You are on page 1of 10

UNIVERSITETI I TIRANËS FAKULTETI I SHKENCAVE SOCIALE DEPARTAMENTI PSIKOLOGJI-PEDAGOGJI MASTER I NIVELIT TË PARË - PSIKOLOGJI SHKOLLORE

TEMA: Anoreksia tek adoleshentet

PUNOI:ERINDA ELEZI

PRANOI:DR.PROF.GERT JANAQI

TIRANE ,2011

Adoleshentet janë shumë të ndjeshëm për atë që ndodh në trupin e tyre dhe u lindin pikpyetje mjaft përvëluese: “A kam unë formen e duhur të trupit.reklamat shoket. Gjate pubertetit trupi ndryshon me shpejtësi dhe ky mund të jetë një udhëtim shqetësues por dhe i këndshem. Mënyra si e perceptojne adoleshentët paraqitjen e vet të jashtme luan një rol të madh në qendrimin qe ata mbajnë ndaj vetes.dyshim për veten. Kam zgjedhur të bej këtë ministudim pasi anoreksia është një problem shumë i rëndë dhe i përhapur në botë.ankth. Ata mendojnë se duke shtuar në peshë do të bëhen jo terheqës dhe të padëshirushem për të tjerët. Viktimat e këtij çrregullimi janë pothuajse femra.të cilat shpesh ndikojne mbi konceptin që njeriu ka per veten dhe vetvlersimin si dhe luajnë një rol të rëndesishëm në motivim dhe në të nxënë. Ky punim mendoj se do të jetë përshrues dhe sasior do të përdor pyetsor i cili me tregon sesa është e përhapur anoreksia në qytetin e Laçit dhe cilët faktorë ndikojnë më tepër në zhillimin e saj.pjestarët e familjes përpiqen të ndikojne në mënyren se si duhet të duket adoleshentet.Hyrje Adoleshentët fizikisht janë akoma të ndikuar nga genet e trasheguara por trashegimia ndërvepron me kushtet e reja sociale.por ato mund ta bëjnë atë të ndjehet konfuz dhe në pozicion të vështirë. Adoleshentet zakonisht janë shumë të ndjeshëm dhe vëzhgues. Këta ndryshime mund ta bëjne adoleshentin të ndjehet krenar dhe i lumtur. Shpesh mjetet e informimit . Kohët e fundit po dëgjojmë shumë shpesh të flitet për vdekje të adoleshentëve (sidomos femra) si pasojë e obsesionit për të pasur një trup perfekt të ngjashëm me atë të modeleve.me të pikasur mospërputhje mes asaj qe shikojnë realisht tek vetja dhe asaj qe përcillet në masmedia. adoleshentet fillojne e frikesohen kur shohin se kanë shtuar në peshë.si të duket ty”.fillojne të ndiejnë pakenaqesi. nën moshen 25 vjeçe. shkollen.por që me hapa të shpejtë po prek dhe adoleshentët shqiptarë.me shokët. Duke marrë vazhdimisht mesazhin se të qenit i dobë është kusht i bukurise. 1 . Zhvillimi fizik mund të ketë pasoja psikologjike.me familjen . Ndryshimet dramatike në gjatësine trupore dhe tipare lidhen në mënyre të njëanshme me fillimin e pubertetit.

.ne mënyre që të kemi një përshkrim dhe analizim më të mire të anoreksise.kam menduar që më shumë të shfrytëzoj literaturen e huaj. si qellim kam vendosur te shikoj impaktin e media ne zhvillimin e anoreksise te adoleshentet dhe si ndikojne mardhenjet familjare ne kete crregullim te shendetit.HIPOTEZA : 1-Media vizive dhe e shkruar ndikon ne zhvillimin e anoreksise tek adoleshentet. LITERATURA: Në ministudimin tim kam vendosur të shqyrtoj literaturë shqipe dhe të huaj. Te përshruhen dhe të analizohen faktorët që i çojnë adoleshentët drejt anoreksise veçanarisht ndikimin e familjes në këtë çrregullim. VARIABLAT • • • Variabli i pavarur –media vizive Variabli i varur –zhvillimi i anoreksise Variabli i pavarur –mardhenja familjare • Variabli i varur – anoreksia QELLIMI: Kam menduar qe gjate ketij punimi te shikohen dhe te analizohen disa faktore qe mund te ndikojne ne zhvillim e anoreksise tek adoleshentet. 2-Ekziston një lidhje korrelacionale midis marrdhenjeve familjare dhe anoreksise. Meqenëse materialet në shqip nuk janë të bollshme. OBJEKTIVAT: • • Të evidentohet impakti i medias tek adoleshentet në mardhënje me të ushqyerit.

