårôáé Aðü êáôÜññåõóç (Versényi. Tí™ _ Ìïßñá äÞëùíå ôü uóï «ìåñßäéï» ðïý óõíéóôïˆóå ôü Tê ãåíåô\ò äéêáßùìá êÜèå Aíèñþ- . åyíáé uóïé. Xíáò êë\ñïò ðïý äÝí eôáí äõíáôüí íÜ ìðår óÝ äéáðñáãìÜôåõóç. «‘Ç ëýóç Aðáéôår Aðü ì@ò íÜ êïéôÜîïõìå. ðñüò ìéÜ ôñßôç TðéëïãÞ. ´Ïëá ãßíïíôáé “óôÞí êñßóç / óôü äéêáóôÞñéï ôïˆ ÷ñüíïõ” (Tí äßêg ÷ñüíïõ). 1995 [1997ã]: 11). ëéãüôåñï ìõèïëïãéêÞ êáß ðåñéóóüôåñï öõóéïêñáôéêÞ. ‘Ç Ìïßñá eôáí ôü ðåðñùìÝíï óôÞí æùÞ. ‘Ç äßêç ðÜíôá Vñ÷åôáé óôÞí ðïñåßá ôïˆ ÷ñüíïõ íÜ Aîéþóåé ðëçñùìÞ. …ðùò só÷õñßæåôáé óôü Aðüóðáóìá 36. _ Añ÷Þ ôïˆ ñèïˆ ìÝôñïõ (ìÝôñïí).. 1945: 103-4). AëëÜ ìéÜ Aññþóôéá ôïˆ ñãáíéóìïˆ ô\ò ðïëéôåßáò. ²Åôóé «_ äßêç åyíáé ‚ öýëáêáò ô\ò êáéíïýñãéáò ôÜîçò. ‘Ùóôüóï. ´Ïôáí Vëèåé ‚ ÷ñüíïò. ‘Ï êáíüíáò äÝí Têðïñåõüôáí Aðü ôü èÝëçìá ôïˆ Èåïˆ. 1993: 57). ìéÜ Añ÷Þ ðïý ôÞí ðñïóÜñìïóå ‚ ’Áíáîßìáíäñïò óôü äéêü ôïõ Aðüóðáóìá ›ò “êáôÜ ôÞí ôïˆ ÷ñüíïõ ôÜîéí”. 1993: 72). Uíüò á‰ôï-éäñõüìåíïõ èåóìïˆ ðïý Tíèáññýíåé êáß ôáõôü÷ñïíá óõãêñáôår ôüí Aãùíéóôéêü äõíáìéóìü. á‰ôÞ _ Aíôßëçøç âñßóêåôáé ðßóù Aðü ôüí ôñüðï ðïý âëÝðåé ôÞí ðïëéôåßá ›ò Xíáí êïéíùíéêü ñãáíéóìü êáß ôÞí Aäéêßá ›ò Xíá åyäïò ìüëõíóçò êáß Aññþóôéáò ‚ëüêëçñçò ô\ò êïéíùíßáò.. …ðùò Vëåãå ôü ñçôü. ‘Ç Aìïéâáéüôçôá êõâåñí@ êáß Tðéêñáôår Aäõóþðçôá. ‘Ï ´Ïìçñïò êáß ‚ ‘Çóßïäïò aîåñáí ìüíï ãéÜ öõóéêÞ ìüëõíóç. ï‰ñáíüóôáëôç ôýöëùóç êáß êáôÜññåõóç. ²Áí êáß ‚ Óüëùí äÝí ÷ñçóéìïðïéår Aêüìç ñçôÜ ôÞí só÷õñÞ ìåôáöïñÜ Uíüò «ðïëéôéêïˆ óþìáôïò». ðñÝðåé íÜ ôçñårôáé AíÜ ð@óá óôéãìÞ ìéÜ ìåóïëáâçôéêÞ Añ÷Þ. ‚ Óüëùí Aîéþíåé âåâáéüôçôá (ðáíôüò). óôÞí ‚ðïßá ôü êïéíü êáëü åyíáé ìéÜ å‰èýíç ðïý ôÞí ìïéñÜæïíôáé …ëïé. ²Áí äÝí ŠðÜñ÷åé Aðüëõôïò êáíüíáò ðïý íÜ ðñïÝñ÷åôáé Aðü èåúêü íüìï. ãéáôß ït íüìïé ô\ò ðïëéôéê\ò åyíáé ôüóï ðñïâëÝøéìïé …óï êáß Têåríïé ô\ò öýóçò» (Raaflaub.80 ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ íüìéìá äéêáéþìáôáÿ êáß á‰ôüò ‚ êáíüíáò âñÝèçêå óôÞí Vííïéá ô\ò sóüôçôáò ðïý eôáí Tíå÷üìåíç óôÞí säÝá ô\ò äßêçò (Jaeger. êÜèå ôÜîç åyíáé Uíéáßá. âáóéæüìåíï óôÞí Añ÷Þ …ôé …ëïé ït ðïëßôåò. Aöïˆ ãé' á‰ôüí. 273). «²Åôóé. …ðùò aäç êáß ãéÜ ôüí ‘Çóßïäï. …ðùò ït ’Åñéíýåò eôáí öýëáêåò ô\ò ðáëáé@ò. ²Ï÷é ðñüò ôßò ðáñáäüóåéò Uíüò tåñáñ÷éêïˆ êüóìïõ ï‹ôå ðñüò ôÞí äõíáìéêÞ ìé@ò á‰ôïíïìïèåôïýóáò (á‰ôüíïìçò) êïéíùíßáò. ‘Ï Óüëùí äÝí AíôéðáñáèÝôåé á‰ôÞí ôÞí öõóéêÞ ôÜîç ðñáãìÜôùí óÝ êÜðïéá ŠðåñöõóéêÞ ôÜîç. «Ôü ÌÝôñïí åyíáé _ Ìïßñá óÝ êáéíïýñãéá ìïñöÞ. ìÝ ôÞí Vìöáóç íÜ ãÝñíåé ðñüò ôÞí AñíçôéêÞ ðëåõñÜ ôçò: “ìçäSí Cãáí”. ðñïóÝ÷åé ðïëý íÜ Tîáëåßøåé êÜèå èåúêÞ á‰èáéñåóßá Aðü ôÞí TöáñìïãÞ ôçò. TèíïôéêÞ ðáñÜäïóç. ‘Ç ‚ìçñéêÞ Côç. 1977: 232). ÌÝ ôüí uäéï ôñüðï.. _ Aäéêßá äÝí åyíáé ðéÜ öõóéêÞ (…ðùò óôüí ‘Çóßïäï) a èñçóêåõôéêÞ ìüëõíóç (…ðùò óôüí ÄñÜêïíôá). ÓõëëáìâÜíåé ôÞí äéêáéïóýíç ›ò Xíá åyäïò öõóéê\ò êáß Aíôéêåéìåíéê\ò ôÜîçò ðïý TíõðÜñ÷åé óôßò ŠðïèÝóåéò ô™í Aíèñþðùí. Aíþôåñïé êáß êáôþôåñïé» (Raaflaub.

åyíáé ìéÜ Xíùóç a Xíá óõíôáßñéáóìá —Xíá jungere— ô™í AíôéðÜëùí. ƒ÷é ô™í èå™í. Aðïäßäåé äéêáéïóýíç óÝ …ëåò ôßò óõìâáëëüìåíåò äõíÜìåéò. ’ÅðåéäÞ _ ðüëéò äÝí ìðïñår íÜ Tðéêáëåóèår Tîùôåñéêïýò êáíüíåò êáß UðïìÝíùò. ƒ÷é sóüôçôáò» (Habelock. ’Áíôßóôñïöá. êáõãáäßæïõí» (Murphy. äçëáäÞ AðÝäùóå óôüí êáèÝíá ôü ìåñßäéï ðïý Täéêáéïˆôï. Ôü æÞôçìá Tä™ åyíáé æÞôçìá sóïäõíáìßáò. ðßóôåõå …ôé ìÝ ôÞí TöáñìïãÞ á‰ô\ò ô\ò Añ÷\ò _ óýãêñïõóç ô™í AíôéèÝôùí èÜ ìðïñïˆóå ƒ÷é ðñáãìáôéêÜ íÜ Tîáëåéöèår. 1978: 253-4). ðïý êÜíåé ñçôü ôüí ôñáãéêü ÷áñáêôÞñá ô\ò ðüëåùò. ôïˆ justus êáß ôïˆ justitia. «Á‰ôü äÝí åyíáé ðñïöçôéêü …ñáìá. _ óýãêñïõóç âñßóêåôáé Šðü Vëåã÷ï êáß …ëïé å‰çìåñïˆí. ‘Ç ðïëéôåßá ô™í ðïëéô™í êõâåñí@ôáé Aðü ôÞí Aìïéâáéüôçôá ô\ò óýãêñïõóçò ô™í AíôéèÝôùí. Ôü ðñüâëçìá ô\ò óýãêñïõóçò Aíôßèåôùí AëëÜ uóùí äõíÜìåùí ãßíåôáé. âëÝðïõìå ôüí ðíåõìáôéêü ðñüãïíï ôïˆ Ásó÷ýëïõ (Lesky. ‚ Óüëùí ëÝåé …ôé ôáßñéáîå (Bñìüóáò) óôüí êáèÝíá ôÞí äéêáéïóýíç ôïõ (äßêçí). äéáðñáãìÜôåõóçò. _ ðïëéôåßá ðáñáâáßíåé ôÜ …ñéá. ìÝ÷ñéò …ôïõ Aðïêáôáóôáèår _ sóïññïðßá ô™í Aíôáãùíéæüìåíùí äõíÜìåùí. 1945: 141). _ ‚ðïßá. …ìùò. ðñÝðåé íÜ “ôáéñéÜæïõí” AôïìéêÜ. ´Ïôáí Aðïäßäåôáé óôïýò AíôéôéèåìÝíïõò ôü öåéëüìåíï ìåñßäéü ôïõò. âñ\êå ôÞí ðëçñÝóôåñç CñèñùóÞ ôïõ óôüí äçìïêñáôéêü èåóìü ôïˆ èåÜôñïõ. åyíáé _ äéÜãíùóç Uíüò ðïëéôéêïˆ Aíäñüò ãéÜ ôÜ ãåãïíüôá. «Á‰ôü óõíåðáãüôáí íÜ âëÝðïõí ôÞí êïéíùíßá ƒ÷é ìÝ …ñïõò tåñáñ÷ßáò. 1995: 44). ðïý ôïýò TðéôñÝðåé íÜ Aíôáãùíßæïíôáé ÷ùñßò íÜ ðñïêáëïˆí æçìéÜ. AëëÜ íÜ êñáôçèår Šðü Vëåã÷ï» (233). Ït ðáñáâéÜóåéò ô\ò êõâåñíþóáò Aìïéâáéüôçôáò. ‚ ƒëåèñïò ðñïÝñ÷åôáé ãéÜ ðñþôç öïñÜ ìÝóá Aðü ôÞí ðïëéôåßá. ÃåíéêÜ. …ôáí ït AíôéìÝôùðïé ìðáßíïõí ‚ Xíáò óôÜ ÷ùñÜöéá ôïˆ Cëëïõ êáß ìéÜ ìüíç äýíáìç ôåßíåé íÜ êõñéáñ÷Þóåé. óôü Aðüóðáóìá 36. _ ëýóç äÝí åyíáé íÜ ôÞí TëÝãîåéò êÜôù Aðü óôáèåñÝò êáôçãïñßåò äéêáéùìÜôùí. …ôáí åuôå ‚ íüìïò åuôå _ äéêáéïóýíç äéåêäéêïˆí AðïêëåéóôéêÞ äéêáéïäïóßá óôüí ôïìÝá ô\ò äéêáéïóýíçò. ôü ÌÝôñïí óçìáßíåé …ôé ‚ Cíèñùðïò äéêáéïˆôáé Xíá ðåñéïñéóìÝíï “ìÝôñï”. âëÜðôïõí ‚ëüêëçñç ôÞí ðïëéôåßá. Xíáí ásþíá Añãüôåñá. ôüôå Šøþíåôáé äé÷üíïéá. AëëÜ íÜ ôÞí óõãêñáôÞóåéò Töáñìüæïíôáò ôÞí êïéíÞ Añ÷Þ ôïˆ ìÝôñïõ. ’Áöïˆ á‰ôü åyíáé å‰èýíç ô™í Aíèñþðùí. ô™í Aíôé-óõìâáëëïìÝíùí ðïý óõãêñïýïíôáé. ²Áí _ AóõãêñÜôçóç óýãêñïõóç êáôáëÞãåé óÝ êáôáóôñïöÞ. Ìðïñïˆìå íÜ äïˆìå ôþñá …ëï ôü åñïò ô\ò ásôéïëïãßáò ôïˆ Óüëùíá ãéÜ ôÞí ðïëéôåéáêÞ êñßóç. ´Ïôáí ït íüìïé ôçò êáß _ êõâÝñíçóÞ ôçò óÝâïíôáé ôÜ èåìÝëéá êáß ôçñïˆí ôÜ ðñüôõðá ô\ò äéáêáéïóýíçò. Åyíáé _ ðñþôç AíôéêåéìåíéêÞ äÞëùóç ô\ò ïsêïõìåíéê\ò AëÞèåéáò …ôé _ ðáñáâßáóç ô\ò äéêáéïóýíçò óçìáßíåé ôÞí AðïäéïñãÜíùóç ô\ò æù\ò ô\ò êïéíüôçôáò» (Jaeger. Vôóé žóôå íÜ AðïêáôáóôÞóåé êÜôé Aðü ôÞí èåôéêÞ ðëåõñÜ ôïõ. äéáôçñþíôáò ôÞí äçìéïõñãéêÞ VíôáóÞ ôïõò. ‘Ç Äéêáéïóýíç TêäéêÜæåé ôÞí óýãêñïõóç óõíôáéñéÜæïíôáò AíôéðÜëïõò óôÞí Aìïéâáéüôçôá ô\ò Aìåñüëçðôçò Aíáëïãßáò. åyíáé ó÷åôéêÝò ìÝ ôÞí Tðéêñáôïˆóá êáôÜóôáóç êáß ôßò ðåñéóôÜóåéò. Cí _ Aäéêßá æçìéþíåé …- . ìÝ ôüí Óüëùíá. ôü êõíÞãé 81 ôïˆ êïñåóìïˆ ðáñáâéÜæåé ôü ìÝôñïí. ðñïöáí™ò. ìáæß ìÝ ôßò Añ÷Ýò ô\ò ðïëéôéê\ò èåùñßáò ôïõ. íéþèïõìå aäç …ôé åuìáóôå óôü äéáíïçôéêü êëßìá ô\ò ðñþéìçò ôñáãùäßáòÿ êáß óôüí Óüëùíá. ðñÝðåé íÜ Aðïäå÷èår ôÞí öõóéêÞ êáß AíôéêåéìåíéêÞ ôÜîç ô\ò äéêáéïóýíçò. Á‰ôü åyíáé Aðáñáßôçôï ãéáôß ït ìåôñÞóåéò ðïý ãßíïíôáé åyíáé AíáëïãéêÝò.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ ðïõ. ‘Ï Óüëùí ôü TðáíåñìÞíåõóå. ôü ìÝôñïí ôçñårôáé. äéáðñÜôôåé âñéí êáß Šößóôáôáé ôéìùñßá.. äéáðñÜôôåôáé âñéò êáß Vñ÷åôáé _ ôéìùñßá ìÝ ôÞí ìïñöÞ Aðïññýèìéóçò êáß êáôÜññåõóçò. Á‰ôÞ eôáí _ AñéóôïêñáôéêÞ Aíôßëçøç. AëëÜ ìÝ …ñïõò ìé@ò êïéíùíéê\ò Aíôáëëáã\ò» (Murphy. …ôáí âëÝðïõìå ìéÜ Tìðéóôïóýíç óôÞí ^èéêÞ êõâÝñíçóç ôïˆ êüóìïõ AíôÜìá ìÝ èëßøç ãéÜ ôÞí êáôÜóôáóç ôïˆ Aíèñþðïõ ›ò Aðüêëçñïõ. ´Ïôáí. 1966: 125). _ ðïëéôåßá åyíáé ŠãéÞò. ‚ ‚ðïrïò åyíáé Aðü ðïëëÝò Aðüøåéò êëçñïíüìïò ôïˆ ‘Çóéüäïõ. «‘Ç säÝá óôÞí ñßæá jus. _ ‚ðïßá åyíáé óýìöõôç ìÝ ôÜ ðïëéôéêÜ ðñÜãìáôá. 1993: 54). «´Ïôáí âëÝðïõìå ôÞí ´Õâñé. ‘Õðåñáóðéæüìåíïò ôÞí íïìïèåóßá ôïõ.. å‰çìåñår êáß ëåéôïõñãår BñìïíéêÜ. «‘Ç AíáöïñÜ ô\ò äßêçò åyíáé óÝ ìéÜ äéáäéêáóßá äéáêáíïíéóìïˆ. ðïëåìïˆí. äÝí V÷åé ÷áñáãìÝíá ^èéêÜ …ñéá. ðñïóéôü óÝ äçìüóéá äéáðñáãìÜôåõóç êáß äéáéôçóßá. Á‰ôÞ åyíáé _ ôÜîç ô\ò êõâåñíþóáò Aìïéâáéüôçôáò ðïý êÜíåé ôÞí ðïëéôåßá á‰ôü ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò å‰öõ™ò AðïêÜëåóå «ôñáãéêü óýóôçìá» êáß ôü ‚ðïrï. ´Ïôáí ït íüìïé ðåñéöñïíïˆí ôü óùóôü ìÝôñï êáß _ êõâÝñíçóç ðáñáâéÜæåé ôüí êáíüíá ôïˆ íüìïõ. ôü ‚ðïrï äÝí ðñÝðåé íÜ Šðåñâår. ôÞí Äßêç êáß ôÞí ²Áôç ›ò ðïéçôéêÜ áuôéá. ‘Ï ðïëéôéêüò Aãþíáò ô™í AíôéôéèÝìåíùí ëüãùí ôïˆ íüìïõ êáß ô\ò äéáêõâÝñíçóçò ðÜíù óôü íüçìá ô\ò êõâåñíþóáò Aìïéâáéüôçôáò (ôü ŠðÝñôáôï êñéôÞñéï ô\ò äéêáéïóýíçò) ðñÝðåé íÜ äéåîÜãåôáé ìÝ …ëïí ôüí ðñïóÞêïíôá óåâáóìü ãéÜ ôü ìÝôñïí — ãéÜ ôÞí íïìéìüôçôá êáß ôÜ …ñéá.

Èçóåýò 25. ðïý ðáñÜãåôáé Aðü ôü ñ\ìá êïóìårí.. ëÝåé …ôé äÝí îÝñïõí «ð™ò íÜ ñõèìßæïõí (êïóìårí) (= íÜ äéá÷åéñßæïíôáé Aîéïðñåð™ò / íÜ êõâåñíïˆí) ôßò ðáñïˆóåò Aðïëáýóåéò / UïñôáóôéêÝò Têäçëþóåéò ôïˆ ãëåíôéïˆ ôïõò (äáéôüò) cñåìá (_óõ÷ßç). Á‰ôÞí ôÞí ðïëéêüôçôá ÷Üïò-êüóìïò. …ðùò óõìðëçñþíåôáé Aðü ôÞí ìáñôõñßá ðïý ðñïóöÝñåé _ TðéêÞ ðïßçóç. Xíáí êüóìï. ìÝ ìéÜ öùíÞ ðïý Tðéêáëårôáé ôÞí AóôéêÞ ëïãéêÞ. _ ñèïëïãéêÞ êáß äõíáìéêÞ Añ÷Þ ô\ò êõâåñíþóáò Aìïéâáéüôçôáò åyíáé Têåßíç _ ‚ðïßá TðéâëÝðåé êáß óõãêñáôår ôÞ óýãêñïõóç ô™í ðïëéôéê™í äõíÜìåùí. êáß ›ò ôÝôïéá eôáí æÞôçìá «êïéí\ò» a «äçìüóéáò» AëÞèåéáò. ãéáôß êáèüñéæå ôÞí êïéíÞ åsñÞíç êáß ôÞí êïéíÞ Tëåõèåñßá …ëùí (Âëáóôüò. êáß eôáí UñìçíåõôÝò [Tîçãçôáß] ô™í tåñ™í êáß ‚óßùí ðñáãìÜôùí” [Ðëïýôáñ÷ïò.. ‘Ùò ôÝôïéá. äçëáäÞ. íÜ AðïäÝ÷ïíôáé êïéíïôéêÝò å‰èýíåò. ðñïÝñ÷åôáé Aðü ôü ñ\ìá äáßïìáé = «÷ùñßæù». 1990: 272). 1982: 92). ‚ ‚ðïrïò eôáí Bñìïíéêüò TÜí ôü êáèÝíá Aðü ôÜ óõóôáôéêÜ ôïõ eôáí óôÞí èÝóç ôïõ êáß åy÷å ôü ìåñßäéï Tîïõóßáò ðïý ôïˆ öåéëüôáí. Äáßò åyíáé ôü ãëÝíôé …ðïõ óõììåôÝ÷ïõí …ëïé. _ äéåêäßêçóÞ ôïõò eôáí AäéáìöéóâÞôçôçÿ ãéáôß á‰ôïß ït uäéïé eôáí ït TîïõóéïäïôçìÝíïé Aíôéðñüóùðïé ô™í ÷ñçóì™í. «äéáìïéñÜæù». ëü㤠ô\ò äéê\ò ôïõ ðïéüôçôáò» (Vernant. ðþò íÜ êõâåñíïˆí AðïíÝìïí- . ‘Ç Aðïõóßá êüóìïõ.. Šðåýèõíï êáß ôßìéï ðïëßôç. Ôü ï‰óéáóôéêü êüóìïò. íÜ Tãêáèéäñýïõí êïéíÜ …ñéá êáß íÜ Töáñìüæïõí ñèü ìÝôñï. 1946: 83).. ‘Ç íïìáóßá ôïˆ ãåýìáôïò. ´Ïóï _ äéêáéïóýíç ðáñÝìåíå ôõëéãìÝíç ìÝ ìõóôÞñéï êáß ìáãåßá. UðïìÝíùò. åyíáé ðñïóéôÞ óÝ êÜèå Tíäéáöåñüìåíï. å‰ñåßá. _ âñéò (ðñïóâïëÞ) ðáñéóôÜíåôáé ›ò äéÜëõóç êáß AíáôñïðÞ á‰ô\ò ô\ò äéáäéêáóßáò» (Nagy.. ‘Ï Óüëùí ìéëÜåé añåìá êáß TìðéóôåõôéêÜ ãéÜ ôÜ äçìüóéá ðñÜãìáôá. ²Çäç óôü Vðïò. äáßò. ðïëéôéêÞ Aôáîßá. _ ðïëéôéêÞ Aôáîßá óçìåéþíåôáé ìÝ ôÞí Aðïõóßá êüóìïõ óÝ Xíá ãëÝíôé. ðïý äéáêçñýóóåé …ôé åyíáé Vìðíåõóç èåïˆÿ åyíáé Xíáò óõíåôüò ðïëéôéêüò äÜóêáëïò. «ÄÝí åyíáé Xíáò ðñïöÞôçò.» (Jaeger.2]. «êáôáíÝìù». Xíá ãåˆìá ðïý ôü ìïéñÜæïíôáé äåüíôùò Cíèñùðïé ðïý åyíáé êïíôÜ êáß Aãáðçôïß ‚ Xíáò óôüí Cëëïí (ößëïé). äÝí ŠðÜñ÷åé ôßðïôá ìáãéêü a ìõóôçñé™äåò ãýñù Aðü ôÞí äéêáéïóýíç: _ TíõðÜñ÷ïõóá. _ ìáñôõñßá ðïý ðñïóöÝñåé _ TëåãåéáêÞ ðïßçóç.82 ëïõò. «²Åôóé. [‘Ï Óüëùí] TëåõèÝñùóå ìéÜ å‰ñåßá ðåñéï÷Þ óôÞí ‚ðïßá äéêáéïóýíç eôáí “_ TíõðÜñ÷ïõóá ÷ñçóôüôçôá ô™í ãåãïíüôùí” [Jaeger]. ²Åôóé _ ãåíéêïðïßçóç ô\ò äéêáéïóýíçò óÞìáíå ôÞí êïéíùíéêïðïßçóÞ ôçò: Vãéíå êïéíü ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ êô\ìá ô\ò ðüëåùò. _ äéáôÞñçóç ô\ò äéêáéïóýíçò ãßíåôáé Vñãï …ëùí. óçìáßíåé «ôÜîç äéáêõâÝñíçóçò». ÓÝ á‰ôÞí ôÞí ðáñÜãñáöï. _ ðáñîç ìé@ò êïéíùíßáò Tîáñô@ôáé Aðü ôÞí äßêç êáß Aðü ôÞí ^èéêÞ å‰èýíç (ásäþò). _ Aðïõóßá äßêáéçò êõâåñíþóáò ôÜîçò êáß ìåôñçìÝíçò äéáíïì\ò Tîïõóßáò ðáñÜãåé ÷Üïò. ‚ ÊáóôïñéÜäçò (1983â [1991]: 104) åy÷å ôÞí îõäÝñêåéá íÜ ôÞí óõãêñßíåé ìÝ ôÞí ðïëéêüôçôá âñéò-äßêç. ·Çôáí Aíïéêôü óÝ …ëïõò …óïé êáôáëÜâáéíáí êáß ìðïñïˆóáí íÜ AêïëïõèÞóïõí ôÞí Aëëçëïõ÷ßá ô™í ãåãïíüôùí êáß íÜ ôÞ “äéäÜîïõí” óÝ Cëëïõò. Á‰ôïß “åy÷áí ãíþóç ô™í èåúê™í ðñáãìÜôùí. ƒ÷é êåíü AëëÜ Xíá «÷Üóìá» óÝ á‰ôü ôü …ëïí êáß. Ìåìöüìåíïò ôïýò _ãÝôåò ãéÜ ôüí êïñåóìü ôïõò. á‰ôï-ñõèìéæüìåíç ôÜîç ô\ò Aíèñþðéíçò ðïëéôåßáò. óôüí ðëáôùíéêü äéÜëïãï ðïý öÝñåé ôü ƒíïìÜ ôïõ. ´Ïôáí _ á‰èÜäåéá êáß _ Aôáîßá Aíôéðáñáôßèåíôáé óôÞí Aìïéâáéüôçôá êáß óôÞí ôÜîç. _ Aìïéâáéüôçôá ô\ò äéêáéïóýíçò ðáñïõóéÜæåôáé ›ò AíáëïãéêÞ êáôáíïìÞ êñÝáôïò óÝ Xíá ãëÝíôé. ðïý óçìáßíåé êáß «ãëÝíôé» êáß «ìåñßäá». êáôáëáâáßíïõìå …ôé ‚ êüóìïò êáß _ äßêç óõíäÝïíôáé óôåíÜ êáß …ôé ŠðÝñôáôç Añ÷Þ ô\ò ôÜîçò åyíáé _ äéêáéïóýíç. ðïý Tðéêåíôñþíåôáé óÝ ìéÜ óùóôÜ TêôåëåóìÝíç èõóßáÿ Aíôßóôñïöá. 1966: 90). Á‰ôü äÝí èÜ ìðïñïˆóå ðïôÝ íÜ äéåêäéêçèår ›ò UðôáóöñÜãéóôï ìõóôéêü ìé@ò êëåéóô\ò óõíôå÷íßáò. ‘Ï Óüëùí ÷ñçóéìïðïéår ìéÜ ðïëý TíäéáöÝñïõóá ìåôáöïñÜ ãéÜ íÜ ðåñéãñÜøåé ôÞí äéêáéïóýíç ›ò êïéíü êô\ìá …ëùí ô™í ðïëéô™í. «‘Ç ðüëç ó÷çìÜôéæå Xíá ñãáíùìÝíï …ëïí. ðïý äéäÜóêåé íçöÜëéá ôüí ëáü ôïõ íÜ êáôáëÜâåé ôïýò ïsêïõìåíéêïýò íüìïõò ðïý êõâåñíïˆí ôÞí æ™óá ó÷Ýóç ô™í Aíèñþðùí óôÞí ðüëç ôïõò. Vìðëåùò só÷ýïò Aðü ìéÜ BðëÞ ðßóôç. êÜíïíôÜò ôïõò íÜ Aíáãíùñßóïõí ôÞí âáóéêÞ óýíäåóç AíÜìåóá óôÞí êïéíùíéêÞ óõìðåñéöïñÜ ô™í ðïëéô™í êáß ôÞí å‰çìåñßá ô\ò ðüëçò. ´Ïðùò ëÝåé óôüí «ìýèï» ôïõ ‚ Ðñùôáãüñáò (‚ óïöéóôÞò ðïý eôáí êáß íïìïèÝôçò).. ÌåôÜ ôüí Óüëùíá. Ït å‰ãåíårò äÝí îÝñïõí ð™ò íÜ êáôáíåßìïõí êñÝáò óÝ Xíá ãëÝíôé. Ït å‰ãåíårò äéåêäéêïˆóáí ôÞí AðïíïìÞ äéêáéïóýíçò ›ò Aðïêëåéóôéêü ôïõò ðñïíüìéï. Šðïíïår ìéÜ óõíåêôéêÞ åsêüíá ô\ò äßêçò (äéêáéïóýíçò) óôÞí âÜóç ìé@ò ðåéèáñ÷çìÝíçò êáôáíïì\ò ôïˆ êñÝáôïò óÝ Xíá ãëÝíôé. Ït ðïëßôåò öåßëïõí íÜ Aíáãíùñßæïõí ôÞí AëëçëåîÜñôçóÞ ôïõò.

ìÝ ôü óõìðüóéï ›ò ìïíôÝëï ô\ò Añéóôïêñáôéê\ò ðïëéôéê\ò ñãÜíùóçò. Tðéêñßíåé Vììåóá ôÞí Aðïôõ÷ßá ô\ò ðïßçóçò ô™í óõìðïóßùí íÜ ðáßîåé Xíáí óùóôü äçìüóéï ñüëï. 1990: 270). ÐáñÜëëçëá. á‰ôÞ _ ìåôáöïñÜ TðéôñÝðåé óôÞí Tëåãåßá ãåíéêÜ. ÊáôÜ ôÜ ôÝëç ôïˆ 7ïõ ásþíá ð. ÐáñÜëëçëá. ‘Ï Óüëùí. óôÞí ðüëé. ‘Ç têáíüôçôá íÜ Tðéäåéêíýåéò Aîéïóýíç êáß íÜ êåñäßæåéò ôéìÞ ðñïûðïèÝôåé. 1983: 198). ´Ïôáí só÷õñßæåôáé. ðïý íÜ ìðïñår íÜ ðáßæåé äéäáêôéêü ñüëï êáß íÜ öôÜíåé Cìåóá óÝ …ëïõò ôïýò ðïëßôåò. ôü êÜíïõí Šðü …ñïõò sóïäõíáìßáò. ìåôáîý öåéëüìåíïõ ìåñéäßïõ êáß Aîßáò. ôÞí «Aìåñüëçðôç äéáíïìÞ ô\ò äçìüóéáò ðåñéïõóßáò ìåôáîý uóùí» (Nagy. …ðïõ èÝìáôá ô\ò ðïëéôéê\ò êïéíüôçôáò åyíáé äõíáôüí íÜ Tîåôáóôïˆí óÝ óôïé÷åéþäåéò ìïñöÝò. ÷ñçóéìïðïéïˆí ôßò åsêüíåò ôïˆ Añéóôïêñáôéêïˆ ãëåíôéïˆ.ëð. Á‰ôïß ðïý óõììåôÝ÷ïõí óÝ Xíá ãëÝíôé. ÌéÜ AðïêëåéóôéêÞ Aíôßëçøç ô\ò êïéíùíßáò ðáñÜãåé ìéÜ Tëéôßóôéêç ôÝ÷íç. ìÝóù “óõìðïóßùí Aîéïóýíçò” íÜ AðïêôÞóåé Aêüìç ðåñéóóüôåñç ôéìÞ êáß TðéññïÞ» (Murray. ôÞí ‚ðïßá ït Añ÷árïé óõããñáöårò êáôáäßêáóáí óõ÷íÜ ›ò «âñéí». ãéÜ ôÞí AíéêáíüôçôÜ ôïõò íÜ TëÝãîïõí ôüí êüñï ôïõò a íÜ ñõèìßóïõí óùóôÜ ôüí ôñüðï ðïý ãëåíôïˆí. «_ Añéóôïêñáôßá Aðïóýñåôáé êáß ãßíåôáé ìéÜ Añãüó÷ïëç Añéóôïêñáôßá. äçëáäÞ ôïˆ óõìðïóßïõ. ìéÜ êáôáöõãÞ óôÞí äéáóêÝäáóç êáß óôÞí ÷ëéäÞ ›ò á‰ôïóêïðü» (Murray. ²Åôóé. «óôïýò _ãÝôåò ôïˆ ëá. óôÞí Tëåãåßá ô\ò å‰íïìßáò. _ äéêáéïóýíç êáß _ Aíáëïãéêüôçôá. Ôá äýï èåìåëéþäç ãíùñßóìáôá ô\ò Aìïéâáéüôçôáò (äßêçò). ƒ÷é ìüíï ït AñéóôïêñÜôåò. …ôé á‰ôÞ _ Tëåãåßá åyíáé Têåríï ðïý ôïˆ ëÝåé ôü ðíåˆìá ôïõ íÜ «äéäÜîåé ôïýò ’Áèçíáßïõò». êõêëïöïñßá ê. óõ÷íÜ.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ ôáò äéêáéïóýíç. Tðéêñßíåé ôÞí Aðïôõ÷ßá á‰ô\ò ô\ò ñãÜíùóçò íÜ Tðéôý÷åé ôÞí êïéíùíéêÞ Bñìïíßá. ôü óõìðüóéï äÝí äéÝðåôáé ðéÜ Aðü ôÜ säáíéêÜ ô\ò sóïäõíáìßáò a ô\ò Šðåñï÷\ò. Aöïˆ Aðü ðïëëÝò Aðüøåéò (ìïñöÞ ›ò ãÝíïò. ´Ïôáí ôÜ ìåñßäéá äÝí äéáìïéñÜæïíôáé óùóôÜ. ’ÁëëÜ á‰ôÞ _ sóüôçôá êáß Aìïéâáéüôçôá ôïˆ óõìðïóéÜæåóèáé ÷ñçóéìåýåé ìüíï ãéÜ íÜ äçìéïõñãår ìéÜ AíôáãùíéóôéêÞ êïéíùíßá. Tðéäéùêüìåíï Aêñïá- 83 ôÞñéï. _ êñéôéêÞ ðïý êÜíåé óôïýò _ãåìüíåò ôïˆ äÞìïõ. _ ‚ðïßá äÝí ìðïñår íÜ ÷ñçóéìåýóåé óôÞí Uíïðïßçóç ô\ò êïéíùíßáò ‚ñßæïíôáò ìéÜ êïéíÞ AóôéêÞ ôáõôüôçôá ðñï- . ôü óõìðüóéï. ƒ÷é ìüíï óôïýò ðñïíïìéïý÷ïõò óõíäáéôçìüíåò Uíüò å‰ãåíïˆò. èÜ åyíáé ðáñüíôá Aíáãêáóôéê™ò ìÝëç êÜèå TðéðÝäïõ. êáß óÝ ìåãÜëï ìÝñïò ô\ò Añ÷áúê\ò ðïßçóçò. ’Áðü ‚ñéóìÝíåò ðçãÝò óõíÜãåôáé …ôé «ôü Añ÷áéïåëëçíéêü Vèéìï ôïˆ Aíôáãùíéóìïˆ ãéÜ âñáâårá óÝ Aã™íåò ðñïûðïèÝôåé …ôé V÷åé ãßíåé äçìüóéï êô\ìá _ ðåñéïõóßá ðïý ðñüêåéôáé íÜ ÷ùñéóôår óÝ ìåñßäéá êáß íÜ äéáíåìçèår ìÝ ôñüðï ðïý säåïëïãéêÜ AðïäÝ÷åôáé ôÞí sóïôéìßá …ëùí — AëëÜ ÷ùñßò íÜ Aðïêëåßåé ôÞí TðéëïãÞ ô\ò Aíáãíþñéóçò ‚ñéóìÝíùí ðñïíïìßùí» (269). íÜ óôï÷áóôår ðÜíù óôÞí äéêÞ ôçò Aîßá óÝ ìéÜ ðïëéôéêÞ êïéíùíßá. åyíáé ôüóï êñéôéêÞ ô\ò Aðïôõ÷ßáò ô\ò Añéóôïêñáôéê\ò ðïëéôéê\ò ñãÜíùóçò íÜ Tðéôý÷åé êïéíùíéêÞ Bñìïíßá óôÞí ðüëé …óï êáß êñéôéêÞ ô\ò Aðïêëåéóôéêüôçôáò ô\ò ðïßçóçò Tðáßíïõìïìö\ò ô™í óõìðïóßùí (Anhalt. AíáããÝëëåé óõã÷ñüíùò …ôé _ ðïëéôåßá ÷ñåéÜæåôáé ìéÜ äçìïóßùò Têôåëïýìåíç ôÝ÷íç ôïˆ ëüãïõ. ´Ïðùò ðåñéãñÜöåôáé óÝ á‰ôÞí ôÞí Tëåãåßá. «‘Ç ëåéôïõñãßá ôïˆ óõìðïóéÜæåóèáé åyíáé Têåríï ðïý äéáêñßíåé ôüí Añéóôïêñáôéêü ïyêï. íÜ Aíá÷áéôéóèår ÷ùñßò íÜ Aêõñþóåé ôÞí VíôáóÞ ôïõò. ÷Üïò ðåñéìÝíåé ôÞí êïéíüôçôá ôïˆ ãëåíôéïˆ. 1983: 197). Ãé' á‰ôü. _ Añ÷áúêÞ ó÷çìáôïðïßçóç ôïˆ óõíôñþãåéí êáß óõìðßíåéí. 1993: 93). Á‰ôïß ðïý ãëåíôïˆí ìáæß ôü êÜíïõí Tðß uóïéò …ñïéò. ìåôáîý sóüôçôáò êáß Šðåñï÷\ò. ‘Ï Óüëùí Aíáãíùñßæåé …ôé ôü ìïíôÝëï Aðïôõã÷Üíåé íÜ TîçãÞóåé ôü ãåãïíüò …ôé. ‘Ï Óüëùí. …ðïõ êÜèå å‰ãåíÞò ðáó÷ßæåé. TêôÝëåóç. èåìáôïëïãßá.) _ ðïßçóç ìðïñår íÜ óõíäåèår Cìåóá ìÝ ôßò ðñáêôéêÝò êáß ôßò ôåëåôïõñãßåò ôïˆ óõìðïóéáêïˆ ãåãïíüôïò. ÷ñçóéìåýåé ›ò ìåôáöïñÜ ôüóï ô\ò Añéóôïêñáôéê\ò äéïßêçóçò …óï êáß ô\ò ðüëåùò ›ò …ëïõ. ìÝ ôÞí óåéñÜ ôçò. êáß ãåíéêÜ ôü Tëåãåéáêü åyäïò. AëëÜ ôïˆ êïñåóìïˆ êáß ô\ò á‰èÜäåéáò.×. Ôü uäéï óõìâáßíåé êáß ìÝ ôü óõìðüóéï: ‚ Añéóôïêñáôéêüò ôñüðïò æù\ò êëåßóôçêå óôüí Uáõôü ôïõ.. Ìðïñår ‚ Aãþíáò ìåôáîý Aíáëïãéêüôçôáò êáß óõíáãùíéóìïˆ. óôü ìÝóïí ôïˆ ðïéÞìáôüò ôïõ. só÷ýïõí ôü uäéï êáß óôü ãëÝíôé (äárôá). Á‰ôÞ _ á‰ôï-áðïññïöçìÝíç äéáóêÝäáóç.. TêôñÝöåé ŠðåñâïëÞ êáß ðáñÜãåé ìÝèç êáß Aðåßèáñ÷ç äçìüóéá óõìðåñéöïñÜ. ôü ãåˆìá ãßíåôáé Côáêôïÿ …ôáí _ äéêáéïóýíç íïèåýåôáé. ãéÜ íÜ TðåîçãÞóïõí ôßò Añ÷Ýò ô\ò ðïëéôéê\ò ôÜîçò óôÞí ðïëéôåßá ô™í ðïëéô™í. äÝí åy÷å ðéÜ ó÷Ýóç ìÝ å‰ñýôåñåò êïéíùíéêÝò ëåéôïõñãßåòÿ ôü óõìðüóéï Vãéíå ðéÜ ìéÜ öõãÞ Aðü ôüí ðñáãìáôéêü êüóìï. Ìðïñår _ óýãêñïõóç ìåôáîý ôÜîçò (Añ÷Þ ô\ò äéáêõâÝñíçóçò) êáß äéêáéïóýíçò (Añ÷Þ ôïˆ íüìïõ) íÜ Aíá÷áéôéóèår Šðü …ñïõò Aìïéâáéüôçôáò.. ÐáñÝ÷åé ìéÜ ìéêñïóêïðéêÞ (Tí ìéêñïãñáößI) êáôÜóôáóç.

eôáí …ôé á‰ôüò èÜ óõãêÝíôñùíå ðñ™ôá …ëåò ôßò ðëçñïöïñßåò ãéÜ ôÜ äåäïìÝíá ô\ò ðåñßðôùóçò. ðñüò ôÞí êïéíùíéêÞ êáß ðïëéôéêÞ äñÜóç.×. åyíáé Aíßêáíç íÜ äéá÷åéñéóôår ôü êïéíïôéêü ãëÝíôé (äéáôçñþíôáò ôü óùóôü ìÝôñï ô\ò öýóçò ôïõ) êáß êõíçãÜåé. ôßò ðñïóÜñìïóå óôïýò äéêïýò ôïõ óêïðïýò. ìßëçóå ãéÜ ôü äçìüóéï óõìöÝñïí êáß AðÝâëåðå óôü äçìüóéï óõìöÝñïí. ‘Ï ìüíïò ôñüðïò ìÝ ôüí ‚ðïrï åyíáé äõíáôüí íÜ Aíá÷áéôéóôår á‰ôÞ _ óýãêñïõóç åyíáé «ìÝó¤ ô\ò óöõñçëÜôçóçò ìé@ò ãíÞóéá ðïëéôéê\ò Aëëçëåããýçò. Väùóå ó÷\ìá óôÞí säÝá ô\ò ðüëåùò Aðïññïöþíôáò ôÞí ðáñáäïóéáêÞ Añéóôïêñáôßá óÝ Xíáí ‚ñéóìü ô\ò säéüôçôáò ôïˆ ðïëßôç ðïý ìåôáâßâáæå ðïëéôéêÞ ëåéôïõñãßá óÝ êÜèå Tëåýèåñï êÜôïéêï ô\ò ’Áôôéê\ò. ô\ò Aðïëáõóôéê\ò-Aîéïëýðçôçò á‰ôï-Ýêèåóçò êáß ô\ò ðñïóùðéê\ò ðñïóâïë\ò óÝ Xíá Aðïôåëåóìáôéêü ðáéäáãùãéêü Tñãáëårï ãéÜ ôÞí êïéíùíéêÞ êáß ðïëéôéêÞ ìåôáññýèìéóç (Versényi. ‚äçãüò êáß ðáéäáãùãüò ô\ò êïéíüôçôáò. ‚ Óüëùí óôñÜöçêå ðñüò ôÜ Vîù.. «‘Ç ðáñáäïóéáêÞ ðïßçóç Vãéíå. ’Áöïˆ ït ðïëßôåò V÷ïõí ðëÞñç å‰èýíç ãéÜ ôÞí êáôÜóôáóç ô\ò êïéíüôçôÜò ôïõò. äÝí õtïèÝôçóå Bðë™ò ôßò öüñìåò ðïý åy÷áí Aíáðôýîåé ït ðñüãïíïß ôïõ. íÜ äéáôõðþóåé êáéíïýñãéïõò íüìïõò a íÜ AíáèåùñÞóåé êáß íÜ Aíáäéáôõðþóåé ðáëáéïýò. ’Áêüìç êáß ›ò ëõñéêüò ðïéçôÞò. AëëÜ Aðü ôßò á‰ôïèåóìéæüìåíåò ó÷Ýóåéò ìåôáîý ô™í ðïëéô™í ôçò. ãéÜ íÜ ôü èÝóïõìå ðéü äñáìáôéêÜ. ‘Ç AñéóôïêñáôéêÞ êáôçãïñßá äÝí Tîáöáíßóôçêå. óÝ ãåíéêÝò ãñáììÝò. ôüí êáéñü äéÜëõóçò ô\ò êïéíùíéê\ò ‚ìïéïãÝíåéáò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò Bñìïíßáò êáß ô\ò óõíáêüëïõèçò êñßóçò. Tí ƒøåé á‰ô\ò ô\ò öÜóçò ô\ò Uëëçíéê\ò óêÝøçò. ôßò äéêÝò ôçò Cðëçóôåò _äïíÝò. ôÞí ‚ðïßá âëÝðåé ›ò êñßóç äéáêõâÝñíçóçò ðïý âÜæåé óÝ óïâáñü êßíäõíï ‚ëüêëçñç ôÞí êïéíùíßá. ôßò äéáäéêáóßåò ðïý Aêïëïõèïˆíôáí ôþñá êáß ðïý ‚äçãïˆóáí óôÜ ôñÝ÷ïíôá ðñïâëÞìáôá. Tðßóçò. ‘Ç êáôÜóôáóç TðéôñÝðåé ôÞí óýãêñïõóç íÜ Tîåëé÷èår óÝ Tìöýëéï êáß Tîùôåñéêü ðüëåìï. êáß êáëï-ñõèìéóìÝíç ìïñöÞ Uïñôáóôéê\ò TêäÞëùóçò (å‰öñïóýíç) èCðñåðå íÜ Aíïßîåé ôü Añéóôïêñáôéêü óõìðüóéï óÝ êÜèå ðïëßôç êáß. ðÜíù óÝ ìéÜ êñßóç. óÝ ìéÜ ðïëéôåßá ô™í ðïëéô™í. ‘Ï Óüëùí ãñÜöåé óôÞí AñéóôïêñáôéêÞ ’ÁôôéêÞ ôïˆ 7ïõ ásþíá ð. Xíá ìõáëü ðïý Aãíïår ôÞí êõâåñí™óá ôÜ äçìüóéá ðñÜãìáôá Aìïéâáéüôçôá. ìåôáìïñöþíïíôáò ôü ëõñéêü ôñáãïýäé ôïˆ Aíßó÷õñïõ èñÞíïõ. ãéÜ íÜ äïõëÝøïõí ìáæß.. ðïý èÜ äéäÜóêåé ôïýò ðïëßôåò ð™ò èÜ åyíáé ‚ Xíáò óýììá÷ïò (ößëïò) ôïˆ Cëëïõ. …ôáí ‚ ëáüò äñ@ ›ò Aëëçëïåîáñôþìåíïé óýììá÷ïé. Á‰ôÞ åyíáé _ ðñïôåéíüìåíç êáéíïýñãéá ôáõôüôçôÜ ôïõò. ÌéÜ êáéíïýñãéá. ‘Ï Óüëùí ðáßñíåé ôÞí AñéóôïêñáôéêÞ êïéíùíéêÞ ó÷Ýóç ô\ò Aëëçëåããýçò (öéëßá) êáß ôÞí ìåôáôñÝðåé óÝ AóôéêÞ ó÷Ýóç — óôÞí ó÷Ýóç ô\ò Aëëçëåããýçò AíÜìåóá óôïýò ðïëßôåò. ìéÜ ôáõôüôçôá ðïý äßíåé Vìöáóç óôÞí óõëëïãéêÞ Aìïéâáéüôçôá ìÜëëïí ðáñÜ óôßò Šðï÷ñåþóåéò ðñüò ôÞí ðïëéôåßá. ìÝ ôÝôïéïí ôñüðï žóôå íÜ ôïýò êÜíåé íÜ óõìöùíïˆí ìÝ ôÞí êáéíïýñãéá TêôßìçóÞ ôïõ ãéÜ ôü ôß ðñáãìáôéêÜ óõìâáßíåéÿ êáß …ëá á‰ôÜ åyíáé äõíáôüí íÜ ãßíïõí êáß èÜ ãßíïõí. ‚ ìåóïëáâçôÞò ðïý åyíáé TîïõóéïäïôçìÝíïò Aðü ôïýò ’Áèçíáßïõò íÜ èÝóåé ôÝëïò óôÞí êñßóç... …ôáí Aíáðôýóóïõí ìéÜ ðïëéôéêÞ Aëëçëåããýç AíÜìåóÜ ôïõò.. ŠðÜñ÷åé Cìåóç óýíäåóç AíÜìåóá óôÞí óõìðåñéöïñÜ ôïõò êáß óôÞí å‰çìåñßá ôïõò. Tîïõóéïäïôïˆóå Xíáí íïìïèÝôç íÜ ìåôáññõèìßóåé ôÞí ðïëéôéêÞ ôçò óõãêñüôçóç. ÔÜ ãëÝíôéá ô\ò ðüëçò ÷ñåéÜæïíôáé Aóôéêü-öñïíá ðïßçóç. …ôáí. ‘Ç ðïëéôåßá óõíßóôáôáé ƒ÷é Aðü ôïýò èåóìïýò ôçò a Aðü ôüí ëáü ôçò.. AëëÜ äéåõñýíèçêå ñéæéêÜ. êõíçãþíôáò ôÜ óõëëïãéêÜ ôïõò óõìöÝñïíôá. Ït ’Áèçíárïé äÝí eôáí óêëÜâïé AëëÜ ðïëßôåò» (Farrar. íÜ äéåõêïëýíåé Xíá êáéíïýñãéï ðïéçôéêü ìÝóïí íÜ TêöñÜóåé ôü ðíåˆìá ôïõ. ìÝ ôÞí ñèïëïãéêÞ TîÝôáóç ô™í äåäïìÝíùí êáß ôÞí ñèïëïãéêÞ Uñ- . 1974: 89). eôáí …ëïé å‰ãåíårò. ìéÜ UïñôáóôéêÞ TêäÞëùóç Aíïé÷ôÞ óÝ …ëïõò. óõíåêôéê™í (êáß ðñïóéô™í óÝ ëßãïõò) ‚ìÜäùí ößëùíÿ ‚ Óüëùí ðñïóðáèår íÜ äçìéïõñãÞóåé ðïßçóç ðïý èÜ Tîõðçñåôår ôßò AíÜãêåò ô\ò ðüëåùò ›ò …ëïõ» (7). âáóéæüìåíïò óÝ á‰ôÞí ôÞí ãíþóç êáß óôÞí Cëëç Tìðåéñßá ôïõ Aðü ôÝôïéá æçôÞìáôá. ãéÜ íÜ Tîõðçñåôår ôßò AíÜãêåò ìéêñ™í. ôáêôï- ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ ðïéçìÝíç. ‘Ùò ðïéçôÞò. Vðåéôá. …ðùò ðåñéìÝíåé êáíåßò Aðü Xíáí ãéáôñü íÜ Añ÷ßóåé ìÝ ôÞí äéÜãíùóç ô\ò Aññþóôéáò âÜóåé ô™í óõìðôùìÜôùí ôçò êáß. ’Åêåríï ðïý ìéÜ ðüëéò ôïˆ 7ïõ ásþíá óÜí ôÞí ’ÁèÞíá ðåñßìåíå.84 óéôÞ óÝ …ëïõò. ‘Ï Óüëùí. Šøþèçêå ðÜíù Aðü ôÞí säéáßôåñç ðåñßðôùóç êáß åyäå ôÜ ãåãïíüôá óÝ ìéÜ ìáêñïðñüèåóìç ðôéêÞ. ‘Ç êõâåñíþóá (êïéíùíéêÞ) ôÜîç V÷åé Cäéêï ìõáëü. Aíôßèåôá.. ‘Ç ðïëéôéêÞ êáß _ ðïßçóç Aðåõèýíïíôáé Tä™ óÝ ‚ëüêëçñç ôÞí êïéíüôçôá ô™í ðïëéô™í. _ ‚ðïßá ôþñá íïårôáé ›ò Xíá êïéíïôéêü ãåˆìá. 1988: 21) — a.