. Ky crregullim vihet re me shume ne vendet perindimore.por ka mundesi se ngushellimin do ta gjejne ne refuzimin e ushqimint(anoreksia nervore). Anoreksia nervore eshte refuzimi i nje situate te pameshirmshe familjare.veshtersite ne mardhenjet me te tjeret si dhe trysnia kulturore.perkatesia.posacerisht te gjinia femerore. Shpesh behen tallje nga moshateret e tyre apo mjedisi. shtypja e ndjenjave qe vjen nga hidherimi nga prinderit e tyre.ata bien jo vetem ne depresion.si ta gjejne rrugen nga ky kaos dhe ajo shprehet me ane te crregullimeve e te ushqyerit. Ekspertet thone se shkaktaret te anoreksise jane pasiguria apo mungesa e besimit ne vetvete.te ashpra si dhe friksuese. Nga hulumtimet e bera. Ky problem vihet re me dendur te grate e reja dhe vajzat adoleshente sesa tek meshkujt. Ata nuk hane dhe e stermundojne trupin me ushtrime fizike. Adoleshentet mund ta refuzojne ushqimin.si dhe ato familje ku mbreteron tirania dhe ku u mohohet e drejta anetareve per ti shprehur ndjenjat e brendshme.qe me pas do te ngushellohen ne crregullimet e te ushqyerit.prania. Pesha mund te ndikoje negativisht ne vetedijen e brishte te adoleshentit. Familjeve te tilla u mungon ngrohtesia. Madje ata fillojne te vuajne nga kompleksi i pavleshmerise.te cilet i mbartin konfliktet te pazgjidhura familjare si dhe ngarkesat emocionale.edhe vendet ne zhvillim vuajne prej saj.dashuria. se nuk pajohen me sjelljet e tyre te pakuptimta.pasiguria deri te depresioni si dhe emocionet e ftohta. Duke pare keto imazhe te bukurise.si dhe kujdesi i mirfillte. Adoleshntet kur ballafaqohen me situata te tilla.shqetesimet e perhershme. edhe nese kjo nuk eshte e vertete.ku mungojne ndjenjat e sinqerta si dhe ato familje qe keqperdorin ngarkesat psikike.2 Koncepti historik rreth problemit Anoreksia eshte nje semundje psikike dhe mund te kete efekte vdekjeprurese.ankthi. Me refuzimin e ushqimit ata refuzojne edhe keshillat e prinderve. Njerezit e prekur prej saj mendojne se jane mbi peshe. Adoleshenti ne menyre te vullnetshme e refuzon ushqimin dhe dobsohet deri deri ne ate mase saqe jeta e tij rrezikohet.ankth.fizike dhe emocionale.megjithse shume prej tyre nuk preken nga anoreksia. Kete do ta tregojne ne refuzimin e ushqimit.gjendje emocionale te padurureshme.te cilet deshirojne tu tregojne prinderve.shihet se ne raste te shumta jane te perfshire femije dhe adoleshente. Pamjet e modeleve ne revista jane imazhe qe ndikojne ne menyren se si grate e vajzat shohin veten e tyre.brenga.frike. Crregullimet e te ushqyerit e kane zanafillen te ato familje ku mbreteron nje atmosfere tiranike. ku mungon besimi reciprok.edhe ato duan te duken elegante. Ketu perfshihen femije si dhe adoleshente nga ato familje ku mbreterojne konfliktet e panderprera branda familjes posacerisht ne mes ciftit martesor. Shpeshhere adoleshenteve u jepet e vetmja zgjidhje.te cilet ata i konsiderojne pa ndjenja.