1981: 37). Óôü äåýôåñï ìÝñïò ô\ò Tëåãåßáò. V÷ïíôáò ‚ëïêëçñþóåé ôÞ äéÜãíùóÞ ôïõ. ôïˆ Vñãïõ ôïˆ óêÝðôåóèáé óÝ ìéÜ á‰ôüíïìç êïéíùíßá. ’ÅêöñÜóåéò …ðùò ðïëéôåßáí êáôÝóôçóåí (= Tãêáèßäñõóå ðïëéôåßá). ‘Ï ŠðÝñôáôïò íüìïò á‰ôïˆ ôïˆ êüóìïõ ô\ò ðïëéôåßáò (ô\ò ðïëéôåßáò-êüóìïõ) åyíáé _ êõâåñí™óá ôßò ó÷Ýóåéò ìåôáîý ô™í ðïëéô™í Aìïéâáéüôçôá.. «äÝí Šð\ñ÷å êáììéÜ Aíôßèåóç Añ÷\ò AíÜìåóá óôÞí säéùôéêÞ êáß ôÞí äçìüóéá óöáßñá (ðáñüëï ðïý äéáêñßíïíôáí óáö™ò).. íÜ TíôÜóóåé ôÜ ðñïâëÞìáôá ô\ò ’ÁèÞíáò óôÜ ásþíéá TñùôÞìáôá ô\ò äéêáéïóýíçò êáß ôïˆ êáëïˆ ô\ò êïéíüôçôáòÿ åsäéêÜ ðïëéôéêÜ èÝìáôá êáß ðáñÜðïíá TêöñÜæïíôáé ìÝ …ñïõò ô™í ^èéê™í èåìÜôùí ðïý èÝôïõí» (Murray. ðïý åyíáé ‚ Aëçèéíüò Aíèñþðéíïò êüóìïò. ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïóäéüñéóå ôüóï TìöáíôéêÜ óôÞí êñéôéêÞ ôïõ ãéÜ ôüí ×Üéíôåãêåñ: . ðñùôïåìöáíßæåôáé ›ò äéáêñéôüò ôñüðïò äéáíïçôéê\ò äñáóôçñéüôçôáò. ðïý ÷ñçóéìïðïéïˆíôáé óôüí Âßï ôïõ (‘ÅëëçíéêÞ Tëåãåßá. ôÞí ðåñßïäï AíÜìåóá óôïýò ðåñóéêïýò êáß óôïýò ðåëïðïííçóéáêïýò ðïëÝìïõò» (Finley. …ìùò. Ðñßí Aêüìç äéïñéóôår Añ÷éäéêáóôÞò (Cñ÷ùí) ôü 594 ð. Á‰ôïß ït íüìïé åyíáé êáôáíïçôïß ƒ÷é óôü ðëáßóéï ìé@ò èåïëïãßáò a íôïëïãßáò. ït íüìïé ðáñáâéÜæïíôáé. Åyíáé ëÜèïò. ´Ïôáí ôÞí Aãíïïˆí. ‘ÕðÝñôáôï TíäéáöÝñïí ôïõ äÝí eôáí _ AèçíáúêÞ êñßóç AëëÜ _ ^èéêÞ têáíüôçôá ô™í ðïëéô™í íÜ èåóìïèåôïˆí êáß íÜ ðåñéöñïõñïˆí ôÞí êáëÞ äéáêõâÝñíçóç. óõãêåêñéìÝíá Aðü ôßò êáôáóôñïöÝò ðïý óõíïäåýïõí ôÞí ðôþóç êáß ôÞí ðáñáêìÞ ôïˆ Añéóôïêñáôéêïˆ óõóôÞìáôïò. íÜ ŠðïèÝóïõìå …ôé «‚ Óüëùí Tíäéáöåñüôáí ï‰óéáóôéêÜ ãéÜ ìéÜ åsäéêÞ êñßóç óÝ ìßá êáß ìüíï ðüëéí» êáß …ôé. ìåôáöñÜæïíôáò ôÞí ^èéêïðïëéôéêÞ Añ÷Þ ô\ò äßêáéçò Aìïéâáéüôçôáò óÝ …ñïõò ô\ò óõãêñïôçìÝíçò ðïëéôåßáò. ôïˆ ^èéêï-ðïëéôéêïˆ óýìðáíôïò ðïý ìïéñÜæïíôáé ït ðïëßôåò. Aöïˆ «_ ðïëéôéêÞ äñáóôçñéüôçôá óôÞí ‘ÅëëÜäá ‚äçãår óôü Tñþôçìá ƒ÷é ìüíï Cí á‰ôüò ‚ säéáßôåñïò íüìïò åyíáé óùóôüò a TóöáëìÝíïò. 1982: 104).. óÝ Xíáí êüóìï …ðïõ _ ôÞñçóç ô\ò Aìïéâáéüôçôáò Tèåùñårôï øéóôç AñåôÞ. Vêáíå ìéÜ AðïöáóéóôéêÞ ðñïóðÜèåéá íÜ ðáñïõóéÜóåé ôüí Aíèñþðéíï êüóìï ›ò êÜôé ðïý V÷åé íüçìá á‰ôü êáè' Uáõôü. ‘Ç ðïëéôéêÞ èåùñßá. Tðéêïéíùíþíôáò ìÝó¤ ô\ò ðïßçóçò. Ït øéóôåò AñåôÝò ôïˆ Aíèñþðïõ eôáí ït AóôéêÝò a ðïëéôéêÝò AñåôÝò» (ÊáóôïñéÜäçò. ðåñéÝãñáøå ôüí ôñáãéêü ÷áñáêôÞñá ô\ò ðïëéôéê\ò êáß …ñéóå ôÞí ìïñöÞ äéêáéïóýíçò ðïý ô\ò ôáßñéáæå. eôáí ðñïóéôÞ óôïýò ðïëßôåò ðïëý ðñßí ãßíåé åsäéêüôçôá ô™í èåùñçôéê™í. ’Áðïôåëïˆí ôÞí ðáíôá÷ïˆ ðáñïˆóá ôÜîç ô™í Aíèñþðéíùí ðñáãìÜôùí. ´Ïôáí ôÞí êáëëéåñãïˆí. äÝí ôßèåíôáé Tä™. äßêáéïò a Cäéêïò.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ ìçíåßá ôïõò óôÞí ó÷Ýóç ðïý ôþñá V÷åé ôü Xíá ìÝ ôü Cëëï (Myers. Ãé' á‰ôü ‚ ÊáóôïñéÜäçò ŠðïóôÞñéîå …ôé. ôÞ ëýóç ôïõ óôÜ ðñïâëÞìáôá ô\ò ðïëéôåßáò. 1974: 90). óôï÷áóìüò ãéÜ ôÞí ðüëé «ìÝ êáôåýèõíóç ðÝñá Aðü ôßò säéáßôåñåò ðïëéôéêÝò äéáìÜ÷åò. _ ôÜîç ðáñáâéÜæåôáé êáß …ëïé ŠðïöÝñïõí.. Ôïýò êáôáëáâáßíïõìå êïéôÜæïíôáò ôÜ Vñãá ô\ò ðïëéôåßáò ô™í ðïëéô™í. Á‰ôÞ _ ðôéêÞ êÜíåé ôïýò óïöéóôÝò êáß ôüí ÓùêñÜôç «ôïýò ðñþôïõò ãíÞóéïõò èåùñçôéêïýò ô\ò ðüëåùò» (38). AëëÜ óôü ðëáßóéï Uíüò ëüãïõ ãéÜ ôÞí ðïëéôåßá (politology). Ït öéëïóïöéêïß óôï÷áóìïß ôïˆ Óüëùíá äßíïõí ôü êáëýôåñï ðáñÜäåéãìá. Šðåýèõíùí Aíèñþðùí ðïý óõíåíþíïíôáé Uêïýóéá êáß óêüðéìá. TãêáéíéÜæïíôáò ìéÜ óõóôçìáôéêÞ äéÜãíùóç ô\ò Aññþóôéáò êáß Vðåéôá äéáôõðþíïíôáò ôïýò íü- 85 ìïõò ô\ò Aóôéê\ò Šãåßáò êáß å‰çìåñßáò. 1993 [1997â]: 117). säéáßôåñïõ åuäïõò ô\ò ðïëéôåßáò. uóùí. êÜíïõí êáëïýò íüìïõò êáß æïˆí êÜôù Aðü ìéÜ äßêáéç êõâÝñíçóç.×. ÆçôÞìáôá ðïëéôåýìáôïò.» (ÊáóôïñéÜäçò. 1983â [1991]: 102). TîÞãçóå ôÞí ðáèïëïãßá ô\ò ðïëéôåßáò. _ èåóìéêÞ äïìÞ ô\ò äéáêõâÝñíçóçò. Á‰ôÞ _ Aìïéâáéüôçôá AíÞêåé óÝ …ëïõò ôïõò êáß óõíéóô@ ôü ìåñßäéü ôïõò óôÞí ðïëéôåßá êáß ôÞí å‰èýíç ôïõò AðÝíáíôé óÝ á‰ôÞí. Ôü íÜ «Šøþíåôáé ðÜíù Aðü ôÞí ðåñßðôùóç êáß íÜ V÷åé ìéÜ ìáêñïóêïðéêÞ ðôéêÞ ô™í Aíèñþðéíùí óõìâÜíôùí óõìâáäßæåé ìÝ ôÞí äÞëùóÞ ôïõ ãéÜ ôüí êáíüíá ôïˆ íüìïõ êáß ìÝ ôÞí ðßóôç ôïõ óôÞí äýíáìç ô\ò Aíèñþðéíçò äéÜíïéáò» (Versényi. ï‹ôå Šð\ñ÷å êáìéÜ Aíôßèåóç AíÜìåóá óôÞí ^èéêÞ êáß ôÞí ðïëéôéêÞ. ’Áíôëþíôáò Aðü ôÞí êïéíÞ êïéíùíéêï-ðïëéôéêÞ Tìðåéñßá. ‚ Óüëùí ðñïôåßíåé ôÞ èåñáðåßá ôïõ. åsäéê\ò ñãÜíùóçò ðïý íÜ ôáéñéÜæåé êáëýôåñá óôÞí ðüëç. 1927: 276-7). AëëÜ ôïˆ ôß åyíáé ãåíéêÜ äéêáéïóýíç. ãéÜ íÜ Têäþóåé êáéíïýñãéï íïìéêü êþäéêá. 1993: 183). ›óôüóï. óôÞí Tëåãåßá ôïõ ô\ò å‰íïìßáò. ‚ Óüëùí. Ãé' á‰ôü «eôáí óáö™ò ðñüèåóç ôïˆ Óüëùíá. óôï÷áæüìåíïò ðÜíù óôïýò …ñïõò ô\ò á‰ôï-äéáêõâÝñíçóçò êáß èÝôïíôáò ôü èåìåëéáêü èÝìá ô\ò öéëïóïößáò á‰ô\ò êáè' UáõôÞí. ‚ êüóìïò ô™í Tëåýèåñùí. ›ò Tê ôïýôïõ. äåß÷íïõí …ôé êýñéï TíäéáöÝñïí ôïõ eôáí _ ðïëéôåßá. ‘Ï Óüëùí êéíårôáé Aêüìç óôÞí å‰ñýôåñç TðéêñÜôåéá ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ô\ò êáè' UáõôÞí.

ôéìùñår ôÞí Aäéêßá äéÜ íüìïõ. ð™ò. Äåýôåñïí. óôü ö™ò á‰ô\ò ô\ò Tñùôçìáôïèåóßáò.. ‘Ç å‰íïìßá ôïˆ Óüëùíá åyíáé.. óôï÷áóôéêüôçôá ìÝ ôÞí ðëÞñç Vííïéá. TðéóêåõÜæåé ôßò æçìéÝò êáß Aðïêáèéóô@ ôÞ ëïãéêÞ: _ óêëçñüôçôá êáß _ Šðåñïøßá Aðáëýíïíôáéÿ óôñáâÝò êñßóåéò å‰èõãñáììßæïíôáéÿ _ äé÷üíïéá êáß ‚ Aíôáãùíéóìüò óôáìáôïˆí. Cí ìðïñ™. óôü êïéíùíéêü Tðßðåäï: Åyíáé êáëïß ït íüìïé ìáò. ÄÝí ìáèáßíïõìå ãéÜ ôÜ ãíùñßóìáôÜ ôçò.86 ‘Ç öéëïóïößá äÝí Aöïñ@ ôü Tñþôçìá: ôß åyíáé ôü Åyíáé a ðïéü åyíáé ôü íüçìá ôïˆ Åyíáé a ãéáôß ŠðÜñ÷åé êÜôé ðáñÜ ôßðïôá. AëëÜ ãéÜ ôÞ äýíáìÞ ôçò. ìé@ò á‰ôï-åîåôáæüìåíçò êáß á‰ôï-ðåñéïñéæüìåíçò ðïëéôéê\ò êïéíùíßáò. âñåùò êáß Côçò. 1988á [1991]: 163-4). ÌéëÜù óêüðéìá ãéÜ óðüñï. êáß åsäéêüôåñá. óôü Tãêþìéï ô\ò å‰íïìßáò ït Aíèñþðéíïé öïñårò AðïõóéÜæïõí Tíôåë™ò. AëëÜ âÜóåé ô™í ðñÜîåþí ôçò. _ á‰ôïíïìßá Aíáäýåôáé …ôáí TêñÞãíõôáé Tðß óêçí\ò ñçô™ò ìéÜ Aðåñéüñéóôç Tñùôçìáôïèåóßá. AëëÜ _ êáôåýèõíóç óôÞí ‚ðïßá óêÝðôåôáé / öôéÜ÷íåé / êÜíåé ìüíç ôçò «ôÜ TñùôÞìáôá: Ôß ðñÝðåé íÜ óêåöèïˆìå. …ôé. ‘ÏñéóìÝíïé ó÷ïëéáóôÝò V÷ïõí AíáæçôÞóåé óÝ á‰ôÞí ôÞí ðáñÜãñáöï Xíá ðïëéôéêü ðñüãñáììá. Á‰ôÞ åyíáé _ óôéãìÞ ô\ò ãÝííçóçò ô\ò öéëïóïößáò. ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ ‘Ï Óüëùí äéáêçñýóóåé êáß Aóêår ôü Aíïé÷ôü á‰ôï-åñùô@óèáé ô\ò á‰ôüíïìçò ðïëéôåßáò ó÷åôéêÜ ìÝ ôßò èåìåëéþóåéò ôçò Tðß ô\ò êõâåñíþóáò ôÞí ðïëéôéêÞ Aìïéâáéüôçôá. ‚ ÊáóôïñéÜäçò V÷åé Tðéìåßíåé …ôé ôÜ ðñùôáñ÷éêÜ TñùôÞìáôá ô\ò öéëïóïößáò äÝí åyíáé êÜðïéá TðéìÝñïõò èÝìáôá. ‘Ï Óüëùí Tñùô@ ôïýò óõìðïëßôåò ôïõ: Ôß èÜ Vðñåðå íÜ óêåðôüìáóôå.ëð. a á‰ôïóôï÷áóôéêüôçôá. ÓÜí Yíáò óðüñïò. 1988ã. Ôñßôïí.. AðïôÝëåóìá äýï Aíôéèåôéê™í ôÜóåùí. ‘Ï Óüëùí Tðéóçìáßíåé ôß êÜíåé. Aíá÷áéôßæåé ôÞí Tããåí\ óýãêñïõóç ô™í äõíÜìåùí. UðïìÝíùò. ÐïéÜ åyíáé _ äïõëåéÜ ô\ò å‰íïìßáò. ’Åðß ðëÝïí. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. ²Áò ðáñáôçñÞóïõìå. ìÝ ôÞí Vííïéá …ôé …ëá êáèïñßæïíôáé Aðü ôÞí AíÜäõóç Uíüò ðéü ñéæéêïˆ TñùôÞìáôïò (ñéæéêÜ Aäýíáôïõ óÝ ìéÜ Uôåñüíïìç êïéíùíßá): Ôß èÜ Vðñåðå íÜ óêÝðôïìáé (ãéÜ ôü Åyíáé. ’ÅðáíåéëçììÝíá. ôßò äñáóôçñéüôçôÝò ôçò êáß ôÜ AðïôåëÝóìáôÜ ôïõò. åyíáé _ “AñíçôéêÞ Añ÷Þ ô\ò ïsêïõìåíéê\ò ìåôñéïðÜèåéáò”. ô\ò ‚ðïßáò Aîßùìá åy- . [1991]: 21). óôü Aôïìéêü Tðßðåäï: Á‰ôü ðïý óêÝðôïìáé åyíáé AëÞèåéá.ëð. ÔÜ TñùôÞìáôá ðïý Tãåßñïíôáé åyíáé. íÜ êÜíïõìå êáß íÜ èåóìßæïõìå (UðïìÝíùò êáß íÜ ëÝìå) (ÊáóôïñéÜäçò. äÝí ðñïóäéïñßæåôáé âÜóåé ô™í ÷áñáêôçñéóôéê™í ôçò.» (25). Êáß. ‘Ç ñçôÞ á‰ôïóôï÷áóôéêüôçôá ãýñù Aðü ôü ðñÜôôåéí êáß ôü èåóìïèåôårí ãßíåôáé äçìïóßùò ðñïóéôÞ. ²Å÷ïíôáò ìéëÞóåé TêôåôáìÝíá ãéÜ ôÜ êáêÜ ô\ò äõóíïìßáò. á‰ôü åyíáé ìéÜ âáèýôáôá öéëïóïöéêÞ AðÜíôçóç óôü Tñþôçìá ãéÜ ôÞí óùóôÞ ðïñåßá ô\ò ôñáãéê\ò óêÝøçò. ƒ÷é ðïéÜ åyíáé. [‘Ç á‰ôïíïìßá] åyíáé ôü Aðåñéüñéóôï á‰ôï-åñùô@óèáé ó÷åôéêÜ ìÝ ôüí íüìï êáß ôÞí èåìåëßùóÞ ôïõ. ‘ÅðïìÝíùò. êáèþò êáß _ têáíüôçôá. ê. ÃéÜ íÜ ãßíïõí á‰ôÜ ôÜ TñùôÞìáôá ðñïóéôÜ êáß íÜ ðáñáìåßíïõí Aíïé÷ôÜ ãéÜ íÜ ìÞ ÷áèïˆí óÝ TðéìÝñïõò èÝìáôá ðéü ðåñéïñéóìÝíïõ TíäéáöÝñïíôïò (…ðùò åyíáé ôü Åyíáé a _ öýóéò). íÜ äçìéïõñãïˆìå. Aðáéôårôáé _ ôñáãéêÞ ðïëéôéêÞ ô\ò á‰ôïíïìßáò. ðëçñïöïñßåò ãéÜ ôßò íïìïèåôéêÝò ðñïèÝóåéò ôïˆ Óüëùíá. ãéÜ ôÞ äéêáéïóýíç. ãéÜ ôÞ öýóç. óõíå÷ßæåé äßíïíôáò óÝ êôþ ðõêíïýò óôß÷ïõò ìéÜ ŠðåñÜóðéóç ôïˆ AíôéèÝôïõ ôçò. Tí™ _ ðåñéãñáöÞ ô\ò äõóíïìßáò äßíåôáé âÜóåé ô™í ðñÜîåùí ôïˆ ëáïˆ êáß ô™í óõíåðåé™í ôïõò ãéÜ ôÞí ðïëéôåßá.. Ôß íüìïõò èÜ Vðñåðå íÜ êÜíïõìå. ’Áðåñéüñéóôç Tñùôçìáôïèåóßá TêñÞãíõôáé óôÞí óêçíÞ ô\ò ðïëéôåßáò ô™í ðïëéô™í. — êáß ãéÜ ôü ãåãïíüò …ôé óêÝðôïìáé). äéáêçñýóóåé (Aðïöáßíåé) …ëåò ôßò ŠðïèÝóåéò ô™í Aíèñþðùí ôáêôïðïéçìÝíåò.. ‘Ç ìßá Aðü á‰ôÝò. AëëÜ Aðïãïçôåýèçêáí. ÌÝ èåôéêïýò …ñïõò. Á‰ôÞ _ Tëåãåßá äÝí åyíáé ó÷Ýäéï äñÜóçò Uíüò íïìïèÝôç — åyíáé öéëïóïößá Uíüò ðïëéôéêïˆ Aíäñüò. ÌÝ Añíçôéêïýò …ñïõò. ‘Ç Vãåñóç Aðåñéüñéóôçò Tñùôçìáôïèåóßáò äçìéïõñãår Xíá êáéíïýñãéï êïéíùíéêï-éóôïñéêü åyäïò. ‘Ç ìüíç _ñùßäá óÝ á‰ôü ôü óçìårï åyíáé _ uäéá _ å‰íïìßá. ôüóï _ êïéíùíéêÞ …óï êáß _ AôïìéêÞ. ‘Ç AðÜíôçóÞ ôïõ åyíáé: å‰íïìßá. Ôß ðñÝðåé íÜ êÜíïõìå. Ìðïñ™ íÜ îÝñù Cí åyíáé AëÞèåéá — êáß. êáèþò êáß ôü Côïìï êáß ôïýò èåóìïýò ðïý ôÞí Tíóáñêþíïõí.. žóôå íÜ ìÞí Aíáðôýóóåôáé ‚ ëÝèñéïò êýêëïò êüñïõ. ôáéñéáóôÝò êáß óôÝñååò. ãéáôß äÝí ðåñéÝ÷åé ó÷åäüí ôßðïôá ôÝôïéï. ê. Åyíáé äßêáéïé. ãéÜ ôÞí ðüëé. ‘Ç óôéãìÞ ô\ò ãÝííçóçò ô\ò öéëïóïößáò äÝí åyíáé _ TìöÜíéóç ôïˆ TñùôÞìáôïò ôïˆ Åyíáé AëëÜ ì@ëëïí _ AíÜäõóç ôïˆ TñùôÞìáôïò: Ôß åyíáé á‰ôü ðïý èÜ Vðñåðå íÜ óêÝðôïìáé. ãéáôß _ á‰ôïíïìßá. åyíáé Xíá ðñüôáãìá. (ÊáóôïñéÜäçò. ´Ïëá á‰ôÜ ôÜ TñùôÞìáôá åyíáé äåõôåñåýïíôá..

_ Tããýçóç …ëùí ô™í säáíéê™í. ÓÝ Têåßíç ôÞí Aíôßëçøç ô\ò ðïëéôéê\ò Añåô\ò. Ðïëéôåýåóèáé óçìáßíåé “íÜ ðáßñíåéò ìÝñïò óôÞí êïéíïôéêÞ æùޔÿ AëëÜ. ‘Ç å‰íïìßá ëåéôïõñãår ôüóï ›ò …ñéï (AñíçôéêÜ) …óï êáß ›ò ìÝóïí (èåôéêÜ): «‘Ç éäÝá ôïˆ ìÝóïõ êáß ô™í ‚ñßùí —ìéÜ säÝá èåìåëéþäïõò óçìáóßáò óôÞí UëëçíéêÞ ^èéêޗ Šðïäåéêíýåé ôü ðñüâëçìá ðïý eôáí êåíôñéêïˆ TíäéáöÝñïíôïò ãéÜ ôüí Óüëùíá êáß ôïýò óõãêáéñéíïýò ôïõ: ð™ò íÜ êåñäçèår Xíáò êáéíïýñãéïò êáíüíáò æù\ò ìÝ ôÞ äýíáìç ô\ò Tóþôåñçò êáôáíüçóçò» (Jaeger. ãéïñôÝò åsñÞíçò êáß äüîáò. ƒ÷é Aêüìç ‚ ëüãïò ô\ò äßêçò ›ò êïóìéê\ò äéêáéïóýíçò. Xíáí ásþíá Añãüôåñá. _ óïëþíåéá ðüëéò ìïéÜæåé óÜí ìéÜ öïâåñÞ ðáñÜôáîç sóïññïðçìÝíùí AñíÞóåùí. ÷ùñßò TðéêëÞóåéò Tîùôåñéê™í Aðåéë™í. _ å‰íïìßá V÷åé ëßãç a êáß êáìßá ó÷Ýóç ìÝ ôÞí ðïëéôéêÞ êáß íïìéêÞ Vííïéá ôïˆ íüìïõ: èåóìïèåôçìÝíç íïìïèåóßá. ÄÝí ŠðÜñ÷åé Cëëç íïìéìüôçôá Aðü ôÞí TóùôåñéêÞ óõíï÷Þ. å‰çìåñßá ãéÜ ôïýò ðïëßôåò. ÊáìéÜ Cëëç óôéãìÞ äÝí eôáí ôü êñÜôïò óôåíüôåñá ôáõôéóìÝíï ìÝ …ëåò ôßò Aíèñþðéíåò Aîßåò» (Jaeger. ðñïóôÜôç ô\ò Äßêçò (96-7): ðïëéôåßá êáß Aíèñþðéíåò ŠðïèÝóåéòÿ êüñïò. óôÞí TðéêñÜôåéá ô\ò Tíåñãïˆ æù\ò. ’ÁëëÜ. óýìöùíá ìÝ ôüí ‘ÇñÜêëåéôï. ÷ùñßò íïóôáëãßá ëáìðñïˆ ðáñåëèüíôïò. ëïéìü êáß ðüëåìï. ‘Ç êáôÜóôáóç ô\ò å‰íïìßáò öÝñíåé óôü ö™ò.. ït óõãêåêñéìÝíåò ï‰ñÜíéåò AíôáìïéâÝò åyíáé å‰ëïãçìÝíåò óïäåéÝò êáß ðáéäéÜ. AëëÜ ôü Aíôßóôñïöï. 1966: 92). ôÞí Aðëçóôßá. ÷ùñßò êáììßá AíáöïñÜ óÝ ðáñáäïóéáêÝò a Vîùèåí Tîïõóßåò. êáß á‰ôü åyíáé _ ðñùôïâïõëßá êÜèå ìÝëïõò ô\ò ðüëåùò ãéÜ ôü óõìöÝñïí ô\ò êïéí\ò å‰çìåñßáò. TðáíåéëçììÝíùí TëÝã÷ùí. ’ÁëëÜ ŠðÜñ÷åé Xíá âáóéêü TëáôÞñéï. ʼníïìßá åyíáé _ äçìüóéá ôÜîç ôïˆ aèïõò óÝ ìéÜ ðïëéôåßá ô™í ðïëéô™í. äÝí ŠðÜñ÷åé Cëëç äéêáßùóç Aðü ôÞí êïéíÞ å‰çìåñßá. ðïý Vêáíáí ôÞí æùÞ Cîéá íÜ ôÞí æår êáíåßò. ‘Ç uäéá óçìáíôéêÞ äéáöïñÜ Tìöáíßæåôáé ðÜëé óôÞí _óéüäåéá åsêüíá ô\ò “Äßêáéçò ðüëçò” êáß óôÞí ðáñÜëëçëç ðåñéãñáöÞ Aðü ôüí Óüëùíá ô™í äþñùí ðïý ÷áñßæåé _ å‰íïìßá. á‰èÜäåéá. ´Ïëá á‰ôÜ ôïðïèåôïˆíôáé ðåñéåêôéêÜ óôÞí TðéêñÜôåéá ô\ò Aíèñþðéíçò å‰èýíçò êáß ô™í Aíèñþðéíùí Šðï÷ñåþóåùí. óçìáßíåé Bðë™ò “íÜ æårò” — ãéáôß ït äýï óçìáóßåò eôáí ìßá êáß _ á‰ôÞ. ôÞí ôÜîç êáß ôÞí Bñìïíßá. ´Ïëï ôü ëåîéëüãéï ô\ò ðïëéôéê\ò èåùñßáò ðåñéÝ÷åôáé óÝ á‰ôü ôü óýíôïìï êáôáëçêôÞñéï ìÝñïò ô\ò Tëåãåßáò. Óôüí ðñ™ôï. ôüí Tãùéóìü êáß ôÞí ŠðåñâïëÞ. ìÝ ôü óõíôáßñéáóìá ô™í ðñáãìÜôùí. ÌÝ÷ñé ôü ôÝëïò ôïˆ 6ïõ ásþíá. AëëÜ ô\ò ñãáíéê\ò Šãåßáòÿ äÝí åyíáé ÷áëéíüò ô\ò AíÜðôõîçò êáß ô\ò TîÝëéîçò. ÷ùñßò Tðáããåëßá ëýôñùóçò. êáß ìùñßáÿ êñßóç êáß ðñÜîçÿ äé÷üíïéá êáß Aíôáãùíéóìüòÿ Vãêëçìá êáß ôéìùñßáÿ äéêáéïóýíç êáß Aäéêßáÿ íüìïò êáß Aíïìßá. ÐåñéãñÜöåé ìÝ å‰ñýôåñç Vííïéá ìéÜ ðïëéôéêÞ óõíèÞêç óôÞí ‚ðïßá íüìïò óçìáßíåé «Vííïìç ôÜîç». Aêüìç êé …ôáí óõëëáìâÜíåôáé Šðü ôü ðñróìá ô\ò _óõ÷ßáòÿ ãéáôß åyíáé ‚ íüìïò. 1945: 148). ðëïýóéá êïðÜäéá êáß ìåëßóóéáÿ óôüí äåýôåñï. ‚ Óüëùí óõíäõÜæåé óÝ á‰ôü ôü ðïßçìá ìéÜ ðñïåéäïðïßçóç ãéÜ Tðéêåßìåíá êáêÜ ìÝ Xíáí ìíï óôÜ ä™ñá ô\ò äéêáéïóýíçò. AðåëåõèÝñùóç ô™í Aôüìùí Aðü ôÞí Šðåñïøßá. _ Tðáããåëëüìåíç Aíôáðüäïóç ðåñéëáìâÜíåé äçìüóéá Bñìïíßá. ‚ Óüëùí AíôéëáìâÜíåôáé ôßò óõíÝðåéåò ô\ò Aäéêßáò ›ò êïéíùíéêÝò Aññþóôéåò óýìöõôåò ìÝ ôÞí äéáöèïñÜ ô\ò ðïëéôåßáò. 87 ‘Ç å‰íïìßá äÝí öÝñíåé TîùôåñéêÝò å‰ëïãßåò AëëÜ êïéíùíéêÞ Bñìïíßá êáß åsñÞíç. ôü eèïò eôáí Aêüìç êáôÜ ðïëý óçìáíôéêüôåñï Aðü ôüí ëüãï. ‘Ç ðñþéìç ðüëçêñÜôïò eôáí. Tí™ ‚ ‘Çóßïäïò ðåñéãñÜöåé ôÞí èåßá ôéìùñßá ôïˆ Aäßêïõ ›ò ëéìü. . ƒ÷é ô\ò ìç÷áíéê\ò óôáèåñüôçôáò.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ íáé ôü “íÜ ìÞí ìðáßíåé ‚ Xíáò óôÜ ÷ùñÜöéá ôïˆ Cëëïõ” êáß ô\ò ‚ðïßáò óêïðüò åyíáé ƒ÷é _ ìåôáññýèìéóç AëëÜ _ óõãêñÜôçóç. ÌéÜ á‰ôï-åêðëçñïýìåíç Tóùôåñéêüôçôá êáß Tðßãíùóç äéá÷Ýåôáé Að' Cêñïõ åsò Cêñïí á‰ôïˆ ôïˆ ÷ùñßïõ. ô\ò Aìïéâáéüôçôáò ðïý äéÝðåé ôßò ðïëéôéêÝò êïéíüôçôåò. óôÜ ìÜôéá ô™í ðïëéô™í ôçò. 1946: 82).. ìÝ ôÞí äéáññýèìéóç ôïˆ Aóôéêïˆ êüóìïõ êáôÜ ôñüðïí åsñçíéêü êáß ðëÞñç íïÞìáôïò. ðïý êÜíåé á‰ôü ôü óýóôçìá íÜ ëåéôïõñãår. ’Åä™ âñßóêåôáé ìéÜ èåôéêÞ äçìéïõñãéêÞ Añ÷Þ. ’Áêïëïõèþíôáò ôüí ‘Çóßïäï óôü ðáñÜäåéãìá ô\ò Aíôßèåóçò AíÜìåóá óôßò Cäéêåò êáß óôßò äßêáéåò ðüëåéò. ðïý V÷åé ›ò ðñüôõðï ôü ðñïïßìéï ôïˆ ‘Çóéüäïõ óôü ²Åñãá êáß _ìÝñáé — ôü Tãêþìéï ðñüò ôüí Äßá. 1945: 113). êÜíåé ‚ñáôÝò êáß êïéíÝò. Têôüò Aðü á‰ôü. (Âëáóôüò. …ðïõ ‚ êáèÝíáò åyíáé óÝ Uôïéìüôçôá ìÞ ìðår êÜðïéïò Cëëïò óôÜ ÷ùñÜöéá ôïõ. ôïˆ êïéíïˆ êáëïˆ. ìÝ ëßãá ëüãéá ôÞí Šãåßá ôïˆ êïéíùíéêïˆ ñãáíéóìïˆ (Jaeger. ’Áðü á‰ôÞ ôÞí Cðïøç.

sóïäýíáìç ó÷åäüí ìÝ Aíáñ÷ßá (Ostwald. ðïý äÝí ôÞí Tãêáôáëåßðåé Tíôåë™ò óÝ …ëç ôÞí Šðüëïéðç tóôïñßá ôçò. ‘Ï íüìïò ðïý ðåñéÝ÷åôáé óÝ á‰ôÝò ôßò ëÝîåéò eôáí ìéÜ ãåíéêÞ Vêöñáóç ô\ò êáë\ò a êáê\ò ôÜîçò ô™í ðïëéôåéáê™í ðñáãìÜôùí. ðïý Aðáíô@ êáôÜ ôÞí ðñþéìç ðåñßïäï ìüíï óôÞí ìïñöÞ ôïˆ TðéèÝôïõ Cíïìïò. Åyíáé êüñç ôïˆ Äßá. äõóíïìßá. ït äõíÜìåéò ô\ò ôÜîçò óôÞí öýóç. Uêïýóéï êáß öåéëüìåíï óåâáóìü óôÜ ôñáãéêÜ …ñéá. ït äõíÜìåéò ðïý Aíôéðñïóùðåýïõí ôüí ñõèìü ô\ò æù\ò ôïõ Aôüìïõ (Èåïã. Åyíáé ìéÜ Añ÷Þ ðïëéôéê\ò ^èéê\ò á‰ôü ðïý êáèïäçãår ôÞ äçìüóéá óõìðåñéöïñÜ. «ÄÝí åyíáé ìéÜ ‚ñéóôéêÞ óõãêñüôçóç. 1969: 94). êáß ït ôñårò Ìïrñåò. Ðñßí Aðü ôüí Óüëùíá. 1946: 84-5). (68-9). ‘Ï Óüëùí Aêïëïõèår ôüí ´Ïìçñï óôÞí AíôéðáñÜèåóç ô\ò å‰íïìßáò ðñüò ôÞí âñé. ït äõíÜìåéò ô\ò ôÜîçò óôÞí Aíèñþðéíç êïéíùíßá. …ôé ʼníïìßá eôáí ‚ ôßôëïò Uíüò ðïéÞìáôïò ôïˆ Ôõñôáßïõ. ‘Ç ëÝîç Aíïìßá (ðïý äÝí Tìöáíßæåôáé óôüí Óüëùíá) åyíáé ôü Aíôßèåôï ô\ò å‰íïìßáò ›ò ìé@ò ðïéüôçôáò ô\ò Aîéïðñåðïˆò Aíèñþðéíçò óõìðåñéöïñ@ò. «Aðüãïíï ô\ò ²Åñéäïò êáß ô\ò Íõêôüò. Óçìáßíåé óõëëïãéêü. Åyíáé ìéÜ Aíèñþðéíç êïéíüôçôá ðïý äéïéêårôáé ìÝ ìåôñéïðÜèåéá. . ÌéÜ êïéíùíßá ðïý êõâåñí@ôáé ìÝ å‰íïìßá åyíáé êïéíùíßá ðïý îÝñåé ð™ò íÜ ôçñår êáëÜ ôü ìÝôñï ô\ò á‰ôïíïìßáò ôçò. ðïý ðåñéãñÜöåé ìéÜ êáôÜóôáóç óôÞí ðïëéôåßá.. ϋôå åyíáé ìéÜ ìåôáöõóéêÞ Vííïéá ðñïåñ÷üìåíç Aðü ìéÜ èåùñßá ô\ò æù\ò Tí ãÝíåé. ðïý Aíáöåñüôáí óôÞí ðïëéôéêÞ óõãêñüôçóç ô\ò ÓðÜñôçò (’ÁðïóðÜóìáôá 1-4). êáß Aðü ôüí ‘Çóßïäï. 1969: 63). _ å‰íïìßá åyíáé Xíá säáíéêü ðëáßóéï ô™í ðïëéôåéáê™í ŠðïèÝóåùí. _ Äßêç êáß _ ÅsñÞíç. êáß AäåëöÝò ôçò åyíáé ït ½Ùñåò [(’Åðï÷Ýò)]. …ôáí åy÷å Uäñáéþóåé ôÞí Tîïõóßá ôïõ ðÜíù óôÞí ïsêïõìÝíç. Uíüôçôá êáß ôÜîç» (Ehrenberg. 901-6). ôÞí Añ÷Ýãïíç èåÜ ô\ò ôÜîçò.486. äÝí Aíôáíáêë@ ôÞí ðïëéôéêÞ a íïìéêÞ Vííïéá ôïˆ íüìïõ. ’Åðß ðëÝïí. ‚ ‚ðïrïò ôÞí AíôéðáñÝèåôå óôÞ äõóíïìßá.. ðïý ôÞí óõíÝëáâå ìÝ ôÞí ÈÝìéäá. Tðßóçò. óôïýò á‰ôï-åðéâáëëüìåíïõò ðåñéïñéóìïýò óôÞí AãùíéóôéêÞ óýãêñïõóç ô™í äõíÜìåùí ìÝóá óôÞí ðïëéôåßá. _ ëÝîç å‰íïìßá åy÷å ÷ñçóéìïðïéçèår Aðü ôüí ´Ïìçñï. Öáßíåôáé. ‘Ç ʼníïìßá ôïˆ Óüëùíá äÝí íïårôáé ›ò Xíá Šðåñâáôéêü êáß Aðüëõôï säáíéêü ïsêïõìåíéê\ò só÷ýïò ðñüò ôü ‚ðïrï aëðéæå íÜ Tíáñìïíßóåé ôïýò óõìðáôñé™ôåò ôïõ.×.. ôü êïéíü èÝìá ô™í ëÝîåùí å‰íïìßá. ìéÜ ïsêïõìåíéêÞ ôÜîç TãêáèéäñõìÝíç Aðü ôüí Äßá (Ostwald.. ðïý äÝí ðåñéïñßæåôáé óôÞí äéáêõâÝñíçóç åuôå óÝ Xíá óýíïëï íïìïèåôçìÜôùí. ’ÁëëÜ _ Tîïõóßá ôçò äÝí åyíáé ðéÜ öõóéêÞ a ìõèéêÞ. ’ÅðéêñÜôåéÜ ôçò åyíáé …ëï ôü åñïò ô\ò ðïëéôéê\ò äñÜóçò. ‘Ï Andrewes ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ óùóôÜ Aðïêáëår Tä™ ôÞí ʼníïìßá “ìßá Aðü ôßò öñïõñïýò ôçò êïéíùíéê\ò ôÜîçò. Vôóé žóôå íÜ Tðáíåãêáèéäñõèår _ Uíüôçôá êáß _ Bñìïíßá ô\ò ðüëçò. ‘Ï ‘Çóßïäïò eôáí Tðßóçò ‚ ðñ™ôïò ðïý Vêáíå ôÞí ʼníïìßá ìéÜ ðñïóùðéêÞ êïóìéêÞ äýíáìç êáß ô\ò Väùóå ìéÜ èÝóç óôÞí èåúêÞ ãåíåáëïãßá. Tí™ ôü Aíôßèåôü ôçò ìÝ ôÞí äåýôåñç Vííïéá (â) åyíáé _ äõóíïìßá. ›ò ðïëéôéêÞ Cñèñùóç ôïˆ êáíüíá ô\ò Aìïéâáéüôçôáò ìåôáîý ô™í ðïëéô™í. óõìðáñáäçëþóåéò ðïý V÷ïõí ì@ëëïí ^èéêÝò ðáñÜ ðïëéôéêÝò Aðï÷ñþóåéò. ðïý óçìáßíåé óõìðåñéöïñÜ _ ‚ðïßá äÝí ëïãáñéÜæåé ôüí íüìï êáß ôÞí ôÜîç. ÌÝ ôüí ‘Çóßïäï Añ÷ßæåé íÜ ðáßñíåé êïéíùíéêÞ óçìáóßá. ‘Ç ʼníïìßá ãéÜ ôüí Óüëùíá åyíáé Bðë™ò á‰ôÞ _ óõíèÞêç ôïˆ íüìïõ êáß ô\ò ôÜîçò ìÝ ôÞí ‚ðïßá _ ðáñïýóá äõóíïìßá èÜ Tîáëåéöèår a ôïõëÜ÷éóôïí èÜ êáôáóôáëår. ìÝñïò ô\ò ðáëáé@ò ôÜîçò. [AëëÜ] Aíôáíáêë@ ôüí íüìï ›ò (á) ôüí êáíüíá ô\ò óùóô\ò óõìðåñéöïñ@ò êáß (â) ôÞí óõíèÞêç ôïˆ íüìïõ êáß ô\ò ôÜîçò. Tí™ _ äõóíïìßá åyíáé ôü Aíôßèåôï ô\ò. ‘Ç êáôáãùãÞ ôçò ôÞí TíôÜóóåé óÝ ìéÜ å‰ñýôåñç ôÜîç ðïý Šðåñâáßíåé ôÞí ðüëç. êáß ôüí ‘Çóßïäï óôÞí ðáñïõóßáóÞ ôçò ›ò êïóìéê\ò äýíáìçò. äçëáäÞ. ï‹ôå åyíáé ìéÜ Ðïëéôåßá ìÝ êáëïýò íüìïõò. Óôüí ôåëåõôárï [_ å‰íïìßá] åyíáé ìÝñïò ô\ò íÝáò ôÜîçò ô\ò äéêáéïóýíçò êáß ôïˆ öùôüò. Êáß ìüíï _ AñíçôéêÞ Aðü÷ñùóç ôïˆ ‚ñéóìïˆ ôçò Añêår ãéÜ íÜ Aðïññßøïõìå ìéÜ säåáëéóôéêÞ Uñìçíåßá... ›ò ìé@ò óõíèÞêçò. ðïý ðñïöõëÜóóåé ôÞí ðüëç Aðü ôÞ âßá êáß ôÞí Aíïìßá”ÿ AëëÜ äÝí äéáôçñår ôÞí ôÜîç ìüíï óôÞí ðüëç. Aíïìßá êáß ô™í óõíáö™í ìÝ á‰ôÝò. óôÞí ’Ïäýóóåéá 17. ðåéèáñ÷çìÝíçò êáß äßêáéçò äéáêõâÝñíçóçò (70). _ ‚ðïßá V÷åé Têëåßøåé ìÝ ôÞí ôÜîç ôïˆ Äßá» (67). ‚ ‚ðïrïò ôÞí AíôéðáñÝèåôå óôÞí âñéí.88 Ðñßí Aðü ôü 464/3 ð. Ôü Aíôßèåôï ô\ò å‰íïìßáò ìÝ ôÞí ðñþôç Vííïéá (á) åyíáé _ Aíïìßá.