Perpjekjet qe e vene theksin ne perfytyrimin pozitiv per vetveten dhe ne qendrueshmerin emocionale jane ne dobi te shendetit te adoleshenteve.fatkeqesisht.qe i varuri nuk mund te jetoje.vecanarisht nga media.3 Varesia nga crregullimet e te ushqyerit.shpesh individet e prekur nuk vihen re qe ne fillim. 4 . -Gjenet mund te jete dhe me trashegimim. Eshte e nevojshme me shume studime per te zbuluar ndikimete komplekse te kesaj varesie ne crregullimet e te ushqyerit. Shenjat e anoreksise janë: • • • • • • • • Ushqimi i kufizuar Preokupimi me ushqimet.kalorite dhe recetat ushqimore Mendime posesive Perfeksionizmi Sjelljet rituale me dieta Ushtrimet kompluzive Zhvillimi i dobet social Izolimi social Nuk dihet me siguri cfare i shkakton keto probleme por shume faktore mund te bejne pjese si: -Presioni shoqeror. -Depresioni dhe mosvlersimi i vetes.nuk eshte gje tjeter pervec nje kushtrim per raporte nderpersonale. Psikologet po perpiqen te kuptojne shkaqet e anoreksise.por pasi crregullimi ka vepruar per njefare kohe.qe idealizojne te qenit e dobet -Humbja e peshes e ben te ndjehet mire dhe me kontrrol mbi veten -Problemet familjare-te thuash JO ushqimit mund te jete e vetmja mentre per te shprehur ndjenjat.kushtrim per jete.

Ekspozimi ndaj medias ka nje ndikim direkt tek adoleshentet ne lidhje me imazhin e trupit sidomos tek femrat.Kampioni që do ti nënshtrohet pyetsorit do të jënë 60.Teoria baze. E shikoj të arsyeshme t’ju jap information për konfidencialitetin dhe çeshtjet etike. Ekspozimi ndaj media ne lidhje me te pasurit nje trup perfect eshte nje shenje e cila mund ti lidh adoleshentet qe ne te ardhmen ti nenshtrohen dietave. 1.Monique dhe Janet Shibley u shiku roli i media s ne shqetsimet e imazhit te trupit te grate. Nga ky studim kane dale disa prove konvrgjente per karakteristikat e caktuara familjare ku mund te permendim: Klasa me e larte shoqerore eshte e lidhur me shume me problemet e peshes ne familje. Zgjedhja e kampionit do të jatë e rastësishëm.-mardhenjet familjare. 2-Nga nje meta-analize e studimeve eksprimentale nga L. Gjithashtu kam dëshirë të realizoj në këtë punim edhe video te cilat japin material nga anoreksia. -ne crregullimet e te ushqyerit ndikojne semundjet fizike. Në kampion do të merret parasysh përzgjidhja gjinore.nga të cilet 25 do të jenë djem dhe 25 vajza të moshave 15 dhe 16 vjeç. 5 .Do të marr në konsideratë dhe informacionet e dhëna nga shtypi. Kampionimi Kampioni që kam menduar të punoj me to në këtë studimi do të jenë adoleshentet. Informacioni për vërtetimin e hipotezes udo të mblidhet nga ankëtimi i nxënësve të shkolles së mesme Laç ‘At Shtjefen Gjeçova’ dhe shkolles 9. INSTUMENTET MATËS Në punimin tim do të përdor pyetsorin për të parë nëse adoleshentë e qytetit të Laçit janë anoreksike apo jo.-patologjite ne familje. Nxënësit do të vihen në dijeni të pyetesorit duke iu bërë dhe një sqarim paraprak me gojë.Për të matur këtë anomali si dhe në shërbim të punimit tim do të mbështetem në një pyetsor nëpërmjet të cilit do të grumbulloj dhe informacionin e nevojshëm. Gjithashtu kam ndërmend të përdor intervisten me me të rrituri rreth ketij shqetësimi si dhe impaktin e medias.vjeçare Sanxhak.te afermit.crregullimet emocionale.karakteristikat demografike.ushtrimeve fizike per te arritur trupin perfekt te mediave. Hulumtuesit sugjerojne se ekspozimi nadaj medias i lidh grate dhe vajzat me teper me shqetesimet per imazhin trupor.Janë realizuar disa kërkime ne Belgjike anoreksia nervore është diskutuar në lidhje me tre grupe variablash:. -Mardhenjet e ndrevarua ne familje si dhe stonimi prinderor.