äçìïêñáôßá åyíáé ôü ðïëßôåõìá «ðïý ðñïóðáèår íÜ ðåôý÷åé. …óï êáß ôü êïéíü êáëü. ‘Ç óôï÷áóôéêÞ Aíáãíþñéóç ôïˆ ðïëåìéêïˆ ÷áñáêôÞñá ô\ò ðüëåùò åyíáé ðïý êÜíåé ôÞí ðïëéôéêÞ äõíáôÞ ›ò Aíá÷áßôçóç ô\ò ðïëéôéê\ò óýãêñïõóçò êáß Bñìïíßá ô™í TíôÜóåùí. 1993: 114). êáß Bñìïíßá.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ Óßãïõñá. óôÞí Tëåõèåñßá êáß óôÞí Tîïõóßá (Verényi. ‘Ç ðïëéôåßá ôïõ äÝí åyíáé Aêüìç äïìçìÝíç ›ò äçìïêñáôßá. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Vêáíå ìéÜ ëåðôÞ äéÜêñéóç. óçìáßíåé ôçñ™ ôü ðñÝðïí ìÝôñï. Óýìöõôïò íüìïò ôïõ åyíáé ‚ êáíüíáò ô\ò äéêáéïóýíçò — _ Aìïéâáéüôçôá ô\ò sóüôéìçò Aíáëïãéêüôçôáò ðïý äéÝðåé ôßò ó÷Ýóåéò ìåôáîý ô™í ðïëéô™í. ðïý èåùñår äåäïìÝíï …ôé _ äéêáéïóýíç åyíáé êïéíüí êô\ìá êáß _ êáëÞ äéáêõâÝñíçóç âáóßæåôáé óôÞí sóüôçôá. ôü ðñþôéóôï ÷áñáêôçñéóôéêü ô\ò äßêáéçò ðïëéôåßáò. ðïëéôéêÞ ôÜîç. åuôå ìåôáöñÜæåôáé ›ò íïìéìïöñïóýíç a ìïßñáóìá êáôÜ ôÜ äÝïíôá íïìéêï-ðïëéôéêÞ äéêáéïóýíç åuôå ›ò äéêáéïóýíç óôÞí êáôáíïìÞ. …ôáí ‚ ðïëéôéêüò óôï÷áóìüò V÷åé èåóìïèåôçèår (ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. …óï á‰ôü åyíáé äõíáôüí. ôüóï ôÞí AôïìéêÞ êáß óõëëïãéêÞ á‰ôïíïìßá. ï‰ôïðéêÞ Tíüñáóç óôÞí ‚ðïßá óýãêñïõóç äÝí Tãåßñåôáé ðïôÝ. ìáæß ìÝ ôÞí AíáæÞôçóç óýìöõôùí êáíüíùí êáß ‚ñßùí (ôü áuôçìá ô\ò sóïññïðßáò). . äÝí AöÞíù êáíÝíáí íÜ âÜëåé ÷Ýñé óôÜ ìåñßäéá ô™í Cëëùí. ’Áíáëïãßá êáß sóïññïðßá ì@ëëïí. Vñ÷åôáé Añãüôåñá. AëëÜ äÝí åyíáé ï‹ôå _ ‚ìçñéêÞ Bñìïíßá. ‘Ç ðïëéôéêÞ ôÜîç ðïý ôçñår êáëýôåñá êáß ðñïùèår ôüí êáíüíá ô\ò äéêáéïóýíçò åyíáé _ êáëÞ äéáêõâÝñíçóç. êáôáëÞãåé óôü uäéï: Aíáëïãßá êáß óùóôÞ sóïññïðßá ìåôáîý ô™í Aíèñþðùí. êáôÜëëçëï. ÊáôÜ óõíÝðåéá. ’ÁëëÜ ït Añ÷Ýò ôïõ åyíáé ðéü èåìåëéþäåéò Aðü ôßò äçìïêñáôéêÝò Añ÷Ýò.ôé åyíáé Bñìüæïí. …ðïõ ‚ êáíüíáò ô\ò Aìïéâáéüôçôáò (ôü áuôçìá ãéÜ sóüôéìï ìåñßäéï) ìåôáîý TëåõèÝñùí ðïëéô™í ðñùôïáíáäýåôáé ›ò _ ðñùôáñ÷éêÞ Añ÷Þ ô\ò äéêáéïóýíçò. ‘ÅðïìÝíùò. óôÞí ‚ðïßá ôü èåúêü êáß ôü Aíèñþðéíï èÜ äñïˆí ìáæß êáß _ óýãêñïõóç ìðïñår íÜ ëõèår óôü ôÝëïò. ‘Ç ðïëéôéêÞ. óôÜ AãáèÜ. …óï ô\ò åyíáé äõíáôü. óôÞí á‰ôïíïìßá ô\ò ðïëéôåéáê\ò óõãêñüôçóçò. Tíáñìïíßæù ôßò äéåêäéêÞóåéò. 1995 [1997ã]: 4). Åyíáé å‰èýíç á‰ô™í ô™í ðïëéô™í ôü íÜ äéáöõëÜôôïõí ôÞí êõâåñí™óá Aìïéâáéüôçôáÿ êáß. ðáñÜ äéêáéþìáôá êáß sóüôçôá. …ôáí ôü Aìåëïˆí. ‘ÅðïìÝíùò. AëëÜ ìéÜ êïéíïôéêÞ äÝóìåõóç óôÞí êáëÞ ôÜîç (Anhalt. ²Åñãï ô\ò ðïßçóçò åyíáé íÜ Aíáðôýîåé ìéÜ ^èéêÞ ðïéçôéêÞ ðïý óõìâÜëëåé óôÞí óõëëïãéêÞ èÝóìéóç ô\ò êáë\ò äéáêõâÝñíçóçò äéáðáéäáãùãüíôáò ôïýò ðïëßôåò óôßò ðïëéôéêÝò å‰èˆíåò ôïõò. ‘Ç äçìïêñáôßá. ‚ ‚ðïßá ëåéôïõñãår ôüóï ›ò á‰ôï-ðåñéïñéóìüò …óï êáß ›ò Tîéóïññïðçôéêü ìÝôñï ìÝ ôü íÜ ñõèìßæåé ôüí Aíôáãùíéóìü ô™í ðïëéôéê™í äõíÜìåùí óÝ ìéÜ ôáéñéáóôÞ Bñìïíßá. ’ÁëëÜ ôÜ Tðéôåýãìáôá ô\ò äçìïêñáôßáò äÝí èCðñåðå íÜ Aðïóðïˆí ôÞí ðñïóï÷Þ Aðü ôÜ ðñùôåýïíôá Vñãá ô\ò ðïëéôéê\ò. å‰íïìßá óçìáßíåé íïìéìïöñïóýíç. óùóôü. ôü êáèáñü ðïëßôåõìá ôïˆ ôñáãéêïˆ AíáöÝñåôáé óôÞí Tíïßêçóç ô\ò ðïëéôéê\ò Tãêáèßäñõóçò. …ðùò á‰ôü ôü óõëëáìâÜíåé _ óõëëïãéêü- 89 ôçôá ôÞí ‚ðïßá Aöïñ@ óÝ êÜèå åsäéêÞ ðåñßðôùóç» (ÊáóôïñéÜäçò. ’ÁëëÜ. ÌÜëëïí öáíôÜæåôáé ìéÜ êïéíüôçôá óôÞí ‚ðïßá _ ʼníïìßá åyíáé ìéÜ äõíáìéêÞ äýíáìç ðïý äçìéïõñãår sóïññïðßá êáß ôÜîç AåíÜùò. äÝí ðáñáâéÜæù ôÜ …ñéá èÝëïíôáò a äßíïíôáò ðåñéóóüôåñá Aðü …. 1995 [1997ã]: 16). äåäïìÝíïõ …ôé äéåõêïëýíïõí ôÞí êõêëïöïñßá ô\ò uäéáò ô\ò ðïëéôéê\ò. ‘Ï Óüëùí äçëþíåé …ôé _ AîéïðñåðÞò TðéêñÜôåéá ô\ò èíçô\ò æù\ò åyíáé ôü eèïò ô\ò säéüôçôáò ôïˆ ðïëßôç óÝ ìéÜ ðïëéôéêÞ ðïëéôåßá. ï‹ôå ìéÜ AñéóôïêñáôéêÞ. óôÞí ìïñöÞ ôïˆ èåÜôñïõ) êáß …ôáí _ Tíïßêçóç á‰ôÞ êáè' UáõôÞí ìÜëëïí ðáñÜ ‚ äçìüóéïò ÷™ñïò ôçò) Aìöéóâçôårôáé ìÝ ôñüðï ðïý êÜíåé ôüí ä\ìï êïéíü êô\ìá êáß âáóßæåé ôÞí êáëÞ äéáêõâÝñíçóç óôÞí sóüôçôá. äÝí ìåéþíù a TðáõîÜíù ôü ìåñßäéï êáíåíüò. ‘Ç ëýóç ôïˆ Óüëùíá ï‹ôå èÜ AðÝêëåéå ôÜ ðñïâëÞìáôá ï‹ôå èÜ ôÜ Vëõíå ðïôÝ ðëÞñùò. á‰ôü ôü êáèåóôþò ðïý âáóßæåôáé óÝ TããåíÞ äéêáßùóç ðñÝðåé íÜ íïçèår ìÝ ^èéêï-ðïëéôéêïýò …ñïõò. …ëç _ ðïëéôåßá Šößóôáôáé ôßò ëÝèñéåò óõíÝðåéåò ô\ò âñåùò. 1974: 98). ‚ñßæïíôáò «ôÞí ðïëéôéêÞ ›ò ñçôÞ êáß óáö\ äñáóôçñéüôçôá ðïý Aöïñ@ ôÞí Tãêáèßäñõóç Tðéèõìçô™í èåóì™í êáß ôÞí äçìïêñáôßá ›ò ôü ðïëßôåõìá ô\ò ñçô\ò êáß óáöïˆò á‰ôï-èÝóìéóçò. ôü ðïëßôåõìá ðïý ÷áñáêôçñßæåôáé Aðü «(ðïëéôéêÞ) á‰ôïóôï÷áóôéêüôçôá» (ÊáóôïñéÜäçò 1988ã [1991]: 20-1). ÄÝí åyíáé èåúêü ðïéçôéêü áuôéï. åyíáé óôü êÝíôñï ôïˆ ôñüðïõ ìÝ ôüí ‚ðïrï âëÝðåé ‚ Óüëùí ôÞí å‰íïìßá. ›ò ôü ðïëßôåõìá ô™í êïéíùíéê™í èåóì™í ðïý Tîáñô™íôáé Aðü ôÞí ñçôÞ óõëëïãéêÞ äñáóôçñéüôçôá» (ÊáóôïñéÜäçò. _ å‰íïìßá. íïìïèåô™ êáß ðñÜôôù äßêáéá. ‘Ç Tëåãåßá ô\ò å‰íïìßáò Aíáãíùñßæåé …ôé _ Bñìïíßá åyíáé ðéèáíÞ ìÝóá óôÞí ðüëéí.

´Ïôáí äÝí ôü êÜíïõí — . ´Ïðùò äåß÷íåé _ säéáßôåñç ðåñßðôùóç ôïˆ Óüëùíá óôÞí åsäéêÞ èÝóç ô\ò ’ÁèÞíáò. …óï Šð\ñ÷å TíäéáöÝñïí ãéÜ ôÞí säéüôçôá ôïˆ ðïëéôéêïˆ Aíäñüò ìÝóá óôïýò ás™íåò. åuôå óôÞí ðüëç åuôå óÝ êÜðïéïí Cëëïí» (ÊáóôïñéÜäçò. êáß …ôé ôßðïôá äÝí V÷åé ìåßíåé Aðü ôÞí ’ÁèÞíá ôïˆ 6ïõ ásþíá Têôüò Aðü ôÜ äéêÜ ôïõ AðïóðÜóìáôá. óôÞí ðïëéôéêÞ. óôü ðñ™ôï ìÝñïò ðïý óôÝãáóå ôÞí óêÝøç. ƒ÷é ìüíï äçìéïõñãïˆí ìåãáëårï óôïýò ôïìårò ôïõò (ðïý åyíáé ðñÜãìáôé äýóêïëï íÜ ôïýò îå÷ùñßóïõìå óÝ á‰ôü ôü TêñçêôéêÜ âëáóôáríïí óçìårï). óôÞí Äýóç. ãéÜ ôÞí óùóôÞ èÝóç ôïõ óôüí Añ÷áúêü ðïëéôéóìü a ãéÜ ôüí óùóôü ñüëï ôïõ óôÞí AèçíáúêÞ tóôïñßá. «ÓôÞí ‘ÅëëÜäá». ãéÜ ðïëý ìåãÜëï äéÜóôçìá. ÃïçôåõìÝíïé Aðü ôßò ìåôáññõèìßóåéò ôïˆ ÊëåéóèÝíç êáß Aðü ôßò ôñáãùäßåò ôïˆ Ásó÷ýëïõ. AäéêÞìáôá. 1993: xiÿ 1996). AíáãíùñßæïíôÜò ôïí ›ò ìéÜ ìåßæïíá ðñþéìç öõóéïãíùìßá. Añíïýìåíïò íÜ Têìåôáëëåõèår ôÞí ôñïìáêôéêÞ Tîïõóßá ôïõ êáß íÜ ãßíåé ôýñáííïò. «ÃéÜ ás™íåò. _ öéëïóïößá êáß _ ðïßçóç ãåííéïˆíôáé …ëåò ìáæß. 1945: 136). 1992: 194). Aðïäåéêíýåé …ôé «ôü Tííïéïëïãéêü ó÷\ìá ðïý TöÜñìïóáí ït Ðñïóùêñáôéêïß ôü åy÷áí äáíåéóôår óÝ ìåãÜëï ìÝñïò Aðü ôÞí ðïëéôéêÞ óöáßñá» (Rahe. _ ðïëéôéêÞ. ðáñáâëÝøáìå ôÞí Vêôáóç óôÞí ‚ðïßá _ öéëïóïößá ôïõ ãéÜ ôÞí êïóìéêÞ Aìïéâáéüôçôá ðñïûðïèÝôåé ôÞ óïëþíåéá ðôéêÞ ôïˆ êüóìïõ êáß õtïèåôår ôü ëåîéëüãéü ôçò. AëëÜ ìÝ ôü íÜ Aêïˆò ôß ëÝåé _ èïñõâþäçò AíôáëëáãÞ êáß ‚ Aíôáãùíéóìüò AäÝóìåõôùí Aðüøåùí óôÞí AãïñÜ. AëëÜ äçìéïõñãïˆí Tðßóçò ôÞí äçìïêñáôßá. óõíåô\ò Tîïíõ÷éóôéê\ò TîÝôáóçò ô\ò óõììåôï÷éê\ò á‰ôïèÝóìéóçò. ït ìåôáññõèìßóåéò ôïõ äÝí êñÜôçóáí ðïëý êáß _ ôõñáííßá ô™í Ðåéóéóôñáôéä™í TðéêñÜôçóå óôÞí ðüëç. óôÞí íïìïèåóßá êáß óôÞí ðïßçóç. ô\ò óõëëïãéê\ò. äçìüóéá aèç. TìðïñéêÞ íïìïèåóßá êáß èñçóêåõôéêÞ íïìïèåóßá (Murray. Ôü öéëïóïöéêü TíäéáöÝñïí ôïˆ Óüëùíá ãéÜ ôÞí säéüôçôá ôïˆ ðïëßôç êáß ôÞí äéêáéïóýíç. ôÞí ^èéêÞ êáß ôÜ ðïëéôéêÜ ðñÜãìáôá. «ÐáñÝ÷åé ôüí óýíäåóìï AíÜìåóá óôÞí ^èéêÞ óêÝøç ô\ò Añ÷áúê\ò Tðï÷\ò êáß óôüí Aãþíá ãéÜ äçìïêñáôßá (de Romilly. Åyíáé êáéñüò íÜ AðïêáôáóôÞóïõìå ôüí Óüëùíá óôÞí èÝóç ðïý äéêáéïˆôáé óôÞí öéëïóïößá. 1985: 31). ‘Ï íïìïèÝôçò. ðáñÝìåíå ìåræïí óçìårï Aíáöïñ@ò êáß äéáìÜ÷çò. ìéÜ ðñïóðÜèåéá íÜ óõìâéâáóôïˆìå ìÝ ôü ëçóìïíçìÝíï ãåãïíüò …ôé «ðñþôç öéëïóïößá» åyíáé ‚ ôñáãéêüò óôï÷áóìüò ôïˆ ðñþôïõ aèïõò ô\ò óêÝøçò. ‘Ç ðñþôç öéëïóïößá V÷åé íÜ êÜíåé ƒ÷é ìÝ ôü íÜ Aêïˆò ôß ëÝåé _ óõíåßäçóç. Cí êáß óÝ äéáöïñåôéêÜ Tðßðåäá êáß ìÝ äéáöïñåôéêïýò ôñüðïõò. «‚ öéëüóïöïò ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ eôáí. íÜ äïˆìå ôü ðåñéðåôåé™äåò êáß èõåëë™äåò ðïëéôéêï-öéëïóïöéêü ðåßñáìá. 1993: 197-8). îå÷Üóáìå …ôé ‚ Óüëùí eôáí ‚ ðñ™ôïò ’Áèçíárïò. AíåîÜñôçôá Aðü ôüí äçìéïõñãü ôïõò. ôÞí ôÜîç êáß ôÞí óýãêñïõóç. Aíôéìåôùðßæïõí ôßò uäéåò ðñïêëÞóåéò êáß èÝôïõí ôÜ uäéá ôñáãéêÜ TñùôÞìáôá. …ôé ðñßí Aðü á‰ôüí äÝí Šð\ñ÷å ðïßçóç óôÞí ’ÁèÞíá (Bowra. ï‹ôå AèçíáúêÞ óõìâïëÞ óôßò UëëçíéêÝò äéáíïçôéêÝò æõìþóåéò. ðñïóðáèþíôáò Tä™ êáß Xíáí ásþíá íÜ Uñìçíåýóïõìå ôüí ’Áíáîßìáíäñï. óÝ ìéÜ ìåãÜëç Añ÷éêÞ ðåñßïäï. ÃéÜ ðïëëïýò óýíèåôïõò ëüãïõò. ‘Ï äéêáéïëïãçìÝíïò èáõìáóìüò ìáò ãéÜ ôÞí äçìïêñáôßá äÝí ì@ò Cöçíå. Êáß ït ôñårò Aðïôåëïˆí ìåßæïíá êïììÜôéá «íïìïóêïðéê\ò AíÜëõóçò» (Ëáìðñüðïõëïò. óôüí äçìüóéï ÷™ñï ô\ò säéüôçôáò ôïˆ ðïëßôç. ‚ Óüëùí ‚ñßóôçêå Cñ÷ùí êáß êëÞèçêå íÜ åsóçãçèår åsäéêÜ ìÝôñá ãéÜ íÜ AðáëëÜîåé Aðü ôÞí êñßóç ôÞí ðüëç ôïõ. ’Áíôáðïêñéíüìåíïò óôü áuôçìá á‰ôü. ôïˆ ðïëéôéêïˆ aèïõò. íüìïõò ãéÜ ôÞ ã\. ðïëéôéêÞ. ’ÁëëÜ êÜðïéïé Aðü ôïýò íüìïõò ôïõ ðáñÝìåéíáí óÝ ìåãÜëï âáèìü óôÞí èÝóç ôïõò êáß ôü ðíåˆìá ôïõò äÝí ÷Üèçêå ðïôÝ. ãéÜ íÜ AöÞóåé ôïýò íüìïõò ôïõ íÜ óôáèïˆí ìüíïé ôïõò. ì@ò èõìßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ôïýò «êëáóóéêïýò» ô\ò íåùôåñéêüôçôÜò ìáò. Vêáíå ôü Cíåõ ðñïçãïõìÝíïõ äéÜâçìá íÜ öýãåé Aðü ôÞí ’ÁèÞíá Tðß ìéÜ äåêáåôßá. ´Ïôáí óõíåñãÜæïíôáé óôåíÜ. Á‰ôü äÝí åyíáé ìüíï Xíá Tðé÷åßñçìá ãéÜ ôÞí ÷ñïíïëïãéêÞ ðñïôåñáéüôçôá ôïˆ Óüëùíá óÝ ó÷Ýóç ìÝ ôÞí å‰ñåßá Aíáãíþñéóç ô™í Ðñïóùêñáôéê™í. ’ÅðéðñïóèÝôùò.90 Ëßãï ìåôÜ ôÞí óýíèåóç êáß ôÞí äçìüóéá Aðáããåëßá ô\ò Tëåãåßáò ôïõ ãéÜ ôÞí å‰íïìßá. ðÜíù Aðü …ëá. …óï Šð\ñ÷å AèçíáúêÞ ðïëéôåßá ìÝ äéêÞ ôçò Tëåýèåñç ðíåõìáôéêÞ æùÞ. Åyíáé. ’Áêüìç ðåñéóóüôåñï. ïsêïãåíåéáêü äßêáéï. 1987 [1991]: 6). ðïý eôáí _ UëëçíéêÞ ðïëéôåßá ô™í ðïëéô™í. ðïëéôéêüò êáß ðïéçôÞò Óüëùí óõíéóô@ ôÞí ìåôÜâáóç Aðü ôÞí êïóìïãïíßá ôïˆ ‘Çóéüäïõ óôÞí êïóìïëïãßá ôïˆ ‘Çñáêëåßôïõ êáß ôïˆ Ásó÷ýëïõ. Tãêáèßäñõóå Xíáí íïìéêü êþäéêá ðïý êÜëõðôå …ëïõò ôïýò ôïìårò ôïˆ íüìïõ: Tãêëçìáôïëïãßá. ôüóï ðïëßôçò …óï êáß öéëüóïöïò. 1960: 73). _ ãëþóóá a ôü êåßìåíï. ²Åðåéôá. ϋôå åyíáé ìüíï ìéÜ ðñïóðÜèåéá íÜ êáôáëÜâïõìå a íÜ ìåôáöñÜóïõìå êáëýôåñá ôïýò ´Åëëçíåò. Åyíáé êáß ãé' á‰ôüí ôüí ëüãï ðïý ôüí êáëïˆóáí ìåñéêÝò öïñÝò íÜ “äþóåé íüìïõò”. ôü Åyíáé. ‚ Óüëùí eôáí óåâáóôüò ›ò èåìÝëéïò ëßèïò ôïˆ ðïëéôéóìïˆ ôçò» (Jaeger. ìáñôõñéêÝò êáôáèÝóåéò.

ìéÜ êïéíùíßá UðïìÝíùò óôÞí ‚ðïßá ôü Tñþôçìá “Ôß åyíáé äßêáéïò íüìïò.. Castoriadis.. New York and Oxford. in David Ames Curtis (trans. UK: Oxford University Press. Stanford. Emily Katz (1993) Solon the Singer: Politics and Poetics. in David Ames Curtis (trans. TðéìÝñïõò Tðéôõ÷ßåò. Farrar. Cornelius (1988ã [[1991]) «The “End of Philosophy”?». Stanford. New York and Oxford. ôÞí aäç TãêáèéäñõìÝíç Aðü ôÞí uäéá ðáñÜóôáóç ôïˆ êüóìïõ. New York and Oxford. in Pierre Lévêque and Pierre Vidal-Naquet. MD: Rovman & Littlefield. in David Ames Curtis (trans.. Atlantic Highlands. Castoriadis. Cornelius (1983á [1997á]) «The Logic of Magmas and the Question of Autonomy». Cornelius (1987 [1991]) «Intellectuals and History». in David Ames Curtis (trans. Castoriadis. Politics. trans. ed. Autonomy. Cornelius (1990 [1997â]) «The Greek and the Modern Political Imaginary». Åuêïóé ÷ñüíéá Añãüôåñá. New York: William Salloch.) Philosophy. M. Lanham. in David Ames Curtis (trans. Politics. NJ: Humanities Press.. ÂÉÂËÉÏÃÑÁÖÉÁ Anhalt. Victor (1946 [1930]) «Eunomia».. Tíéó÷ýïíôáò _ ìßá ôßò Aðüøåéò êáß ôßò öùíÝò ô™í Cëëùí óÝ äéáìÜ÷åò ãýñù Aðü ôÞí Šðåõèõíüôçôá ô\ò ðïëéôåßáò ô™í ðïëéô™í AðÝíáíôé óôÞí äéêáéïóýíç. ed. äÝí Šðïäïõëþíåôáé óôïýò uäéïõò ôïýò íüìïõò ôçò. Politics. ed.) Philosophy. ed. Rationality. Castoriadis. David Ames Curtis (trans. Donlan. (1960) «Solon». UK: Oxford University Press. têáíÞ UðïìÝíùò íÜ èÝôåé óÝ AìöéóâÞôçóç ôïýò aäç äïóìÝíïõò èåóìïýò ôçò. ed) World in Fragments.) Philosophy. Tëðßæù ðþò äÝí V÷ù ëçóìïíÞóåé ôÜ ìáèÞìáôÜ ôïõò. Ìüíïí …ôáí _ ðïëéôéêÞ. Ôïýò öåßëù ƒ÷é ìüíï ôÞí åsóáãùãÞ ìïõ óôü Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç êáß ôïýò ðñþôïõò ðñïâëçìáôéóìïýò ðåñß äéêáßïõ êáß Tîïõóßáò.) Philosophy. ÓÇÌÅÉÙÓÇ Å‰÷áñéóô™ ôïýò Ãñçãüñç ÔæïõóäÜíç. Castoriadis. . UK: Oxford University Press. MA. Politics. Castoriadis. Autonomy». Bowra. MA: Blackwell. History». Jacqueline (1985 [1980]) A Short History of Greek Literature. Ehrenberg. Cambridge University Press. New York and Oxford. in Early Greek Elegists. in David Ames Curtis (trans. ed. _ ðïëéôéêÞ Aãíïår ôÞí ðïßçóç êáß _ ðïßçóç Aðïññßðôåé ôÞí ^èéêޗ _ óôï÷áóôéêÞ á‰ôï-äéáêõâÝñíçóç ìðïñår íÜ V÷åé êÜðïéåò ôïðéêÝò. UK: Oxford University Press. Ôü êåßìåíï Aöéåñþíåôáé óôÞí ‚ìÜäá ôïˆ ðåñéïäéêïˆ Óçìåéþóåéò ãéÜ ôÞí ðáéäåßá ðïý ìïˆ ðñïóÝöåñáí ôÜ ÷ñüíéá 197579. UK: Oxford University Press. de Romilly.” ìÝíåé ðÜíôá ðñáãìáôéêÜ Aíïéêôü (ÊáóôïñéÜäçò. in Aspects of the Ancient World: Essays and Reviews. Cornelius (1992 [1996]) «The Athenian Democracy: False and True Questions». ed. Walter (1980) The Aristrocratic Ideal in Ancient Greece: Attitudes of Superiority from Homer to the End of the Fifth Century B. David Ames Curtis ãéÜ ôÞí óçìáíôéêÞ âïÞèåéÜ ôïõò. MIT Press and Oxford.) The Imaginary Institution of Society. CA: Stanford Universtity Press. AëëÜ êáß Xíá ðïëý ìåãÜëï ìÝñïò ô\ò ðíåõìáôéê\ò êáß ðñïóùðéê\ò ìïõ êáëëéÝñãåéáò. Oxford.ÄÉÊÁÉÏÓÕÍÇ ÊÁÉ ÅÕÍÏÌÉÁ …ôáí _ ^èéêÞ Aðáñíårôáé ôÞí ðïëéôéêÞ.. in David Ames Curtis (trans. Society.) Constellations 4:1 (April 1997): 1-18. UK and Cambridge. Cornelius (1988á [1991]) «Power.. Chicago: University of Chicago Press. Cornelius (1995 [1997ã]) «Democracy as Procedure and Democraxy as Regime». Cornelius (1988â [1991] «Individual. Castoriadis. Autonomy. Nev York ahd Oxford.) Philosophy. New York: Barnes & Noble. Part One of Kathleen Blamey (trans. ed. êáß ôïýò ÷áéñåôßæù ìÝ ôü Añ÷áúêü íüçìá ô\ò ëÝîçò ößëïò. in David Ames Curtis (trans. ed. Politics.). Cambridge. AëëÜ äÝí ìðïñår ðïôÝ íÜ Tðéôý÷åé ôÞí ðëÞñç äéÜñèñùóç ìÝó¤ èåóì™í Aãùíéóôéê\ò äéáâïýëåõóçò. Autonomy New York and Oxford. Cynthia (1988) The Origins of Democratic Thinking: The Invention of Politics in Classical Athens. Walter (1970) «Changes and Shifts in the Meaning of Demos in the Literature of the Archaic Period». Autonomy. Cornelius (1982 [1991]) «The Nature and Value of Equality». Á‰ôÞí ôÞí êïéíùíßá ìðïñïˆìå Tðßóçò íÜ ôÞí ðåñéãñÜøïõìå ›ò ìéÜ êïéíùíßá _ ‚ðïßá. Cornelius (1983â [1991]) «The Greek Polis and the Creation of Denocracy».. 91 ed.. Autonomy. 1982 [1991]: 136). Castoriadis. Cornelius (1964-5 [1987]) «Marxism and Revolutionary Theory».C. Autonomy. Peter Murphy. CA: Stanford University Press.) World in Fragments. ìéÜ êïéíùíßá têáíÞ ãéÜ ôÞí ñçôÞ á‰ôïèÝóìéóÞ ôçò. Politics. Castoriadis.) Philosophy. Cornelius (1993 [1997â]) «The Ethicists New Clothes». KS: Coronado Press. ìðïñïˆí íÜ äçìéïõñãÞóïõí ìéÜ á‰ôüíïìç êïéíùíßá. Lillian Doherty.. Castoriadis.) The Castoriadis Reader. in David Ames Curtis (trans. Politics. Lawrence. UK: Oxford University Press. Cleisthenes the Athenian: An Essay on the Representation of Space and Time in Greek Political Thought from the End of the Sixth Century to the Death of Plato [1964]. æþíôáò ðëÞñùò ìÝ íüìïõò êáß îÝñïíôáò ðþò äÝí ìðïñår íÜ æÞóåé ÷ùñßò íüìï. Castoriadis. Castoriadis. _ öéëïóïößá êáß _ ðïßçóç Uíþíïõí ôßò äõíÜìåéò ôïõò. UK: Polity. in David Ames Curtis (trans. La Parola del Passato 135: 381-95. Donlan. C.

The Written Sources». Paul (eds. Lambropoulos.) The Ancient Greek City-State. ÂÁÓÉËÇÓ ËÁÌÐÑÏÐÏÕËÏÓ Murphy. Paul A. Chapel Hill: The University of North Carolina Press. in M. Jennifer Tolbert (1994) Athens on Trial: The Antidemocratic Tradition in Western Thought. in Greek Mythology and Poetics. Vol. in Edgar Salin (ed. Vlastos. 1. M.: Tradition and Innovation. (1993) «Homer to Solon: The Rise of the Polis. Murray. Myrray. Montreal: Mario Casalini. Cambridge: Cambridge University Press. Copenhagen: The Royal Danish Academy of Sciences and Letters. MA: Harvard University Press. Vassilis (1993) The Rise of Eurocentrism: Anatomy of Interpetation.) (1995) Early Greek Political Thought from Homer to the Sophists. Werner (1945 [1933]) Paideia: The Ideals of Greek Culture. (1981) «Politics and Political Theory».I. in Five Essays. Thesis Eleven 40: 44-67. Finley (ed. Edmonds. Ostwald. NJ: Princeton University Press. Laszlo (1974) “Solon”. Hansen. Ithaca. Gregory (1990 [1985]) «Poetry and the Ideology of the Polis: The Symbolism of Apportioning Meat». Vernant. (1927) The Political Ideas of the Greeks. Vassilis (1996)«Nomoscopic Analysis». in Man's Measure: A study of the Greek Image of Man from Homer to Sophocles. George (1977 [1955]) Studies in Ancient Greek Society: The First Philosophers. Nagy. Lambropoulos. MA: Harvard University Press. Oxford: Oxford University Press. Thesis Eleven 43: 42-66.) The Ancient Greek City-State. Jaeger. Eric A. NJ: Princeton University Press. Rahe. Murphy. Cambridge. Greek Elegy and lambus. Book I: Archaic Greece. Havelock. Myres. Heidelberg: Verlag Lambert Schneider.) Synopsis: Festgabe für Alfred Weber. (1978) The Greek Concept of Justice: From Its Shadow in Homer to Its Substance in Plato. Karl (1948) «Solon». Michael and Woodruff. Roberts. Vassilis (1995)«The Rule of Justice». M. Jean-Pierre (1982 [1962]) The Origins of Greek Thought. James Willis and Cornelis de Heer. Thesis Eleven 40: 1-24.) The Legacy of Greece: A New Appraisal. Albin (1966 [1958[) A History of Greek Literature. Gregory (1946) «Solonian Justice». . trans. NY: Cornell University Press. Volume I (1982 [1931]) trans. Princeton. Mogens Herman (1993) «Introduction: The Polis as a Citizen-State». Ithaca. Oswyn (1993 [1978]) Early Greece. Princeton.) The Greek Renaissance of the Eighth Century B. MA: Harvard University Press. in Mogens Herman Hansen (ed. Copenhagen: The Royal Danish Academy of Sciences and Letters. Classical Philology XLI (2): 65-83. Lambropoulos. I. New York: Oxford University Press. Cambridge. Adele M. Peter (1995) «The Birth of Humanism». South Atlantic Quarterly 95(4): 855-79. NY: Cornell University Press. Cambridge. (1992) Republics Ancient and Modern. in Robin Hägg (ed. London: Methuen. Cagarin.92 Finley. Albany: State University of New York Press. J. Oswyn (1983) «The Symposion as Social Organization». Thomson. London: Lawrence & Wishart. Jeager. Lesky. trans.C. Vecsényi. Kurt A. Werner (1966 [1926]) «Solon's Eunomia». Stockholm: Svenska Institutet i Athen. New York: The Abingdon Press. in Mogens Herman Hansen (ed. Oxford: Clarendon Press. Fiske. Raaflaub. Martin (1969) Nomos and the Beginnings of the Athenian Democracy. John L. Jaspers. Gilbert Highet. Book II: The Mind of Athens. Volume I: The Ancient Regime in Classical Greece. Peter (1993) «Romantic Modernism and the Greek Polis». trans.

êáß ôüóï ëéãüôåñï AðïôåëåóìáôéêÞ ãéíüôáí _ êñéôéêÞ ô™í äïì™í êõñéáñ÷ßáò ôïˆ êáðéôáëéóôéêïˆ êñÜôïõò. ôåˆ÷ïò 31. _ ðïëëÜ Šðïó÷üìåíç ðñïóðÜèåéÜ ôïõ ðáñÝìåéíå TíôõðùóéáêÜ AðáñáôÞñçôç ìÝóá óôü óýã÷ñïíï ðïëéôéêï-öéëïóïöéêü ôïðßï. _ ‚ðïßá êïñõöþèçêå ìÝ ôÞí ‚ëéêÞ TãêáôÜëåéøç ôïˆ á‰ôï-êáèïñéóìïˆ ›ò ìåóô\ò íïÞìáôïò ðïëéôéê\ò êáôçãïñßáò. ìéÜ Tîéäáíßêåõóç ôïˆ TîáûëùìÝíïõ. ÓÞìåñá. ðïý îåêßíçóå ðñßí Aðü ôÝóóåñåéò äåêáåôßåò. Añóåíéêïˆ säéùôéêïˆ Tðé÷åéñçìáôßá. ›óôüóï. ÄåäïìÝíçò ô\ò êñßóçò ôÞí ‚ðïßá ðñïêÜëåóå óôÞí êñéôéêÞ óêÝøç ‚ ŠðïôéèÝìåíïò «èÜíáôïò ô\ò á‰ôïíïìßáò». ›óôüóï. óýìöùíá ìÝ ôßò êñéôéêÝò á‰ôÝò. óó. — ‘Ï ’ÁíäñÝáò Êáëýâáò åyíáé ìåôáðôõ÷éáêüò öïéôçôÞò óôü Columbia University êáß ‚ëïêëçñþíåé ôÞí äéáôñéâÞ ôïõ TðÜíù óôÞí ðïëéôéêÞ óêÝøç ôïˆ Max Weber. ‚ìïéïãÝíåéáò êáß säéïêôçóéáêïˆ Aôïìéêéóìïˆ. êáß ›ò Tê ôïýôïõ Tîïõäåôåñùèår. á‰ôÝò óõìöùíïˆí óôü …ôé _ á‰ôïíïìßá. Öèéíüðùñï 2000. ôüí ìåôáóôñïõêôïõñáëéóìü2 êáß ôüí êïéíïôéóìü3. ‘Ùóôüóï. _ äåýôåñç TðÝôñåøå ôÞí Têñßæùóç ôïˆ ðëïõñáëéóìïˆ êáß ô\ò äéáöïñ@ò ÷Üñéí ìé@ò ‚ìïãåíïˆò êõñßáñ÷çò óõëëïãéêüôçôáò. 2. V÷åé êëåßóåé ôüí tóôïñéêü ôçò êýêëï. 5. Vol. äéáôåßíïíôáé …ôé V÷ïõí TêèÝóåé ôÞí êáíïíéóôéêÞ ãõìíüôçôá ô\ò Vííïéáò ô\ò á‰ôïíïìßáò. ìåôáóôñÜöçêáí óôáäéáêÜ óÝ êá- ôáéãéóôéêÞ êñéôéêÞ. Á‰ôÝò ït Añ÷éêÝò TíïñÜóåéò. V÷ïõí AìåôÜêëçôá öèáñår. ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá. Xíá Aíá÷ñïíéóôéêü êáôÜëïéðï ô\ò íåùôåñéêüôçôáò. ‘Ç ðñïóðÜèåéÜ ôïõ íÜ TðáíáôïðïèåôÞóåé ôÞí êáôçãïñßá ô\ò á‰ôïíïìßáò —AôïìéêÞ êáß ðïëéôéêޗ óôü Tðßêåíôñï ìé@ò ìåôá-ìåôáöõóéê\ò ðïëéôéê\ò èåùñßáò ìÝ ÷åéñáöåôéêü ðåñéå÷üìåíï ì@ò äåß÷íåé ðþò ìðïñïˆìå íÜ Šðåñâïˆìå ôßò óçìåñéíÝò TãêëùâéóìÝíåò êáß ó÷çìáôïðïéçìÝíåò äéáìÜ÷åò êáß ôÜ äéëÞììáôá. Aðïêô@ óÞìåñá ìéÜ Tíôåë™ò íÝá óçìáóßá: Aíôéðñïóùðåýåé ìßá Aðü ôßò ðéü óõãêñïôçìÝíåò êáß öéëüäïîåò ðñïóðÜèåéåò íÜ ôåèår êáß ðÜëé ôü æÞôçìá ô\ò á‰ôïíïìßáò êáß íÜ Aíáâéþóåé ôü äçìïêñáôéêü ðñüôáãìá. 1998. ’Åí™ _ ðñþôç. ôüóï ðéü äýóêïëï ãéíüôáí íÜ íïìéìïðïéçèïˆí ït äçìïêñáôéêïß èåóìïß êáß ït ðñáêôéêÝò óõììåôï÷\ò. ’Áðïêáëýðôïíôáò ôü å‹èñáõóôï ô™í Vó÷áôùí èåìåëßùí. åuôå V÷åé äå÷èår óêëçñÝò TðéèÝóåéò Aðü Uôåñüêëçôåò öéëïóïöéêÝò êáß ðïëéôéêÝò èÝóåéò — ‚ñéóìÝíåò Têäï÷Ýò öåìéíéóìïˆ1. Ït TðéèÝóåéò á‰ôÝò V÷ïõí Aíáìößâïëá Aðïêáëýøåé ôÜ Tããåí\ …ñéá êáß ôïýò êéíäýíïõò …ëùí ô™í ðáñáäïóéáê™í Tðåîåñãáóé™í ô\ò Aôïìéê\ò êáß ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. ÐáñÜ ôßò ðïëëÝò äéáöïñÝò ôïõò. ´Ïóï ðåñéóóüôåñï _ ðñïóöõãÞ óÝ êïéíùíéêïýò êáíüíåò êáß ãåíéêÝò Añ÷Ýò Tìðíåüìåíåò Aðü ôü säå™äåò ôïˆ á‰ôïêáèïñéóìïˆ ôáõôéæüôáí ìÝ êáëõììÝíåò ìïñöÝò êõñéáñ÷ßáò. Hannah Arendt êáß ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç. ôü ðñüãñáììá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç íÜ Tðáíáóêåöèår ôÞí Vííïéá á‰ôÞ. åuôå V÷åé Aðïññïöçèår. ìïíïëïãéêÞ êõñéÜñ÷çóç ôïˆ «Cëëïõ ôïˆ ëüãïõ» êáß ôÞí Aðþèçóç ô\ò Tóþôåñçò öýóçò. ƒíôáò ðåñéèùñéáêÞ êáß * Ôü êåßìåíï äçìïóéåýèçêå ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôÜ ’ÁããëéêÜ óôü ðåñéïäéêü Constellations. Uíüò ïsêïõìåíéêïˆ Ëüãïõ êáß ìé@ò Aññåíùð\ò Âïýëçóçò. ÔÜ èåìåëéùôéêÜ Aîéþìáôá ô\ò á‰ôïíïìßáò. Karl Schmitt. Šëïðïßçóå ôÞí ñèïëïãéêÞ. Á‰ôÞ _ ñéæéêÞ Aðüññéøç óôÝñçóå ôÞí êïéíùíéêÞ êñéôéêÞ êáß ôÞí ñéæïóðáóôéêÞ ðïëéôéêÞ Aðü ôü êáíïíéóôéêü ôïõò ðåñéå÷üìåíï. ìÝóá óôü Aôïìéêéóôéêü êáß ôõðéêü öéëåëåýèåñï säå™äåò ô\ò «^èéê\ò á‰ôïíïìßáò».Êáíïíéóôéêüôçôá êáß êñéôéêÞ óôÞí èåùñßá ô\ò á‰ôïíïìßáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç* ’ÁíäñÝáò Êáëýâáò ÌåôÜöñáóç: Öþôçò ÔåñæÜêçò Ç Vííïéá ô\ò á‰ôïíïìßáò V÷åé ŠðÜñîåé êåíôñéêÞ êáíïíéóôéêÞ Vííïéá óôÞí óýã÷ñïíç ðïëéôéêÞ óêÝøç êáß óõóôáôéêü ãíþñéóìá ô\ò äçìïêñáôéê\ò ðïëéôéê\ò. 93-110 . ñãáíùìÝíá ãýñù Aðü ôßò ìõèéêÝò èÝóåéò Uíüò äéáöáíïˆò ‘ÕðïêåéìÝíïõ. N.

Óôü äåýôåñï ìÝñïò Uñìçíåýù ôÞí êáéíïôüìï ôïõ èåùñßá ô\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò ›ò Aöåôçñéáêü óçìårï ãéÜ Xíáí íÝï Tíáëëáêôéêü ‚ñéóìü êáß ŠðïóôÞñéîçò ô\ò Aôïìéê\ò á‰ôïíïìßáò êáß ô™í «Añíçôéê™í Tëåõèåñé™í» ðïý äéá÷ùñßæåôáé AðïöáóéóôéêÜ Aðü ôÞ öéëåëåýèåñç ðáñÜäïóç. Ðáñ' …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïóðáèår íÜ äåßîåé …ôé ŠðÜñ÷ïõí Añêåôïß óïâáñïß ëüãïé íÜ ðñïôéìÞóïõìå ›ò Aîßá ôÞí á‰ôïíïìßá. ‚ ÊáóôïñéÜäçò äéáôÞñçóå ôü ÷åéñáöåôéêü ðñüôáãìá . TîáíôëçìÝíïé ìÝ ôüí ìåôáóôñïõêôïõñáëéóìü êáß äõóáñåóôçìÝíïé Aðü ôÞí ðáñïˆóá êáôÜóôáóç ô\ò êñéôéê\ò êïéíùíéê\ò èåùñßáò. Ôü Vñãï ôïõ Aíôéðñïóùðåýåé Xíá Uóôéáêü óçìårï ãýñù Aðü ôü ‚ðïrï ðïéêßëïé ôñüðïé ðïëéôéê\ò äéåñåýíçóçò. ôïˆ «ëïãïêåíôñéóì êáß ôïˆ «öáëëïêåíôñéóì ðïý ÷áñáêôçñßæïõí ôÞí ñèïëïãéêÞ ðáñüñìçóç ô\ò íåùôåñéêüôçôáò ãéÜ êõñéáñ÷ßá êáß ðáíôïäõíáìßá 7. ’Áðü ôÞí óôéãìÞ ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò TãêáôÝëåéøå ôüí ìáñîéóìü êáß ôÜ ìåôáöõóéêÜ êáß íôåôåñìéíéóôéêÜ ôïõ Aîéþìáôá. TíÜíôéá óôßò ðáñáðÜíù TðéèÝóåéò. Aêüìç êáß Cí äÝí ìðïñïˆìå íÜ äþóïõìå Aðüëõôç äéêáéïëüãçóç ãé' á‰ôü5. AðÝ÷åé ðïëý Aðü íÜ åyíáé ÷ùñßò ðñïâëÞìáôá. Ôü êåßìåíï á‰ôü óêïðåýåé Aêñéâ™ò íÜ TðåíåããñÜøåé ôüí ÊáóôïñéÜäç ›ò êáíïíéóôéêü óôï÷áóôÞ ìÝ ìéÜ á‰èåíôéêÞ óõìâïëÞ óôÞ äéáìüñöùóç ô™í íÝùí ðñïóáíáôïëéóì™í ô\ò óýã÷ñïíçò ðïëéôéê\ò óêÝøçò. Tëðßæù íÜ äåßîù ðþò _ óõìâïëÞ ôïõ TðáíáèÝôåé ôü èåìåëé™äåò Tñþôçìá ô\ò á‰ôïíïìßáò êáß ô\ò äçìïêñáôßáò. Tíôïðéæüìåíçò óôÜ äéÜêåíá ô\ò èåóìßæïõóáò êáß ô\ò èåóìéóìÝíçò Tîïõóßáò ô\ò êïéíùíßáò. Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. êáß ô\ò Šðïôáã\ò ô\ò ðïëéôéê\ò óôÞí ïsêïíïìßá êáß óôü ðáñÜäåéãìá ô\ò ðáñáãùã\ò. ‚ ‚ðïrïò Aíé÷íåýåé ìÝóá óôÜ êåßìåíÜ ôïõ ôßò ôÜóåéò ôïˆ «å‰ñùêåíôñéóì. …ôé ìéÜ Aíáóýóôáóç ôïˆ êáíïíéóôéêïˆ ðõñÞíá ô\ò á‰ôïíïìßáò óõíáñìüóéìç ìÝ ìéÜ èåùñßá ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ ô\ò ñéæéê\ò äçìïêñáôßáò åyíáé Aêüìá äõíáôÞ. êáß (2) óôü ðåäßï ô\ò äéáëåêôéê\ò ó÷Ýóçò ìåôáîý èåóìßæïõóáò êáß èåóìéóìÝíçò Tîïõóßáò. ìé@ò Tììåíïˆò êßíçóçò ô\ò tóôïñßáò ðñüò ôÞí ðñáãìÜôùóç ôïˆ óïóéáëéóìïˆ. ït ‚ðïrïé ôïíßæïõí ôÞí ŠðïôéèÝìåíç Vëëåéøç êáíïíéóôéê™í èåìåëßùí êáß ôßò AðïññÝïõóåò ó÷åôéêéóôéêÝò óõíÝðåéåò6. ²Åãéíå Vôóé ‚ ðáñÜäïîïò óôü÷ïò. åyíáé _ ðñáêôéêÞ ô™í Tñãáôéê™í óõìâïõëßùí. TîåôÜæù ôÞí Tê ìÝñïõò ôïõ äéáôýðùóç ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò ›ò ñçô\ò êáß äéáõãïˆò á‰ôï-èÝóìéóçò ô\ò êïéíùíßáò. ‘Ç á‰ôïíïìßá. ÔÜ Tðé÷åéñÞìáôÜ ôïõ åyíáé óðïñáäéêÜ êáß ôÜ óõìðåñÜóìáôÜ ôïõ AíïëïêëÞñùôá. ‘Ç á‰ôïíïìßá ìåôáîý ãåãïíüôïò êáß Aîßáò ‘Ç ðñïóðÜèåéá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç íÜ Tðáíáóêåöèår ôÞí Vííïéá ô\ò á‰ôïíïìßáò åyíáé ìéÜ óôáäéáêÞ TìâÜèõíóç êáß óôáèåñÞ Tðáíåðåîåñãáóßá ìé@ò êáôçãïñßáò _ ‚ðïßá Tìöáíßæåôáé óôÜ ðïëý ðñþéìá ãñáðôÜ ôïõ. ðñïóðáè™ íÜ öùôßóù ôÞí ðñïÝëåõóç êáß ôßò ìåôáìïñöþóåéò ô\ò Vííïéáò ô\ò á‰ôïíïìßáò êáß ðáñïõóéÜæù ôÞí Víôáóç ìÝóá óôü ðñüãñáììá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. ô™í öéëåëåýèåñùí êñéôéê™í. ïsêïäïìþíôáò ðÜíù óôßò TííïéïëïãéêÝò êáéíïôïìßåò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. Åyíáé Xíá Vñãï ðïý äÝí V÷åé ðëÞñùò öùôßóåé ôßò uäéåò ôïõ ôßò èåùñçôéêÝò êáß êáíïíéóôéêÝò ðñïûðïèÝóåéò. Ðßóù Aðü á‰ôïýò ôïýò èåùñçôéêïýò ìåôáó÷çìáôéóìïýò âñßóêåôáé ìéÜ êñéôéêÞ êáß äçìéïõñãéêÞ TìðëïêÞ ìÝ ôßò AíôéíïìéêÝò èåùñßåò ôïˆ ÌÜñî êáß ôïˆ Öñüõíô. ÈÜ ôü êÜíù ðñïôåßíïíôáò ìéÜ óôñáôçãéêÞ Tðé÷åéñçìáôïëïãßáò âáóéóìÝíç óôßò TííïéïëïãéêÝò ðçãÝò ït ‚ðïråò âñßóêïíôáé óôÜ äýï êýñéá èåìáôéêÜ ðåäßá ôïˆ Vñãïõ ôïõ: (1) óôü ðåäßï ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. Óôü ôñßôï ìÝñïò. ×ñçóéìïðïéþíôáò ôüí èåùñçôéêü óêåëåôü êáß ôÜ TííïéïëïãéêÜ Tñãáëårá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. Tëðßæù íÜ äåßîù. ðïý ñãáíùìÝíá óÝ êåíôñéêÞ óõíÝëåõóç TêöñÜæïõí ôÞí Tîïõóßá ô\ò êïéíùíßáò ›ò ‚ëüôçôáò8. Aðü ôÞí ìßá ðëåõñÜ. ÓôÞí ðñáãìáôéêüôçôá. ‘Ç ðñþôç ôïõ Tðåîåñãáóßá ô\ò á‰ôïíïìßáò óçìáäåýåôáé Víôïíá Aðü ôÞí ñéæïóðáóôéêÞ ðáñÜäïóç ô\ò èåùñçôéê\ò á‰ôïäéá÷åßñéóçò. íÜ äéáõãÜóåé ìéÜ ìåôá-öõóéêÞ ìïñöÞ á‰ôüíïìçò äñÜóçò _ ‚ðïßá ìðïñår íÜ íïìéìïðïéçèår ÷ùñßò ðñïóöõãÞ óÝ Vó÷áôá èåìÝëéá. ìðïñïˆí íÜ óõãêëßíïõí óôÞí Cñèñùóç Uíüò íÝïõ äçìïêñáôéêïˆ ðñïôÜãìáôïò ôü ‚ðïrï èÜ êáôáëÜâåé ôüí Cäåéï ÷™ñï ô\ò ñéæïóðáóôéê\ò ðïëéôéê\ò ðïý äçìéïýñãçóå _ êñßóç ôïˆ ìáñîéóìïˆ. äÝí ðáñÝ÷åé ìéÜ ðåñéåêôéêÞ êáß óõóôçìáôéêÞ ŠðåñÜóðéóç. Óôü ðñ™ôï ìÝñïò á‰ô\ò ô\ò ìåëÝôçò. êáß.94 ðåñéöåñåéáêÞ ðñüò ôßò êýñéåò óõæçôÞóåéò ðïý äéåîÜãïíôáé óôüí Aããëüöùíï êüóìï4. _ ðñüèåóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç íÜ AíáæùïãïíÞóåé ôÞ ÷åéñáöåôéêÞ äéÜóôáóç ô\ò ðïëéôéê\ò èåùñßáò ìÝ Xíá êáíïíéóôéêü ðåñéå÷üìåíï. AðïóôáóéïðïéÞèçêå Aðü á‰ôÞí ôÞí ðñþéìÞ ôïõ äéáôýðùóç ô\ò á‰ôïíïìßáò. ‘Ùóôüóï. ’Áðü ôüí ÌÜñî. ’ÁñíÞèçêå ôÜ äüãìáôá ìé@ò tóôïñéêÜ ðñïíïìéïý÷ïõ Tñãáôéê\ò ôÜîçò. Aðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ ôïˆ ìåôáóôñïõêôïõñáëéóìïˆ.

Á‰ôüíïìá Côïìá åyíáé Têåríá ôÜ ‚ðïrá ìðïñïˆí íÜ Aðïóáöçíßæïõí ôßò AíÜãêåò ôïõò êáß íÜ Tíóùìáôþíïõí ôü ^èéêü [ethical] óÝ ìéÜ äéåõñõìÝíç Vííïéá ^èéêüôçôáò [morality]. Aîé™í êáß íïçìÜôùí. …ðùò «…ëåò ït ðßóôåéò êáß …ëåò ït Aîéïëïãßåò åyíáé Tî uóïõ AíïñèïëïãéêÞÿ åyíáé …ëåò ŠðïêåéìåíéêÝò êáôåõèýíóåéò ït ‚ðïråò ðáñÝ÷ïíôáé Aðü ôü óõíáßóèçìá êáß ôßò øõ÷éêÝò äéáèÝóåéò. ÌéÜ TðáñêÞò. ôüí «ëüãï ôïˆ ²Áëëïõ». ’Áíôßèåôá. …ðùò ŠðïóôÞñéîå ‚ MacIntyre.»19 ÓôÞí ðåñßðôùóç ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. _ íïìéìïðïßçóç ìé@ò á‰ôüíïìçò äçìïêñáôéê\ò êïéíùíßáò äÝí ìðïñår íÜ óõíá÷èår Aðü ìéÜ TììåíÞ AíÜëõóç ôïˆ «ŠðïôéèÝìåíïõ» ãåãïíüôïò …ôé ït êáðéôáëéóôéêÝò êïéíùíßåò ‚äçãïˆíôáé óÝ êñßóç ï‹ôå Aðü ìéÜ íôïëïãéêÞ èåùñßá ô\ò Tñãáóßáòÿ ðáñïìïßùò.. ›óôüóï. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò åsóÞãáãå ôßò äýï á‰ôÝò TíïñÜóåéò óôÞí ^èéêÞ öéëïóïößá ôïˆ ÊÜíô. óôü Aóõíåßäçôï. ›óôüóï. ôïíßæïíôáò …ôé «äÝí ŠðÜñ÷åé êáß äÝí ìðïñår íÜ ŠðÜñîåé êáíÝíá á‰óôçñü êáß Vó÷áôï èåìÝëéï ôïˆ ‚ôéäÞðïôå»15 ìÝ ôÞí ìïñöÞ Uíüò Šðåñâáôéêïˆ ‘ÕðïêåéìÝíïõ.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ôïˆ Tðáíáóôáôéêïˆ ìåôáó÷çìáôéóìïˆ ô\ò êïéíùíßáò êáß ôÞ ñéæéêÞ Tíüñáóç …ôé _ tóôïñßá åyíáé Aíïé÷ôÞ êáß Aêáèüñéóôç. ôÞí ‚ðïßá AíÝðôõîå óôÞí èåùñßá ô\ò ñéæéê\ò öáíôáóßáò ›ò ðçã\ò ô\ò á‰èåíôéê\ò tóôïñéê\ò äçìéïõñãßáò. äÝí Tðéôõã÷Üíåôáé ìÝó¤ âßáò êáß ðåñéïñéóì™í ôÜ ‚ðïrá èÜ AóêÞóåé ôü óõíåéäçôü ðÜíù óôü Aóõíåßäçôï. ‚ñìÝò. Šðïêåßìåíç óôüí Aãþíá êáß óôÞí äçìéïõñãéêÞ äñÜóç á‰ôï-ïñãáíïýìåíùí óõëëïãéê™í ŠðïêåéìÝíùí9. êáß á‰ôÜ ðñÝðåé íÜ Vñèïõí ƒ÷é Bðë™ò óôÞí óõíåßäçóç AëëÜ óôÞí Vêöñáóç êáß óôÞí ðáñîç»12. ÔÞí uäéá óôéãìÞ. óÝ á‰óôçñÞ Aíôßèåóç ìÝ ‚ñéóìÝíá ìçäåíéóôéêÜ ñåýìáôá ô\ò óýã÷ñïíçò êïéíùíéê\ò óêÝøçò. ’Åðáíåíóùìáôþíåé Têåríï ðïý Tê ðñïèÝóåùò AðÝêëåéóå ‚ ÊÜíô. säéïðïéÞèçêå ôÞí AíáêÜëõøç ôïˆ AóõíåéäÞôïõ. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò. ÌÞðùò _ Vëëåéøç Uíüò Aðïëýôïõ óõññéêíþíåé ôüí äõíÜìåé êñéôéêü ñüëï ô\ò Vííïéáò ô\ò á‰ôïíïìßáò óÝ ìßá Aêüìç ìïñöÞ ðáé÷íéäéïˆ só÷ýïò. ëéãüôåñï ôõðéêÞ Vííïéá ô\ò á‰ôïíïìßáò èÜ Vðñåðå íÜ äéêáéþóåé óçìáóßåò êáß óêïðïýò ôÜ ‚ðïrá ðñïçãïõìÝíùò êáôáäéêÜæïíôáí ›ò TñãáëåéáêÜ a šöåëéìéóôéêÜ.10 ÕtïèÝôçóå Tðßóçò ôÞí säÝá …ôé ôü «Cëëï ôïˆ ëüãïõ» äÝí ìðïñår ðïôÝ íÜ Tîáëåéöèår. íÜ äéáõãáóèår ‚ëïêëçñùôéêÜ a íÜ êõñéáñ÷çèår Aðü ôüí ëüãï a Aðü ôü óõíåéäçôü: ðÜíôá èÜ ðáñáìÝíåé ìéÜ Šðüãåéá ðåñéï÷Þ Aêáèüñéóôçò tóôïñéê\ò Uôåñüôçôáò êáß äéáöïñ@ò. äåäïìÝíùí ô™í TðéìÝñïõò óõìöåñüíôùí êáß ô™í Šðïêåéìåíéê™í ìáò ðñïôéìÞóåùí. Åyíáé _ á‰ôïíïìßá ìßá Aðü Têåríåò ôßò AîéïëïãéêÝò äåóìåýóåéò ït ‚ðïråò. ’Áðü ôüí Öñüõíô. Ðïëý íùñßò ƒöåéëå íÜ Añíçèår ôßò «èåìåëéùôéóôéêÝò á‰ôáðÜôåò» ô\ò äõôéê\ò ìåôáöõóéê\ò14. TíÜíôéá óôüí êåíü öïñìáëéóìü ô\ò êáíôéáí\ò säÝáò ô\ò á‰ôïíïìßáò ›ò á‰ôïêáèïñéóìïˆ. Ôçí Aðïûðåñâáôïðïéår Tîáëåßöïíôáò ôÞí ñèïëïãéêÞ êõñéáñ÷ßá ðÜíù óôÞí Tóþôåñç öýóç. ÔÝëïò. Xíá «Aðüëõôï Šðïêåßìåíï» ðßóù Aðü ôÞí ðñÜîç ô\ò á‰ôï-íïìïèÝôçóçò13. ãéáôß êáß ð™ò ìðïñår _ á‰ôïíïìßá íÜ Aîéþóåé ôÞí èÝóç Uíüò êñéôéêïˆ êáíüíá18. äéåräå ôßò Tðéêßíäõíåò óõíÝðåéåò ôïˆ ó÷åôéêéóìïˆ ðïý Aðåëåõèåñþíåôáé Aðü ôÞí êáôÜññåõóç ô™í Aðüëõôùí èåìåëßùí17. Ðáñ' …ëï ðïý _ Vííïéá ô\ò ìÞ êáôáðéåóôéê\ò. Á‰ôÞ _ êñéôéêÞ êáß ðñïêëçôéêÞ óýíèåóç ðáßñíåé ôÞí säéüôõðç ìïñöÞ ìé@ò ñçô\ò ìåôáìüñöùóçò ô\ò ó÷Ýóçò ðñüò ôü Aóõíåßäçôï. Uíüò ïsêïõìåíéêïˆ Ëüãïõ a Uíüò ôåëåïëïãéêïˆ ‚ñÜìáôïò ô\ò ‘Éóôïñßáò16. óõíßóôáôáé óÝ «ìéÜ äéáöïñåôéêÞ ó÷Ýóç. ‚ ÊáóôïñéÜäçò Šðïóôçñßæåé ìéÜ ï‰óéþäç Tðáíåñìçíåßá ô\ò á‰ôïíïìßáò ›ò á‰ôïðñáãìÜôùóçò. åyíáé óöüäñá Tðéêñéôéêüò AðÝíáíôé óôÞí êáíôéáíÞ èåùñßá ô\ò á‰ôïíïìßáò êáß äéá÷ùñßæåé ôüí Uáõôü ôïõ Aðü á‰ôÞí êáôÜ ôñårò óçìáíôéêïýò ôñüðïõò. ï‰óéþäïõò á‰ôïíïìßáò V÷åé Vôóé êåñäßóåé âÜèïò êáß ðïëõðëïêüôçôá. ²Áí äÝí ìðïñår íÜ ŠðÜñîåé ðñïóöõãÞ óÝ êÜôé Aíþôåñï Aðü ôÜ ðñáãìáôéêÜ êáß óõãêåêñéìÝíá Côïìá ï‹ôå êáììßá AíôéêåéìåíéêÞ. Êáß äÝí åyíáé ìüíï …ôé á‰ôÝò ït Š- . AðïêáèáßñïíôÜò ôçí Vôóé Aðü ôßò AíáãùãéóôéêÝò êáß èåôéêéóôéêÝò ôÜóåéò ðïý óõíáíôïˆìå óôÞí ðáñáäïóéáêÞ øõ÷áíÜëõóç... V÷åé óôåñÞóåé ôüí ÊáóôïñéÜäç Aðü ôßò ðáñáäïóéáêÝò ôçò âÜóåéò. Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. åyíáé Tðßóçò Tãþ. ’ÅðéðñïóèÝôùò.. TîùêïéíùíéêÞ ðôéêÞ ãùíßá ï‹ôå êáììßá ðñüôåñç ŠðåñâáôéêÞ ^èéêÞ ôÜîç. ‚ 95 ÊáóôïñéÜäçò Aðïêåíôñïðïéår ôÞí á‰ôïíïìßá.. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. Aðïöåýãïíôáò íÜ ðñïûðïèÝóåé Xíáí «êáèïëéêü Cíèñùðï». _ AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá äÝí ìðïñår íÜ ðñïêýøåé Aðü ìéÜ ï‰óéïêñáôéêÞ èåùñßá ô\ò Aíèñþðéíçò öýóçò a Aðü ôüí êáèáñü ëüãï. ‘Ç á‰ôïíïìßá. ìÝóá Aðü ôÞí á‰ôïóõíåßäçôç ðñüôáîç íÝùí ìïñö™í. ìÝó¤ ô\ò ‚ðïßáò ôÜ äñ™íôá õðïêåßìåíá ìåôáâéâÜæïõí Tëåýèåñá ôßò ãåíéêÝò Añ÷Ýò óôüí Uáõôü ôïõò11. ìéÜ äéáöïñåôéêÞ óôÜóç ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ Tí ó÷Ýóåé ðñüò ôüí Uáõôü ôïõ. _ ‚ðïßá ôïˆ ðñïóÝöåñå ìéÜ Vííïéá ô\ò á‰ôïíïìßáò ›ò ðñÜîçò á‰ôï-íïìïèÝôçóçò. êáß ôÞí Aðþèçóç ô™í Uôåñüíïìùí Tðéèõìé™í. ’Åðéèõìßåò. äçëáäÞ ôÞí TìðåéñéêÞ ðáñîç.. ðåñéóóüôåñï å‹êáìðôç.

. Aöïˆ ìéÜ ôÝôïéá ñèïëïãéêÞ íïìéìïðïßçóç èÜ ðñïûðÝèåôå» Têåríï ðïý èÝëïõìå íÜ íïìéìïðïéÞóïõìå25. åuìáóôå ðåðåéóìÝíïé …ôé ôü Tñþôçìá ô\ò Aîßáò äÝí V÷åé ëÜâåé AðÜíôçóç. ðåñéëáìâáíïìÝíçò êáß á‰ô\ò ô\ò á‰ôïíïìßáò. ðñÜãìá ðïý êÜíåé ôüí Hugo Poltier íÜ ñùôÞóåé: «Ð™ò ìðïñïˆìå íÜ äéáêñßíïõìå óÝ á‰ôÞí ôÞí ðåñßðôùóç.. ÌÝ ôÞí AíÜðôõîç ô\ò Vííïéáò ô\ò á‰ôïíïìßáò.. ‚ ÊáóôïñéÜäçò öáßíåôáé íÜ só÷õñßæåôáé …ôé …ëåò ït êáíïíéóôéêÝò Añ÷Ýò.. Åyíáé äýóêïëï íÜ äïˆìå ð™ò ôü êá- ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ íïíéóôéêü ðåñéå÷üìåíï ô\ò á‰ôïíïìßáò ìðïñår íÜ óõíá÷èår AðïêëåéóôéêÜ Aðü ôßò Tðéèõìßåò êáß ôßò âïõëÞóåéò ô™í Aôüìùí. _ èÝóç ôïõ ìïéÜæåé á‰èáßñåôç.21 ’Áðü ôÞ óôéãìÞ ðïý ôü ìáñîéóôéêü ðëáßóéï ôü ‚ðïrï ðáñår÷å óôüí ÊáóôïñéÜäç ôßò «Tììåíårò» êáíïíéóôéêÝò êáß tóôïñéêÝò ðçãÝò V÷åé Tãêáôáëåéöèår. ‘Ç á‰ôïíïìßá Aðïôåëår ìéÜ êáíïíéóôéêÞ óêïðéÜ ãéÜ ôÞí «êñéôéêÞ ô™í Šðáñ÷ïõó™í èåóìéóìÝíùí ðñáãìáôéêïôÞôùí»30. Ìðïñår _ á‰ôïíïìßá íÜ íïìéìïðïéçèår. Tããßæïíôáò ôüí ó÷åôéêéóìü êáß ôüí ^èéêü íôåóéæéïíéóìü. ‘Ç ðïëéôéêÞ. èåóìïýò êáß êáíüíåò32. åyíáé Tî uóïõ AíïñèïëïãéêÝò. ’Åä™. V÷åé êáôáóôñÝøåé ôÞí óõìâáôéêÞ êáß ðáñáäïóéáêÞ êáíïíéóôéêÞ âÜóç ô\ò ñéæïóðáóôéê\ò-äçìïêñáôéê\ò ðïëéôéê\ò: ’Áðü ôÞí óôéãìÞ ðïý _ Tããýçóç ô™í «Aíôéêåéìåíéê™í äéáäéêáóé™í» V÷åé Tîáëåéöèår. ‘Ç Vííïéá ô\ò á‰ôïíïìßáò Aíáäýåôáé Aêñéâ™ò ›ò ìéÜ âéþóéìç AðÜíôçóç óôßò Aðïñßåò ô\ò êñéôéê\ò óêÝøçò. Aóêår êñéôéêÞ êáß äéáëÝãåé AíÜìåóá óÝ äéáöïñåôéêÝò èåóìéêÝò äïìÝò êáß ðñáêôéêÝò. …ðùò ìåñéêÝò öïñÝò Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. êáß AðïññÝïõí AðïêëåéóôéêÜ Aðü ôÞí èÝëçóç êáß ôÞí Tðéèõìßá ìáò íÜ ôßò âåâáéþóïõìå êáß íÜ ðïëåìÞóïõìå ãé' á‰ôÝò24.»28ÿ êáß ôüí Axel Honneth íÜ óõìðåñÜíåé ñçôïñéêÜ …ôé «_ íôïëïãßá ô\ò öýóçò [ôïˆ ÊáóôïñéÜäç]. Âñßóêåôáé Gñáãå ðßóù Að' …ëï á‰ôü ìßá Aêüìç öéëïóïößá ô\ò tóôïñßáò. ÌÞðùò êõíçã@ìå ôÞí á‰ôáðÜôç ô\ò Aðüëõôçò êáéíïôïìßáò. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðáñåìâáßíåé Cìåóá óôÞí óõæÞôçóç ãýñù Aðü ôÞí äõíáôüôçôá íÜ Tíóùìáôùèår Tê íÝïõ _ säÝá ô\ò êñéôéê\ò óÝ Xíá êáíïíéóôéêü ðïëéôéêü ðñüãñáììá. ´Ïðùò V÷åé Šðïóôçñßîåé ‚ Habermas. ôÞ ÖáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. èåìåëéùôéóôéê™í ôñüðùí óêÝøçò êáß ôïˆ Aäéåîüäïõ ô™í ëüãùí ôïˆ ìåôáóôñïõêôïõñáëéóìïˆ. _ ðñáãìáôéêÞ ðáñîç ô\ò á‰ôïíïìßáò] äÝí Añêår. äÝí èÜ ãåííïˆóáí êáíïíéóôéêÜ êñéôÞñéá. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Tðé÷åéñçìáôïëïãår só÷õñÜ …ôé «á‰ôü ôü Bðëü “ðñáãìáôéêü” äåäïìÝíï [äçëáäÞ. ÔÞ óôéãìÞ ðïý ôåëåéþíïõìå ôü magnum opus ôïõ. ôß AðïìÝíåé. äÝí èÜ ìðïñïˆóå ›ò ôÝôïéï íÜ Tðéâëçèår óôÞ óêÝøç ìáò. ÄÝí AöÞíåé ÷™ñï «óôüí ‚ðïrï ôÜ êïéíùíéêïðïéçìÝíá Côïìá íÜ åyíáé Šðüëïãá»23. _ á‰ôïíïìßá äÝí èÜ ìðïñïˆóå íÜ ðáßîåé ôüí ñüëï Uíüò êñéôéêïˆ. äçìéïõñãþíôáò Vôóé Têåßíç ôÞí «Aðüóôáóç Aðü ôü ðñÜãìá»31 Aðü ôÞí ‚ðïßá åyíáé Aêüìá äõíáôüí íÜ êñßíïõìå êáß íÜ äéáëÝãïõìå AíÜìåóá óÝ äéáöïñåôéêÝò Aîßåò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò äéá÷ùñßæåé óáö™ò ôÞí èåùñçôéêÞ ôïõ èÝóç Aðü ôüí ó÷åôéêéóìü. Aêïëïõèþíôáò ôüí Weber23. Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ôü Tðé÷åßñçìá ðïý ðñïâÜëëåôáé óôÞ ÖáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò äÝí Tðéëýåé ðñáãìáôéêÜ ôü ðñüâëçìá ô\ò Aîßáò. óôßò BðëÝò ðñïôéìÞóåéò a óôßò èÝóåéò só÷ýïò. ÄÝí ôïýò AíÜãåé óôßò ôõöëÝò óõãêéíçóéáêÝò äéáèÝóåéò. Têìåôáëëåýåôáé ôÞí å‰êáéñßá ãéÜ íÜ TîåñåõíÞóåé êáéíïýñãéïõò äñüìïõò. ‚äçãår ôåëéêÜ óÝ ìéÜ ìåôáöõóéêÞ êïóìïëïãßá _ ‚ðïßá óÞìåñá TëÜ÷éóôá ìðïñår íÜ óõæçôçèår ìÝ ñèïëïãéêÜ Tðé÷åéñÞìáôá»29. Ðáñ' …ëï ðïý á‰ôÞ _ ìåôáôüðéóç Aðü ôÞí ðåñéãñáöéêÞ âßá ô™í ãåãïíüôùí V÷åé Tëåõèåñþóåé ôßò äçìéïõñãéêÝò äõíáôüôçôåò ô\ò äñÜóçò êáß V÷åé Aíïßîåé ÷™ñï ãéÜ ôÞí Aêáèüñéóôç Aíèñþðéíç ðáñÝìâáóç. ‘ÕðÜñ÷åé ìéÜ ñèïëïãéêÞ óõíéóôþóá óôÞí íïìéìïðïßçóç ô™í êáíüíùí. ÄÝí Aðïäå÷üìáóôå ‚ôéäÞðïôå _ óýã÷ñïíç tóôïñßá ì@ò ðñïóöÝñåé Bðë™ò TðåéäÞ á‰ôü “ŠðÜñ÷åé” a TðåéäÞ “ôåßíåé íÜ ŠðÜñîå锻20. Aðü ìéÜ ñéæéêÞ TêëïãÞ ðïý Tìårò ›ò Côïìá «Tðéäéþêïõìå TðåéäÞ ôÞí èÝëïõìå»22. «äÝí åuìáóôå óÝ èÝóç íÜ íïìéìïðïéÞóïõìå á‰ôÞí ôÞí Tðéèõìßá. Ãéáôß èÝëïõìå ôÞí TðáíÜóôáóç —êáß ãéáôß èÜ ìðïñïˆóáí íÜ ôÞí èÝëïõí êáß Cëëïé. ’Áðü ìéÜ ôÝôïéá ðñïïðôéêÞ.. ÓôÞí ðñáãìáôéêüôçôá. Ìðïñïˆìå íÜ äþóïõìå Tðáñêårò ëüãïõò ãéÜ ôü …ôé ðñïôéìïˆìå ìéÜ êïéíùíéêÞ óçìáóßá Aðü ìéÜí Cëëç. ²Áí eôáí Vôóé. äåäïìÝíçò ô\ò TîÜíôëçóçò ô™í ðáñáäïóéáê™í.96 ðïèÝóåéò —á‰ôÜ ôÜ AíôéêåéìåíéêÜ «ãåãïíüôỗ V÷ïõí Aðïäåé÷èår á‰ôáðÜôåòÿ Aêüìç êáß Cí eôáí AëçèéíÜ. ôåëéêÜ.— Ôß Aêñéâ™ò óçìáßíåé á‰ôïíïìßá êáß óÝ ðïéü âáèìü ìðïñår íÜ ðñáãìáôïðïéçèår. Aìåñüëçðôïõ êáíüíá. ’Åêåríï ðïý äéáöåýãåé Aðü á‰ôÝò ôßò êñéôéêÝò. åyíáé _ ñçôÞ êáß TìöáôéêÞ êáôáíüçóç ô\ò Vííïéáò ô\ò á‰ôïíïìßáò Tê ìÝñïõò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ›ò êáíïíéóôéêïˆ êñéôçñßïõ ìÝ ôü ‚ðïrï êÜðïéïò êñßíåé. åyíáé _ óõíåéäçôÞ êáß óêüðéìç . ›óôüóï. ñèïëïãéêÜ. Tãêáôáëåßðïíôáò ôüí uäéï ôçò ôüí ñéæïóðáóôéóìü.

. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïóðáèår íÜ Tðéëýóåé á‰ôÞí ôÞí Víôáóç ìÝóá óôÞí èåùñßá ôïõ ô\ò á‰ôïíïìßáò ìÝ ìéÜ Aðüðåéñá íÜ ðëåýóåé AíÜìåóá óôüí êáíïíéóôéêü èåìåëéùôéóìü êáß óôüí ^èéêü ó÷åôéêéóìü. Xíá «Têôüò» ôïˆ ðñáãìáôéêïˆ. . ›óôüóï. ’Áðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. …ôé ðñÝðåé íÜ Šðåñâáßíåé ôßò ðáñáìïñöþóåéò ô\ò êáèçìåñéí\ò æù\ò. ôü æÞôçìá ô\ò êñßóçò êáß ô\ò Tðéëïã\ò AíÜìåóá óÝ äéáöïñåôéêïýò èåóìïýò ô\ò êïéíùíßáò» åyíáé ôü «êáô' Tîï÷Þí ðïëéôéêü Tñþôçìá». ’Áðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. ôü íÜ ôïýò Aóêårôáé êñéôéêÞ.. ìåôáîý ãåãïíüôïò êáß Aîßáò. ìïˆ öáßíåôáé ôüóï AâÜóéìç …óï êáß …ëåò ït ðáñüìïéïõ åuäïõò ðñïóðÜèåéåò ðïý V÷ïõí ãßíåé óôü ðáñåëèüí. ðñÝðåé êáíåßò íÜ äå÷èår. Tê íÝïõ óÞìåñá. äÝí åyíáé ÷ùñßò óõíÝðåéåò. ìåôáöÝñïíôáò ôÞí ðïëéôéêÞ Aðü ôÞ óöáßñá ô™í êïéíùíéê™í Aãþíùí óôÞí ðåñéï÷Þ ôïˆ AöçñçìÝíïõ óôï÷áóìïˆ. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Tä™ õtïèåôår ôÞí Aêñáßá AíôéñåáëéóôéêÞ èÝóç …ôé «_ ðñáãìáôéêüôçôá äÝí êáôÝ÷åé êáíÝíá ðñïíüìéï. ‚ ÊáóôïñéÜäçò åyíáé Šðï÷ñåùìÝíïò íÜ Tðéëýóåé ôüí ásíéãìáôéêü êáß Tíï÷ëçôéêü äåóìü ìåôáîý ãåãïíüôïò [factum] êáß èåóðßóìáôïò [jus]. ðïëéôéêÞ ìáò âïýëçóç êáß óôÞí ðïëéôéêÞ Šðåõèõíüôçôá»39. ÃéÜ íÜ Aðïóáöçíßóåé ôü ìåãÜëï ôïõ öéëïóïöéêü ðñüãñáììá. äçìéïõñãþíôáò ìéÜí Aðüóôáóç Aðü ôü äåäïìÝíï. Ìüíï Aíôéìåôùðßæïíôáò á‰ôÞí ôÞí ðñüêëçóç ìðïñïˆìå íÜ Tëðßæïõìå …ôé èÜ AðïíïìéìïðïéÞóïõìå ôü ŠðÜñ÷ïí êáß èÜ Aðïêáëýøïõìå ôßò êñõììÝíåò «šìÝò êáß êôçíþäåéò ó÷Ýóåéò só÷ýïò»37 ðïý êõñéáñ÷ïˆí óôßò öéëåëåýèåñåò êïéíùíßåò. äåýôåñïí. Tðéèõìßåò a TðéìÝñïõò óõìöÝñïíôá êáß. Á‰ôÞ _ äÝóìåõóç óôÞí êñéôéêÞ ðáñÜäïóç.. ÓôÞí êñéôéêÞ ôïõ ðñüò ôüí Habermas. ôü Tñþôçìá ôïˆ «ð™ò ìðïñïˆìå íÜ êñßíïõìå êáß íÜ TðéëÝãïõìå. ìÝó¤ ô\ò äçìüóéáò Cóêçóçò ìé@ò AôÝñìïíçò Tðåñþôçóçò ô\ò èåóðéóìÝíçò ðñáãìáôéêüôçôáò. ÊáôÜ óõíÝðåéá. ôßò ‚ðïråò êáß TðáíáëáìâÜíåé»40. ’Áöïˆ _ «^èéêÞ a ŠðåñâáôéêÞ êáèáñïëïãßá» V÷åé Aðïäåé÷èår «Tí ôÝëåé AóõíåðÞò» êáß «èåìåëßùóç óÝ ôßðïôá ôü ðñáãìáôéêü»38. óôÞí äçìéïõñãßá êáß óôÞí ñãÜíùóç ìé@ò êïéíùíéê\ò êáß ðïëéôéê\ò ôÜîçò _ ‚ðïßá èÜ åyíáé óÝ óõìöùíßá ìÝ «ôüí êáíüíá ô\ò á‰ôïíïìßáò ô\ò óõëëïãéêüôçôáò»33. óôßò AíôéèÝóåéò êáß óôßò óõãêñïýóåéò. äÝí åyíáé ï‹ôå äõíáôüí ï‹ôå Tðéèõìçôü íÜ æçôïˆìå êáôáöõãÞ óÝ ìéÜ Aðüëõôç ðçãÞ á‰èåíôßáò _ ‚ðïßá èÜ èåìåëßùíå. äßêáéï Aðü ôü ãåãïíüò. ‚ ÊáóôïñéÜäçò õtïèåôår ôßò äýï âáóéêÝò ôïõ ðñïûðïèÝóåéò: ðñ™ôïí. 97 ÓôÜ ìåôáãåíÝóôåñá ãñáðôÜ ôïõ. ‚ ÊáóôïñéÜäçò äçëþíåé ñçôÜ …ôé «ðïôÝ äÝí ìðïñår êáíåßò íÜ ðåñÜóåé íïìßìùò Aðü ôÜ ãåãïíüôá óôïýò íüìïõò» êáß …ôé «_ ðñïóðÜèåéá ôïˆ Habermas íÜ TîáãÜãåé “ñèïëïãéêܔ. Ït ðïëéôéêÝò AðïöÜóåéò äÝí ìðïñår ðáñÜ íÜ «âáóßæïíôáé óôÞí. …ôé ‚ êáíüíáò ô\ò á‰ôïíïìßáò ðñÝðåé íÜ TêöñÜæåé êÜôé ðåñéóóüôåñï Aðü ŠðïêåéìåíéêÝò ðñïôéìÞóåéò. èÝôïíôáò Vôóé ôÝñìá óôßò ðïëéôéêÝò äéáöùíßåò. Xíá «ìÞ á‰ôïíüçôï Tñþôçìá»36. ‘Ïìïßùò. ôü íÜ æçôårôáé Xíá ëüãïí äéäüíáé» Aðáéôår Aðü ìéÜ êñéôéêÞ óõæÞôçóç «íÜ äéáèÝôåé êáíüíåò»35.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ äñáóôçñéüôçôá ðïý AðïâëÝðåé. ìéÜ ãéÜ ðÜíôá. êáôÜ ôÞí óõæÞôçóç ôïˆ ìåôáìïíôåñíéóìïˆ. «ôü íÜ ôßèåíôáé Šðü Tñþôçóéí ôÜ ðñÜãìáôá. Óõíïäåýåôáé Aðü äéëÞììáôá êáß TíôÜóåéò. ðþò ìðïñïˆìå íÜ Aíôéìåôùðßæïõìå ëïãéêÜ. ôü æÞôçìá ô\ò Tãêõñüôçôáò ô™í ^èéê™í Aîéþóåùí. ðñïåéäïðïéår ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ’Áóðáæüìåíïò ôÞí ðáñÜäïóç ôïˆ «ñéæéêïˆ êñéôéêéóì34. Šðïóôçñßæåé ðþò êÜèå êñéôéêü ðñüãñáììá ðñÝðåé íÜ Aðïäå÷èår ìéÜ «êÜèåôç äéÜêñéóç ìåôáîý factum êáß jus»41. Cí ƒ÷é “ñèïëïãéêܔ. ôÞí äéáýãáóç ô\ò ðñáêôéê\ò. ô\ò á‰ôïíïìßáò... …ôé «åyíáé ìÜôáéï íÜ ðñïóðåñíïˆìå ôÞí uäéá ìáò ôÞ âïýëçóç êáß ôÞí Šðåõèõíüôçôá». êáíïíéóôéêÝò Añ÷Ýò..

èÜ óÞìáéíå ôü óôñÜããéóìá ô\ò ðïëéôéê\ò öáíôáóßáò. «Bðë™ò äÝí ìðïñïˆìå íÜ óêåöèïˆìå ðëÝïí»44. ðïý ì@ò ðñïóäÝíåé óÝ ôÝôïéåò Aîéþóåéò»46. ðñÝðåé íÜ ðáñáó÷åèår ìéÜ óôáèåñüôåñç. ðñïêåéìÝíïõ íÜ Aðïöåõ÷èår ‚ðïéáäÞðïôå ðéóèïäñüìçóç óôÞí íôåôåñìéíéóôéêÞ êáß AíáãùãéóôéêÞ èçëåéÜ ô\ò «óõíïëéóôéê\ò-ôáõôéóôéê\ò» íôïëïãßáò. ÌÝ ôÞí CñíçóÞ ôïõ íÜ óôï÷áóôår ð™ò ôü êáíïíéóôéêü ðåñéå÷üìåíï ô\ò á‰ôïíïìßáò óõíäÝåôáé ìÝ ôÞí ðñáãìáôéêüôçôá.»45. Ãéáôß. êáß äéáêñßíåé AíÜìåóá óÝ êïéíùíßåò ÷ñçóéìïðïéþíôáò Aêñéâ™ò á‰ôü ôü êáíïíéóôéêü óôïé÷årï ›ò êñéôÞñéï óýãêñéóçò»49. óôñáôçãéêü ÷áñáêôÞñá. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò èÝëåé íÜ Aðïöýãåé ôÞí ðéóèïäñüìçóç óÝ ìßá Añ÷Þ. óôåñår ôüí Uáõôü ôïõ Aðü ôïýò Aíáãêáßïõò ðüñïõò. ìÝ êßíäõíï íÜ ÷Üóïõí êÜèå Aãêõñïâüëéï óôü êáíïíéóôéêü ðëÝãìá ô\ò óýã÷ñïíçò êïéíùíßáò47. ‘Ç AöåôçñéáêÞ Šðüèåóç äïìéê™í êáèïñéóì™í. ÐÝñá Aðü ôÞí ŠðáéíéêôéêÞ. ’Áíôßèåôá Aðü ôÞí Cóôï÷ç êñéôéêÞ ô\ò Agnes Heller …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò «AíáäéðëáóéÜæåé ôÞí øõ÷Þ óÝ Xíá íôïëïãéêü êáß Xíá êáíïíéóôéêü óôïé÷årï [äçëáäÞ ôÞí øõ÷Þ ›ò öýóéí êáß íüìïí]. Aíáãêáßïõò ãéÜ íÜ ìåôáìïñöþóïõí á‰ôÜ ôÜ óôïé÷årá óÝ óõíåêôéêü ðñüãñáììá. ÌéÜ ó÷Ýóç ìåóïëÜâçóçò ìåôáîý ãåãïíüôïò êáß äéêáßïõ èÜ Šðåñðçäïˆóå ôÜ AäéÝîïäá ôïˆ ñéæéêïˆ óêåðôéêéóìïˆ êáß ôïˆ ìåôáìïíôÝñíïõ êõíéóìïˆ. ’Áðü ôÞí Cëëç ðëåõñÜ. óÝ Xíá öõóéêü èåìÝëéï ðïý èÜ äéáêýâåõå ôüí ôõ÷árï êáß Aíïé÷ôü ÷áñáêôÞñá ôïˆ êïéíùíéêïˆ êáß èÜ Aðåéëïˆóå Tí ôÝëåé ôÞ ñéæéêÞ äçìéïõñãéêüôçôá ô\ò Aíèñþðéíçò äñÜóçò. ›óôüóï. ÈÜ öôÜóåé Xùò ôü óçìårï íÜ Aíáñùôçèår. ϋôå ôü Tíáëëáêôéêü ôïõ ó÷\ìá åsóÜãåôáé AðïêëåéóôéêÜ ãéÜ íÜ ôïíßóåé ôßò äéáöùíßåò ôïõ ìÝ ôüí ñéæéêü ó÷åôéêéóìü ôïˆ Aðïäïìéóìïˆ. êÜôé ðïý ‚ ÌÜñî. åyíáé ôü Aêüëïõèï: ’Áðü ôÞí ìßá ðëåõñÜ. Šðïóôçñßæåé. å‰ñýôåñç êáß AíôéêåéìåíéêÞ ðñïïðôéêÞ.. Ôü Tðé÷åßñçìÜ ôïõ ãéÜ ìéÜ êÜèåôç äéÜêñéóç ìåôáîý factum êáß jus äÝí V÷åé ìüíï Xíáí ðïëåìéêü. ðïõèåíÜ äÝí ìðïñïˆìå íÜ âñïˆìå ìéÜ ðåñéåêôéêÞ êáß óõóôçìáôéêÞ Tðåîåñãáóßá ô\ò ìåóïëÜâçóçò ìåôáîý ãåãïíüôùí êáß êáíüíùí. ìÝ ðéü ãåíéêïýò …ñïõò äéáôõðùìÝíï. ðñïêåéìÝíïõ íÜ Tîçãçèår _ äõíáôüôçôá ô\ò êïéíùíéê\ò êñéôéê\ò êáß ô\ò ðïëéôéê\ò Aíôßóôáóçò. Ìüíï ìÝó¤ ìé@ò Tìöáôéê\ò ŠðåñÜóðéóçò ôïˆ êáíïíéóôéêïˆ ðåñéå÷ïìÝíïõ ô\ò á‰ôïíïìßáò ìðïñår _ ðïëéôéêÞ èåùñßá íÜ Tíóùìáôþóåé ôÞ ÷åéñáöåôéêÞ ðñüèåóç ô\ò ñèïëïãéê\ò Tðåîåñãáóßáò ìé@ò ðéü äßêáéçò ìïñö\ò ðïëéôéê\ò ôÜîçò. ït ðçãÝò ô\ò öáíôáóßáò Aðïêüðôïíôáé Aðü ôü ðñáãìáôéêü êáß êáèßóôáíôáé AíåîÜñôçôåò êáß ÷ùñéóôÝò Aðü ôü tóôïñéêü ôïõò ðëáßóéï. äÝí Aíáðôýóóåé ðëÞñùò á‰ôÞí ôÞí TíáëëáêôéêÞ ãñáììÞ Tðé÷åéñçìáôïëïãßáò. ÓÝ äéáöïñåôéêÜ óõìöñáæüìåíá. åyíáé Aíáãêárï íÜ Šðïôåèår ìéÜ «óêïðéÜ ðÝñáí ôïˆ äåäïìÝíïõ»48. êïéí™í Tðéèõìé™í êáß TðéìÝñïõò óõìöåñüíôùí ô™í ðïëéôéê™í ŠðïêåéìÝíùí. Ôü ðñüâëçìá. ô\ò Uôåñüôçôáò êáß ô\ò äéáöïñ@ò. Йò ìðïñïˆìå íÜ TîçãÞóïõìå á‰ôÞí ôÞí AìöéôáëÜíôåõóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. «Ð™ò ìðïñår _ Aîßá íÜ ãßíåé Tíåñãüò ðñáãìáôéêüôçôá êáß _ Tíåñãüò ðñáãìáôéêüôçôá Aîßá. ðåñíÜåé ëáèñárá Xíá êáíïíéóôéêü óôïé÷årï ìÝóá óôÞí öýóç. ²Åôóé. Á‰ôÞ _ èÝóç åyíáé Aðïëýôùò óõíåðÞò ìÝ ôßò íôïëïãéêÝò ðñïûðïèÝóåéò ô\ò èåùñßáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç êáß ìÝ ôÞí ðñïóðÜèåéÜ ôïõ íÜ Aðïöýãåé ìéÜ AíôéêåéìåíéóôéêÞ ðñïóÝããéóç _ ‚ðïßá èÜ êáôáíï- ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ ïˆóå ôü Åyíáé ›ò Åyíáé êáèïñéóìÝíï Aðü êÜôé Tîùôåñéêü ðñüò ôü uäéï. ÄÝí ìåôáó÷çìáôßæåé ôü ãåãïíüò ô™í äçìéïõñãéê™í ðáñïñìÞóåùí ôïˆ AóõíåéäÞôïõ óÝ êáíüíá. êáß ‚ðùóäÞðïôå ñèÜ. Têåríïò äéáöåýãåé Tðéôõ÷™ò ôÞí íôïëïãéêïðïßçóç ô\ò øõ÷\ò ›ò ìåôáêáíüíá êáß Añ- . ‚ ÊáóôïñéÜäçò Aðïññßðôåé. Aðïôõã÷Üíïíôáò Vôóé íÜ TîçãÞóåé ôÞí ìåóïëÜâçóç AíÜìåóá óÝ «de facto só÷ý» êáß «de jure só÷ý»43. Cí ìéÜ êñéôéêÞ ôïˆ öéëåëåýèåñïõ êñÜôïõò êáß ô™í êáðéôáëéóôéê™í äïì™í êõñéáñ÷ßáò ðñÝðåé íÜ åyíáé êÜôé ðåñéóóüôåñï Aðü ìßá ìåôáîý ðïëë™í êáß Aóýììåôñùí. ‚ ÊáóôïñéÜäçò õtïèåôår Xíá TíôõðùóéáêÜ Aíôßèåôï Tðé÷åßñçìá ÷Üñéí ìé@ò æõãéóìÝíçò ó÷Ýóçò ìåôáîý factum êáß jus. ìéÜ íôïëïãéêÞ óôñáôçãéêÞ Tðé÷åéñçìáôïëïãßáò. AëëÜ óôåñïˆí Aðü ôüí Uáõôü ôïõò ôïýò èåùñçôéêïýò êáß êáíïíéóôéêïýò ðüñïõò. Aðü ôïýò ‚ðïßïõò AðïññÝåé _ Uëêõóôéêüôçôá êáß _ Aíùôåñüôçôá ô™í óýã÷ñïíùí äçìïêñáôéê™í êéíçìÜôùí. êáß _ ðñáãìáôéêüôçôá ô\ò ìåñéê\ò ôïõ ðñáãìÜôùóçò Xùò ôÜ óÞìåñá. ÓôÞí ðñïóðÜèåéÜ ôïõ íÜ óõæåýîåé ôü ãåãïíüò ìÝ ôÞí Aîßá. «’ÅÜí äÝí ìðïñïˆìå íÜ óêåöèïˆìå ôÞ äõíáôüôçôá êáß ôÞí ðñáãìáôéêüôçôá ìé@ò óýæåõîçò ìåôáîý jus êáß factum».. ‘Ùóôüóï.98 ï‹ôå öéëïóïöéêü ï‹ôå êáíïíéóôéêü»42. ðñïêåéìÝíïõ íÜ Tíéó÷ýóåé ôÞí êñéôéêÞ ôïõ ðñüò ôüí Habermas. ðåñéóóüôåñï êáß Aðü öõãÞ Aðü ôÞ óõãêñïõóéáêÞ óöáßñá ô\ò ðïëéôéê\ò êáß ô\ò tóôïñßáò. AëëÜ TîáéñåôéêÜ Aüñéóôç äÞëùóÞ ôïõ …ôé «åyíáé _ Tëåýèåñç êáß tóôïñéêÞ ìáò Aíáãíþñéóç ô\ò Aîßáò á‰ôïˆ ôïˆ ðñïôÜãìáôïò. ‚ Öñüûíô AëëÜ Aêüìç êáß ‚ Habermas äÝí AðÝöõãáí.

.. ‚ ÊáóôïñéÜäçò TðåîåñãÜæåôáé ìéÜ ðëïýóéá Vííïéá óõãêñïôïýìåíç Aðü ôñårò ðåñéï÷Ýò ðáñîçò ôïˆ «Uáõô a ôïˆ «äé' Uáõôüí»: ô\ò øõ÷\ò. ÄÝí åyíáé äõíáôüí íÜ óõíáãÜãïõìå ìéÜ ðïëéôéêÞ Aðü ôÞí öéëïóïößá»50. êïéíùíéêü öáíôáóéáêü.. ìÝó¤ ìé@ò Tðéóôçìïíéê\ò-øõ÷áíáëõôéê\ò íïìéìïðïßçóçò ô\ò á‰ôïíïìßáò.. Aíôáðïêñßíïíôáé ðïëý ðéü “öõóéêܔ. Äéáôõðþíåé ìéÜ ðñùôüôõðç èåùñßá ìé@ò AðïêåíôñïðïéçìÝíçò êáß êïéíùíéêïúóôïñéêÜ TíôïðéóìÝíçò Šðïêåéìåíéêüôçôáò. Á‰ôü Aêñéâ™ò èÜ ðñïóðáèÞóù íÜ êÜíù TîåôÜæïíôáò Aðü êïíôÜ ôïýò ‚ñéóìïýò ô\ò Aôïìéê\ò êáß ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç53... Йò ìðïñïˆìå íÜ Šðåñáóðéóôïˆìå ôÞí êáíïíéóôéêÞ Aíùôåñüôçôá ìé@ò á‰ôüíïìçò êïéíùíßáò êáß ð™ò ìðïñår _ á‰ôïíïìßá íÜ Têðëçñþóåé ôÞ ëåéôïõñãßá ìé@ò ÷åéñáöåôéê\ò êñéôéê\ò ô\ò èåóìéóìÝíçò êáðéôáëéóôéê\ò ðñáãìáôéêüôçôáò. ²Åôóé. AëëÜ êáß êÜèå ^èéêÞ Tðéäßùîç Tîáöáíßæåôáé Aöïˆ ÷Üíåôáé êÜèå Šðåõèõíüôçôá»54—. ït åsêüíåò ìé@ò äéáöïñåôéê\ò ðñáãìáôéêüôçôáò. ÄÝí ìðïñïˆìå íÜ ÷ñçóéìïðïéÞóïõìå ôÞí AíáôñåðôéêÞ äýíáìç ô\ò øõ÷\ò ›ò êáíïíéóôéêÞ Añ÷Þ. Óôü Tñþôçìá ìðïñår íÜ äïèår AðÜíôçóç ìüíï TÜí Tðáíïñßóïõìå ôü óçìårï óõíÜíôçóçò ìåôáîý êáíüíá êáß ãåãïíüôïò. äÝí ðñïóõðïãñÜöåé ôßò BðëïúêÝò êáß «èïñõâþäåéò äéáêçñýîåéò ðåñß ô\ò Tðéóôñïö\ò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. ŠðåñáðëïðïéçìÝíåò åsêüíåò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ ›ò Uíüò ðáèçôéêïˆ ðñïúüíôïò Aíþôåñùí äõíÜìåùí ït ‚ðïråò Tíåñãïˆí ðßóù Aðü ôÞí ðëÜôç ôïõ.. íÜ TêöñÜæåé êáß íÜ Tðáíåñìçíåýåé ôßò AíÜãêåò ôïõ êáß ôÞí ôáõôüôçôÜ ôïõ.. ô\ò öõóéê\ò ìïíÜäáò ôÞí ‚ðïßá êïõâáë@ìå ìáæß ìáò êáß _ ‚ðïßá ðÜíôïôå íåéñåýåôáé. Aðü ôÞí óôéãìÞ ðïý V÷åé êëåéóôår á‰ôüò ‚ äñüìïò.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ íårôáé íÜ óõíáãÜãåé ôü «öåßëåéí» (á‰ôïíïìßá) Aðü ôü «Åyíáé» (ñéæéêÞ öáíôáóßá). ÔÜ ðñïúüíôá ô\ò øõ÷\ò. ’Áíôßèåôá. êáôáðéÝæåôáé êáß Šðïäïõëþíåôáé Aðü ôÞí êïéíùíßá — ôÞí êïéíùíéêüôçôá ›ò ôÝôïéá»56. ðñÝðåé ôÜ uäéá íÜ Tîåôáóôïˆí Aðü ìéÜ TîùôåñéêÞ óêïðéÜ. ’Åí AíôéèÝóåé ðñüò ôßò Aêñáråò. Á‰ôÞ _ Vííïéá ôïˆ TëÝã÷ïõ êÜðïéïõ ðÜíù óôÞí uäéá ôïõ ôÞí ôáõôüôçôá äÝí óõíåðÜãåôáé ìéÜ AôïìéóôéêÞ êáß ñèïëïãéóôéêÞ èåùñßá ô\ò Tîáôïìßêåõóçòÿ ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç ôü Šðïêåßìåíï åyíáé ñéæùìÝíï …óï êáß AðïóðáóìÝíï. ôïˆ êïé- . íÜ âåâáéþíåé. [óÝ] ìéÜ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò _ ‚ðïßá èåóìïðïéår ôÞí Aíéóüôçôá. _ ðñïóðÜèåéá íÜ ìåôáó÷çìáôéóôår _ øõ÷Þ óÝ Aðüëõôï óôÞñéãìá. óôÞí ìïñöÞ ô\ò êïéíùíéê\ò tåñáñ÷ßáò»52. Äåß÷íåé AìÝóùò …ôé «äÝí ŠðÜñ÷åé ðÝñáóìá Aðü ôÞí íôïëïãßá óôÞí ðïëéôéêÞ. äéüôé «ït AðáéôÞóåéò ôïˆ ðñùôáñ÷éêïˆ öõóéêïˆ ðõñÞíá. äß÷ùò íÜ ðéóèïäñïìÞóåé åuôå óôÞí 99 ìåôáöõóéêÞ säÝá Uíüò ëüãïõ ‚ ‚ðïrïò êõñéáñ÷år êáß Aðùèår ôßò Uôåñüíïìåò Tðéèõìßåò êáß ôÞí Tóþôåñç öýóç åuôå óÝ ìéÜ öéëåëåýèåñç êáôáóêåõÞ Uíüò TîáûëùìÝíïõ Uáõôïˆ. ôü ðñüãñáììá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç Tîáñô@ôáé Cìåóá Aðü ôüí Aãþíá ôïõ íÜ äéáóþóåé ôÞí êáôçãïñßá ô\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò Aðü ôÞí ðñïóâïëÞ ôïˆ Aðïäïìéóìïˆ.. Ït äéáêçñýîåéò á‰ôÝò âáóßæïíôáé óôÞí «öáíôáóôéêÞ êáôáóêåõÞ Uíüò “Aôüìïõ” ðïý Vñ÷åôáé óôüí êüóìï ðëÞñùò TîïðëéóìÝíï êáß êáèïñéóìÝíï ›ò ðñüò ôÜ ï‰óéþäç ãíùñßóìáôÜ ôïõ êáß ôü ‚ðïrï Šðïôßèåôáé …ôé äéáöèåßñåôáé. êáèþò êáß ôüí ä\èåí “Aôïìéêéóìü” ðïý ôßò óõíïäåýåé»55. Êáß á‰ôü Aðáéôår ìéÜí Añ÷Þ Cëëç Aðü ôÞí ñéæéêÞ öáíôáóßá. Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ðñïûðïèÝôåé ìéÜ êáôçãïñßá ô\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò óôÞí ‚ðïßá ôü Šðïêåßìåíï êáôáíïårôáé êáô' TëÜ÷éóôïí ›ò äçìéïõñãüò ô™í íüìùí ït ‚ðïrïé ôü êõâåñíïˆí êáß ›ò ðñïéêéóìÝíï ìÝ ôÞí têáíüôçôá íÜ ìïñöïðïéår. ’ÁôïìéêÞ á‰ôïíïìßá ÓôÞí ðåñßðôùóç ô\ò Aôïìéê\ò á‰ôïíïìßáò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò äÝí ìåôáó÷çìáôßæåé ôü äçìéïõñãéêü äõíáìéêü ô\ò øõ÷\ò óÝ êáíïíéóôéêü. _ ñéæéêÞ öáíôáóßá äÝí ìðïñår íÜ óôçñßîåé êáíïíéóôéêÜ ôü ñéæéêü. íÜ Tðáíåñìçíåýåé ôÞí óõíáéóèçìáôéêÞ ôçò äïìÞ êáß íÜ Añèñþíåé íÝá ðñïôÜãìáôá. ðñï-ðïëéôéêÜ äéêáéþìáôá ô\ò säéùôéê\ò óöáßñáò. äÝí åyíáé ìüíï TðéóôçìïëïãéêÜ Aíáêüëïõèç —Aöïˆ _ TðéóôÞìç äÝí ìðïñår íÜ ðáñáãÜãåé ^èéêïýò êáíüíåò— AëëÜ Tðßóçò Tðéêßíäõíç.. ²Áí ‚ ÊáóôïñéÜäçò ãíùñßæåé ðïëý êáëÜ …ôé ‚ðïéáäÞðïôå Aíáóõãêñüôçóç ô\ò Vííïéáò ô\ò Aôïìéê\ò á‰ôïíïìßáò äÝí ìðïñår íÜ ðñïóðåñÜóåé ôÞí êáôçãïñßá ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ —äéüôé «÷ùñßò ìéÜ ôÝôïéá Šðïêåéìåíéêüôçôá. ƒ÷é ìüíï êÜèå Tðéäßùîç AëÞèåéáò êáß ãíþóçò êáôáññÝåé. Vó÷áôï èåìÝëéï51. TîïðëéóìÝíçò ìÝ ôÞí öáíôáóéáêÞ têáíüôçôá íÜ Aðïóôáóéïðïéårôáé Aðü ôÞí êïéíùíéêÞ ôÜîç êáß ðñïéêéóìÝíçò ìÝ ôÞí ŠðïìïíåõôéêÞ äýíáìç íÜ äéåñùô@ ôßò uäéåò ôçò ôßò ðñïûðïèÝóåéò. ðñïêåéìÝíïõ íÜ ‚ñéóôår ðïéÝò åyíáé íïìéìïðïéÞóéìåò êáß TðéèõìçôÝò åsêüíåò êáß ðïéÝò ƒ÷é. …ôé åyíáé ðáíôïäýíáìç êáß óôü êÝíôñï ôïˆ êüóìïõ. óÝ ‚ðïéáäÞðïôå _ëéêßá ìáò. êïéíùíéïðïéçìÝíï …óï êáß Aíáðñåðôéêü. ²Áí _ á‰ôïíïìßá ìðïñår êáß ðñÝðåé íÜ V÷åé êÜðïéï íüçìá. èåóìéóìÝíï …óï êáß èåóìßæïí. ðñïóôáôåõìÝíïõ Aðü ôÜ öõóéêÜ..