Ushqehem me ushqime diete 2. Mendoj se ushqimi kontrrollon jetën time 19. 1 2 3 4 5 6 1. 6= gjithmonë. Ndjej impulse te vjedhurit pas vaktit 14. Sa cigare konsumoni brenda 7 ditëve? ____ 4.QËNDRIME TË PYETËSORIT TË SHËNDETI Plotësoni këtë pyetësor nëse jeni 15-16 vjeçe dhe nëse jeni dakord për ta plotësuar.Mendoni se djegni kalori kur ushtroheni 9. Cila është mosha juaj ? ______ Cila është gjatësia juaj në cm? ______ 2. Ju lutem Ju lutemi shënoni kutinë që tregon se sa shpesh keni kryer se qëndrimi apo sjellje.Prisni ushqimet tuaja në copa të vogla 20. Jam I prekupuar për pasjen yndyr në trupin tim 12. Ndjehm shumë e preokupuar rreth ushqimeve 18. Të tjerët do të preferoni të ushqehesha më shumë 23. Angazhohem në dieta 1. të tjerët më bejnë presion për të ngrëne .Jam I preokupuar për të qenë e hollë 7. Ky pyetsor është anonim dhe përgjigjet do të jenë të ruajtura në mënyrë konfideciale. Faliminderit! NDARJA A 1. 4= shpesh. Pëlqeni që stomaku juaj të jetë bosh 8. Gezohem kur konsumoj ushqime të reja 4.vjedh ushqimin pasi kam ngrëne 15. 5= shumë shpesh. Harxhoj shumë kohë për të menduar rreth ushqimeve 17. Jam i tmarruar për mbipeshen 11. Sa është pasha juaj në kg? ______ 3. Ndjehem jo rehat kur konsumoj ëmbelsira 3.Jam e vetëdijshme për kaloritë që ushiqimi përmban 13. sa alkol konsumoni branda 7 diteve ?________ (psh 1 shishe birre: ………………………………………………………………………………) NDARJA B Më poshtë janë qëndrimet ose sjellje të ndryshme që ju mund ose nuk mund ti bëni rregullisht. 2=rrallë. Jeni sa më të sinqertë në përgjigjet tuaj në mënyre që të arrijmë në një konkluzion më të qartë. Shmangi ushqimet me karbohidrate te larta 6. Shkoj në një gosti të madhe dhe ndjej se nuk mund të ndaloj të ushqyerit 16. Vendosni X brenda kuadratit për pergjigjen që mendoni se është më afer jush. Nxjerr. Ndjeheni jashtzakonisht mire kur ushqeheni 10. Shmangni ushqimet me sheqer 5. Njerëzit tjerë mendojnë se jam shumë e hollë 22. 3= ndonjëherë. Zgjasim më shumë se të tjerët në kohe për të ngrënë 21. si 1= kurrë.

Unë ndjehem e tensionuar 2. I merrni ndjenjat si e trembur. Unë mund të ndjehem e lehtësua dhe relaksuar 5. Unë ndjehem I gëzuar 9. të përshkruar ndjenja tuaj.Unë mund të gëzohem nga një liber I mire ose nje program televiziv 1 2 3 Ndarja D Më poshtë është një listë e karakteristika të përgjithshme psikologjike të veten. 1 = Nuk 2 rrallë. Shfaq kontroll të plotë mbi ushqimin NDARJA C Më poshtë është një listë e deklaratave që kanë të bëjnë me ndjenjë të përgjithshme për veten. ku 0 = jo në të gjitha. Për çdo deklaratë. 6 = gjithmonë 1 2 3 4 5 6 1. Ndjehem e shqetësuar po nuk qeshë në levizje 6. Pinderit e mi presin persosshmerine nga unë 5 Ndihem sikur duhet ti bej gjerat perfekte gjate gjithe kohes ose hic fare 5. Papritur me ka kapur një ndjenjë paniku 8.sikur diçka e tmerrshme do të ndodhë 3. ju lutemi shënoni kutinë e duhur që vlen për ju ku. Unë qesh dhe ndjej anën qesharake të gjërave 9.Unë kam humbur interesin për pamjen time 11. Për secilën prej tyre. Kam qëllime jashtzakonisht të larta . Unë urrej pjesem më të mire të gjërave 4. 5 = zakonisht.Unë pres më shumë kënaqesi nga gjërat 12. Në mendjen time kalojnë mendime shqetësuese 4. Si fëmijë jam përpjekur shumë të mos zhgenjej priderit dhe mësuesit e mi 3. 3 = ndonjëherë.24. 4 = shpesh. 3 = shumicën e kohës 0 1. I kam ndjenjat sit e trembura si ’flutura ‘ në stomak 6. Vetem performanca e mire eshte e mjaftueshme per familjen time 2.Shmangi të ushqyerit edhe kur jeni të uritur 25. 2 = shumë kohë. Më gëzojnë gjërat që kam shijuar 7. 1 = herë pas here. Ndjehem sikur jam ngadalësuar 10.