óýìöùíá ìÝ ôÞí ‚ðïßá ôü Côïìï åyíáé êïéíùíéêÜ óõãêñïôçìÝíï. ðÜíù Að' …ëá. ‘Ï êïìöïñìéóìüò êáß _ ‚ìïéïãÝíåéá AðïññÝïõí á‰ôïìÜôùò Aðü á‰ôÞí ôÞí ìåôáìïíôÝñíá êáñéêáôïýñá. ‘Ç Aðïôõ÷ßá ôïˆ êïéíùíéêïˆtóôïñéêïˆ íÜ AðïññïöÞóåé ôüí øõ÷éêü ðõñÞíá. êáíüíùí ðñáêôéê™í êáß äéõðïêåéìåíéêÜ êáèïñéóìÝíùí ñüëùí. íÝá íïÞìáôá êáß íÝåò ìïñöÝò. _ Vííïéá ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ åyíáé ìéÜ ðïéïôéêÞ äéåýñõíóç ô\ò Vííïéáò ôïˆ êïéíùíéêïˆ Aôüìïõ. Ôü êïéíùíéêü Côïìï Tìöáíßæåôáé óÜí íÜ ìÞí V÷åé «Tîùôåñéêü». ðïôÝ äÝí ìðïñår íÜ åyíáé ‚ëéêÞ. ’Áêüìç êáß Cí _ èåóìéóìÝíç êïéíùíßá —ðáñÜäïóç. «íÜ âëÝðåé ôüí Uáõôü ôçò ›ò Cëëïí». AöçñçìÝíïõ. TîáûëùìÝíïõ ñèïëïãéêïˆ ðáñÜãïíôá. êïéíùíéêïß êáíü- ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ íåò— Tðéèõìår AðåãíùóìÝíá ìéÜí Aðüëõôç ŠðïôáãÞ ô\ò ñéæéê\ò öáíôáóßáò —ôïˆ ìïíáäéáßïõ ðõñÞíá ô\ò øõ÷\ò—. ôÞ äéáöïñÜ. èÜ Uóôéáóô™ óôßò äýï ôåëåõôáråò ðåñéï÷Ýò. Ôþñá. ÄÝí ìðïñår ðëÝïí íÜ êõñéáñ÷Þóåé êáß íÜ äçìéïõñãÞóåé á‰ôÞí ôÞí Aðüóôáóç. ‚ ‚ðïrïò æçôÜåé íÜ TðéóôñÝøåé óôü Añ÷éêü ôïõ êëåßóéìï êáß óôÞí Añ÷éêÞ ôïõ á‰ôÜñêåéá. ÌÝ á‰ôÞí ôÞí Vííïéá ô\ò êïéíùíéê\ò èÝóìéóçò ôïˆ Aôüìïõ. ‘Ç Tíäïóêüðçóç åyíáé ìéÜ . Xíá ðñïúüí ëüãùí. ›óôüóï. ôüí Aíáóôï÷áóìü êáß ôÞí êñéôéêÞ ðñüèåóç59. ’Áñêår íÜ ðïˆìå …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò åsóÜãåé Xíá tóôïñéêü Tðé÷åßñçìá. ‘Ùò äçìéïýñãçìá ô\ò ñéæéê\ò èåìåëéùôéê\ò äýíáìçò ô\ò èåóìßæïõóáò êïéíùíßáò. _ óýã÷ñïíç Tðï÷Þ —êáß Tä™ Aíáðôýóóåé ôÞí èåùñßá ôïõ ô\ò íåùôåñéêüôçôáò60— V÷åé TðéöÝñåé ìéÜí Aðïêåíôñïðïßçóç ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. ëÝåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ’Åêôüò Aðü ôüí ìïíéóôéêü ôïõò Aíáãùãéóìü. Åyíáé îýôáôá Tðéêñéôéêüò AðÝíáíôé óôßò ðïéêßëåò ðñïóåããßóåéò ðïý êáôáíïïˆí ôü Côïìï óÜí ìéÜ ëåõêÞ ðëÜêá ðÜíù óôÞí ‚ðïßá ÷áñÜæïíôáé ït êþäéêåò ôïˆ ðïëéôéóìïˆ. Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ôü äéÜóôçìá AðÝíáíôé óôüí Uáõôü ôïõ êáß ôüí êïéíùíéêü êüóìï ðïý åyíáé Aðáñáßôçôï ãéÜ ôÞí äéáìüñöùóç ìé@ò Aðáñáìåßùôçò ìïíáäéêüôçôáò êáß Uíüò Aíáóôï÷áóôéêïˆ êáß Tìðñüèåôïõ á‰ôüíïìïõ ŠðïêåéìÝíïõ. ’Áðü ôÞí êïíóôñïõêôéâéóôéêÞ á‰ôÞ óêïðéÜ. ‘Ç íåùôåñéêüôçôá V÷åé ðáñáãÜãåé ôÞí äéêÞ ôçò äéáêñéôÞ êïéíùíéêÞ öáíôáóéáêÞ óçìáóßá ôïˆ Aôüìïõ. íÜ äéåñùôïˆìå ôÞí uäéá ìáò ôÞ óõãêñüôçóç. ’Åí™ _ ðñïçãïýìåíç tóôïñßá. ôÞí têáíüôçôÜ ôçò íÜ õtïèåôår ìéÜ óôÜóç AðïäÝóìåõóçò AðÝíáíôé óôüí uäéï ôüí Uáõôü ôçò. ôü ðñïúüí ô\ò êïéíùíéêïðïßçóçò. ðïõ óõãêëßíïõí óôÞí Tê ìÝñïõò ôïõò Aíôßëçøç ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ ›ò Uíüò êáèáñïˆ. Ðñïåéäïðïéår. Tãêõóôþíåôáé óÝ ðïëéôéóìéêÝò. ÈÝëåé íÜ TîçãÞóåé ôÞ äçìéïõñãéêüôçôá. ‘Ç Tîýöáíóç ôïˆ êïéíùíéêïˆ Aôüìïõ. Ôü Côïìï åyíáé ìéÜ êïéíùíéêÞ êáôáóêåõÞ. ‘Ç Šðïêåéìåíéêüôçôá ‚ñßæåôáé Aðü ôÞí Aíáóôï÷áóôéêüôçôÜ ôçò êáß ôÞí Tìðñüèåôç äñáóôçñéüôçôá. ìéÜ öáíôáóéáêÞ êïéíùíéêÞ óçìáóßá. ÄÝí åyíáé _ óôéãìÞ Tä™ íÜ TîåôÜóïõìå äéåîïäéêÜ á‰ôÞí ôÞí tóôïñéêÞ AöÞãçóç. ÓÝ á‰ôü ôü óçìårï. ‚ ÊáóôïñéÜäçò TíôÜóóåôáé óôÞí êïíóôñïõêôéâéóôéêÞ êáß êïéíïôéóôéêÞ «Tðéóôçìïëïãßá». Víáíôé ô\ò Aöåëïˆò ðßóôçò óôÞí Aðïôåëåóìáôéêüôçôá ô™í äïìéê™í êáèïñéóì™í íÜ ðáñÜãïõí ðåéèÞíéá êáß ðëÞñùò TíóùìáôùìÝíá êïéíùíéêÜ Côïìá.100 íùíéêïˆ Aôüìïõ êáß ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ57. ôÞí á‰ôïíïìßá. ‘Ç Aíáóôï÷áóôéêüôçôá ðåñéêëåßíåé ôßò óôéãìÝò ô\ò Tíäïóêüðçóçò. ÃéÜ ôÞí ðáñïýóá óõæÞôçóç. ñèÜ. ì@ò åy÷å óõíçèßóåé óÝ óõëëïãéêüôçôåò ït ‚ðïråò ãßíïíôáí AíôéëçðôÝò ìÝ ñãáíéêïýò …ñïõò …ðïõ ôü Côïìï eôáí âõèéóìÝíï óôßò êáèïëéêÜ ðåñéåêôéêÝò êïéíùíéêÝò ðñáêôéêÝò ït ‚ðïråò AíÝóôåëëáí ôÞí Aðïóôáóéïðïßçóç. ‘Ç ðßóôç á‰ôÞ äïîïëïãår Cíåõ …ñùí ôü ŠðÜñ÷ïí. öáíôáóßáò êáß äçìéïõñãéêüôçôáò. ÄÝí åyíáé ðáñÜ Xíá ðáèçôéêü ðñïúüí ô™í Aðñüóùðùí äïì™í êáß êáèïñéóì™í ðïý Tíåñãïˆí ðßóù Aðü ôÞí ðëÜôç ôïõ. ‘Ç AíÜðôõîç ô\ò Vííïéáò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ Aðïóêïðår Aêñéâ™ò óôÞí á‰óôçñÞ Tííïéïðïßçóç á‰ô™í ô™í ìç÷áíéóì™í Aíôßóôáóçò. óõìâïëéêÝò êáß ãëùóóéêÝò äïìÝò. ô\ò Aðïóôáóéïðïßçóçò êáß ô\ò á‰ôï-äçìéïõñãßáò. ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ êáß ô\ò á‰ôïíïìßáò. Ôü íÜ óôï÷áæüìáóôå óçìáßíåé íÜ V÷ïõìå ðñïóðÝëáóç óôüí Uáõôü ìáò. íÜ AíáðáñéóôÜíåé ôüí Uáõôü ôçò ›ò êÜôé Cëëï Aðü á‰ôü ðïý åyíáé. íÜ Uñìçíåýïõìå ôßò AíÜãêåò ìáò êáß íÜ ðñïôÜóóïõìå íÝåò åsêüíåò. _ ôáõôüôçôá ôïˆ Aôüìïõ ñéæþíåé óÝ ðñïçãïýìåíåò ó÷Ýóåéò. ‚ ÊáóôïñéÜäçò åyíáé óÝ èÝóç íÜ Tðéôåèår ôüóï óôüí öéëåëåýèåñï Aôïìéêéóìü …óï êáß óôÞí ðáñÜäïóç ô\ò öéëïóïößáò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. ït äïìÝò ô\ò ãëþóóáò a ït TðåíÝñãåéåò ô™í ó÷Ýóåùí Tîïõóßáò. íÜ Aíé÷íåýïõìå ôÜ óõíáéóèÞìáôá êáß ôßò Tðéèõìßåò ìáò. ôÞí Šðåõèõíüôçôá. ãëùóóéêÝò äïìÝò. á‰ôÝò ït ðñïóåããßóåéò ‚äçãïˆí óôÞí TîáöÜíéóç ô\ò Uôåñüôçôáò. ô\ò «Tîýöáíóçò ôïˆ Aôüìïõ ›ò êïéíùíéêïˆ Aôüìïõ» 58. ‚ ÊáóôïñéÜäçò äéá÷ùñßæåôáé êáß Aðü ôßò Aêñüôçôåò ôïˆ êïíóôñïõêôéâéóìïˆ. AëëÜ. Vñ÷åôáé ðÜíôïôå AíôéìÝôùðç ìÝ ôÞí Aíôßóôáóç ôïˆ ôåëåõôáßïõ. íÜ Aðáëåßøåé ôÞí äéáöïñÜ ôïõ êáß íÜ Tîáëåßøåé ôü «Cëëï ôïˆ ëüãïõ» ìðïñår íÜ Uñìçíåõèår óÜí Xíáò Aíôéêåéìåíéêüò ðåñéïñéóìüò ô\ò èåóìéóìÝíçò ôáõôüôçôáò íÜ Aöïìïéþíåé ôÞ èåóìßæïõóá ôáõôüôçôá.

íÜ èÝóåé ôü êÜèå ôß óÝ ðáñÝíèåóç — _ ãõìíÞ äõíáôüôçôá íÜ Tðéêáëåóôår êÜôé. …óï á‰ôü ãßíåôáé. ôïˆ ðåéñáìáôéóìïˆ. ìéÜ Tðßãíùóç ô\ò uäéáò ìáò ô\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò êáß ô™í äéáäéêáóé™í êáß ô™í ìç÷áíéóì™í ðïý ôÞ äéáìïñöþíïõí. ôÞ äçìéïõñãßá ô\ò óõíåêôéê\ò êáß äéáêñéô\ò ôáõôüôçôáò êÜðïéïõ. íÜ äéáðñáãìáôåýåôáé êáß íÜ Tðéâåâáéþíåé ôÞí ìïíáäéêüôçôÜ ôïõ. ‘Ç AíÜðôõîç êáß äéáôÞñçóç ìé@ò ìåóô\ò íïÞìáôïò êáß äéáñêïˆò ó÷Ýóçò ìÝ ôüí Uáõôü ôïõ. Cìåóá TîáñôçìÝíç Aðü ôÞí têáíüôçôÜ ôïõ ãéÜ á‰ôï-ðáñïõóßáóç. Äéáóöáëßæåé ôßò ðñïûðïèÝóåéò —ìéÜ áuóèçóç TëÝã÷ïõ ô\ò uäéáò ô\ò ôáõôüôçôáò. ÓÝ á‰ôü Aêñéâ™ò ôü «Tóùôåñéêü» Åyíáé ðïý ìðïñår êÜðïéïò íÜ Aðïóõñèår. ’ÅìðåñéÝ÷ïíôáò Xíá Tóùôåñéêü ðåäßï Tíôüò ôïˆ ‚ðïßïõ ìðïñår íÜ «äéåñùôÞóåé ôüí uäéï ôüí Uáõôü ôïõ»62. ‘Ç êáíïíéóôéêÞ Vííïéá ô\ò Aôïìéê\ò á‰ôïíïìßáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ðáñÝ÷åé ìéÜ íïìéìïðïßçóç Têåßíùí ô™í Aôïìéê™í äéêáéùìÜôùí ðïý åyíáé Aíáãêárá ãéÜ ôÞí ðñïóôáóßá ô\ò öáíôáóßáò. êÜèå Cëëï ðáñÜ Šðïíïþíôáò ôÞí Tîùôåñßêåõóç ìé@ò ï‰óßáò. ‘Ç AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá åyíáé _ Aíáóôï÷áóôéêÞ êáß äéáõãÞò têáíüôçôá êÜðïéïõ íÜ ìïñöþíåé. åyíáé óÝ èÝóç íÜ óôáìáôÞóåé íÜ æår ðáèçôéêÜ ìÝ ôßò ðáñáäüóåéò ôïõ. Óôü Šðïêåßìåíï. ôü íÜ V÷ïõìå óõíåßäçóç ô\ò AôïìéêüôçôÜò ìáò. ‘Ç Aðïóôáóéïðïßçóç óõíåðÜãåôáé ôÞí äçìéïõñãßá Uíüò «säéùôéê. ôü ‚ðïrï ðáñÜãåé ìÝó¤ Uíüò Šëéêïˆ êáß óÝ ó÷Ýóç ìÝ AíÜãêåò êáß säÝåò»63.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ óôñïöÞ ðñüò ôÜ ìÝóá. Ôü Šðïêåßìåíï.. ðñïêåéìÝíïõ íÜ ìïñöþóåé êáß íÜ TðáíåðéíïÞóåé ôÞí uäéá ôïõ ôÞí ôáõôüôçôá êáß íÜ óõìâÜëåé äçìéïõñãéêÜ óôÞí á‰ôïäéáìïñöùôéêÞ ôïõ äéáäéêáóßá. ôßò óõíÞèåéåò êáß ôïýò êáíüíåò. “êÜðïéïò” ìðïñår íÜ ôñïðïðïéår á‰ôïýò ôïýò íüìïõò. ìÝ äéáýãåéá (ƒ÷é “ôõöëܔ) äçìéïõñãüò ô™í uäéùí ôïõ ô™í íüìùí. _ ‚ðïßá äçëþíåé. _ ðñïóôáóßá á‰ô™í ô™í «têáí™í óõíèçê™í ãéÜ ôÞ äñáóôçñéüôçôá ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ» äåß÷íåé ðñüò ìéÜ íÝá íïìéìïðïßçóç ô™í «Añíçôéê™í Tëåõèåñé™í». íÜ äéáôçñår êáß íÜ Aíáèåùñår ìéÜ óõíåêôéêÞ ôáõôüôçôá. íÜ Aðïóðáóôår Aðü ‚ðïéïäÞðïôå åsäéêü ðåñéå÷üìåíï. ìÝó¤ ìé@ò ðñÜîçò Tóùôåñéê\ò Tîïñßáò.. ìåôáîý Cëëùí. Ìðïñår íÜ äéåñùôÞóåé ôÞ èåóìéóìÝíç êïéíùíßá. …ôé á‰ôüò ‚ ìåìïíùìÝíïò. íÜ AìöéóâçôÞóåé ôßò _ãåìïíéêÝò Uñìçíåråò ô™í óõëëïãéê™í ôáõôïôÞôùí êáß íÜ ìåôáôïðßóåé. ÷åéñáöåôçìÝíç Aðü AôïìéêéóôéêÝò êáß säéïêôçóéáêÜ ðñïóáíáôïëéóìÝíåò öéëåëåýèåñåò äéáôõðþóåéò. TíõðÜñ÷åé _ «ðÜíôá ðáñïˆóá äõíáôüôçôá íÜ Aíáêáôåõèýíåé ôü âëÝììá.. ‘Ç óõãêñüôçóç ôïˆ óýã÷ñïíïõ ŠðïêåéìÝíïõ Tîáñô@ôáé. ÔÜ AôïìéêÜ äéêáéþìáôá Aíôéóôïé÷ïˆí óÝ Têåríåò ôßò êáôáóôáôéêÝò TëÜ÷éóôåò èåóìéêÝò ðñïûðïèÝóåéò ït ‚ðïråò óÝâïíôáé ôüí ôüðï ãéÜ ôÞí AíÜðôõîç ô\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò Uíüò Aíèñþðïõ êáß äéáóöáëßæïõí ôÞí ðñïóôáóßá ô\ò äéáöïñ@ò êáß ô\ò ìïíáäéêüôçôÜò ôïõ. ìÞ TêôéèÝìåíç óÝ TîùôåñéêÜ âëÝììáôá. Á‰ôÞ _ Aðüóõñóç óôüí Uáõôü ìáò Tîáóöáëßæåé ìéÜí TëÜ÷éóôç äåäïìÝíç ìïñöÞ á‰ôïãíùóßáò êáß ìéÜí áuóèçóç óõíï÷\ò êáß Uíüôçôáò. Ôïˆôï Šðïíïår …ôé á‰ôüò ‚ “êÜðïéïò” Tãêáèéäñýåé ìéÜ íÝá ó÷Ýóç ìÝ ôïýò “íüìïõò ôïõ”. Åyíáé _ ðñáêôéêÞ ô\ò Tíóõíåßäçôçò säéïðïßçóçò ô™í äçìéïõñãéê™í äõíáôïôÞôùí ô\ò øõ÷\ò íÜ «Tðáíïñãáíþíåé óôáèåñÜ ôü ðåñéå÷üìåíü ôçò. Xíáò óðéíèÞñáò Vîù Aðü ôüí ÷ñüíï»61. ÔÜ AôïìéêÜ äéêáéþìáôá ãßíïíôáé ðñïûðüèåóç ô\ò äõíáôüôçôáò ãéÜ ôÞí ðëÞñç AíÜðôõîç ô\ò ôáõôüôçôáò êÜðïéïõ êáß ãéÜ ôÞ óýóôáóç ô\ò ŠðïêåéìåíéíéêüôçôÜò ôïõ. ôü Šðïêåßìåíï åyíáé óÝ èÝóç íÜ ðáñåìâáßíåé TíåñãÜ óôÞí äéáìüñöùóç ô\ò ôáõôüôçôÜò ôïõ... ‘Ùò Tê ôïýôïõ. íÜ ôü èÝóåé óÝ Aðüóôáóç. óÝ Aðïöáóéóôéêü âáèìü. óôñÝöïíôáò ôÞí ìáôéÜ óôüí Uáõôü ôïõ. íÜ ó÷åôéêïðïéÞóåé êáß íÜ Šðïíïìåýóåé ôßò äéáäéêáóßåò ôïˆ ó÷çìáôéóìïˆ ôïõ. Aðü ôÞí êáëëéÝñãåéá êáß ôÞí ðåñéöñïýñçóç ìé@ò ðñáãìáôéê\ò êáß óõìâïëéê\ò óöáßñáò _ ‚ðïßá èÜ ðñïóôáôåýóåé ôÞí äéáäéêáóßá AíÜðôõîçò ôïˆ ’Åãþ. ãíùñßæïíôáò …ôé êÜíåé êÜôé ôÝôïéï64. Aðáéôår ìéÜ Täáöéêüôçôá _ ‚ðïßá íÜ ìðïñår íÜ öéëïîåíÞóåé ôüí á‰ôï-ðåéñáìáôéóìü. Á‰ôÞ _ Vìöáóç óÝ Xíáí Tóùôåñéêü ÷™ñï ‚ ‚ðïrïò Aðïôåëår Xíá «Tîùôåñéêü» ãéÜ ôÞí èåóìéóìÝíç êïéíùíßá åyíáé êåíôñéê\ò óçìáóßáò ãéÜ ôü 101 ðñüãñáììá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç íÜ AíáóõãêñïôÞóåé ôü êáíïíéóôéêü ðåñéå÷üìåíï ô\ò Aôïìéê\ò á‰ôïíïìßáò. Á‰ôÞ _ «Cëëç ó÷Ýóç» ìÝ ôüí Uáõôü ìáò äÝí åyíáé Xíá AöçñçìÝíï ^èéêü säå™äåòÿ åyíáé Xíá ðïëéôéêü ðñüãñáììá óôü ‚ðïrï ôü êñéôéêü äõíáìéêü äçìéïõñãår ìéÜ TíáëëáêôéêÞ íïìéìïðïßçóç ìé@ò êáíïíéóôéê\ò èåùñßáò ô™í Aôïìéê™í äéêáéùìÜôùí AðÝíáíôé óÝ Têåßíçí ðïý ðáñÝ÷ïõí ït öéëåëåýèåñïé ëüãïé. åyíáé ñçôÜ êáß. ‘Ïñßæåé ôÞí á‰ôïíïìßá ›ò êáôÜóôáóç óôÞí ‚ðïßá “êÜðïéïò”. Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. Tóùôåñéêïˆ ðåäßïõ. ‘Ç á‰ôïðñáãìÜôùóç. ô\ò á‰ôïðåðïßèç- . ô\ò äçìéïõñãéêüôçôáò êáß ô\ò Uôåñüôçôáò.. Šðïäçëþíåé ôÞí äñáóôçñéüôçôá ô\ò ìïñöïðïßçóçò êáß ô\ò ðñüôáîçò Aîé™í.

‘Ç ðñïóôáóßá ô\ò ñéæéê\ò öáíôáóßáò Aðü êáôáðáôÞóåéò êáß åsóâïëÝò ô\ò èåóìéóìÝíçò. äÝí óôçñßæåôáé ï‹ôå óÝ êÜðïéá åsäéêÞ Vííïéá ôïˆ Aëçèéíïˆ Uáõôïˆ ï‹ôå óÝ ìßá êáß ìïíáäéêÞ säÝá ô\ò Aãáè\ò æù\ò. ²Áí Xíá óýíïëï ôÝôïéùí êáéíïýñãéùí èåóì™í äéáìïñöùèår. têáíü íÜ äéåñùô@ ôÞí èåóìßæïõóá ðñáãìáôéêüôçôá. a Aêüìç êáß ôÞí ÷áúíôåãêåñéáíÞ èåùñßá ôïˆ Åyíáé ôü ‚ðïrï öáíåñþíåôáé / Aíáäýåôáé ìÝóá óôÞí ñïÞ ô\ò tóôïñßáò71. Ðñ™ôïí. ðïý äéáìïñöþíåé a äÝí ìðïñår íÜ äéáìïñöþóåé èåóìïýò Aðü ôÞ öáíôáóßá. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïóåããßæåé ôü Šðïêåßìåíï ƒ÷é ›ò ìéÜ AíôéêåéìåíéêÞ öýóç. óôÞí ìïñöÞ ìé@ò ðáñáäïóéáê\ò ôåëåïëïãéê\ò èåùñßáò ô\ò ï‰óßáò _ ‚ðïßá Têäéðëþ- ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ íåôáé ìÝóá óôÞí tóôïñßá êáß ðïý èõìßæåé ôÞí èåùñßá ôïˆ ðíåýìáôïò [Geist] ôïˆ ×Ýãêåë. ðïý äéáðåñí@ êÜèå Aíèñþðéíç äçìéïõñãßá. íÜ Tíåñãår Tðß ôj âÜóåé ëüãùí ›ò äçìéïõñãüò ô™í ðïëéôéê™í êáß ^èéê™í íüìùí óôïýò ‚ðïßïõò Šðüêåéôáé êáß íÜ óõììåôÝ÷åé óôÞí èåóìßæïõóá Tîïõóßá ô\ò êïéíùíßáò66. ’ÁëëÜ ôüóï _ Heller …óï êáß ‚ Honneth óöÜëëïõí. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ôïíßæåé ôÞí öáíôáóßá êáß ôÞí äçìéïõñãéêüôçôá. Tãêáèéäñýåôáé ìéÜ íÝá Tðï÷Þ óôÞí æùÞ ôïˆ ðíåýìáôïò. ôüí âéôáëéóìü ôïˆ Bergson70. Ït êïéíùíéêïß èåóìïß. Aðü ôÞí ðßóù ðüñôá. ‚ ‚ðïrïò Tí óõíå÷åßI ìðïñår íÜ äéáëÝîåé ‚ðïéáäÞðïôå ôáõôüôçôá. Á‰ôÞ _ ðëåõñÜ ôïˆ Tðé÷åéñÞìáôüò ôïõ V÷åé ›óôüóï ðáñåñìçíåõèår. ›ò ôü Tðéèõìçôü ²Áëëï ôïˆ Ëüãïõ a ›ò ìéÜ á‰èåíôéêÞ. AëëÜ ìüíï ›ò ðñïûðïèÝóåéò ãéÜ ôüí ó÷çìáôéóìü Uíüò Aíáóôï÷áóôéêïˆ êáß óõíåêôéêïˆ Uáõôïˆ. ðïý ñéæþíåé a äÝí ñéæþíåé óôüí êüóìï. AðïññÝåé Aðü ôÞí Vííïéá ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. ôü ‚ðïrï îåóðÜåé óÜí Xíá ásþíéï _öáßóôåéï îåñíþíôáò ðñùôáñ÷éêÞ öáíôáóßá. ²Å÷åé äå÷èår Tðéêñßóåéò …ôé åsóÜãåé ìéÜ ŠðåñâáôïëïãéêÞ èåìåëßùóç. äÝóìåõóç a säÝá ðåñß ôïˆ Aãáèïˆ èÝëåé. Õtïèåôþíôáò ìéÜí tóôïñéêéóôéêÞ óôÜóç. Cóðéëç Tóþôåñç öýóç.. ‘Ç øõ÷Þ äÝí ðåñéÝ÷åé êáíÝíá Aðüëõôï íüçìá ôü ‚ðïrï âáèìéárá Tîùôåñéêåýåôáé êáß ðñáãìáôþíåôáé óôÞí ìïñöÞ ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõÿ äÝí óõíéóô@ Xíá a priori ðïý åyíáé ôáõôü÷ñïíá ëïãéêü êáß íôïëïãéêü. ô\ò äýíáìçò ãéÜ äçìéïõñãßá Aîé™í. ÓÝ ðáñüìïéï öïò. ƒ÷é ìüíï óÜí Xíáí TëÜ÷éóôï ÷™ñï Cóêçóçò ô\ò «á‰ôüíïìçò» äñáóôçñéüôçôáò AëëÜ êáß óÜí Xíá êüóìï AíáðáñáóôÜóåùí (êáß óõíáéóèçìÜôùí êáß ðñïèÝóåùí) ìÝóá óôüí ‚ðïrï ôü Côïìï èÜ åyíáé ðÜíôá ôü uäéï ôïõ ôü êÝíôñï67. _ Vííïéá ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç äÝí åyíáé ìéÜ íåêñáíÜóôáóç ôïˆ ’Åãþ ô\ò Šðåñâáôéê\ò öéëïóïößáò. ‘Ç Heller. Ðßóù Aðü ôÝôïéåò Tðéêñßóåéò êñýâåôáé _ Šðüèåóç …ôé ŠðÜñ÷åé Xíá êáôÜëïéðï èåìåëéùôéóìïˆ óôÞí èåùñßá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. ‘Ç ñéæéêÞ öáíôáóßá äÝí åyíáé êÜôé ôïðïèåôçìÝíï êÜôù a ðßóù Aðü ôü Šðïêåßìåíï ›ò ÷ùñéóôÞ êáß AíåîÜñôçôç íôüôçôá. AëëÜ ›ò Xíá tóôïñéêü-ðïëéôéóìéêü «ðñüôáãìá»69. Tíóùìáôù- . ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò äéáöåýãåé ôÞí ðáãßäá íÜ íôïëïãéêïðïéÞóåé ôÞí øõ÷Þ ›ò ôñÝëá. ÊáôÜ óõíÝðåéá. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. Äýï ðïëý óçìáíôéêÝò äéáêñßóåéò ðñÝðåé íÜ ãßíïõí Tä™68. ÐñïóÝ÷åé AñêåôÜ žóôå íÜ ìÞí Šðïóôçñßîåé …ôé êÜôù Aðü ôÜ äéÜöïñá óôÜäéá ô\ò êïéíùíéïðïßçóçò âñßóêåôáé êÜôé ôü á‰èåíôéêü ôïˆ ‚ðïßïõ Añêår ìüíï íÜ Aíïé÷èår ôü óöñáãéóìÝíï óôüìá74. ÔÜ ãíùñßóìáôá êáß ït äõíáôüôçôåò ôïˆ óýã÷ñïíïõ ŠðïêåéìÝíïõ åyíáé tóôïñéêÝò äçìéïõñãßåò.ôéäÞðïôå êÜíïõí èÜ åyíáé Aíáðüöåõêôï íÜ ôïˆ TðéôñÝðïõí— Xíáí säéùôéêü êüóìï. ðÜíôïôå …ìïéï.. ôüôå. ^èéêü Šðïêåßìåíï. ’ÁëëÜ ðñÝðåé Tðßóçò íÜ ôïˆ TðéôñÝðïõí —êáß ‚. _ íïìéìïðïßçóç ô™í Aôïìéê™í äéêáéùìÜôùí äÝí åyíáé ŠðåñâåâáñõìÝíç ìÝ Xíá åsäéêü ï‰óé™äåò ôÝëïò. C÷ñïíï êáß ïsêïõìåíéêü. ô\ò á‰ôïðåðïßèçóçò. ðñïêåéìÝíïõ Xíá Côïìï íÜ Tíåñãår ›ò Šðïêåßìåíï. åuôå óôÞí ìïñöÞ ôïˆ êïéíùíéêïˆ êïìöïñìéóìïˆ åuôå óôÞí ìïñöÞ ô\ò êñáôéê\ò ðáñÝìâáóçò. ït ðñáêôéêÝò êáß ït êáíüíåò —êáß. ðïý óçìáßíåé Xíá Šðåýèõíï. ÄÝí AíáöÝñïíôáé óÝ ìéÜ öõóéêÞ ðñïïäåõôéêÞ êßíçóç ðñüò ôÞí ôåëåïëïãéêÞ ðñáãìÜôùóç êÜðïéáò ï‰óßáò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. ‚ Çonneth só÷õñßæåôáé Šøçëüöùíá …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò «ðñáãìáôïðïßçóå ìéÜí “Šðïóôáóéïðïßçóç” ô™í äçìéïõñãéê™í TðéôåõãìÜôùí»73 _ ‚ðïßá ìåôáó÷çìáôßæåé ôÞí ñéæéêÞ öáíôáóßá óÝ ðñáãìáôéêüôçôá. ‘Ç AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá Šðü ôÞí ìïñöÞ ô™í «Añíçôéê™í Tëåõèåñé™í». ›ò Tê ôïýôïõ. âëÝðåé ôÞí øõ÷Þ ›ò êÜôé ôü «C÷ñïíï. ’Åä™ _ Øõ÷Þ åyíáé ôü ëåéôïõñãéêü AíÜëïãï ôïˆ Åyíáé ôïˆ Heidegger»72. _ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò ›ò ‚ëüôçôáò— ðñÝðåé íÜ äéáãñÜöïõí ìéÜ ðñáãìáôéêÞ êáß óõìâïëéêÞ TðéêñÜôåéáÿ ðñÝðåé íÜ TðéôñÝðïõí —a äÝí ìðïñïˆí íÜ ìÞí TðéôñÝðïõí— óôü Côïìï ôÞí äõíáôüôçôá íÜ âñår êáß íÜ öÝñåé óÝ ðáñîç ãéÜ ëïãáñéáóìü ôïõ Xíá íüçìá ãéÜ ôÞ èåóìéóìÝíç êïéíùíéêÞ óçìáóßá. óÝ ìéÜ UãåëéáíÞ ãëþóóá. ñçô\ò Tîïõóßáò. ô\ò äýíáìçò ãéÜ äçìéïõñãßá ôïˆ Aðáñáâßáóôïõ ô\ò ðñïóùðéêüôçôáò êÜðïéïõ—.102 óçò. âáèéÜ ñéæùìÝíåò óôü öáíôáóéáêü ô\ò íåùôåñéêüôçôáò. ô\ò óùìáôéê\ò Aêåñáéüôçôáò.

ÐïëéôéêÞ á‰ôïíïìßá ÓôÜ ðïëëÜ äïêßìéÜ ôïõ ðïý Aêïëïýèçóáí ôÞ ÖáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. têáí\ò íÜ óõëëáìâÜíåé äçìïêñáôéêÜ êáß íÜ ðñïôÜóóåé êïéíïýò óêïðïýò …óïí Aöïñ@ ôßò êåíôñéêÝò êïéíùíéêÝò . äß÷ùò íÜ ðéóèïäñïìår åuôå óôÞí Aíá÷ñïíéóôéêÞ öáíôáóôéêÞ êáôáóêåõÞ ô\ò ëáúê\ò êõñéáñ÷ßáò. ›ò Tê ôïýôïõ. ôü ðñüãñáììá ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò Aíôéðñïóùðåýåé Xíáí Aãþíá ãéÜ ôüí ó÷çìáôéóìü ìé@ò óõëëïãéê\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò. Tðéâåâáéþíåé ôßò äõíáôüôçôåò ô\ò äçìéïõñãßáò Aîé™í óõíäÝåôáé Tããåí™ò ìÝ ôÞí têáíüôçôá ô\ò êïéíùíßáò íÜ äñ@ óõëëïãéêÜ. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïâÜëëåé «ôÞí äçìéïõñãßá ìé@ò äçìüóéáò óöáßñáò. á‰ôïèåóìéæüìåíçò êïéíùíßáò.. Á‰ôü Aêñéâ™ò ôü äçìéïõñãéêü êáß âïëïíôáñéóôéêü óôïé÷årï óôÞí èåùñßá ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç åyíáé Têåríï ðïý åwëêõóå ôßò ðéü Cãñõðíåò TðéèÝóåéò. äéáöáíïˆò óôüí Uáõôü ôïõ óõëëïãéêïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. á‰ôïèåóìéæüìåíç. ðïý óõãêåíôñþíåé óçìáíôéêÝò ðïóüôçôåò èåóìßæïõóáò äýíáìçò êáß. TðéôñÝðåé ôÞí óõíýðáñîç ðïëë™í äéáöïñåôéê™í ìïñö™í æù\ò êáß ìéÜ ðïëëáðëüôçôá Tííïé™í ôïˆ ðñïóþðïõ _ ‚ðïßá äÝí ðñïêñßíåé ðïôÝ ìßá êáß ìüíç Aîßá. _ ‚ðïßá ðñïûðïèÝôåé ï‰óéþäç ‚ìïéïãÝíåéá êáß só÷õñïýò ôáõôéóìïýò. Uíüò ‚ìïãåíïˆò. Ìüíï ìÝó¤ ô\ò 103 óõëëïãéê\ò äñÜóçò ìðïñår _ êïéíùíßá íÜ äår ôüí Uáõôü ôçò ›ò á‰ôü ðïý åyíáé.. _ öáíôáóßá åyíáé.. _ ‚ðïßá äÝí ãíùñßæåé …ñéá. ðñ™ôá Aðü …ëá. äçìïêñáôéê\ò âïýëçóçò. ‘Ç äçìïêñáôßá åyíáé Têåríï Aêñéâ™ò ôü êáèåóôþò ôü ‚ðïrï ðñïéêßæåé ìéÜ äéåõñõíüìåíç óõëëïãéêüôçôá ìÝ á‹îïõóá äçìéïõñãéêÞ äýíáìç. á‰ôï-äéáöáíÝò êáß ðáíôïäýíáìï. ãéÜ êÜèå Šðïêåßìåíï. ÓôÜ äéÜêåíÜ ôïõò. ´Ïôé «á‰ôü ôáéñéÜæåé ìÝ ôÞí ðñïóùðïðïßçóç ô\ò êïéíùíßáò ›ò Uíüò ðïéçôéêïˆ äçìéïõñãïˆ ‚ ‚ðïrïò Tëåõèåñþíåé Aðü ìÝóá ôïõ äéáñê™ò íÝåò ìïñöÝò êüóìïõ». ÐñïêåéìÝíïõ íÜ ðñáãìáôïðïéÞóåé á‰ôü ôü öéëüäïîï ðñüãñáììá. ÃéÜ íÜ äéáóöáëßóåé ôÞí ðáñîç ðïëëáðë™í Aîé™í êáß óõìöåñüíôùí. ÄÝí îáíáæùíôáíåýåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò ìéÜ ñïõóóùéêÞ-sáêùâßíéêç èåùñßá ô\ò ëáúê\ò êõñéáñ÷ßáò. Aêüìá ëéãüôåñï. ‚ ÊáóôïñéÜäçò êÜíåé äéÜêñéóç AíÜìåóá óÝ èåóìßæïõóá êïéíùíßá êáß èåóìéóìÝíç êïéíùíßá. ÓÝ á‰ôÜ ôÜ óõìöñáæüìåíá. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò äÝí ðñïûðïèÝôåé Xíá öõóéêÜ äïóìÝíï óõëëïãéêü Šðïêåßìåíï a. Óõíéóô@ ôÞí Aíáãêáßá ðñïûðüèåóç ãéÜ ôÞí äéáäéêáóßá ó÷çìáôéóìïˆ ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ êáß ãéÜ ôÞí äéáõãÞ êáß Aíáóôï÷áóôéêÞ óõììåôï÷Þ óôÞí èåóìßæïõóá èåìåëéùôéêÞ äýíáìç ô\ò êïéíùíßáò. ²Å÷åé Cñáãå äßêéï ‚ Habermas …ôáí Šðïóôçñßæåé …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò «åyíáé Šðï÷ñåùìÝíïò íÜ óôçñßîåé ôÞí Aðïêáëýðôïõóá ôüí êüóìï ðáñáãùãéêüôçôá ô\ò ãëþóóáò óÝ Xíá Aðüëõôï ’Åãþ êáß íÜ TðéóôñÝøåé êáô' ï‰óßáí óôÞí èåùñçóéáêÞ öéëïóïößá ô\ò óõíåßäçóçò». Cëëùò.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ìÝíç óôïýò íïìéêïýò êáß äçìüóéïõò èåóìïýò ô\ò êïéíùíßáò. AäÝóìåõôçò ðïëéôéê\ò âïýëçóçò.. Ðñùôáñ÷éêüò óêïðüò Uíüò ðñïãñÜììáôïò á‰ôïíïìßáò åyíáé _ ïsêïäüìçóç ìé@ò óõëëïãéê\ò. _ Tìðåéñßá ôïˆ íÜ äçìéïõñãår íüçìá ãéÜ ôüí Uáõôü ôïõ a íÜ äßíåé ìïñöÞ. Xíá Aðü ôÜ ìåßæïíá TíäéáöÝñïíôá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç eôáí íÜ Aíáðôýîåé ôßò ðïëéôéêÝò óõíåðáãùãÝò ô™í íôïëïãéê™í ôïõ äéåñåõíÞóåùí êáß íÜ äéáõãÜóåé ôü êáíïíéóôéêü ðåñéå÷üìåíï ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. _ Tðéôõ÷ßá á‰ô\ò ô\ò ðñïóðÜèåéáò Tîáñô@ôáé AðïêëåéóôéêÜ Aðü ôÞí têáíüôçôÜ ôïõ íÜ Aíáðôýîåé ìéÜ ï‰óéáóôéêÞ èåùñßá ô\ò äçìïêñáôßáò TíÜíôéá óôïýò öéëåëåõèÝñïõò êáß äéáäéêáóôéêïýò óöåôåñéóìïýò ðïý _ãåìïíåýïõí óÞìåñá óôÞí äçìïêñáôéêÞ èåùñßá. ìðïñår _. ’Áíôßèåôá. ìé@ò ðïëéôéê\ò TðéêñÜôåéáò. ‘Ç ðéèáíüôçôá ìé@ò á‰ôüíïìçò. ôÞí säÝá ô\ò ëáúê\ò êõñéáñ÷ßáò. óôÞ äçìéïõñãßá íÝùí ðïëéôéê™í ôáõôïôÞôùí ìÝó¤ äéáäï÷éê™í ìåôáôïðßóåùí êáß Aíáäéáñèñþóåùí ìåôáîý säéáßôåñùí íôïôÞôùí76. ðéóôïˆ óôü ðíåˆìá ôïˆ êïéíïôéóìïˆ. ãíùñßæïõóá êáß êáôáöÜóêïõóá ôÞí äýíáìÞ ôçò ›ò ðáñáãùãéê\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò. ït á‰ôüíïìåò ðïëéôéêÝò äñáóôçñéüôçôåò Aðïóêïðïˆí. åuôå óôßò íôåóéæéïíéóôéêÝò ŠðåñâïëÝò ìé@ò á‰èáßñåôçò. T÷èñéêïˆ AðÝíáíôé óôüí ðëïõñáëéóìü. ‘Ç á‰ôüíïìç êïéíùíßá åyíáé Têåßíç ðïý óõíåéäçôÜ säéïðïéårôáé Xíá ìÝñïò ô\ò èåóìßæïõóáò äýíáìçò ô\ò ñéæéê\ò öáíôáóßáò ãéÜ íÜ äçìéïõñãÞóåé ôïýò uäéïõò ôçò ôïýò èåóìïýò êáß ôßò óçìáóßåò ôçò êáß íÜ Tãêáèéäñýóåé ôïýò êáôÜëëçëïõò íüìïõò êáß ôßò êáôÜëëçëåò ðñáêôéêÝò.75 ’Áðü ôÞí êñéôéêÞ á‰ôÞ äéáöåýãåé Tíôåë™ò _ êïéíùíéêÞ êáß tóôïñéêÞ äéÜóôáóç ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. _ ‚ðïßá AíÞêåé óÝ …ëïõò»77. ÖÝñíïíôáò óÝ TðáöÞ ðÜíù óÝ êïéíü Väáöïò ìéÜ ðïëëáðëüôçôá Šðïêåßìåíùí èÝóåùí. _ ‚ðïßá ðïôÝ äÝí Tìöáíßæåôáé óôÜ ãñáðôÜ ôïõ. Añèñþíåé ìéÜ êáéíïôüìï èåùñßá ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. ÌÞðùò Šðïíïår …ôé ìüíï …ôáí Xíá ðïëéôéêü ó™ìá ìåôáìïñöþíåôáé óÝ Xíá ôÝëåéá ìïíáäéêü ðñüóùðï. äéáóêïñðéóìÝíç èåóìßæïõóá Tîïõóßá íÜ óõãêåíôñùèår êáß íÜ ôåèår Šðü ôüí Vëåã÷ï ô\ò êïéíüôçôáò. ´Ïðùò ôü âëÝðù.

’Åðß ðëÝïí. ðñáãìáôþíåôáé ìÝó¤ ô\ò Tðéäßùîçò Uíüò Aðñïóäéüñéóôïõ Añéèìïˆ åsäéê™í óêïð™í»80 åyíáé ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ êéíçôÞ. óôñáôçãéê™í. ït ‚ðïråò ìåôáâÜë- . AëëÜ «Xíáò Aãþíáò ãýñù Aðü ôïýò èåóìïýò. ›óôüóï. ÔÜ äéáöïñåôéêÜ ôïõ óôïé÷årá ðñÝðåé Bðë™ò íÜ TìðåñéÝ÷ïõí Xíá «êïéíü Väáöïò». ñãáíéêÞ Uíüôçôá. óõíåðÞ. ÓôÞí ðñáãìáôéêüôçôá. óýìöùíá ìÝ ôü ‚ðïrï ït êåíôñéêÝò êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò ðïý êáèéäñýïõí ôü åyäïò ìé@ò óõãêåêñéìÝíçò êïéíùíßáò äÝí AðïññÝïõí Aðü ìéÜ óìéôôéáíÞ (Schmitthean) ìåìïíùìÝíç ðñÜîç — ìéÜ Aðüëõôç. êáß têáíü íÜ AíáðáñéóôÜíåé. Aãþíáò ‚ ‚ðïrïò TðéöÝñåé ìéÜ AóõíÞèéóôç ìåôáâïëÞ óôïýò èåóìïýò»83. ›óôüóï. ’Åðß ðëÝïí. ÄÝí ìðïñår íÜ TîáíôëÞóåé a íÜ Aíáëþóåé ôÞí èåóìßæïõóá äýíáìç. ñãáíùìÝíï ãýñù Aðü êåíôñéêÝò óõìâïëéêÝò AíáðáñáóôÜóåéò êáß íïÞìáôá. ñåõóôÞ êáß ó÷åôéêÞÿ äñáðåôåýåé Aðü …ëåò ôßò Aðüðåéñåò íÜ ðåñéãñáöårÿ ðïôÝ äÝí ìðïñår íÜ AðïññïöÞóåé ôÞí ðïëëáðëüôçôá ô™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í óÝ ìéÜ êëåéóôÞ.ôéäÞðïôå Cëëï. íÜ Tíåñãår êáß íÜ óêÝðôåôáé êáôÜ Xíáí óýìöùíï. Á‰ôÞ _ óõëëïãéêÞ Šðïêåéìåíéêüôçôá «åyíáé Têåßíç ðïý Vêáíå ôüí Uáõôü ôçò têáíü íÜ Aíáãíùñßæåé êáß íÜ AðïäÝ÷åôáé á‰ôÞí ôÞí uäéá ôÞí ðïëëáðëüôçôá ô™í Aíèñþðéíùí êüóìùí. äïìçìÝíçò ãýñù Aðü óõììåñéæüìåíåò ðïëéôéêÝò Aîßåò. Aíôéìåôùðßæïíôáé ›ò tóôïñéêü ðñïúüí ðïëéôéê™í óõãêñïýóåùí êáß êïéíùíéê™í Aãþíùí. ‘Ç êïéíùíéêÞ èÝóìéóç ìé@ò äçìïêñáôéê\ò ôáõôüôçôáò. TíóùìáôùìÝíçò óÝ Aðïêëßíïíôá óõëëïãéêÜ Šðïêåßìåíá êáß TíóáñêùìÝíçò óÝ äéáöïñåôéêÜ ðïëéôéêÜ ðñïãñÜììáôá. åuôå á‰ôü íïìáóôår «‚ìáäéêÞ óõíåßäçóç». ’Áíôß íÜ «êáôáíïïˆíôáé óôÞí âÜóç ìé@ò ŠðïôéèÝìåíçò ó÷Ýóçò ìÝ Xíá “Šðïêåßìåíï” ôü ‚ðïrï èÜ ôßò “Vöåñå” a èÜ ôßò “óêïðïˆóå”82. ôü ðñüãñáììá ô\ò á‰ôïíïìßáò ðñïûðïèÝôåé ôÞí óýóôáóç ìé@ò óõëëïãéê\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò. Xíáò Aãþíáò ðïý Aðïóêïðår óôÞ ìåôáâïëÞ á‰ô™í ô™í èåóì™í.. ôåëéêÞ Aðüöáóç. ‘Ç Tîýöáíóç ìé@ò óõëëïãéê\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò åyíáé ìßá Aðü ôßò èåóìßóåéò Têåríåò ìÝó¤ ô™í ‚ðïßùí êáß óôÞí âÜóç ô™í ‚ðïßùí ït äéÜóðáñôåò ôáõôüôçôåò ìåôáôïðßæïíôáé êáß Aíáäéáñèñþíïíôáé ãéÜ íÜ ó÷çìáôßóïõí Xíá êïéíùíéêü Šðïêåßìåíï «têáíü íÜ óõììåôÝ÷åé óôü êïéíùíéêü ðñÜôôåéí êáß AíáðáñéóôÜíåéí / ëÝãåéí. á‰ôÞ _ ðñïóðÜèåéá íÜ èåóìéóèår Xíá äçìïêñáôéêü ó™ìá Aðáéôår ôÞí äéÜôñçóç ô\ò säåïëïãéê\ò ìõóôéêïðïßçóçò êáß ôïˆ êïéíùíéêïˆ êáôáêåñìáôéóìïˆ ðïý TðéâÜëëåôáé Aðü ôÞí êõñéáñ÷ßá ôïˆ êåöáëáßïõ. AðïêëåéóôéêÜ ôõ÷áßá óõíÝðåéá ô™í óõãêñïõóéáê™í ó÷Ýóåùí AíÜìåóá óÝ AíôáãùíéóôéêÝò âïõëÞóåéò ðïý ìÜ÷ïíôáé ãéÜ ôÞí säéïðïßçóç …óï ìåãáëýôåñïõ ìÝñïõò ìðïñïˆí ô\ò èåóìßæïõóáò Tîïõóßáò. Ìüíï ìéÜ ôÝôïéá «ôå÷íçôÞ» óõëëïãéêÞ Šðïêåéìåíéêüôçôá ìðïñår íÜ óõììåôÝ÷åé Cìåóá óôÞí èåìåëéùôéêÞ äýíáìç ôïˆ êïéíùíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ. Tîáéôßáò ô\ò Aäõíáìßáò ìáò íÜ ðñáãìáôåõèïˆìå ôüí ôñüðï ôïˆ åyíáé ðïý säéÜæåé óôßò óçìáóßåò81. têáí\ò íÜ ãåöõñþíåé ôßò äéáöïñÝò ìåôáîý ðëçèõíôéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í. ôü óõëëïãéêü äçìïêñáôéêü Šðïêåßìåíï ðïôÝ äÝí ìðïñår íÜ Tðéôý÷åé ìéÜ ðëÞñç ôáõôüôçôá. …ðùò _ äçìïêñáôéêÞ ôáõôüôçôá. ’Áðáéôår Tðßóçò ðñáêôéêÝò äçìüóéáò óõæÞôçóçò AíÜìåóá óôïýò ðïëßôåò ó÷åôéêÜ ìÝ ôïýò êáôÜëëçëïõò èåóìïýò êáß íüìïõò ô\ò êïéíüôçôÜò ôïõò. ÄÝí åyíáé ìéÜ óôáôéêÞ äéáêÞñõîç ô\ò âïýëçóçò Uíüò ðáíôïäýíáìïõ êáß ðáíôá÷ïˆ ðáñüíôïò ëáïˆ. ‘Ç èåóìßæïõóá Tîïõóßá äÝí ìðïñår íÜ Tíôïðéóôår óÝ ìßá ðåñéï÷Þ ôïˆ êïéíùíéêïˆ a íÜ Tíóáñêùèår óÝ ìéÜ ŠðåñâáôéêÞ Šðïêåéìåíéêüôçôáÿ åyíáé Aíþíõìç êáß á‰èüñìçôçÿ «Tíåñãår Šðüññçôá. ’ÁíôéèÝôùò. «óõëëïãéêü Aóõíåßäçôï» åuôå ‚. a óôÜ u÷íç Cëëùí íôïôÞôùí.. ›ò Tê ôïýôïõ. ‘Ç ðïëéôéêÞ á‰ôïíïìßá. ðñïêåéìÝíïõ íÜ ôÞí Tíóáñêþóåé. óõììá÷é™í êáß ìïñöïðïéçôéê™í óõëëïãéê™í äñáóôçñéïôÞôùí ït ‚ðïråò óõìöýñïíôáé óÝ Xíá Víóêïðï êáß å‰êñéíÝò ó÷Ýäéï.104 óçìáóßåò ô\ò êïéíùíßáò. Á‰ôü ôü êïéíùíéêü Šðïêåßìåíï äÝí åyíáé Aðáñáßôçôï íÜ åyíáé ï‰óéïëïãéêÜ AñèñùìÝíï. ‘Ç ïsêïäüìçóç Uíüò äçìïêñáôéêïˆ óõíáóðéóìïˆ äÝí åyíáé. óðÜæïíôáò Vôóé óôüí Aðþôáôï äõíáôü âáèìü ôü êëåßóéìï ôïˆ uäéïõ ôïˆ êüóìïõ ôçò»78. ’Áêüìá êáß Vôóé. äÝí óêïðåýåôáé ›ò ôÝôïéá Aðü êáíÝíáí. ‚ ÊáóôïñéÜäçò Šðáéíßóóåôáé Xíá óõãêñïõóéáêü ìïíôÝëï ô\ò ðïëéôéê\ò.. ‘Ç óôéãìÞ ìé@ò Aðüëõôçò óýìðôùóçò äÝí ðñáãìáôïðïéårôáé ðïôÝ. åyíáé ôÜ Aðñïó÷åäßáóôá êáß AèÝëçôá ðñïúüíôá ìé@ò ðïëëáðëüôçôáò ðñáêôéê™í. Ït …ñïé á‰ôïß åyíáé ÷áëêåõìÝíïé êáß á‰ôÝò ït øåõäï-ïíôüôçôåò äçìéïõñãÞèçêáí ìÝó¤ ô\ò AèÝìéôçò ìåôáöïñ@ò ôïõò Aðü Cëëåò óöárñåò. ôÝôïéåò êïéíùíéêÝò-tóôïñéêÝò äçìéïõñãßåò. óõãêëßíïíôá ôñüðï»79. åyíáé Têåßíç ðïý óõíéóô@ ôÞí ðñþôç Šëïðïßçóç ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. Á‰ôü åyíáé ôü ðñüãñáììá ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. äÝí ìðïñår íÜ ôáõôéóôår ìÝ Xíá Šðïêåßìåíï ðïý èÜ ‚ñéæüôáí ñçôÜ.

Óýìöùíá ìÝ á‰ôÞí ôÞí Uñìçíåßá ô\ò äçìïêñáôßáò. Tóùôåñéêåõüìåíïé Aðü ôÜ Côïìá. ›óôüóï. êáèþò _ êïéíùíßá ðñï÷ùñår íÜ Añèñþóåé êáß íÜ óõóôÞóåé ôüí Uáõôü ôçò óÜí ìéÜ äéåõñõìÝíç Šðïêåéìåíéêüôçôá ñãáíùìÝíç ãýñù Aðü êåíôñéêÝò êïéíùíéêÝò óçìáóßåò. ÓôÜ öéëåëåýèåñá êñÜôç. Ôü øõ÷áíáëõôéêü ðåñéå÷üìåíï ô\ò èåùñßáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç äéáðïôßæåé êáß äéáìïñöþíåé ôÞí Tê ìÝñïõò ôïõ êáôáíüçóç ô\ò óõëëïãéê\ò Šðïêåéìåíéêüôçôáò. ñéæùìÝíùí óôÞí äçìüóéá óöáßñá. …ðùò ‚ Habermas óðåýäåé íÜ êáôáäåßîåé. ‘Ï ëüãïò ðñïçãårôáé ô\ò ðñÜîçò ô\ò á‰ôïèÝóìéóçò ô\ò êïéíùíßáò êáß Aðáéôår Xíá óýíïëï äéáäéêáóé™í êáß ìç÷áíéóì™í. AäéáöáíÞ AíïëïêëÞñùôç ôáõôüôçôÜ ôïõ. ït äéáäéêáóßåò åyíáé ó÷åäéáóìÝíåò êáß AíåðôõãìÝíåò Vôóé žóôå íÜ ðñïóôáôåýïõí. …ðïõ «ìéÜ óõíå÷Þò. ‘Ç ñçôÞ á‰ôïèÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò ðñïûðïèÝôåé ôÞí óôéãìÞ ôïˆ ñèïëïãéêïˆ. ðïý åyíáé êïéíùíéêÜ-tóôïñéêÜ ðñïúüíôá êáß ït uäéïé êáß ït ‚ðïrïé èÜ êáôáóôÞóïõí AðïôåëåóìáôéêÞ ôÞí Cóêçóç ô\ò óõëëïãéê\ò äñÜóçò êáß. äéáëïãéêïˆ ó÷çìáôéóìïˆ ô\ò âïýëçóçò ãéÜ ôÞí óõãêñüôçóç ìé@ò äçìïêñáôéê\ò ôáõôüôçôáò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò äÝí Aðïññßðôåé ôßò äéáäéêáóßåò Tí ãÝíåé. ô\ò Tëåýèåñçò óêÝøçò. ’Áíôßèåôá. ôÞí Vêöñáóç ô\ò á‰îáíüìåíçò äýíáìçò ìé@ò äåõñõíüìåíçò äçìïêñáôéê\ò ôáõôüôçôáò. ‘Ç äéáñêÞò ðáñïõóßá ô\ò ñéæéê\ò öáíôáóßáò äÝí ìðïñår ðïôÝ íÜ Têñéæùèår a íÜ êõñéáñ÷çèår ðëÞñùò. ït ‚ðïråò ðñïóðáèïˆí íÜ óõãêáëýøïõí ôïýò óêïðïýò ôïõò êÜôù Aðü Xíá ðÝðëï ï‰äåôåñüôçôáò êáß íïìéìüôçôáò. ÌéÜ êïéíùíßá _ ‚ðïßá V÷åé äçìïêñáôéêÜ óõãêñïôÞóåé ìéÜ óõëëïãéêÞ âïýëçóç åyíáé óÝ èÝóç íÜ êéíçèår ðñüò ôÞí Tðåîåñãáóßá Uíüò ñéæéêïˆ. ô\ò Tëåýèåñçò TîÝôáóçò êáß ô\ò äéåñþôçóçò ÷ùñßò ðåñéïñéóìü»85. íÜ ðåñé÷áñáêþíïõí êáß íÜ AíáðáñÜãïõí åsäéêÝò äïìÝò êõñéáñ÷ßáò. ÓõíäÝïíôáé Tããåí™ò ìÝ ôïýò óêïðïýò êáß ìÝ ôÜ ðñïôÜãìáôá ìé@ò ðïëéôéê\ò êïéíüôçôáò. ’Áðïôåëïˆí ìÝñïò ô™í êåíôñéê™í ôçò êïéíùíéê™í óçìáóé™í. ÓÝ á‰ôü ôü óçìårï. ‘Ç säÝá Uíüò äéáöáíïˆò óôüí Uáõôü ôïõ êïéíùíéêïˆ ŠðïêåéìÝíïõ äÝí ìðïñår íÜ Šðïóôçñé÷èår. ‘Ï äçìïêñáôéêüò ó÷çìáôéóìüò ô\ò âïýëçóçò äÝí ìðïñår ðáñÜ íÜ ãåíéêåõèår óÝ Xíáí èåóìïðïéçìÝíï äçìüóéï ÷™ñï. Tðéêñßíïíôáé êáß Aìöéóâçôïˆíôáé óýìöùíá ìÝ ôÞí «äõíáôüôçôá —êáß ôÞí ðñáãìáôéêüôçôᗠôïˆ Tëåýèåñïõ ëüãïõ.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ëïõí ôïýò èåóìéóìÝíïõò êáíüíåò êáß ôßò Aîßåò êáß ðñïôÜóóïõí íÝåò. ìéÜ äçìïêñáôéêÞ. ’Áñíårôáé ôüí óöåôåñéóìü ôïõò Aðü ôßò öéëåëåýèåñåò èåùñßåò. . á‰ôüíïìç êïéíùíßá åyíáé Têåßíç _ ‚ðïßá èÜ ðñïôåßíåé Aíïé- 105 ÷ôÜ Xíá äéáöïñåôéêü óýíïëï äéáäéêáóéáê™í ñõèìßóåùí. Ït äéáäéêáóßåò ðïôÝ äÝí ìðïñår íÜ åyíáé ï‰äÝôåñåò. ôßò ôåëåéïðïéïˆí êáèéóôþíôÜò ôéò Tðáñêårò ãéÜ ôßò AíÜãêåò ô\ò óõóóþñåõóçò ôïˆ êåöáëáßïõ êáß ôïˆ Aôïìéêïˆ êÝñäïõò89. äéåõêïëýíïõí óôüí ìåãáëýôåñï âáèìü ôÞí ðñüóâáóÞ ôïõò óôÞí AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá êáß óôÞí AðïôåëåóìáôéêÞ ôïõò óõììåôï÷Þ óÝ …ëåò ôßò ìïñöÝò ñçô\ò Tîïõóßáò ðïý ŠðÜñ÷ïõí óôÞí êïéíùíßá90. ’ÁëëÜ êáß ðÜëé ‚ Habermas Aóôï÷år. óýìöùíá ìÝ ôïýò êïéíïýò óêïðïýò ôïýò ‚ðïßïõò êÜèå öïñÜ _ êïéíüôçôá èÝôåé ãéÜ ëïãáñéáóìü ôçò. öáßíåôáé. êáôÜëëçëï ãéÜ ôÞí Uäñáßùóç ìé@ò äçìïêñáôéê\ò ôáõôüôçôáò ìÝó¤ ô\ò Aðïôåëåóìáôéê\ò óõììåôï÷\ò ô™í ðïëéô™í óôÞí èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. ÷åéñáöåôçóéáêïˆ ðñïãñÜììáôïò Tìðíåüìåíïõ Aðü ôÞí Aêüëïõèç ðïëéôéêÞ ðñïóôáãÞ: Äçìéïõñãåróôå Têåßíïõò ôïýò èåóìïýò ït ‚ðïrïé. Á‰ôÞí ôÞí öïñÜ Tíáíôßïí ôïˆ «øõ÷áíáëõôéêïˆ ëçèÜñãïõ ô™í êïéíùíéïëüãùí»92. ’Áíôß íÜ Aìöéóâçôïˆí ôßò AóõììåôñéêÝò ó÷Ýóåéò só÷ýïò. Ðáñ' …ôé á‰ôüò ‚ Tðáíáðñïóäéïñéóìüò ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò AöÞíåé êáôÜ ìÝñïò ôüí ìýèï ô\ò ëáúê\ò êõñéáñ÷ßáò. ‚ ÊáóôïñéÜäçò Aóêår êñéôéêÞ óôïýò êáèáñÜ äéáäéêáóéáêïýò ‚ñéóìïýò ô\ò äçìïêñáôßáò. ‘Ç ðïëéôéêÞ óõììåôï÷Þ Aðïóêïðår óôÞí óõãêñüôçóç Uíüò óõíüëïõ Vëëïãùí. Aíïé÷ôÞ êáß äçìüóéá óõæÞôçóç êáß êñéôéêÞ»86 «Aöïñ@ ôü êÜèå ôß ìÝóá óôÞí êïéíùíßá ðïý åyíáé êïéíü êáß óõììåñßóéìï»87 êáß óõíåðÜãåôáé ôÞí äñáóôéêÞ óõììåôï÷Þ …ëùí ô™í Aôüìùí óôßò ŠðÜñ÷ïõóåò ìïñöÝò ñçô\ò Tîïõóßáò. å‰ñÝùò óõììåñéæüìåíùí óêïð™í. ‚ ÊáóôïñéÜäçò óõìðåñéëáìâÜíåé óôü ó÷Ýäéü ôïõ ôÜ AíôéêåéìåíéêÜ …ñéá ðïý ôßèåíôáé Aðü ôÞí ìÞ èåìáôïðïéçìÝíç êáß Aíáðüöåõêôç ðáñïõóßá Uíüò «Tîùôåñéê ôü ‚ðïrï Šðåíèõìßæåé óÝ êÜèå êïéíùíéêü Šðïêåßìåíï ôÞí ðåñéïñéóìÝíç. ôÞí säéïðïßçóç ìåãáëýôåñùí ôìçìÜôùí ô\ò èåóìßæïõóáò Tîïõóßáò ôïˆ ñéæéêïˆ öáíôáóéáêïˆ88. ìÝ á‰ôüí ôüí ôñüðï. ôü ðñüôáãìá ô\ò ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò Aðïêô@ óôáäéáêÜ Xíá ï‰óéáóôéêü ðåñéå÷üìåíï. …ðïõ ëüãïé äßíïíôáé êáß óõãêñïýïíôáé 84. «íÜ Aðïôéì@ôáé ìÝ …ñïõò á‰èåíôéêüôçôáò ô\ò á‰ôï-äéáöÜíåéáò ìé@ò êïéíùíßáò _ ‚ðïßá äÝí êñýâåé ôßò öáíôáóéáêÝò ôçò ðçãÝò êÜôù Aðü TîùêïéíùíéêÝò ðñïâïëÝò êáß ãíùñßæåé ñçôÜ ôüí Uáõôü ôçò ›ò ìéÜ á‰ôïèåóìéæüìåíç êïéíùíßá»91.

_ Aíôßññçóç åyíáé ìÜëëïí ñçôïñéêÞ êáß êáèáñ™ò ðïëåìéêÞ. åyíáé ðÜíôùò Víï÷ïò ìé@ò ìïñö\ò öáôáëéóìïˆ ðïý êáôáóôñÝöåé ôÞ äõíáôüôçôá ô\ò á‰ôüíïìçò. êáß á‰ôÞ Tðßóçò ÷Üíåé ôüí óôü÷ï ôçò. TðéôñÝðïíôáò ›ò Tê ôïýôïõ ôÞí Tðéêïéíùíßá êáß ôüí óõíôïíéóìü ô\ò äñÜóçò ìåôáîý êïéíùíéê™í Aôüìùí. êáß ï‹ôå óôÞí ðñáãìáôéêüôçôá èÜ ôü ìðïñïˆóå»93. ’Åí AíôéèÝóåé ðñüò ôüí só÷õñéóìü ôïˆ Habermas. á‰ôüíïìç êïéíùíßá. ï‹ôå ìéÜ ðïéüôçôá. ‘Ç èåóìéóìÝíç êïéíùíßá Šðüêåéôáé ðÜíôïôå óôßò Šðüãåéåò ðéÝóåéò ô\ò èåóìßæïõóáò êïéíùíßáò. Åyíáé ìéÜ êáèáñÞ Aäõíáôüôçôá.. ÃéÜ íÜ ôü ðïˆìå ìÝ ðéü AöçñçìÝíïõò …ñïõò. ’Áíôßèåôá. Á‰ôÞ _ íôïëïãéêÞ ðáñïõóßá Añíårôáé ôÞí Cìåóç.. Tíïñáôéê™í. …ðùò êÜíåé ‚ Heiddeger. Ôü ìüíï ðïý AðïìÝíåé åyíáé ït tóôïñéêÜ ìåôáâáëëüìåíåò äïìÝò ô™í êáèïëéêÜ AíåîÜñôçôùí. ‚ ÊáóôïñéÜäçò Šðïóôçñßæåé ñèÜ …ôé …ðùò Aêñéâ™ò Xíá Côïìï äÝí ìðïñår íÜ óõëëÜâåé a íÜ äþóåé óôüí Uáõôü ôïõ ôßðïôå Aðïëýôùò —ï‹ôå ôüí êüóìï ï‹ôå ôüí Uáõôü ôïõ— Vîù Aðü ôÞí óõìâïëéêÞ äéÜóôáóç. _ ñïÞ ôïˆ ñéæéêïˆ öáíôáóéáêïˆ êï÷ëÜæåé AêáôÜðáõóôá»94. ÊáíÝíá óõëëïãéêü Šðïêåßìåíï «äÝí V÷åé AíÜãêç íÜ “AíáðáñáóôÞóåé óôüí Uáõôü ôïõ” ôÞí ‚ëüôçôá ô\ò êïéíùíéê\ò èÝóìéóçò a ô™í óçìáóé™í ðïý á‰ôÞ ìåôáöÝñåé. ‘Ï uäéïò V÷åé ìéÜ ðáñüìïéá èåùñßá: á‰ôÞí ôïˆ âéïêüóìïõ. Á‰ôÞ _ ãñáììÞ Tðé÷åéñçìáôïëïãßáò äÝí äéáöåýãåé ôïˆ Habermas. _ èåóìßæïõóá êïéíùíßá äÝí ìðïñår ðïôÝ íÜ Aíá÷èår . ñèïëïãéêÝò êáß óõìâïëéêÝò AíáìåôñÞóåéò êáß óêïðïýò ôÜ ‚ðïrá óõãêñïôïˆí êÜèå êïéíùíßá. êáß ›ò Añ÷Þ _ ‚ðïßá TðéëÝãåé êáß ìïñöïðïéår ôÜ êïììÜôéá êáß ôÜ èñýøáëëá ðïý èÜ ãßíïõí AðïäåêôÜ T䙻98. ´Ïðùò óõíÝâáéíå êáß ìÝ ôÞí ðñïçãïýìåíç êñéôéêÞ ôïõ. ›ò Tê ôïýôïõ. ‘Ç ôåëåõôáßá äÝí ìðïñår íÜ AðïññïöÞóåé a íÜ Tíóùìáôþóåé ôåëåéùôéêÜ ôÞí ðñþôç. _ èåùñßá ô\ò èåóìßæïõóáò Tîïõóßáò ìé@ò äçìïêñáôéê\ò óõëëïãéêüôçôáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç åyíáé TëëåéììáôéêÞ. Aðü ôÞ óôéãìÞ ðïý ÷Üíåé ôüí ðñ™ôï ôïõ óôü÷ï. AíáãêÜæåé ôüí ÊáóôïñéÜäç íÜ AíáêáëÝóåé ôÜ Šðïêåßìåíá. óõíåßäçóç êáß ðëÞñùò äéáöáíÞ ôáõôüôçôá. íÜ AíôéóôñÝøåé ôÞí êñéôéêÞ ôïõ. ÊÜôù Aðü ôü UäñáéùìÝíï êïéíùíéêü öáíôáóéáêü. AëëÜ «›ò Aüñáôïò ôïìÝáò ðïý óõãêñáôår á‰ôÞí ôÞí Aôåëåßùôç óõëëïãÞ Aðü ðñáãìáôéêÝò. ÓôÞí ðåñßðôùóç ôïˆ Habermas. óõìðåñáßíåé ‚ Habermas. èÜ óÞìáéíå ôü ôÝëïò ô\ò tóôïñßáò. AðáëëáãìÝíïò Aðü ôÞí êáôçãïñßá ôïˆ óõëëïãéêïˆ âïëïíôáñéóìïˆ. Ôß Cëëï åyíáé _ Vííïéá ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ôïˆ ÊáóôïñéÜäç Aðü ìéÜ äéáöïñåôéêÞ Cñèñùóç ôïˆ ‚ñßæïíôá ô™í ìÞ èåìáôïðïéçìÝíùí. ÌéÜ äéáöáíÞò óôüí Uáõôü ôçò. ôïˆ êáíåíüò95. Åyíáé AëÞèåéá ðñïâëçìáôéêü ôü ð™ò êáß ôü ðïˆ ‚ Habermas äéáêñßíåé ôÞí ðáñïõóßá Aíôéêåéìåíéê™í äïì™í óôÞí Vííïéá ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í. ‘Ï Habermas ðñïóðåñíÜåé óêïðßìùò ôÞí óõìâïõëÞ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç íÜ äéáâáóôår ôü êïéíùíéêü öáíôáóéáêü ƒ÷é ›ò «ìéÜ ï‰óßá. Á‰ôÞ _ êñéôéêÞ èÜ åy÷å Vííïéá Cí äéáôõðùíüôáí Aðü Xíáí Têðñüóùðï ô\ò öéëïóïößáò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ ‚ ‚ðïrïò íéþèåé Aðåéëïýìåíïò Aðü ôÞí TìöÜíéóç ìé@ò Tíï÷ëçôéê\ò «Aðïõóßáò» ðïý Šðïíïìåýåé ôßò Aîéþóåéò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ ãéÜ Uíüôçôá. êáììßá êïéíùíßá äÝí ìðïñår íÜ äþóåé óôüí Uáõôü ôçò ôßðïôá Vîù Aðü á‰ôüí ôüí äåõôÝñáò ôÜîåùò óõìâïëéóìü. êáèïëéêÞ ðñüóâáóç óôßò èåóìßæïõóåò ðçãÝò ô\ò êïéíùíßáò. äéõðïêåéìåíéê™í íïçìÜôùí êáß óõìâüëùí ôÜ ‚ðïrá êáèéóôïˆí ìéÜ êïéíùíßá êáôáíïçôÞ êáß óçìáßíïõóá. Aðü ôÞí Tíäïêüóìéá Aðþëåéá ô\ò Šðïêåéìåíéê\ò ôïõò ðáñáöñïóýíçò óôÞí óöáßñá ôïˆ ìÞ ÷åéñáãùãÞóéìïõ êáß.106 Á‰ôÞ _ Aíáãíþñéóç ô\ò AäéáöÜíåéáò ôïˆ êïéíùíéêïˆ —‚ öáíôáóéáêüò ÷áñáêôÞñáò ô™í óõëëïãéê™í AíáðáñáóôÜóåùí— Tãêáèéóô@ Xíá äéáñêÝò ÷Üóìá AíÜìåóá óôü óçìáríïí êáß óôü óçìáéíüìåíï. äçìéïõñãéê\ò äñÜóçò. ìéÜ ðñÜîç a Xíá ðÜèïò»97. a íÜ ôáõôéóôår ‚ëïêëçñùôéêÜ ìÝ ôÞí èåóìéóìÝíç êïéíùíßá. óÝ ìéÜ TêóôáóéáêÞ á‰ôïíïìßá Tí ƒøåé ôïˆ ðñùôáñ÷éêïˆ óõìâÜíôïò ìé@ò á‰ôïèåóìéæüìåíçò êïéíùíßáò — êáß á‰ôü èÜ óõíåðïóïˆôï ìüíï óÝ ìéÜ åsñùíéêÞ êáôáâýèéóç ô\ò öéëïóïößáò ô\ò ðñÜîçò óÝ ìßá Aêüìá Têäï÷Þ ìåôáóôñïõêôïõñáëéóìïˆ96. AäéáìåóïëÜâçôç. ›óôüóï. ðïý óçìáßíåé ôÞí ‚ëéêÞ säéïðïßçóç ô\ò èåóìßæïõóáò Tîïõóßáò Aðü ôÞí èåóìéóìÝíç Tîïõóßá.. ôïˆ äßíåé ôÞí å‰êáéñßá.. ÓÝ ôüíï ðïëý ðáñüìïéï ìÝ Têåríïí ôïˆ Çabermas …ôáí óõæçôÜåé ôüí âéüêïóìï. ‚ ÊáóôïñéÜäçò äçëþíåé óáö™ò …ôé «_ êïéíùíßá ðïôÝ äÝí ìðïñår íÜ îåöýãåé Aðü ôüí Uáõôü ôçò. Óýìöùíá ìÝ ôüí Habermas. AäÝóìåõôùí êïéíùíéê™í óçìáóé™í ït ‚ðïråò Têäéðëþíïíôáé óÝ ìéÜ ðáãêüóìéá tóôïñßá ðïý åyíáé ‚ ôüðïò ô\ò Tîùôåñßêåõóçò êáß ô\ò AíôéêåéìåíïðïßçóÞò ôïõò. _ äéáñêÞò ðáñïõóßá ô\ò Tîïõóßáò ôïˆ Ï‹ôéäïò. Êáß …ðùò Aêñéâ™ò . ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ ‘Ùò Tê ôïýôïõ. Šðïóôçñßæïíôáò ôþñá …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò.

Gilligan. Howard. and Play». Salmagundi 82-83 (1989): 24-30 êáß V. Gilligan. 1984)ÿ Taylor. «With Castoriadis to Aristotle. 1988). Barbarism and the Bureaucratic Thread» êáß «The Late Castoriadis: Institution under Interrogation». The Imaginary Institution of Society (1975).4 (1996): 71-26. êñéôéêÞ êáß TíèÜññõíóç. Rorty. ôü Thesis Eleven 49 (ÌÜéïò 1997) V÷åé Aöéåñþóåé Xíá ‚ëüêëçñï ôåˆ÷ïò óôü Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ìÝ AöïñìÞ ôÜ 75 ÷ñüíéá Aðü ôÞí ãÝííçóÞ ôïõ. 1987)ÿ A. Castoriadis. Heller. Cilligan. «Excurses on Cornelius Castoriadis: The Imaginary Institution». Foucault. Kathleen Blamey (Êáßìðñéôæ ÌÁ: ÌÉÔ Press 1987 [1975]). After Virtue: A Study in Moral Theory (Notre Dame: University of Notre Dame. ÓÇÌÅÉÙÓÅÉÓ Åyìáé âáèéÜ å‰ãíþìùí óôÞí Jean Cohen ãéÜ ôÞí ðïëýôéìç óõæÞôçóç. Liberalism and the Limits of Justice (ÍÝá ‘Õüñêç: Cambridge University Press. 107 1954-1955.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ Tãþ äÝí ìðïñ™ íÜ AðïêáëÝóù ôÞí ó÷Ýóç ìïõ ìÝ ôÞí ãëþóóá ìéÜ ìïñöÞ îÝíùóçò. Telos 23 (²Áíïéîç 1975)ÿ B. 99-101. 2. ÐñïóöÜôùò. Curtis (ÌéííåÜðïëéò: University of Minnesota Press. «De la praxis a l' institution et de retour». 95-8. J.3 (Öèéíüðùñï 1979) êáß 4. M. Tðéì. «Moral Orientation and Moral Development». AðïêåíôñïðïéçìÝíç Vííïéá ô\ò óõëëïãéê\ò á‰ôïèÝóìéóçò ›ò ðõñÞíá ô\ò äçìïêñáôéê\ò ðïëéôéê\ò. «Ideology and he Social Imaginary: An Appraisal of Castoriadis and Lefort». «Introduction to Castoriadis». 1987)ÿ êáß J. 8. Twelve Lectures. La Philosophie Militante de Cornelius Castoriadis (Ãåíåýç: Librairie Droz. Political Theory 24. Political Theory. ìåô. ’Áðïöåýãïíôáò ìÝ Tðéôõ÷ßá ðëáóôÝò AíôéðáñáèÝóåéò. From Aristotle to Kant. AëëÜ äÝí åyíáé á‰ôÞ _ ó÷Ýóç — …ðùò Aêñéâ™ò ôü óöÜëìá êáß ôü ðáñáëÞñçìá åyíáé äõíáôÜ ìüíï ìÝóá óôÞí ãë™óóá AëëÜ äÝí åyíáé _ ãëþóóá99. 3. La Philosophie Militante de Cornelius Castoriadis (Ãåíåýç: Librairie Droz. 1. óôü Cornelius Castoriadis: Political and Social Writings. and the Problem of Domination (NÝá ‘Õüñêç: Pantheon. Bonds of Love: Psychoanalysis. «Moral Development in Late Adolescence and Adulthood: A Critique and Reconstruction of Kohlberg's Theory». ‘Ç êáéíïôïìßá ô\ò Têäï÷\ò ô\ò á‰ôïíïìßáò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. The Order of Things: An Archeology of the Human Sciences (ÍÝá ‘Õüñêç: Vintage Books. The International Journal of Psycho-Analysis 34 (1953)ÿ J. ’Áöéåñþíù á‰ôü ôü êåßìåíï óôÞí ìíÞìç ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç. Tëðßæù íÜ êáôüñèùóá íÜ Aíáäåßîù ôÞí ìïíáäéêÞ óçìáóßá ô\ò ðïëéôéê\ò óêÝøçò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôÞí ŠðÝñâáóç ô™í ó÷çìáôïðïéçìÝíùí äéëçììÜôùí. Óôü ö™ò á‰ô™í ô™í ðáñáôçñÞóåùí. Kittay êáß T. 4. 12 (1984)ÿ A. óõíßóôáôáé óôÞí ðñïóðÜèåéÜ ôïõ íÜ Šðåñâår ôüóï ôßò öéëåëåýèåñåò èåùñßåò ôïˆ Aôïìéêïˆ. The Seminar of Jacques Lacan: The Ego in Freud's Theory and in the Technique of Psychoanalysis.. Benjamin. American Journal of Sociology 95. Donato (Âáëôéìüñç: Johns Hopkins University Press. 1989). 5. 1982)ÿ «The Procedural Republic and the Unencumbered Self».5 (ÓåðôÝìâñéïò 1982)ÿ êáß H.W. Norton. Feninism. Wolfstein. D. R. Women and Moral Theory. Meyers (Totowa NJ: Rowman and Littlefield. Tðéì.A. 1973)ÿ êáß J.1 (×åéìþíáò 1980)ÿ J. ÉÉ (ÍÝá ‘Õüñêç: W. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðñïóðÜèçóå íÜ ðåñéóþóåé ôü ÷åéñáöåôéêü ðåñéå÷üìåíï ô\ò íåùôåñéêüôçôáò. Macksey êáß Å. Macintyre. ÈÜ aèåëá Tðßóçò íÜ å‰÷áñéóôÞóù ôüí David Ames Curtis ãéÜ ôÞí óôáèåñÞ ôïõ âïÞèåéá óôÞí äéÜñêåéá ô\ò ðñïåôïéìáóßáò ôïˆ ÷åéñïãñÜöïõ.. The Structuralist Controversy: The Languages of Criticism and the Sciences of Man. Tðéì. ‘ÕðÜñ÷ïõí ìåñéêÝò TîáéñÝóåéò. Sandel. J. 1995)ÿ êáß H. R. 1973)ÿ Discipline and Punish: The Birth of the Prison (ÍÝá ‘Õüñêç: Vintage Books. Sources of the Self: The Making of Modern Identity (Káßìðñéôæ ÌÁ: Harvard University Press. Habermas. «Instritutionalization as a Creative Process: The Sociological Importance of Cornelius Castoriadis's Political Philosophy». Aíáíåþíïíôáò ôü TíäéáöÝñïí ãéÜ ìéÜ ìåôá-ìåôáöõóéêÞ. «Review Essay: Psychoanalysis in Political Theory». Poltier. 1988)ÿ M. 7.5 (1989).M. Singer. 6. Joas. Sign. 1972). J. ìÝ ôüí uäéï ôñüðï äÝí ŠðÜñ÷åé ëüãïò íÜ Aðïêáë™ ôÞí ó÷Ýóç AíÜìåóá óôÞí êïéíùíßá êáß óôü êïéíùíéêï-éóôïñéêü öáíôáóéáêü îÝíùóç. ôüì. 1989). The Philosophical Discourse of Modernity. «Rescuing the Revolution with an Ontology: On Cornelius Castoriadis' Theory of Society». Frederick Lawrence (’Ïîöüñäç: Polity Press.D. Theory and Society 2. «The Early Castoriadis: Socialism. ´Ïëåò áõôÝò ït ðñïóðÜèåéåò íÜ åsóá÷èår óôü Aìåñéêáíéêü êïéíü ôü Vñãï ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óõììåñßæïíôáé ôÞí uäéá UñìçíåõôéêÞ ðñïóÝããéóç: UóôéÜæïíôáé óôÞí óçìáóßá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ìéÜ ìåôáìáñîéóôéêÞ êïéíùíéêÞ èåùñßá. Thompson. Lacan. Castoriadis «On the Content of Socialism II» (1957). . «Comments on Castoriadis's The End of Philosophy». Âë. 1989)ÿ A. …ðùò ðñïóðÜèçóá íÜ äåßîù. Lacan «Some Reflections on the Ego». ^èéêïˆ êáèïñéóìïˆ …óï êáß ôïýò ìåôáìïíôÝñíïõò ëüãïõò ðåñß ôïˆ «èáíÜôïõ ô\ò á‰ôïíïìßáò». Charles Wright (NÝá ‘Õüñêç: SUNY Press. 1988). From Kant to Us». êáß ôüí Tìðëïõôéóìü ›ò Tê ôïýôïõ ô™í Aíïé÷ô™í óõæçôÞóåùí êáß äéáìá÷™í ìÝóá óôÞí óýã÷ñïíç ðïëéôéêÞ èåùñßá. ìåô. Derrida «Structure. Canadian Journal of Political and Social Theory 3. Honneth. ãéÜ ðáñÜäåéãìá D. ôüì. The Fragmented World of the Social: Essays in Social and Political Philosophy.E. Murphy êáß C. 2.F. Autonomie et Autotransformation. 1982)ÿ C. Tðéì. Autonomie et Autotransformation. Human Development 23 (1980)ÿ C. ‘Ç îÝíùóç Tìöáíßæåôáé ìÝóá óÝ á‰ôÞí ôÞ ó÷Ýóç. E. In a Different Voice: Psychological Theory and Women's Development (Êáßìðñéôæ ÌÁ: Harvard University Press.

The Imaginary Institution. 56-68. 31. 140. ìéÜ TêëåðôõóìÝíç ðñïóÞëùóç óôÞí AíáðáñáóôáôéêÞ ñïÞ ôïˆ ñéæéêïˆ öáíôáóéáêïˆ. Philosophy. Crossroads in the Labyrinth. «The Retreat from Autonomy». Âë. 10. Speirs (ÍÝá ‘Õüñêç: Cambridge University Press. Castoriadis. 87. 395. Castoriadis. Rationality. Castoriadis. 41. 21. and the Imagination. History». 28. Castoriadis. ð. 42. «The Nature and Value of Equality». ‘Ç ‚ñéóôéêÞ Tðåîåñãáóßá ðáñïõóéÜæåôáé óôü The Imaginary Institution. 37. «The State of the Subject Today». 24. 33. 76. 196. Poltier. Philosophy. Political Writings. 79ÿ «The Greek Polis and the Creation of Democracy. Castoriadis. 125-8. ‘Ç á‰ôïíïìßá äÝí åyíáé êÜôé ðïý Bðë™ò ì@ò ðñïóöÝñåé ìéÜ ðôéêÞ ãùíßá. ÄÝí Šðïíïår Xíáí Vëåã÷ï ô™í ðáè™í Aðü ôüí ëüãï. ô™í íüìùí êáß ô™í èåóì™í ô™í Šðáñ÷ïõó™í öéëåëåõèÝñùí. 26. 1997). ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Tðé÷åßñçóå íÜ Tðáíáðñïóäéïñßóåé ôïýò …ñïõò ô\ò ó÷Ýóçò ìåôáîý ôïˆ ñéæéêïˆ öáíôáóéáêïˆ êáß ôïˆ êïéíùíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ ìÝ ôÞí êñßóéìç äéÜêñéóç . ôÜ äýï «ðñïãñáììáôéêÜ» äïêßìéá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç: «Epilegomena to a Theory of the Soul which has been Presented as a Science». «De la praxis à l' institution et retour». 373. 19. «The “End of Philosophy”?». 17. a ðÜëé: _ óôï÷áóôéêÞ êáß ðñáêôéêÞ äéÜóôáóç ô\ò öáíôáóßáò ìáò ›ò ðçã\ò äçìéïõñãßáò». 36.. «Epilegomena to a Theory of the Soul». 17.. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ‚ñßæåé ôÞí Víóêïðç äñÜóç a âïýëçóç «. Autonomy: Essays Philosophy (Oxford University Press. Xíá ìïíôÝëï äçìïêñáôéê\ò ñãÜíùóçò: ôü ìïíôÝëï ìé@ò ñéæéê\ò äçìïêñáôéê\ò êïéíùíßáò _ ‚ðïßá Šëïðïéår èåóìéêÜ êáß óõìâïëéêÜ ôÞí Aîßá ô\ò á‰ôïíïìßáò. Philosophy. David Ames Curtis (ÓôÜíöïñíô: Stanford University Press. Politics». Habermas. ‘Ç Vííïéá ô\ò âïýëçóçò. 1997). David Ames Curtis (London: Blackwell. 35. ‘Ç Vííïéá ô\ò á‰ôïíïìßáò äÝí ìðïñår íÜ Aíá÷èår Bðë™ò óÝ êñéôéêü êáíüíá. ð. Castoriadis. Ì. Castoriadis.». 93. 142. 11. «Ôhe Greek Polis». äéá÷åéñßæåôáé êáß Tðïðôåýåé Tðéèõìßåò. 330. Thesis Eleven 24 (1984): 28. ‘Ç Víóêïðç ðñÜîç åyíáé ìéÜ ëåðôÞ ó÷Ýóç. 19. Ôü óçìårï á‰ôü èÜ Tîåôáóèår ëåðôïìåñ™ò óôü Uðüìåíï ìÝñïò. 16. Lassman êáß R. TîÜëåéøç a êáôáóôïëÞ. êáß «Psyhoanalysis: Project and Elucidation». 100. ásóèÞìáôá êáß óõãêéíÞóåéò. 1991 [1983]). 32. 125. xxiiiÿ êáß The Imaginary Institution. H.108 9. «The Retreal from Autonomy. «Anthropology. 31. 40. The Imaginary Institution. 45. Honneth. The Castoriadis Reader. Thesis Eleven 31 (1992): 22. 26. AëëÜ å‰áßóèçôç óêüðéìç Aíáêáôåýèõíóç. Psychoanalysis. a Xíá íüçìá êáèïñéóìÝíï ìéÜ ãéÜ ðÜíôá. Philosophy. «The Nature and Value of Equality». ÄÝí Aöïñ@ ôüí á‰ôï-Ýëåã÷ï ›ò êõñéáñ÷ßá ôïˆ Aíþôåñïõ ìÝñïõò ðÜíù óôü êáôþôåñï êáß ôÞ óôáäéáêÞ TîÜëåéøç ôïˆ ôåëåõôáßïõ. Castoriadis. ‘Ç Uñìçíåßá ô\ò Vííïéáò ô\ò á‰ôïíïìßáò ›ò êñéôéêïˆ êáíüíá ðåñéïñßæåé ôÞ ÷ñÞóç ôçò óôÞí Uñìçíåßá ìé@ò Añ÷\ò ãéÜ ôüí Vëåã÷ï ô\ò Tãêõñüôçôáò ô™í êáíüíùí. 141. 38. ôß ìðïñår êáß ðñÝðåé íÜ åyíáé ‚ íüìïò Cí êáíÝíáò Tîùôåñéêüò êáíüíáò äÝí ìðïñår íÜ ÷ñçóéìåýåé ›ò …ñïò óýãêñéóçò. ð. Rationality. Castoriadis. ´Ï. Castoriadis. Castoriadis. Politics. 125.. 32. Castoriadis. Castoriadis. Castoriadis. (1990) Thesis Eleven 49 (1997): 110 êáß «Done and To Be Done». 329. ´Ï. 29. 32. «Ôhe Greek Polis». History». 44. 34. 43. ìéÜ óôï÷áóôéêÞ ÷åéñïíïìßá ñýèìéóçò êáß ìïñöïðïßçóçò. «Intellectuals and History». «The “End of Philosophy”?». xiii. 388. ð. PostModernism as Generalized Confornism» (1990). 267. Philosophy. 101. A. ´Ï. «The Nature and Value of Equality» (1982). Castoriadis. Castoriadis. Castoriadis. Weber. åyíáé _ Aðüöáóç íÜ «èÝëù ôüí Íüìï ƒ÷é Bðë™ò ›ò êÜôé ôü äåäïìÝíï. 87 êáß The Imaginary Institution. 434-5. «Individual.. Castoriadis. ð. 332. 321. 25. The Imaginary Institution. P. _ ‚ðïßá ðáßæåé êåíôñéêü ñüëï óÝ á‰ôüí ôüí ‚ñéóìü. 18. 79. «Individual. «The Nature and Value of Equality». AëëÜ ›ò êÜôé ôü ‚ðïrï ôÞí uäéá óôéãìÞ Tãþ äßíù óôüí Uáõôü ìïõ». «Done and To Be Done» (1989). 13. 23. a Aîßá. «Preface». Á‰ôÞ åyíáé ìéÜ ðåñéïñéóìÝíç êáß ìåñéêÞ Uñìçíåßá ô\ò Vííïéáò ô\ò á‰ôïíïìßáò. 79ÿ êáß «The Nature and Value of Equality». ‚ ‚ðïrïò óôáäéáêÜ ðåñéïñßæåé. 15. ´Ï. Castoriadis. 14. The Imaginary Institution. ²Ï÷é Vëåã÷ïò a êõñéáñ÷ßá. a á‰ôÞ åyíáé säÝá. Tðéì. Castoriadis. êáðéôáëéóôéê™í äçìïêñáôé™í. Tðéì. ÌÝ Cëëá ëüãéá. 76. ðñÝðåé íÜ äéáêñéèår Aðü ôÞí ñèïëïãéóôéêÞ ðáñÜäïóç ô\ò äõôéê\ò öéëïóïößáò. AíáäéáôõðùìÝíç óÝ êáíôéáíÞ ‚ñïëïãßá. «Institution of Society and Religion» (1982). âïýëçóç a Víóêïðç äñÜóç åyíáé _ óôï÷áóôéêÞ äéÜóôáóç á‰ôïˆ ôü ‚ðïrï åuìáóôå ›ò ðñïéêéóìÝíá ìÝ öáíôáóßá (äçëáäÞ äçìéïõñãéêÜ) ƒíôá. Macintyre. 104. 1994). Castoriadis. óôü Crossroads in the Labyrinth (Êáßìðñéôæ ÌÁ: ÌÉÔ Press and Brighton 1984 [1978]). Tðéì. Castoriadis. 30. 47. 10. Castoriadis. Castoriadis. «Ðïéü ìðïñår íÜ åyíáé ôü ìÝôñï Cí äÝí ŠðÜñ÷åé Xíá Tîù-êïéíùíéêü êñéôÞñéï. «The Greek Polis». ›ò _ äõíáôüôçôá Uíüò Aíèñþðéíïõ ðëÜóìáôïò íÜ ‚äçãår ôÜ AðïôåëÝóìáôá ô\ò óôï÷áóôéê\ò Tðåîåñãáóßáò ôïõ / ôçò žò ôßò Töåäñåråò ït ‚ðïråò êáèïñßæïõí ôßò ðñÜîåéò ôïõ / ôçò. (1988). «The “End of Philosophy”?» (1988). 46. 87. 121. «Rescuing the Revolution with Ontology». 100. A. Castoriadis. 183. Society. Castoriadis. 404. êÜðïéá Aðüóôáóç Aðü ôÞí ‚ðïßá ãßíåôáé äõíáôÞ ìéÜ êñéôéêÞ ô™í óýã÷ñïíùí èåóìéóìÝíùí êïéíùíé™í. ´Ï. The Imaginary Institution. 12. 281-289. ôß ìðïñår íÜ åyíáé æùÞ ðÜíù Aðü ôÞí ²Áâõóóï Aðü ôÞí óôéãìÞ ðïý êáôáíïårôáé …ôé åyíáé ðáñÜëïãï íÜ äßíåôáé óôÞí ²Áâõóóï ìéÜ AêñéâÞò ìïñöÞ. Philosophy. Castoriadis. Åyíáé Tðßóçò Xíá ðñáêôéêü ðïëéôéêü ðñüãñáììá. 39. A‰ôïíïìßá. 22. The Philosophical Discourse. Society. ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ 20. «Intellectuals and History» (1990). 37. 27. After Virtue. Ôü Šðïêåßìåíï ìðïñår íÜ TðáíåîåôÜæåé êáß íÜ Tðáíáäéáðñáãìáôåýåôáé ôÞí ôáõôüôçôÜ ôïõ. World in Fragments: Writtings on Politics Society.