Ndarja E Më poshtë është një listë e deklaratave që kanë të bëjnë me qëndrimin e përgjithshëm ndaj shoqërisë mesazheve të mediave. Sa shpesh miqtë tuaj komentojnë rreth peshave të njëri-tjetrit? .Ju nuk pajtohen fort = 1. Një ose më shumë shoqe tuaja janë në diete është e rëndësishme per shoqet e mi ate jem sa me elegante Pamja fizike (veshja. pajtohen plotësisht = 5 1 1. Për secilën. Unë e kam ndjerë presioni e TV ose te revistave për humbjen në peshë 2. pajtohen = 4.shumë shpesh 1 2 3 4 5 1. 2.Unë do të doja që trupi im të ishte si I atyre nëpër filma 13.2=rrallë.pasha) janë të rëndësishme për miqtë tuaj Miqtë tuaj bëjnë komente apo gacmohen në lidhje me pamjen e tjetrit 5. 2 3 4 5 NDARJA F Më poshtë është një listë e qëndrimeve dhe sjelljeve që miqtë tuaj mund ose nuk mund të bëjë rregullisht. 3. Unë e kam ndjerë presioni e TV ose te revistave për një trup të hollë 4. ju lutem tregoni nëse : 1. Unë e kam ndjerë presioni e TV ose te revistave për mbajtjen e dietave 6. 12.Unë do të daja trupin tim si trupin e atyre te revistave 11. 4. Unë e kam ndjerë presioni e TV ose te revistave për ndryshimin e pamjes 8. 5. as dakord as kundër = 3. Unë e kam ndjerë presioni e TV ose te revistave për të bërë ushtrime 7.Unë krahasoj pamjen time me yjet e TV. Ju lutem shënoni kutinë që tregojnë sa shpesh ata kryejnë këto sjellje si: 1= nuk. Unë nuk e kam ndjerë presdionin e TV ose revistave per te qenë e bukur 3. Unë e kam ndjerë presioni e TV ose te revistave për një trup perfekt 5. Nuk me bjen mend nese trupi im duket si i atyre ne TV 9. Unë krahasoj trupin tim me trupin e njerëzve në TV 10.3=ndonjëhere. nuk pajtohen = 2.Unë nuk e krahasoj trupin tim me trupin e atyre qe dalin në revista 13 Do doja te dukesha si modelet e muzikës ose të videove 13 Krahasoj pamjen time me pamjen e njerëzve në revista 14 Unë nuk përpiqem të dukem si njerëzit në TV.4=shpesh.

6.Sa shpesh shoqet tuaja e kalojne kohen e ushqimin pa ngrene 12. Sa shpesh miqtë tuaj shqetësohen për peshën e tyre? 9.A është pasha e rëndësishme për miqtë tuaj? . Sa shpesh miqtë tuaj shqetësohen për ushqimet? 10.A mendoni se miqtë tuaj e vejne re peshen e njera-tjetres 13. Sa shpesh miqtë tuaj flasin rreth ushqimeve dhe dietave? 8.Sa shpesh miqtë tuaj mbajnë dietë? 11. Sa shpesh miqtë tuaj inkurajojnë njëri-tjetrin për të humbur peshë? 7.