AëëÜ Tðßóçò Aðïöåýãåé ìéÜ ðáëéíäñüìéóç óÝ êÜðïéïõ åuäïõò Aðüëõôç èåìåëßùóç. J. ‘Ç äéÜêñéóÞ ôïõò óôÞí ðáñïˆóá ðñáãìÜôùóç V÷åé AðïêëåéóôéêÜ Aíáëõôéêü ÷áñáêôÞñá. 103-7 êáß «The State of the Subject Today». âë. 72. óÝ ìéÜ ðñüôåñç ^èéêÞ ôÜîç a óÝ ìéÜ ï‰óéïëïãéêÞ èåùñßá ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. Heller. Á‰ôÞ _ ãñáììÞ íïìéìïðïßçóçò óôçñßæåôáé. ‘Ç öáíôáóéáêÞ têáíüôçôá íÜ óôï÷Üæåôáé êÜôé ôü ‚ðïrï ðñïçãïõìÝíùò eôáí Aðüí âïçè@ óôÞ ñÞîç ìÝ ôü ðáñÜäåéãìá ôïˆ Tñãáëåéáêïˆ ëüãïõ êáß ôïˆ Šðïëïãéóôéêïˆ óêÝðôåóèáé. 27. 71. Castoriadis. 63. a Tíåñ㙠ðÜíù óôüí Uáõôü ìïõ ›ò Tíåñãü äñáóôçñéüôçôá». 5. and the Right of Privacy». êáëýôåñá. óÝ ìßá Aðü ôßò ðéü ëáìðñÝò Aíáëýóåéò ôïõ ô\ò Vííïéáò ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. 22.. ðñïéêßæïíôáò ôü Šðïêåßìåíï ìÝ ìéÜ ðñáêôéêÞ-ðïéçôéêÞ têáíüôçôá ìé@ò «Cëëçò ó÷Ýóçò» ìÝ ôÞí TóùôåñéêÞ ôïõ öýóç. «Epilogue. 73. Castoriadis. 49. ’Åðß ðëÝïí. óÝ ìåãÜëï âáèìü. ´Ï. Tðéì. Society. ‘Ï óôï÷áóìüò âáóßæåôáé êáß ðñïûðïèÝôåé ôü ñéæéêü öáíôáóéáêü ô\ò øõ÷\ò. 168-183. Åyíáé _ têáíüôçôá öáíôáóéáêïˆ êÜðïéïõ íÜ äßíåé Šðüóôáóç óÝ åsêüíåò Têåßíïõ ðïý äÝí ŠðÜñ÷åé. ð. «With Castoriadis to Aristotle». 48. «Culture and Imaginary Significations». ãéÜ ëüãïõò êáß ìüíï Tííïéïëïãéê\ò óáöÞíåéáò. Á‰ôü ôü ñõèìßæåé êáß ôü ðåñéïñßæåé. Rationality. ÈÜ ðñÝðåé íÜ èõìïýìáóôå …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò V÷åé Šðïóôçñßîåé ôÞí «‚ìïïõóéüôçôá» ô\ò Aôïìéê\ò êáß ðïëéôéê\ò á‰ôïíïìßáò. G. ‘Ç ìßá ðñïûðïèÝôåé ôÞí Cëëç — a. «The State of the Subject Today». A. «Socialism and Autonomous Society». ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò. Robinson êáß J. «Individual. Tðéì. íÜ âëÝðåé äéðëÜ. 50. 3. Castoriadis. óôÞí “ásôéïëüãçóç”. Arnason. 74. ÔÜ ðïëéôéêÜ Šðïêåßìåíá Aãùíßæïíôáé êáß äñïˆí ðÜíôïôå ìÝóá óôïýò ‚ñßæïíôåò ôïˆ êïéíïˆ êïéíùíéêïˆ-tóôïñéêïˆ êüóìïõÿ á‰ôüò ðáñáìÝíåé ôü ŠðÝäáöïò ô™í óõììåôå÷üíôùí ›ò ìßá äéáéóèçôéêÜ ãíùóôÞ. «The Logic of Magmas and the Question of Autonomy». ôü Cñèñï ôçò «Democracy. The Imaginary Institution. 1993). íÜ Aíáêáôåõèýíåé êáß íÜ äéï÷åôåýåé ôÞí ðáñáóôáóôáôéêÞ ñïÞ. Tðéì. Seyla Benhabib (Ðñßíóôïí: Princeton University Press. 62. 69. 20. 320. 55. History». Castoriadis. ìÝ ôÞí Vííïéá …ôé ìðïñår Vëëïãá íÜ Aíáèåùñçèår Šðü ôü ö™ò ìåôáãåíÝóôåñùí Aëëáã™í óôÞí äïìÞ ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ a ëü㤠ô\ò TìöÜíéóçò íÝùí êïéíùíéêï-éóôïñéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í. 1996). 54. Honnth. «The Retreat from Autonomy». Thesis Eleven 22 (1989)ÿ êáß D. Castoriadis. íÜ âëÝðåé êÜôé ›ò äéðëü. 195. 64.A Curtis (ÌéííåÜðïëéò: University of Minnesota Press. Rundell. èÜ ìðïñïˆóå êáíåßò íÜ Šðïóôçñßîåé …ôé _ Aíáóôï÷áóôéêüôçôá äÝí åyíáé ìéÜ ñèïëïãéóôéêÞ. a ðéèáí™ò êáß AíôáãùíéóôéêÝò Aîßåò. Sublime Theories: Reason and Imagination in Modernity». A Theory of History in Fragments (London: Blackwell. Castoriadis. 37. 1994). Castoriadis. íÜ êéíçôïðïéår. AëëÜ ìÜëëïí _ têáíüôçôá íÜ «äçìéïõñãår ìïíïðÜôéá». ‘Ï óôï÷áóìüò ðñïûðïèÝôåé …ôé åyíáé äõíáôüí ãéÜ ôÞí öáíôáóßá íÜ èÝôåé ›ò ŠðÜñ÷ïí Têåríï ôü ‚ðïrï äÝí ŠðÜñ÷åé. (1979). AëëÜ äÝí ôü êáèïñßæåé. ôüì. The Imaginary Institution. «The Imaginary Institution. Heller. ð. ìðïñår íÜ äþóåé “Šðüóôáóç” óÝ êÜôé ôü ‚ðïrï Aö' Uáõôïˆ ôïõ äÝí V÷åé: óôÞí uäéá ôÞ äéáäéêáóßá ô\ò óêÝøçò ôçò.. 57. Castoriadis. ’Áíáðáñéóô™ ôüí Uáõôü ìïõ. ìÝóá êáß äéÜ ìÝóïõ ôïˆ aäç èåóìéóìÝíïõ. ôßò íÝåò åsêüíåò êáß ôÜ ðëÜóìáôá ô\ò öáíôáóßáò.1/2 (1994): 143. a íÜ ôïðïèåôïˆíôáé óÝ ìßá tåñáñ÷éêÞ ó÷Ýóç. 105. 61. 183. 53. «Rescuing the Revolution with an Ontology». 51. ´Ï. Cornelius Castoriadis: Political and Social Writings. ìÞ ðñïâëçìáôéêÞ Vã÷ñïíç ðñáãìáôéêüôçôá. íÜ êáôáíïår ôüí Uáõôü ôçò ›ò Cëëïí. 56. (1983). A. Castoriadis. The Imaginary Institution. AëëçëïäéáðëÝêïíôáé. «ðÜíù. Castoriadis. Castoriadis. ÃéÜ ôÞí Vííïéá ô\ò íåùôåñéêüôçôáò óôüí ÊáóôïñéÜäç. ´Åíá Aðü ôÜ ðëåïíåêôÞìáôá á‰ô\ò ô\ò ðñïóÝããéóçò åyíáé …ôé ìÝ ôÞí TîáãùãÞ ôïˆ êáíïíéóôéêïˆ ðåñéå÷ïìÝíïõ ô\ò á‰ôïíïìßáò Aðü ôÞí äïìÞ ôïˆ ìïíôÝñíïõ ŠðïêåéìÝíïõ —êáß ƒ÷é Aðü ôÞí øõ÷ޗ äÝí ìåóïëáâår ìüíï ìåôáîý ô™í Cêñùí ôïˆ factum (ôü Šðïêåßìåíï åyíáé ìéÜ êïéíùíéêÞ-tóôïñéêÞ öáíôáóéáêÞ óçìáóßá êáß èÝóìéóç) êáß ôïˆ jus (AôïìéêÞ á‰ôïíïìßá ›ò êáíïíéóôéêÞ Añ÷Þ). Á‰ôÞ _ tóôïñéêéóôéêÞ íïìéìïðïßçóç ô\ò Aôïìéê\ò á‰ôïíïìßáò ›ò êñéôéêïˆ êáíüíá ðáñáìÝíåé ôõ÷áßá êáß Aíïé÷ôÞ. 52. 60. 134-35. 66. «Rescuing the Revolution with an Ontology». Difference. Rethinking imagination: Culture and Creativity. «The Nature and Value of Equality». Philosophy and Social Criticism. Rundell (Ëïíäßíï êáß ÍÝá ‘Õüñêç: Routledge. Democracy and Difference: Contesting the Boundaries of the Political. ’Åä™ ‚ ÊáóôïñéÜäçò Aðïóôáóéïðïéårôáé Tìöáí™ò Aðü ôÞí óôñáôçãéêÞ ôïˆ Habermas íÜ TîáãÜãåé ôü êáíïíéóôéêü ðåñéå÷üìåíï ôïˆ Tðéêïéíùíéáêïˆ ëüãïõ Aðü ìéÜ Aíáóýóôáóç ô™í Aíáðüäñáóôùí ðñáãìáôïëïãéê™í ðñïûðïèÝóåùí ô\ò ãëùóóéê\ò äïì\ò ô\ò ‚ìéëßáò. Óôï÷Üæåôáé TðåéäÞ _ öáíôáóßá ôïõ åyíáé Aðåñßóôáëôçÿ äéáöïñåôéêÜ èÜ ðåñéïñéæüôáí óôüí Šðïëïãéóìü. Šðïóôçñßæåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò. ÄÝí åyíáé _ êõñéáñ÷ßá êáß _ êáèõðüôáîç ôïˆ AóõíåéäÞôïõ. A. 316. 58. 65. «From the Shores of Reason to the Horizon of Meaning: Some Remarks on Habermas and Castoriadis Theories of Culture». Âë. äÝí ìðïñår _ ìßá íÜ ðñáãìáôïðïéçèår ÷ùñßò ôÞí ðëÞñç ðñáãìáôïðïßçóç ô\ò Cëëçò. óôü Tðé÷åßñçìá ô\ò Jean Cohen ãéÜ ôÜ säéù- 109 ôéêÜ äéêáéþìáôá. ’ÅðåéäÞ _ Aíèñþðéíç ðáñîç åyíáé öáíôáóßá (ìÞ ëåéôïõñãéêÞ öáíôáóßá). 308. 68.P. 67 Castoriadis. D. Castoriadis. A. 166. 26. 70. The Imaginary Institution. Thesis Eleven 22 (1989)ÿ J. Honneth. Roberts. 59. Šðïóôçñßæåé …ôé «_ Aðüëõôç óõíèÞêç ãéÜ ôÞ äõíáôüôçôá ôïˆ óôï÷áóìïˆ åyíáé _ öáíôáóßá. 125. Castoriadis.. «Socialism and Autonomous Society». 35. ‘Ç äñÜóç TðÝíäõóçò ìïñö™í Tê ìÝñïõò ôïˆ êïéíùíéêïˆ ŠðïêåéìÝíïõ «ëáìâÜíåé ÷þñá». «The State of the Subject Today». á‰ôÞ ðïý «‚ñßæåé ôü Åyíáé ôïˆ Aíèñþðïõ ›ò öáíôáóßá». 105. «The State of the Subject Today». ‘Ïñßæåé Xíá ðëáßóéï êáß äéáãñÜöåé ôü äéáèÝóéìï ðåäßï ãéÜ ôßò á‰ôüíïìåò äñáóôçñéüôçôåò». «The Nature and Value of Equality». TñãáëåéáêÞ têáíüôçôáÿ åyíáé êÜôé ðåñéóóüôåñï.ÊÁÍÏÍÉÓÔÉÊÏÔÇÔÁ ÊÁÉ ÊÑÉÔÉÊÇ ÓÔÇÍ ÈÅÙÑÉÁ ÔÇÓ ÁÕÔÏÍÏÌÉÁÓ ÔÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ex nihilo êáß ƒ÷é cum nihilo. ’Áíôß íÜ Aðïôåëïˆí äýï îå÷ùñéóôÝò. Castoriadis. êáß Aíáðáñéóô™ ôüí Uáõôü ìïõ ›ò AíáðáñáóôáôéêÞ äñáóôçñéüôçôá. (1993) 315. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ðñïóðåñí@ ìÝ Aîéïóçìåßùôç Tðéäåîéüôçôá ôüí ðåéñáóìü ìé@ò íáôïõñáëéóôéê\ò ìåôáöõ- .

77. 81. 1988). «Democracy as Procedure and Democracy as Regime» (1991). 113. «The Greek Polis». 87. 40-141. ´Ï. […ðïõ] ‚ ðñïêáôáñêôéêüò Vëåã÷ïò. 105-106). ‘Ç øõ÷Þ åyíáé ìéÜ øõ÷áíáëõôéêÞ êáôçãïñßá ìÝ íôïëïãéêÝò ðñïåêôÜóåéò. Philosophy. 95. 153. 300.. 378. ó÷åäüí ðÜíôïôå. 99. Castoriadis. ´Ï. The Imaginary Institution. 90. Political and Social Writings. ‘Ç øõ÷Þ äÝí ìðïñår ðïôÝ íÜ äçìéïõñãÞóåé Aðü ìüíç ôçò ôü CíïéãìÜ ôçò. 366. ´Ï. Habermas. The Philosophical Discourse. Castoriadis. ð. 76. ð. 143. Castoriadis. Castoriadis. ‘Ç èåùñßá ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôÞí óõãêñüôçóç ôïˆ êïéíùíéêïˆ Aôüìïõ äÝí åyíáé ìéÜ AíáðáñáãùãÞ ôïˆ ðáñáäïóéáêïˆ ó÷Þìáôïò êÜðïéáò äõíáôüôçôáò _ ‚ðïßá ãßíåôáé ðñáãìáôéêüôçôá. ‘Ï ìïíáäéárïò ðõñÞíáò. Castoriadis. Castoriadis. äÝí ìðïñår íÜ ŠðÜñîåé ï‹ôå tóôïñßá ï‹ôå TîÝëéîç ï‹ôå ìåôáâïëÞ. äÝí Tîçãår ôßðïôá ðÝñá Aðü ôßò ðñïóùðéêÝò ôïõ öáíôáóéþóåéò (Castoriadis. 75. Politcs». Castoriadis. Politics. Autonomy» (1988). «On the Content of Socialism II» (1957). _ ‚ðïßá èÜ öåôé÷ïðïéïˆóå ôÞí Aîßá ô™í ðñï-ëïãéê™í AíáöåñïìÝíùí. ´Ï. Habermas. Politics. «Radical Imagination and the Social Instituting Imaginary». Castoriadis.1 (’Áðñßëéïò 1997): 14-16. ÐñÝðåé íÜ ŠðÜñîåé Xíá ðëáßóéï ãéÜ ôÞí óõæÞôçóç ô™í ðñïâëçìÜôùí êáß ãéÜ ôÞí ŠðïâïëÞ ôïõò óôÞí ëáúêÞ Aðüöáóç». 80. Constellations 4. 366. ×ùñßò èñõììáôéóìü ô\ò øõ÷éê\ò ìïíÜäáò. Philosophy. «Power. II: From Workers Struggle Against Bureaucracy to Revolution in the Age of Modern Capitalism. Autonomy». Castoriadis. 94. Castoriadis. 150.Tðéì. Politics. 379). «Done and To Be Done». Castoriadis. ƒ÷é ìéÜ êáôçãïñßá ìåôáöõóéêÞ-ŠðåñâáôéêÞ. 4. «The Crisis of Culture and the State». 91. 92. ’Åíáíôßïí ôïˆ «êïéíùíéïëïãéêïˆ ëçèÜñãïõ ô\ò øõ÷áíÜëõóçò» (Castoriadis. 86. 89. Aðáñáßôçôá ðñßí Aðü êÜèå óçìáíôéêÞ Aðüöáóç ðïý ðñüêåéôáé íÜ ëçöèår. 114. 363. Castoriadis. 96. ð. ÁÍÄÑÅÁÓ ÊÁËÕÂÁÓ 84. 222. Castoriadis. Cí ìÝíåé Vãêëåéóôïò óôüí Uáõôü ôïõ. Vol. ìáñîéóôéêÜ ãñáðôÜ ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. Habermas. ð. «The Greek Polis». ´Ï. 82. 97. «Power. Castoriadis. (1987). 169.110 óéê\ò. Ôhe Imaginary Institution. ð. âåâáéþíåé ôü ìÞ Aíáãþãéìï ô™í äýï AíåîÜñôçôùí ðåñéï÷™í: ôïˆ êïéíùíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ êáß ôïˆ ñéæéêïˆ öáíôáóéáêïˆ. 364. Ôü íÜ æçô@ò Aðü Xíáí ëáü ›ò …ëïí íÜ TêöñÜóåé ôßò Aðüøåéò ôïõò äß÷ùò ìéÜ ôÝôïéá ðñïðáñáóêåõÞ åyíáé óõ÷íÜ ìéÜ ìõóôéêïðïßçóç êáß ìéÜ Cñíçóç ô\ò äçìïêñáôßáò. ´Ï. ð. 98. 78. Ìüíï ìÝó¤ ô\ò ðáñÝìâáóçò ô\ò êïéíùíéê\ò èÝóìéóçò äéáññçãíýåôáé _ Uíüôçôá ô\ò øõ÷\ò êáß _ AíáðáñáóôáôéêÞ ñïÞ Aðåëåõèåñþíåôáé Aðü ôïýò ðåñéïñéóìïýò ôçò. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êáôáããÝëëåé Tðßìïíá ôÞí ðáñáãùãÞ ô\ò êïéíùíéê\ò Aðü ôÞí öõóéêÞ ðñáãìáôéêüôçôá. ãéáôß «ìÝ êáíÝíá ôñüðï äÝí åyíáé ðñïïñéóìÝíç ãéÜ êÜôé ôÝôïéï Aðü ôÞí öýóç». ÄÝí ŠðÜñ÷åé ôßðïôá Šðü ôÞí ìïñöÞ ìé@ò á‰èåíôéê\ò ðñùôïãåíïˆò ï‰óßáò ôÞí ‚ðïßá èÜ ìðïñïˆóå íÜ Tðáíáíáêáëýøïõìå óôÜ âÜèç ôïˆ ŠðïêåéìÝíïõ. «Éntellectuals and History». Castoriadis. «Anthropology. 93. ÔÜ óôïé÷årá ôïˆ Vëëïãïõ ó÷åäéáóìïˆ êáß ô\ò Aíôáëëáã\ò Tðé÷åéñçìÜôùí ìðïñïˆí íÜ âñåèïˆí óôÜ ðñþéìá. The Imaginary Institution. ´Ï. The Philosophical Discourse. 88. «The ‘End of Philosophy’». …ðïõ ‚ óõããñáöÝáò ðñáãìáôåýåôáé ôïýò äéáäéêáóôéêïýò ìç÷áíéóìïýò ëÞøçò AðïöÜóåùí ô™í Tñãáôéê™í óõìâïõëßùí. . 153. The Philosophical Discourse. David Ames Curtis (ÌéííåÜðïëéò: University of Minnessota Press. ‘Ç øõ÷Þ äÝí ìðïñår íÜ äçìéïõñãÞóåé ôü ðñáãìáôéêüÿ äÝí ìðïñår êCí íÜ ðáñáãÜãåé èåóìïýò. 366. The Imaginary Institution. 318. 79. Castoriadis. ð. ÔÜ óõìâïýëéá åyíáé ãåíéêÝò óõíåëåýóåéò ït ‚ðïråò TðéôñÝðïõí ìéÜ AíôéðáñÜèåóç ô™í Aðüøåùí êáß ìéÜ Tðåîåñãáóßá ô™í TíÞìåñùí ðïëéôéê™í ãíùì™í. 366-367. 333. 369. 22. Philosophy. Castoriadis. 112. «Done and To Be Done».. 333. The Imaginary Institution. _ AðïóáöÞíéóç êáß _ Tðåîåñãáóßá ô™í äåäïìÝíùí åyíáé. 83. Autonomy». 85. «Power. 142.

ëïéðüí. ‚ ðïëéôéêüò ó÷çìáôéóìüò ðïý TðéêñÜôçóå eôáí Têåríïò ô™í ìéêñ™í êñáôéäßùí. Óôü êåßìåíï ðïý Aêïëïõèår TîåôÜæïíôáé ït Aðüøåéò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç ãéÜ ôÞí ãÝííçóç ô\ò äçìïêñáôßáò. ’Áîßæåé. óõãêñïýåôáé ìáæß ôïõò êáß Tðé÷åéñår íÜ ôßò AíáóêåõÜóåé. _ êáôÜôìçóç ôïˆ Uëëçíéêïˆ ÷þñïõ óÝ ìéêñÝò êáß AðïìïíùìÝíåò.‘Ç Añ÷áßá êáß _ íåþôåñç äçìïêñáôßá óôü Vñãï ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç ÃéÜííçò Ì. ãéáôß óÝ Cëëåò ðåñéðôþóåéò. ït Tñãáóßåò ôïõ åyíáé óçìáíôéêÝò êáß ãéÜ ôÞí Tðï÷Þ ìáò. ôåˆ÷ïò 31. Aðü ôÞí âáèýôåñç ãíþóç ôïˆ ðáñåëèüíôïò. ’Åî uóïõ óçìáíôéêÞ ãé' á‰ôüí óôÜèçêå _ AíáêÜëõøç (a. êáèþò êáß ôÞí óçìáóßá ôçò ãéÜ ôÞí Tðï÷Þ ìáò. á‰ôü äÝí åyíáé ôõ÷árï. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. êáß ãéáôß Tîáöáíßóôçêå Añãüôåñá. _ äçìïêñáôßá äÝí Tìöáíßóôçêå êáôÜ ôÞí ÌõêçíáúêÞ ’Åðï÷Þ. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò êáôïñèþíåé íÜ öùôßóåé óêïôåéíÝò ðëåõñÝò êáß íÜ öÝñåé óôÞí TðéöÜíåéá ìõóôéêÝò ó÷Ýóåéò AíÜìåóá óôïýò ðáñÜãïíôåò ðïý óõíèÝôïõí ôüí Añ÷árï Uëëçíéêü ðïëéôéóìü. êáèþò äçìïêñáôßá êáß öéëïóïößá.. ²Åôóé. Ôü ðáñüí TîÝñ÷åôáé Aðü ôÞí VñåõíÜ ôïõ Tî uóïõ äéáõãáóìÝíï. ÖõóéêÜ. Á‰ôü äÝí öåßëåôáé ìüíï óôü ãåãïíüò …ôé óôÞí UëëçíéêÞ óêÝøç âñßóêïíôáé ït ñßæåò ôïˆ íåüôåñïõ öéëïóïöéêïˆ êáß Tðéóôçìïíéêïˆ ðíåýìáôïò. Êáß. Aöïˆ ôü ãåùãñáöéêü ðåñéâÜëëïí eôáí ôü uäéï. ÓôÞí ðñïóðÜèåéÜ ôïõ á‰ôÞ. ’Åêôüò. Tðß ðëÝïí. Cí êáß óðåñìáôéêÞ.×. óó. ‘Ç Aíôßññçóç ôïˆ ÊáóôïñéÜäç óõíßóôáôáé. äÝí ðåñéïñßæåôáé óôÞí UëëçíéêÞ ðíåõìáôéêÞ ðáñáêáôáèÞêç. ‘Ç ðñïóÝããéóç ô\ò tóôïñßáò êáß _ ñÞîç ìÝ ôßò ásôéáêÝò TîçãÞóåéò ´Ïóï êáß Cí èåùñår ôßò Uñìçíåråò ó÷åôéêÜ ìÝ ôÞí ãÝííçóç ô\ò Añ÷áßáò Uëëçíéê\ò äçìïêñáôßáò ÷ñÞóéìåò êáß äéáöùôéóôéêÝò. Tìöáíßæïíôáé êáß Aíáðôýóóïíôáé óõã÷ñüíùò ›ò Aðüññïéá ôïˆ Uëëçíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ. ëïéðüí. êáß ‚ ìåëåôçôÞò êåñäßæåé ƒ÷é ìüíï ôÞí tóôïñéêÞ êáôáíüçóç AëëÜ êáß ôÞí á‰ôïãíùóßá. åyíáé óõìöõårò. eôáí ït èýëáêåò …ðïõ ìðüñåóå íÜ Aíáðôõ÷èår ôü äçìïêñáôéêü ðíåˆìá êáß íÜ Tìöáíéóôår _ äçìïêñáôßá. ’Áêüìç êáß ôü ðáñÜäåéãìá ô™í öïéíéêéê™í ðüëåùí. Óýìöùíá ìÝ ôÞí ðñþôç. …ìùò. 111-118 äçìïêñáôßáò ìÝ ôÞí óýã÷ñïíç ìïñöÞ ôçò. ôÞí óýãêñéóç ô\ò Añ÷áßáò. ‘Ç ôáõôü÷ñïíç TîÝôáóç ô\ò Uëëçíéê\ò èåùñçôéê\ò óêÝøçò êáß ô\ò Aíôßóôïé÷çò êïéíùíéêï-ðïëéôéê\ò ðñáêôéê\ò äéêáéïëïãårôáé Aðüëõôá. ðïý Vìåéíáí ëéãáñ÷ßåò a ìï- . Ãé' á‰ôü ôÜ êåßìåíÜ ôïõ âñßèïõí ƒ÷é ìüíï ðáñáðïìð™í Aðü ôïýò ’Áñ÷áßïõò. _ óçìáóßá ô\ò Añ÷áßáò Uëëçíéê\ò äçìïêñáôßáò åyíáé ìåãÜëç. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. Ït ðüëåéò-êñÜôç. äéáöïñåôéêÞ Cðïøç. ›ò säéáßôåñïò êïéíùíéêï-ðïëéôéêüò ó÷çìáôéóìüò. ‘Ç AíÜëõóÞ ôïõ. Cìåóçò ÍÝá Êïéíùíéïëïãßá. ðáñÜ ðñï÷ùñår êáß AíáôÝìíåé ôÞí êïéíùíéêÞ êáß ðïëéôéêÞ ñãÜíùóç ô\ò Tðï÷\ò. êáô' Añ÷Þí. AëëÜ êáß Aíáöïñ™í óÝ ðïëéôéêïýò èåóìïýò êáß ðñáêôéêÝò ô\ò ’Áñ÷áéüôçôáò. _ äçìéïõñãßá) ô\ò ìïñö\ò á‰ô\ò ðïëéôåýìáôïò ðïý Vìåëëå íÜ AðïôåëÝóåé Xíáí Aðü ôïýò âáóéêïýò ðõñ\íåò ôïˆ Vñãïõ ôïõ: ô\ò äçìïêñáôßáò. ôü 1200 ð. Ãéáôß. íÜ óôáèïˆìå óôÞí TîÝôáóç ôñé™í ðáñáäåéãìáôéê™í (êáß AñêåôÜ äéáäåäïìÝíùí) TîçãÞóåùí2. êáôÜ ôü ì@ëëïí a fôôïí ðåñéï÷Ýò åy÷å ›ò AðïôÝëåóìá ôÞí Aäõíáìßá Tãêáèßäñõóçò ìé@ò ìåãÜëçò á‰ôïêñáôïñßáò êáôÜ ôÜ ðñüôõðá ô\ò Tðï÷\ò êáß ôÞí äçìéïõñãßá ô™í ðüëåùí. …ðùò óôÞí Ãåñìáíßá ôïˆ 1870. êáèïñéóôéêüò ðáñÜãïíôáò ðïý ‚äÞãçóå óôÞí ãÝííçóç ô\ò Añ÷áßáò Uëëçíéê\ò äçìïêñáôßáò åyíáé ‚ ãåùãñáöéêüò. êáëýôåñá. …ðùò êáß ôü ðáñåëèüí. óôü …ôé ‚ ãåùãñáöéêüò ðáñÜãïíôáò äÝí Tðáñêår ãéÜ íÜ Tîçãçèår _ ãÝííçóç ô\ò äçìïêñáôßáò óôÞí äåäïìÝíç tóôïñéêÞ óôéãìÞ. ‚ ÊáóôïñéÜäçò ì@ò äßíåé ôÞí äéêÞ ôïõ. Öèéíüðùñï 2000. ÌáèéïõäÜêçò Ç ’Áñ÷áßá ‘ÅëëÜäá eôáí Xíá Aðü ôÜ óçìáíôéêüôåñá óçìårá Aíáöïñ@ò óôÞí óêÝøç ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç1. Tí™ ôü ãåùãñáöéêü ðåñéâÜëëïí å‰íïïˆóå ôÞí óõãêñüôçóç Uíéáßïõ êñÜôïõò.

…ëåò ït UëëçíéêÝò ðüëåéò-êñÜôç äçìïêñáôéêÝò. ‚ uäéïò ðñïâÜëëåé ôÞí Vííïéá ô\ò tóôïñßáò ›ò äçìéïõñãßáò. ëéãüôåñï a ðåñéóóüôåñï. åyíáé êÜôé ðïý äÝí åyíáé äõíáôüí íÜ óõëëçöèår ‚ëïêëçñùôéêÜ. äÝí óçìáßíåé …ôé ït ìïñöÝò á‰ôÝò äÝí ñéæþíïõí óôü êïéíùíéêü-tóôïñéêü ðåñéâÜëëïí ôïõò. åsä™í. ôßò ðñáêôéêÝò êÜèå êïéíùíßáò. äéüôé ôßò óõíäÝåé Xíá âáóéêü ëÜèïò. ÓôÞí èÝóç á‰ôïˆ ôïˆ ásôéïêñáôéêïˆ ìïíôÝëïõ AíÜëõóçò. ÃÉÁÍÍÇÓ Ì. Aðü …ðïõ ït íÝåò ìïñöÝò Aíáäýïíôáé AêáôÜðáõóôá äçìéïõñãþíôáò ôïìÝò óôüí óõíå÷Þ ñïˆ ôçò. Á‰ôÜ ôÜ äýï Aíáäýïíôáé ôáõôü÷ñïíá êáß ìðïñår íÜ åyíáé ìüíï AðïêõÞìáôá ôïˆ êïéíùíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ ô\ò Añ÷áßáò ‘ÅëëÜäáò. ‘Ç äåýôåñç èåùñßá. ‘Ï èåóìüò ô\ò äïõëåßáò Šð\ñ÷å êáß óôÞí ’Áóßá. «ÄÝí ŠðÜñ÷åé öÜëáããá ÷ùñßò ‚ðërôåò. TîÞãçóç ô\ò tóôïñßáò. «V÷ïõìå íÜ êÜíïõìå ìÝ ôÞí uäéá ôÞí äýíáìç ôïˆ êïéíùíéêï-éóôïñéêïˆ ðåäßïõ. ‘Ç tóôïñßá åyíáé _ Aóôåßñåõôç ðçãÞ. _ TîÞãçóç ô\ò tóôïñéê\ò äçìéïõñãßáò ðáñáìÝíåé Aóýëëçðôç. Óõíáíô@ôáé Tðßóçò óÝ …ëç ôÞí ‘ÅëëÜäáÿ äÝí åyíáé. ôü ëÜèïò á‰ôü TíõðÜñ÷åé óôÞí ðëåéïíüôçôá ô™í èåùñé™í ãéÜ ôÞí Añ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá. êáíÝíá Aðüëõôï Tãåëéáíü Ðíåˆìá êáß êáíÝíáò tóôïñéêüò íüìïò ðïý íÜ êõñéáñ÷ïˆí óôü tóôïñéêü ãßãíåóèáé. ÃéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. åyíáé äõíáôÞ _ TðéóÞìáíóç êÜðïéùí ðñáãìáôéê™í ðáñáãüíôùí ðïý äéåõêïëýíïõí á‰ôÞí ôÞí êáôáíüçóç. ’ÁëëÜ êáß ‚ uäéïò ‚ ÌÜñî ŠðïóôÞñéæå …ôé _ ðñáãìáôéêÞ âÜóç ô™í Añ÷áßùí äçìïêñáôé™í eôáí ït AíåîÜñôçôïé ìéêñïðáñáãùãïß êáß ƒ÷é ït äïˆëïé. …ìùò. ›ò Aðüññïéá ôïˆ äïõëïêôçôéêïˆ óõóôÞìáôïò ðáñáãùã\ò. …ðïõ åyíáé äõíáôÞ _ Vííïéá ô\ò ‚ìÜäáò ô™í ‚ðëéô™í. ôü ‚ðïrï óõíÝâáëå óôÞí äçìéïõñãßá ìé@ò ðñïíïìéïý÷ïõ êïéíùíéê\ò ‚ìÜäáò ðïëéô™í. ›ò TêäÞëùóç ôïˆ öáíôáóéáêïˆ óôïé÷åßïõ óôü ðåäßï ôïˆ êïéíùíéêïéóôïñéêïˆ. Ãéáôß äÝí ŠðÜñ÷åé êáíÝíáò èåüò. ÌÝ Cëëá ëüãéá. ‚ ãåùãñáöéêüò ÷™ñïò TðéöÝñåé êáô' AíÜãêçí ôÞí äçìéïõñãßá óõãêåêñéìÝíùí ðïëéôéê™í ó÷çìÜôùí ï‹ôå ït ìéêñÝò ðïëéôéêÝò êïéíüôçôåò Tîåëßóóïíôáé ðÜíôïôå óÝ äçìïêñáôßåò. ÌÁÈÉÏÕÄÁÊÇÓ äçìéïõñãßá óçìáßíåé AíÜäõóç ìïñö™í íÝùí. Äéüôé _ öÜëáããá ðñïûðïèÝôåé ìéÜ äçìïêñáôéêÞ êïéíùíéêÞ ñãÜíùóç. Êáß ìðïñïˆìå íÜ ôü íïÞóïõìå ìüíï ›ò óõëëïãéêü. Ôü ìüíï ðïý ìðïñår íÜ Tðéôý÷åé _ èåùñçôéêÞ óêÝøç åyíáé _ êáôáíüçóÞ ôçò. Á‰ôü. ôÞí äýíáìç ôïˆ “ï ôéíïò”. Aöïˆ _ äçìéïõñãßá á‰ôÞ V÷åé óõíôåëåóôår4. Óßãïõñá. ï‹ôå ‚ðërôåò ÷ùñßò öÜëáããá»3. åyíáé ðÝñá Aðü ôüí ‚ñßæïíôÜ ìáò. âÝâáéá. _ êÜèå ìïñöÞ êïéíùíßáò ðïý Tìöáíßæåôáé óôÞí tóôïñßá Aðïôåëår ðñùôüôõðç êáß AíåðáíÜëçðôç óýëëçøç êáß Vêöñáóç ôïˆ êïéíùíéêïˆ öáíôáóéáêïˆ. ôïˆ êá- . ðïý äÝí Šðüêåéôáé óÝ êáììßá TðéâåâëçìÝíç Aíáãêáéüôçôá. …ìùò. _ ‚ðïßá ðïôÝ äÝí êáôüñèùóå íÜ îåðåñÜóåé ôÞí äåóðïôåßá. Ëéãüôåñï só÷õñÞ ðáñïõóéÜæåôáé _ Cðïøç ðïý èåùñår ôÞí äçìïêñáôßá ðïëéôéêÞ ðñïÝêôáóç ô\ò ‚ðëéôéê\ò öÜëáããáò. ôïýò èåóìïýò. ’Åðß ðëÝïí. Ãéáôß Aðïôåëår ôÞí èåóìßæïõóá äýíáìç ðïý ãåíí@ ôßò óçìáóßåò ït ‚ðïråò äéáðåñíïˆí ‚ëüêëçñç ôÞí æùÞ ô\ò êïéíùíßáò êáß Tíóùìáôþíïíôáé óôïýò êïéíùíéêïýò èåóìïýò. TêöñÜæåôáé ìÝóá Aðü ôü ì@ãìá ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ðïý ‚ñßæåé êáß êáèïñßæåé ôÞí ìïñöÞ ô\ò êïéíùíßáò. ðïý óõìðëÝåé ìÝ ôÞí ìáñîéóôéêÞ Cðïøç. ðïý äñ@ êÜèå öïñÜ ðßóù Aðü ôÜ ìÝëç ìé@ò êïéíùíßáò. Ðáñ' …ëï ðïý Aíôéêñïýåé ôÞí êáèåìéÜ Aðü ôßò ôñårò ðáñáðÜíù èåùñßåò ìÝ äéáöïñåôéêÜ Tðé÷åéñÞìáôá. …ðùò óôÜ ‚ìçñéêÜ ÷ñüíéá. ìðïñïˆìå. Ôü êïéíùíéêü öáíôáóéáêü. Ðáñ' …ëá á‰ôÜ. ϋôå. Êáß uóùò á‰ôÞ _ ðôéêÞ íÜ åyíáé _ ìüíç ðïý Aðåëåõèåñþíåé ôÞí tóôïñßá êáß êáèéóô@ ôüí Cíèñùðï ðñáãìáôéêü Šðïêåßìåíü ôçò. ‚ ÊáóôïñéÜäçò Tðéäéþêåé íÜ ì@ò äåßîåé …ôé Aðïôõã÷Üíïõí óôüí óêïðü ôïõò. óçìáßíåé …ôé _ ðáñîç ìéêñ™í ðïëéôéê™í êïéíïôÞôùí äÝí ‚äçãår AíáãêáóôéêÜ óôÞí ãÝííçóç ô\ò äçìïêñáôßáò. Êáß ït ôñårò ðñïóðáèïˆí íÜ TîçãÞóïõí ásôéáêÜ ôÞí tóôïñßá. ëïéðüí. ÌÜëéóôá. ÂÝâáéá. ðïý êáôår÷å ôÞí «ðïëõôÝëåéá» êáß ôÞí äõíáôüôçôá ô\ò Tíáó÷üëçóçò ìÝ ôÜ êïéíÜ. …ìùò. ô™í sóüôéìùí êáß Aëëçëïåîáñôþìåíùí ðïëåìéóô™í. êáôÜ ôÞí ‚ðïßá _ ìÜ÷ç äÝí Aðïôåëår «óåéñÜ ìïíïìá÷é™í». Tìöáíßæåé ôÞí äçìïêñáôßá. ÓÝ ôåëéêÞ AíÜëõóç. ãé' á‰ôü ‚ ÊáóôïñéÜäçò ðáñïõóéÜæåé ôßò ôñårò Tîåôáæüìåíåò èåùñßåò ìüíï ›ò ðáñáäåßãìáôá ôïˆ óõãêåêñéìÝíïõ ôñüðïõ óêÝøçò. íÝùí èåóì™í êáß íüìùí. AëëÜ óýãêñïõóç äýï ñãáíùìÝíùí óôñáôéùôéê™í ôìçìÜôùí. ìÝ ôÞí ðëÞñç óçìáóßá ôïˆ …ñïõ. Óýìöùíá ìÝ ôßò Aðüøåéò ôïˆ ÊáóôïñéÜäç. íÜ óõëëÜâïõìå ôßò êåíôñéêÝò êïéíùíéêÝò öáíôáóéáêÝò óçìáóßåò ðïý äéáðåñíïˆí êáß êáèïñßæïõí ôßò íüñìåò. ôü ðïëéôéêü Tðïéêïäüìçìá ô\ò Tðï÷\ò. Óôü âÜèïò ôçò. ëïéðüí. _ åñåóç ô™í têáí™í êáß Aíáãêáßùí óõíèçê™í ðïý ‚äçãïˆí óôÞí AíÜäõóç ìé@ò íÝáò tóôïñéê\ò ìïñö\ò. ‘Ç ásôéáêÞ.112 íáñ÷ßåò. ôü Šðåñâáßíïõí êáß êÜíïõí Aäýíáôç ìéÜ ‚ëéêÞ AíáãùãÞ ôïˆ êáéíïýñãéïõ óôü ðáëéü. ït AíôéññÞóåéò ðïý Tãåßñïíôáé Tä™ åyíáé ðñïöáíårò.

Ç ÁÑ×ÁÉÁ ÊÁÉ Ç ÍÅÏÔÅÑÇ ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁ ÓÔÏ ÅÑÃÏ ÔÏÕ ÊÏÑÍÇËÉÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ

íåíüò»5. ´Ïðùò åyíáé öõóéêü, êáíÝíá «Šðïêåßìåíï» äÝí ìðïñår íÜ óõëëÜâåé ôÞí äýíáìç á‰ôÞ, Aöïˆ Aðïôåëår ðñïûðüèåóç ãéÜ ôÞí uäéá ôÞí óýóôáóç êÜèå ŠðïêåéìÝíïõ, ôü ‚ðïrï ðÜíôïôå âñßóêåôáé aäç TíôáãìÝíï óÝ ìéÜ êïéíùíéêï-éóôïñéêÞ
ðñáãìáôéêüôçôá, ðñßí Aêüìç ôÞí ‚ñßóåé ›ò «Aíôéêåßìåíï» ôïˆ èåùñçôéêïˆ óôï÷áóìïˆ. Ìðïñår,
…ìùò, íÜ öùôßóåé ôü AðïôÝëåóìÜ ôçò, ôÞí VêöñáóÞ ôçò, ôü ðëÝãìá ô™í êïéíùíéê™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ðïý äéáðåñíïˆí ôïýò èåóìïýò
ô\ò óõãêåêñéìÝíçò êïéíùíßáò. ‘ÅðïìÝíùò, …,ôé
èÜ ðñÝðåé íÜ TîåôÜóïõìå ó÷åôéêÜ ìÝ ôü èÝìá ìáò
åyíáé ‚ êüóìïò ô™í öáíôáóéáê™í óçìáóé™í ô™í
’Áñ÷áßùí ‘ÅëëÞíùí.

Ôü Uëëçíéêü öáíôáóéáêü êáß
_ äçìéïõñãßá ô\ò ðïëéôéê\ò
Óôü êÝíôñï ô\ò Añ÷áéïåëëçíéê\ò óýëëçøçò
ôïˆ êüóìïõ âñßóêïíôáé äýï Aíôßèåôåò AëëÜ êáß
Aëëçëïóõìðëçñïýìåíåò säÝåò. ’Áðü ôÞí ìßá, ŠðÜñ÷åé _ säÝá ôïˆ ×Üïõò, ðïý AíáöÝñåôáé aäç
óôÞí Èåïãïíßá ôïˆ ‘Çóéüäïõ. ’Åêår, _ Vííïéá ôïˆ
×Üïõò óçìáßíåé ôü êåíü, ôü ìçäÝí. ²Çäç …ìùò
Aðü ôüí ‘Çóßïäï ôü «÷Üïò» Aðç÷år ôÞí ìåôáãåíÝóôåñç óçìáóßá ô\ò Aôáîßáò, ô\ò Vëëåéøçò íïÞìáôïò (Èåïãïíßá, óôß÷. 717-720, 722-723
ê.ëð.). ’Áðü ôÞí Cëëç, Aðü ôü ×Üïò Aíáäýåôáé
‚ êüóìïò, _ ôÜîç êáß _ Bñìïíßá. Óôßò «ñßæåò» …ìùò ôïˆ óýìðáíôïò, äÝí ðáýåé íÜ âñßóêåôáé óÜí
ŠðáñêôÞ AðåéëÞ ôü ×Üïò, ìÝóá óôü ‚ðïrï êéíäõíåýåé íÜ âõèéóôår ‚ êüóìïò. ‘Ç ðáñîç ô\ò ôÜîçò óôü óýìðáí, ëïéðüí, _ Bñìïíßá êáß ôü ìÝôñï
äÝí åyíáé äåäïìÝíá AëëÜ ðñïâëÞìáôá êáß æçôïýìåíá. ‘Ï íüìïò ô\ò ãÝíåóçò êáß ô\ò öèïñ@ò Aðåéëår êÜèå ìïñöÞ ìÝ TîáöÜíéóç êáß TðéóôñïöÞ
óôÞí Añ÷éêÞ ÷áïôéêÞ êáôÜóôáóç.
²Åôóé, óýìöùíá ìÝ ôÞí UëëçíéêÞ êïóìïèåùñßá, ôü óýìðáí äÝí åyíáé Aðüëõôá ÷Üïò, ãéáôß êÜôé ôÝôïéï èÜ AðÝêëåéå ôÞí äõíáôüôçôá ô\ò äçìéïõñãßáò, ô\ò AíÜäõóçò ô\ò ôÜîçò êáß ô™í íÝùí ìïñö™í. ’Áðü ôÞí Cëëç, äÝí åyíáé êáß ôåëåßùò ôáêôïðïéçìÝíï, ðñÜãìá ðïý èÜ ‚äçãïˆóå óôü
óõìðÝñáóìá …ôé Šðüêåéôáé óÝ êÜðïéïõò ásþíéïõò
êáß AìåôÜâëçôïõò íüìïõò êáß èÜ êáèéóôïˆóå êÜèå Tëåõèåñßá Aäýíáôç.
ÌÝóá óÝ á‰ôü ôü óýìðáí åyíáé TìöáíÞò _ Vëëåéøç êÜèå óçìáóßáò, êÜèå íïÞìáôïò. ÃéÜ ôïýò
’Áñ÷áßïõò ´Åëëçíåò, äÝí ŠðÜñ÷åé êáììßá ðñüíïéá, êáììßá öýóéò, êáíÝíá ôÝëïò ðïý íÜ êáôåõèýíåé êáß íÜ êáèïñßæåé ôÞí tóôïñßá. Ãé' á‰ôü ‚ Cíèñùðïò äÝí ìðïñår íÜ Tëðßæåé óÝ ôßðïôá. Ãéáôß

113

äÝí ŠðÜñ÷åé «êÜðïéá èåìåëéþäçò Aíôéóôïé÷ßá,
êÜðïéá óõíÞ÷çóç, êÜðïéá adequatio AíÜìåóá
óôßò Tðéèõìßåò ìáò a óôßò AðïöÜóåéò ìáò êáß
óôüí êüóìï, óôÞí öýóç ôïˆ Åyíáé»6. Êáß á‰ôü só÷ýåé ƒ÷é ìüíï ãéÜ ôÞí ðñßí Aðü ôüí èÜíáôï æùÞ, AëëÜ êáß ãéÜ ôÞí ìåôáèáíÜôéá. ‘Ç ìåôÜ èÜíáôïí æùÞ, Cí ŠðÜñ÷åé, åyíáé ðïëý ÷åéñüôåñç Aðü ôÞí Tðßãåéá, …ðùò öáßíåôáé aäç óôÞí ’Ïäýóóåéá, Aðü ôÞí óõíÜíôçóç ôïˆ ’Á÷éëëÝá ìÝ ôüí
’ÏäõóóÝá óôüí ²Áäç, …ðïõ ‚ ðñ™ôïò äåß÷íåé íÜ
Têôéì@ ðåñéóóüôåñï ôÞí æùÞ ôïˆ öôù÷ïˆ äïõëåõô\ óôÞí Šðçñåóßá Uíüò Cñ÷ïíôá ðáñÜ ôÞí âáóéëåßá êáß ôßò ôéìÝò óôÞí ÷þñá ô™í íåêñ™í (’Ïäýóóåéá, ë, 488-491). Ôü AðïôÝëåóìá Aðü á‰ôÝò ôßò säÝåò ô\ò Têêïóìßêåõóçò êáß ô\ò Vëëåéøçò íïÞìáôïò åyíáé _ Tëåõèåñßá, êáèþò ‚ Cíèñùðïò ìðïñår íÜ äñÜóåé Tëåýèåñá êáß íÜ äþóåé ‚ uäéïò Xíá íüçìá óôÞí æùÞ ôïõ. Êáß ìÜëéóôá, á‰ôü åyíáé AíáãêáóìÝíïò íÜ ôü ðñÜîåé óÝ á‰ôüí Tä™
ôüí êüóìï, ôüí ìïíáäéêü ðïý ŠðÜñ÷åé a, ôïõëÜ÷éóôïí, ðïý Aîßæåé.
‘Ç Tëåõèåñßá á‰ôÞ óêÝøçò êáß äñÜóçò ãåíí@ ôÞí AìöéóâÞôçóç ô\ò ðáíôïäõíáìßáò êáß ô\ò
ìïíáäéêüôçôáò ô\ò êáôåóôçìÝíçò êïéíùíéê\ò
ðñáãìáôéêüôçôáò, ðïý TðéöÝñåé ôÞí ðñþôç tóôïñéêÜ ñÞîç ôïˆ Tãêëåéóìïˆ ðïý ðåñé÷áñáêþíåé ôßò
ðåñéóóüôåñåò êïéíùíéêÝò ìïñöÝò. Êáß Tí™ ït Cëëïé ðïëéôéóìïß ô\ò Tðï÷\ò íïìéìïðïéïˆíôáé Aðü
ìéÜ ìõèéêÞ a èñçóêåõôéêÞ âÜóç, _ ‚ðïßá Aíáäåéêíýåé ôÞí aäç èåóìéóìÝíç êïéíùíßá óÝ ðáñÜãïíôá êáôáðßåóçò ðïý êáôåõèýíåé ôÞí èåóìßæïõóá
äýíáìç ôïˆ êïéíùíéêïˆ óõíüëïõ êáß Aðïêëåßåé ôÞí
AìöéóâÞôçóç, ït ´Åëëçíåò, ðñ™ôïé, óõíåéäçôïðïéïˆí êáß öÝñïõí óôÞí TðéöÜíåéá ôÞí ðñáãìáôéêÞ äéáäéêáóßá äçìéïõñãßáò ô™í èåóì™í. Ðñüêåéôáé ãéÜ ìéÜ äéáäéêáóßá á‰ôïèÝóìéóçò, êáôÜ ôÞí
‚ðïßá _ èåóìßæïõóá êïéíùíßá AíôéëáìâÜíåôáé ôÞí
ëåéôïõñãßá ôçò ›ò ôÝôïéá êáß Aíáãíùñßæåé ôÞí èÝóìéóç ›ò äéêü ôçò Vñãï, ÷ùñßò TîùôåñéêÜ …ñéá,
ðïý ôßèåíôáé Aðü ôÞí êõñéáñ÷ßá ô\ò ðáñÜäïóçò.
ÃéÜ ôïýò ´Åëëçíåò, _ êïéíùíßá äÝí TðéâÜëëåôáé
íÜ åyíáé êÜðïéïõ óõãêåêñéìÝíïõ åuäïõò ëü㤠ìé@ò
Tîùôåñéê\ò ðçã\ò èÝóìéóçò. ’Áöïˆ ôü óýìðáí
äÝí V÷åé ìéÜ óõãêåêñéìÝíç ôÜîç, _ ìïñöÞ ô\ò
êïéíùíßáò Tîáñô@ôáé Aðü ôÞí uäéá ôçò ôÞí AíáêëáóôéêÞ äñáóôçñéüôçôá. ²Åôóé, _ èåóìßæïõóá
êïéíùíßá Tíôïðßæåé ôü ÷Üóìá ðïý ôÞí Aðåëåõèåñþíåé Aðü ôÞí ðñùôáñ÷éêÞ äýíáìç ô\ò èåóìéóìÝíçò êïéíùíßáò êáß Aíôéìåôùðßæåé ôïýò èåóìïýò ›ò Aíèñþðéíá äçìéïõñãÞìáôá.
‘Ç óýãêñïõóç á‰ôÞ Aíôéêáôïðôñßæåôáé óôÞ
äéáìÜ÷ç ó÷åôéêÜ ìÝ ôü Cí ït èåóìïß åyíáé íüì¤

114

a öýóåé. ‘Ç AðÜíôçóç óôü Tñþôçìá åyíáé TìöáíÞò Aðü ôÜ ðñïçãïýìåíá. Ït èåóìïß äÝí ì@ò äßäïíôáé Aðü ôÞí öýóçÿ ôßèåíôáé Aðü ôïýò Aíèñþðïõò êáß, UðïìÝíùò, åyíáé äõíáôüí íÜ ìåôáâëçèïˆí. ‘Ç êïéíùíßá, ëïéðüí, á‰ôïíïìårôáé: äçìéïõñãår _ uäéá ôïýò íüìïõò óôïýò ‚ðïßïõò Šðáêïýåé, ãíùñßæïíôáò …ôé ôü êÜíåé á‰ôü. ²Åôóé, _
á‰ôïíïìßá óçìáßíåé îåðÝñáóìá ô\ò Aíôßèåôçò êáôÜóôáóçò ô\ò Uôåñïíïìßáò, êáôÜ ôÞí ‚ðïßá _
êïéíùíßá äÝí Aíáãíùñßæåé ôïýò íüìïõò ôçò ›ò äéêÜ ôçò äçìéïõñãÞìáôá, AëëÜ ›ò TðéôáãÝò ðñïåñ÷üìåíåò Aðü êÜðïéá TîùêïéíùíéêÞ ðçãÞ. ’Áðïôåëår Aêýñùóç ô\ò îÝíùóçò ô\ò êïéíùíßáò Aðü ôüí Uáõôü ôçò êáß äéáýãáóç ô\ò ðñáãìáôéêüôçôÜò ôçò. Åyíáé öáíåñü …ôé _ á‰ôïíïìßá åyíáé
ìéÜ äéáäéêáóßá êïéíùíéêÞ: «‚ ëüãïò ìïõ ðñÝðåé
íÜ ðÜñåé ôÞí èÝóç ôïˆ ëüãïõ ôïˆ ²Áëëïõ, Uíüò
ëüãïõ îÝíïõ ðïý âñßóêåôáé ìÝóá ìïõ êáß ìÝ êõñéáñ÷år: ‚ìéëår äé' Tìïˆ. Á‰ôÞ _ äéáýãáóç Šðïäåéêíýåé AìÝóùò ôÞí êïéíùíéêÞ äéÜóôáóç ôïˆ
ðñïâëÞìáôïò»7. ‘Ç ðñáãìáôïðïßçóÞ ôçò åyíáé
äõíáôÞ ìüíï óÝ óõëëïãéêü Tðßðåäï, Cí êáß óôï÷åýåé, ôáõôü÷ñïíá, óôü Côïìï êáß óôÞí êïéíùíßá. ‘Ç á‰ôïíïìßá «åyíáé _ AíáêëáóôéêÞ äñáóôçñéüôçôá Uíüò ëüãïõ ðïý äçìéïõñãår ôüí Uáõôü ôïõ
óÝ ìéÜ AôÝñìïíç êßíçóç, óõã÷ñüíùò ›ò Aôïìéêüò êáß êïéíùíéêüò ëüãïò»8. Êáß åyíáé ôü ðïëéôéêü ðñüôáãìá, …ðïõ _ Vííïéá ôïˆ ðñïôÜãìáôïò
óçìáßíåé ôÞí «ðñüèåóç Uíüò ìåôáó÷çìáôéóìïˆ
ôïˆ ðñáãìáôéêïˆ ðïý êáèïäçãårôáé Aðü ìéÜ ðáñÜóôáóç ôïˆ íïÞìáôïò á‰ôïˆ ôïˆ ìåôáó÷çìáôéóìïˆ, ëáìâÜíïíôáò Šðüøç ôßò ðñáãìáôéêÝò óõíè\êåò êáß Tìøõ÷þíïíôáò ìéÜ äñáóôçñéüôçôá»9.
ÌÝóá óÝ á‰ôü ôü ðåñéâÜëëïí ãåííéÝôáé êáß _
ðïëéôéêÞ — Vííïéá ðïý ‚ ÊáóôïñéÜäçò äéáêñßíåé
Aðü ôü ðïëéôéêü10. Ôü ðïëéôéêü Tîéóþíåôáé, èÜ
ëÝãáìå, ìÝ ôÞí Cóêçóç Tîïõóßáò, säßùò äÝ ô\ò
äéêáóôéê\ò êáß ô\ò êõâåñíçôéê\ò. ’Áíôßèåôá, _
ðïëéôéêÞ «óõíßóôáôáé óôü TêðåöñáóìÝíï Tñþôçìá ó÷åôéêÜ ìÝ ôïýò só÷ýïíôåò êïéíùíéêïýò èåóìïýò»11. ‘Ï …ñïò «ðïëéôéêÞ»12 óçìáßíåé ôÞí ñçôÞ óõëëïãéêÞ äñáóôçñéüôçôá, êáôÜ ôÞí ‚ðïßá _
êïéíüôçôá èÝôåé ›ò Aíôéêåßìåíï TîÝôáóçò ôÞí óõíïëéêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò êáß ôÞí ìåôáâÜëëåé êáôÜ ôüí ôñüðï ðïý _ uäéá êñßíåé Aðáñáßôçôï. ‘Ç ðïëéôéêÞ, ëïéðüí, «äçìéïõñãårôáé» Aðü
ôïýò ´Åëëçíåò, ôÞí óôéãìÞ ðïý Aìöéóâçôïˆí ôÞí
ðáñáäïóéáêÞ ìïñöÞ ô\ò êïéíùíßáò êáß ôÞí Aíôéìåôùðßæïõí ›ò êÜôé ðïý TðéäÝ÷åôáé AëëáãÝò13.
Êáß …ôáí AíôéëáìâÜíïíôáé …ôé ‚ uäéïò ‚ ä\ìïò
ìðïñår íÜ ëåéôïõñãÞóåé ›ò Šðïêåßìåíï á‰ô\ò ô\ò
äéáäéêáóßáò ô\ò á‰ôïèÝóìéóçò, ôüôå ãåííéÝôáé êáß

ÃÉÁÍÍÇÓ Ì. ÌÁÈÉÏÕÄÁÊÇÓ

_ äçìïêñáôßá. ‘Ç ìïñöÞ ðïëéôåýìáôïò ðïý Aíáðôýóóåôáé êáß ›ñéìÜæåé óôÞí Añ÷áßá ’ÁèÞíá, _
TîÝôáóç ô\ò ‚ðïßáò Aðáó÷ïëår êáôÜ êýñéï ëüãï
ôüí ÊáóôïñéÜäç.

ÔÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ô\ò Añ÷áßáò
Uëëçíéê\ò äçìïêñáôßáò
«Êýñéï ÷áñáêôçñéóôéêü ô\ò äçìïêñáôéê\ò
äéáäéêáóßáò åyíáé ôü ãåãïíüò …ôé ‚ ä\ìïò âÜæåé
ôüí Uáõôü ôïõ óôü êÝíôñï ô™í ðÜíôùí»14. ‘Ï ä\ìïò Aðïôåëår ôü óõëëïãéêü «Šðïêåßìåíï» ô\ò êßíçóçò á‰ôïèÝóìéóçò ô\ò Añ÷áßáò Aèçíáúê\ò äçìïêñáôßáò. ‘Ç ðïëéôéêÞ äñáóôçñéüôçôá Añ÷ßæåé
êáß êáôáëÞãåé ó' á‰ôüí.
Ðñ™ôá Aðü …ëá, ëïéðüí, ðñÝðåé íÜ ðñïóäéïñßóïõìå ðïéüò åyíáé ‚ ä\ìïò. ÓôÞí Añ÷áßá ’ÁèÞíá, ‚ ä\ìïò Aðïôåëårôáé Aðü ôü óýíïëï ô™í TíÞëéêùí Tëåýèåñùí ’Áèçíáßùí Aíäñ™í. ÓÝ á‰ôü ôü
óçìårï, uóùò åyíáé Aíáãêárï íÜ ôïíßóïõìå …ôé êÜèå êñéôéêÞ ó÷åôéêÜ ìÝ ôÞí óýíèåóç á‰ôïˆ ôïˆ
êõñßáñ÷ïõ ðïëéôéêïˆ óþìáôïò êéíäõíåýåé íÜ êáôáóôår Côïðç êáß Tðéðüëáéç. ÂÝâáéá, ‚ Aðïêëåéóìüò ô™í äïýëùí, ô™í ãõíáéê™í êáß ô™í ìåôïßêùí Aðü ôÞí ðïëéôéêÞ åyíáé ãåãïíüò êáß Aðïôåëår Xíá Aðü ôÜ óçìáíôéêüôåñá ìåéïíåêôÞìáôá
ô\ò Aèçíáúê\ò äçìïêñáôßáò. ’ÁëëÜ, Têôüò ôïˆ
…ôé _ óýóôáóç ôïˆ êõñßáñ÷ïõ óþìáôïò TíÝ÷åé
ðÜíôïôå Xíá óôïé÷årï á‰èáéñåóßáò, åyíáé Cäéêï íÜ
êñßíïõìå á‰óôçñÜ ôïýò ’Áèçíáßïõò Aðü ôü ðñïíïìéáêü óçìårï ô\ò tóôïñéê\ò ìáò óôéãì\ò êáß
ìÝ âÜóç ôÞí óáö™ò ìåãáëýôåñç tóôïñéêÞ ìáò
ðåßñá, ôÞí óôéãìÞ ìÜëéóôá ðïý óôÞí Tðï÷Þ ìáò
_ äïõëåßá êáôáñãÞèçêå ìüëéò óôÜ ìÝóá ôïˆ 19ïõ
ásþíá êáß ït ãõíárêåò, óÝ ðïëëÝò äçìïêñáôéêÝò
÷™ñåò, AðÝêôçóáí äéêáßùìá øÞöïõ ìåôÜ ôüí ´
Ðáãêüóìéï Ðüëåìï.
Ôü óçìáíôéêüôåñï, ëïéðüí, óÝ á‰ôÞí ôÞí
ìïñöÞ ðïëéôåýìáôïò äÝí åyíáé ït ðåñéïñéóìïß ôïõ
(ðïý óßãïõñá ŠðÜñ÷ïõí êáß ðñÝðåé íÜ ëçöèïˆí Šð'
ƒøéí), AëëÜ ït Aðåñéüñéóôåò äõíáôüôçôÝò ôïõ. ‘Ç
Tîïõóßá, ðëÝïí, äÝí óõãêåíôñþíåôáé óôÜ ÷Ýñéá
êÜðïéùí Aôüìùí a ‚ìÜäùí, AëëÜ äéá÷Ýåôáé óôüí
ä\ìï, óôÞí êïéíüôçôá ô™í ðïëéô™í. Êáß ‚ ä\ìïò Aóêår ôÞí Tîïõóßá Cìåóá, ÷ùñßò Aíôéðñïóþðïõò. ÊáôÜ ôÞí Vêöñáóç ôïˆ Èïõêõäßäç, ‚ ä\ìïò åyíáé «á‰ôüíïìïò, á‰ôüäéêïò êáß á‰ôïôåëÞò». ‘Ùò á‰ôüíïìïò, äßäåé ‚ uäéïò ôïýò íüìïõò
óôüí Uáõôü ôïõ. ÐñÜãìáôé, ôÜ øçößóìáôá ô\ò
’Åêêëçóßáò ôïˆ ÄÞìïõ Aðïôåëïˆí ôÞí âÜóç ô\ò
íïìïèåóßáò óôÞí ’Áñ÷áßá ’ÁèÞíá. ‘Ùò á‰ôüäéêïò,
V÷åé ôÞí äéêáóôéêÞ Tîïõóßá óôÜ ÷Ýñéá ôïõ. ÔÜ

Ç ÁÑ×ÁÉÁ ÊÁÉ Ç ÍÅÏÔÅÑÇ ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁ ÓÔÏ ÅÑÃÏ ÔÏÕ ÊÏÑÍÇËÉÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ

êëçñùôÜ äéêáóôÞñéá ðïý Aðáñôßæïíôáé Aðü ðïëßôåò, …ðùò eôáí _ ‘Çëéáßá, Têäßêáæáí ôÞí
ðëåéïíüôçôá ô™í ðåñéðôþóåùí êáß TöÜñìïæáí,
ìÝ á‰ôüí ôüí ôñüðï, ôïýò íüìïõò ðïý ït uäéïé ït
äéêáóôÝò øÞöéóáí, ›ò ìÝëç ô\ò ’Åêêëçóßáò ôïˆ
ÄÞìïõ. ÔÝëïò, ›ò á‰ôïôåëÞò, ‚ ä\ìïò êáôÝ÷åé
ôÞí Tîïõóßá íÜ á‰ôïêõâåñí@ôáé, äçëáäÞ íÜ Aðïöáóßæåé ãéÜ åsñÞíç êáß ãéÜ ðüëåìï, ãéÜ ôÜ äçìüóéá Vñãá ê.ëð. ÌÜëéóôá, …ðùò AíáöÝñåé ‚ ÊáóôïñéÜäçò, _ ðëåéïíüôçôá ô™í AðïöÜóåþí ôïõ Aðïäåß÷èçêáí óùóôÝò, Cí êáß Šð\ñ÷áí, âÝâáéá,
êáß ëáíèáóìÝíåò AðïöÜóåéò, …ðùò eôáí Têåßíç
ãéÜ ôÞí Têóôñáôåßá óôÞí Óéêåëßá.
ÓôÞí âÜóç ô\ò óýóôáóçò ôïˆ äÞìïõ âñßóêåôáé _ ðïëéôéêÞ sóüôçôá ô™í Tëåýèåñùí Aíèñþðùí êáß ôü äéêáßùìá Tíåñã\ò óõììåôï÷\ò ô™í
ðïëéô™í óôßò äçìüóéåò ŠðïèÝóåéò, ìÝ ôüí ëüãï
êáß ôÞí ø\öï ôïõò. Ó÷çìáôßæåôáé Vôóé, ìðïñïˆìå íÜ ðïˆìå, Xíáò «êáôáóôáôéêüò ÷Üñôçò» ãéÜ
ôÜ äéêáéþìáôá êáß ôßò Šðï÷ñåþóåéò ôïˆ ðïëßôç.
Ó÷çìáôßæåôáé Tðßóçò êáß Xíáò äçìüóéïò ÷™ñïò,
ðïý ðåñéëáìâÜíåé ôÜ ðñïâëÞìáôá ô\ò ðïëéôåßáò
(ôÜ êïéíÜ). ‘Ç óõììåôï÷Þ ô™í ðïëéô™í, ëïéðüí,
äÝí Tîáíôëårôáé ìüíï óôÞí ëÞøç AðïöÜóåùí, AëëÜ Aöïñ@ êáß ôÞí äéåîáãùãÞ Uíüò ðñáãìáôéêïˆ
äéáëüãïõ ìÝóá óôÞí ’Åêêëçóßá ôïˆ ÄÞìïõ,
ðñ@ãìá ðïý «Tãêáèéäñýåé ôüí ëüãïí ›ò êõêëïöïñßá ô\ò ‚ìéëßáò êáß ô\ò óêÝøçò ìÝóá óôïýò
êüëðïõò ô\ò óõëëïãéêüôçôáò»16.
ÓÝ Xíáí êüóìï, …ìùò, …ðïõ äÝí ŠðÜñ÷åé óôáèåñü óçìårï Aíáöïñ@ò, ‚ ëüãïò äÝí ìðïñår ðáñÜ
íÜ ðáñáðÝìðåé óôÞí äüîá. ÐïôÝ ‚ ä\ìïò äÝí ìðïñår íÜ åyíáé óßãïõñïò ãéÜ ôßò AðïöÜóåéò ôïõÿ õtïèåôår Bðë™ò Têåríåò ðïý ôïˆ öáßíïíôáé ðéü óùóôÝò, ìÝóù ô\ò äéáäéêáóßáò ôïˆ ëüãïí äéäüíáé êáß
ô\ò ðïëýðëåõñçò êáß …óï ôü äõíáôüí Aíôéêåéìåíéê\ò17 TîÝôáóçò ô™í ðñïâëçìÜôùí. ²Åôóé, ‚ ä\ìïò êáôáíïår …ôé, óÝ ìéÜ äçìïêñáôßá, ðñÝðåé ‚ uäéïò, ìÝóá Aðü ôüí ëüãï, íÜ «Töåýñåé» ôÜ êñéôÞñéá êáß íÜ èÝóåé ôÜ …ñéá, Tíôüò ô™í ‚ðïßùí öåßëåé íÜ Aðïöáóßæåé êáß íÜ ðñÜôôåé. Êáß âñéò
óçìáßíåé Aêñéâ™ò ôÞí ŠðÝñâáóç ô™í ‚ñßùí ðïý
äÝí ôßèåíôáé Aðü êÜðïéïí Tîùôåñéêü íüìï, AëëÜ
Aðü Tì@ò ôïýò uäéïõò18. ÌÝóá Aðü á‰ôü ôü ðñßóìá, ìðïñïˆìå íÜ êáôáíïÞóïõìå êáëýôåñá ôÞ
ëåéôïõñãßá ôïˆ èåóìïˆ ô\ò ôñáãùäßáò óôü Aèçíáúêü ðïëßôåõìá19, êáèþò êáß ôüí ôñáãéêü ÷áñáêôÞñá ô\ò äçìïêñáôßáò. ‘Ç uäéá _ tóôïñßá ô\ò
’ÁèÞíáò êáß _ êáôáóôñïöÞ ôçò êáôÜ ôüí Ðåëïðïííçóéáêü Ðüëåìï ìðïñår íÜ AðïôåëÝóïõí ôÞí
Aðüäåéîç ôïˆ ÷áñáêôÞñá á‰ôïˆ. Êáß ‚ Èïõêõäßäçò ì@ò äßíåé óåëßäåò AíôÜîéåò ô™í ìåãÜëùí ôñá-

115

ãéê™í, …ôáí, ð.÷., ðåñéãñÜöåé ôÞí Têóôñáôåßá
óôÞ Óéêåëßá, ðïý óôçñß÷èçêå óÝ ìéÜ ëáíèáóìÝíç Aðüöáóç, âáóéóìÝíç óôÞí Aëáæïíåßá êáß óôÞí
êáêÞ, ìïíüðëåõñç Têôßìçóç ô\ò êáôÜóôáóçò —
óôÞí Vëëåéøç ôïˆ ëüãïõ.
ÂÝâáéá, ôü …ôé äÝí ŠðÜñ÷ïõí ásþíéåò êáß AìåôÜâëçôåò óôáèåñÝò, ðïý íÜ ÷ñçóéìåýïõí ›ò Aêñïãùíéárïé ëßèïé ô™í AðïöÜóåþí ôïõ, äÝí óçìáßíåé …ôé ‚ ä\ìïò äÝí äßíåé êÜðïéá AðÜíôçóç
ó÷åôéêÜ ìÝ ôü Aíôéêåßìåíï ô\ò á‰ôüíïìçò äñáóôçñéüôçôÜò ôïõ. Ôü Aíôéêåßìåíï ô\ò èÝóìéóçò
äßíåôáé Aðü ôÞ öñÜóç ôïˆ Ðåñéêë\ óôüí ’ÅðéôÜöéï: «Öéëïêáëïˆìåí ã?ñ ìåô' å‰ôåëåßáò êáq öéëïóïöïˆìåí Cíåõ ìáëáêßáò» (ÉÉ, 40). Ôü æçôïýìåíï åyíáé, ëïéðüí, ìéÜ êáôÜóôáóç …ðïõ …ëïé ït
ðïëßôåò èÜ æïˆí ìÝóá óôÞí ìïñöéÜ êáß óôÞ ãíþóç, UíùìÝíïé óÝ ìéÜ óõëëïãéêüôçôá ðïý èÜ öñïíôßæåé ãéÜ ôü äçìüóéï êáëü, ôÞ äéáôÞñçóç êáß ôÞí
AíÜðôõîç ôïˆ êÜëëïõò êáß ô\ò óïößáò.

‘Ç Añ÷áßá äçìïêñáôßá êáß _ íåþôåñç
Aíôßëçøç
‘Ï ÊáóôïñéÜäçò Tðé÷åéñår ìéÜ óýãêñéóç AíÜìåóá óôÞí Añ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß óôßò
äçìïêñáôßåò ô\ò Tðï÷\ò ìáò20. ’Áðü á‰ôÞí ôÞí
ðáñÜëëçëç TîÝôáóç, êáôáëÞãåé óôü óõìðÝñáóìá
…ôé ŠðÜñ÷ïõí ‚ñéóìÝíåò óçìáíôéêÝò äéáöïñÝò, AíÜìåóÜ ôïõò, žóôå íÜ Aëëïéþíåôáé _ äçìïêñáôéêÞ ï‰óßá ô™í íåüôåñùí ðïëéôåõìÜôùí, ðïý Aðïêáëïˆíôáé Aðü ôüí uäéï «öéëåëåýèåñåò ëéãáñ÷ßåò».
ÂáóéêÞ äéáöïñÜ Aðïôåëår ‚ èåóìüò ô\ò Aíôéðñïóþðåõóçò. ´Ïðùò AíáöÝñåé, «Aðü ôÞí
óôéãìÞ êáôÜ ôÞí ‚ðïßá, AìåôÜêëçôá êáß ãéÜ ‚ñéóìÝíï ÷ñïíéêü äéÜóôçìá (ð.÷. ðÝíôå ÷ñüíéá), AíáèÝôåé êáíåßò ôÞí Tîïõóßá óÝ ‚ñéóìÝíïõò Aíèñþðïõò, V÷åé ìüíïò ôïõ Aëëïôñéùèår ðïëéôéêÜ»21.
ÓÝ á‰ôü ôü óçìårï, ðñÜãìá ðïý êáß ‚ uäéïò Tðéóçìáßíåé22, _ êñéôéêÞ ôïõ äéáóôáõñþíåôáé ìÝ ôÞí
êñéôéêÞ ôïˆ Ñïõóóþ, ‚ ‚ðïrïò óôü Êïéíùíéêü
óõìâüëáéï ãñÜöåé ÷áñáêôçñéóôéêÜ …ôé ‚ ëáüò ô\ò
’Áããëßáò, êáôÜ ôÞí TêëïãÞ ô™í ìåë™í ôïˆ Êïéíïâïõëßïõ, ðéóôåýåé …ôé åyíáé Tëåýèåñïò, AëëÜ,
óôÞí ðñáãìáôéêüôçôá, «ôÞ óôéãìÞ ðïý ãßíåôáé
_ TêëïãÞ, ‚ ëáüò ÷Üíåé ôÞí Tëåõèåñßá ôïõ»23.
ÔÞí uäéá êñéôéêÞ óôÜóç äéáôçñår ‚ ÊáóôïñéÜäçò ãéÜ ôüí èåóìü ô™í Têëïã™í. ÓôÞí ’Áñ÷áßá ’ÁèÞíá, êáôÜ ôÞí TîÝëéîç ô\ò äçìïêñáôßáò, âáóéêüò ôñüðïò Tðéëïã\ò Aîéùìáôïý÷ùí Aíáäåß÷èçêå _ êëÞñùóç. Ït ’Áèçíárïé ðïëßôåò äÝí
ðßóôåõáí …ôé ŠðÜñ÷ïõí åsäÞìïíåò ô\ò ðïëéôéê\òÿ

óôÞí ðñáãìáôéêüôçôá. ’Áíôßèåôá. AëëÜ óôåñår êáß ôÞí êïéíùíßá Aðü ôÞí ìïíáäéêÞ äýíáìç ðïý èÜ ìðïñïˆóå íÜ ìåôáâÜëåé ôÞí ðáñïˆóá êïéíùíéêÞ êáôÜóôáóç: ôÞí ðïëéôéêÞ óôÞí ðñáãìáôéêÞ ôçò äéÜóôáóç. ëáìâÜíïíôáé Aðü ôü óýíïëï ô™í ðïëéô™í. ÷ëåõÜæåé ôÞí uäéá ôÞí säÝá ô\ò äçìïêñáôßáò»25. ÖõóéêÜ. ‘Ç äéÜêñéóç ìåôáîý Aóôéê\ò êïéíùíßáò (civil society) êáß êñÜôïõò (state) åyíáé Xíá èÝìá ðïý V÷åé Aðáó÷ïëÞóåé säéáßôåñá ôïýò íåüôåñïõò (ðïëéôéêïýò êáß ƒ÷é) óôï÷áóôÝò. ì@ò ‚äçãïˆí Að' å‰èåßáò óôü Uðüìåíï óçìårï ô\ò êñéôéê\ò ôïõ. ’Áíôßèåôá. ›ò ðåñéï÷Þ …ðïõ óõíôåëårôáé ÷þñá ìéÜ ðñáãìáôéêÞ êáß ï‰óéáóôéêÞ óõëëïãéêÞ äéáäéêáóßá ëÞøçò AðïöÜóåùí ãéÜ ôÜ êïéíÜ. Aðïôñåðôéêüò ãéÜ ôÞí TöáñìïãÞ ô\ò Cìåóçò äçìïêñáôßáò. ôÞí Têôåëå- ÃÉÁÍÍÇÓ Ì. Âáóéêüò Añíçôéêüò ðáñÜãïíôáò. ‘Ç äéÜêñéóç á‰ôÞ Aöáéñår Aðü ôÞí êïéíüôçôá ôÞí ðñáãìáôéêÞ ðïëéôéêÞ Tîïõóßá. Êáß ‚ uäéïò ‚ ÊáóôïñéÜäçò só÷õñßæåôáé …ôé «_ êõñßáñ÷ç säÝá …ôé ŠðÜñ÷ïõí «åsäÞìïíåò» óôÞí ðïëéôéêÞ. _ äéáôÞñçóç ô™í äçìüóéùí Añ÷åßùí ê. ÓõãêñéôéêÜ ìÝ ôÞí Añ÷áßá äçìïêñáôßá. ðüëåìï êáß åsñÞíç. ƒ÷é âÝâáéá ›ò ðñüôõðï. äéáêñßíåôáé óáö™ò Aðü ôÜ …ðïéá êáèÞêïíôá TêôÝëåóçò) âñéóêüôáí óôÜ ÷Ýñéá ô\ò ’Åêêëçóßáò ôïˆ ÄÞìïõ. ‘Ç Añ÷áßá ’ÁèÞíá. âñßóêåé ôÞí íåüôåñç ìïñöÞ ôçò ðïëý TëëåéììáôéêÞ. ‚ Hegel27 Šðïóôçñßæåé …ôé ôü êñÜôïò Aðïôåëår ôü ðåäßï …ðïõ åyíáé äõíáôüí íÜ óõìöéëéùèïˆí ït Tããåíårò AíôéèÝóåéò ô\ò Aóôéê\ò êïéíùíßáò. ²Áí ‚ äçìüóéïò ÷™ñïò äçìéïõñãårôáé ãéÜ ðñþôç öïñÜ óôÞí Añ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá. ²Åôóé. AëëÜ ›ò ãïíéìïðïéü óðÝñìá ãéÜ ôüí ðñáãìáôéêü Têäçìïêñáôéóìü ô™í óýã÷ñïíùí «öéëåëåýèåñùí ëéãáñ÷é™í»32. óõãêáôáëÝãåé ôÞí TêëïãéêÞ äéáäéêáóßá AíÜìåóá óôïýò Añéóôïêñáôéêïýò èåóìïýò. _ äéÜêñéóç êñÜôïõò-êïéíùíßáò ƒ÷é ìüíï äÝí äéïñèþíåé ôÞí êïéíùíéêÞ Aäéêßá. ÌÁÈÉÏÕÄÁÊÇÓ óôéêÞ Tîïõóßá. Vôóé êáß _ ðüëç ðñÝðåé íÜ TðéëÝãåé _ uäéá ôïýò åsäéêïýò Têåßíïõò ðïý ÷ñçóéìïðïéår ôßò têáíüôçôÝò ôïõò. ëïéðüí. ëïéðüí. ôü Tñþôçìá ó÷åôéêÜ ìÝ ôÞí TðéëïãÞ á‰ô™í ô™í åsäéê™í. ‘Ç AíÜëõóç ô™í èåóì™í ô\ò Aíôéðñïóþðåõóçò êáß ô™í Têëïã™í. Cëëùóôå. ôÞí Aóêïˆóå Xíáò ôå÷íéêïäéïéêçôéêüò ìç÷áíéóìüò. Óôü óçìårï á‰ôü. ‚ ÷™ñïò á‰ôüò. ó' á‰ôÞí ôÞí êëßìáêá —ô™í . êáôÜ ôüí Habermas30.ëð. äçìüóéá Vñãá ê. ›ò ìÞôñá ô\ò äçìïêñáôßáò. …ìùò.÷. AëëÜ «ðïëéôåßá»29. ‚ Marx28 âëÝðåé óÝ á‰ôüí ôüí äéá÷ùñéóìü ôÞí ìåôáôñïðÞ ôïˆ êïéíùíéêïˆ Aôüìïõ óÝ ðïëßôç êáß ôÞí TìöÜíéóç ô\ò Vííïéáò ô\ò ðïëéôéê\ò sóüôçôáò.. …ôé _ AèçíáúêÞ äçìïêñáôßá ìðïñår íÜ ÷ñçóéìåýóåé. óôÞí TìöÜíéóç ôïˆ êñÜôïõò ›ò ìç÷áíéóìïˆ îå÷ùñéóôïˆ Aðü ôü êïéíùíéêü ó™ìá. êáèþò _ äéáäéêáóßá á‰ôÞ óçìáßíåé ôÞí TêëïãÞ ô™í Añßóôùí. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. Ôßèåôáé. ÓôáäéáêÜ. åyíáé êõñßùò Vñãï ô™í äïýëùíÿ ït AðïöÜóåéò. ´Ïðùò. óôÞí Añ÷áßá ’ÁèÞíá äÝí Šð\ñ÷å «êñÜôïò». Ôü ðñüâëçìá åyíáé Šðáñêôü êáß ‚ ÊáóôïñéÜäçò äßíåé ôÞí Uî\ò AðÜíôçóç: «Ôß óçìáßíåé. ìüíï ãéÜ ‚ñéóìÝíåò èÝóåéò ðïý Aðáéôïˆóáí åsäéêÝò ãíþóåéò (…ðùò. …ìùò. åyíáé uóùò _ ìåãÜëç äéáöïñÜ êëßìáêáò êáß _ TìöÜíéóç ô\ò êïéíùíßáò ô™í ìáæ™í. ‚ ïðïrïò. ‘Ç AíÜäåéîç Aîéùìáôïý÷ùí ìÝó¤ Têëïã™í äéêáéïëïãïˆíôáí. ãéÜ ôüí ÊáóôïñéÜäç. ó÷åôéêÞ uóùò åyíáé êáß _ êñéôéêÞ ãéÜ ôüí ìåôáó÷çìáôéóìü ôïˆ äçìüóéïõ ÷þñïõ ðïý óõíôåëårôáé óôÞí íåüôåñç Tðï÷Þ. Têåríïò ðïý ðñÝðåé íÜ TðéëÝîåé ôüí óáìáñïðïéü åyíáé ‚ AíáâÜôçò êáß ƒ÷é Xíáò óõíÜäåëöïò ôïˆ ôå÷íßôç. Åyíáé öáíåñü. ÌÝóá óôÞí «ðïëéôåßá». êáèþò êáß _ AíôéðáñÜèåóç ô™í åsäçìüíùí ìÝ ôüí ëáü óôü ðåäßï ô\ò ðïëéôéê\ò. ‘Ï ’ÁñéóôïôÝëçò. …ôé ‚ ÊáóôïñéÜäçò äÝí óõóôñáôåýåôáé ìÝ ôïýò ŠðåñáóðéóôÝò ô\ò íåüôåñçò äçìïêñáôßáò.ôé eôáí óôÞí Añ÷áéüôçôá. äÝí êáôår÷å ó÷åäüí êáììßá Tîïõóßá. ìåôáó÷çìáôßæåôáé Aðü ôïýò «åsäÞìïíåò» ô\ò ðïëéôéê\ò êáß Aðü ôÜ ìÝóá ìáæéê\ò TíçìÝñùóçò óÝ Xíá ðåäßï ÷åéñáãþãçóçò Aðü ôÞí Tîïõóßá. _ êõâåñíçôéêÞ Tîïõóßá (ðïý. ït ó÷åôéêÝò ìÝ óõíè\êåò. ð. Ðéóôåýåé. AëëÜ …óïé ÷ñçóéìïðïéïˆí ôü ðñïúüí ô\ò Tñãáóßáò ôïõ. ô™í äçìïêñáôéê™í èåóì™í êáß AíôéëÞøåùí. Bñìüäéïé íÜ TðéëÝîïõí Xíáí ôå÷íßôç äÝí åyíáé ït Cëëïé ôå÷íßôåò. ìÝ ôÞí óôåíÞ Vííïéá ô\ò TêôÝëåóçò ô™í AðïöÜóåùí. _ ðïëéôéêÞ öñüíçóç åyíáé ìéÜ AñåôÞ ðïý AíÞêåé ìüíï óôü óýíïëï ô\ò êïéíüôçôáò24. ôÜ ðñÜãìáôá åyíáé Tíôåë™ò äéáöïñåôéêÜ óôÞí Tðï÷Þ ìáò Aðü …. ÓÝ Aíôßèåóç ìÝ ôÞ íåüôåñç Tðï÷Þ. _ Aóôõíüìåõóç. ðïý Šðïêñýðôåé ôÞí ðñáãìáôéêÞ êïéíùíéêÞ Aíéóüôçôá. ÊáôÜ ôüí Ðñùôáãüñá ôïˆ ÐëÜôùíá26. …ìùò. Tðáíåìöáíßæåôáé êáôÜ ôüí 18ï êáß 19ï ásþíá óôÞ ÄõôéêÞ Å‰ñþðç ìÝ ôÞí ìïñöÞ Uíüò êïéíïˆ. ’ÅðéðñïóèÝôùò. ãéÜ êÜðïéá óôñáôéùôéêÜ Aîéþìáôá). ãéÜ ôïýò ’Áèçíáßïõò. ðñÝðåé íÜ AðïôåëÝóåé êßíçôñï ðñïâëçìáôéóìïˆ êáß ðçãÞ Vìðíåõóçò ãéÜ …ðïéïí ðéóôåýåé ðñáãìáôéêÜ óôÜ äçìïêñáôéêÜ säåþäç. ðïý ìÝóá Aðü ôÞí äçìüóéá óõæÞôçóç ðñïùèår êïéíùíéêÜ ásôÞìáôá ðñüò ôÞí ðïëéôéêÞ Tîïõóßá31. ÓôÜ ðëáßóéá á‰ôïˆ ôïˆ äéá÷ùñéóìïˆ.ëð. äçëáäÞ åsäéêïß ôïˆ êáèïëéêïˆ êáß ôå÷íéêïß ô\ò ‚ëüôçôáò. ëïéðüí.116 Aíôßèåôá.

´Õøéëïí. ×áñáêôçñéóôéêÜ ‚ ÊáóôïñéÜäçò AíáöÝñåé ìéÜ AèçíáúêÞ äéÜôáîç. 202-206. by G. 11. ‚äçãïˆí óÝ AëëïôñéùôéêÝò ðïëéôéêÝò äïìÝò. ibid.J.F. ’ÁèÞíá 1995. ó. ÃéÜ ôÞ äéÜêñéóç ôïˆ ðïëéôéêïˆ êáß ô\ò ðïëéôéê\ò Aðü ôüí ÊáóôïñéÜäç. 150.. 7. יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ. Êáß ‚ óôü÷ïò ìé@ò ôÝôïéáò. …ôáí ëáìâáíüôáí Aðü ôüí ä\ìï Aðüöáóç äéåîáãùã\ò ðïëÝìïõ ìÝ ìéÜ ãåéôïíéêÞ ðüëç. Âë. ÌéÜ á‰ôüíïìç êïéíùíßá èÜ Vðñåðå íÜ èÝóåé ›ò óôü÷ï ôçò íÜ âïçèÞóåé ôïýò Aíèñþðïõò íÜ Tîåëßîïõí ôßò têáíüôçôÝò ôïõò. êáôÜ ôü äõíáôüí.M. âë. êáèþò êáß ô\ò öéëïóïößáò óôÞí ‘ÅëëÜäá. 190. 24. åyíáé Xíá ‚ñéóìÝíï êáß ðåñéïñéóìÝíï ðáñÜðôùìá. Transl. Êáô' Aíáëïãßá. ðáñ. âë.. …ð.ðáñ. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. ÃéÜ ôßò Aðüøåéò ôïõ ãéÜ ôÞí ôñáãùäßá.U. ðáñ. politics. ‘Ï ÊáóôïñéÜäçò ðáñïõóéÜæåé ãéÜ ðñþôç öïñÜ ôßò ó÷åôéêÝò säÝåò ôïõ ôü 1979. âë. ó. ó. Âë. …ôáí ðáñáâéÜæïíôáé …ñéá ðïý äÝí eôáí ðïõèåíÜ ‚ñéóìÝíá» (…ð. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. ‘Ç «AíôéêåéìåíéêÞ» TîÝôáóç óçìáßíåé ôÞí. ðáñ. p. Philosophy. ðáñ. 13). ó. ‘Ç Tëåõèåñßá êáß _ äéêáéïóýíç ãéÜ …ëïõòÿ ƒ÷é …ìùò êáß _ å‰ôõ÷ßá. ðáñ. 194-195). ÷ùñßò. âÝâáéá.U. ’ÁèÞíá 1985. ibid. Âë. óåë. …ðùò Tðßóçò âë. ðáñ. 183-184. AðïìÜêñõíóç ô™í óõìöåñüíôùí Aôüìùí a ‚ìÜäùí Aðü ôÞí ëÞøç AðïöÜóåùí. ðáñ. ‘Ç âñéò ŠðÜñ÷åé …ôáí ‚ á‰ôïðåñéïñéóìüò åyíáé _ ìüíç íüñìá. …ðïõ ìÜëéóôá ‚ ÊáóôïñéÜäçò äéáôõðþíåé ôÞí Cðïøç …ôé ‚ Ñïõóóþ åyíáé ì@ëëïí Tíäïôéêüò. …ð. ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò... óó. óåë. 167. ‘Ç áñ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá. …ôé _ êïéíüôçôá Aðïôåëårôáé Aðü žñéìïõò ðïëßôåò. ôåëéêÜ. 2. 9. 34. Everyman's library. Oxford University Press. ÌÝ ôÞí Cðïøç á‰ôÞ öáßíåôáé íÜ óõìöùíår êáß ‚ Hegel. 13. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. óåë. ‘Ç AðüöáóÞ ôïõ V÷åé êáèïñéóôår aäç Aðü ðïëëïýò ðáñÜãïíôåò ðïý âñßóêïíôáé. ‘Ç öáíôáóéáêÞ èÝóìéóç ô\ò êïéíùíßáò. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. …ð. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. ô™í ‚ðïßùí _ öýóç) äÝí TðéôñÝðïõí ôÞí Cìåóç á‰ôïêõâÝñíçóç»33. …ð. ó. Philosophy of right.. 22. 15-19.. 3. ‘Ç áñ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá.). _ AðÜíôçóç óôßò Aðüøåéò ðïý Šðïóôçñßæïõí ôÞí Aäõíáìßá Töáñìïã\ò ô\ò Cìåóçò äçìïêñáôßáò êáß ‚ äñüìïò ðñüò ôÞí äçìéïõñãßá ìé@ò ðñáãìáôéêÜ äçìïêñáôéê\ò êáß á‰ôüíïìçò óýã÷ñïíçò äçìïêñáôßáò. 156-162. TðåîåñãÜæåôáé óõíå÷™ò ôßò èÝóåéò ôïõ óôÜ ðëáßóéá óåìéíáñßùí êáß äéáëÝîåþí ôïõ..ðáñ. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. 10. ´Ïðùò AíáöÝñåé ‚ uäéïò: «‘Ç ðáñáâßáóç ôïˆ íüìïõ äÝí åyíáé âñéò. êáèþò êáß ôÞ èåìåëéþäç óçìáóßá ô\ò ðáéäåßáò ãéÜ ôÞ äçìïêñáôßá. The social contract and the discouses. 6.ó. …ð. Castoriadis Cornelius. Ãé' á‰ôü ‚ ÊáóôïñéÜäçò äÝí ðáñáëåßðåé íÜ ôïíßóåé ôÞí Aîßá ‚ñéóìÝíùí Añåô™í (…ðùò åyíáé _ Šðåõèõíüôçôá.. êïéíùíßáò èÜ ðñÝðåé íÜ TìðíÝåôáé Aðü ôÜ säáíéêÜ ô\ò Añ÷áßáò Uëëçíéê\ò äçìïêñáôßáò. ‘Ç Añ÷áßá äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá. 192. 184.. Âë. íÜ ìÜèïõí íÜ óÝâïíôáé ôïýò Cëëïõò êáß ôÞ öýóçÿ êáß. ó. ó. 4. ´Õøéëïí. 16. ÃéÜ ôÞí äçìéïõñãßá ô\ò ðïëéôéê\ò. ´Ïð. Castoriadis Cornelius. ‘Ç ñéæéêÞ Tíßó÷õóç ô™í äçìïêñáôéê™í äéáäéêáóé™í åyíáé. 19. ó. 117 8. 25. 34-35. óýìöùíá ìÝ ôÞí ‚ðïßá. ó.F..ó.D. ðáñ. 26. 159.. êïììáôéêüò ìç÷áíéóìüò ê. 21. ó. 20. 191-192. Castoriadis Cornelius. _ öéëïóïößá ðñïÝñ÷åôáé Aðü ôÞí AìöéóâÞôçóç ô\ò èåóìéóìÝíçò óõëëïãéê\ò ðáñÜóôáóçò ô\ò ðñáãìáôéêüôçôáò. â´ Vêä. Tðßóçò. ’Áðü ôüôå. …ôáí ëÝåé …ôé: «‘Ç êïõêïõâÜãéá ô\ò ’Áèçí@ò Bðëþíåé ôÜ öôåñÜ ôçò ìüíï …ôáí Vñ÷åôáé ôü óïýñïõðï» (Hegel G. 15. ó. 34-40. …ð. 199). ðáñ. êáôÜ ôÞ äéÜñêåéá Uíüò óåìéíáñßïõ ôïˆ Max Planck Institut óôü Starnberg. óåë. ó. 27. 197. …ð. Castoriadis Cornelius. New York 1967. יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ. Óçìáßíåé …ôé Aðïññßðôïõìå ôßò ëýóåéò ðïý. âÝâáéá. Oxford. …ð. Vîù Aðü ôüí Vëåã÷ü ôïõ (Têëïãéêüò íüìïò. 5. יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ.ëð.. Âë. 29. óó.H. יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. ðáñ. …ð. ÑÜððá. 14. 23. Âë.. _ ásäþò). ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. autonomy. ibid. Castoriadis Cornelius. ó. ‘Ç Añ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá. ëßãï ðïëý. íÝáò. 17. óó. Knox.W. ó. ëïéðüí. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò.. ÌÝ ôÞí ðñïûðüèåóç. ÓÇÌÅÉÙÓÅÉÓ 1. 15. by T. ðáñ.W. 189 ê. Transl. óó. Rousseau J. University Press.Ç ÁÑ×ÁÉÁ ÊÁÉ Ç ÍÅÏÔÅÑÇ ÄÇÌÏÊÑÁÔÉÁ ÓÔÏ ÅÑÃÏ ÔÏÕ ÊÏÑÍÇËÉÏÕ ÊÁÓÔÏÑÉÁÄÇ ðïëý ìåãÜëùí ðïëéôéê™í êïéíïôÞôùí— Cìåóç äçìïêñáôßá. ðáñ.. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. ó. TðåéäÞ ‚ ëáüò ô\ò ’Áããëßáò äÝí åyíáé Tëåýèåñïò ï‹ôå êáôÜ ôÞí TêëïãÞ ôïˆ Êïéíïâïõëßïõ.. äåäïìÝíïõ …ôé _ å‰ôõ÷ßá åyíáé ðñïóùðéêÞ êáß ƒ÷é ðïëéôéêÞ Šðüèåóç. 12. ðáñ. London 1973. ô™í ‚ðïßùí _ äéÜóôáóç (a óôÜ èÝìáôá. …ð. …ð. êé …ôé Tðéæçôïˆìå ôßò ëýóåéò ðïý äßíïõí ôÞí ìåãáëýôåñç äõíáôÞ Tîïõóßá óÝ êïéíüôçôåò ô™í ‚ðïßùí ït äéáóôÜóåéò TðéôñÝðïõí ôÞí Cìåóç á‰ôïêõâÝñíçóç a ôßò ëýóåéò ðïý ìåãéóôïðïéïˆí ôÞí óõììåôï÷Þ ô™í ðïëéô™í óôßò AðïöÜóåéò êáß ôüí Vëåã÷ü ôïõò ðÜíù óÝ …óá ãßíïíôáé óôßò Uíüôçôåò. íÜ ôáõôßæåôáé ìÝ á‰ôÜ.. ´Ïð. 164. ´Ïðùò ëÝåé ‚ uäéïò: «Ðïéüò èÜ eôáí ‚ óôü÷ïò ìé@ò ðñáãìáôéêÜ íÝáò —ìé@ò á‰ôüíïìçò— êïéíùíßáò. ’ÁèÞíá 1986. íÜ ãßíïõí …óï ôü äõíáôüí ðéü á‰ôüíïìïé êáß ðéü äçìéïõñãéêïß»34. ibid. ibid. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. 197. New York 1991. . Ðñâ. ôü èÜññïò... ðáñ. äõíÜìåé. Êõñßùò óôü Hegel G. 117. 196. ó. …ð. …ð. Cole.. יñïé ôïˆ Aíèñþðïõ. 183 ê. ó. ït ðïëßôåò ðïý êáôïéêïˆóáí óôÜ óýíïñá äÝí åy÷áí äéêáßùìá óõììåôï÷\ò óôÞí øçöïöïñßá (…ð. 18.. ðáñ.

. ‘Ç áñ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá.. …ð. óôü Åsäéêü ’ÁöéÝñùìá óôüí ÊïñíÞëéï ÊáóôïñéÜäç. ’Åëåõèåñïôõðßá. ÌÁÈÉÏÕÄÁÊÇÓ íÜ äéáäñáìáôßóåé êÜðïéïí Tíåñãü. …ð. óåë. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. 192 ê. Marx Karl. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. óåë. ÊáóôïñéÜäçò ÊïñíÞëéïò. Ït ó÷åôéêÝò Aðüøåéò ŠðÜñ÷ïõí êõñßùò óôü âéâëßï ôïõ. ’ÁèÞíá 1997. äÝí Tîáóöáëßæåé óôü êïéíü ôÞí êõñßáñ÷ç èÝóç ðïý êáôår÷å _ ’Åêêëçóßá ôïˆ ÄÞìïõ. ðáñáäåßãìáôïò ÷Üñéí. 10-11. …ðùò äéáìïñöþíåôáé êáôÜ ôüí 18ï êáß 19ï ásþíá óôÞ ÄõôéêÞ Å‰ñþðç. 30. êÜôé ðïý Tîáöáíßæåôáé óôÞ óõíÝ÷åéá. Âë. Âë. ó. ðáñ. ’ÅðéôñÝðåé …ìùò óßãïõñá óôÞí êïéíüôçôá ô™í Aóô™í ðïëéô™í ÃÉÁÍÍÇÓ Ì. 12-12-1998. Âë. «On the dewish question». . London 1992.. ðáñ. 33. ðáñ. …ð. Penguin. ’ÁëëáãÞ äïì\ò ô\ò äçìïóéüôçôáò. in Early writings.118 28. ’Åä™ èÜ ðñÝðåé íÜ ôïíßóïõìå …ôé _ AóôéêÞ äçìïóéüôçôá. Habermas Jürgen.U. «‘Ç Tðï÷Þ ô\ò ãåíéêåõìÝíçò Aäéáöïñßáò (ÌéÜ óõæÞôçóç ôïˆ ÊïñíÞëéïõ ÊáóôïñéÜäç ìÝ ôüí ’ÏêôÜâéï ÐÜò)». Í\óïò. 211-241. ‘Ç áñ÷áßá UëëçíéêÞ äçìïêñáôßá êáß _ óçìáóßá ôçò ãéÜ ì@ò óÞìåñá. 52. 34.. 29. êñéôéêü ñüëï óôÞ äéáìüñöùóç ô™í ðïëéôéê™í Tîåëßîåùí. óó. 31. 32.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful