πειραϊκη

᾽εκκλησια
ʹ

ʹ

MHNIAIO ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΙΕΡΑΣ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ
ΠΕΙΡΑΙΩΣ
| ΕΤΟΣ |ΕΤΟΣ
20ο ΑΡΙΘΜΟΣ
ΦΥΛΛΟΥ 230
211 ||ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
IANOYAPIOΣ 2010
| 2,50€€
ΜΗΝΙΑΙΟ
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
ΙΕΡΑΣ
ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ
ΠΕΙΡΑΙΩΣ
21ο ΤΕΥΧΟΣ
2011|3,5

ἀφιέρωμα
ἀφιέρωμα

Ὅσιος
Συμεὼν ὁ Νέος
Προσκύνημα
στὴνΘεολόγος
Πόλη

ακουστικά βαρηκοΐας

H ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ...

20
%
έκπτωση

Με την επίδειξη
του κουπονιού
σε όποιο ακουστικό
της επιλογής σας

Εξυπηρέτηση ασφαλισμένων όλων των ταμείων

Βασ. Γεωργίου & Κουντουριώτου 138, Πειραιάς τηλ.: 210 4127022
Πειραιάς / Αθήνα / Καλλιθέα / Παγκράτι / Αγ. Ανάργυροι / Λαμία / Πάτρα / Λάρισα / Βέροια

à͛˜ η› 剷ÓÈο Ùɘ \OÚıÔ‰ÔÍ›·˜ Ì·˜ ñ ¶ÚˆÙÔÔÚÂȷο âÎ·È‰Â˘ÙÈο ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÚÔÂÙÔÈÌ·Û›·˜ ÁÈ¿ Ùfi ¢ËÌÔÙÈÎfi ñ °ÂÚ¿ ıÂ̤ÏÈ· ÁÈ¿ Ù‹ ‰È·ÌfiÚʈÛË ÛˆÛÙÔÜ ¯·Ú·ÎÙ‹Ú· η› ÚÔÛˆÈÎfiÙËÙÔ˜ ñ K·ıËÌÂÚÈÓ‹ âÈÎÔÈÓˆÓ›· ̤ ÙÔ‡˜ ÁÔÓÂÖ˜ ñ \I·ÙÚÈ΋ ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛË: ¶·È‰›·ÙÚÔ˜.Ì. \OÚıÔ·È‰ÈÎfi˜. æ˘¯ÔÏfiÁÔ˜.! ¶§HPOºOPIE™ . \O‰ÔÓÙ›·ÙÚÔ˜.E°°PAºE™: 210 4634113 20 ¯ÚfiÓÈ··› Î àÁ¿˘ ! Ì¿ıËÛ˘ . §ÔÁÔıÂÚ·Â˘Ù‹˜. ·È¯Ó›‰È. ΤÊÈ Î·› âÎÙfiÓˆÛË Û˘ÁÎÚÔ‡ÛÂˆÓ ñ òAÚÈÛÙ˜ âÁηٷÛÙ¿ÛÂȘ 800 Ù.IEPA MHTPO¶O§I™ ¶EIPAIø™ ·È‰ÈÎfi˜ ÛÙ·ıÌfi˜ ÓËÈ·ÁˆÁÂ›Ô ñ ™ˆÛÙfi ÍÂΛÓËÌ· ̤ àÚ¯¤˜. \EÚÁÔıÂÚ·Â˘Ù‹˜ ñ \AıÏËÙÈΤ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ñ §·˚Îfi˜ ¶ÔÏÈÙÈÛÌfi˜ η› ^EÏÏËÓÈ΋ ¶·Ú¿‰ÔÛË ñ æ˘¯·ÁˆÁ›·.

Χωρὶς νὰ ὑποτιμοῦμε τούτους τοὺς φόβους καὶ γνωρίζοντας καλὰ πὼς σὲ διάφορες ἱστορικὲς περιστάσεις διάφοροι προσπάθησαν νὰ καταστήσουν τὴν Ἐκκλησία θεραπαινίδα ἰδεολογημάτων καὶ σκοπῶν ἀλλότριων πρὸς τὴν φύση Της. Τούτη ἡ παραδοχὴ δὲν κατοχυρώνει δικαιώματα καὶ ἀξιώσεις κάποιων χριστιανικῶν ἐθνῶν ἔναντι κάποιων ἄλλων.Ζ. οἱ ὁποῖοι ἀναγνωρίζουν σ’ αὐτὲς τὸν κίνδυνο τῆς ἀμφισβήτησης τῆς ἱστορικότητας τοῦ ἴδιου τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ. ἁπλὰ διασώζει τὴν ἱστορικὴ διάσταση τῆς Ἐκκλησίας: Ὁ Χριστὸς σαρκώθηκε ἐν τόπῳ καὶ χρόνῳ καὶ ἡ Ἐκκλησία Του πορεύεται εἰς τὸν κόσμο μέσα ἀπὸ πρόσωπα καὶ λαούς. μὲ σάρκα καὶ ὀστά. Ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ εἰσέρχεται ἐντὸς τῆς ἱστορίας.Μ.πειραϊκη ʹ ᾽ εκκλησια ʹ Προλογικό Βυζαντινὰ Νομίσματα Ἰνστιτοῦτο Καλῶν Τεχνῶν Μπάρμπερ. Ἂν ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὁ «Χριστὸς παρατεινόμενος εἰς τοὺς αἰῶνας» κι ἂν τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὅλα ἐκεῖνα τὰ πρόσωπα ποὺ δέχθηκαν τὸ Εὐαγγέλιο ἀνὰ τὴν οἰκουμένη. ὁ ὁποῖος κινούμενος μεταξὺ τῶν «σφαλμάτων τοῦ παρελθόντος» καὶ «τῶν ἀπαιτήσεων τῶν καιρῶν» ἐμφανίζεται ἐπιφυλακτικὸς καὶ μουδιασμένος στὴν ψηλάφηση τοῦτου τοῦ δεσμοῦ. g π. 5 . ἀφοῦ ὁ Χριστὸς ὑπάρχει ὡς ἄνθρωπος μὲ σῶμα καὶ ψυχή. προσλαμβάνει τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ τὴν θεραπεύει. τότε οἱ λαοὶ ποὺ ἀποδέχθηκαν τὴν χριστιανικὴ πίστη κατέστησαν ἡ σάρκα καὶ τὰ ὀστὰ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος. θὰ θέλαμε νὰ προτείνουμε μία θέαση τοῦ ζητήματος ὑπὸ τὸ φῶς τοῦ μυστηρίου τῆς «ἐνσαρκώσεως». Μπέρμιγχαμ Τ ὶς τελευταῖες δεκαετίες στὸν τόπο μας τὸ ζήτημα τῆς σχέσεως Ἐκκλησίας καὶ ἔθνους ἔχει ἀπασχολήσει ἰδιαίτερα τὸ θεολογικὸ στοχασμό. Ὁποιαδήποτε γνωστικὴ προσπάθεια νὰ ὑποτιμηθεῖ ἢ νὰ ἀγνοηθεῖ ἡ σωματικὴ διάσταση τῆς ἐνανθρωπήσεως συναντᾶ τὴν σθεναρὴ ἀντίδραση τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ πρόσληψη αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ ἕνα σχῆμα θεωρητικό. Ὁ κίνδυνος τοῦ ἐγκλωβισμοῦ τοῦ οἰκουμενικοῦ μηνύματος τῆς Ἐκκλησίας στὰ «στενὰ» ὅρια τοῦ ἔθνους προβληματίζει ἔντονα καὶ καταγγέλλεται συχνά.

πειραϊκηʹ ʹ ᾽ εκκλησια ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 3 Προλογικό 6 Ἡ προσευχὴ ὡς θεολογία Ἀρχιμανδρίτου Εὐσεβίου Βίττη 8 Πῶς «δὲν θὰ περάσει ὁ φασισμός».Ἀρχισυντάκτης: Πρωτοπρ. Μητροπολίτης πρ. Πειραιῶς κ. Σιδηρᾶ Παναγιὰ ἡ Προυσιώτισσα Βασίλη Πλάτανου Διευθυντής . Ὑπεύθυνος συντονιστὴς ΜΜΕ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς: Δημήτριος Ἀλφιέρης Συντακτικὴ ἐπιτροπή: Πρωτοπρ. 185 39 Πειραιᾶς Τηλ. Ναυπάκτου & Ἁγ. Σταυρόπουλου 10 Ὁ σπόρος ποὺ ἔπεσε στὸ δρόμο Πρωτοπρεσβυτέρου Ἀντωνίου Πινακούλα 18 Πῶς νὰ κατακτήσουμε τὸν καιρό Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Διοκλείας κ.gr Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Δαμασκηνός 51 Εἰσαγωγή 52 Ὁ Δωριέας Πρωθιεράρχης μας Ἄγγελου Σικελιανοῦ 54 Ὁ ἀρχιεπίσκοπος τῆς Κατοχῆς 12 Ἰωάννη Ἐλ.. ΚΑΛΛΙΝΙΚΟΣ 6 Ἰδιοκτησία: Ἱερὰ Μητρόπολις Πειραιῶς Ἀκτὴ Θεμιστοκλέους 190. Μιλτιάδης Ζέρβας Διευθυντὴς Γραφείου Τύπου. Βλασίου κ. Ἱεροθέου ΕΤΗΣΙΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ Τὰ μοναστήρια τοῦ τόπου μας Μηνιαία ἔκδοση Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς Ἐκδότης: Ἱερὰ Μητρόπολις Πειραιῶς Ἱδρυτής: Σεβ. Ἀλέξανδρου Μ. 210 4518476 e-mail: periodiko@imp. Καλλίστου Γουέαρ 19 Τὸ Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἡ Ἐκκλησία 48 Ἀνεμοδείκτης 50 Βιβλιοπαρουσίαση 56 Γεγονότα Ἀρχιμανδρίτου Λὲβ Ζιλέ Προσωπογραφία 14 Μιὰ κυοφορούμενη αἵρεση στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία Σεβασμιωτάτου Μητροπ.. 210 4514833 Fax. Γεώργιος Δορμπαράκης Γεώργιος Ἀνανιάδης Χρῆστος Καπαγερίδης Γεώργιος Μπάρλας Παναγιώτης Φραγκάκος Παναγιώτης Χαρατζόπουλος .

210 4514833 / ἐσ. Συμεὼν 29 Ψυχή.gr Διακίνηση: Πρακτορεῖο Διανομῆς Τύπου «Εὐρώπη» Διακίνηση περιοδικοῦ ἐκτός τῶν χώρων πωλήσεως: τηλ.Ὀκτωβρίου 2011 MHNIAIO ΑΦΙΕΡΩΜΑ Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος 33 Ἐλθὲ τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου 34 Ἡ κοινωνία μὲ τὸν Θεό 36 Ὁ μύστης καὶ θεολόγος τοῦ μεγάλου Μυστηρίου Παναγιώτη Χρήστου Σεβ.lyxnia. 210 5714870 Ἀξία Συνδρομῶν: Ἐσωτερικοῦ: 31 € Ἐξωτερικοῦ: 65 € (Εὐρώπης) 80 $ (Ἀμερικῆς) Τιμή: 3. Ἀθανασίου Γιέφτιτς 37 Εὐχὴ Μυστική 38 Ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος ὡς Πνευματικὸς ὁδηγός Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου Μοναχοῦ Ἠσαΐα Σιμωνοπετρίτη 20 Εἰσαγωγή 22 Ὁ Φωτολαμπὴς καὶ Φωτοπάροχος 26 Γνωρίσματα τῆς θεολογικῆς διδασκαλίας τοῦ Ἁγίου Συμεών Σεβασμιώτατου Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κ.Ε. Ζαχουμίου & Ἑρζεγοβίνης κ.5 € 7 . 210 3410436 www. Μητροπολίτου πρ. 210 4514833 / ἐσ.Βιβλιοδεσία: «ΛΥΧΝΙΑ» Α.Βγόντζα τηλ. 220 Διόρθωση κειμένων: Μιχάλης Καπετανῆς Ἐκτύπωση .πειραϊκηʹ ʹ ᾽ εκκλησια Ἔτος 21ο . Υἱοὶ Θ. 305 Καλλιτεχνικὴ ἐπιμέλεια: Γεώργιος Καστρινάκης Γεώργιος Ἀνανιάδης Συνδρομές: Ἀσπασία Ἀθανασάκη τηλ.Τεῦχος 230 . νοῦς καὶ λόγος 30 32 Καθηγουμένου Ἀρχιμανδρίτου Χριστοδούλου 42 Ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ ἡ κρίση Βασίλη Καραποστόλη 44 Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου Τὰ πρότυπα τῶν νέων καὶ ἡ συνέχεια τοῦ γένους Κωνσταντίνου Χολέβα Λόγοι ἀθανασίας πλήρεις Φώτη Κόντογλου 46 Ἡ πίστη ὡς ἀτέλεστη τελειότητα Νικολάι Μπερντιάεφ Μυστικὲς ὀπτασίες 47 Ὁ «τρελὸς ἄνθρωπος» Χρήστου Γιανναρᾶ Νικήτα Στηθάτου Ἐξώφυλλο: Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος προσευχόμενος Ἀτελιέ / Φωτοστοιχειοθεσία: Γεώργιος Ἀνανιάδης Γραμματεία: Βιολέττα Σωτηρίου τηλ.

ποὺ συ. Ἀπόκτησε στὸ ἑξηκοστὸ πρῶτο διπλώματα καὶ μὲ τὸν κεφάλαιο: τρόπο αὐτὸ πῆρε καὶ τὴν «Εἰ θεολόγος εἶ. γιὰ τὸν ἅγιο ὅ.λπ.. θεολογία. Μονῆς Ἁγίου Νεοφύτου. θεολόγος εἶ. ὁπότε θεολόγος σημαίνει εἶναι δυνατὴ ἡ σύνοψη ὅλων ὅσα μᾶς παρ’ ὅλο τοῦτο. ὅποιος προσεύχεται σικὸ ἕνας ποὺ σπούδασε θεολογία γιατὶ εἶναι ἐντελῶς διαφορετικότερη ἀληθινά. Ἐπιβάλλεται πὼς ἂν προσεύχεσαι ἀληθινὰ εἶσαι ὁ ἅγιος καὶ πῶς μὲ τὸ κεφάλαιο αὐτὸ ὅμως μιὰ κάποια ἔρευνα τοῦ ὅρου θεολόγος.τι καὶ ἡ λέξη προσευεἶπε μὲ ὅλα τὰ ἄλλα κεφάλαια. ποὺ ἀνακαλεῖ ψη τῆς ἴδιας φράσης. Τὸ Ὅμως ἡ λέξη δὲν εἶχε μόνο ἴσως ποὺ χτυτὸ νόημα αὐτὸ παλιόπάει κάπως στὸ μάτι τερα. του δὲν θὰ βρίσκαμε ἴσως καλλίτερη ναντοῦμε στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ λόγου ποὺ σπούδασε στὸ πανεπιστήμιο ἢ ἀπὸ αὐτήν. ἀπὸ μᾶς σήμερα – χρησιμοποιοῦμε ἦταν τὸ περιεχόμενο τῆς μικρῆς 8 . Θεολόγος εἶναι. γιατὶ λέει στὴν ἀντίστροφη γου τοῦ ἁγίου Νείλου. ἱεροκήρυκας. Ἐπιβάλλεται λου. Καὶ ὅ.ἀπὸ τὴν ἔννοια καὶ τὸ περιεχόμενο καὶ τῆς ἄγνοιας τῶν πραγμάτων καὶ νται μ’ αὐτόν. ως δὲν κάνουν ἴσως ἐφημέριος σὲ ἐκκλησία καὶ τόση ἐντύπωση κ. ἡ λέξη σήμερα.χ.. τοῦ ἁγίου Νεί. ὅτι εἶναι φυλέει. της. μποροῦμε ἀπὸ τὰ βαθύτερα καὶ θεολογικότερα φεῖς. προσδιορίζεται ἀμέσως καὶ βαθύτατα τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς ἐπιπολαιότητας καθὼς καὶ τῶν ἄλλων. Ἐμεῖς σήμερα – ἤ. Ἄλλο. θηκε στὰ ζητήματα τῆς Διαβάζουμε λοιπὸν θρησκείας. Κύπρος ἀφελῶς. ποὺ θὰ διάβαζε μὲ προσοχὴ καὶ ἐπανάληψη τῆς φράσης του ὁ ἅγιος. Καὶ στοιχία καὶ σχέση τὶς λέπιθανὸν νὰ νομίσει ξεις θεολόγος καὶ προκανένας κάπως πολὺ σευχή.τι εἶναι σήμερα καὶ ἡ χρήση περιεχόμενο τοῦ ὅρου «θεολόγος» Μιὰ τέτοια ὅμως ἀντίληψη θὰ ἦταν καὶ ἡ ἔννοια τοῦ ὅρου «θεολόγος».λπ.λόγος». Λέμε ἰδιότυπη.τοποιήσουμε λοιπὸν τὸ περιεχόμενο τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ. Ἡ ἔννοια ἑπομένως καὶ τὸ νὰ κάνει καλὰ τὴν προσευχή του! ἀπὸ ὅ.ἱεροῦ συγγραφέα μας. Ἴσως. θὰ ἰδοῦμε νὰ κάνει περισσότεπὼς βάζει σὲ ἄμεση ἀντιρη ἐντύπωση. ὅταν βραχύλογη σύνοψη ὅσων καὶ μόνο σὲ τοῦτο τὸ κεφάλαιο τοῦ τὸν ἀκοῦμε ὡς κάτι πολὺ στενὸ καὶ ὁ ἅγιος Νεῖλος μᾶς λέει λόγου του περὶ προσευχῆς. θεολογικὸς τοῦ ὅρου «προσευχή». σὲ ἄλλη σχετικὴ σχολὴ καὶ εἰδικεύμὲ ἕνα ἀπὸ αὐτά. ἀλλὰ μὲ ἀντεστραμβαθύτερο.Ἡ προσευχὴ ὡς θεολογία Τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Εὐσεβίου Βίττη Ἂ ν θὰ θέλαμε νὰ κάναμε μιὰ ποὺ κάνει ὁ ἅγιος Νεῖλος δύο φορὲς τὸν ὅρο αὐτὸ ἢ τὸν ἐννοοῦμε. ἀρχὲς 16ου αἰ. ποὺ σχετίζο. γι’ αὐτὸ νὰ ἰδοῦμε τί θέλει νὰ μᾶς πεῖ τὸ «κεφάλαιο» ἐτοῦτο.«θεολόγος». γιὰ ὁ ἅγιός μας. ποὺ ὁ ἴδιος διατυπώνει αὐτοῦ. μπορεῖ νὰ ἂν προσέξουμε τί λέει σκεφτεῖ κανένας. εἶναι τὸ νόμένους τοὺς ὅρους ημά του.τῆς λέξης «προσευχή». ἐννοοῦμε κάποιον.» σὲ γυμνάσιο ἢ στὸ πανεἘκ πρώτης ὄψεπιστήμιο. Πραγματικά. Καθολικὸ Ἱ. Τὸ ζήτημα τῆς προσευχῆς Ἡ χρήση τοῦ ὅρου «θεολόγος». ποὺ εἶναι ἕνα ας καὶ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς συγγρα. ἀναγνώριση ὅτι εἶναι σὲ προσεύξει ἀληθῶς· θέση νὰ γίνει π. Αὐτὸ βέβαια γίνεται ἀντιληπτὸ μὲ τὴ βοήθειά του νὰ καταλάβουμε ἀνάμεσα στὰ ὑπόλοιπα κεφάλαια τοῦ ἀπὸ τὸν ἀναγνώστη τοῦ λόγου τοῦ καὶ τὸ περιεχόμενο τοῦ ὅρου «θεοθαυμασιότατου Περὶ προσευχῆς λό. Ἂν συνειδηθὰ ἀδικοῦσε καίρια τὸ περιεχόμενο κ. καθηκαὶ εἰ ἀληθῶς προγητὴς τῶν θρησκευτικῶν σεύχῃ. εἶναι ἰδιότυπη. οἱ περισσότεροι χόμενος. οἱ λόγοι αὐτοί. «Ὕμνος ἅπας ἡττᾶται…». Ὅταν λέμε δηλαδὴ στὰ θαυμάσια «κεφάλαιά» καὶ τοῦ ὅρου «θεολογικός». ἀπὸ τοὺς Πατέρας τῆς Ἐκκλησί.τι μᾶς λέει εἶναι τὸ ὅτι συνάπτεὁ ἅγιος Νεῖλος στὸ 61ο ται ἄμεσα ἡ ἰδιότητα κεφάλαιο δὲ φαίνεται νὰ τοῦ «θεολόγου» μὲ ἔχει σχέση μὲ διπλώματὴν προσευχὴ καὶ τα καὶ ἄλλους τέτοιους μάλιστα μὲ ἐπανάλητίτλους. καθὼς περιορισμένο.

ὥστε νὰ συναντηθεῖ μόνη μόνως μὲ τὸν Μόνον Κύριον. Τὰ ξεπερνάει ὅλα ὡς δημιουργός τους. ποὺ προσεύχεται. ἀσταμάτητο. ὅπως πολὺ ἀμυδρὰ περιγράφηκε ἤδη. ποὺ δὲν ἔχει τὸν ἀντίστοιχό του στὸν ὑλικὸ κόσμο. ποὺ καθορίζεται ἀπὸ τοὺς νόμους καὶ τοὺς ὅρους τοῦ κόσμου αὐτοῦ καὶ γιὰ τὰ πράγματα τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Μὲ τὴ διατύπωση ποὺ κάνει θέλει νὰ μᾶς πεῖ: Ὁ ἄνθρωπος. γνώση ποὺ ξεπερνάει κάθε εἰκονισμὸ καὶ παράσταση καὶ ἀναλογία τοῦ κόσμου ἐτούτου. τότε ἀξιώνεται ἡ ψυχὴ νὰ «ἰδεῖ» τελικὰ μὲ τρόπο. ὅπως λέει ὁ ἅγιος στὴν εἰσαγωγὴ τῶν «κεφαλαίων» του. γνώση. μυστική. διανοητική. μὲ καταπλημμύριση τῆς ψυχῆς ἀπὸ ἄφατη καὶ ἀπερίγραπτη μυστικὴ ἀγαλλίαση γι’ αὐτὴν τὴν ἁγία συνάντηση. γιατὶ εἶναι ἀπερίληπτος καὶ ἀπερίγραπτος. γιὰ νὰ εἶναι ἐντάξει καὶ μὲ τοῦ εἴδους αὐτοῦ τὶς ὑποχρεώσεις. ἢ ἡ γνώση. Ἔτσι ἡ προσευχή του δὲν εἶναι ἐκεῖνο. βαθύτερον. καὶ τὰ κακά. Ὅποιος ὅμως προσεύχεται ἀληθινὰ δὲν μένει στάσιμος. Ὅταν πραγματοποιηθεῖ αὐτὴ ἡ συνάντηση Θεοῦ καὶ ψυχῆς. ὑπερκόσμια. προσωπική. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ βιώνει ὁ θεολόγος μία εὐλογημένη ἀνακύκληση. ποὺ ἦταν πρῶτα. Ὅμως τὸ βάθος τους διαφέρει. «ἁρπαγὴ τοῦ νοῦ εἰς ὕψος νοητόν» (53). Εἶναι βαθύτατη καὶ ἄφατη γνωριμία μὲ τὸ Θεό. τὸν «γνωρίζει». Ἄλλο τὸ βάθος τῆς λέξης τὴν πρώτη φορὰ καὶ ἄλλο τὴ δεύτερη. «κατάστασις» (2. Καὶ ἡ «γνῶσις» αὐτὴ δὲν εἶναι γνώση μυαλοῦ. Ἀποστολικῆς Διακονίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. καὶ ἑνὸς «καθήκοντος». «συνουσία τῷ Θεῷ» (34). «θεόπτης». χωρὶς τὴν παρεμβολὴ κανενὸς ἄλλου στοιχείου. Ἀπὸ τὸ βιβλίο Εἰς ὕψον νοητόν. εἶναι γνώση ἄλλης τάξης. Ἐδῶ θὰ κάνουμε μιὰ πρόχειρη καὶ συνοπτικὴ θεώρησή της. ἄυλη παράσταση τοῦ νοῦ γυμνοῦ μπρὸς στὸν ἄυλο Θεὸ (67) μὲ ἀντίστοιχη κατ’ ἀμοιβαιότητα «ἐπίβασιν» καὶ «ἐπιφοίτησιν» τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (63) καὶ ὅλης τῆς Παναγίας Τριάδος (59) στὸ νοῦ καὶ σ’ ὅλη τὴν ὕπαρξη τοῦ προσευχόμενου. Νά γιατί ὅποιος προσεύχεται εἶναι «θεολόγος». ἀλλὰ κάτι καινούργιο κάθε φορά. ἀπὸ ἕνα βαθμὸ «θεοπτίας» σὲ ἄλλον. τὸν «ὑπὲρ πᾶσαν αἴσθησιν καὶ ἔννοιαν» (4) Κύριό της. 9 . Εἶναι ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ. Εὐχαρίστως λοιπὸν «ἀποτάσσεται τοῖς σύμπασι». Δὲν ἐπαναλαμβάνει στὴ δεύτερη φράση ὁ ἅγιος ὅ. ἄρρητη. Αὐτὴ ἡ γνώση εἶναι μὲ ἕνα λόγο θεολογικὴ γνώση. ἐκδ. Ἡ γνώση ὅμως τῆς πνευματικῆς προσευχῆς. ἐσωτερική. γιατὶ ὁ Κύριος τῶν πάντων μὲ τίποτε ἀπὸ ὅσα ὑπάρχουν εἴτε στὴ γῆ εἴτε στὸν οὐρανὸ δὲν μπορεῖ νὰ παρασταθεῖ.αὐτῆς ἐργασίας καὶ εἰπώθηκαν γιὰ τὸ θέμα αὐτὸ ἀρκετά. αὐτὸς προσεύχεται ἀληθινά.λπ. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲ διστάζει νὰ κάνει ὁποιαδήποτε θυσία ἡ ψυχὴ γιὰ νὰ πραγματοποιήσει τὴ συνάντηση καὶ ἕνωσή της αὐτὴ μὲ τὸ Θεό. ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ νοθέψει μὲ τὴν παρουσία του τὴ μοναδικότητα καὶ καθαρότητα τῆς σχέσης αὐτῆς· ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ δημιουργήσει καὶ τὴν παραμικρότερη ἀπόσταση μεταξὺ ψυχῆς καὶ Θεοῦ ὡς παρέμβλητο στοιχεῖο. τὸν Ἀθέατον. μιὰ σπειροειδῆ ἀνάβαση. βαθειά. Τὰ περιλαμβάνει ὅλα. Γνωρίζοντας ἔτσι τὸ Θεὸ ὁ ἄνθρωπος γίνεται θεολόγος. Ἡ προσευχὴ γίνεται καὶ φορὰ καὶ στάση. Ἡ προσευχὴ δηλαδὴ ἔχει ὡς τελικό της κατάντημα καὶ κορυφαία ἐπίτευξή της «τὴν γνῶσιν τῆς Ἁγίας Τριάδος». 47). Ἔτσι γίνεται τελικὰ μυστικὴ ἕνωση Θεοῦ καὶ ψυχῆς στὸν «τόπον τοῦ Θεοῦ» (58). πολὺ φυσικὸ αὐτό. ἡ ἐμπειρικὴ κ. ἡ φιλοσοφική. στὴν «εὐσεβῆ γνῶσιν τῆς Ἁγίας Τριάδος». σὲ μιὰ ἔσχατη αὐτογύμνωση καὶ ἑκούσια πτώχευση. στὴν ὁποία προβαίνει ὁ ὅλος ἄνθρωπος καὶ στὸ βαθμό. Ἕνα ὅμως εἶναι βέβαιο. Γίνεται ὅλο καὶ περισσότερο ἄξιος νὰ δεχτεῖ θεῖες φανερώσεις μέσα του καὶ ἱερὲς «ἐμφάσεις» καὶ ἔτσι γίνεται περισσότερο θεολόγος καί. στὸν ὁποῖο ἐπαναπαύεται ἀγαπητικὰ καὶ στὸν ὁποῖο ξαναγυρίζει μὲ τρόπο βαθύτερο. ποὺ εἶναι δεκτικὸς γι’ αὐτήν. ποὺ ἔφτασε στὴν ὑψηλότερη βαθμίδα πνευματικότητας. Γίνεται μακάρια γι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸ λόγο. Προχωρεῖ «ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν». ὑπὸ τὴν ἔννοια αὐτή. ποὺ διαθέτει ἡ ἀνθρώπινη σκέψη γενικά. Μιὰ τέτοια ὅμως καὶ ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς συνάντηση καταλήγει γιὰ τὴν ψυχή. ὥστε καὶ νὰ τὰ ξαναφέρουμε στὴ μνήμη μας καὶ νὰ ἀντιληφθοῦμε τί ἀκριβῶς μᾶς λέει ὁ ἅγιος. Ἡ λέξη «θεολόγος» ἔχει βέβαια καὶ στὴν πρώτη καὶ στὴ δεύτερη πρόταση τὸ ἴδιο ἐννοιολογικὸ περιεχόμενο. προσωπική. Ὁ ἅγιος Νεῖλος μιλώντας γιὰ τὴν πνευματικὴ προσευχὴ μᾶς εἶπε ὅτι προσευχὴ εἶναι «ὁμιλία νοῦ πρὸς Θεόν» (3). ἄρρητη. 27. ὁποιουδήποτε. μιὰ κυκλοτερῆ ἀνοδικὴ προχώρηση στὸν ἱερὸ καὶ ὑπέρφωτο «γνόφον» τῆς θείας «γνώσεως» χωρὶς ποτὲ αὐτὴ g νὰ ἔχει τέρμα. ποὺ ἀποτελοῦν τὸ πληρωματικό της περιεχόμενο. «ἐκδημία» καὶ «ἀνάβασις νοῦ πρὸς Θεόν» (36. ποὺ ἀποτελεῖ τὴ συνισταμένη τοῦ ἐσωτερικοῦ του κόσμου κατὰ τὸν Ἅγιό μας. Γεύεται τὴν ὑπερούσια γεύση του καὶ παρουσία του μέσα της. Ἡ γνώση ἡ ἐπιστημονική. 53) καὶ «ἕξις ἀπαθής» (53). ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ καλὰ ἀκόμη. εἶναι γνώση κοσμική. γνώση τέτοια. στὸν πνευματικὸ χῶρο τῆς θείας ἀγάπης. πὼς ἡ ψυχή. Ἔτσι ἡ προσευχὴ ἀποδεικνύεται κάτι. ποὺ πρέπει νὰ ἐκπληρώσει ἀπὸ ἠθικὸ χρέος ὁ ἄνθρωπος. ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ ἐντελῶς συμβατικὴ ἢ περιπτωτική.τι ἀκριβῶς λέει στὴν πρώτη ἀλλάζοντας ἁπλῶς τὴ θέση τῶν λέξεων γιὰ νὰ παίξει ἴσως μ’ αὐτές. Ἡ προσευχὴ ὡς βαθειὰ καὶ μυστικὴ κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ Θεὸ μεταβάλλεται σὲ μιὰ ἄλλου εἴδους καὶ ἄλλης τάξης ἐνέργεια τοῦ ὅλου ἀνθρώπου καὶ ἰδιαίτερα τοῦ νοῦ του. ἀλλὰ καὶ ἔξοδος καὶ «ἐκδημία» (47) καὶ κίνηση ἐρωτικὴ ἀσυγκράτητη τῆς ψυχῆς πρὸς τὸ Θεό. ἔστω καὶ «ἀγνώστως». οὐσιαστικότερο. στὴν ὁποία ὁδηγεῖ ἡ πνευματικὴ προσευχή. ἤγουν γνώση τοῦ Θεοῦ μυστική. χωρὶς νὰ περιλαμβάνεται ἀπὸ τίποτε. ἐσωτερικότερο. καὶ τὰ οὐδέτερα. ποὺ προσεύχεται καὶ ἐπικοινωνεῖ μαζί του. ποὺ ξεπερνάει τὰ ὅρια μιᾶς ἁπλῆς θρησκευτικῆς πράξης. ποὺ ἀποκτοῦμε διὰ μέσου τῆς ἐπιστήμης καὶ μὲ τὶς μεθόδους καὶ τὰ μέσα. τὰ ἀπαρνεῖται ὅλα. ὥστε νὰ γίνει θεολόγος.

Δὲν ἀσκεῖται τουλάχιστο βία μὲ τοὺς γνωστοὺς τρόπους. Ἀλήθεια. στὴν κατάργηση τῶν ἐλευθεριῶν μὲ ἀνελεύθερες μεθόδους. Σταυρόπουλου Ε ὐτυχῶς. λοιπόν. ἄνθρωπος ἀπαιτεῖ νὰ ἀναπτύξεις ἐκεῖνα τὰ ἀντισώματα ποὺ θ’ ἀντιπαλαίσουν ὅλα ἐκεῖνα τὰ μικρόβια ἢ τοὺς ἰοὺς ποὺ θὰ θελήσουν νὰ προσβάλουν τὴν ἀνθρωπιά σου καὶ νὰ τῆς ἐπιβληθοῦν. Κάτι ὅμως πρέπει νὰ κάνει καὶ αὐτὴ ἡ ἀνθρωπότητα γιὰ νὰ μὴ περιπέσει σὲ νέες περιπέτειες. περιφέροντας τὰ σύμβολα τοῦ φασισμοῦ πρὸς γνῶσιν καὶ συμμόρφωση τῶν ὑπολοίπων. Πολλὰ ἐπιτυγχάνονται μὲ πλύση ἐγκεφάλου. Ἐκεῖνο ποὺ χρειάζεται εἶναι νὰ ἑτοιμασθοῦμε μὲ ἀντοχὲς καὶ γιὰ τὶς παλιὲς καὶ τὶς νέες μορφές. Αὐτὸ δὲν ἀποκλείει καὶ τὴν ὕπαρξη «βιασμῶν». ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοια τῆς ἀνθρώπινης ἰδιότητας.Πῶς «δὲν θὰ περάσει ὁ φασισμός» Τοῦ Ἀλέξανδρου Μ. στὴν ὕπαρξη μιᾶς ἀνορθολογικῆς ἰδεολογίας καὶ τεχνητῆς μυθολογίας ποὺ μὲ βία καὶ κατάργηση κάθε ἐλεύθερης πνευματικῆς ἐπικοινωνίας ἐπιχειρεῖ νὰ ἐπιβάλει τὸ «μονοπώλιό» της προσφεύγοντας στὴν προπαγάνδα. ἡ διαβεβαίωση τοῦ Μουσσολίνι πρὶν ἑβδομήντα περίπου χρόνια (25 Ὀκτωβρίου 1932). Εἶναι σχετικὰ εὔκολη ἡ ἀναγνώριση ὅταν ὑπάρχουν συγκεκριμένοι δεῖκτες ποὺ βοηθοῦν σὲ κάτι τέτοιο καὶ ὑποδηλοῦν καταστάσεις ποὺ προδίδουν μία «φασιστικὴ» νοοτροπία. Τὸ νὰ εἶσαι. Ἡ ἐλπίδα ὅμως αὐτὴ πρέπει κάπου νὰ βασίζεται γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίζει κάθε φορὰ τὶς ἀπαρχὲς τοῦ φασισμοῦ ὑπὸ τὶς ποικίλες μορφές του. ποὺ ἐξυπακούει τὴν μοναδικὴ στάση ζωῆς. πόσο ὑπεύθυνοι εἴμαστε γιὰ τὶς ἔξωθεν ἐπερχόμενες κυριαρχίες καὶ τὶς ποικίλης φύσεως κατοχές! Εἶναι φορὲς ποὺ οἱ συμφορὲς μᾶς βρίσκουν σὰν ἕτοιμους ἀπὸ καιρὸ νὰ τὶς ὑποδεχθοῦμε. Γιὰ νὰ γίνει. ὅτι «ὁ 21ος αἰώνας θὰ εἶναι ὁ αἰὼν τοῦ φασισμοῦ» δὲν ἐπαληθεύτηκε. Μερικὰ ἀπὸ αὐτὰ μπορεῖ νὰ ἀναφέρονται στὸν συγκεντρωτικὸ καὶ καταπιεστικὸ τρόπο ἄσκησης τῆς ἐξουσίας. αὐτὸ πρέπει πρῶτα πρῶτα νὰ ἔχει κανεὶς ἀποβάλει ἢ νὰ προσπαθεῖ τουλάχιστον νὰ μὴν εἶναι φορέας αὐτῶν τῶν ἐπικίνδυνων «σταγονιδίων». Ὁ κόσμος γιόρτασε πανηγυρικὰ τὴν ἥττα τῶν φασιστικῶν δυνάμεων τοῦ Ἄξονα καὶ χαίρει καὶ χαμογελᾶ ἐλπίζοντας στὴν ὁριστικὴ νίκη τῶν ἄλλων δυνάμεων. ἐκείνη τῆς ἀνθρωπιᾶς. Ὁ Θεὸς νὰ μὴν ἐπιτρέψει νὰ ζήσει ἡ ἀνθρωπότητα τέτοιες στιγμὲς φρίκης καὶ καταρρακώσεως τῆς ἀξιοπρέπειάς της. Κι ἂν μιλᾶμε γιὰ νέες μορφὲς φασισμοῦ εἶναι γιατὶ ἐφησυχάσαμε ὅτι ἡ προσβολὴ εἶναι μόνο μία καὶ μὲ συγκεκριμένη μορφὴ ἐνῷ καρα- δοκεῖ πολύμορφη καὶ πολυμήχανη ἐν ἑτέραις μορφαῖς νὰ προκαλέσει καὶ νὰ ἐπιπέσει. Θὰ ἔλεγα ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἁπλῶς μία ἀκτινογραφικὴ ἀποτύπωση ὑπόπτων σκιῶν ἀλλὰ λεπτομερὴς «ἀξονικὴ» τομογράφηση ὅλων ἐκείνων τῶν στοιχείων τὰ ὁποῖα διαπλεκόμενα θὰ μποροῦν ἐνδεχομένως νὰ συγκροτήσουν νέες ἀνίερες συμμαχίες γιὰ 10 νὰ ὑποδουλώσουν τὸν κόσμο καὶ τοὺς ἀνθρώπους ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ζόφου. Γιατὶ τίποτε δὲν ἀποκλείει νὰ κυκλοφοροῦμε –καὶ νὰ ὁπλοφοροῦμε– ἐπιδεικνύοντας τιμωροὺς «ράβδους» (faces) καὶ νὰ ἀπειλοῦμε μὲ «πέλεκυ». Δὲν εἶναι πάντοτε βίαια. Ἐδῶ κατανοῶ τὴν «ἀνθρωπότητα» ὄχι σὰν τὸ σύνολο τῶν ἀνθρώπων. Αὐτὸ μπορεῖ νὰ ἀναφέρεται καὶ στὰ μέσα ἐπιβολῆς. γιατὶ τὰ γνωρίσματα ποὺ θὰ ἀπαριθμήσουμε πιὸ κάτω προσιδιάζουν καὶ σὲ σειρὰ ἄλλων καθεστώτων καὶ στάσεων ζωῆς. Τί ἄλλο εἶναι ὁ . ὅμως. τὸ νὰ εἴμαστε ἄνθρωποι. Ὅλα τὰ παραπάνω δὲν εἶναι πάντοτε ἐμφανῆ. δηλαδή. Ἐμφανίζονται ἄλλα ἀντὶ ἄλλων ἔτσι ποὺ νὰ ὑποβόσκει ἕνας κρυπτο-φασισμός. Θὰ πρέπει νὰ ἔχουμε συνειδητοποιήσει τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ γιὰ νὰ τὰ ἐντοπίζουμε ἔτσι ὥστε νὰ τὰ ἀποκρούουμε ἢ καὶ νὰ τὰ ἀποβάλουμε ἂν τὰ παρουσιάζουμε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι. Βέβαια. αὐτὴ ἡ νοοτροπία συμβατικὰ δέθηκε μόνο μὲ τὸν φασισμό. Μπορεῖ κάποιοι δεῖκτες νὰ παραπέμπουν ἀλλοῦ.

ὅσο οἱ συνθῆκες καὶ οἱ δυνάμεις μας μᾶς τὸ ἐπιτρέπουν. Πρὶν ἀπ’ ὅλα ἀντιμαχόμενοι καὶ τὴν ἰδέα νὰ μεταχειριστοῦμε ἐμεῖς τὰ ὅπλα αὐτὰ στὶς σχέσεις μας μὲ τοὺς ἄλλους. ὅπως κάνετε ἐδῶ καὶ g χρόνια. Πῶς μποροῦμε νὰ ἑτοιμαστοῦμε. Νὰ δίνουμε θέση στὸν διάλογο καὶ στὴ δυνατότητα ἐπικοινωνίας μεταξὺ ἀνθρώπων καὶ ὁμάδων.καταιγισμὸς τῆς διαφημίσεως καὶ ἡ ἐπιβολὴ ἐπιλογῶν ποὺ ἔγιναν πρὶν ἀπὸ ἐμᾶς γιὰ ἐμᾶς καὶ γιὰ τὸ καλό μας. ἐκδ. Μὲ τὰ παραπάνω φάνηκε ἡ προσπάθεια ποὺ γίνεται νὰ ἀποχαρακτηρισθοῦν κάποιες ἐνέργειες ὡς φασιστικὲς καὶ νὰ νομιμοποιηθοῦν καθότι ἐνεργοῦν γιὰ τὸ κοινὸ καλό.50 €. Παρακαλοῦμε θερμὰ νὰ συνεχίσετε νὰ στηρίζετε τὴν «Πειραϊκὴ Ἐκκλησία». Νὰ σεβόμαστε καὶ τὴν ἐλευθερία μας ἀλλὰ καὶ τὴν ἐλευθερία τῶν ἄλλων. Οἱ πίνακες τοῦ δισέλιδου εἶναι ἔργα τοῦ Μάριου Σπηλιόπουλου Ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἰχνηλασίες. Εὐθύνη. τὸ μήνυμα τῆς Ἐκκλησίας στὸν κόσμο. Ποιά μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ δική μας ἀντίσταση σὲ ὅλ’ αὐτά. Ἀπὸ τὸν μήνα Αὔγουστο ἡ «Πειραϊκὴ Ἐκκλησία» ἀντιμετωπίζει – ὅπως καὶ πολλὰ ἄλλα ἔντυπα – ἕνα σημαντικὸ πρόβλημα ποὺ ἀφορᾶ στὸ κόστος τῆς ταχυδρομικῆς ἀποστολῆς τοῦ Περιοδικοῦ στοὺς συνδρομητές του. Ἂν αὐτὸ βοηθάει ἐμᾶς τοὺς ἴδιους στὶς καλές μας σχέσεις μὲ τοὺς ἄλλους γίνεται συγχρόνως ἕνα εἶδος μαθητείας γιὰ τοὺς ἄλλους ὡς πρὸς τὸν τρόπο οἰκοδομήσεως διαπροσωπικῶν σχέσεων. Πόσες φορὲς δὲν προβάλλεται μόνο μία γνώμη στὴν κατ’ ἐπίφαση δημοκρατία μας. ποιά ἀντίδοτα θὰ χρησιμοποιήσουμε γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσουμε αὐτὲς τὶς κρίσιμες καταστάσεις. Κι αὐτοὶ μαθαίνουν μὲ τὴ σειρά τους ν’ ἀντιστέκονται ὅταν ἡ ἀπειλὴ ἔρχεται ἀπὸ ἔξω καὶ καλοῦνται σὲ διάφορους τομεῖς ν’ ἀσκήσουν καὶ οἱ ἴδιοι ἐξουσία ἀλλὰ καὶ νὰ ὑποστοῦν τὶς συνέπειες ἀπὸ μία φασιστικοῦ g τύπου διαχείριση τῆς ἐξουσίας. Οἱ ἀποφάσεις χαρακτηρίζονται νόμιμες ἄσχετο ἂν εἶναι καὶ δίκαιες. Αὐτὴ ἡ ἑτοιμασία εἶναι ἐκείνη ποὺ θὰ μᾶς ἐνδυναμώσει στὸν ἀγώνα μας. Καὶ ὅταν ἀσκοῦμε ἐξουσία νὰ φροντίζουμε νὰ μὴν εἴμαστε συγκεντρωτικοὶ καὶ καταπιεστικοί. Νὰ ἀποκλείουμε ὁλοκληρωτικὲς μεθόδους. 3986: «Ἐπείγοντα μέτρα ἐφαρμογῆς τοῦ μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικῆς στρατηγικῆς 2012-2015». μᾶς ἀναγκάζει καὶ μᾶς παρακινεῖ νὰ συνεχίσουμε τὴν ἐργασία ἐκδόσεως τῆς «Πειραϊκῆς Ἐκκλησίας». Πόσες φορὲς δὲν ἐγκαθίστανται οἱ πλειοψηφίες τοῦ ἐκβιασμοῦ καὶ τῶν ἀπειλῶν. 11 . Τοῦτο ὀφείλεται στὴν αἰφνιδιαστικὴ ἀπόφαση τῆς Κυβέρνησης νὰ καταργήσει τὴν ταχυδρομικὴ ἀτέλεια τῶν ἐντύπων σύμφωνα μὲ εἰδικὴ διάταξη τοῦ Νόμου ὑπ’ ἀριθμ. Ἡ «Πειραϊκὴ Ἐκκλησία» δὲν ἔθεσε ποτὲ ὡς στόχο της τὴν κερδοφορία. μ’ ἕνα σύγχρονο τρόπο. μέσῳ τῶν ΕΛΤΑ. Ἐνημέρωση Ἀγαπητοὶ ἀναγνῶστες. Σᾶς ζητοῦμε νὰ σταθεῖτε συμπαραστάτες τοῦτης τῆς προσπάθειας ἀποδεχόμενοι τὴ μικρὴ αὔξηση τῆς τιμῆς τοῦ Περιοδικοῦ μας κατὰ 0. Ὁ τετραπλασιασμὸς τῶν ταχυδρομικῶν ἐξόδων ἀποτελεῖ ἀντικειμενικὰ ἕνα μεγάλο βάρος γιὰ τὴν Ἱερὰ Μητρόπολη Πειραιῶς. Τὴ στάση μας νὰ μὴν τὴν ὑπαγορεύει μία ἀνορθολογικὴ ἰδεολογία ποὺ νὰ στηρίζεται σὲ μία τεχνητὴ μυθολογία.. Ἡ ἐπὶ 21 ἔτη συνεχὴς ἔκδοση τοῦ Περιοδικοῦ μας καὶ ἡ συγκινητικὴ ἀνταπόκριση στὴν προσπάθειά μας νὰ κατατεθεῖ. Ἀγωνιζόμαστε ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς λειτουργίας μας νὰ ἀνταπεξέλθουμε στὰ ἔξοδα τῆς ἔκδοσής της..

Ὁ Χριστός. ἀλλὰ ἔρχεται ὁ Σατανᾶς. ἀπέναντι στὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ. ὁ διάβολος. Ἂν θὰ γίνει καλὸ χωράφι κανεὶς ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιο. ἔτσι πατοῦν καὶ καταστρέφουν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Τί θέλει νὰ μᾶς πεῖ ὁ Χριστός. μ’ αὐτό του τὸ λόγο. ὁ φθόνος. Κι ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀνομολόγητα· τὰ κρύβει ὁ «πολιτισμὸς» καὶ οἱ «καλοὶ τρόποι». ἀκόμα καὶ σ’ αὐτὸν ποὺ δὲν φαίνεται νὰ εἶναι χωράφι ἀλλὰ ποὺ μπορεῖ νὰ γίνει· ἢ σ’ αὐτὸν ποὺ μπορεῖ νὰ φαίνεται καλὸ χωράφι ἀλλὰ δὲν εἶναι. Ἡ ἀπληστία. ἀκούσαμε σήμερα στὸ Εὐαγγέλιο τὴν παραβολὴ τοῦ σπορέως. Εἶναι αἰσιόδοξος ἀπέναντί μας. Μίλησε ὁ Χριστὸς μὲ λεπτομέρειες γιὰ κάθε περίπτωση: γιὰ τὸ σπόρο ποὺ ἔπεσε στὸ δρόμο. ἐκεῖ ποὺ συναντάει ὁ ἕνας τὸν ἄλλον – στὴν ἀγορά. σκληρὴ πέτρα καὶ ἀγκάθι. «Καὶ κατεπατήθη ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων». Μπορεῖ νὰ προσευχηθεῖ κανεὶς ὅταν μπεῖ στὸ «ταμεῖον» του. Κανένας δὲν πάει νὰ σπείρει στὸν πατημένο δρόμο ἢ μέσα στὶς πέτρες ἢ μέσα στὰ ἀγκάθια – ὅλοι σπέρνουν στὸ καλλιεργημένο χωράφι. Τότε εἶναι ποὺ οἱ ἄνθρωποι τὰ καταπατοῦν – ὄχι βέβαια μὲ τὰ πόδια τους. Ἑρμηνεύοντας αὐτὴ τὴν περίπτωση ὁ Χριστὸς λέει ὅτι πίσω 12 της βρίσκονται αὐτοὶ ποὺ ἀκοῦνε μὲν τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς θέλει νὰ βλέπει τὸν καθένα μας ὡς καλὸ χωράφι. τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ. στὴν ἐπὶ τοῦ ὄρους ὁμιλία. στὸ δρόμο. Πότε. στὰ δικαστήρια. Καταρχήν. θέλει νὰ δείξει ὅτι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι μποροῦν νὰ γίνουν καλὸ χωράφι. εἰκόνα Τ. στὶς γωνίες τῶν πλατειῶν.Ὁ σπόρος ποὺ ἔπεσε στὸ δρόμο Τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Ἀντωνίου Πινακούλα Ἀ γαπητοὶ ἀδελφοί. ὅπου φαίνεστε ἀπ’ ὅλους». ὅταν μπεῖ στὸ δωμάτιό του καὶ κλειδώσει τὴν πόρτα. ὅταν ξεκινάει καὶ λέει ὅτι ἔσπειρε ὁ γεωργὸς «παρὰ τὴν ὁδόν». γιὰ τὸ σπόρο ποὺ ἔπεσε μέσα στὰ ἀγκάθια καὶ γιὰ τὸ σπόρο ποὺ ἔπεσε στὸ καλὸ χωράφι. Ὁ «παρὰ τὴν ὁδὸν» εἶναι ὁ δημόσιος χῶρος. εἶναι αὐτοὶ ἀκριβῶς ποὺ μπέρδεψαν τὴν πνευματικὴ ζωὴ (κάτι τόσο πολὺ προσωπικὸ καὶ εὐαίσθητο) μὲ τὸ χῶρο ὅπου περνάει ὅλος ὁ κόσμος καὶ συναντιοῦνται οἱ ἄνθρωποι μεταξύ τους. Μόσχου στὸ δρόμο. Καὶ ὅπως σπέρνει ὁ γεωργὸς τὸ σπόρο του καὶ πέφτει σὲ διάφορα μέρη. Ἂς πάρουμε τὴν πρώτη περίπτωση: ἔπεσε ὁ σπόρος τοῦ Θεοῦ «παρὰ τὴν ὁδόν» –ἔπεσε πάνω στὸ δρόμο. ποὺ τοὺς κάνει καλὸ ἢ κακὸ χωράφι. Ἐνοχλοῦνται ἐπειδὴ οἱ ἴδιοι στεροῦνται αὐτῆς τῆς πνευματικῆς περιουσίας καὶ φθονοῦν τὰ ἀποτελέσματα τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ ποὺ φαίνονται στοὺς ἄλλους. Ὅταν αὐτὰ ἐπιδεικνύονται καὶ φαίνονται· ὅταν αὐτὸς ποὺ ἀξιώνεται νὰ τὰ ἔχει τὰ ἐπιδεικνύει στὸ δημόσιο χῶρο καὶ δὲν τὰ προστατεύει. Συμβουλεύοντας τοὺς μαθητές του ὁ Χριστός. Κι εἶναι ἡ στάση τους ἀπέναντι στὸ λόγο τοῦ Θεοῦ. γιὰ τὸ σπόρο ποὺ ἔπεσε στὶς πέτρες. ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλα σημεῖα. Πῆρε ὁ Χριστὸς μιὰ εἰκόνα ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴ ζωὴ ἐκείνης τῆς ἐποχῆς κι ἔβαλε τὸν ἑαυτό του στὴ θέση ἐκείνου ποὺ σπέρνει κι ἐμᾶς στὴ θέση τῶν χωραφιῶν. Καταπατήθηκε ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους. Εὐθὺς ἐξαρχῆς διερωτᾶται κανείς: γιατί ὁ Χριστὸς ρίχνει τὸ σπόρο ἐκεῖ ποὺ δὲν τὸν ρίχνει κανένας γεωργός. ἔτσι πέφτει καὶ πάνω στοὺς ἀνθρώπους ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ «κατέφαγεν αὐτό». ἐκεῖ ποὺ περνᾶνε οἱ ἄνθρωποι. καὶ σηκώνει τὸ σπόρο ἀπὸ τὶς καρδιές τους. Ὅπως οἱ ἄνθρωποι πατοῦν ὅ. ἀλλὰ μὲ τὴν ἀνωριμότητά τους. ἢ «ἐν ταῖς γωνίαις τῶν πλατειῶν». καὶ σπέρνει σ’ ὅλους. Δημοσίως δὲν μπορεῖ νὰ γίνει πνευματικὴ ζωή. Αὐτοὶ λοιπὸν ποὺ βρίσκονται στὸ δρόμο καὶ δέχονται τὸ σπόρο. Ὁ Χριστὸς ἑξαίρεσε τὸ δημόσιο χῶρο ἀπὸ τὴν προσωπικὴ πνευματικὴ ζωή. Τόσο ἡ προσευχὴ ὅσο καὶ ἡ νηστεία καὶ ἡ ἐλεημοσύνη πρέπει νὰ γίνονται στὰ κρυφά. Ὑπάρχουν παρόλα αὐτὰ καὶ ἐπιδροῦν ἀρνητικὰ στὴν πνευματικὴ ζωή. «ἐν ταῖς συναγωγαῖς καὶ ἐν ταῖς ρύμαις». ἐκεῖ ποὺ μαζεύεται ὁ κόσμος γιὰ νὰ κάνει δημόσια προσευχή. Πάντα ἔλεγε ὅτι ἡ ζωὴ αὐτὴ πρέπει νὰ γίνεται «ἐν τῷ κρυπτῷ». μὲ τοὺς πόθους τους ποὺ κινοῦνται ἀπὸ φθόνο. ὅπως λέει ἀλλοῦ τὸ Εὐαγγέλιο. τοὺς κάνει πατημένο δρόμο. μὲ τὶς ἐπιθυμίες τους. λέει: «ἐσεῖς νὰ μὴν εἶστε σὰν ἐκείνους ποὺ προσεύχονται ἢ κάνουν ἐλεημοσύνη δημόσια. οἱ ἀνομολόγητες ἐπιθυμίες δὲν ἀφήνουν τὸ . στοὺς δρόμους. Ἦταν συνήθεια τῶν Ἑβραίων ἐκείνης τῆς ἐποχῆς νὰ δείχνουν τὴ θρησκευτικότητά τους δημόσια.τι ὑπάρχει πεσμένο στὸ δρόμο. Ὁ Σπείρων. στὶς συναγωγές. στὶς συναγωγές. ξεχωρίζει δύο πράγματα: αὐτὸ ποὺ ἐμεῖς σήμερα λέμε «δημόσιο χῶρο» καὶ «ἰδιωτικό-προσωπικὸ χῶρο».

Ὑπάρχουν ἐκπομπὲς ποὺ μᾶς παρουσιάζουν τὴν ὁμαδικὴ ζωὴ κάποιων ἐκ τοῦ φυσικοῦ. στὶς μέρες μας. Μὲ δυσκολία κατάφερε νὰ κάνει τὶς μετάνοιες ποὺ τοῦ ὁρίσανε. Ἀπὸ τὸ βιβλίο Ὁ σπόρος ποὺ ἔπεσε στὸν δρόμο. Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί. Παρατηροῦμε νὰ παραιτοῦνται οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὴ μεγαλύτερη σύγχρονη κατάκτηση. τοῦ Δανιὴλ Κατουνακιώτη. σὰν τὰ πουλάκια τοῦ οὐρανοῦ. ἐπειδὴ νόμισε ὅτι τηρεῖ τὸ λόγο καὶ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ.σπόρο νὰ ριζώσει. Ὁ ἡγούμε- νος τοῦ ἀπαγόρευσε τὴν ἐπιδεικτικὴ συμπεριφορὰ καὶ τοῦ ὅρισε νὰ κάνει μόνο πενήντα μετάνοιες. Ἔλεγαν μάλιστα: «Αὐτὸς εἶναι πραγματικὸς καλόγερος. Αὐτὸς εἶναι ἀσκητὴς μὲ τὰ ὅλα του». φοροῦσε ἄθλια ροῦχα καὶ γύριζε ξυπόλυτος ἀκόμα καὶ τὸ χειμώνα. ἐκείνη ποὺ δὲν μπορεῖ ὁ Σατανᾶς ποτὲ νὰ ἀφαιρέσει. Πρὶν ριζώσει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ γιὰ τὰ καλὰ μέσα του. Τὰ ἔμαθε ὅμως καὶ ὁ ἡγούμενος τοῦ μοναστηριοῦ καὶ κατάλαβε ὅτι πίσω ἀπὸ αὐτὰ τὰ κατορθώματα δὲν ἦταν ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ –ἦταν ὁ ἔπαινος τῶν ἀνθρώπων. Ὅλα τὰ παραπάνω σημαίνουν ὅτι καὶ στὶς μέρες μας δὲν παύει ὁ ἄνθρωπος νὰ εἶναι ὁ ἴδιος. Ὁ σπόρος ποὺ πέφτει στὸ καλὸ χωράφι φανερώνει ὅσους καρποφοροῦν ὅταν κρατοῦν τὸ σπόρο στὴν καρδιά τους καὶ ἔχουν ὑπομονή. Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί. 13 . Ὁ Χριστὸς θὰ ἔρθει στὴν καρδιά του καὶ θὰ τοῦ δώσει παρηγοριὰ μεγάλη καὶ παράκληση. Μπορεῖ κανεὶς καὶ στὸ σπίτι του. Ἐὰν εἶναι προσεκτικός. συνδεδεμένος μὲ τὸ ἴντερνετ. τὰ πάθη τους καὶ τὴν προσωπική τους ζωή. Ἐνῷ εἶναι ἀκόμα ἀρχάριος πνευματικά. σ’ ὅποια κατάσταση κι ἂν εἴμαστε· καὶ περιμένει νὰ καρποφορήσουμε – ἄλλος τριάντα. Τότε φανερώθηκε καὶ ἡ γύμνια τοῦ ἀσκητῆ. τὰ ἤξεραν ὅλοι καὶ τὰ θαύμαζαν. μπροστὰ στὴν ἀνάγκη τῆς ἐπίδειξης καὶ τὴν ἐπιθυμία γιὰ λίγα λεπτὰ δημοσιότητας. Ὁ ἀσκητὴς τοῦ ἀποκάλυψε ὅλα ὅσα ἤξεραν οἱ πάντες. Ἡ πνευματικὴ ζωὴ πρέπει νὰ γίνεται στὰ κρυφά. Οἱ ἄνθρωποι συναντιοῦνται στὴν ἀγορὰ καὶ στοὺς δρόμους ὄχι γιὰ νὰ χαιρετήσουν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. νὰ μᾶς ἀφήσει πατημένο δρόμο μπροστὰ στὸ Θεό. Τώρα ἔπρεπε νὰ βαδίσει μὲ μεγάλη ὑπομονὴ καὶ νὰ περιμένει τὴν παρηγοριὰ τοῦ Χριστοῦ. Ὅλα τὰ παραπάνω τὰ ἔβλεπαν. Κι ἀκόμα. Σπέρνει ἁπλόχερα τὸ σπόρο του σὲ ὅλους μας. Ἔρχεται ὁ Σατανᾶς καὶ παίρνει τὸ σπόρο ὅπως τὰ πουλάκια τοῦ οὐρανοῦ ποὺ ψάχνουν νὰ βροῦν σπόρους γιὰ νὰ φᾶνε. «Καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατέφαγεν αὐτόν». νὰ παραγγείλει τὰ ψώνια του. ἐκείνη ποὺ ἔρχεται μαζὶ μὲ τὴ γνήσια καρποφορία. Καὶ ὁ Σατανᾶς. Ἤθελε νὰ φοράει καλὰ ροῦχα καὶ δὲν τοῦ ἔφτανε τὸ φαγητὸ ποὺ ἔτρωγε πρίν. μέσα ἀπὸ ἕναν ὑπολογιστή. Γιατί συμβαίνει αὐτό. τὸ ἀπαραβίαστο τῆς ἰδιωτικῆς ζωῆς. ἐνῷ δὲν ξέρει ποῦ βρίσκεται καὶ ποῦ βαδίζει. Ἐὰν ἔχει ὅμως κανεὶς τὴν ὑπομονή. ἀλλὰ ἁπλῶς γιὰ νὰ διαβοῦν ἀπὸ κεῖ καὶ νὰ περάσουν. Τὰ φτερὰ ποὺ τοῦ ἔδινε πρὶν ὁ ἔπαινος τῶν ἀνθρώπων τώρα κόπηκαν. Ὅσο αἰσθάνεται κανεὶς τὴν ἀνάγκη τῆς παρηγοριᾶς τῶν ἀνθρώπων πρέπει νὰ κάνει ὑπομονὴ καὶ νὰ μὴ μιλάει. ἐὰν ἀκολουθεῖ τὶς ὁδηγίες τοῦ Χριστοῦ. Στὸ βίο ἑνὸς Ἁγιορείτη μοναχοῦ ποὺ ἔζησε τὸν περασμένο αἰώνα. παράλληλα μὲ αὐτὰ ποὺ εἴπαμε παραπάνω. ἐκδ. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτία ποὺ ἀνοίγει δρόμο στὸ Σατανᾶ γιὰ νὰ ἄρει τὰ ἀποτελέσματα τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ μᾶς ἀφήσει γυμνούς. συνάντησε τὸν ἀσκητὴ καὶ ἄρχισε νὰ συζητάει μαζί του τὰ θέματα τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Ταυτόχρονα βλέπουμε στὴν τηλεόραση ἀνθρώπους νὰ μιλᾶνε δημόσια γιὰ τὰ προβλήματά τους. μπορεῖ νὰ γλιτώσει κανεὶς ἂν ἔχει τὴν ἐπίγνωση ὅτι τὴν παρηγοριὰ τοῦ ἐπαίνου –διότι ὁ ἄνθρωπος αἰσθάνεται παρήγορα ὅταν οἱ ἄλλοι τοῦ λένε καλὰ λόγια– τὴν ἐκμεταλλεύεται ὁ Σατανᾶς. νὰ λάβει τὸν ἔπαινο τῶν ἀνθρώπων καὶ νὰ θρέψει τὴν κενοδοξία του. ἀφοῦ δὲν γνωρίζονται κἄν. νὰ γίνει δεντράκι καὶ νὰ καρποφορήσει. πῶς μπορεῖ νὰ γλιτώσει κανεὶς ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς κινδύνους. ὅπως λένε οἱ εἰδικοί. τὰ ἀποτελέσματα τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. ὁπότε δὲν θὰ χρειάζεται τὴν παρηγοριὰ τῶν ἀνθρώπων. πρέπει νὰ ἔχει κανεὶς ὑπομονή. Μόνο μπροστὰ στὸ Θεὸ καὶ ὄχι μπροστὰ στοὺς ἀνθρώπους. ὁ δημόσιος χῶρος σχεδὸν δὲν ὑπάρχει. ἔπαιρνε τοὺς καρποὺς τοῦ κόπου του καὶ τὸν ἄφηνε γυμνό. ἀντὶ νὰ φυτρώσει μέσα του ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ. Ὁ δημόσιος καὶ ὁ ἰδιωτικὸς χῶρος ἔχουν γίνει σχεδὸν ἕνα. Στὴν πόρτα τῆς καλύβας του ὑπῆρχε ἕνα ἄνοιγμα ποὺ ἐπέτρεπε σὲ ὅσους περνοῦσαν ἀπ’ ἔξω νὰ βλέπουν μέσα. φυτρώνει ἡ κενοδοξία. μὲ κάμερες ποὺ λειτουργοῦν ὅλο τὸ εἰκοσιτετράωρο. Πῆγε λοιπὸν ὁ ἡγούμενος. Καὶ δὲν παύει ὁ Χριστὸς νὰ εἶναι αἰσιόδοξος ἀπέναντί μας. σὰν τὸν πατημένο δρόμο. ὅταν βλέπουν τὴν ἀρετή. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἔκανε καὶ τρεῖς χιλιάδες μετάνοιες τὴν ἡμέρα. ἐπαινοῦν συνήθως αὐτὸν ποὺ τὰ ἔχει. Καὶ ἐκεῖνος εἰσπράττοντας τὸν ἔπαινο ἀρχίζει νὰ ἔχει μεγάλη ἰδέα γιὰ τὸν ἑαυτό του. Γιατὶ εἶναι σκληρὸ νὰ ἀκολουθεῖ κανεὶς τὸ Νόμο τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ τηρεῖ τὶς ἐντολές του. Ἐκεῖνος εἰσέπραττε τὰ καλὰ λόγια. θὰ τὸν παρηγορήσει ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Συμβαίνει ἐπειδὴ οἱ ἄνθρωποι. πίστεψε ὅτι ἦταν σπουδαῖος καί. Ἐν πλῷ. πρέ- πει νὰ προσέχει καὶ νὰ κατέχει μέσα του τὸ λόγο τοῦ Θεοῦ. σπεύδει ἀμέσως νὰ τὸ ἐπιδείξει. Κι ἀκόμα. Εἶναι ἀπαράκλητος τρόπος καὶ ἀπαρηγόρητος. βούτηξε στὸν ἐγωισμό. Νὰ ἔχει τὶς ἴδιες ἀνάγκες. Δὲν χρειάζεται νὰ δεῖ κάποιον ἄλλον. νὰ κάνει τὶς ἀγορές του καὶ τὶς δουλειές του. ὑπάρχει τὸ ἑξῆς περιστατικό: Κοντὰ στὸ ρώσικο μοναστήρι ζοῦσε ἕνας μοναχὸς ποὺ ἔκανε μεγάλες νηστεῖες. g ἄλλος ἑξήντα καὶ ἄλλος ἑκατό.

ἔχει σοβαρὴ ἔκφραση.μαφόρι. δέος Χριστὸ στὸ ἀριστερό της χέρι καὶ φόβος στ’ ἀντίκρυσμά του. ποὺ παίρΣύμφωνα μὲ τὴ «Διήγησι ἱερὰ νουνε καὶ τ’ ὄνομά της. χείλη. ἔγινε προσκυνημα. μὲ βουνίσιο κορμὸ σκιαγραφεῖ τὸ τὸ δεξί του χέρι εὐλογεῖ. ὁ Καρπενησιώτης καὶ Στολίζεται μὲ τρία ὁμοιόμορφα ἀστέρια.ἢ τὸ «πουκάμισο». στρατηγὸ Γεώρκι ἀφοσίωσης γιὰ καλόγερους. ὁ κεκρύφαλος Ἀραποκέφαλα. Τὸ μαφόρι (ὠμοφόρι). Εἶναι μνημειακή. γίνεται στὰ ἐννιάμεπροστάτιδά τους οἱ συντεχνίες ρα τῆς γιορτῆς. Ὁ μικρὸς Δυσκολοδιάβατο. διάλεξε τὴν γραφη ποὺ ἔγραψε ὁ περίφημος πιὸ ἄγρια κι ἀρχαγγελικὴ ἑλληλόγιος ἡγούμενος τῆς μονῆς. Χρυσὰ σιρίτια στολίζουνε τὰ τελειώματα στὸ γατζώνεται. Ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Προυσιωτίσσης καὶ νὰ θρονιαστεῖ στὸ μοναστήμακρόστενη μύτη. Ἡ πανηγυ. Φοβερίζουν οἱ ψηλοκορφὲς Ἀράκυνθος. στὸν Προυσὸ φα. μὲ τοὺς γελιστῆ Λουκᾶ. καὶ ἕνα στὸ μέτωπο. Τὸ μοναστήρι ρημένη εἰκόνα μεσοβυζαντινῆς περιόδου. πλούσια διαστιος γκρεμός. Ἡ Παναγία ζωσιγομουρμουρητοὺς σκοπούς γραφισμένη ὣς τὴ μέση μὲ τὸν τους. τὴν εἴχανε πανηγυριστές. μὲ Ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας εἶναι πάρα πολλοὺς προσκυνητέςὁ τύπος Ὁδηγήτριας. κάπου ἀνταμώνουν δυὸ ποταμοί. Ἀνάμεσά τους αἰώνας) καὶ βρίσκεται στὴ βιβλιγάργαρες παρθένες πηγὲς τὴν οθήκη της. Παραδεισένιο τοπίο. ἔγινε τικὸ καταφύγιο γιὰ ὀρθόδοξους ποὺ πᾶνε στὴ χάρη τῆς τὸ 1824 ἀπὸ τὸν Γεώργιο Καρανίκα. Ἡ Παπρόσωπο τῆς Παναγιᾶς. μὲ ἔξοδα. βιβλιοθήκη μὲ σπάνια χειρόγραΑὐγούστου. τὴν κοιτάζει. παιδιὰ στὴν Παναγιά. Κεραμίδι. μὲ ἀγριόβραχους σὲ χρώματα φανταστικά. σκευοφυλάκιο μὲ πλούσια πάνω ἀπὸ τὸν δεξιὸ ὦμο τῆς Παναγιᾶς ποὺ γράφει: «Ἡ 14 . χελιδονοφωλιὰ τὸ μοναστήρι τῆς Προυσιώ.Τὰ μοναστήρια τοῦ τόπου μας 2011-2012 ἐτήσιο ἀφιέρωμα Παναγιὰ ἡ Προυσιώτισσα Τοῦ Βασίλη Πλάτανου Ἡ Παναγιὰ Προυσιώτισσα τιμᾶται. μὲ ἀπότομους γκρεμνοὺς καὶ (κεφαλοπάνι). ρικὴ ἀρχιερατικὴ λειτουργία. σχολειὸ γιὰ ἑλληνικὰ γράμματα. καθὼς κατρακυλᾶ τερά. στὶς 23 Αὐγούστου. καὶ ὡραῖα διαλαμβάνουσα περὶ Ἡ Προυσιώτισσα.πάσχοντες ποὺ ζητᾶνε τὴ βοήθεια τῆς Παναγιᾶς. μικρογραμρι. Τὸ δεξὶ χέρι ὑψωμένο στὸ στῆθος σὲ στάση δέησης. νικὴ φύση στὰ ἀπόκρημνα βουνὰ δάσκαλος τοῦ Γένους Κύριλλος στὴν Εὐρυτανία. λίγο γυρισμένος πρὸς Μιὰ τρύπα πάνω ψηλὰ στὸν τὴ μητέρα του. δυὸ στοὺς ὤμους ὁ Κρικελιώτης. γιὰ νὰ γλιτώτῆς θαυματουργοῦ Εἰκόνος τῆς σει τὴ μανία ἀπὸ τοὺς εἰκονομάὙπεραγίας Θεοτόκου». ἀπὸ 14 ἕως 24 θρησκευτικὰ κειμήλια. τάμα ἀπὸ Παναγιᾶς ξυπόλυτοι ἀπὸ πολὺ μακριά. τόπος καταφυγῆς γιὰ Εὐρυτανίας. χειρόχους καὶ νὰ κρυφτεῖ. ὅπως λέει ἡ παράδοση. κι ἐλαφρὰ κόκκινα κυκλώνουν τὰ θεριόβουνα Καλιακούδα καὶ Χελιδόνα. ὅπως λέγεται στοὺς ἐπιχρυσωτές. στεφανωμένα μὲ Καστανοφύλλης (17ος-18ος δάση ἀπὸ ἔλατα. κοντὰ στὸ Καρπενήσι. (ἀριστεροκρατοῦσα). στὸ μοναστήρι της. Κάπου ἐδῶ. στὴν Κωνσταντινούπολη. τόπος προσευχῆς τὸν τρανὸ ἡρωικὸ πολέμαρχο Ρούμελης. καθὼς μαρτυρεῖ ἀνάγλυφη ἐπιγραφὴ πνευματικοὺς ἀνθρώπους. ἐκφραστικότερη καὶ καλοδιατητισσας μέσα στὴν καταπράσινη ἄγρια φύση. εἶναι ἔργο τοῦ Εὐαγὑμνολογοῦν νυχτόμερα. ψυχικὸ βαφτιστήρι γιὰ γιο Καραϊσκάκη. ἀνάμεσα στοὺς αἰῶνες. Ἀπό ’κεῖ τρύπησε τὸ λίγο ἀριστερὰ πάνω ἀπὸ τὸν βουνὸ γιὰ νὰ περάσει ἡ εἰκόνα Χριστό. στόΜετὰ τὴ λειτουργία ἀκολουθοῦν λιζε τὸν πιὸ σπουδαῖο ναὸ «τῆς πολλὰ βαφτίσια γιὰ τὰ «ταμένα» περιφήμου πόλεως Προύσης». μὲ τὸ κεφάλι νὰ γέρνει «Πέρασμα». τὰ φωτοστέφανα κι ὁ ἐξωτερικὸς χιτώνας παράξενα σχήματα. Χριστός.στὴν Παναγιὰ καὶ στὸν Χριστὸ ὁλόχρυσα. εἶναι ναγιά. Ἡ ἐπιχρύσωση στὸν Προυσό. κοσμημένα. Περιμένο στόμα.

Ἀφιερώματα του. ὑπηρετήσανε Μ ε τ ὰ καὶ προσταἀπὸ λίγο τέψανε τὴν χρόνο ἡ εἰκόνα ὣς εἰκόνα. θέλησε νὰ σώσει τὴ θαυματουργὴ βοσκούς. Τὸ παρεκκλήσι νὰ στραφτοκοπᾶ ἀπὸ δυνατὸ φῶς. ἄδεται λαιο. Τὴ σπησε τὴν εἰκόνα. «Εἰ δὲ θέλεις νὰ μείνεις μετ’ ἐμοῦ. κατάγραφα μὲ τοιχογραφημένες Τὸ τρανὸ θαῦμα. μὲ τὰ ξακουστὰ μετάξια της. μαζὶ μὲ ἄλλους βαια. συγκλονισμένος ἀντίκρυσε τὴ θεία ὀπτασία. πληκτος. ἡ θεία. Φιλοδώρησε τοὺς βοσκοὺς καὶ πῆρε τοῦ 18ου αἰ. ἀπὸ ξεμοναχιασμένο σπή«Καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν δέ. κάψιμο ὅλων τῶν ἱερῶν εἰκόνων. Ὁ σε τὸ ἀρχοντόπουλο. πέρασε μεγά. του Τιμόθεος. ονύσιος καὶ τὴ σημεὁ ὑπηρέτης ρινὴ Ὑπάτη. κι ἦρθε καὶ στέριωσε στὴ τοῦ μοναχοῦ. μὲ τὸ τέλος τῆς θαυματουρζωῆς τους. μὲ βαἐκκλησία θιὰ εὐλάβεια Ἁγιασοφιά. Ψηλά. μὲ τὸν ὑπηρέτη Ἀργυρὰ σκεύη καὶ ξυλόγλυπτοι σταυροί. Ἀπὸ τὴν Προῦσαν βέποὺ δὲν τὸ πίστεψε. κοντὰ στὴν Καλλίπολη.γιᾶς καὶ ψηλὰ στὸ βουνὸ μία τρύπα ποὺ σκιαγραφεῖ τὸ νας τὰ μονογράμματα ΜΡ ΘΥ. ζεύτηκαν ἀπὸ διαλυμένα μοναστήρια καὶ οἰκισμοὺς τῆς ὅπου κατάπληκτο. κοντὰ στὸ χωριὸ καὶ πάνω ἀπὸ τὸ φωτοστέφανο τοῦ Χριστοῦ ἀνάγλυφα Καρύτσα. νύχτα. εἰκόνα της. παρὰ μὲ πολιτικοὺς αἱρεσιάρχες καὶ αὐτοκράεἰκόνα τῆς Παναγιᾶς ἀπὸ τὸν κίνδυνο.εἰκόνα εἶχε ἐξαφανιστεῖ. κοίλωμα τοῦ βράχου.μὲ τὸν ὑπηρέτη του. καθὼς γίου Καραϊσκάκη. ἔχα. συγκινημένο ἀναγνώρισε τὴν εἰκόνα περιοχῆς. Τὸ κατοικημένες περιοχές. Ἡ εἰκονογράφηση στὸ παρεκκλήσι ἔγινε γιᾶς στὴ σπηλιά. εἶδε ξαφνικὰ νὰ ξεπετιέται φωτεινὸς πυρσός.εἰκόνισμα. Λιτσᾶς τῆς Παναγίας. ἕνα βοσκόπουλο. Τὸ γικὴ δύναμοναστήρι. Παρουσιάζονται 68 εἰκόνες. νὰ μὴν κοπιάζει γιατὶ ἀναΘεόφιλου (829-842). τὸ λαμπερὸ εἰκόνισμα τῆς Πανα.ξυλόγλυπτο τέμπλο στὸ καθολικὸ εἶναι τοῦ 18ου αἰ. 1824». Τὸ ἀρχοντόπουλο Καθὼς πληροφορεῖ ἡ «Ἱερὰ Διήγησις τῆς θαυματουρ. χειρόγραφο ποὺ βρίτά του. κάτω δεξιὰ Ἡ Παντάνασσα ὁμοίωμά της. ὅπου τὸ Τύπωμα τῆς Παναξε ὁ χρυσοχόος στὴν εἰκόνα. ὅπου ἔχτισε Αὐτοί. εἶναι κάτω ἀπὸ τὸ καὶ τ’ ἀποθέσανε σὲ πρόχειρο προσκυνητάρι. Ὅπως πέρασε πάνω ἀπὸ τ’ ἄγρια βράχια. τὸ εἰκόνισμα νὰ τὸ φέρει στὴν Ὑπάτη. ποὺ τοῦ ἔλεγε γιὰ νὰ λο κίνδυνο στὰ χρόνια τοῦ εἰκονομάχου αὐτοκράτορα σωθεῖ νὰ πορεύεται σὲ εἰρήνη. δέχτηὅλο περιπέτειες ταξίδι του. Σὰν φτάσανε στὸ Δερματόρεμα νύχτωσε καὶ μεῖναν ἀγωνιστῶν τοῦ 1821. τὴ σημερινὴ Καστανιά.ἄκουσε τὴ φωνὴ τῆς Παναγιᾶς. σε καὶ τὰ Πατήματά της ἡ Παναγιά. γεγονὸς ποὺ στεναχώρεσε κι ἀναστάτω. Ἐπειδὴ εἶχε πάρει ἀπόφαση καὶ δὲν ἱερομόναχος Ραφαήλ. χειρὶ Γεωργίου Καρανίκα. μὲ μυστηριῶδες τρόπο ἐξαφανίστηκε ἀπὸ λιὰ ἔφτιαξε ἐκκλησάκι. Τὴν ἄλλη νύχτα. ζήτησε. τοὺς ἔδωσε τὸ χρίσμα πίσω. ὄνομά του ἐκεῖ στὸ παἀπὸ τὴν εἰκόρεκκλήσι να τῆς Πατοῦ μοναναγιᾶς. βρῆκε τὴ σπηλιά.ὅπως μαρτυρεῖ στὰ «Ἄνθη Νοητά». φιλοτεχνημένες ἀπὸ τοπικὰ ἐργαστήρια. Τὸ πρωί. Ἡ φήμη ἔφτασε κι ὣς τὴν Ὑπά.πέρασε μέσα ἀπὸ βράχια. πηγαίνει κι ὁ πατέρας στὴ σπηλιὰ καὶ κατά. τὴν πῆρε ἀπὸ τὴ τορες εἰκονομάχους. στὸ δεύτερο μισὸ ἀπὸ τὴν Προῦσα.ἁγιογραφίες. Κάποιο ἀνώνυμο θεο. Τὸ τὴν κουβάλησε κρυφὰ στὴν Ἑλλάδα. μέσα ἀπὸ τὰ εὐρυτανικὰ ἐλατοδάση γοῦ εἰκόνος τῆς Παναγίας Προυσιώτισσας». ὅπως τὰ ὅπλα ἀπὸ τὸν στρατηγὸ g ἐκεῖ νὰ περάσουνε τὴ νύχτα. δὲν γύρισε μήτριος. ποὺ βρισκότανε τὸ ἀρχοντόπουλο ἀπὸ τὴν Προῦσα. διαδόθηκε καὶ μαθεύτηκε σὲ πολλὲς τὸν 9ο μὲ 12ο αἰώνα καὶ στὸ καθολικὸ τὸν 18ο αἰ. ποὺ ξύπνησαν. Στὸ πολύχρονο κι ἀρχοντόπουλο ἄκουσε τὸ κάλεσμα τῆς Παναγιᾶς. πῆρε τ’ Προυσοῦ. σκευοφυλάκιο ὑπάρχουνε πολλὰ ἀντικείμενα. ποὺ διέταξε τὴν καταστροφὴ καὶ παύεται καλύτερα στὴν ἀπόκρυμνη κι ἀπόμερη σπηλιά. μικρασιάτικη Προῦσα. κοντὰ στοὺς χωρικοὺς καὶ σεβὲς ἀρχοντόπουλο. σκεται στὴ Μονὴ Ξηροποτάμου. ἡ Γιῶργο Καραϊσκάκη. χάρα. πῆγε στὴν Εὐρυτανία. 15 . στ’ Ἅγιον Ὄρος: φεγγοβολιὰ ὣς τὸν οὐρανό. ἦλθεν ἐδῶ καὶ ἔμεινεν. μη. πολλὰ δὲ βοσκούς. Τρομαγμένο πηγαίνει καὶ τὸ λέει στὸν πατέρα του.. Τὸ προσκυνήσανε καὶ τὸ καθολικό. κι ἔτσι τὸ ἀρχοντόπουλο ὀνομάστηκε ΔιΝέα Πάτρα. πρὸς κάτω στὴν Ποταμιά. Ξαναγύρισε στὴ σπηλιά. τὸ Ἡ Μονὴ Προυσιώτισσας ἔχει πολλὰ κι ἐνδιαφέροεἰκόνισμα τῆς Παναγιᾶς ἀπὸ τὴν Προῦσα νὰ λαμποκοπᾶ. Μιὰ τὴν Προῦσα.Παντάνασσα δι’ ἐσόδων καὶ γεναιοτάτου στρατηγοῦ Γεωρ. στὶς γωνιὲς τῆς εἰκό. συνέχισε τὸ ταξίδι του.κε νὰ μείνει ἐκεῖ καὶ ν’ ἀφιερωθεῖ στὴ χάρη της. μεγάλο μέρος τους. ἦρθε τὸ λαμπρὸ καὶ θροαὐτὸ ὀρθόνιάστηκε δοξο μνηστὴ σπηλιὰ μεῖο. ἀπὸ Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Προυσιωτίσσης στηριοῦ. ὅπου ἀπόθεσε τὸ θαυματουργὸ προσώπου γῆς. ἄφητὰ γράμματα IC XC. Προυσὸς ὀνομασίας. Στὸ τη. καθὼς φύλαγε τὰ γιδοπρόβα. ντα θρησκευτικὰ κι ἱστορικὰ μνημεῖα.πάνω ἀπὸ τὸν ἄγριο γκρεμό. ἀπὸ τὸ κοντινὸ χωριὸ Ἅγιος Δηἤθελε νὰ ζεῖ σὲ εἰκονομαχικὸ περιβάλλον.θαυμασία». καὶ ἐλθὲ ἐκεῖ ὅπου μὲ ηὗρες καὶ τοῦτό σου εἶναι καλόν». κι ἕνα κελὶ γιὰ τὸν ἴδιο καὶ τὸν ὑπηρέτη του. ποὺ μαἜφυγε. μοναστήριον.

Μιὰ κυοφορούμενη αἵρεση στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία Α΄ ΜΕΡΟΣ Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγ. τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. καὶ κυρίως αὐτὴ ἡ ἀλλοίωση γίνεται μὲ στοχασμοὺς καὶ εὐσεβεῖς σκέψεις πάνω σὲ δογματικὲς ἀλήθειες τῆς Ἐκκλησίας. ὅπως διατυπώθηκε ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους. οἱ τελευταῖοι δὲ τὰ διετύπωσαν στὶς Τοπικὲς καὶ Οἰκουμενικὲς Συνόδους. Ἀπὸ πλευρᾶς Ὀρθοδοξίας αἵρεση εἶναι ἡ ἀπόκλιση ἀπὸ τὴν καθιερωμένη διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας. Ὅταν κάποιος ἄλλος ὑπερτονίζη τὴν ἀνθρωπίνη φύση σὲ βάρος τῆς θείας φύσεως καὶ κυρίως σὲ βάρος τῆς ἑνότητος τῶν δύο φύσεων. δηλαδὴ στὰ κείμενα τῶν Προφητῶν. θεολόγων καὶ φιλοσοφούντων. Ἐπίσης. οὐσιαστικὰ ὅμως δημιουργοῦν πρόβλημα. κατὰ τὴν διάρκεια τῆς θεοπτίας. σὲ προφορικὲς ὁμιλίες ποὺ ἀκούγονται ἀπὸ ραδιοφωνικοὺς σταθμούς. σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία ἡ θεία καὶ ἡ ἀνθρώπινη φύση ἑνώθηκαν «ἀσυγχύτως. ὅπως τὸ ἔζησαν οἱ τρεῖς Μαθητὲς στὸ ὄρος τῆς Μεταμορφώσεως καὶ οἱ Ἀπόστολοι τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. ἀχωρίστως» στὴν ὑπόσταση τοῦ Λόγου. καὶ τὰ περὶ τῆς μεθέξεως τῆς ἐσχατολογικῆς δόξας τῆς Βασιλείας. τοὺς Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας. ὅπως ὑποστηρίζεται. Στὴν θεία Εὐχαριστία βιώνουν τὴν ἐσχατολογικὴ δόξα τῆς Βασιλείας ὅσοι φθάνουν στὴν θεοπτία καὶ ὄχι ἁπλῶς ὅσοι νομίζουν ὅτι συμμετέχουν σὲ αὐτὴν μηχανικὰ μὲ τὰ πάθη τους καὶ τὶς ἀδυναμίες τους. Γιὰ παράδειγμα. ἂν δὲν ἔβλεπα ὅτι αὐτὴ ἡ κακοδοξία διαδίδεται σὰν λύμη. σὲ ἄρθρα. Ὅμως. ὅπως Ἐκκλησία. ἰδιαιτέρως τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων. τὶς ἱστορικὲς κατὰ τόπους χριστιανικὲς κοινότητες ὡς «αὐθεντικὴ ἔκφραση τῆς ἐσχατολογικῆς δόξας τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ». ἀλλοιώνεται ἡ ἀποκεκαλυμμένη ἀλήθεια τῆς πίστεως. Οἱ δῆθεν δύο τύποι ἐκκλησιολογίας στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία Τὸν τελευταῖο καιρὸ ὑφέρπει καὶ κυοφορεῖται μιὰ αἱρετικὴ διδασκαλία ποὺ ὑπονομεύει ὅλο τὸ οἰκοδόμημα τῆς ὀρθοδόξου διδασκαλίας. τοὺς θεουμένους. ἀδιαιρέτως. ἀλλὰ κυρίως προσβάλλονται ὕπουλα οἱ προϋποθέσεις τῆς ὀρθοδόξου θεολογίας. Δὲν θὰ ἔδινα ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον καὶ προσοχή. γιατὶ διαφορετικά. Βλασίου κ. συναισθηματικὰ ἢ τουλάχιστον μὲ ἕναν ἀφηρημένο στοχαστικὸ θεολογικὸ λόγο. Αὐτὴ ἡ θεοπτία καὶ ἡ μέθεξη τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ βίωση τῆς ἐσχατολογικῆς δόξας τῆς Βασιλείας καὶ κατὰ τὴν θεία Λειτουργία ἀπὸ τοὺς ἀξίους αὐτῆς τῆς ἐμπειρίας. ζοῦσε τὸ μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας στὴν θεία Εὐχαριστία. θεία Εὐχαριστία καὶ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Τὸ προηγούμενο δείχνει ὅτι πρέπει νὰ 16 ἀποδεχόμαστε τὰ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας τὰ ὁποῖα διατυπώθηκαν στὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ τὴν Ἱερὰ Παράδοση. κυρίως στὶς Τοπικὲς καὶ τὶς Οἰκουμενικὲς Συνόδους. Ἡ ἐμπειρία τῆς ἐσχατολογικῆς δόξας τῆς Βασιλείας δὲν γίνεται ἁπλῶς μὲ τὰ ὡραῖα ἄμφια καὶ τὶς ψαλμωδίες οὔτε μὲ τὴν μετάληψη τοῦ Σώματος . Γράφεται καὶ λέγεται ὅτι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὸν 3ο αἰώνα καὶ μετὰ ἀλλοίωσαν τὴν ἀρχέγονη ἐκκλησιαστικὴ παράδοση. ὁπότε ἡ θεία Εὐχαριστία ἐξομοιώνει. Δὲν κτυπιέται εὐθέως ἡ δογματικὴ διδασκαλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς. γιὰ τὸ ὅτι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ φανέρωση τοῦ Θεοῦ ὡς Φωτός. ὅταν δὲν ἑρμηνεύωνται ὀρθόδοξα τὰ περὶ τῆς θείας Εὐχαριστίας ὡς φανερώσεως τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ὅταν κάποιος ὑπερτονίζη τὴν θεία φύση σὲ βάρος τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. τότε περιπίπτει στὴν αἵρεση τοῦ νεστοριανισμοῦ. τὴν ὁποία συναντῶ σὲ βιβλία καὶ κείμενα. δὲν ἑρμηνεύουν τὴν δόξα τοῦ Θεοῦ ὡς τὸ ἄκτιστο Φῶς καὶ τὴν βίωση τῆς ἐσχατολογικῆς δόξας ὡς μέθεξη τοῦ ἀκτίστου Φωτός. ὅσοι χρησιμοποιοῦν τέτοιες ἐκφράσεις. τὶς ἑρμηνεύουν πολὺ ἐξωτερικά. ὅπως ἔγινε στὸ ὄρος τῆς Μεταμορφώσεως. Ἡ ἀρχαία Ἐκκλησία. Λέγεται αὐτό. Ἱεροθέου Ἡ λέξη αἵρεση προέρχεται ἀπὸ τὸ ρῆμα αἱρέομαι-οῦμαι καὶ δηλώνει τὴν ἐπιλογὴ καὶ προτίμηση μιᾶς ἐπὶ μέρους πλευρᾶς μιᾶς διδασκαλίας ποὺ ἀπολυτοποιεῖται σὲ βάρος τῆς καθολικότητος. τῆς ὅλης ἀληθείας. ἀτρέπτως. περιπίπτει στὴν αἵρεση τοῦ μονοφυσιτισμοῦ. γιατὶ ὅσοι χρησιμοποιοῦν τέτοιες ἐκφράσεις συνήθως ἀγνοοῦν ἢ περιφρονοῦν τὴν διδασκαλία τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. κατὰ τὸ δυνατόν. Οἱ ἀπόψεις μποροῦν νὰ φαίνονται ὡς εὐλογοφανεῖς. ἡ διδασκαλία γιὰ τὴν ἕνωση τῶν δύο φύσεων στὸν Χριστὸ διατυπώθηκε στὴν Δ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. ἡ ὁποία θεία Εὐχαριστία «ἀποτελεῖ εἰκόνα καὶ προληπτικὴ φανέρωση τῆς ἐσχατολογικῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ». ποὺ ἔλαβαν τὸ Ἅγιον Πνεῦμα καὶ ἔγιναν μέλη τοῦ ἀναστημένου Σώματος τοῦ Χριστοῦ.

ἀλλὰ θεμελιώνονται καὶ ἐπιστημονικὰ ἀπὸ τὴν κατηχητικὴ Σχολὴ τῆς Ἀλεξανδρείας». τοῦ ἁγίου 17 . ὁ Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος. χωρὶς τὶς ἀπαραίτητες προϋποθέσεις. ὁπότε ἐκφράζεται ἕνας «πνευματικὸς ὑλισμός». Ἐννοεῖται ὅτι τὰ ἔργα αὐτῶν τῶν δύο. εἶναι σημαντική. Ἑπο­μέ­νως. καὶ καταγράφεται στὸ γνωστὸ ἔργο «Φιλοκαλία τῶν ἱερῶν Νηπτικῶν». μὲ προσθαφαιρέσεις ἔργων. τοὺς ὁποίους ἐκείνη τιμᾶ καὶ γεραίρει. κατ’ αὐτούς. Ἑπο- μένως. φωτίζεται καὶ τελειοῦται». «τὸ (νέο) πλατωνικὸ ὑπόβαθρο τῆς εὐαγριανῆς θέσεως» γίνεται «ὑπόβαθρο ἐπίσης τοῦ Γρηγορίου Ναζιανζηνοῦ καὶ τοῦ Γρηγορίου Νύσσης». πράγμα ποὺ ἀποδεικνύει ὅτι ἡ νηπτική-φιλοκαλικὴ παράδοση ἀναγνωρίζεται ὡς ἡ προϋπόθεση τῆς σωτηρίας καὶ τῆς θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου. θέωσι» καὶ ἐπηρέασε καὶ τὸν ἅγιο Μάξιμο. σύμφωνα μὲ τὴν θεωρία αὐτή. γιατὶ ἀσκήθησαν. ποὺ ἄρχισαν ἀπὸ τὸν 3ο αἰώνα. Ἡ μεταγενέστερη δὲ αὐτὴ «πνευματικότητα» καὶ «ἐκκλησιολογία» «ἔχει τὶς ρίζες της στὴ νεο-πλατωνίζουσα εὐαγριανὴ καὶ τὴ μεσσαλιανίζουσα μακαριανὴ μυστικὴ θεολογία. σὲ ἀπαραίτητο συνδυασμὸ βέβαια μὲ τὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὸ ἔγινε. Οὐσιαστικὰ περιγράφεται ἡ οὐράνια θεία Λειτουργία. ὅπως ὑποστηρίζουν. Στὴν καλύτερη. ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία αὐτοαναιρεῖται. Φαίνεται καθαρὰ ὅτι. ὅμως. Πιστεύω ἀκράδαντα ὅτι αὐτὴ ἡ προτεσταντίζουσα θεωρία ἀποτελεῖ πραγματικὰ αἵρεση καὶ δυναμίτιδα μέσα στὰ θεμέλια τῆς ἴδιας τῆς Ἐκκλησίας. καὶ τελικὰ ἀποδέχεται τὴν διδασκαλία τους. Αὐτὴν τὴν συλλογή. ἔγινε δῆθεν ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν Ἐκκλησία διὰ τῶν Πατέρων της. ἡ ἴδια ἡ Ἐκκλησία ποὺ ἐκφράζεται διὰ τῶν ἁγίων Πατέρων. ἄποψη δημιουργεῖ σύγχυση στοὺς πιστούς. σύμφωνα μὲ τὰ λεγόμενα ἀπὸ τοὺς ἀμφισβητίες αὐτούς. καὶ τὴν περιγράφει στὸ βιβλίο τῆς Ἀποκαλύψεως. κατὰ τὴν μοντέρνα καὶ προτεσταντίζουσα αὐτὴ ἄποψη. τοὺς ὁποίους ἡ Ἐκκλησία συμπεριέλαβε στὸ ἁγιολόγιό της. τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης. ὅπως τὴν διετύπωσε ὁ Εὐάγριος. ὁ Ἰωάννης ὁ Σιναΐτης. σύμφωνα μὲ τὴν θεωρία αὐτὴ ἀπὸ τὸν 3ο αἰώνα καὶ μετὰ περνᾶ μία ἀλλαγὴ στὴν θεολογία καὶ τὴν ἐκκλησιολογία τῆς Ἐκκλησίας καὶ σὲ αὐτὸ συνετέλεσαν ὁ Εὐάγριος ὁ Ποντικὸς μὲ τὸν Μακάριο τὸν Αἰγύπτιο. Ἡ ἀνησυχία. Μιὰ τέτοια. Καὶ τὸ ἐκπληκτικότερο εἶναι ὅτι αὐτὴ ἡ σύγχυση. Ὁ Εὐάγριος χωρίζει τὸν νοῦ ἀπὸ τὶς αἰσθήσεις καὶ τὴν διάνοια καὶ αὐτὸ θεωρεῖται ὡς ἕνας «θεωρητικὸς μυστικισμός». οἱ Πατέρες συνετέλεσαν στὸ νὰ ὑποχωρήση ἡ ἀρχέγονη ἐκκλησιολογία. ὅμως. ἡ «εὐαγριομαξιμιανὴ προβληματική». τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. Ἡ θεολογία τῆς προσευχῆς. Ἔτσι. Γι’ αὐτὸ ὅσοι ὑποστηρίζουν τὴν πιὸ πάνω ἄποψη καταφέρονται σκληρὰ καὶ ἐναντίον τοῦ βιβλίου τῆς Φιλοκαλίας τῶν ἱερῶν νηπτικῶν. συναισθηματικὸ καὶ στοχαστικὸ τρόπο. τὴν ἀλλοίωσαν οἱ ἴδιοι οἱ ἅγιοι Πατέρες στοὺς μεταγενέστερους αἰῶνες! Δηλαδή. ἀλλὰ μὲ τὴν ἐμπειρία τῆς θεώσεως στὴν θεία Εὐχαριστία καὶ κατὰ τὴν θεία Κοινωνία. ὁ Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος ἐπαναφέρει τὸν νοῦ στὴν καρδιά. ἐννοοῦνται τὰ ἔργα τοῦ Εὐαγρίου τοῦ Ποντικοῦ καὶ τὰ ἔργα τοῦ Μακαρίου τοῦ Αἰγυπτίου. ἡ ἀρχέγονη «ἐκκλησιολογία» ὑπεχώρησε γιὰ νὰ ἔλθη μία ἄλλη «ἐκκλησιολογία» ἢ στὴν καλύτερη περίπτωση λειτουργοῦν παράλληλα οἱ δύο ἐκκλησιολογίες μέσα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Αὐτὴ δὲ ἡ μεταγενέστερη «ἐκκλησιολογία» χαρακτηρίζεται «ὄχι ἁπλῶς τροπὴ ἀλλὰ ἀνατροπή». λοιπόν. περίπτωση «συνυπάρχει μὲ μίαν ἄλλην πνευματικότητα (ἀλλὰ καὶ ἐκκλησιολογία)». ποὺ ἐκφραζόταν ὡς «ἐσχατολογικὴ δόξα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ». Ἰσχυρίζονται. κατὰ τὴν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς. «ἔντονες ἰδεολογικὲς πιέσεις τοῦ χριστιανικοῦ γνωστικισμοῦ καὶ κυρίως τοῦ (νέο-) πλατωνισμοῦ». ὅπως ὁ Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής. ἀφ’ ἑτέρου δὲ προχωροῦν ἀκόμη πιὸ πέρα γιὰ νὰ τὶς παρερμηνεύσουν. καὶ αὐτὸ τὸ ἀποδέχθηκε σιωπηρῶς ἡ Ἐκκλησία. τὸν σχολιαστὴ τοῦ «ψευδοδιονυσίου». ποὺ φθάνει μέχρι τὸν ἅγιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη. ἀλλὰ καὶ ὁ Μακάριος ὁ Αἰγύπτιος. χαρακτηρίζουν τὴν Φιλοκαλία ὡς «τὰ μηδενιστικὰ ἀδιέξοδα τοῦ φιλοκαλικοῦ ἀντινεωτερικοῦ προγράμματος τῶν Νικοδήμου-Μακαρίου». τῆς ἐκκλησιολογίας τῆς πρώτης Ἐκκλησίας! Ὅταν γίνεται λόγος γιὰ «νέοπλατωνίζουσα εὐαγριανὴ» καὶ «μακαριανὴ μυστικὴ θεολογία». ἀπὸ διάφορες συλλογὲς ποὺ εἶχαν ἤδη συγκροτηθῆ. Δηλαδή. τῆς ὁποίας ὁ ὑπότιτλος εἶναι «ἐν ᾗ διὰ τῆς κατὰ τὴν Πρᾶξιν καὶ θεωρίαν Ἠθικῆς Φιλοσοφίας ὁ νοῦς καθαίρεται. ἐπηρέασαν ὅλην τὴν μεταγενέστερη πατερικὴ παράδοση. ὅμως. γιὰ νὰ λάβη περίπου δογματικὴ κατοχύρωσι τὸν δεκατέταρτο αἰώνα μὲ τὸν Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ καὶ τοὺς ἡσυχαστὲς τοῦ Ἄθω». δημιούργησε μία θαυμαστὴ στροφὴ στὶς χῶρες τοῦ Βορρᾶ καὶ ἀνέδειξε πλῆθος ὁσίων καὶ ἀσκητῶν καὶ τελικὰ ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας. Αὐτὸ δείχνει ἡ ἐμπειρία τῆς δόξας τῆς Βασιλείας ποὺ εἶχε ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης. Ἀντίθετα. ὁ Ἰσαὰκ ὁ Σύρος καὶ πλῆθος ἄλλοι. φωτισμός. καὶ ὁ ἔντονος προβληματισμὸς εἶναι κυρίως στὸ ὅτι ὅσοι ὁμιλοῦν κατὰ τέτοιον ἀφηρημένο. Ἔτσι. στὸ θέμα ὅμως τῆς ἀσκητικῆς καὶ τῆς προσευχῆς. Ὅσοι ἔχουν τὴν ἄποψη ποὺ παρατέθηκε πιὸ πάνω. «Ὁ ψευδο-Διονύσιος παρέλαβε τὸ εὐαγριανὸ σχῆμα: κάθαρσι. οἱ δύο ἐκφράσεις τῆς ἡσυχαστικῆς ζωῆς.καὶ τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ. λοιπόν. ὁ Φιλόθεος ὁ Σιναΐτης. (δηλαδὴ ἡ μιὰ ἐκκλησιολογία στρέφεται ἐναντίον τῆς ἄλλης ἐκκλησιολογίας) ἢ συνυπάρχουν δύο ἐκκλησιολογίες παράλληλα. ἀφ’ ἑνὸς μὲν παραθεωροῦν τὶς ὀρθόδοξες προϋποθέσεις μεθέξεως τῆς «ἐσχατολογικῆς δόξας». ὁπότε ὑπεχώρησε ἡ ἀρχέγονη ἐκκλησιολογία. «διέσχισε τοὺς αἰῶνες μὲ τὸ κύρος σημαντικῶν προσωπικοτήτων ποὺ τὴν ἐφήρμοσαν. τὴν ὁποία κατήρτισαν οἱ ἅγιοι Μάκαριος πρώην Κορίνθου Νοταρᾶς καὶ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης. δηλαδὴ ὁ «θεωρητικὸς μυστικισμὸς» τοῦ Εὐαγρίου καὶ ὁ «πνευματικὸς ὑλισμὸς» τοῦ Μακαρίου του Αἰγυπτίου πέρασαν διὰ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. μετέφρασε στὴν ρωσοβλαχικὴ γλώσσα ὁ ὅσιος Παΐσιος Βελιτσκόφσκι. δηλαδή. ὅτι αὐτὴν τὴν ζωὴ τῆς πρώτης Ἐκκλησίας. Γι’ αὐτὸ τὸ συλλεκτικὸ ἔργο τῶν ἁγίων Νικοδήμου Ἁγιορείτου καὶ Μακαρίου Νοταρᾶ. δῆθεν ἀλλοίωσε αὐτὴν τὴν «βασικὴ βιβλικὴ καὶ ἀρχέγονη χριστιανικὴ ἐκκλησιολογία καὶ πνευματικότητα».

ἡ ζωὴ τῶν συγχρόνων ἡσυχαστῶν εἶναι μαγικὲς καταστάσεις καὶ ἐπίδραση τοῦ Ἰνδουϊσμοῦ. εἶναι ἐπίδραση ὡριγενιστική. Ἰωάννης Ρωμανίδης: «Ἡ ἀντιμετώπιση τῶν κακοδοξιῶν εἶναι ἡ ἀνάγκη προσθήκης στὴν ὁρολογία. διατείνεται ὅτι οἱ βαθμοὶ τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Ἔτσι. ποὺ προσπαθεῖ νὰ ἀνατρέψη τὴν παραδοσιακὴ ἀσκητικὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. μακαριακὴ κ. εὐαγριανή. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν ἔχει σημασία ἐὰν κάποια ὁρολογία εἰσήχθη ἀπὸ τὸν Ὡριγένη. ἐπειδὴ οἱ Πατέρες υἱοθέτησαν τοὺς ὅρους αὐτούς. καὶ αὐτὸ ποὺ χαρακτηρίζεται ὡς πνευματικότητα εἶναι ἡ ἐν Χριστῷ καὶ Ἁγίῳ Πνεύματι ζωὴ τὴν ὁποία ζῆ ὁ Χριστιανὸς μὲ τὰ ἅγια Μυστήρια καὶ τὴν ἀσκητικὴ παράδοση. 18 δείχνει τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος καὶ δὲν πρέπει νὰ παραμείνη ἀναπάντητη. εἶναι κοινὴ ἡ ἐμπειρία καὶ ἡ πίστη τους. Ἄλλοι τὰ περὶ τῆς ἱερᾶς ἡσυχίας καὶ τῆς ὁράσεως τοῦ ἀκτίστου Φωτὸς τὰ ἑρμηνεύουν ὡς συναισθηματικὲς καταστάσεις. εἶναι παράδοξο τὸ γεγονὸς νὰ θεωροῦνται ὡς ὡριγενιστικὴ ἢ νεοπλατωνικὴ διδασκαλία τὰ περὶ καθάρσεως. ἡ ὁποία ἐντάχθηκε στὰ Πρακτικὰ τῆς Γ΄ Οἰ­κου­με­νι­κῆς Συνόδου. τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων. φωτισμοῦ καὶ θεώσεως. Ἀποστόλων καὶ Πατέρων στὴν ὁρολογία δὲν συνιστᾶ διαφορὰ καὶ στὴν ἐμπειρία.Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου. τὴν ὁποία προσέλαβαν ἀπὸ τὴν γλώσσα τῆς ἐποχῆς τους. βεβαίως. «ἐκτρωματικά» κ. Ἐξ ἄλλου. Ἐπὶ πλέον. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι κοινά. Βεβαίως τὸν 3ο καὶ 4ο αἰώνα οἱ Πατέρες καὶ διδάσκαλοι χρησιμοποίησαν μία ἰδιαίτερη ὁρολογία. ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ καὶ εἶναι ἡ ἀπαραίτητη προϋπόθεση μεθέξεως τῆς ἀκτίστου καθαρτικῆς. ὁ ἡσυχασμὸς δὲν συνιστᾶ μία ἰδιαίτερη ἐκκλησιολογία. Καππαδόκες. γιατὶ ὑπάρχουν καὶ πράγματα τὰ ὁποῖα συμφωνοῦν μὲ τὴν διδασκαλία μας. ἡ ὁποία θεωρεῖται ὡς ἡ Θ΄ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος. ἐνῷ στὴν Καινὴ Διαθήκη καὶ τὴν ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας βλέπουν καὶ κοινωνοῦν τοῦ σεσαρκωμένου Λόγου. «ἀλλόκοτα». ἡ ὁποία κατοχυρώθηκε καὶ συνοδικῶς μὲ τὴν Σύνοδο τοῦ ἔτους 1351. Κατ’ ἀρχὰς πρέπει νὰ ὑπογραμμισθῆ ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρχη διπλὴ «ἐκκλησιολογία» καὶ διπλὴ «πνευματικότητα» μέσα στὴν Ἐκκλησία. Σύμφωνα μὲ τὴν ἄποψη αὐτὴ ὁ Εὐάγριος ἐπηρεάσθηκε ἀπὸ τὸν Ὡριγένη καὶ ὅλος αὐτὸς ὁ ἐπηρεασμὸς ἐπέδρασε στοὺς μεταγενεστέρους Πατέρας (Μακάριο Αἰγύπτιο. στοὺς Πατέρας τῆς Φιλοκαλίας.λπ. σὲ μιὰ ἐπιστολή του. ἐπειδὴ ἀποτελεῖ κτῆμα τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως. πατράσι. φωτισμός. ἀποστόλοις. καὶ παραιτεῖσθαι χρή· πολλὰ γὰρ ὁμολογοῦσι ὧν καὶ ἡμεῖς ὁμολογοῦμεν». τὸ ταὐτὰ φρονεῖν προφήταις. τὸν ἅγιο Γρηγόριο Νύσσης καὶ τοὺς μεταγενεστέρους Πατέρες καὶ κατοχυρώθηκε συνοδικῶς.ἄ. Αὐτὴ ἡ νέα θεωρία. Ἔλεγε ὁ π. δι’ ὧν τὸ ἅγιον Πνεῦμα μαρτυρεῖται λαλῆσαν περὶ τὲ Θεοῦ καὶ τῶν κτισμάτων αὐτοῦ». αὐτὰ τὰ νοήματα δηλαδή. εἶναι κακόδοξη νοοτροπία τὸ νὰ χαρακτηρίζεται ἡ κατοχυρωμένη διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας. ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ κ. Μάξιμο Ὁμολογητή. «ἀλλοπρόσαλλα». Στὴν συνέχεια θὰ γίνη μία συνοπτικὴ ἀντίκρουση αὐτῆς τῆς κακόδοξης θεωρίας καὶ στὴν ἑπόμενη ἑνότητα θὰ ἀναλυθῆ περισσότερο τὸ θέμα. Στὴν συνέχεια ἀναφέρει σχετικὰ παραδείγματα. ἡ ὁποία βιώθηκε ἀπὸ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. καὶ ὅτι ὁ ἱερὸς ἡσυχασμός. Ἑπομένως. Ἡ θεολογία εἶναι καρπὸς τῆς ἀποκαλύψεως τοῦ Θεοῦ . ὁ ἡσυχασμὸς καὶ ὁ σύγχρονος μοναχισμὸς μορφοποιήθηκε ἀπὸ τὶς δύο αὐτὲς κατευθύνσεις. μέσα στὴν Ἐκκλησία. καὶ κατέληξαν στὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ. οἱ ὁποῖοι οὕτως ἢ ἄλλως ὑπάρχουν στὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ ὡς λέξεις ἢ ὡς πραγματικότητες.λπ… Συνοπτικὴ ἀντίκρουση Ἡ παρουσίαση αὐτῆς τῆς κυοφορούμενης αἵρεσης μέσα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ποὺ ἔγινε προηγουμένως. Ἔπειτα. ἀπὸ τὴν θεολογία τῆς Ἐκκλησίας γνωρίζουμε ὅτι ἄλλο εἶναι ἡ ἐμπειρία τῆς θεοπτίας ποὺ γίνεται μὲ ἄρρητα ρήματα καὶ ἄλλο εἶναι ἡ καταγραφὴ αὐτῆς τῆς ἐμπειρίας ποὺ γίνεται μὲ κτιστὰ ρήματα. «τραγελαφικά». Ἡ ἀληθὴς ἐκκλησιολογία εἶναι στενὰ συνδεδεμένη μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν Πεντηκοστή. ὡς ὡριγενιστική. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι τὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ. ἀσθένεια τῶν νεύρων. Ἔτσι. τὸν Εὐάγριο τὸν Ποντικὸ ἢ τὸν Μακάριο τὸν Αἰγύπτιο. νοήματα καὶ εἰκονίσματα.) καὶ ἔφθασε μέχρι τὸν ἅγιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη καί. ἀλλὰ εἶναι ἡ εὐαγγελικὴ ζωή. μεγάλη διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ θεολογίας καὶ φιλοσοφίας καὶ ὄχι ἡ χρησιμοποίηση ἁπλῶς τῶν ὅρων. Χαρακτηριστικὸς εἶναι ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ: «τί γὲ ἄλλο ἢ ὅτι τοῦτο τελειότης ἐστι σωτήριος ἔν τε γνώσει καὶ δόγμασι. ἀλλὰ σημασία ἔχει ὅτι υἱοθετήθηκε ἀπὸ τὸν Μ. Συμεὼν Νέο Θεο- λόγο. φεύγειν. γιατὶ διαφορετικὰ δημιουργεῖται ἕνας κακοήθης ὄγκος μέσα στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας μὲ ἀπρόβλεπτες συνέπειες. ὅσα λέγουσιν οἱ αἱρετικοί. Μερικοὶ φθάνουν στὸ σημεῖο νὰ θεωροῦν ὅτι οἱ θεοπτίες τῶν ἱερῶν ἡσυχαστῶν εἶναι «δαιμονοφαντάσματα». φωτιστικῆς καὶ θεοποιοῦ ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ. ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ἄλλαξαν καὶ τὸ περιεχόμενο τῆς ὁρολογίας. ἀπὸ τὴν ὅλη διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας γνωρίζουμε ὅτι ὑπάρχει ταυτότητα διδασκαλίας καὶ ἐμπειρίας τῶν Προφητῶν. τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Θεολόγο. Ἡ διαφορὰ εἶναι ὅτι στὴν Παλαιὰ Διαθήκη οἱ Προφῆτες ἔβλεπαν τὸν ἄσαρκο Λόγο. ἑπομένως. προκειμένου νὰ ἀντικρούσουν τοὺς ἑλληνίζοντας αἱρετικούς. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ Προφητῶν. Ἀντιμετωπίζοντας τοὺς κακοδόξους χρησιμοποιοῦμε σύμβολα. Γράφει συγκεκριμένα: «Ὅτι οὐ πάντα. Βασίλειο. Οἱ Ἀπόστολοι δὲν διαφοροποιοῦνται ἀπὸ τοὺς Προφῆτες οὔτε καὶ οἱ Πατέρες ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους καὶ τοὺς Προφῆτες καί. «δαιμονικαὶ φαντασιώσεις». θέωση. γράφει ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποφεύγουμε ὅλα ὅσα λέγουν οἱ αἱρετικοί.λπ. καὶ προσπαθοῦμε νὰ κτυπήσουμε τὴν κακοδοξία στὴν καρδιά της». Ὁ ἅγιος Κύριλλος Ἀλεξανδρείας ἐπειδὴ κατηγορήθηκε ὅτι χρησιμοποιοῦσε φράσεις τοῦ Νεστορίου. κατ’ αὐτούς. φαντασιώσεις κ. «δαιμονοκίνητοι». κάθαρση. Ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας καὶ οἱ εὐχὲς τῶν Μυστηρίων παρουσιάζουν ὅλην αὐτὴν τὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση. πᾶσιν ἁπλῶς. Ἀκόμη.

ποὺ σκέπτονται ἐπιπόλαια καὶ ἔξω ἀπὸ τὴν Ὀρθόδοξη Παράδοση. Μουσεῖο Μπενάκη 19 . 19ος αἰ.ρεία τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὸν Θεὸ διὰ τῆς καθάρσεως. Ἰωάννου Ρωμανίδη. Τὸ νὰ χαρακτηρίζεται ἡ ἡσυχαστικὴ παράδοση ὡς ὡριγενιστική. Εὐρύτερες ἀναλύσεις Ἡ σύντομη ἀντίκρουση τῆς κυοφορούμενης αὐτῆς αἵρεσης μέσα στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. ἐνῷ ἡ φιλοσοφία εἶναι καρπὸς στοχασμοῦ καὶ ἀνακαλύψεως τῆς λογικῆς του ἀνθρώπου. Καὶ εἶναι ἐκπληκτικό. Αὐτὸ δημιουργεῖ καὶ ἕνα ἄλλο σοβαρὸ πρόβλημα ποὺ ὑπονομεύει τὴν ὅλη ἐκκλησιολογία τῆς Ἐκκλησίας. Δηλαδή. δὲν ἀποκλείεται νὰ φθάσουν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὀρθόδοξοι (ἤδη μερικοὶ ἔφθασαν). εἶναι ἐπιπόλαια ἑρμηνεία. οὐσία.λπ. ποὺ διατυπώθηκαν ἀπὸ μερικοὺς σύγχρονους θεολόγους. ὅμως. γιατὶ αὐτὸ συνιστᾶ ἕναν μαγικὸ τρόπο ζωῆς. οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν νὰ ἀρνηθοῦν τὴν διδασκαλία τῶν Πατέρων. ἐὰν δὲν ἐκφράζει καὶ κάτι βαθύτερο. τὸν φωτισμὸ καὶ τὴν θέωση. τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Σιναΐτου. τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτου. ὅπως αὐτὸ φάνηκε στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας. ὡς εἰδωλολατρική. τὸν φωτισμὸ καὶ τὴν θέωση. τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Νύσσης. καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο τὸν ἔχουν δυσφημήσει πολύ. ὅτι οὔτε τὰ Μυστήρια ἀποδεσμεύονται ἀπὸ τὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση. ὅταν ἀποσυνδέωνται ἀπὸ τὴν ἀσκητικὴ ζωή. οὔτε ἡ ἡσυχαστικὴ παράδοση βιώνεται χωρὶς τὰ Μυστήρια της Ἐκκλησίας. Γνωρίζουμε. Τὸ πόσο εἶναι ἐπιπόλαια αὐτὰ τὰ συμπεράσματα φαίνεται ἀπὸ τὸ ὅτι μὲ τὸν ἴδιο τρόπο μποροῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ κατηγορήσουν τοὺς Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας ποὺ προσέλαβαν τὴν ὁρολογία (πρόσωπο. τοῦ φωτισμοῦ καὶ τῆς θεώσεως. ἐπειδὴ ὑπάρχει μία ἐξωτερικὴ ὁμοιότητα στὶς λέξεις. πράγματι. ἀντιμετωπίζονται πολὺ καλὰ ἀπὸ τὸν π. δηλαδὴ μία ἄποψη ἡ ὁποία μεταφέρεται ἀπὸ τοὺς Προτεστάντες καὶ μερικοὺς Ὀρθοδόξους. τοῦ ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου. Στὴν συνέχεια θὰ ὑπογραμμίσω μερικὰ χαρακτηριστικὰ σημεῖα ποὺ ἀποδεικνύουν τὴν προτεσταντικὴ αὐτὴ αἱρετικὴ κακοήθεια ποὺ ἐπηρέασε καὶ μερικοὺς Ὀρθοδόξους. Γιατί. Βασιλείου. Ἐφραὶμ Κατουνακιώτου. Τελικά.) καὶ οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν γιὰ τὴν ἀσκητικὴ ζωή. οὐσιαστικὰ νὰ ἐπεκτείνουμε τὶς σκέψεις αὐτὲς γιὰ νὰ ἀντιμετωπισθῆ αὐτὴ ἡ ἐπικίνδυνη κατάσταση ποὺ μπορεῖ νὰ βλάψη τὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Ἰωάννη Ρωμανίδη. ἤτοι τὸ Βάπτισμα. ἐνέργεια κ. βεβαίως. ἐνῷ τὸ ψεύτικο θὰ ἐξαφανισθῆ. ὅπως ἐκφράζεται διὰ τῶν μεγάλων Πατέρων της.) καὶ ἄλλα ἐξωτερικὰ πολιτιστικὰ γεγονότα ἀπὸ τοὺς εἰδωλολάτρες καὶ τοὺς αἱρετικούς. Πορφυρίου Καυσοκαλυβίτου. χάριν μιᾶς «ἀρχέγονης ἐκκλησιολογίας». πρόκειται γιὰ μία προτεσταντικὴ αἱρετικὴ κακοήθεια. νὰ ὑπονομεύεται ἡ ἡσυχαστική. τὴν νοερὰ προσευχὴ καὶ γενικὰ ὁμιλοῦν γιὰ τὴν πο.ἄ. ἀπὸ τὴν σχολαστικὴ καὶ προτεσταντικὴ θεολογία τὶς ὁποῖες σπούδασε. ὁ ὁποῖος γνώρισε ὅλες αὐτὲς τὶς ἀπόψεις στὴν Ἀμερική. Μὲ ὅσα λέγονται ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς νέους προτεσταντίζοντες καὶ φιλοσοφοῦντες θεολόγους φαίνεται σαφέστατα ὅτι γίνεται προσπάθεια νὰ διαβρωθῆ ὁλόκληρη ἡ ἀσκητικὴ παράδοση καὶ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. ὑπόσταση. τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ ὅλων τῶν ΝηπτικῶνΦιλοκαλικῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μέχρι τῶν νεωτέρων. τὸν μοναχισμό. Τὸ αὐθεντικὸ θὰ ἀντέξη στὸν χρόνο καὶ στὶς πιέσεις. ἀλλὰ ὑπονομεύεται καὶ ἡ μυστηριακὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας. ποὺ εἰσῆλθε μέσα στὸν ὀργανισμὸ μερικῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας καὶ δὲν πρέπει νὰ γίνη ἕνας ἐκκλησιαστικὸς κακοήθης ὄγκος ποὺ θὰ προσβάλη τὸν ὀργανισμὸ τῆς Ἐκκλησίας. καὶ μᾶς παρουσίασε τὴν γνησιότητα τῆς πατερικῆς σκέψης καὶ ζωῆς. ὅπως ἐκφράζεται στὴν κάθαρση. εὐαγριανή. τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ. τὴν μετάνοια. ἡ θεία Εὐχαριστία καὶ ὅλα τὰ ἄλλα Μυστήρια. Ἀλλὰ ἡ ἀλήθεια θὰ λάμψη. τὸ γεγονὸς νὰ ἐπιχειρῆται ὁ ἐκπροτεσταντισμὸς τῆς ὀρθόδοξης θεολογίας μὲ τὸ νὰ ἐπαινῆται ἀπὸ τοὺς πιὸ πάνω θεολόγους καὶ φιλοσοφοῦντας ἡ προτεσταντικὴ ἑρμηνεία. τὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ στηρίζεται ἁπλῶς στὰ κείμενα τῆς Καινῆς Διαθήκης. ἀφοῦ δὲν θὰ ἀφήση ὁ Θεὸς τὸ ὄνειδος νὰ ἐπικρατήση μέσα στὸν ἁγιασμένο καὶ εὐλογημένο χῶρο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. ἡ ὁποία συγκεκριμενοποιεῖται στὴν κάθαρση. ὅπως φαίνεται καθαρά. τὴν λατρεία τῆς Ἐκκλησίας. μᾶς δίνει τὴν δυνατότητα νὰ προχωρήσουμε σὲ εὐρύτερες ἐπισημάνσεις. Ἐπίχρυσα δίπτυχα ἐγκόλπια. τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. δηλαδὴ τοῦ Μ. Ἐφραὶμ Φιλοθεΐτου κ. ἡ ὁποία προηγήθηκε. Θὰ μποροῦσα πρὸς ἀνατροπὴ ὅλων αὐτῶν τῶν θεωριῶν νὰ παραπέμψω στὸ δίτομο βιβλίο ποὺ ἐξέδωσα μὲ τίτλο «Ἐμπειρικὴ Δογματική». καὶ νὰ χαρακτηρίσουν τὴν θεολογία τῶν Πατέρων γιὰ τὸν Τριαδικὸ Θεὸ καὶ τὴν ὅλη ἐκκλησιολογία τους. Ἔφθασε σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο ὁ Χάρνακ καὶ ἄλλοι προτεστάντες. ἐκκλησιαστική. μέσα στὸ ὁποῖο παρουσιάζεται ἡ διδασκαλία τοῦ αὐθεντικοῦ καὶ γνησίου δογματολόγου π. τὸ Χρίσμα.στοὺς θεουμένους. τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. ἤτοι τῶν Καππαδοκῶν Πατέρων. ἀφοῦ ἀγνοοῦν τὸ οὐράνιο καὶ βαθὺ περιεχόμενό της. ἡ ὁποία ἀναφέρεται στὴν θεία Εὐχαριστία. δηλαδὴ εἶναι προσπάθεια ὑπονομεύσεως τῆς ὀρθοδόξου ἡσυχαστικῆς παραδόσεως. μακαριακὴ καὶ ἀκόμη ὡς νεοπλατωνική. ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν ὁσίων ἀσκητῶν ποὺ γνωρίσαμε τὰ τελευταῖα χρόνια ( Ἰωσὴφ Σπηλαιώτου. Παϊσίου Ἁγιορείτου. ἡ ἄποψη ὅτι μέσα στὴν Ἐκκλησία ἐπικρατεῖ μία διπλὴ ἐκκλησιολογία –ἀρχέγονη καὶ μεταγενέστερη– εἶναι ἡ λεγομένη «μεταπατερικὴ θεολογία». τὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση καί. ὥστε νὰ μὴ γίνουν πνευματικὸς καὶ ἐκκλησιαστικὸς ὄγκος καὶ προκαλέση ἀσθέg νειες στοὺς Χριστιανούς. Ὅλες αὐτὲς οἱ ἀπόψεις. σὲ κείμενα ποὺ θὰ δημοσιευθοῦν καὶ ἀργότερα. γιατὶ αὐτὸ ὁδηγεῖ στὴν ἀνατολικὴ φιλοσοφία καὶ στὸν μασαλιανισμό. ἑρμηνεύονται τὰ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας ἔξω ἀπὸ τὶς βασικὲς προϋποθέσεις τους ποὺ εἶναι ἡ ἐμπειρία. πατερικὴ Παράδοση.

Θυμόμαστε τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ γύρισε στὸν Κύριο γιὰ νὰ σὲ βοηθήσει ἐναντίον τους. 1. εἶναι σοφότερο νὰ στραφοῦμε καὶ νὰ προσηλώσουμε τὴν προσοχή μας ἀλλοῦ. Πῶς μποροῦμε νὰ κατακτήσουμε τὸν Καιρό. Ἐνατένιση σημαίνει πρῶτα ἀπ’ ὅλα. Πῶς θὰ μάθουμε νὰ ζοῦμε στὸ παρόν. βίαια καταπιεσμένες. νὰ ὑπάρχεις ἐκεῖ ποὺ βρίσκεσαι – νὰ εἶσαι ἐδῶ καὶ τώρα. Οἱ ἀσκητὲς Πατέρες. Ἡ ἐπανειλημμένη Ἐπίκληση τοῦ Ὀνόματος μπορεῖ νὰ μᾶς φέρει. Ἐνῷ κάτι τέτοιο εἶναι ἀρκετὰ δύσκολο στὴν ἐξωτερικὴ ἐργασία. Παρόλες τὶς προσπάθειές μας νὰ σταθοῦμε μπρὸς στὸ Θεό. εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ κάνουν μόνο ἕνα πράγμα κάθε φορά. ὅπως τὸ βόμβισμα τῆς μύγας ἢ τὸ ἰδιότροπο πήδημα τῶν πιθήκων ἀπὸ κλαδὶ σὲ κλαδί. Αὐτὴ ἡ ἐσωτερικὴ ἀποσύνθεση εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ τραγικὰ ἐπακόλουθα τῆς Πτώσης. τὴ στιγμὴ τῆς εὐκαιρίας. συχνὰ δίνει ἁπλῶς μεγαλύτερη δύναμη στὴ φαντασία μας. Ἡ πνευματική μας στρατηγικὴ θὰ πρέπει νὰ εἶναι θετικὴ καὶ ὄχι ἀρνητική: ἀντὶ νὰ προσπαθοῦμε νὰ ἀδειάσουμε τὴ σκέψη μας ἀπὸ ὁτιδήποτε κακό. Καλλίστου Γουέαρ Μ όλις κάνουμε μιὰ σοβαρὴ προσπάθεια νὰ προσευχηθοῦμε «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ». ἔχει σωστὰ παρατηρηθεῖ. καλύτερα θὰ εἶναι νὰ κοιτάξουμε πρὸς τὰ πάνω. Ἀλλὰ τὸ νὰ κάνεις κάθε πράγμα στὴ σειρά του δὲν εἶναι καθόλου εὔκολο. 2. στὴν αἰωνιότητα τοῦ Τώρα.Πῶς νὰ κατακτήσουμε τὸν καιρό Τοῦ Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Διοκλείας κ. ἡ προσπάθεια νὰ ἐκριζώσουμε καὶ νὰ ἀποβάλουμε λογισμοὺς μὲ τὴ δύναμη τῆς θέλησής μας. ἐπικαλούμενοι τὸ Ὄνομά Του· καὶ ἡ χάρη ποὺ ἐνεργεῖ διαμέσου τοῦ Ὀνόματός Του θὰ ὑπερπηδᾶ τοὺς λογισμούς. Ἡ ἄμεση ἀναμέτρηση. Ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἡ δύναμη τοῦ ὀνόματος. τὴν ἀποφασιστικὴ στιγμή. τὸ ἄμεσο παρόν.τι καλό. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ πετυχαίνουν στὴ ζωή. «γιατὶ αὐτὸ ἀκριβῶς αὐτοὶ θέλουν καὶ δὲ θὰ πάψουν νὰ σὲ ἐνοχλοῦν. σχεδιάζουμε τί θὰ κάνουμε στὴ συνέχεια· ἄνθρωποι καὶ τόποι ἔρχονται μπρός μας σὲ μιὰ ἀτέλειωτη ἀκολουθία. καὶ ἴσως πράγματι ὁδηγήσει σὲ οὐσιαστικὴ ζημία. μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ. Τί πρέπει νὰ γίνει λοιπόν. ἀκόμα δυσκολότερο εἶναι στὴν προσπάθεια τῆς ἐσωτερικῆς προσευχῆς. στὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ· εἴμαστε ἀνίκανοι νὰ ζήσουμε ὁλοκληρωτικὰ στὴ μόνη στιγμὴ τοῦ χρόνου ποὺ ἀληθινὰ ὑπάρχει – τὸ τώρα. Ἀλλὰ γιὰ τοὺς περισσότερους ἀπὸ μᾶς μιὰ τέτοια μέθοδος εἶναι πολὺ δύσκολη. οἱ σκέψεις συνεχίζουν νὰ τρέχουν ἀνήσυχα καὶ ἄσκοπα μέσα στὸ μυαλό μας. πρὸς τὸν Κύριο Ἰησοῦ καὶ νὰ ἐμπιστευθοῦμε τοὺς ἑαυτούς μας στὰ χέρια Του. Σχοινᾶς. ἐκδ. ἀμέσως συνειδητοποιοῦμε ἔντονα τὴν ἐσωτερική μας ἀποσύνθεση. . τείνουν νὰ ἐπιστρέψουν μὲ μεγαλύτερη δύναμη. διαχωρίζουν δύο τρόπους γιὰ τὸν πόλεμο τῶν 20 λογισμῶν. 91. ἐκδ. Αὐτοὶ μποροῦν νὰ «ἀντιλέγουν» στοὺς λογισμούς τους. μέσα στὴν ταραγμένη φαντασία μας καὶ νὰ συγκεντρωνόμαστε γιὰ νὰ ἐναντιωθοῦμε στὶς σκέψεις μας. καταθέτοντας μπροστά Του τὴ δική σου ἀδυναμία· διότι Αὐτὸς εἶναι ἱκανὸς νὰ τοὺς ἐκδιώξει καὶ νὰ τοὺς ἐκμηδενίg σει»2. ἀπὸ τὴ διάσπαση καὶ τὴν πολλαπλότητα στὴν ἑνοποίηση. Δὲν ἔχουμε τὴ δύναμη νὰ αὐτοσυγκεντρωθοῦμε στὸ μέρος ἀκριβῶς ποὺ θά ’πρεπε νὰ βρισκόμαστε – ἐδῶ. δηλαδὴ νὰ τοὺς ἀντιμετωπίζουν πρόσωπο μὲ πρόσωπο νὰ τοὺς ἕλκουν σὲ κατὰ πρόσωπο ἀναμέτρηση. ἀτενίζουμε τὸ μέλλον. στὸν τόπο καὶ στὸ χρόνο. σ. Ἀλλὰ συνήθως εἴμαστε ἀνίκανοι νὰ σταματήσουμε τὴ σκέψη μας νὰ περιπλανιέται ὅπου τύχει. (Βόλος 1960). Ἀπὸ τὸ νὰ ἀτενίζουμε κάτω. Ἡ πρώτη μέθοδος εἶναι γιὰ τοὺς «δυνατοὺς» ἢ τοὺς «τέλειους». τὴν ἔλλειψη τῆς ἑνότητας καὶ ὁλοκλήρωσής μας. Ἀντὶ νὰ μαχόμαστε τοὺς λογισμούς μας κατευθείαν καὶ νὰ προσπαθοῦμε νὰ τοὺς ἀποδιώξουμε μὲ μιὰ προσπάθεια τῆς θέλησης. «πρέπει νὰ δέσεις τὴ διάνοιά σου μὲ μία σκέψη ἢ μὲ τὴ σκέψη τοῦ Ἑνὸς μόνο»1. τοὺς ὁποίους δὲ θὰ μπορούσαμε νὰ ἐξαλείψουμε μὲ τὴ δικιά μας δύναμη. ἀπὸ τὴ διαίρεση στὴν ἑνότητα. Ἀκρίτας. ἰδιαίτερα ὁ Βαρσανούφιος καὶ o Ἰωάννης. «Γιὰ νὰ σταματήσεις τὸ συνεχῆ συνωστισμὸ τῶν σκέψεών σου». λέγει ὁ ἐπίσκοπος Θεοφάνης. Εἶναι ἀκριβῶς σ’ αὐτὸ τὸ σημεῖο ποὺ ἡ Προσευχὴ τοῦ Ἰησοῦ μπορεῖ νὰ βοηθήσει. The Art of Prayer. Ἀποκρίσεις. Οἱ φαντασιώσεις μας. «Μὴν ἀντιλέγεις στὶς σκέψεις ποὺ ἔρχονται ἀπ’ τοὺς ἐχθρούς σου» συμβουλεύουν ὁ Βαρσανούφιος καὶ ὁ Ἰωάννης. 97. θὰ εἶναι καλύτερα νὰ τὴ γεμίζουμε μὲ ὅ.

ὅλους ἐκείνους γιὰ τοὺς ὁποίους εἶπε: «οὗ γὰρ εἰσὶ δύο ἢ τρεῖς συνηγμένοι εἰς τὸ ἐμὸν ὄνομα. ἂς προσπαθοῦμε νὰ τοὺς συναντήσουμε ἐν Χριστῷ. ὅπως ἡ Μαρία τὸ πρωτοάκουσε. πρόβαλε ὅλη της τὴν πίστη στὸ μέλλον. Ἂν προσκολληθοῦμε σ’ Αὐτόν. Ὁ Ἰησοῦς τὴ διόρθωσε: «Ἐγὼ εἰμὶ ἡ Ἀνάστασις καὶ ἡ Ζωή». 21 . συναντοῦμε καὶ πάλι. ποὺ τόσες φορὲς εἶχε καλέσει τὸν Υἱό της μὲ τὸ Ὄνομά Του. Μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ Ἰησοῦ καὶ στὴν ἀγάπη Του πρέπει νὰ συναντοῦμε ὅλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ τοὺς κλείνουμε μέσα στὸ Ὄνομά Του. Ἀπὸ τὸ βιβλίο Πάτερ ἡμῶν… Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι κλείνουμε τὰ μάτια στὰ προβλήματα τῆς ἐπίγειας Ἐκκλησίας. Ἀκρίτας. 22:4). ὅλους ἐκείνους ποὺ μᾶς ἔχουν φύγει. Ἂς ἐφαρμόζουμε τὸ Ὄνομά Του στὸ ὄνομα κάθε ἀδελφοῦ μας ποὺ βρίσκεται σὲ ἰδιαίτερη ἀνάγκη καὶ δὲν θὰ χρειάζονται μακρὲς λίστες προσευχῶν. τὴν ὁποία καμμιὰ ἀνθρώπινη ἁμαρτία δὲν μπορεῖ νὰ πλησιάσει. προσευχόμενοι μὲ αὐτὸ μὲ τὴν ἴδια λατρευτικὴ g διάθεση. Ἔκανε λάθος ἡ Μάρθα ὅταν. ἀνάγγειλε τὸ Ἅγιο αὐτὸ Ὄνομα. τὸ νὰ συνδέουμε τὸ Ὄνομά Του μὲ τὰ δικά τους ὀνόματα. Ἐπικαλούμενοι τὸ Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ. Καὶ εἶναι μία πράξη ἀγάπης πρὸς αὐτούς. Μποροῦμε λοιπὸν νὰ ποῦμε ὅτι ἡ ἐπίκληση τοῦ Ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ καλύτερη προσευχὴ γιὰ τοὺς κεκοιμημένους. μετέχουμε σιωπηρὰ στὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἔτσι βιώνουμε τὴν οὐσιαστικὴ ἑνότητά της. μιλώντας γιὰ τὸν Λάζαρο. Ἀντὶ νὰ προσπαθοῦμε νὰ «στήσουμε» – εἴτε στὴν προσευχή μας. συναντοῦμε ἐσωτερικὰ ὅλους ἐκείνους ποὺ εἶναι ἑνωμένοι μὲ τὸν Κύριό μας.. Κανένα σχίσμα δὲν μπορεῖ νὰ τὴν κομματιάσει. Ἐδῶ ὅμως ἀσχολούμαστε μόνο μὲ ἐκείνη τὴν αἰώνια καὶ πνευματικὴ καὶ «ἀκηλίδωτη» πλευρὰ τῆς Ἐκκλησίας. Στὸ ἴδιο αὐτὸ Ὄνομα συναντοῦμε καὶ τὴ γυναίκα ἐκείνη «τὴν εὐλογημένην ἐν γυναιξί». ἐκεῖ βρίσκεται καὶ ἡ Ἐκκλησία. ὅπως τὸ πρόφερε ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριήλ. ζεῖ μέσα στὴν Ἐκκλησία. καθὼς μᾶς προσφέρει τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου μας. τὰ ἐπὶ τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς» ( Ἐφεσ. Ἀποτελοῦν τὴν αἰώνια Ἐκκλησία. ἀποτελοῦν τὴν ἐν οὐρανοῖς Ἐκκλησία. 18:20). τὴν ὁποία ὑπονοεῖ τὸ Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ. τῆς ὁποίας ἡ ἐπὶ γῆς ἀγωνιζόμενη Ἐκκλησία δὲν ἀποτελεῖ παρὰ ἕνα πολὺ μικρὸ κομμάτι. Ὅπου βρίσκεται ὁ Ἰησοῦς. Προφέροντας τὸ Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ. ἀλλὰ καὶ τῶν ἀγγέλων. Ὁ Γαβριὴλ δὲν ἦταν αὐτὸς πού. εἶπε στὸν Κύριο: «οἶδα ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇ ἀναστάσει ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ» ( Ἰω. τῶν ὁποίων ἡ ζωὴ εἶναι τώρα κρυμμένη ἐν Χριστῷ. Ἡ ἀνάσταση καὶ ἡ ζωὴ ὅσων ἔχουν ἤδη ἀναχωρήσει δὲν εἶναι ἁπλῶς κάτι ποὺ θὰ συμβεῖ στὸ μέλλον (ἂν καὶ ἡ ἀνάσταση τῶν σωμάτων εἶναι ὄντως κάτι τὸ μελλοντικό). Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἤδη συναγμένοι μέσα στὸ Ὄνομα τοῦ Κυρίου μας. Τὸ Πρόσωπο τοῦ ἀναστημένου Χριστοῦ εἶναι ἡ ἀνάσταση καὶ ἡ ζωὴ ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Παραβλέποντας τὸ παρόν. γινόμαστε ἕνα μὲ τὴ φροντίδα καὶ τὴν ἀγαπώσα καλωσύνη Του. τότε εἶναι ἕνα μέσο γιὰ νὰ ἑνωνόμαστε καὶ μὲ τὴν ἐν Αὐτῷ Ἐκκλησία. πρῶτος πάνω στὴ γῆ.] Κάθε φορὰ ὅμως ποὺ προφέρουμε τὸ Ὄνομά Του καὶ παραδινόμαστε ἄνευ ὅρων στὸ Πρόσωπό Του. εἴτε στὴ φαντασία μας – μιὰ ἄμεση πνευματικὴ ἐπαφὴ μὲ τοὺς νεκρούς μας. Εἶναι καλύτερα λοιπὸν νὰ ἐμπιστευόμαστε τὴ δική Του μεσιτεία γιὰ τοὺς ἀδελφούς μας. μᾶς κάνει νὰ τοὺς νιώθουμε καὶ αὐτοὺς παρόντες. ἡ Ἐκκλησία ὑπερβαίνει κάθε ἐπίγεια πραγματικότητα. καὶ νὰ τὸ ἐπαναλαμβάνουμε. Ἂς εὐχηθοῦμε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα νὰ μᾶς κάνει νὰ ἐπιθυμοῦμε νὰ ἀκοῦμε τὸ Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ.. ἐν Αὐτῷ. Τὸ Ὄνομά Του. Στὸ Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ συναντοῦμε ὅλη τὴ συντροφιὰ τῶν Ἁγίων: «Καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀποκ. 11:24). ἐκεῖ εἰμὶ ἐν μέσῳ αὐτῶν» (Ματθ. στὶς ἀτέλειες καὶ στὴ διάσπαση τῶν Χριστιανῶν. λέγοντας στὴ Θεοτόκο «καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦ». Ἔτσι θεωρούμενη.[. Οἱ κεκοιμημένοι ἀδελφοί μας. 1:10). ἐκδ. εἴτε στὴ μνήμη μας. Ἂν λοιπὸν ἡ ἐπίκληση τοῦ Ἁγίου Ὀνόματός Του εἶναι ἕνα μέσο γιὰ νὰ ἑνωνόμαστε μὲ τὸν Κύριό μας.Τὸ Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἡ Ἐκκλησία Τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Λὲβ Ζιλέ «Ἀ νακεφαλαιώσασθαι τὰ πάντα ἐν τῷ Χριστῷ. ὑπακοὴ καὶ ἀγάπη. ἐκεῖ ὅπου τώρα βρίσκεται ἡ ἀληθινή τους ζωή. σ’ ἕνα βάθος ποὺ προχωρεῖ πέρα ἀπὸ τὶς ἀνθρώπινες διαιρέσεις μας. Ὅποιος ζεῖ ἐν Χριστῷ.

Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Τοιχογραφία τῆς Τράπεζας τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σίμωνος Πέτρας 22 .

ἐλέους καὶ φιλανθρωπίας. ποὺ εἶναι μέτρο καὶ πρότυπο τῶν ἀνθρώπων. Ἀπέναντι στὸν θεωρητικὸ ἄνθρωπο τοῦ Ἀριστοτέλη. μὲ προεξάρχουσα τὴν τεχνολογία.Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ὁ ἀφιέρωμα ἅγιος Συμεὼν ὁ νέος Θεολόγος σηματοδοτεῖ τὸ κλείσιμο τῆς πρώτης χριστιανικῆς χιλιετίας ἀναβιώνοντας δυναμικὰ μέσα ἀπὸ τὴν σιωπὴ τοῦ ταμείου του τὶς χαρισματικὲς δωρεὲς τῆς ἀρχέγονης Ἐκκλησίας. εἶναι γιατὶ δὲν ἔχομε ἀρκετὰ συναισθανθεῖ τὸ χάος ποὺ ἔφερε ἡ διάσπαση θεωρίας καὶ πράξης. δὲν φοβοῦνταν τὴν συντριπτικὴ γι’ αὐτοὺς σύγκριση μαζί του. ὅπως ἡ συνείδηση ἀπουσίας τῆς προσωπικῆς ἑνὸς ἑκάστου ἀρετῆς. διδασκαλία καὶ συνεισφορά του στὴν ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ παραμένει σχεδὸν ἄγνωστη. Ἐνῷ τιμήθηκε ὑπερβαλλόντως ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μὲ τὸ σπάνιο προνόμιο τῆς μεταφορᾶς. Τεσσαρακοστῆς. ἡ προσωπικὴ ἀναξιότητα καὶ ἀβεβαιότητα περὶ τὴν σωτηρία. καθιστοῦν τὸν Ἅγιο Συμεὼν τὸν Νέο Θεολόγο καὶ τὸ ἔργο του «ἐπικίνδυνους» γιὰ τὰ μέτρα ἑνὸς «τακτοποιημένου» χριστιανισμοῦ καὶ μιᾶς ἐκκοσμικευμένου φρονήματος Ἐκκλησίας. Στὴν ἐποχή του ὁ ἅγιος ὑπῆρξε σημεῖο ἀντιλεγόμενο μὲ φανατικοὺς φίλους καὶ ὁρκισμένους ἐχθρούς. ἡ διαρκὴς σχοινοβασία τῆς ὀρθοδόξου αὐτοσυνειδησίας. γι’ αὐτὸ καὶ σήμερα πολὺ ἐπίκαιρους πολύτιμους καὶ ἀναγκαίους. ἢ καλύτερα στὸ «σοφὸ» τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων. τυπολατρίας καὶ ἐκκοσμικεύσεως. καὶ ἡ ἀποτίμηση τῆς παρουσίας του θὰ ἦταν μεγαλύτερη ἂν πνευματικοὶ ἐπίγονοι.  g Παναγιώτης Φραγκάκος 23 . Χρεωστικῶς νὰ ἀναφερθεῖ ὁ λόγιος ἅγ. ἀναπαύεται στὴν ἁρμόζουσα γιὰ τὶς ἡσυχαστικές του διδαχὲς ταπεινὴ θέση. σὲ «περιθώριο» τοῦ ὀρθοδόξου ἁγιολογίου. ἀπὸ 12ης Μαρτίου τὴν 12η Ὀκτωβρίου τῆς ἐτησίας μνήμης αὐτοῦ. εἰδικὰ σὲ ἐποχὲς ἄκρατου σχολαστικισμοῦ. Θὰ μποροῦσαν οἱ μεστοὶ θείας ἀγάπης «Ὕμνοι θείων ἐρώτων» του νὰ ἀποτελοῦν ἐντρύφημα. κάθε ἐποχῆς. Θὰ μποροῦσε ἡ συμβολή του στὸ ἐκκλησιαστικὸ γίγνεσθαι νὰ ἀποτελέσει ἐφαλτήριο καὶ οἴακα σὲ ἀναγεννητικὴ πορεία. ποὺ ἀντικατοπτρίζονται στὸ πολυσήμαντο ἔργο του ὡς ἐναυγάσεις ἀκτίστου θείου φωτὸς καὶ διοχετεύονται ὡς καινίζουσα ἀέναη παρακαταθήκη τοῦ παρελθόντος στὴν δεύτερη χριστιανικὴ χιλιετηρίδα. ὁ ὁποῖος ἀνέσυρε τὴν μνήμη του ἀπὸ τὴν ἀφάνεια συνθέτοντας ἀσματικὴ ἀκολουθία. Ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι συνειδητὸ ὅσο πρέπει σὲ ἐμᾶς σήμερα. καταφύγιο καὶ ἐφύμνιο κάθε στιγμῆς τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς. μὲ κυριώτερο ἀπὸ τὸν ἐκκλησιαστικὸ χῶρο τὸν Νικομηδείας Στέφανο καὶ εἶναι ἀλήθεια ὅτι «οὐ πάντες χωροῦσι» τὸ λόγο του γιατὶ σταθερὲς τῆς ὀρθοδόξου πνευματικότητος ποὺ ἀποτελοῦν τοὺς πυλῶνες τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἁγίου Συμεών. ἡ παρουσία. ἡ ἔλλειψη ἐγκοσμίων σταθερῶν σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν ἐγκατάλειψη στὸ πέλαγος τῆς θείας ἀγάπης. λόγῳ τοῦ κατανυκτικοῦ χαρακτήρα τῆς Μ. ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὑψώνει τὸν ἄνθρωπο τῆς μυστικῆς θεωρίας. ἡ Ἐκκλησία τῶν ἁπτῶν χαρισμάτων. Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης. Καὶ ἐνῷ ἀνθρωπίνως διαθέτει ὅλες ἐκεῖνες τὶς προϋποθέσεις γιὰ νὰ ἀναδειχθεῖ σὲ ὑπέρλαμπρο ἄστρο στὸ ἐκκλησιαστικὸ στερέωμα. ποὺ ἑνώνει μὲ νέους δεσμοὺς τὴ θεωρία καὶ τὴν πράξη. Ὁ Ἅγιος Συμεὼν στὴν θεολογική του συνεισφορὰ ἀποτελεῖ «κανόνα» καὶ ἔμψυχη «εἰκόνα» θεολογίας.

τὴν παραχώρηση τῶν φιλόΤέλος. ἐκδώσει ἡ Ἱερὰ Μονή μας ὑπὸ Ὁ πολύφωτος λοιπὸν τὸν τίτλο «Ὁ Ἅγιος τοῦ Φωτὸς αὐτὸς φωστήρας τῆς Ἐκκλησίκαὶ τοῦ Θείου ἔρωτος – Ὅσιος ας. ἔκλαμπρον. προθηγητὴς τοῦ πανεπιστημίου κειμένου νὰ παρουσιάσουμε τῆς Ὀξφόρδης Μητροπολίτης κατὰ τὸ δυνατὸν ἐλάχιστες Διοκλείας Κάλλιστος Γουέπτυχὲς τῆς πελωρίου πνευαρ.παντοῦ. πάτερ. Ἐπισκεπτόμενος γιὰ νὰ Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου εἶναι ὁλόκληρος ἕνα θαῦμα εὐλογήσω τὰ σπίτια τῶν πιστῶν συναντῶ τὴν εἰκόνα του καὶ δοξασμένος ἀπὸ τὸν Θεὸ μὲ πολλὰ ὑπερφυσικὰ θαύ. Κορυφαῖοι πατέρες ἀπὸ τὰ σημαντικότερα χαρακαὶ συγγραφεῖς τὸν ἐγκωμιάκτηριστικὰ στὴ ζωὴ τῆς Ὀρθόζουν. Ἀγγλία τακτικὰ μοῦ ζητοῦν νὰ Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: «Ὁ βίος τοῦ Ὁσίου βαπτίζω παιδιὰ μὲ τὸ ὄνομά του.ὁ πρύτανης τῶν θεολόγων καὶ ἀνυπέρβλητος θεατὴς Χ 24 . δὲν θὰ ὑπερβάλει». πάμφωτο. Ὅσιος Νικόδημος αὐτὴ ἡ ἔκδοση ἀπὸ τὴν Σταυροπηγιακὴ καὶ Συνοδικὴ ὁ ἁγιορείτης: «Ὁ ἐν ἁγίοις Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος Ἱερὰ Μονὴ τοῦ ὁσίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου νὰ ὑπῆρξεν ἐπίγειος ἄγγελος. ὥστε τὸ ἀκτινοβόλο καὶ πάμφωτο πρόσωπο τῶν Πατέρων. κλέος βοηθήσει. ἀφ’ ἑνὸς γιὰ τὴν στὸ πῦρ τοῦ Παρακλήτου». ὀφείλουμε ὅλοι νὰ ἐκφράσυγγράμματα ζωῆς. Αὐτὸς λοιπόν. φλεγόμενο μέσα οδικοῦ Π. οὐράνιος ἄνθρωπος. Εἴθε Ὁ ἐγκωμιαστὴς καὶ λάτρης του. ἀκτῖσι παμφώτοις καταυγάζων. ὁ διαπρεπὴς καξενων αὐτῶν σελίδων. σουμε τὴν βαθειά μας εὐγνωμοσύνη πρὸς τὸν Θεό. ἂν κάποιος τὰ ὀνομάσει νομιᾶς τοῦ Νέου Θεολόγου.σμοῦ. τῆς ὀρθοδόξου μυστικῆς θεγράφει μεταξὺ ἄλλων: «Ἕνα ολογίας. ὁ τοσοῦτος καὶ τηλικοῦτος Συμεών. δοξης Ἐκκλησίας κατὰ τὸ δεύὉ ἐπιστήθιος μαθητής του τερο ἥμισυ τοῦ 20οῦ αἰῶνος Νικήτας Στηθάτος: «Ἡ χάρη εἶναι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον τοῦ Θεοῦ ἀπεργάστηκε τὴν ἀνακαλύφθηκαν καὶ πάλι ὁ μὲν γλώσσα του σὲ κάλαμο βίος καὶ οἱ διδαχὲς τοῦ Ὁσίου γραμματέως ὀξυγράφου τὴν Συμεών. σχέδιο Φώτη Κόντογλου ὅπως ὁ ἀγαπημένος μαθητὴς ποὺ λέγεται Συμεών· καὶ στὴν Ἰωάννης». πυρφόρο.ἑλληνόφωνου ὀρθόδοξου κόσμου».» ξελλῶν Βασίλειος Κροβοσέιν: «Ὁ Ὅσιος Συμεὼν κατέχει μιὰν ὕψιστη θέση μέσα στὴν ὀρθόδοξη πνευματικότητα ὅλων τῶν ἐποχῶν». ποὺ ἔχει αὐτῆς μορφῆς. καὶ ἀφ’ ἑτέρου γιὰ ρες τῆς Ἐκκλησίας.Ὁ Φωτολαμπὴς καὶ Φωτοπάροχος Τοῦ Καθηγουμένου Ἀρχιμανδρίτου Χριστοδούλου «Τῶν θείων ἐλλάμψεων καθαρὸν ἔσοπτρον ἐφάνης.Ἐ. Σεραφεὶμ καὶ στὴ διεύθυνση τοῦ «μέγιστο τῶν μυστικῶν θεολόγων. Ὁ κορυφαῖος μελετητής του ἀρχιεπίσκοπος Βρυ. δόξα τῶν ἀσκητῶν. φαεσφόἀξιοσπούδαστου περιρο. εὐλαβική τους ἔμπνευση ν’ Ὁ πανορθοδόξου κύρους ἀφιερώσουν τὸ παρὸν τεῦχος θεολόγος. προλογίζοντας τὸν βίο ματικοῦ διαμετρήματος ἁγίας τοῦ Ὁσίου Συμεών. πτομαι. ἐπίσκοπος Ἑρζεγοστὸν κατὰ τὴν 12ην Ὀκτωβρίβίνης Ἀθανάσιος Γιέφτιτς τὸν ου τιμώμενον ἀπὸ τὴν Ἐκκληθεωρεῖ ὡς τὸν χριστοκεντρισία μας Ὅσιο Συμεὼν τὸν Νέο κώτερο ἀπ’ ὅλους τοὺς ΠατέΘεολόγο. Γέρων Θεόκλητος Διονυσιάτης. Γι’ αὐτὸ θεολογοῦσε. βρίσκω ἕνα μοναχὸ Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος.τοῦ ἁγίου νὰ γίνει καλύτερα γνωστὸ σὲ κάθε σημεῖο τοῦ λεως τὸ ἀγλάισμα καὶ τῆς οἰκουμένης τὸ ἥδιστον ἀγαλ. ἀκηλίδωτον. Γι’ αὐτὴν τὴν ἐκπληκτικὴ ἐπανεύρεση τῆς κληροματα· τὰ δὲ συγγράμματά του. ἀποτελεῖ τὸ μέγα καύχημα Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος». Συμεών. Ὁ σύγχρονος διδάσκαλος τοῦ ὀρθοδόξου μοναχιάριτες ὀφείλονται στὸν Σεβασμιώτατο Μητροπο. Σχεδὸν σὲ κάθε ἑλληδὲ διάνοιά του σὲ πηγὴ σοφίνικὸ μοναστήρι ποὺ ἐπισκέας Θεοῦ. λίαμα». τῆς Κωνσταντινουπό. θεολογίας πᾶσαν ὑφήλιον. τὸν ἀποκαλεῖ λίτη Πειραιῶς κ.

προσελκύοντας πολλοὺς μοναχούς. Γι’ τηχήσεις. τὸ πνεῦμα ρια πανήγυρή του ἔχει μετατεθεῖ στὶς 12 Ὀκτωβρίου. Ἁγίας Μαρίνης. ἡ πρώιμη πνευματικὴ γοντας μὲ θαυμαστὴ προπροκοπή του καὶ ἡ μεγάλη φητεία τὴν ἡμέρα καὶ τὴν ἀφοσίωση τοῦ λαοῦ πρὸς ὥρα τῆς ἐκδημίας του καὶ αὐτὸν προκαλοῦν τὴν νουθετώντας τους νὰ μὴν ἐχθρότητα ζηλόφθονων θρηνοῦν ἀφιλοσόφως. θεολογικοὶ καὶ αὐτὸ καὶ παρακαλοῦσε ν’ ἠθικοὶ λόγοι. τὰ ὁποία σύντομα κείρεται πνευματικά του χαρίσματα μοναχός. χαίρων ἐξεδήμησε ἀπὸ τὸ πολύαθλο Ἐκκλησία τοῦ ἀπένειμε τὴν ἐξαιρετικὴ προσωνυμία τοῦ καὶ καρτερικὸ σῶμα του ὁ περιβόητος χριστολάτρης Θεολόγου. ποὺ κινούμεὍταν ἔφθασε λοιπὸν ἡ νος ἀπὸ ἐγωπάθεια. τὴν ἀγάπη γρήγορα τὸν Ἡ ψυχή του ἦταν πιὰ ὁδηγοῦν στὴν θεογνωσία ἐξ ὁλοκλήρου δοσμένη καὶ τὴν θεολογία. Ὅμως. μὲ τὴν ὁποία ὡς γνωστόν. ὕμνοι θείων ἀπελευθερωθεῖ γρήγορα ἐρώτων – μαρτυροῦν γιὰ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ σώματὶς συχνὲς ἐλλάμψεις καὶ τος. ἀνθρώπων καὶ κυρίως τοῦ «ὥσπερ οἱ μὴ ἔχοντες Ἐνθύμημα ἐγκαινίων Ἱερὰς Μονῆς Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου ἐπισκόπου Νικομηδείας ἐλπίδα». ἔχει τιμήσει μόνο Συμεών. ὑπόδειξη τοῦ Γέροντά του Ἀπ’ αὐτὸν τὸν βίο μεστὴν Μονὴ τοῦ Ἁγίου Μάταφέρουμε περιληπτικὰ μαντος Ξηροκέρκου. Στεφάνου. Ἀλλὰ κι ἐκεῖ.Ἡ συνεχὴς ἄσκησή του στὴν ὑπακοή. ἀφοῦ κατορθώνει τελικὰ νὰ ἐξορίσει τὸν ὅσιο στὴν ἀσιατικὴ κοινώνησε τῶν ἀχράντων μυστηρίων. γεννήθηκε γύρω στὸ 950 στὴν ἄλλους δύο ἁγίους: τὸν Εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη καὶ τὸν Παφλαγονία τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Χριστὲ Βασιλεῦ. Κι ἐνῷ αὐτοὶ ἔψαλλαν μὲ ἀναμμένες λαμπάδες καὶ Τέλος. σὲ ἡλικία ζωῆς. Νικήτας Στηθάτος. ὑποτάσσεται μὲ ζῆλον ἔνθεο καὶ ψυχωφελέστατος αὐτὸς βίος. ἐκεῖνος ὕψωσε τὰ ἱερά του χέρια ἐπόθησε» Κύριον (1022 κατὰ τὸν Β. γιὰ ν’ ἀναπαυθεῖ στὰ θεοπτίες του. ὅπως κάθε μέρα. Χρήστου). Εἰκοσιπολύτιμο γιὰ κάθε ἀγωνιεπτὰ ἐτῶν εἰσέρχεται καθ’ ζόμενο χριστιανό. Ἕντεκα ἐτῶν οἱ γονεῖς Γρηγόριο Ναζιανζηνό. ἡ κύ. μὲ τὸν σπάνιο πνευστὶς θεόπνευστες ὁδηγίες του καὶ ἀξιώνεται σύντομα ματικὸ πλοῦτο ποὺ περιέχει. ἀποτελεῖ ἕνα πληρέστατῆς πρώτης θεωρίας τοῦ το ἐγχειρίδιο τῆς ἐν Χριστῷ ἀκτίστου φωτός. ἡ εὐλάβεια καὶ Παρηγοροῦσε λοιπὸν ἡ τιμὴ πρὸς τὸν Γέροντά τοὺς μαθητές του προλέτου. κι ἀφοῦ ἀναφώνησε μὲ ἤρεμο καὶ γαὍμως. Ἡ μου παρατίθημι». ἱδρύει τὴν Μονὴ τῆς μη ἀκολουθία. Δεκατεσάρρων ἐτῶν γνωρίζεται μὲ τὸν Γέροντά ωμένος μαθητής του. τὴν κατρία χρόνια στὴν ἐξοἀδιάλειπτη προσευχὴ καὶ ρία. τὴν ἀδιάλειπτη προσευχὴ καὶ τὴν ἀγάπη γρήγορα τὸν ὁδηγοῦν στὴν θεογνωσία καὶ τὴν θεολογία. χειροτονεῖται καὶ μερικὰ θαύματά του. 1037 καὶ προσευχήθηκε μὲ ὅση δύναμη τοῦ ἀπέμενε· ἔπειτα κατὰ τὸν Π. οὐράνια σκηνώματα.ληνὸ ὕφος «εἰς χεῖρας σου. ἀκτὴ τῆς Προποντίδος. τὰ σταύρωσε. Ὁ θαυμάσιος του Συμεὼν τὸν Εὐλαβῆ. μὲ τὴν ἐνοικοῦσα προέτρεψε τοὺς μαθητές του νὰ ψάλουν τὴν νεκρώσιπλουσίως σὲ αὐτὸν θεία χάρη. στὴν τὴν ὁσία τελευτή του. Ἡ συνεχὴς ἄσκησή Εἶχε συμπληρώσει δετου στὴν ὑπακοή. τοῦ ἀκτίστου φωτός. ἱερέας καὶ κατ’ ἀπαίτηση τῶν ἀδελφῶν τῆς Μονῆς Ὁσιακὴ τελευτή τοποθετεῖται ἡγούμενός της. Κριβοσέιν. του τὸν φέρνουν στὴν Κωνσταντινούπολη νὰ σπουΤὸν βίο του συνέγραψε ὁ προαναφερθεὶς ἀφοσιδάσει. ἀξιοσπούδαστο καὶ μόλις εἴκοσι ἐτῶν. μὲ συνεχεῖς ψευδεῖς καταγγελίες προφητευθεῖσα ἡμερομηνία τῆς 12ης Μαρτίου. 25 . στὶς 12 Μαρτίου 1022 πορεύεται πρὸς «ὃν δακρυσμένα μάτια. Τὰ θεστὸν Θεό. γιὰ τὸν ὁποῖο όπνευστα ἔργα του – καζοῦσε καὶ θεολογοῦσε. λόγῳ τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς.

Δάκρυσε καὶ εἶπε: – Ἐσεῖς τί λέτε γι’ αὐτό. 26 τοῦ ἔστειλε πλουσιοπάροχες εὐλογίες. ποὺ δὲν χόρταινα τὴν εὐφροσύνη ἐκείνου τοῦ θείου μύρου· καὶ μολονότι τὸν ἔπλυνα πολλὲς φορές. Τὸ βρῆκαν οἱ μοναχοὶ ξαπλωμένο κι ἐντελῶς ἀκίνητο. Συμεὼν θεόπτα καὶ νέε θεολόγε. τὸ ὕψος τῆς θεολογίας. μέχρις ὅτου πάλιωσε…!». κατὰ τὴν ὁποία ἔβλεπε τὸ ἅγιο πνεῦμα νὰ κατέρχεται καὶ ν’ ἁγιάζει αὐτὸν καὶ τὰ θεῖα δῶρα. Ἦταν παράλυτο καὶ ξερὸ ποὺ νόμιζες πὼς εἶναι νεκρό. ἡ θεωρία τοῦ θείου φωτός. Ὁ μαθητής του Θεόδουλος λ. ἡ χερουβικὴ παράσταση στὴν λειτουργία τῶν φρικτῶν μυστηρίων. Εὐτυχῶς πέρασε ξυστὰ δίπλα του. πάτερ. τέρπου σὺν ἀγγέλοις χορεύων· ἐκφοιτᾷς γὰρ σήμερον πρὸς θάλαμον οὐράνιον. Ἀλλὰ τὰ ὑψηλότερα καὶ τελειότερα χαρίσματά του ἦταν: ἡ σοφία τοῦ λόγου. τὴν πραότητα. ἡ θεωρία τοῦ θείου φωτός. διηγεῖται: «Ὁ ἅγιος κάποτε μοῦ χάρισε ἕνα χιτωνίσκο του. προσευχήθηκε θερμά. Μόλις ἐκεῖνος ἦρθε. τὴν ἀμνησικακία πρὸς ὅσους τοῦ ἔκαναν κακό. σηκώθηκε στὰ πόδια του. θεολογίας ὁ κανών. ποὺ ἦταν ἡ προστάτις τοῦ μοναστηριοῦ. Γι’ αὐτὸ κι ἐπάξια τὸν μεγαλύνουμε: «Μεγαλύνομέν σε. ἡ χερουβικὴ παράσταση στὴν λειτουργία τῶν φρικτῶν μυστηρίων. κατὰ τὴν ὁποία ἔβλεπε τὸ ἅγιο πνεῦμα νὰ κατέρχεται καὶ ν’ ἁγιάζει αὐτὸν καὶ τὰ θεῖα δῶρα. κοίταξε μὲ τὰ συμπαθέστατα μάτια του τὸ ταλαίπωρο πλάσμα.χ.Tὰ ὑψηλότερα καὶ τελειότερα χαρίσματά του ἦταν: ἡ σοφία τοῦ λόγου. τὴν ταπείνωση. – Εἶναι γιὰ τὸν τάφο. τὸ προορατικό. γιὰ νὰ σβήσει τὸν θυμὸ τοῦ κακόγνωμου γείτονα. κι ἔνοιωσα τέτοιαν εὐωδία. τὴν ἐγκράτεια. μάκαρ ἐδέξαντο. ποὺ κρατοῦσε στὴν ἀγκαλιά της τὸ τετράχρονο παιδί της.χ.« Μερικὰ θαύματα Καρπὸς ὅλων αὐτῶν τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων ἦταν ἡ πλημμύρα τῶν θαυμάτων. ἔνθα χερσὶν ὑπτίαις ἀσμένως ὁλόφωτόν σου ψυχήν. εἴπαμε. Πῆρε τότε λίγο λάδι ἀπὸ τὸ καντήλι τῆς ἁγίας Μαρίνης. Ἡ βασανισμένη μάνα τὸ ἔβαλε μέσα στὴ ἐκκλησία καὶ ἀπομακρύνθηκε. τὸ ὕψος τῆς θεολογίας. τὸ σταύρωσε μὲ τὸ εὐλογημένο χέρι του. Ἦταν ἐπίσης στολισμένος μὲ τὴν ἀπαράμιλλη ἄσκηση. Λόγῳ τῆς μεγάλης καθαρότητας τῆς καρδιᾶς του μετεῖχε καθημερινὰ στὰ θεῖα μυστήρια. χαρίζοντάς της δύναμη ἀκατανίκητη στοὺς αἰῶνες μὲ τὶς πάμφωτες διδαχές του. μυσταγωγέ. – Δὲν ἀπαντήσατε σωστά. τὴν ἀέναη κατάνυξη καὶ τὰ δάκρυα. Τρέχουν στὸν ἅγιο. τὸ προορατικό.» Τὰ πνευματικά του χαρίσματα Καὶ ζῶν καὶ μετὰ θάνατον δόξασε τὸν Θεὸ μὲ τὰ θεάρεστα ἔργα του καὶ λάμπρυνε τὴν Ἐκκλησία μὲ τὸν λελαμπρυσμένο ἀπὸ τὶς ἅγιες ἀρετὲς βίο του. ἁρπάζει κάποια μέρα μία μεγάλη πέτρα καὶ τὴν ἐκσφενδονίζει κατὰ τοῦ ἁγίου μὲ τόσην ὁρμὴ πού. ποὺ δὲν ἦταν παιδὶ ἀλλὰ μία τραγωδία. Ἕνας κακότροπος γείτονας π. τὴν ὁλονύκτιο ἀγρυπνία. Ἦταν πράγματι ὁμότροπος μὲ τοὺς ἀποστόλους τοῦ Χριστοῦ καὶ στολισμένος μὲ τὴν ἴδια θεία χάρη καὶ θαυματουργώντας ὅπως ἐκεῖνοι· ἀφοῦ ἀκόμη καὶ τὰ ἱμάτιά του μετέδιδαν ἰαματικὴ χάρη. τῶν θείων ἐλλάμψεων ὡς δοχεῖον χωρητικόν. τὸ ἄλειψε. μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἀθόλωτη κι ἀδιάλειπτη προσευχή. παρακινημένος ἀπὸ τὸν μισόκαλο διάβολο. κρυφιομύστα. κι ἀμέσως τὸ μισοπεθαμένο παιδὶ ζωντάνεψε. θὰ τὸν θανάτωνε ἀμέσως. ὥστε πίστεψαν πὼς εἶναι πεθαμένο. Ἐμεῖς δὲ τοῦ ψάλλουμε: «Οὐρανομύστα Συμεών. κι αὐτὸ ποὺ ἦταν κατάκοιτο . ἂν τὸν χτυποῦσε. Παραθέτουμε ἐνδεικτικῶς ἐλάχιστα: Ἦρθε κάποια μέρα στὸ μοναστήρι τοῦ Ὁσίου μία μητέρα. γι’ αὐτὸ τὸ πρόσωπό του ἦταν φαιδρὸ καὶ λαμπερὸ σὰν τὸν ἥλιο. νυμφαγωγὲ πρὸς Χριστόν. τὴν νηστεία. τὴν ἀνυπόκριτη ἀγάπη. Τὸν πῆρα μὲ πίστη τὸν φόρεσα κατάσαρκα. Ἀλλὰ ὁ ἀμνησίκακος ἅγιος. ἐξακολουθοῦσε νὰ εὐωδιάζει.

τὴν περίφημη Μονὴ Στουδίου τῆς Βασιλεύουσας κι ὁ καλλίφωνος ψάλτης Ἰγνάτιος ἀπὸ τὴν βασιλικὴ μονὴ τοῦ Κοσμιδίου. ποὺ θαύμαζαν κι αὐτοὶ βλέποντας τὴν εἰκόνα νὰ βγάζει φλόγες καὶ νὰ κινεῖται. «Ὄρθρος πέλεις. τὴν ἐγκράτεια. Ὁ ἅγιος σπλαχνίστηκε τὸ πλάσμα τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι πῆραν ὅλοι περίτρανη ἀπόδειξη γιὰ τὴν χάρη τοῦ ἁγίου Πνεύματος ποὺ ἐνοικοῦσε στὸν Ὅσιο καὶ τὴν εἰκόνα του. Μάλιστα σὰν εἰλικρινὴς καὶ συνετὸς ποὺ ἦταν. τὴν ἀμνησικακία πρὸς ὅσους τοῦ ἔκαναν κακό. καὶ τὸν σήκωσε τελείως ὑγιῆ. τὴν ταπείνωση. τὴν νηστεία. πολεμήθηκε μὲ λογισμοὺς ἀπιστίας. ξαφνικὰ βλέπουν τὴν εἰκόνα τοῦ ἁγίου νὰ βγάζει φλόγες ἀπὸ τὸ πρόσωπο καὶ νὰ κινεῖται πέρα-δῶθε! Ὁ Ἰγνάτιος ἀντικρύζοντας τοῦτο τὸ παράδοξο θαῦμα συγκλονίστηκε Ὁ μαθητής του Νικηφόρος διηγεῖται: «Ὅταν πλησίαζε τὸ τέλος τοῦ Ὁσίου. μέσα σὲ ἀνεκλάλητο φῶς. ἐνῷ τὸ δαιμονισμένο παλικάρι κάρφωσε τὸ βλέμμα του στὴν ἀγγελόμορφη ὄψη τοῦ Γέροντα. μαζὶ μὲ πλῆθος προσκυνητῶν εἶχαν ἔρθει καὶ πολλοὶ μοναχοί. ποὺ ἂν δὲν τὸν γυρίζαμε ἀπὸ τὸ ἕνα πλευρὸ στὸ ἄλλο. γιὰ νὰ τὸν βοηθῶ καὶ νὰ τὸν ὑπηρετῶ. Συνηθίζουν οἱ πονηροὶ δαίμονες. προσευχήθηκε μὲ θέρμη.»  g 27 . πῆρε λάδι ἀπὸ τὸ καντήλι. πάντα σχεδόν. τὴν πραότητα. οἱ φιλοπάτορες μαθητές του ἄρχισαν νὰ τὸν τιμοῦν ὡς ἅγιο καὶ νὰ πανηγυρίζουν μὲ λαμπρότητα τὴν μνήμη του. Μεταξὺ αὐτῶν ὁ κανονάρχος Μεθόδιος ἀπὸ κι ἔμεινε ἄλαλος. Ὁ φιλεύσπλαχνος ὅμως ὅσιος θέλησε νὰ διορθώσει τὸν Ἰγνάτιο. Κι ἄλλη μιὰ μάνα εἶχε γυιό. ἀπὸ τὴ γέννησή του. Τὴν ὥρα ὅμως ποὺ ὁ Ἰγνάτιος ἔψαλλε μὲ γλυκύτατη καὶ λιγυρὴ φωνὴ τὸ κοντάκιο τοῦ νεολαμποῦς ὁσίου Συμεών. τὴν ὁλονύκτιο ἀγρυπνία. τὴν ἀέναη κατάνυξη καὶ τὰ δάκρυα. ὅμως «ζάλην ἔνδοθεν ἔχων λογισμῶν ἀμφιβόλων». ἄρχισε νὰ τρέχει μέσα στὸν ναὸ χοροπηδώντας καὶ ζητώντας τροφή. Μετὰ τὴν ὁσία κοίμησή του καὶ τὰ πολλὰ θαύματα ποὺ ἐπακολούθησαν. Τέτοια χάρη καὶ δύναμη χορηγεῖ τὸ Πανάγιο Πνεῦμα στοὺς ἁγίους του!». μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἀδιάλειπτη προσευχή. Μετὰ τὸν βλέπω κατάπληκτος νὰ ξαπλώνει καὶ νὰ σκεπάζεται μόνος του. Σὲ μιὰ τέτοια πανήγυρη. νὰ ἐνσπείρουν σὲ κάποιους ἀμφιβολίες γιὰ τὴν ἁγιότητα τῶν νεοφανῶν ἁγίων.Ἦταν ἐπίσης στολισμένος μὲ τὴν ἀπαράμιλλη ἄσκηση. ποὺ ὅμως ἀπὸ φθόνο τοῦ πονηροῦ δαιμονίστηκε κι ἔβγαζε ἀφροὺς ἀπὸ τὸ στόμα του. Καταφεύγει λοιπὸν κι αὐτὴ στὸν εὔσπλαχνο καὶ πολυθαύμαστο Συμεών. Κάποια νύχτα ξύπνησα ξαφνικά. ἐξομολογήθηκε τὸν λογισμὸ τῆς ἀπιστίας μπροστὰ σ’ ὅλους τοὺς πανηγυριστές. θεῖε Συμεών. μόνος του δὲν μποροῦσε. τὸν ἄλειψε. Ἔμεινα νὰ τὸν θαυμάζω σιωπηλὸς καὶ γεμάτος δέος γιὰ πολλὴ ὥρα. ἐν δυσχειμέροις καιροῖς καὶ ζόφον κακίας δαδουχεῖς ταῖς θείαις λαμπρότησιν. Καθὼς λοιπὸν αὐτὸς ἔψαλλε. τὸν ἅγιο τοῦ φωτὸς καὶ τοῦ θείου ἔρωτος. Ἐγώ. Τότε τὸ πονηρὸ πνεῦμα τὸν ἔριξε καταγῆς καὶ τὸν ἔκανε νὰ τρίζει τὰ δόντια καὶ νὰ βελάζει σὰν γίδι. κοιμόμουν στὸ κελί του πάνω σὲ μιὰ κασέλα. καὶ βλέπω τὸν ἰσάγγελο ἐκεῖνο νὰ εἶναι ὑψωμένος τέσσερις πήχεις πάνω ἀπὸ τὸ ἔδαφος καὶ νὰ προσεύχεται μετέωρος στὸν Κύριο. καὶ τὸν πρωτοψάλτη ἄφωνο. κι ὁ Μεθόδιος τοῦ κανοναρχοῦσε. Ἂς ἀρκεστοῦμε σ’ αὐτὰ τὰ φτωχὰ κι ἀκαλλῆ γιὰ τὸν πλούσιο σὲ ἀρετὲς καὶ πάμπλουτο σὲ πλήρεις θείου κάλλους φωτολαμπεῖς διδαχὲς κρυφιομύστη Συμεὼν τὸν Νέο Θεολόγο. ἦταν τόσο ἐξαντλημένος. νέο καὶ ὡραῖο παλικάρι. τὸν Χριστὸν ἐν τοῖς στέρνοις φέρων ὡς ἥλιον. Τοῦ ἔβαλε μετάνοια μετὰ δακρύων. τὴν ἀνυπόκριτη ἀγάπη.

81). 4. SC 51.τικότητας τοῦ Συμεών – δὲν εἶναι ἕνας ἁπλὸς ἄνθρωπος ρονομιὰ τῶν προγενεστέρων πατέρων. τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν λαμβάνοντες κατὰ μέθεξιν. ὁ Βασίλειος Κριβοσέιν. Ὁ ἴδιος διὰ τῆς τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ ἐργασίας ἐρχόμενοι εἶναι φῶς ἄρρητο. pp. θρωπος Θεός. καὶ du Christ. καθεὶς τούτων ὄντες Θεμελιώδη θέση στὴ θεολογικὴ διδασκαλία τοῦ 28 . Ἕνα δεύτερο γνώρισμα τῆς θεολογίας τοῦ Ἁγίου Ἡ μαρτυρία τοῦ ΝικήΣυμεὼν εἶναι ὁ χριστοκεντριτα Στηθάτου ὅτι ὁ Συμεὼν σμός του.Γνωρίσματα τῆς θεολογικῆς διδασκαλίας τοῦ Ἁγίου Συμεών Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κ. μία στενότατη σχέση μὲ τὰ ἀλλὰ πραγματικότητες τῆς ἱερὰ κείμενα καὶ μία βαθειὰ πίστεως καὶ τῆς ἐμπειρίας. ἡ προσωπικὴ μελέτη καὶ ἡ ἀντιγραφὴ μετοχὴ στὸ πάθος Του. στης καὶ τῆς πατερικῆς θεολογίας.γιὰ τὸν ὁποῖο ὁμιλεῖ καὶ τὸν ὁποῖο μᾶς προτρέπει νὰ νεται μαθητής. Ἡ μακρόχρονη μο. Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος. εἰκόνα ἀπὸ τὴ Γαλλία κατανόηση τοῦ πνεύματός «Θεὸς καὶ ἄνθρωπος» γράφει τους. τὸν ὁποῖο ἱερῶν κειμένων – ἐργόχειρο ποὺ ἄσκησε γιὰ ἀρκετὰ ὀφείλουμε νὰ σηκώσουμε – καὶ ὅλα αὐτὰ συνιστοῦν χρόνια καθὼς φαίνεται – συνετέλεσαν στὴν ἐξοικείω. τούτοις κολλώμενοι. Εἶναι ἀκόμη ἡ ἔκφραση πωσιακὴ θεολογικὴ συτῆς ἀγάπης του πρὸς τὸν Σωγκρότηση. ὥσπερ τις γίνονται χρυσὴ ἅλυσις. Ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ἀξιοθαύμαστη ἡ γνώση τῆς ὁ θεῖος Λόγος. Ὁ Χριστὸς 130) ἐνέχει ἕνα στοιχεῖο εἶναι τὸ κέντρο τῆς σκέψεὑπερβολῆς: ἐπιδιώκοντας ώς του. καὶ κυρίως εὐαγγελικά. καὶ ἀσκητικὴ παράδοση. ὡς εἶναι μίαν αὐτοὺς ἐμποτισμένη ἀπὸ τὴ διδασκαλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ γίνεσθαι σειρὰν ἐν ἑνὶ τῷ Θεῷ μὴ δυναμένην ταχέως καὶ θεμελιώνεται ἐπάνω στὴν προγενέστερη θεολογικὴ διαρραγῆναι» (Κεφ. ὁ Δημιουργὸς Γραφῆς ποὺ ἔχει. «οἱ κατὰ γενεὰν καὶ γενεὰν μᾶς σώσει. διότι αὐτὴ πηἉγίου μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ γάζει ἀπὸ μία προσωπικὴ θεδεχθοῦμε ὅτι ὁ Συμεὼν εἶχε ωρία-ὅραση τοῦ Χριστοῦ καὶ ἀποκτήσει μὲ τὴν προσωἀπὸ τὶς ἐμφανίσεις Του στὸν πική Του μελέτη μία ἐντυἍγιο. ὑπερτογουν σ’ Αὐτόν.χωρίζονται ποτὲ στὸν μυστικισμὸ τοῦ Ἁγίου Συμεών. τοῦ Ἁγίου Συμεὼν ἔχει κάτι Ὅμως τὰ ἴδια τὰ ἔργα τοῦ τὸ μοναδικό. Ὅλα ξεκινοῦν ἀπὸ λευση τῆς θεολογίας τοῦ τὸν Χριστὸ καὶ ὅλα καταλήδιδασκάλου του. γιὰ τὸν σταυρό Του. 3. 276-277). στὸ κικὰ ὅσο καὶ καινοδιαθηκιπάθος Του. μυστικὴ καὶ θεολογικὴ κλη. ὁμοίως ἐκείνους ἐλλάμπο. ἀλλὰ ὁ «ἀνυπερήφανος» καὶ φιλάνπαραδόσεως: «Ἀπὸ γὰρ τῶν προλαβόντων ἁγίων». Εἶναι κατ’ ἀρχὰς τήρα.καὶ ὡς φῶς ἐμφανίζεται στὸν Συμεών» (Dans la lumière νται. κληρονόμος καὶ συνεχιστὴς αὐτῆς τῆς ἀκολουθήσουμε. Τὰ ἔργα τοῦ κόσμου. Ὁ ἴδιος αἰσθά. Ἡ θεωρία του εἶναι μέσα στὸ φῶς. χωρία τόσο παλαιοδιαθηστὴν ἐνανθρώπησή Του. γιὰ τὴ συμναχική του ζωή. ὅπως ἐπίσης καὶ τῆς νὰ ἐξάρει τὴ θεία προέζωῆς του. καὶ παραμένει ἀναφορὲς καὶ ἁγιογραφικὰ ὁμοούσιος στὴν κένωσή Του. στὸ θάνατο καὶ κά.ἕνα μέρος πολὺ σημαντικὸ τῆς χριστοκεντρικῆς πνευμασή Του μὲ τὴν ἀσκητική. «δὲν Παράλληλα ὁ Ἅγιος Συμεὼν ἀποδεικνύεται γνώ. στὴν ἀνάστασή Του. Εἶναι ἐμφανὴς σὲ ὑπῆρξε «ἀγράμματος» (Βίος ὅλο τὸ ἔργο του. ὁμοούσιος πρὸς του βρίθουν ἀπὸ βιβλικὲς τὸν Πατέρα. ὁ ὁποῖος ἔγινε ἀληθὴς ἄνθρωπος γιὰ νὰ γράφει στὰ Κεφάλαιά Του. Συμεών Τ ὸ πρῶτο ποὺ ὀφείλουμε νὰ ὑπογραμμίσουμε γονάτιον ἓν ἑκάτερος τῷ προλαβόντι τῇ πίστει καὶ τοῖς εἶναι ὅτι ἡ θεολογία τοῦ Ἁγίου Συμεὼν εἶναι ἔργοις καὶ τῇ ἀγάπῃ συνδούμενος. νίζει τὴν ἔλλειψη ἐκτεταἩ χριστολογικὴ εὐσέβεια μένης ἐγκυκλίου παιδείας. Γιὰ τὸν Καὶ αὐτὸ γίνεται μ’ ἕναν τέΣυμεὼν ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι τοιο τρόπο ποὺ ἀποδεικνύει ἀφηρημένες διατυπώσεις. ἡ δόξα καὶ ἡ χάρη Του εἶναι θεῖο φῶς ἅγιοι.Καὶ ὅταν ὁμιλεῖ γιὰ τὴ μίμηση τοῦ Χριστοῦ.

Ἁγίου Συμεὼν κατέχει καὶ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. ἀλλ’ αὐτὸ ἐκεῖνο ὑπάρχον πᾶν ὁτιοῦν καὶ ἔστιν ἀγαθόν· ἐν οἷς γὰρ ἐγκατοικήσεις. Πνεῦμα μυστηρίων δηλωτικόν. εἰρήνης. ἔχουσιν οὐσιωδῶς ἐν ἑαυτοῖς τὸ πᾶν ἀγαθόν» (3ος θεολ. τὸ ἐλεοῦν. Ὁ πιστὸς καλεῖται νὰ λάβει προσωπικὴ πείρα τῆς χάριτος κατὰ τρόπο συνειδητό. τὸ φιλάνθρωπον. Μιὰ θαυμάσια προσευχὴ ποὺ ἀπευθύνεται στὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἀνευρίσκουμε καὶ στὸν 3ο θεολογικὸ λόγο Του. 428· Ἠθ. ὅπως ἡ μυστικὴ ἐκείνη «εὐχή». Ὁ Ἅγιος Συμεὼν ἐλέγχει αὐστηρὰ αὐτοὺς ποὺ στὴν 29 . Στὰ ἔργα τοῦ Ἁγίου Συμεὼν ἀνευρίσκουμε ὑπέροχες σελίδες ἀφιερωμένες στὸ Ἅγιο Πνεῦμα καὶ τὸν ρόλο ποὺ διαδραματίζει μέσα στὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καὶ στὴν ὕπαρξη τοῦ κάθε πιστοῦ. ποὺ φωτίζει καὶ ἀνακαινίζει. εἶναι ἡ φωτεινὴ πηγὴ ποὺ ἀναγεννᾶ τὸν ἄνθρωπο στὰ βάθη τῆς ὑπάρξεώς του. Πνεῦμα ἀγάπης. θεωρίας τῶν ἄνω. γνώσεως. Πνεῦμα τὸ ἀγαθόν. ἀμνησικακίας. 3. Πνεῦμα χαρᾶς μεταδοτικόν. διδασκαλίας κρατήρ. τὸ δυναμοῦν. «δι’ ἧς ἐπικαλεῖται τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ὁ αὐτὸ προορῶν». μυστικὴ καὶ θεολογικὴ κληρονομιὰ τῶν προγενεστέρων πατέρων. ὡς ὁμοούσιον καὶ ὁμότιμον τῷ Υἱῷ καὶ τῷ Πατρὶ καὶ ὡς θεοὺς τοὺς ὑποδεχομένους σε ἐργαζόμενον καὶ πᾶσαν μὲν ἁμαρτίαν ἐξαφανίζον. οὐκ ἔξωθεν ταῦτα Ὅσιος Συμεὼν. διωκτήριον ἀκηδίας. ἡ προσωπικὴ μελέτη καὶ ἡ ἀντιγραφὴ ἱερῶν κειμένων συνετέλεσαν στὴν ἐξοικείωσή του μὲ τὴν ἀσκητική. τὸ ἔνδοξον. Πηγὴ ὅλων τῶν δωρεῶν καὶ ὅλων τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων. Πνεῦμα ἁγιωσύνης καὶ τελειότητος. σοφίας. 156-158).Ἡ μακρόχρονη μοναχική του ζωή. ἁμαρτίας ἀναιρετικόν. 543. Εἶναι ἡ σφραγίδα ἡ ὁποία ἀποτυπώνει σὲ κάθε βαπτισμένο τὴ μορφὴ τοῦ Χριστοῦ. περιεργείας καὶ πονηρίας φυγαδευτή- συνεπαγόμενον. ἐγκρατείας. Πνεῦμα ζωῆς καὶ συνέσεως. Λόγος. Ἀξίζει τὸν κόπο νὰ ἀκούσουμε ἕνα μέρος της: «Τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἀφράστως ἐκπορευόμενον καὶ δι’ Υἱοῦ ἡμῖν ἐπιφοιτῶν τοῖς πιστοῖς. SC 122. ἀρραβὼν οὐρανῶν βασιλείας. μετανοίας θύρα. SC 122. 4. «εὐαισθήτως» καὶ «ἐν αἰσθήσει καὶ γνώσει» κατὰ τοὺς ὅρους ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ Ἅγιος Συμεὼν ( Ἠθ. ἀμεριμνίας τῶν κάτω. εὐφροσύνης. τὸ ἡδύ. 607. SC 129. Ἕνα ἄλλο ἀπὸ τὰ πλέον βασικὰ καὶ κατ’ ἐξοχὴν πρωτότυπα γνωρίσματα τῆς θεολογικῆς σκέψεως τοῦ Ἁγίου Συμεὼν εἶναι ἡ προσωπικὴ αἴσθηση τῆς χάριτος· ἡ συνείδηση τῆς συμμετοχῆς στὴ ζωοποιὸ χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 52). τὸ σοφόν. Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς καὶ Ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης. τὸ φωτίζον. Ἡ ἐνέργεια τῆς χάριτος δὲν εἶναι μαγικὴ ἢ μηχανική. πίστεως. τὸ τρέφον ὁμοῦ καὶ ποτίζον. τὴν εἴσοδον τοῖς ἀγωνιζομένοις ὑποδεικνύον οἷα δὴ θυρωρός. Πνεῦμα πόθου καὶ πόθον ἐμποιοῦν. προφητείας πηγή. τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ἐκεῖνο ποὺ μεταμορφώνει. Ἐπίσης διασώθηκαν ριον. ἀμελείας ἀπελατήριον. Πνεῦμα θεῖον ὑπομονῆς. ἀδιαιρέτως ἁγιάζον καὶ μεταποιοῦν καὶ φωτίζον ἡμῶν τὰς καρδίας. πραότητος. εἰκόνα ἀπὸ τὴ Γαλλία καὶ μερικὲς ἀπὸ τὶς προσευχές Του ποὺ ἀπηύθυνε πρὸς τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. σωφροσύνης. ἐλθὲ καὶ ἐνσκήνωσον καὶ μεῖνον ἐν ἡμῖν ἀχωρίστως. πᾶσαν δὲ ἀρετὴν συνεισφέρον τῇ εἰσόδῳ σου.

τῆς ἐμπειρίας ἀπὸ ἐκείνη Ἂν τώρα πολλοὶ δὲν Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος. ἀδελφοί. δὲν θὰ μίαν λέγοντάς ποτε αἴσθηλάβει οὔτε καὶ κατὰ τὸν σιν ἐν θεωρίᾳ καὶ ἀποκαμέλλοντα αἰώνα ( Ἠθ. ὅτι τὸ μὲν πράγμα ἐμπειρία τῆς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος προκα. ἐποχή του πίστευαν ὅτι κατέχουν τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ἀπὸ ἐσόπτρῳ τῆς ἀληθείας καὶ ἀποστῶμεν τῆς βλαβερᾶς καὶ τὸ Βάπτισμα χωρὶς νὰ τὸ αἰσθάνονται καὶ ἰσχυρίζοντο αἱρεσιώδους διδασκαλίας καὶ ὑπονοίας τῶν λεγόντων μὴ ὅτι εἶχαν τὴ χάρη διὰ τῆς πίστεως καὶ μόνο. ἔχειν νομίζοντας. 10. Ἀποτελεῖ δὲ μόνῃ καὶ λογισμῷ. 324-326). 78-80). τὸ δὲ ὅλον μετὰ τὸν θάνατον ἐλπίζομεν λή. SC 129. SC 129. γνώση ποὺ ἀποκτᾶται διὰ 10. 911-913. 339-342. ἀλλ’ βαθειὰ πεποίθηση τοῦ οὐ πείρᾳ τοῦτο παραδεξαἉγίου Συμεών – καὶ τὴν μένους καὶ κρατοῦντας ἐν πεποίθησή του αὐτὴ τὴν ἑαυτοῖς ὡς ἐκ τῆς τῶν θείων ἐπαναλαμβάνει συχνὰ λογίων ἀκροάσεις» ( Ἠθ. γίνεται μέν. σ. τὴν ὁποία δὲν καταβάλλουν. ὄχι μόνο ἐπιφυλάξεις. 7. σσ. στίχ. 294). 5. SC 129. αὐτὸ τὰ βιβλία. σματος τοῦτο κεκτῆσθαι ἐν ἑαυτοῖς καὶ τὸν μὲν θησαυρὸν 480-486. 10. ὁ Ἅγιος Συμεὼν δὲν παραγνωρίζει τὴν ἀλήθεια ὅτι τὸ πλήρωμα τῆς γνώσεως ἀνήκει στὸν μέλλοντα αἰώνα.δυνατὸν καὶ ἀληθές ἐστιν.Πνεύματος δωρεᾶς· ἡ γὰρ δωρεὰ ἐν τῇ ἀποκαλύψει δίδοστως Πνεῦμα Θεοῦ καὶ οἰομένους ἀπὸ τοῦ θείου βαπτί. 294). πρὸς τοὺς ἰσχυρίζοντο ὅτι μποὁμολογοῦντας μὲν μηδὲν ροῦσαν νὰ λάβουν καὶ νὰ ὅλως ἐπαισθανθῆναι ἐν κατέχουν τὸ Ἅγιο Πνεῦμα τῷ βαπτίσματι. πιστοὶ μποροῦν νὰ γίνουν Διακηρύσσοντας μὲ συμμέτοχοι καὶ συγκληἔμφαση τὸν ἐνσυνείδητο ρονόμοι τῶν μυστηρίων τρόπο μετοχῆς τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ «ἐν θεωρίᾳ καὶ καὶ ἀντιπαραθέτοντας τὴ γνώσει καὶ πείρᾳ» ( Ἠθ. ἀγνώστως «ἀγνώστως καὶ ἀναισθήδὲ καὶ ἀνεπαισθήτως ὑποτως» ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ λαμβάνοντας τὴν τοῦ Θεοῦ «βλασφημία» καὶ διάδωρεὰν ἐν αὐτοῖς ἀπὸ τότε ψευση τῶν ὑποσχέσεων ἐγκατοικήσασαν καὶ μέτοῦ Χριστοῦ ( Ἰω. ἀλλ’ ἔργῳ χάριτος καὶ ἀληθείας» ( Ἠθ.ται καὶ ἡ ἀποκάλυψις διὰ τῆς δωρεᾶς ἐνεργεῖται» (Ἠθ. 914-922. ἔργῳ γινόμενον καὶ γνωστῶς λοῦσε. 10.π. ὅ. ἀλλὰ ἐνεργούμενον. ἢ ὅτι ψεσθαι». ἀλλὰ γὰρ νίου ζωῆς ἤδη ἀπὸ τὸν καὶ πρὸς αὐτοὺς τοὺς μηδεπαρόντα κόσμο. 324). λύψει ταύτης λαβεῖν. ἐν τούτῳ τῷ 30 . προφασιζόμενος καὶ λέγομεν. 5. θεότητος τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ διὰ τῆς τοῦ Ἁγίου «Ἰδοὺ καὶ πάλιν ἐγὼ πρὸς τοὺς λέγοντας ἔχειν ἀγνώ. χρι τοῦ νῦν ἔνδοθεν τῆς καὶ ὅτι ὅποιος δὲν λαμἑαυτῶν ψυχῆς ἐνυπάρχουβάνει αἴσθηση τῆς αἰωσαν· οὐ μόνον δέ. στὰ ἔργα του – ὅτι ὅλοι οἱ 1-12. SC 129.π. Σταματίου Σκλήρη ποὺ λαμβάνει κανεὶς ἀπὸ τὸ ἐπιτυγχάνουν. Καὶ προσέθετε: «Ἐμείνωμεν.π.προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις. ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὀφείλεται στὴν ἔλλειψη δὲν παραγνωρίζει τὴν ἀλήθεια ὅτι τὸ πλήρωμα τῆς ἀγώνα καὶ προσπάθειας. τῇ δὲ ἀργίᾳ καὶ ἐλλείψει τῶν ἐντολῶν τὴν πολεμικὴ πολλῶν ἀπὸ τοὺς συγχρόνους Του.Διακηρύσσοντας μὲ ἔμφαση τὸν ἐνσυνείδητο τρόπο μετοχῆς τῆς χάριτος καὶ ἀντιπαραθέτοντας τὴ γνώση ποὺ ἀποκτᾶται διὰ τῆς ἐμπειρίας ἀπὸ ἐκείνη ποὺ λαμβάνει κανεὶς ἀπὸ τὰ βιβλία. πίστει 501-516 ὅ. καθὼς φαίνεται. (Ἠθ. ἀγνώστως δέ· ἀλλὰ γινωσκέτω πληροφοἩ διδασκαλία αὐτὴ τοῦ Συμεὼν γιὰ τὴ συνειδητὴ ρούμενος ἀπὸ τῶν θείων Γραφῶν. 479-480. χωρὶς καμιὰ ἀποκαλύπτεσθαι νῦν ἐν ἡμῖν τοῖς πιστοῖς τὴν δόξαν τῆς ἐμπειρία τῆς παρουσίας της. 104). αὐτὸς ἑαυτὸν ἕκαστος τῶν τοιούτων κατὰ ἀναλογίαν Ἡ ἀπάντηση τοῦ Ἁγίου ἦταν ὅτι ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ ἀποστερεῖ ἀγαθῶν» (ὅ. κούφους Ὁ Ἅγιος Συμεὼν δὲν σὲ τούτου ἑαυτοὺς ὅλως διστάζει νὰ πεῖ σὲ ὅσους ἐπιγινώσκοντας.g δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι «λόγῳ μόνῳ.). 38). γνώσεως ἀνήκει στὸν μέλλοντα αἰώνα: «Διά τοι τοῦτο ὁ μὴ πρὸς ταῦτα φθάσαι καταξιωθεὶς «Τοίνυν καὶ νῦν μὲν μετρίως τοὺς ἀρραβῶνας ἐντεῦθεν καὶ τῶν τοιούτων ἐν κατασχέσει γενέσθαι καλῶν ἑαυτοῦ ἤδη ἀπολαμβάνειν τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων ὁμολογοῦμεν καταγινωσκέτω μόνον καὶ μὴ λεγέτω. ὅτι ἀδύνατον τὸ πρᾶγμα. σχέδιο τοῦ π.

ὥστε νὰ ὀσφραίνεται ὅτι τὸν βλέπει ὁ Θεός. νοῦς καὶ λόγος εἶναι. παρ’ ὅλο ποὺ ἄλλες ποὺ ὑπάρχουν.  μαζὶ τοῦ γλυκοῦ ἢ τοῦ πικροῦ. μία ψυχὴ λογικὴ καὶ ἀθάεἰκόνα Θεοῦ καὶ ὁμοίωση2. λογίζεται (διότι εἶναι λογικό). οὔτε ζητεῖ ν’ ἀνοίγουν οἱ ἀπὸ τὸν Θεὸ γνωρίζει ὅτι γινώσκεται. γνωρίζεται· λαλεῖ καὶ λαὄσφρηση. λεία οὐρανῶν καὶ παράδεισος. γινώσκει καὶ ἐπιγινώσκεται καὶ Στὰ πνευματικὰ ὅμως δὲν ἀναἐπειδὴ γινώσκει κατανοεῖται. γιὰ νὰ ἀκριβολογήσω. ἔχει λοιπὸν μέσα της τὶς πέντε αἰσθήσεις. μισεῖ· καὶ ἡμέρα καλεῖται ἀνέσπερη· καὶ ὁτιδήγιὰ νὰ μὴ μακρυλογήσομε. Αὐτὸ τὸ ἕνα ρῆμα. θὰ βλέπει καὶ ἀκούει συγχρόνως καὶ εὕρεις αὐτὸ τὸ ἕνα νὰ εἶναι ἐνυπόσταὀσφραίνεται. γόμενη ὅλη καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπὸ τὸν νοῦ. χαρὰ καὶ ἀγάπη. Κεφάλαια 14. καθὼς οὔτε Ὅσιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος. Ψυχή. δὲν θέλει. ἡ αἰτία τῶν ὅλων. ἕνα εἶναι ζωντανό. περισσότερες. οὔτε τὰ αὐτιὰ ζει ὅτι τὸν βλέπει ὁ Θεός· ἐκεῖνος πάλι νὰ δεχθοῦν λόγο. Αὐτὴ λοιπὸν ἡ μία εἶναι ἡ ὁλικὴ μία αἴσθηση σὲ μία ψυχὴ καὶ σ’ ἕναν αἴσθηση3. καὶ αὐτὸ ὁρᾶται συγχρόνως αἰσθήσεων. πνεῦμα καὶ λόγος. ὅπως ἐνθυμεῖται. ὅπως ἐλέφῶς εἶναι καὶ ζωή. 27. Ψαλμ. 1. ἀπὸ ἐδῶ τὴν ἀκριβῆ ἐξέ- 31 . Ὅταν λοιπὸν αὐτὴ διαμερίζεται σὲ πέντε μέρη κατὰ ὁ ἕνας Θεὸς τοῦ παντὸς ἰδωθεῖ ἀποτὶς φυσικὲς ἀνάγκες τοῦ σώματος. Ὁ Θεὸς ὁ δημιουργὸς πᾶν ἀγαθό. Ἀλλ’ ἡ αἴσθηση. γκάζεται νὰ διαιρεῖται μὲ θύρες Πράγματι. νοῦς καὶ λόγος Τοῦ Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου Ὁ Θεός. 49. οὔτε χέρια γιὰ νὰ ἐγγίξει 1. ἀλλὰ δι’ αὐτῆς ἡ ψυχή· γευστικὸ καὶ εὐωδιάζει τὸ ὀσφρητικό. καὶ ἀλλοιούμενη ἀναλἀπὸ αὐτὴν μ’ ὅλες τὶς αἰσθήσεις της. ἔχοντας νατη. νοεῖ. τὴν ψηλαφᾶται. ἐκεῖνος ποὺ γινώσκεται αἰσθήσεων. ἀλλὰ ρίζει καὶ ὁμιλεῖ. Διαδόχου Φωτικῆς. καὶ τὸ ἴδιο συμβαίνει μὲ τὴν ἀκοή.αἰσθάνεται. σὰν νὰ εἶναι αὐτὲς ἕνα ἢ καὶ Ἀπὸ τὸ βιβλίο Φιλοκαλία τῶν Νηπτικῶν καὶ Ἀσκητικῶν. ὥστε ἀπὸ στο ἐπάνω ἀπὸ ὅλα τὰ ὁρατὰ οὔτε ἐδῶ νὰ μπορέσεις νὰ μάθεις ποιά εὑρίσκεται κι ἐκεῖνο τὸ ἕνα μόνο του εἶναι τὰ ἄρρητα ρήματα καὶ πῶς ὁ χωριστά. Ἀπόδοση στὰ νέα ἑλληνικὰ Αἰκατερίνη Γκόλτσου. Πρόσεχε ἀκριβῶς τὴν κατὰ τρόπο ἀσύγκριτο καὶ ἀνέκφραδύναμη τῶν λεγομένων. το καὶ καλούμενο κυρίως ἀγαθό. καὶ πάλι γνωεἶναι ὅμως ἐκεῖνο σὰν τὰ ὁρατά. ἐκδ. 76. ἐπιγινώσκει. ποὺ ἔχει μέσα της ὅλες τὶς νοῦ καὶ σ’ ἕναν λόγο.Ψυχή. ἂν καὶ βλέπει τὰ πάντα καὶ τίεἰκόνα ἀπὸ τὴν Ρωσία γλώσσα γιὰ τὴν γεύση καὶ διάκριση g ποτε δὲν τοῦ ξεφεύγει. βασι. λοίωτα δείχνει τὴν ἐνέργεια. καὶ μέσα στὸ ἴδιο ἀναζητώντας το ἐπάνω ἀπὸ ὅλα. παρακαλῶ. οὐρανὸς οὐρανῶν. οὔτε ἡ ὄσφρηση ποὺ δὲν βλέπει τὸν Θεὸ δὲν γνωρίζει νὰ καθαρίσει. προκαὶ ἥλιος ἡλίων καὶ Θεὸς θεῶν1 καὶ τιμᾶ. καὶ νὰ γνωρίζει μ’ αὐτὰ τὸ τραχύ. καλυπτικῶς μὲ τὴ μία καὶ λογικὴ Αὐτὴ ἡ αἴσθηση στὰ σωματικὰ διψυχή. Καὶ πρόσεχε. εἶναι ἕνας· αὐτὸ τὸ ἕνα ταση τοῦ λόγου. ἀποκαλύπτεται μὲ αὐτὴν κάθε αιρεῖται ἀδιαιρέτως διὰ τῶν πέντε ἀγαθό. δὲν προτιμᾶ. ὅπως ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἐκτίσθηκε κατ’ ἐλέχθηκε. Δὲν γινώσκει. τῶν ὅλων εἶναι ἔνας· αὐτὸ λοιπὸν Ἔτσι λοιπὸν ἐτιμήθηκε κι αὐτὸς τὸ ἕνα εἶναι τὸ σύνολο ἀγαθό. αὐτὸ τὸ ποτε καλὸ κι ἂν ἔλεγες ἀπὸ τὰ ὁρατά. σοφία καὶ γνώση. Γέν. ἀποφασίζει. στόμα καὶ χθηκε. τὸ λεῖο καὶ τὸ ὁμαλό. γεύεται καὶ ἐφάπτεται. ἀφοῦ τὸν συνακολουθεῖ φυσικῶς καὶ εἶναι ἀχωρίστως μία. ὀφθαλμοὶ γιὰ νὰ ἰδοῦν ἢ νὰ θεωρήκι ἐκεῖνος ποὺ βλέπει τὸν Θεὸ γνωρίσουν κάτι ἀπὸ τὰ ὄντα. ἀλλὰ μένει ἀναλλοίωτα ἕνα ἀποκαλύφθηκαν καὶ ὁ ἴδιος τὰ εἶδε ἐν καὶ τὸ ἴδιο· εἶναι πανάγαθο καὶ ὑπὲρ θείῳ Πνεύματι. ἐξερχόμενη ἀπὸ ὅλα αὐτὰ καὶ συνεπα3. περισσότερο· οὔτε χρειάζεται χείλη ἢ βλέπει. 2. 1. ὅπως εἶναι αὐτὰ τὸ καθένα Παῦλος ἄκουσε αὐτὰ τὰ ὁποῖα τοῦ χωριστά. ἀγαπᾶ. 30. τὴν γεύση καὶ τὴν ἁφή. χωρὶς νὰ βλέπεται καὶ ἀκούεται. Βλ. λεῖται. ἐπινοεῖ. ἐπιθυμεῖ. θέλει. ἕνα μέσα σὲ μία οὐσία καὶ φύση. Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. γλυκαίνει τὸ βλέπει αὐτή.

. καὶ τὸν παράδωσε στὸν ἡγούμενο Ἀντώνιο. ἀλλὰ βιβλίο ὁλόκληρο. Γεννήθηκε στὴν Παφλαγονία. ποὺ ὅποτε λειτουργοῦσε. Βλέποντας ὁ γέρο Συμεὼν πὼς δὲν εὕρισκε ἡσυχία ὁ μαθητής του. καὶ ποὺ τὸ εἶχε ἀναθρέψει ὁ ἴδιος. ποὺ τὸν λέγανε καὶ κεῖνον Συμεών. καὶ περίσσεψε τὴ σκληραγωγία τοῦ κορμιοῦ του. καὶ τὸν παρακαλοῦσε μὲ δάκρυα νὰ πάγη μαζί του. ζώντας σὰν ἄσαρκος ἄγγελος. μὲ τὴν ἁπλότητα ποὺ εἶχε. ὅπως κ’ ἤτανε ἅγιος. καὶ μὲ τὸν καιρὸ τὸν χειροτονήσανε ἱερέα. [. Γι’ αὐτὴ τὴν τιμὴ ποὺ ἔκανε στὸ γέροντα Συμεών. βλέπανε τὸ ἅγιο Πνεῦμα σὰν φωτιὰ νὰ κατεβαίνη στὸ κεφάλι του. καὶ τὴν ὑπακοή του στὸν πνευματικὸ πατέρα του. ποὺ πολλοὶ τὰ ἔχουνε γιὰ παπαδίστικες φλυαρίες. Ἐκεῖ μέσα γίνηκε ὁ τύπος κ’ ὑπογραμμὸς τῆς μοναχικῆς πολιτείας. K’ ἐπειδὴ ἕνας θεῖος του εἶχε μεγάλο ἀξίωμα στὸ παλάτι.Λόγοι ἀθανασίας πλήρεις Τοῦ Φώτη Κόντογλου Ἀ ληθινά. ποὺ κατεβαίνανε στὴν Πόλη καὶ τριγυρνούσανε σὰν τοὺς ντερβισάδες. καὶ σὰν πέθανε ὁ Ἀντώνιος. ὁ πατέρας του πῆγε στὸ μοναστήρι νὰ τὸν πάρη. ὅπως καὶ σήμερα κάποιοι θεολόγοι σπουδασμένοι στὰς Εὐρώπας καταφρονοῦνε τοὺς ἁπλοὺς κι ἀγράμματους καλόγερους. Γιὰ νὰ συντομέψω λοιπόν. ὁ μακάριος. θὰ βάλω παρακάτω μοναχὰ κάποια σπουδαῖα περιστατικὰ ποὺ δείχνουνε τὴν ἁγιότητά του καὶ ποὺ τὰ ἔγραψε ὁ ἄξιος μαθητής του Νικήτας Στηθᾶτος. Σὰν μεγάλωσε λίγο. Σ’ αὐτοὺς εὕρισκε αὐτὸ ποὺ ποθοῦσε. κατὰ τὸ μέρος τῆς Μαύρης Θάλασσας. Τὸ γέροντά του τὸν σεβότανε σὰν ἅγιο. Ἀνύποπτοι εἶναι ὅσοι δὲν γευθήκανε ἀπ’ αὐτὴ τὴν ἀθάνατη βρύση. τὸν στείλανε στὴν Πόλη κοντά του.. Οἱ λόγοι τοῦ ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου διαβάζονται στὴν Εὐρώπη σήμερα περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλο πατερικὸ βιβλίο. κι αὐτὸς ἀπόμεινε στὸ μοναστήρι. Μὰ ὁ Συμεὼν δὲν ἤθελε νὰ μάθη πολλὰ γράμματα. στὴ .] Ἡ ζωή του στάθηκε γεμάτη ἀπὸ πειρασμοὺς καὶ διωγμούς. Ὁ ἅγιος Συμεὼν εἶχε ἕνα καλογεροπαίδι ποὺ τὸ λέγανε Νικηφόρο. ποὺ τὸν λέγανε ἀγράμματον. τὸν ἐκλέξανε οἱ ἀδελφοὶ ἡγούμενο. ἀπὸ γονέους ποὺ εἴχανε τὸν τρόπο τους. κι ὁλοένα συναναστρεφότανε μὲ καλόγερους καὶ μὲ φτωχοὺς ἐρημίτες. Καὶ τόση ἀφοσίωση εἶχε στὸ γέροντά του. κ’ ἔδωσε σ’ ἕναν ἁγιογράφο νὰ ζωγραφίση τὴν εἰκόνα του. τοῦ ἁγίου Μάμαντος. ὄντας ἀκόμα μέσα στὸ σῶμα. μὲ τὸ δάχτυλό του. κ’ ἔκανε χαρτὶ νὰ μοιράση ὁ πατέρας του στοὺς φτωχοὺς τὸ μερίδιό του. ὥστε δὲν ὑπῆρχε πράγμα ποὺ νὰ τοῦ παραγγείλη καὶ νὰ μὴν τὸ κάνη. ξακουσμένον γιὰ τὴν ἀρετήν του. καὶ τὴν ἔβαλε στὴν ἐκκλησία μὲ καντήλι. Συνήθιζε νὰ κλείνεται μέσα σὲ μιὰ μικρὴ ἐκκλησία ποὺ εἶχε ἕνα σεντούκι γεμάτο κόκκαλα. ἐπειδὴ ἀξιώθηκε νὰ ζῆ μέσα στὸ ἀνέκφραστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ. Σὲ τοῦτο τὸ μεταξύ. Στὸ μεταξύ. κ’ ἔβαλε κάθε μέσον νὰ τὸν ξεκαλογερέψη καὶ νὰ τὸν πάρη νὰ τὸν παντρέψη. πλὴν ὁ Συμεὼν δὲν θέλησε. γιατὶ τὰ νόμιζε ἀνώφελα. Τοῦτος ὁ ἅγιος ἔχει κάποια χάρη νὰ κάνη χειροπιαστὰ τὰ πιὸ ἄπιαστα καὶ τὰ πιὸ βαθειὰ μυστήρια τῆς θρησκείας. 32 K’ ἐκεῖ ἔκανε τὴν προσευχή του. ἐτράβηξε πολλὰ βάσανα. καὶ κεῖνος τὸν κυβερνοῦσε μὲ αὐστηρότητα. νὰ μάθη γράμματα καὶ νὰ μπῆ στὴ θέση του ἀργότερα. Αὐτὸς ὁ Νικηφόρος διηγήθηκε στὸν Νικήτα κάποια θαύματα. Σὰν νὰ σοῦ τὰ δείχνη. ὅπως ἔγραψα πρὸ λίγες μέρες. ὁ πατέρας του δὲν ἡσύχασε. πῆγε κ’ ἔγινε μοναχὸς στὸ μοναστήρι τοῦ Στουδίου. ποὺ βρίσκεται στὴ Μικρὰ Ἀσία. καὶ γιὰ νὰ τὴν ἐκθέση κανένας καταλεπτῶς δὲν φθάνει ὄχι μονάχα τούτη ἡ στενὴ λωρίδα τοῦ χαρτιοῦ ποὺ ἔχω. τὸν πῆγε σ’ ἕνα ἄλλο μοναστήρι. μὴν ἔχοντας ὁλότελα θέλημα δικό του. ὑποταχτικὸς σ’ ἕναν ἅγιον γέροντα. ἀκόμα κι ἂν τοῦ ἔλεγε νὰ πέση στὴ θάλασσα. ἐξορίες καὶ μαρτύρια καὶ κατατρεγμοὺς ἀπὸ κάποιους δεσποτάδες ὑποκριτὲς κι ἄπιστους. Ἐκεῖ. ἔφταξε σὲ ὑψηλὰ μέτρα ποὺ προφανερώνανε ποιός ἤθελε νὰ κατασταθῆ στὸ τέλος. θέλω νὰ πῶ ἀπὸ τοὺς λόγους τῶν ἁγίων Πατέρων. καὶ μετὰ τὸ θάνατό του ἔγραψε γι’ αὐτὸν ἀκολουθία καὶ ὕμνους. ἀπ’ ὅσα μεταφρασθήκανε σὲ ξένες γλῶσσες. Αὐτὸ τὸ φρικτὸ σημεῖο τὸ βλέπανε ἐπὶ σαρανταοχτὼ χρόνια. αὐτοὶ οἱ γραμματισμένοι. καὶ γιόρταζε τὴν ἡμέρα τῆς κοιμήσεώς του.

Κοντὰ στὴ σκεπὴ τοῦ κελλιοῦ ἤτανε κρεμασμένη μία εἰκόνα τῆς Θεοτόκου ποὺ τὴ λένε Δέηση. K’ ἐσύ. καὶ ξύπνησα. σὰν νὰ μὲ ξύπνησε κάποιος. καὶ μπροστά της ἔκαιγε ἕνα καντήλι. Γιατὶ ὅλα αὐτὰ ποὺ γράφουμε ἐμεῖς. καὶ γι’ αὐτὸ ἔχουνε τὸ θάνατο μέσα τους. ποὺ ἔλαμψε μὲ τὰ συγγράμματά του καὶ φώτισε τὶς ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων. ἀλλὰ περισσότερο μετὰ τὸ θάνατό του.X. ἐπιστημονικὲς θεωρίες. Λοιπόν. λάμποντας ὁλόκληρος σὰν τὸ φῶς. λέγει. Ἀκρίτας. παρεκτὸς ἀπὸ ἐμένα. καὶ βλέπω ἐκεῖνον τὸν μακάριο. μ’ ὅλους τοὺς νεωτερισμοὺς καὶ τὶς δυσκολονόητες καὶ περίπλοκες θεωρίες μας. πὼς σηκώθηκε ἀπ’ τὸ στρῶμα. Κι ἀφοῦ ξημέρωσε. Τὰ ἁγιασμένα βιβλία του διαβάζουνται μὲ δίψα σὲ κάθε χώρα. σὲ γλῶσσες ποὺ ἀγωνιζόμαστε ἐμεῖς νὰ μεταφράσουνε τὰ γραψίματά μας. στοχάσου τὰ μυστήρια του Θεοῦ: Ἐκεῖνος ὁ φτωχὸς καὶ καταφρονεμένος καλόγερος.τι ἔγραψε ὁ ἅγιος Συμεὼν εἶναι «ἀθαναg σίας πλῆρες». ἂν δὲν τὸν γυρίζαμε ἐμεῖς ἀπὸ τὸ ἕνα κι ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος. καὶ περιφρονήθηκε σὰν ἀγράμματος ἀπὸ τοὺς σπουδασμένους τοῦ καιροῦ του. συλλογιζόμενος πὼς αὐτός. κ’ εἶχε τὰ χέρια του ἀνασηκωμένα. ὁ γέροντάς μου τόσο πολύ. ποὺ καταβροχθίσανε καὶ ρίξανε στὸ βάραθρο τῆς λησμονιᾶς μυριάδες ἀνθρώπους ποὺ πολλοὶ ἀπ’ αὐτοὺς νομίζανε πὼς θὰ μείνουνε ἀθάνατοι. φιλοσοφίες. Σήμερα. ποὺ πολεμήθηκε πολὺ στὴ ζωή του ἀπὸ τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους. θαύμαζα τὴν ἁγιότητά του. ὡς τέσσερες πήχεις ψηλότερα ἀπὸ τὴ γῆ. K’ ἐγώ. αὐτοὺς τοὺς 9 αἰῶνες. Ἄλλη μιὰ φορὰ ξαναεῖδε τὸ ἴδιο θαῦμα. σὲ καιρὸ ποὺ ἡ ἁμαρτωλὴ ζωή. δίχως νὰ μπορῆ νὰ σαλέψη μόνος του. καὶ τὸν βλέπω πὼς ἔπεσε στὸ κρεββάτι του καὶ σκεπάσθηκε μόνος του. Ἐνῷ βρισκότανε σ’ αὐτὴν τὴν κατάσταση. καὶ ὀνομάσθηκε Νέος Θεολόγος. φωτοβόλος κι ἄφθαρτος σὰν ἥλιος. ἀντίκρυ σ’ αὐτὴ τὴν εἰκόνα.. Καὶ θυμούμενος τὴν πρώτη φορὰ ποὺ τὸν εἶχα δῆ ἔτσι. ἀφοῦ διαβάστηκε μὲ δίψα ἀπὸ μυριάδες ἀνθρώπους τοῦ καιροῦ του. μέσα στὸ σκοτάδι τοῦ καιροῦ. κατὰ τὸ λόγο τοῦ προφήτη ποὺ λέγει «καὶ ἐν καιρῷ ἐπισκοπῆς αὐτῶν ἀναλάμψουσι καὶ ὡς σπινθῆρες ἐν καλάμῃ διαδραμοῦνται». ποὺ δὲν ἄφηνε κανέναν ἄλλον. ὅπως τὸν λέγει ὁ ἀπόστολος Παῦλος. K’ ἔτσι ἀποκοιμήθηκα. Μιὰ νύχτα λοιπόν. βγαίνουνε ἀπὸ τὸν ὑλικὸ νοῦ μας. ν’ ἀπομείνη μαζί του στὸ κελλί του.Τοῦτος ὁ ἅγιος ἔχει κάποια χάρη νὰ κάνη χειροπιαστὰ τὰ πιὸ ἄπιαστα καὶ τὰ πιὸ βαθειὰ μυστήρια τῆς θρησκείας. δηλαδὴ 900 χρόνια πρὶν ἀπὸ μᾶς. ποὺ πρὶν ἀπὸ λίγη ὥρα τὸν εἴχαμε γυρίσει. καὶ τὸν ἔκανε νὰ κολλήση στὰ κτηνώδη πάθη καὶ νὰ παραδοθῆ σύμψυχος στὸν Μαμωνᾶ. ὁ μακάριος. λίγο πρὶν ἀπὸ τὸ θάνατο τοῦ ἁγίου: «Ἐπειδὴ λοιπὸν ἦλθε ὁ καιρὸς τοῦ θανάτου του. Κι ὁ Ἅγιος ἀναστέναξε καὶ μοῦ παράγγειλε νὰ μὴν τὸ πῶ σὲ κανέναν». ὄντας ἀκόμα μέσα στὸ σῶμα. σήμερα τρέχουνε ἕνα πλῆθος ψυχὲς νὰ πιοῦνε ἀπὸ τὸ ἀστείρευτο κι ἀθάνατο νερὸ ποὺ ἀναβρύζει ἀπὸ τὰ λόγια του ἁγίου Συμεών. στεκότανε στὸν ἀγέρα. ἐπειδὴ ἀξιώθηκε νὰ ζῆ μέσα στὸ ἀνέκφραστο Φῶς τοῦ Χριστοῦ. ἐκδ. ἔσχισε σὰν πύρινο μετέωρο. κ’ ἔφταξε ὣς τὸν καιρὸ τὸν δικό μας. διηγήθηκα στὸν Ἅγιο κρυφὰ αὐτὸ ποὺ εἶδα. Σὰν νὰ σοῦ τὰ δείχνη. εἶδα τὸν Ἅγιο ποὺ στεκότανε στὸν ἀέρα. λογοτεχνίες. σὲ μιὰ γωνιὰ τοῦ κελλιοῦ. Σὰν ξημέρωσε τοῦ τὸ φανέρωσα. νὰ στέκεται στὸν ἀγέρα ὡς τέσσερες πῆχες ἀπάνω ἀπὸ τὴ γῆ καὶ νὰ προσεύχεται. μοῦ παράγγειλε ν’ ἀπομείνω μοναχὸς μαζί του. καὶ μοῦ ἔκανε δεσμὸ νὰ μὴν τὸ πῶ σὲ κανέναν πρὶν ἀπὸ τὸ θάνατό του». ποὺ κοιμόμουνα ξαπλωμένος ἀπάνω σ’ ἕνα σεντούκι. ποὺ τὸν βρήκανε ψάχνοντας. «τὸν νοῦν τῆς σαρκός μας». βασανιζόμενος πολλὲς μέρες. γιὰ νὰ δώση ζωὴ καὶ ἐλπίδα στοὺς σημερινοὺς ἀνθρώπους. καὶ προσευχότανε. ἢ ἀπὸ οἰκονομία Θεοῦ γιὰ νὰ φανερωθοῦνε τὰ ἔργα του. καὶ βλέπω ἕνα θέαμα φοβερό. διάνοια καὶ στὴ γλώσσα. σὰν νά ‘ναι ὁ πιὸ πολύτιμος κι ἀθάνατος θησαυρός. Ἣ γιατὶ ἤμουνα ἄκακος. βλέποντας αὐτά. καὶ ποὺ εἶναι δροσερώτατο. ποὺ ἔζησε στὰ 1000 μ. Λεπτομέρειες εἰκόνας μὲ σκηνὲς ἀπὸ τὸν βίο τῶν μοναχῶν Ἔργο τοῦ Γεωργίου Κλόντζα Ἀπὸ τὸ βιβλίο Γίγαντες ταπεινοί. ἀπὸ τὸ φόβο μου χώθηκα μέσα στὸ σκέπασμά μου καὶ σκεπάσθηκα κατακούκουλα. παράλυσε σχεδὸν ὅλες τὶς πνευματικὲς δυνάμεις ποὺ ἔβαλε ὁ Θεὸς μέσα στὸν ἄνθρωπο. Αὐτὸς ὁ Ἅγιος. ἐκείτετον ὁ μακάριος ἀπὸ κακὴ δυσεντερία. ἐνῷ ὅ. ποὺ ζοῦνε οἱ ἄνθρωποι. «Μὲ ἀγαποῦσε. τιμήθηκε καὶ ζωντανός. μ’ ὅλο ποὺ ἡ πηγὴ ἀπ’ ὅπου βγαίνει βρίσκεται 1000 χρόνια μακριὰ ἀπὸ μᾶς. καὶ θὰ διαβάζουνται ὁλοένα καὶ περισσότερο. 33 . κ’ ἐνῷ φοροῦσε σῶμα βαρύ. ὅποιος κι ἂν εἶσαι. Καθὼς λοιπὸν ἐκειτόμουνα. σὰν νὰ μὲ σκούντηξε κάποιος. ἢ γιατὶ τὸν ὑπηρετοῦσα στὰ γηρατειά του. ποὺ θὰ τὰ θάψη μεθαύριο ἡ λησμονιά. μὲ τὸ δάχτυλό του. μιὰ νύχτα. ποὺ δὲν μποροῦσε νὰ σαλέψη. καὶ πάλι ξύπνησα.

Καὶ ἀπὸ τὰ γήινα. σώματός μου ἢ θὰ ζήσω ἔτσι Τὸν συνέπαιρνε ὁλότελα συνέχεια. τάσταση.πνευματικὰ ἢ ἐλαφρότερα καὶ λεπτότερα καὶ πιὸ αἰθέρια γά-σιγὰ διαπερνοῦσε τὰ μέλη του. τὸ σῶμα του νὰ βρίσκεται ἔξω χωρὶς σχῆμα καὶ ἄυλο. μα ποὺ συνέβαινε μέσα του. ὁλόκληρος μὲ τὸ τὸν ἑαυτό του μ’ ὁλόκληρο σῶμα του φῶς χωρὶς μορφή. ἔτσι μέτοχο τῆς θεότητας καὶ τῆς βασιλείας Του. καθὼς προσευχόταν μὲ καθαρότητα καὶ τῆς ἔσχατης σάλπιγγας. Ἡ ἔκπληξη αὐτῆς τῆς ἢ παχύτερα καὶ βαρύτερα καὶ πιὸ γεώδη. πλὴν ὅμως θοῦσε νὰ λάμπει ἀκόμη πεχωρὶς ὑλικὲς διαστάσεις καὶ ρισσότερο ἐκεῖνο τὸ φῶς καὶ σὰν πνευματικό.Μυστικὲς ὀπτασίες Τοῦ Νικήτα Στηθάτου Μ ιὰ μέρα. θεία ἔκσταση ἀντιλαμβανόΜόλις ἔκανε τὴ σκέψη μενος καλὰ μὲ τὸ νοῦ του τὸ αὐτή. Ἔβλεπε. Συμεὼν κι ἀφοῦ εἶδε τὸ ἀνέκφραστο θεϊκὸ φῶς κι εὐχατὴν καρδιὰ καὶ τὰ ἔγκατά του καὶ τὸν ἔκανε ὁλόκληρο σὰν ρίστησε τὸ Θεό. εἶδε πὼς ὁ ἀέρας ἄρχισε γοῦν. κι ἔτσι μεταμορφωμένοι θ’ ἁρπασυνομιλοῦσε μὲ τὸ Θεό. αἰσθανόταν σὰν νὰ στέβλέποντας τὸν ἑαυτό του κεται στὸ μέσο τοῦ φωτὸς ποὺ ποὺ εἶχε σῶμα νὰ εἶναι σὰν φαινόταν καὶ ὅτι ὁλόκληρος ἀσώματος. σ’ ἀνοιχτὸ χῶρο. ποὺ μόλις εἶχε ξεκινήσει. πάλι στὸν ἑαυτό του καὶ βρέθηκε ξανὰ μὲς στὸ κελλί τῆς θέσεως. Ὅμως μὲ ὅρκους διαβεβαίωνε ἐκείνους μὲ τοὺς Τότε ἀκούει μιὰ φωνὴ ἀπὸ τὸ φῶς νὰ τοῦ λέει: «Κατὰ ὁποίους εἶχε θάρρος καὶ φανέρωνε τὰ μυστικά του. λοιπόν. ξαναγύρισε καὶ τώρα τὸν ἔκανε νὰ χάσει τὴν αἴσθηση τοῦ σχήματος. καὶ τὸ οἴκημα κι μονολογεῖ μέσα του: «Ἄραὅλα τ’ ἄλλα ἐξαφανίστηκαν. ὅπως καὶ του ἦταν γεμάτος ἀπὸ χαρὰ προηγουμένως.ωση μὲ τὸ Θεό». Αὐτὸ μεγάλωνε λίγο-λίγο σὰν σκιὰ ἢ σὰν πνεῦμα. τοῦ ἔλεγε καὶ καὶ δάκρυα λόγῳ τῆς γλυκύπάλι: «Τέτοιοι θὰ εἶναι μετὰ τητας ποὺ τοῦ προξενοῦσε ἡ τὴν ἀνάσταση στὸν μέλλοντα παρουσία του. Παράλληλα αἰώνα ὅλοι οἱ ἅγιοι περιβληἜνθρονος Χριστός. ὅπως πιὸ λαμπερὸς κι αἰσθανόταν εἴπαμε. ὅπως λέει καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος». Τότε ἄρχισε καὶ κατανοώντας τὴ δόξα ποὺ τὸν περιέβαλλε καὶ τὴν νὰ φέγγει ἀπὸ ψηλὰ ὅπως αἰώνια μακαριότητα ποὺ πρότὸ πρωινὸ ροδοχάραμα –ὢ κειται νὰ δοθεῖ στοὺς Ἁγίους. Ρωσικὴ εἰκόνα ἔβλεπε ὅτι τὸ ἴδιο φῶς κατὰ μένοι ἀσωμάτως μὲ σώματα τρόπο θαυμαστὸ ἦρθε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸ σῶμα του καὶ σι. τοῦ βάρους καὶ τῆς μορφῆς τοῦ σώματος καὶ του στὴν προηγούμενη ἀνθρώπινη καὶ φυσικὴ κατάσταμάτησε νὰ κλαίει. ὅτι τὸ φῶς Αὐτὰ ὅταν ἄκουσε ὁ θεοπτικότατος καὶ θεόληπτος ἐκεῖνο σιγά-σιγὰ εἰσχώρησε σ’ ὁλόκληρο τὸ σῶμα του.». Αἰσθανόταν τοῦ φαινόταν σὰν ἥλιος ποὺ δηλαδὴ νὰ μὴν ἔχει καθόλου μεσουρανώντας ἔλαμπε ἀπὸ βάρος ἢ ὄγκο κι ἀποροῦσε ψηλά. τῶν φρικτῶν ὀπτασιῶν τοῦ ἄρχισε νὰ σκέφτεται καὶ νὰ ἀνδρός!–. καὶ ἐνῷ ἦταν μέσα στὸ Γιὰ πολλὲς ὧρες ὄντας ὁ μακάριος σ’ αὐτὴ τὴν κακελλί του νόμιζε ὅτι βρισκόταν ἔξω. ἀμέσως αἰσθάνθηκε φῶς ἐκεῖνο ποὺ τοῦ ἐμφανιζόνὰ περιφέρει τὸ σῶμα του ταν. σταση. ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ ὀπτασίας τὸν ἀπομάκρυνε ἀπὸ τὴν προηγούμενη θεωρία καθορισθεῖ γιὰ τὸν καθένα ἡ στάση καὶ ἡ τάξη καὶ ἡ οἰκείκαὶ τὸν ἔκανε νὰ αἰσθάνεται μόνο αὐτὸ τὸ ἐξαίσιο πράγ. ἀνυμνώντας μυστικὰ καὶ ἀκατάπαυστα τὸ Θεὸ Ἦταν νύχτα. Καὶ ὅπως προηγουμένως τὸ οἴκημα. Κακι ἔκανε τὸν ἀέρα νὰ φαίνεται ταλάβαινε ὅτι εἶχε γίνει. ὅτι τὸν ἴδιο τρόπο εἶναι ἀποφασισμένο ν’ ἀλλάξουν οἱ Ἅγιοι «γιὰ πολλὲς ἡμέρες αἰσθανόμουν αὐτὴ τὴν ἐλαφρότητα ποὺ θὰ ζοῦν καὶ θὰ βρίσκονται ἀκόμη ἐδῶ κατὰ τὴν ὥρα τοῦ σώματος χωρὶς νὰ καταλαβαίνω καθόλου οὔτε κόπο. 34 . τὸ μὲν σῶμα του τὸ αἰσθανόἈλλὰ ἐπειδὴ ἐξακολουταν νὰ ὑπάρχει. ποὺ δόξασε τὸ γένος μας καὶ τὸ ἔκανε φωτιὰ καὶ φῶς. γε θὰ ξαναγυρίσω πάλι στὴν καὶ νόμιζε ὅτι δὲν ἦταν καθόπροηγούμενη κατάσταση τοῦ λου σὲ οἴκημα. Καὶ τὸ φῶς ποὺ ὁ ἑαυτός του μαζὶ μὲ τὸ σῶμα λαλοῦσε μέσα του. νὰ φωτίζει τὸ νοῦ του.

ἐλθὲ ἡ χαρὰ καὶ ἡ δόξα καὶ ἡ διηνεκής μου τρυφή. Σμύρνης κ. Γιατὶ τὴν ἀπάθειαν ὅποιος ἀγαπήσει κι ἀπὸ τὸ φιλί της τὴ ζωὴ κερδίσει. κατατρυφώντας στοῦ φωτὸς τὴν εὐωχίαν ἐκείνη. Ἐλθὲ ἡ πνοή μου καὶ ἡ ζωή. ἐλθὲ τῶν κειμένων ἡ ἔγερσις. ἐνῷ ἦταν ὅπως κι ἐκεῖνοι ἀγράμμα- Ἐλθὲ τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν. δὲν δύναται τὴν μυστικὴ κι ἀναίμακτη θυσία νὰ τὴν προσφέρει καθαρὴ καὶ μ’ ἅγια παρρησία. ὅσοι ἔκοψαν τὸ θέλημα τὸ ἴδιον τελείως. θεολόγησε καὶ μὲ τὰ θεόπνευστα συγγράμματά του διδάσκει τοὺς πιστοὺς τὴν ἀκρίβεια τῆς εὐσεβοῦς ζωῆς. Aἰσθανόταν σὰν νὰ στέκεται στὸ μέσο τοῦ φωτὸς καὶ ὁλόκληρος ὁ ἑαυτός του ἦταν γεμάτος ἀπὸ χαρὰ καὶ δάκρυα λόγῳ τῆς γλυκύτητας ποὺ τοῦ προξενοῦσε ἡ παρουσία του. Ἐλθὲ ὁ μόνος πρὸς μόνον. νὰ εὐφραίνομαι τὴν ἄρρητη εὐφροσύνη. Ἐφόσον φῶς τὸ φῶς γεννᾶ. Ἐλθὲ τὸ φῶς Εὐχὴ Μυστικὴ τὸ ἀληθινόν Τοῦ Ἁγίου Συμεών Νέου Θεολόγου οὔτε πείνα. ὃν ἐπόθησεν καὶ ποθεῖ ἡ ταλαίπωρός μου ψυχή. ἐλθὲ τῶν νεκρῶν ἡ ἀνάστασις. λοιπόν. ἀπὸ ὅσα αὐτὸς ἔμαθε ἀπὸ τὴν προσωπική του ἀσκητικὴ ζωὴ καὶ τὴ θεία γνώση ποὺ τοῦ δόθηκε. δακρύζουν νύχτα μέρα καὶ νοερῶς προσπέφτοντας στὰ πόδια τοῦ Πατέρα ἔλεος ἱκετεύουνε κι ἄφεση τῶν πταισμάτων. Μαζί σου νά ‘μαι ἀξιώθηκα. κι ἂν δῆθεν τὸν δεῖς νὰ πράττει ἀσχημοσύνη.'Ἐξακολουθοῦσε νὰ λάμπει ἀκόμη περισσότερο ἐκεῖνο τὸ φῶς καὶ τοῦ φαινόταν σὰν ἥλιος. μὲ αὐτὰ ἑνωνόταν μόνο μὲ τὸ Πνεῦμα κι ἦταν γεμάτος ἀπὸ τὰ θεϊκὰ χαρίσματά Του –καὶ φυσικὰ εἶχε καθαρίσει καὶ ὁ ἴδιος πλήρως τὸ νοῦ του–. Συμεών. οὔτε δίψα». νὰ βλέπω τὴν ἀσύγκριτη δόξα τῆς θείας μορφῆς σου. ἔβλεπε ὀπτασίες καὶ φρικτὲς ἀποκαλύψεις τοῦ Κυρίου ὅπως παλιὰ οἱ Προφῆτες. τος. νὰ βρίσκομαι μαζί σου. ἐλθὲ ἡ αἰώνιος ζωή. νὰ χαίρομαι. Μονῆς Ὁσίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου. Ἔχοντας ἀνέλθει σ’ ἕνα τέτοιο πνευματικὸ ἐπίπεδο. καὶ δὲν θὰ γίνει ὅλος νεκρὸς σ’ ὅλες του τὶς αἰσθήσεις. Καθηγούμενο τῆς Σταυροπηγιακῆς καὶ Συνοδικῆς Ἱ. Ποιός θὰ ξεπεράσει τῆς σαρκὸς τὸν γνόφο. φῶς ὄντως χρηματίζουν καὶ τέκνα Θεοῦ γίνονται καὶ Θεοὶ κατὰ χάριν· ὅσοι μὲ πράξεις ἅγιες τὸν βίο τους στολίζουν. Μὲ σὲ τὸν πλάστη καὶ ποιητὴ χαιρόμουν καὶ σκιρτοῦσα. Ἀπόδοση στὰ νέα ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸν ἀρχιμανδρίτη Χριστόδουλο. ὅσοι στὸ σῶμα εἶναι νεκροὶ γιὰ κάθε κακὴ πράξη. Ποιός θὰ πορευθεῖ ἀξίως τῶν ἐντολῶν σου. Χριστέ. ἀκόμη καὶ τὸ σῶμα του καὶ τὴν ψυχή του ἐπίσης. καὶ περιγράφει μὲ ἀκρίβεια τὴ μοναχικὴ ζωὴ γιὰ ὅσους τὴν ἀσκοῦν καὶ ἔτσι γίνεται γιὰ τὸν ἰσραηλιτικὸ λαὸ τῶν μοναχῶν ποταμὸς Θεοῦ γεμάg τος πνευματικὰ νερά. ἐκδ. τὸ κάλλος τοῦ προσώπου σου τὸ ἀνέκφραστο ἐννοοῦσα. τὸ θεῖο σου κάλλος. Ἐπειδή. Σὰν ἥλιο Θεέ μου σὲ θωρῶ καὶ σὰν ἄστρο σὲ βλέπω καὶ σ’ ἔχω στὴν ἀγκάλη μου λαμπρὸ μαργαριτάρι. ἐπειδὴ τὴν ὕπαρξή του κατηύθυνε καὶ κινοῦσε τὸ θεῖο Πνεῦμα. ὅτι μόνος εἰμί. 35 . Ἔτσι. Ποιός θὰ χορτάσει. εἶχε καὶ τὸ χάρισμα τοῦ λόγου ποὺ ἔβγαινε ἀπὸ τὰ χείλη του καί. καὶ σὰν λαμπάδα βλέπω σε ποὺ μὲ γεμίζει χάρη. ἐλθέ. ἀρχίζει νὰ συγγράφει ἀσκητικοὺς λόγους κατὰ κεφάλαια γιὰ τὶς διάφορες ἀρετὲς καὶ τὰ πάθη ποὺ ἀντίκεινται σ’ αὐτές. Ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος. ὅσοι τὴν δόξαν τὴν κενὴ κι ἀνθρώπων τοὺς ἐπαίνους ἀπὸ ψυχῆς τὰ βδελυχθοῦν γιὰ τὴν δόξα τὴν ἄνω. ἐλθὲ τὸ στέφος τὸ ἀμαράντινον. Ἀπόδοση στὰ νέα ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ν. Ὅποιος κόσμο καὶ κοσμικὰ δὲν θ’ ἀρνηθεῖ προθύμως. ὅσοι τὸν κόσμον ἀρνηθοῦν τὸν μάταιο καὶ πλάνο. Μόνο αὐτὸς ποὺ πάντα ἐπιποθεῖ τὰ θεῖα. ἔχοντας ἀποστολικὴ διάνοια. ὅσοι ἀπ’ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ καὶ μνήμη τοῦ θανάτου διαπαντὸς θρηνολογοῦν. Ἀκρίτας. γνώριζε νεκρὸ πὼς ἔχει πιὰ τὸ σῶμα καὶ πὼς τῆς ἀπάθειας ζεῖ τὴν εὐφροσύνη.

ὅπως ἐτόνιζε ὁ Ἰωάννης Κολοβὸς (Ἀποφθέγματα 34) διότι. «οὐ συνίσταται στέφανος ἐξ ἑνὸς λίθου» (Κλῖμαξ 29. διὰ τῆς ὁποίας ὁ Χριστὸς μεταδίδει στοὺς ἀνθρώπους τὴν ἄχραντη σάρκα ποὺ ἐπῆρε ἀπὸ τὶς ἁγνὲς λαγόνες τῆς πανάχραντης Μαρίας καὶ Θεοτόκου. τὴν «ἀπάθεια». Ἡ ἀγάπη ἔχει φθάσει στὸ κορύφωμα καὶ ἄνοιξε τὸν δρόμο τῆς γνώσεως. τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ μέριμνα τοῦ Συμεὼν νὰ ἔχει ἐπικοινωνία μὲ τοὺς ἁγίους διὰ τῆς λατρείας καὶ τῆς ἀνιστορήσεως εἰκόνων τους φανερώνει πόσο ζωντανὴ ἦταν στὴ σκέψη του αὐτὴ ἡ ἰδέα περὶ τῆς Ἐκκλησίας ὡς κοινωνίας ἁγίων. Ἡ ἰδιωτικὴ προσωπικὴ προσευχὴ εἶναι αὐτὴ τὴν ὁποία συναντοῦμε σὲ ὅλες τὶς σελίδες τῶν ἔργων του καὶ σὲ ὅλες τὶς στιγμὲς τῆς ζωῆς του. Ὅλοι οἱ νηπτικοὶ πατέρες εἶναι σύμφωνοι στὴν περιγραφὴ αὐτῆς τῆς φάσεως. Δεύτερη ἔρχεται ἡ φάσις τῆς γνωστικῆς ποὺ συνίσταται στὴν κατανόηση τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς μελέτης τῶν φαινομένων τοῦ κόσμου. Κατὰ τὴν πρώτη της ὄψη ἔχει κέντρο τὴν θεία εὐχαριστία. Ἀπαιτοῦν ὅμως ἀπόκτηση ὅλων τῶν ἀρετῶν ἔστω καὶ ἀπὸ λίγο. ἐκεῖ ὑπάρχεις σὺ αὐτός. Στὰ τέλη τοῦ 4ου αἰῶνος καθωρίσθηκαν ὁριστικὰ οἱ τρεῖς φάσεις τοῦ πνευματικοῦ βίου τῶν ἀφιερωμένων Χριστιανῶν. 7). Ὕμνος 19. Πρώτη ἔρχεται ἡ πρακτική. Εἶναι τὸ ἰδεῶδες τῆς Σκήτεως καὶ γενικώτερα τῶν ἐρημιτῶν ποὺ δὲν κατατρύχονται ἀπὸ ὑψηλότερες ἐπιδιώξεις. 55-59 36 Ἡ ἀντιμετώπισις τῶν προβλημάτων τῆς πνευματικῆς ζωῆς γίνεται βέβαια ὑπὸ τὴν καθοδήγηση τοῦ πνευματικοῦ πατρός. «μικρὸν ἐκ πασῶν τῶν ἀρετῶν». 1149). Καὶ ὅλα αὐτὰ μέσα στὰ πλαίσια τῆς κοινότητος. Διότι τὰ στοιχεῖα τῆς κοινωνίας εἶναι ὁ ἴδιος ὁ θεῖος Λόγος. ποὺ συνίσταται στὴν ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὰ πάθη. μὲ τὴν ὁποία οἱ ἄνθρωποι ἔχουν τριπλῆ συγγένεια· διότι προέρχονται ἀπὸ τὸν ἴδιο πηλὸ τῆς δημιουργίας. ποὺ φέρεται ἐπί- . μ’ ἕνα μόνο πολύτιμο λίθο δὲν συνθέτεται στέμμα. διότι κοινωνοῦν μαζί της διὰ τῆς μεταλήψεως τῆς σαρκός της ποὺ προσέλαβε ὁ Χριστός. ΡG 88. Λόγε. καθὼς συμπληρώνει ὁ Ἰωάννης Σιναΐτης.Ἡ κοινωνία μὲ τὸν Θεό Τοῦ Παναγιώτη Χρήστου Ἡ πνευματικὴ ζωὴ ἔχει δύο ὄψεις· τὴν κοινοτικὴ καὶ τὴν ἀτομική. Καὶ τρίτη φάσις εἶναι ἡ θεολογική. ὁ Θεός μου καὶ Λόγος καὶ ταῦτα σῶμα γίνεται σὸν ἀληθῶς καὶ αἷμα ἐπελεύσει τοῦ Πνεύματος καὶ δυνάμει ὑψίστου». Τρώγοντας αὐτὴν τὴν σάρκα λαμβάνει κανεὶς μέσα του ὅλον τὸν σαρκωθέντα Θεό. «Ὅπου γὰρ ἄρτος τίθεται καὶ κενοῦται ὁ οἶνος εἰς ὄνομα τῆς σῆς σαρκὸς καὶ τοῦ αἵματος. Ἡ διπλὴ ὄψις παρατηρεῖται ἰδιαιτέρως καὶ στὴν προσευχή. Ἡ κοινὴ προσευχὴ χαρακτηρίζεται ἀπὸ τὸν Συμεὼν ὡς «τετυπωμένη εὐχή». διότι ἄλλοι ἀπὸ τοὺς εὑρισκομένους μέσα σ’ αὐτὸ δὲν ἔχουν ὁριστικοποιήσει τὴν θέση τους καὶ ἄλλοι εἶναι ἀκόμη ἔξω ἀπὸ αὐτό. Εἶναι ἕνα σῶμα ποὺ εὑρίσκεται συνεχῶς ὑπὸ συγκρότηση. 10. στὸ σῶμα ποὺ συναρμολογεῖται ἀπὸ τοὺς ἁγίους τοῦ Χριστοῦ. διότι διὰ τῆς ἁγιωσύνης ποὺ λαμβάνουν κατὰ τὸ πνεῦμα συλλαμβάνουν τὸν Θεὸ κατὰ τρόπον ὅμοιο μὲ αὐτὴν ( Ἠθικοὶ 1. ἀλλὰ πάντοτε μὲ βάση τὴν θεόπνευστη διδασκαλία τῶν ἀποστόλων τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν θεσπεσίων πατέρων. Ὁ σκοπὸς τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Ἐκκλησίας εἶναι νὰ γίνουν ὅλοι ἅγιοι μὲ ὑπόδειγμα καὶ ἰδεῶδες τὴν Θεοτόκο Μαρία. καὶ τὴν κατάκτηση τῆς ἀρετῆς. οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι στὴν πολιτεία τῶν οὐρανῶν.

Δὲν εἶναι ἡ σπουδὴ ἐκείνη ποὺ προσφέρει τὴ γνώση τοῦ Θεοῦ. Ὁ σύγχρονός του Μακάριος Αἰγύπτιος προσδίδει σ’ αὐτὴν τὴν ἐμπειρία αἰσθησιακὸ χαρακτήρα καὶ τὴν ρόμοιος μὲ τοῦ Διονυσίου Ἀεροπαγίτου. ὅπως θ’ ἀνέπτυσσε λεπτομερῶς ὁ Γρηγόριος Παλαμᾶς μετὰ τριακόσια ἔτη.Ἡ γνῶσις ὅμως τῶν θείων μυστηρίων ἀνήκει σ’ ἐκείνους τῶν ὁποίων ὁ νοῦς καταλάμπεται καθημερινῶς ἀπὸ τὸ Πνεῦμα λόγῳ τῆς καθαρότητας τῆς ψυχῆς τῶν ὁποίων οἱ ὀφθαλμοὶ ἔχουν ἀνοιχθεῖ τελείως ἀπὸ τὶς ἀκτίνες τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης. Καὶ πῶς νὰ μὴν εἶναι ἀκατανόητο αὐτὸ ποὺ δὲν ἔχει τίποτε ἀπὸ τὰ ἐγκόσμια. Λεπτομέρειες εἰκόνας μὲ σκηνὲς ἀπὸ ἀσκητικοὺς ἀγῶνες μοναχῶν Ἀπὸ τὸ περιοδικὸ Σύναξη. ἀλλὰ καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τοῦ Θεοῦ· ἡ ὑπερβολικὴ ἔλλαμψις τοῦ προξενεῖ πλήρη ἀβλεψία καὶ ἡ ὑπὲρ τὴν αἴσθηση τελεία αἴσθησις αὐτοῦ προκαλεῖ τὴν ἀναισθησία ὅλων τῶν ἔξω ἀπὸ αὐτὸν ὄντων (Κεφάλαια 2. δὲν θὰ ὑπῆρχε καμμία ἀνάγκη τῆς θείας πίστεως καὶ τῶν μυστηρίων. ἀλήπτως. Ἡ ἐπίτευξις τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ γίνεται αἰτία τῆς ἀγνωσίας ὅλων τῶν ἄλλων πραγμάτων. θέωσις. 2). Εἶναι τρόπος σκέψεως πα- Δὲν φαίνεται ὁ Θεὸς στὴν οὐσία του. ἀλλὰ φαίνεται ἡ ἀκτίνα του. Ἂν ἦσαν ἀρκετὰ τὰ γράμματα καὶ τὰ μαθήματα γιὰ τὴν ἐπίγνωση τῆς ἀληθινῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ. ὥσπερ εἴπομεν. Κι αὐτὸ εἶναι ποὺ θέλει ν’ ἀντικρούσει ὁ ἴδιος. ἡ ἐνέργειά του. Παρατηρεῖται ἕνα παιγνίδι μεταξὺ τῆς γνώσεως καὶ τῆς ἀγνωσίας του. συλληπτῆς καὶ ἀσύλληπτης. καὶ ληπτὸς αὐτοῖς τυγχάνει. Ἀλλὰ βέβαια δὲν εἶναι ὁλοσχερῶς ἄγνωστος ὁ Θεός. ἄληπτος ὢν κατ’ οὐσίαν. τελείωσις. Ἡ ἀκτὶς μὲν καθορᾶται. Ἡ γνῶσις ὅμως τῶν θείων μυστηρίων ἀνήκει σ’ ἐκείνους τῶν ὁποίων ὁ νοῦς καταλάμπεται καθημερινῶς ἀπὸ τὸ Πνεῦμα λόγῳ τῆς καθαρότητας τῆς ψυχῆς τῶν ὁποίων οἱ ὀφθαλμοὶ ἔχουν ἀνοιχθεῖ τελείως ἀπὸ τὶς ἀκτίνες τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης. τχ.» Ὕμνος 23. Σ’ αὐτὸ τὸ σημεῖο παρατηρεῖται ποικιλία ἑρμηνειῶν. ἀνοίγοντας τὸν δρόμο πρὸς τὴν ἑνιαία πνευματικότητα. «Οὐχ ὁρᾶται δὲ ὁ πλήρης. Ἄλλωστε ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς εἶναι διπλῆς φύσεως. ἥλιος τυφλοῖ δὲ μᾶλλον. Διότι αὐτὴ ἡ γνῶσις εἶναι ἄλλης μορφῆς καὶ φύσεως. Ὁ Διάδοχος Φωτικῆς ἑνώνει τὴν πνευματικότητα τοῦ νοῦ μὲ τὴν πνευματικότητα τῆς καρδιᾶς. ἤ. θεωρία. γνωριστῆς καὶ ἀγνώριστης. ἀλλ’ ἀποτελεῖ κτῆμα τῶν πιστῶν. Στὴν ἐποχὴ τοῦ Συμεὼν ἡ καλλιέργεια τῶν γραμμάτων καὶ τῆς φιλοσοφίας εἶχε φθάσει σὲ ὑψηλὰ ἐπίπεδα καὶ ὑπῆρχαν λόγιοι ποὺ ἀπέδιδαν ἀπεριόριστες δυνατότητες στὴν ἀνθρωπίνη σοφία. Εἶναι πεπεισμένος ὅτι ἡ θεία φύσις εἶναι ἀπρόσιτη καὶ ἀκατανόητη· ἀφοῦ δὲ εἶναι ἀκατανόητη εἶναι καὶ ἀνέκφραστη. Αὐτὴ ἡ γνῶσις εἶναι ἀπρόσιτη γιὰ τοὺς ἄπιστους. Ὁ Εὐάγριος στὰ τέλη τοῦ 4ου αἰῶνος εἶχε εἰσαγάγει τὴν νοησιαρχία τοῦ Ὡριγένους στὸ πεδίο τῆς πνευματικότητος καὶ κατέστησε τὴν θρησκευτικὴ ἐμπειρία ὑπόθεση τοῦ νοῦ. 37 . Ὁ Συμεὼν ἀκολουθεῖ τὴ γραμμὴ τοῦ τελευταίου ἀνάμικτη μὲ στοιχεῖα ἀπὸ τὸν Διονύσιο Ἀρεοπαγίτη καὶ τὸν Μάξιμο Ὁμολογητή. σης μὲ τὰ ὀνόματα θέα. Καὶ προσφέρεται διὰ g ποικίλων σημείων. 10. ἕνωσις. 231-239 ἑρμηνεύει ὡς λειτουργία τῆς καρδιᾶς καὶ τῆς αἰσθήσεως. καὶ ἀκτὶς αὐτοῦ ληπτή σοι. ἀλλ’ ὁρᾶται ἀοράτως ὡς ἀκτὶς ἡλίου μόνη.

δυναμικὴ καὶ κεχαριτωμένη ζωὴ ἐν Χριστῷ διὰ τῆς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. ἡ ἀσκητικὴ καὶ λειτουργικὴ πείρα του ἦταν ἡ ὁδὸς πρὸς τὴ 38 θεογνωσία καὶ τὴ θεολογία. καὶ αὐτὸ φανερώνει καὶ ὁ «Βίος» του. προσπάθησαν νὰ ἐμποδίσουν καὶ νὰ συγχύσουν τὴν πάντοτε πρωτότυπη καὶ πάλι πάντοτε ἴδια εὐαγγελικὴ μαρτυρία τοῦ ἁγίου. ὁ Στέφανος Νικομηδείας. Ζαχουμίου & Ἑρζεγοβίνης κ. Ἀθανασίου Γιέφτιτς Ε ἶναι λίγοι καὶ μεταξὺ τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ἐκεῖνοι ποὺ τοὺς ἔχει δοθεῖ τὸ ἐπώνυμο τοῦ Θεολόγου.Ὁ μύστης καὶ θεολόγος τοῦ μεγάλου Μυστηρίου Τοῦ Σεβ. Δὲν τοῦ ἔδωσε τυχαῖα ἡ Ἐκκλησία τὸ ὄνομα τοῦ «Νέου Θεολόγου» διότι. ἡ πάντοτε νέα. οἱ κατηγορίες αὐτὲς ἦταν προϊόντα τοῦ σχολαστικοῦ ὀρθολογισμοῦ καὶ φαίνεται ὅτι ὁ σχολαστικισμὸς παραμονεύει πάντοτε ὡς πειρασμὸς καὶ κίνδυνος γιὰ τὴ θεολογία καὶ τὴν πνευματικὴ ζωή. Μητροπολίτου πρ. Μετὰ τὸν ἀπόστολο καὶ εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη τὸν Θεολόγο καὶ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Θεολόγο. Γ. Καὶ στὸν «Βίο» καὶ στὰ ἔργα τοῦ ἁγίου Συμεών. Καὶ ἐπίσης ἡ Θεολογία τότε ἐμφανιζόταν ὡς μία στείρα τήρηση ἢ τυπικὴ ἐπανάληψη τῆς Παραδόσεως. Ὁ ἅγιος Συμεὼν ζοῦσε σὲ μία ἐποχὴ τοῦ Βυζαντίου ὅπου ἡ πνευματικὴ ζωὴ σὰν νὰ κινδύνευε νὰ τυποποιηθεῖ σὲ μία ρουτίνα καὶ στασιμότητα. γραμμένος ἀπὸ τὸν μαθητή του Νικήτα Στηθᾶτο. Ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος ἦταν πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἀσκητής. 1. ὅπως ὀρθῶς παρατηρεῖ ὁ π. Φαίνεται ὅμως ὅτι καὶ τὸ Βυζάντιο εἶχε ἀνθρώπους ποὺ ἔτειναν πρὸς ἕνα σχολαστικισμό. Φλωρόφσκυ. ἀντὶ τῆς πνευματικῆς ἐμπειρίας τὴ διάλεκτική. ἀντὶ τῆς ζωντανῆς πείρας καὶ γεύσεως τῆς χάριτος τὴν ὀρθότητα τῶν συλλογισμῶν καὶ ἐννοιῶν καὶ ἐκ τοῦ σχολαστικισμοῦ τους αὐτοῦ ἔκριναν καὶ κατηγοροῦσαν τὸν ἅγιο τοῦ Θεοῦ. καὶ κυρίως ὁ πατριαρχικὸς σύγκελλος Στέφανος Νικομηδείας. 1. νέου αὐτοῦ θεολό- . Γιὰ τοῦτο αὐτὸς ὁμιλοῦσε καὶ μαρτυροῦσε περὶ τῶν ὁραθέντων καὶ ψηλαφηθέντων γεγονότων καὶ μυστηρίων τοῦ ζῶντος Θεοῦ (Α΄ Ἰωάν. τὸν ἀληθινὸ εὐαγγελικὸ ρεαλισμό του. ἡ ζωντανὴ Ὀρθόδοξη Παράδοση ὀνόμασε Νέο Θεολόγο τὸν Βυζαντινὸ μοναχὸ τῆς Μονῆς τοῦ Στουδίου τῆς Κωνσταντινουπόλεως. μεγάλο Διδάσκαλο καὶ Θεολόγο τῶν μυστηρίων τῆς χριστιανικῆς μας πίστεως καὶ ζωῆς. τὸν μύστη καὶ Νέο Θεολόγο.11ος αἰ. 1· Β΄ Πέτρ. προσευχῆς καὶ ἀγάπης. Σὰν νὰ εἶχε ξεχασθεῖ ἡ εὐαγγελικὴ «καινότης». ὅπως ἐξ ἄλλου καὶ μέχρι σήμερα πολλοὶ προτιμοῦν. Διότι στὸν ὅσιο Συμεὼν τὸν Νέο Θεολόγο. Περὶ τοῦ ἁγίου Συμεὼν πολλὴ συζήτηση ἔκαναν ἤδη οἱ σύγχρονοί του. Τὶς κατηγορίες του κατὰ τοῦ ἁγίου. καὶ ἑπομένως ἦταν ὁ διὰ τῆς πείρας «θεωρητικός» («πρᾶξις θεωρίας ἐπίβασις»). δηλαδὴ ἀληθινὸς θεολόγος.) καὶ ἡ πνευματικὴ καὶ θεολογικὴ κατάσταση τῆς ἐποχῆς αὐτῆς. 16). Ὁ θαυμάσιος αὐτὸς «Βίος» μᾶς παρέχει πολλὰ σημαντικὰ στοιχεῖα γιὰ τὴν βιογραφία τοῦ ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου. Ὁ σωματικοψυχικὸς καὶ καρδιονοερὸς ἀγώνας του. Ἡ θεολογία του ἀναδυόταν καὶ ἐκφραζόταν ὡς λατρευτικὴ δοξολογία τοῦ Θεοῦ. Ὁ σχολαστικισμὸς ἀναπτύχθηκε καὶ ἐπικράτησε κυρίως στὴ Δύση. Ὅπως εἶναι γνωστό. χωρὶς νὰ περνάει ἀπὸ ζωοποίηση τῆς προσωπικῆς ἐν Ἐκκλησίᾳ πείρας καὶ πνευματικῆς μαρτυρίας. καὶ τέτοιος ἦταν ἀκριβῶς ὁ ἀντίπαλος τοῦ ἁγίου Συμεών. καὶ κατὰ τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ κατὰ τὸν 14ο αἰ. ἄνθρωπος ζωντανῆς πίστεως. ὅπως καὶ οἱ μεγάλοι πρὸ αὐτοῦ Πατέρες – Ἀσκητὲς καὶ Θεολόγοι – αὐτὸς θεολογοῦσε προσευχόμενος καὶ θεολογῶν προσηύχετο. Αὐτοὶ προτιμοῦσαν. ἡ Ὀρθόδοξη Ἀνατολὴ ἔβλεπε πάντοτε ἕνα μεγάλο Μύστη καὶ Θεωρό. τὸν ὅσιο Συμεών. ἀποκαλύπτεται ἡ ἐποχὴ στὴν ὁποία ζοῦσε (10ος . Οἱ ἐχθροὶ καὶ ἀντίπαλοι τοῦ ἁγίου Συμεών. Ὅμως πολὺ περισσότερα στοιχεῖα γιὰ μία ἐσωτερικὴ βιογραφία τοῦ ἁγίου μᾶς παρέχουν τὰ θεόπνευστα ἔργα του καὶ μάλιστα οἱ δικοί του «Ὕμνοι θείου ἔρωτος». ποὺ ξεπερνοῦσε τὴν ἐποχή του καὶ κάθε ἐποχὴ καὶ χρόνο. Δὲν εἶναι τυχαῖο τὸ ὅτι ἴδιες κατηγορίες ἐκφράσθηκαν στὸ Βυζάντιο κατὰ τοῦ ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου τὸν 11ο αἰ. ὡς ὕμνος καὶ εὐχαριστία τῆς καθαρῆς καὶ κεχαριτωμένης καρδίας του ἡ ὁποία ἀληθινὰ βλέπει τὸν Θεὸ καὶ γνωρίζει τὰ μυστήριά Του.

Διότι καὶ μέχρι σήμερα ἡ Δύση δυσκολεύεται νὰ παραδεχθεῖ τὴ βυζαντινὴ Ὀρθοδοξία καὶ τοὺς Βυζαντινοὺς Ἁγίους καὶ Πατέρες τῆς Ὀρθόδοξης Καθολικῆς Ἐκκλησίας. ἐκδ.» g (Κεφ. χέρι Χριστός. ἀπ΄ ὅλα τὰ βλεπόμενα. χωρὶς νὰ θεωροῦμε τοῦ σώματός μας τὴν κρυφὴ δῆθεν ἀσχημοσύνη. στὴ θεία μετέχοντας δόξαν. Στὸ κέντρο τῆς ἀσκητικολειτουργικῆς «πρακτικῆς» καὶ τῆς θεολογικῆς «θεωρίας» τοῦ ἁγίου Συμεών. γιὰ νὰ πῶ μὲ συντομία. Ἀπὸ ποῦ ἦρθες καὶ πῶς μπαίνεις μὲς στὰ ἐνδότερα τῆς κέλλας τῆς τριγύρω ἀσφαλισμένης. Τοῦτο νοιώθοντας ἡ δόλια θὰ στενάξει. Θαῦμα μέγα! Τῆς ψυχῆς μου καὶ τοῦ σώματος ἡ οὐσία. Μόλις εἶδε πὼς τὰ πάντα σὰν μηδὲν τὰ θεωροῦσα. δηλαδὴ ἀληθινὸς θεολόγος. εὑρίσκεται τὸ μυστήριο τῆς ζωῆς τῆς Ἁγίας Τριάδος ποὺ στὸν Θεάνθρωπο Χριστὸ προσφέρεται γιὰ σωτηρία καὶ αἰώνια ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῆς Χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. ὅλος αἴφνης καὶ νὰ λάμπεις καὶ φωτολαμπὴς νὰ γίνεις σὰν λαμπρὸ φῶς τῆς σελήνης μὲ τοῦτο ἄφωνο μ’ ἀφίνεις κι ἔξω ἀπὸ τὸν νοῦ μὲ βγάζεις. Τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστός. γι’ αὐτὸ κι ὅσους φωτίζεις. κι ἔτσι ὅλοι θὰ γενοῦμε θεοί. γου τῆς ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. ὅλος μοῦ ἐφανερώθη καὶ μαζί μου ὅλος ἑνώθη. κι ἀμέσως ἔτρεξα στὸ κάλεσμά του. Φωτογραφίες ἀπὸ Ἀθωνικὰ Μοναστήρια τοῦ Φρὲντ Μποϊσσοννά Ἀπὸ τὸ βιβλίο Μέσα στὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ. Καθηγούμενο τῆς Σταυροπηγιακῆς καὶ Συνοδικῆς Ἱ. Ἀφοῦ εἶσαι ἐκτὸς ἀπ’ ὅλα σύ. κι ὅμως ἐκεῖνος.Ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος ἦταν πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἀσκητής. τὴν ὀρθόδοξη βυζαντινή. τοὺς ξεχωρίζεις κι ὅλους ἐμᾶς τοὺς δούλους σου λαμπροὺς μέσα στὸ φῶς σου μᾶς ἀνεβάζεις μετὰ σοῦ ψηλὰ στὸν οὐρανό σου. συνόντας μὲ τὸν Θεό. Ἁγίας. «Ὀρθοδοξίας ὁδηγὸς καὶ εὐσεβείας διδάσκαλος». ἔν τε τοῖς μέσοις καὶ ἐν τελευταίοις ὡς ἐν τοῖς πρώτοις ἐστίν. μύστης καὶ θεολόγος τοῦ μεγάλου τῆς εὐσέβειας Μυστηρίου – τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ. ἔπραξα. Μὰ καὶ τὸ νὰ μπεῖς ἐντός μου. Τ’ ἄσχημα αὐτὸς καὶ τὰ κρυφὰ μέλη μας θὰ ὀμορφύνει μὲ τῆς θεότητος αὐτοῦ τὸ κάλλος καὶ τὴ δόξα στολίζοντας. Τώρα πιὰ μοῦ ΄χει δωρήσει ἄληκτη ζωή. 39 . αἴγλην ἀπαστράπτουν θεία. Ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος παραμένει πάντοτε ζωντανὴ πραγματικότητα τῆς πάντοτε ἀναγεννητικῆς ὀρθόδοξης εὐαγγελικο-πατερικῆς παραδόσεως. ὡραΐζοντας. Μονῆς Ὁσίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου. ἄυλη κι ἁγία. μεσότης καὶ τελειότης· ἐν πᾶσι γὰρ ὁ ἐν τοῖς πρώτοις. Εὐχὴ Μυστική Τοῦ Ἁγίου Συμεὼν Νέου Θεολόγου Ἡ ψυχὴ βλέπει καὶ νοιώθει ποὺ στ’ ἀλήθεια εἶναι κλεισμένη καὶ σὲ ποιό βαθὺ σκοτάδι βρίσκεται φυλακισμένη· βόρβορο ὅλος εἶν’ ὁ τόπος κι αὐτὴ μὲ δεσμὰ δεμένη. Τὸ περιβόλι τῆς Παναγίας. καὶ ἑπομένως ἦταν ὁ διὰ τῆς πείρας «θεωρητικός» -«πρᾶξις θεωρίας ἐπίβασις»-.. Μέλη Χριστοῦ γινόμαστε. Χριστέ. Κι ἐγὼ ὅμως νὰ τί σοῦ ἀπαντῶ: στοὺς ἔσχατους καιρούς μας φάνηκε ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ εὐλαβὴς Στουδίτης. πῆραν καὶ συνέχισαν στὸν αἰώνα μας ὁρισμένοι Ρωμαιοκαθολικοὶ θεολόγοι ποὺ μέχρι σήμερα δυσκολεύονται νὰ καταλάβουν τὴ Βυζαντινὴ εὐσέβεια. πὼς ἀρνήθηκα τὸν κόσμο κι ὅλα τὰ περιφρονοῦσα. ἄνθρωπος ζωντανῆς πίστεως. Στὸν Θεό μου ἔχω ἁμαρτήσει ὅσο οὐδεὶς ἄλλος στὸν κόσμο· μὴ νομίσετε πὼς τοῦτα ἀπὸ ταπείνωση τὰ λέω· κάθε πράξη κι ἁμαρτία. Ὁ ἅγιος Συμεὼν εἶναι ἴσως ὁ πιὸ χριστοκεντρικὸς ἀπὸ ὅλους τοὺς Πατέρες καὶ στὸ καίριο αὐτὸ σημεῖο εἶναι πιστὰ Βυζαντινὸς καὶ Ὀρθόδοξος. Καθολικῆς καὶ Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας. Μὰ σὺ τὶς σάρκες βλέπεις σου τὶς καταρυπωμένες κι ὁ νοῦς σου ὡς βρωμοσκούληκο στὸ βόρβορο κυλιέται. Εἶναι ὄντως «ἄνθρωπος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». 1). «Ἀπαρχὴ Χριστός. θὰ θρηνήσει καὶ Χριστὸ τὸν φωτοδότη πρόθυμα θ’ ἀκολουθήσει. κι ἀπ’ τὸν βόρβορο μὲ βγάζει καὶ στοὺς ὤμους μ’ ἀνεβάζει.. προσευχῆς καὶ ἀγάπης. γιατὶ εἶναι πράγματι ὁ γνήσιος Πατὴρ τῆς Οἰκουμενικῆς Ὀρθοδοξίας. μὲ προσκάλεσε κοντά του· τὸν ὑπάκουσα. 3. θεολογικὴ καὶ πνευματικὴ παράδοση. Ἀπόδοση στὰ νέα ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸν ἀρχιμανδρίτη Χριστόδουλο. Αὐτὸς ντροπὴ δὲν ἔνιωθε γιὰ κάθε ἀνθρώπου μέλος γιατὶ ἦταν ὅλος σὰν Χριστὸς καὶ σὰν Χριστὸ τοὺς πάντες ἔβλεπε ἀφοῦ βαφτίστηκαν καὶ τὸν Χριστὸ ντυθῆκαν. πόδι Χριστὸς ἐμένα τοῦ πανάθλιου. Χριστὸς δικά μας μέλη. τῆς Μίας. οὐρανία καὶ στολὴ μ’ ἔχει στολίσει φωτοειδῆ.

Ὁ Ἅγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος ὡς πνευματικὸς ὁδηγός Τοῦ Μοναχοῦ Ἠσαΐα Σιμωνοπετρίτη Μ ιλώντας γιὰ τὸν ὅσιο καὶ θεοφόρο πατέρα μας Συμεὼν τὸν Νέο Θεολόγο ὡς πνευματικὸ ὁδηγό. ἀκούγοντας τὰ ὅσα τοῦ λέει ὡς ἐκ στόματος Θεοῦ. μαζὶ μὲ τὴν ἐντολὴ νὰ ἐπιμεληθεῖ τὴ συνείδησή του. τοῦ ἀνθρωπίνου στὸν Θεό. Ἐννοοῦμε τὴν Παράδοση σὰν ἱστορικὴ βέβαια διαδοχή. Παχωμίου. ποὺ ἦταν. εἰμὴ μὲ τὸν ζωτικό. ἁρπαγὴ μὲ τὴν ὁποία τὸ Πνεῦμα μᾶς συνάπτει καὶ μᾶς καθιστᾶ συμμετόχους τῶν ἐμπειριῶν τῶν πρὸ ἡμῶν καὶ τῶν μεταγενεστέρων ἁγίων. Ὡς πνευματικὸς ὁδηγὸς καὶ γενικότερα ὡς πρόσωπο ποὺ ἔπαιξε ἕνα ρόλο τόσο σημαντικὸ στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας. Ἑνὸς Κυρίου. μέσῳ τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν προγενεστέρων του Πάτερων. Ὅπως ἀκριβῶς ἡ ἱερὴ μυσταγωγία τῆς Θείας Εὐχαριστίας εἶναι ἡ συνάντηση τοῦ Ἄχρονου μέσα σὲ χρόνο. καὶ συνδεδέμενος μ’ αὐτὴ ἀκόμα μετὰ θάνατον μέσῳ τοῦ κατὰ πνεῦμα γιοῦ του. Ἰησοῦ Χριστοῦ». προσφιλὲς ἀνάγνωσμα στοὺς εὐλαβέστερους χριστιανοὺς στὸ Βυζάντιο. φτάνει νὰ ἐκφράζεται μὲ τὰ λόγια τοῦ ἁγίου γέροντός του ὁσίου Συμεὼν τοῦ Στουδίτη. δὲν θὰ ὑπῆρχε χωρὶς τὸ πάντα παρὸν πρόσωπο τοῦ πατέρα του. ἡ ἰσάγγελη ταπεινὴ μορφὴ τοῦ ὁσίου Γέροντος Συμεὼν τοῦ Στουδίτη ὑπῆρξε ἰσχυρή. Ἀπὸ τὶς ἀρχές-ἀρχές. δὲν κάνουμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ μιλήσουμε κατὰ τὸν πιὸ παραστατικὸ τρόπο γιὰ τὴν Παράδοση. δηλαδή. Πῶς ὅμως. ἀναφερόμενος στὴν Ἁγία Γραφὴ ἢ στοὺς Πατέρες. ὁ ἅγιος Συμεὼν εἶναι κλη- 40 ρονόμος ὅλων τῶν μεγάλων πνευματικῶν ὁδηγῶν. στὴν κυριολεξία. ἕνας μαθητὴς τῆς καθόλου ἱστορικῆς παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Παράδοση ὅμως ἔχει τουλάχιστο δύο ὄψεις. εἶναι μία μετάδοση τοῦ Θείου στὸν ἄνθρωπο. ἑνὸς ποιμένος. Ἀποστόλων. κατ’ ἐξοχὴν τῶν Στουδιτῶν. Οἱ «Κατηχήσεις» του. Ὁ ἀφάνταστος πνευματικὸς πλοῦτος τοῦ ἁγίου Συμεών. μιᾶς ἐκκλησιαστικῆς συνειδήσεως ποὺ ἀπὸ τὴν Παλαιὰ καὶ Καινὴ Διαθήκη. ὅταν ὁ κοσμικὸς νεαρός. Εὐθυμίου καὶ Σάββα. τῶν θείων ἐμπειριῶν καὶ γνώσεών του. συνιστᾶ τὴν παράδοση αὐτὴ ἔνθερμα στὸν θαυμάσιο μαθητή του Ἀρσένιο. ἑνὸς ὁδηγοῦ. ὁ ἅγιος Συμεὼν δὲν θὰ ἦταν αὐτὸς ποὺ ἦταν ἂν δὲν εἶχε χρηματίσει πρῶτα ὁ ἴδιος ἕνας «πνευματικὸς ὁδηγούμενος». Τὸ ἔργο τοῦ πνευματικοῦ ὁδηγοῦ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ ἀντιληφθεῖ κανεὶς διαφορετικά. ὡς ἁρπαγὴ ἔξω ἀπὸ τὸν «γραμμικὸ» χρόνο καὶ τὸν οἰκεῖο χῶρο. τὸ μειράκιον στὸ παλάτι τῶν αὐτοκρατόρων μὲ τὸ βάδισμα καὶ τοὺς τρόπους ποὺ –ὅπως ὁ ἴδιος λέγει ἀναπολώντας μὲ ἐλαφρὰ εἰρωνεία– θὰ μποροῦσαν νὰ δημιουργήσουν καχυποψίες γιὰ τὰ ἤθη του. τῶν Προφητῶν. Σὰν βλάστημα ὅπως ἦταν μέσῳ τοῦ γέροντός του Συμεὼν τοῦ Εὐλαβοῦς τῆς Στουδιτικῆς παραδόσεως. Νικήτα τοῦ Στηθάτου. τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. λέγει ὁ Ἅγιός μας θὰ ἐμψυχωθοῦν καὶ θὰ ἀνορθωθοῦν τὰ μέλη τοῦ κοινοβίου. ἔχοντας διεισδύσει. διάδοχό του στὴν ἡγουμενία τοῦ μοναστηριοῦ τοῦ Ἁγίου Μάμαντος. ὅπως ἀναφέρει ὁ ἴδιος. τοῦ ὁσίου Συμεὼν τοῦ Εὐλαβοῦς. ἐμπνευσμένο λόγο ἑνὸς θεοφόρου ἀνθρώπου. μέσα στὰ νοήματα καὶ ἀποκαλύπτοντας τὸ πνεῦμα τους. «τοῦ Εὐλαβοῦς». Στὴν πνευματικὴ πορεία τοῦ ἰδίου τοῦ Νέου Θεολόγου. Μαρτύρων. Ἔτσι ἐπεκτείνοντας κάποτε τὴν συνηθισμένη του ἀγρυπνία μέχρι τὰ . ὅπως θὰ μποροῦσε νὰ τὴν ζήσει ἕνα βαπτισμένο μέλος της καὶ ὅπως τὴν ἀποκαλύπτουν οἱ χαρισματοῦχοι της. εἶναι κατάσπαρτες ἀπὸ τεκμήρια μιᾶς ἀεὶ παρούσης παραδόσεως. τὴν Κωνσταντινουπολίτικη. ἑνὸς πατέρα. τοῦ θείου καὶ ἀνθρωπίνου μέσα στὸ Θεανθρώπινο Σῶμα. δὲν καταχωρεῖ τὰ ἴδια ἀκριβῶς τὰ κείμενα. ὅπως φαίνεται. Οἰκουμενικῶν Διδάσκαλων. τοῦ Ἀχωρήτου καὶ Ἀπεριγράπτου μέσα σὲ χῶρο περιγραπτό. Ἀρσενίου. Γι’ αὐτὸ συχνά. ἔτσι ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας. μὰ καὶ οὐσιαστικώτερα ὡς «μετα-ἱστορία». ἀλλὰ τὰ ἀναφέρει «ἐκ μνήμης». τῶν ἀπ’ ἀρχῆς φορέων τοῦ ἀσκητικοῦ καὶ μυστικοῦ πνεύματος ὁσίων Ἀντωνίου. τοῦ Εὐλαβοῦς. σὲ τελευταία ἀνάλυση τοῦ «Ἑνὸς Ἁγίου. Νοιώθει ὅμως ἰδιαίτερη οἰκειότητα πρὸς τὴ δική του τοπικὴ παράδοση. Ἀσφαλῶς ἡ παρακαταθήκη τῶν διατυπώσεων τοῦ κοινοβιακοῦ συστήματος παραδιδομένη ἀπὸ τὴ μία γενεὰ στὴν ἄλλη εἶναι κληρονομιὰ πλούσια. Ὡς πνευματικὸς ὁδηγός. ποὺ εἶναι οἱ κατ’ ἐξοχὴν λόγοι τῆς διδασκαλίας του ὡς ὁδηγοῦ. γνώρισε τὸν Θεὸ μέσῳ τοῦ ὁσίου ἐκείνου Γέροντος. Ἐπισκεπτόμενος τὴν περιώνυμο Μονὴ τοῦ Στουδίου ὁ κοσμικός μας νεαρὸς δέχεται ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ ἁγίου Γέροντος τὸ βιβλιαράκι τοῦ ὁσίου Μάρκου τοῦ Ἀσκητοῦ.

ἀλλὰ τεχνίτῃ καὶ ἐμπείρῳ ἀνδρὶ προσελθὼν μετὰ φόβου κοὶ τρόμου πολλοῦ καὶ μετὰ προσοχῆς συντόνου τούτῳ ὑποταγείς. γιατὶ μ’ αὐτὸ τὸν τρόπο καθίσταται κανεὶς δεκτικὸς τῶν θείων ἐνεργειῶν. [. ὅπως καὶ τὴν ἁπανταχοῦ καὶ πάντοτε. ἡ προκένωση τῆς μαρτυρικῆς αὐταπαρνήσεως. ἡ προλείανση τῆς ταπεινώσεως. συμβουλὲς ἁπλὲς ἀλλὰ μεστὲς καὶ βαθειές. ὁ ἅγιος Συμεὼν μιλάει ἐπίσης μὲ ἰδιαίτερη ἐπιμονὴ καὶ ἐξαίρει τὴ συμβολὴ καὶ τὴν ἀνάγκη τοῦ καλοῦ πνευματικοῦ ὁδηγοῦ. ἡ προκάθαρση τῶν δακρύων. Λέγει ὁ ἅγιος Συμεὼν καὶ ξαναλέγει. Ἁρπαγμένοι κι ἐμεῖς μέσα στὸν ἄχρονο χῶρο τῆς Παραδόσεως. συγκερασμένες μὲ τὶς ἐμπειρίες ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι τῶν «Τριαδικῶν βιωμάτων» ποὺ τὸν καθιστοῦσαν ἀπόλυτη αὐθεντία σὰν ὁδηγὸ καὶ διδάσκαλο. ὅπως συμπεραίνει κανεὶς ἀπ’ τὴν ὅλη πνευματικὴ ἀτμόσφαιρα τῶν πρώιμων κατηχήσεων.] Στὰ «Κεφάλαιά» του. Ἀποκτᾶ συνείδηση. ἐπιμένει ὁ ἅγιος Συμεών. Καὶ νά. ὡς καὶ ἡ μήτηρ χρηματίζει. μέσα στὸ θεῖο Φῶς. Ἡ ποικιλία τῶν ὀνομασιῶν ποὺ τοῦ ἀποδίδει εἶναι κι αὐτὴ μιὰ ἔνδειξη τοῦ πῶς βλέπει τὸν πνευματικὸ ὁδηγό. καὶ κανένα ἄλλο θέμα ἐξ ἄλλου δὲν τονίζεται τόσο. Ἔχει καὶ ἐδῶ μπροστά του. ἐὰν μὴ καὶ χειρότερα. πὼς κατόπιν ἔχασε τὴν πρώτη γεύση τῆς θείας χάριτος καὶ κατάπεσε σὲ θλιβερὴ ἀναισθησία. Γιὰ νὰ ἀξιωθεῖ κανείς. ἄρχιζε ὀλίγο κατ’ ὀλίγο νὰ συνέρχεται. καὶ ὅταν τὸν βρεῖ νὰ ὑπακούει σ’ αὐτὸν «ὡς αὐτὸν τὸν Χριστὸν ὁρῶν καὶ λαλῶν». Ἡ σύντομη αὐτὴ κατὰ τὴ νεότητά του ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸν Θεὸ ἦταν τελικὰ πολὺ διδακτικὴ γιὰ τὸν Ἅγιο. Γιὰ τὸν μοναχό. χρειάζεται ἡ ὑποταγὴ σὲ ἅγιο καὶ σοφὸ καθοδηγό. παρουσία τοῦ Θεοῦ. ποὺ σὰν ἀπαραίτητη προϋπόθεση θὰ ἔχει τὸ νὰ εἶναι ὁ ἴδιος «ἄνωθεν γεγεννημένος».. ἀπὸ τὸν ἀγαπημένο 41 . εἶναι ὁλοφάνερο. νὰ ἀνακαλύπτονται μέσα του. θεϊκῶν χαρισμάτων. Εἶναι ὁ «γεννήτωρ». ὁ εἰδώς· ὁ κατὰ πνεῦμα γεννήσας ἐν τῇ καρδίᾳ τὸν Λόγον. θεϊκῶν χαρισμάτων μονίμων καὶ ἀναφαιρέτων. Ἀπὸ τὸ τελευταῖο καὶ μόνο καταφαίνεται ἡ σπουδαιότατη καὶ «κατ’ ἐξοχὴν» λειτουργία τοῦ πνευματικοῦ ὁδηγοῦ. καὶ ἀπὸ τὶς θεοπτεῖες τῆς ἐμπειρίας τοῦ ἄπλετου Ἄκτιστου Φωτὸς ποὺ εἶχε ὁ νεαρὸς Συμεὼν στὰ πρῶτα ἀκόμα στάδια τοῦ μοναχικοῦ του βίου καὶ ποὺ ἦταν κατὰ κάποιο τρόπο δῶρο τοῦ Γέροντός του.χ. τὰ δάκρυα καὶ τὴν ταπείνωση. πρῶτα ἀπ’ ὅλα γιὰ τὸ ἄφατον ἔλεος τοῦ Θεοῦ ποὺ τὸν ἀνακαλεῖ. καὶ ἡ λεπτὴ αὔρα τοῦ Κυρίου Πνεύματος σημαίνει τὴν ἐδῶ καὶ τώρα. στὶς ὁποῖες προτρέπει τοὺς Μοναχούς– ἀκροατές του στὴ μετάνοια καὶ διδάσκει τὸ πένθος.. ἡ ἀνάσα ἑνὸς τέτοιου ἁγίου πατέρα γίνεται δημιουργικὴ «πνοὴ ζῶσα». ἀνοίγει καὶ φωτίζει ξανὰ τὰ τυφλωμένα ἀπὸ τὰ πάθη μάτια του. Ἄραγε τὸ ἀσύγκριτο θεῖο δῶρο ἑνὸς τέτοιου ὁδηγοῦ δὲν εἶναι κατὰ κάποιο τρόπο μία προσωπικὴ φανέρωση τοῦ Θεοῦ ἐν «σαρκί». ἡ προσωπικὴ αὐτὴ «Θεοτοκία» εἶναι ἡ καρδιὰ καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ μυστηρίου τῶν σχέσεων ὁδηγοῦ καὶ ὁδηγουμένου. μονίμων καὶ ἀναφαιρέτων. ἡ προκένωση τῆς μαρτυρικῆς αὐταπαρνήσεως. ποὺ εἶναι καὶ αὐτὰ ἀπόρροια καθολικῆς παραδόσεως καὶ προσωπικῆς ἐμπειρίας. κατήχηση μιλάει ἔτσι ὁ Ἅγιος Συμεών: «Οὐκ ἀφ’ ἑαυτοῦ τοῦτο (τὸ ἔργον τῆς μετανοίας) μαθεῖν οἴεται. ἄνθρωπον «τὸν καλῶς ποιμάνειν δυνάμενον».Γιὰ νὰ ἀξιωθεῖ κανείς. Κατὰ τὸν ἅγιο Συμεών. ἡ προκάθαρση τῶν δακρύων. ὁ ἀκούων. Κάθε χριστιανὸς ποὺ ζητάει τὴ σωτηρία του ὀφείλει νὰ παρακαλεῖ ἔντονα τὸν Θεὸ μὲ ὁλόψυχες προσευχὲς καὶ θερμὰ δάκρυα νὰ τοῦ ἀναδείξει «ὁδηγὸν ἀπαθῆ τε καὶ ἅγιον». Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἶχε ἤδη ἐξάρει τὸ βαθὺ τοῦτο μυστήριο. χρειάζεται ἡ ὑποταγὴ σὲ ἅγιο καὶ σοφὸ καθοδηγό. γιατὶ μ’ αὐτὸ τὸν τρόπο καθίσταται κανεὶς δεκτικὸς τῶν θείων ἐνεργειῶν ὥστε νὰ δροῦν ἐπάνω του. πολὺ χαρακτηριστικά. αὐτὸ ἀποτελεῖ γενικὸ πνευματικὸ νόμο μὲ καθολικὴ ἐφαρμογή. ἡ προλείανση τῆς ταπεινώσεως. Ἡ ὑψηλὴ πνευματικὴ «κατάσταση» –ὅπως συνηθίζουν νὰ λέγουν οἱ μοναχοί– τοῦ Γέροντος Συμεὼν τοῦ Εὐλαβοῦς ἀντανακλᾶται ὄχι μόνο στὰ ἀποφθέγματά του. ὁ αἰσθανόμενος. πατρὸς καὶ υἱοῦ. ξαφνιάζεται ἀπὸ ἕνα ἄπλετο οὐράνιο φῶς. μανθάνει ἐξ αὐτοῦ καὶ διδάσκεται τὴν πνευματικὴν ἐργασίαν τῶν ἐναρέτων πράξεων καὶ τίνα μετανοῶν ποιεῖν». τὸν πλένει ἀπὸ τὸν βόρβορο. Τὸ περιεχόμενο τῶν δύο «Εὐχαριστιῶν» ἀναφέρεται σχεδὸν ἀποκλειστικὰ στὴν ἀνεξιχνίαστη θεία πρόνοια ποὺ ἐνήργησε μὲ τὶς εὐχὲς τοῦ ὁσίου Γέροντός του. Εἶναι: ἡγούμενος· πατὴρ κατὰ Θεὸν καὶ πνευματικὸς πατήρ· ὁδηγός· διδάσκαλος· ἀνάδοχος· ἰατρός· μεσίτης· ποιμήν· ἐξουσιαστής· ὁ μετὰ Θεὸν δικαστής· ἀδελφὸς καὶ φιλάδελφος· σύμβουλος ἀγαθός· φίλος καὶ δοῦλος Χριστοῦ· ἅγιος ἀνήρ· θεῖος γεωργός· ὁ βλέπων. μὲ τὶς εὐχὲς καὶ τὶς ὁδηγίες τοῦ ἁγίου γέροντός του. καὶ πάλι. μέσα στὴν ὑψιπετῆ θεολογία τοῦ τετάρτου Εὐαγγελίου. καὶ ἴσως ὄχι μόνο ἀπὸ ταπεινοφροσύνη. ὁ πνευματικὸς πατέρας του προσευχόμενος καὶ αὐτός. ἀλλά. θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε πὼς ὁμολογουμένως μέγα ἐστι τὸ προσωπικὸν τοῦτο τῆς εὐσεβείας μυστήριον. βάθη τῆς νύχτας. ποὺ γέμισε ὁλόκληρο τὸ χῶρο ὅπου στεκόταν προσευχόμενος σὰν «νεφέλη θείας δόξης». Πράγματι. Στὴ δέκατη τέταρτη π. τὸν δικό του ἀγαπημένο πνευματικὸ πατέρα.

ἔσχισαν τὰ ράσα τους καὶ ἀπείλησαν νὰ τοῦ ἐπιτεθοῦν. μαθητή. ὅταν συνδέεται μὲ τὸν πατέρα μέσα στὴν ὑπακοή. Χρίσματος καί. ὁ προσβεβλημένος πατέρας. ὁ πνευματικὸς πατέρας προκειμένου «νὰ γεννήσει» πρέπει νὰ μετανοεῖ καὶ νὰ χύνει καθημερινὰ δάκρυα. καὶ οὔτε κἂν ὑποπτεύεται τί καὶ πόσον ὑποφέρει ὁ διδάσκαλός του. ἐλευθερία αὐθεντικὴ καὶ ριζωμένη στὴν ὁλοκληρωτικὴ μίμηση τοῦ Χριστοῦ. Τὸ σύνθημα τοῦ ἁγίου Συμεὼν ὡς ἡγουμένου πρὸς τοὺς μοναχούς του ἦταν: «ἀπ’ ἐμοῦ ὄψεσθε καὶ οὕτω ποιήσετε». ὅταν ἕνα πρωὶ στὴν κατήχηση. ὁ ἀδικημένος καὶ συκοφαντούμενος. Καὶ ἐπειδὴ στὸ μεταξύ. Τότε ὅμως. Τοῦτο ἀσφαλῶς δὲν σημαίνει πὼς τὰ ἁγιαστικὰ μέσα τῆς Ἐκκλησίας. Ναί. Δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι διαφορετικό. τοὺς φέρνει πίσω στὸ «ποίμνιο τῶν προβάτων». Τὸ ὅλο ζήτημα τῆς πνευματικῆς ἀναβάσεως στρέφεται γύρω ἀπὸ τὴν ἀμοιβαία ἐλευθερία. τοὺς βρίσκει ἕνα-ἕνα καὶ μὲ ἀνυπέρβλητη ταπείνωση καὶ συγκατάβαση. μὲ τὴν ἀποδοχή. Μόνο μὲ τὴν ἄκρα ὑπομονὴ καὶ τὴ μεγάλη του ταπείνωση. Ὅλοι οἱ προφῆτες πρὸ Χριστοῦ καὶ οἱ μετ’ Αὐτὸν εὐαρεστήσαντες διδάσκουν ὅτι ἔτσι παραδίδονται τὰ σωτήρια χαρίσματα μέσα στὴν Ἐκκλησία. ὅπως ἀκριβῶς ἀντίθετα. δηλαδὴ μὲ τὴν ἔμπρακτη πρὸς Θεὸν καὶ πλησίον ἀγάπη του. πέφτει μὲ δάκρυα στὰ πόδια τοῦ Πατριάρχη. τὰ θεῖα Μυστήρια τοῦ Βαπτίσματος. οἱ ἐπαναστατημένοι μοναχοὶ σκορπίστηκαν σὲ διάφορα ἰδιωτικὰ σπίτια τῆς πόλεως. Ὁ Πατριάρχης Σισίνιος κάλεσε τὴν ἄλλη μέρα τὸν Συμεών. κατ’ ἐξοχήν. ὅπου ἡ ἐν γνώσει ὑπακοὴ στὸν Θεὸ γονιμοποιεῖ τὸ σπόρο τῆς χάριτος τοῦ Βαπτίσματος. Τὸν ἐκλεκτὸ μαθητὴ . δηλαδή. Ἐὰν ἡ συγκατάβασή του πρὸς τοὺς ἁμαρτάνοντας δὲν γνώριζε ὅρια. Ὁ «ἀσώματος» καὶ «θεοπρεπὴς» τόκος τοῦ «ἐμβρύου Χριστοῦ» μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ μαθητοῦ γίνεται βέβαια σ’ ἐκεῖνον αἰσθητῶς.Ἡ ἀπαιτητικότητα τοῦ πνευματικοῦ ὁδηγοῦ ἔχει σκοπὸ νὰ ἀνεβάζει τὸν μαθητὴ πρὸς τὴν ποθητὴ σωτηρία. τῆς διδασκαλίας τοῦ πατρός. προκειμένου νὰ ἐπιβάλει στοὺς ἐπαναστάτες ἐκκλησιαστικὲς τιμωρίες γιὰ τὴν ἀταξία τους. τρόπον τινά. νὰ θρηνεῖ καὶ νὰ ὑποφέρει πόνους σφοδρούς· ὅλα αὐτὰ γιὰ τὸν «γόνο» του. Ἡ γεμάτη στοργὴ πατρική του καρδιὰ καὶ ἡ θεόπνευστη παιδαγωγία του συνάντησαν ἀντίσταση καὶ ὄχι λίγες φορὲς βίαιη ἀντίδραση ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς ἡγουμενίας του. Ἐκεῖνον ποὺ ἀποστρέφεται ἢ δὲν εὐλαβεῖται δεόντως ἢ ἀρνεῖται τὸν πατέρα του. Προηγεῖται ἀσφαλῶς ἡ διάκριση τοῦ πατέρα ὡς πρὸς τὴν χωρητικότητα τοῦ τέκνου. ὁ καθ’ ὅλα ὑπάκουος στὸν πατέρα κερδίζει τὴν ἀνάσταση καὶ τὴν αἰώνια ζωή. Εἶναι ὁ Χριστός. ὅταν γίνεται ὁ υἱὸς ἑνὸς πατρός. δὲν παρέλειπε ὡστόσο ποτὲ τὸ καθῆκον νὰ σκληραγωγεῖ τοὺς μοναχοὺς γιὰ νὰ δημιουργεῖ τὶς προϋποθέσεις πνευματικῆς προόδου. παρακαλώντας ἐπίμονα νὰ μὴν τιμωρηθοῦν τὰ τέκνα του καὶ ζητώντας τὴν ἄδεια νὰ τὰ συνάξει καὶ πάλι στὸ μοναστήρι. τριάντα ἀπὸ τοὺς μοναχούς του ἐρεθισμένοι ἀπὸ τὸ «ἀδύνατο» τῆς ὑψηλῆς διδασκαλίας του ἀγρίεψαν. ὁ ἐν ἀρχῇ Λόγος καὶ Δημιουργός. Ὁ ἅγιος Συμεὼν δὲν ἦταν καθόλου ξένος στὶς ὠδίνες καὶ ὀδύνες τῶν πνευματικῶν τοκετῶν. Ἀλλὰ χωρὶς τὴν μυστικὴν αὐτὴ αὔξηση. Στὴν καθαρῶς πνευματικὴ σχέση δύο ψυχῶν ὁ ὁδηγὸς ντύνεται τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καὶ ὁ μαθητὴς βλέπει τὸν Χριστὸ στὸν «Πατέρα του». ὁ Χριστὸς εἶναι καὶ αὐτὸς «Πατήρ». στράφηκαν πρὸς τὰ πίσω. μετὰ τὴ δοξολογία τοῦ ὄρθρου. πράγμα τὸ ὁποῖο συνιστᾶ τὴν Παράδοσή της. Τοὺς ἀπεριγράπτους ὅμως πόνους τῆς «κυοφορίας» του ὁ μαθητὴς συχνὰ δὲν αἰσθάνεται. Πολὺ γνωστὸ εἶναι τὸ ἐπεισόδιο. σὰν νεκρὸ καὶ ἐκπίπτοντα ἀκόμα καὶ στὴν αἰώνια κόλαση. μπόρεσε νὰ βαστάξει τοὺς φρικτοὺς πόνους καὶ τὶς πικρὲς ἀπογοητεύσεις ποὺ τοῦ προξενοῦσαν πολλὰ ἀχάριστα καὶ τυφλωμένα τέκνα του. Μέσα στὴν ψυχὴ τοῦ μαθητοῦ ὁ Πατέρας. ὁ ἅγιος 42 Συμεὼν θεωρεῖ ὡς ἀρνούμενον τὸν Χριστό. ἀκόμα καὶ τὰ θεῖα Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας παραμένουν «ἀνενέργητα». «ρεαλιστικο-συμβολικὴ» περιγραφὴ τῶν ὠδινῶν τῆς κυοφορίας ἀπὸ τὴ σύλληψη τοῦ σπέρματος τοῦ Λόγου. Ἀλλὰ «μέχρις οὗ μορφωθῇ Χριστὸς ἐν ἡμῖν» καὶ τὸ πλήρωμα τοῦ θείου ἔρωτος ὑπερνικήσει τὰ σωματικὰ καὶ ψυχικὰ πάθη. Ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ὁ ἅγιος Συμεὼν ἐκφράζει τὸ μυστήριο αὐτό. ἔσπασαν τὶς θύρες τοῦ μοναστηριοῦ καὶ ὅρμησαν πρὸς τὴν Μεγάλη Ἐκκλησία γιὰ νὰ διαδηλώσουν τὴν ὀργή τους στὸν Πατριάρχη. Τότε ἀρχίζει κανεὶς νὰ ὑπάρχει ἀληθινά. μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ μαθητοῦ. διακρίνεται γιὰ τὴν προκλητική. ὁ «Χριστὸς ἐν Πνεύματι». πένθος ὅμως χαροποιόν. τῆς Εὐχαριστίας μποροῦν νὰ ἀντικατασταθοῦν μὲ μία χαρισματικὴ μονάχα ζωή. Καθηλωμένοι ἀπὸ τὴν ἠρεμία καὶ τὴν ἀσάλευτη ἀγάπη τοῦ Συμεών. τίκτει δάκρυα μετανοίας καὶ πένθος. ἰδιαίτερα στοὺς Ὕμνους καὶ τὶς Ἐπιστολές.

τοῦ Συγκέλλου Μητροπολίτη πρώην Νικομηδείας Στεφάνου. πράγμα τὸ ὁποῖο βέβαια δὲν ἐπέτυχαν. 10. δοκίμασε πολὺ σκληρά. δὲν θεωρεῖ πὼς ἔληξε ἡ μεσιτεία γιὰ τὰ τέκνα του. Ἀλλὰ καὶ ἡ μακροχρόνια ζηλόφθονη πάλη ἑνὸς σοφοῦ τοῦ κόσμου τούτου. Τὰ γεγονότα ὅμως αὐτὰ δὲν ἦταν ἄσχετα μὲ ἐπίμονες προσπάθειες τῶν ἐχθρῶν του νὰ καταλύσουν τὸ πνευματικὸ ἔργο του. Ἡ τελευταία περίοδος τοῦ βίου τοῦ ἁγίου Συμεὼν χαρακτηρίζεται ὁλοένα καὶ περισσότερο ἀπὸ ἕνα ξεχείλισμα ἀγάπης πρὸς ὅλο τὸν κόσμο. ὑπακοὴ ἀδίστακτη. Ἡ παραίτησή του ἀπὸ τὴν ἡγουμενία τοῦ Ἁγίου Μάμαντος. ἀναγνώρισε ὡστόσο τὴν ἠθικὴ εὐθύτητα καὶ θεολογικὴ ὀρθότητα τῆς πράξεως τοῦ Νέου Θεολόγου. ἀπὸ τοὺς προφῆτες καὶ Ἀποστόλους. ἡ τελικὴ ἀποδίωξη κι ἐξορία στὴν ἀπέναντι ὄχθη τοῦ Βοσπόρου καὶ ἡ ἵδρυση τοῦ ἡσυχαστηρίου τῆς Ἁγίας Μαρίνης ἔγιναν ἀφορμὲς γιὰ ἕνα ἀκόμα πιὸ γενναιόδωρο καὶ ἀνεπιφύλακτο δόσιμο στὰ πνευματικὰ τέκνα του. ὁσίου Συμεὼν τοῦ Εὐλαβοῦς– ὅτι ἐνῷ ἡ ἀποταγή του ἀπὸ τὸν κόσμο ἦταν τελειότατη.Ἐκεῖνον ποὺ ἀποστρέφεται ἢ δὲν εὐλαβεῖται δεόντως ἢ ἀρνεῖται τὸν πατέρα του. Ἀπὸ τὸ περιοδικὸ Σύναξη. εἰς τὸν αἰώνα τὸν ἅπαντα. μοναχοὺς καὶ λαϊκοὺς ἐξ ἴσου. καὶ μετέπειτα διάδοχό του στὴν ἡγουμενία Ἀρσένιο. ἀλλὰ καὶ λαϊκοὺς σὰν τὸν γαιοκτήμονα Χριστόφορο καὶ τὸν ἔμπορο Ὀρέστη. πίστη στερεά. ὁ καθ’ ὅλα ὑπάκουος στὸν πατέρα κερδίζει τὴν ἀνάσταση καὶ τὴν αἰώνια ζωή. πότε πλουσίους καὶ ἐπισήμους μὲ ἐξέχουσες συχνὰ θέσεις στὴν κοινωνία τῆς Βασιλεύουσας. πανηγυρίζοντας τὴ μνήμη τοῦ ὁσίου γέροντός του Συμεὼν τοῦ Εὐλαβοῦς κατὰ τρόπο ἐμφανέστατο. τὸν νεαρώτατο μοναχὸ Νικηφόρο. οὐδέποτε ἐνήργησε ἐνάντια στὴν ἐκκλησιαστική του συνείδηση ἢ ξεπέρασε τὰ ὅρια τῆς παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας. τὸν Ἕναν Κύριον. ἐσωτερικὴ βία. ἔτρεφε ἀκατανίκητη ἀγάπη γιὰ τοὺς ἐν τῷ κόσμῳ λαϊκοὺς ἀδελφούς. μαθαίνουμε πὼς ὁ Θεὸς ἀντάμειψε πλουσιοπάροχα τὴν πίστη τους πρὸς τὸν ἅγιο Συμεὼν ὡς πνευματικό τους πατέρα. Ὁ Πατριάρχης. ὅπως τὸν ἀποθανόντα γέροντα Ἀντώνιο καὶ τὸν Ἰταλὸ πρώην ἐπίσκοπο Ἱερόθεο. τοῦ ἀφιέρωσε μία ἀπὸ τὶς ὡραιότερες κατηχήσεις. ὅσους τὸν θέλουν πατέρα τους μπροστὰ στὸ θρόνο τῆς χάριτος. στὸ ἡσυχαστήριο τῆς Ἁγίας Μαρίνης στὴν Χαλκηδόνα. αὐτὰ εἶναι τὰ ἀπαραίτητα στοιχεῖα τῶν σχέσεων ὁδηγοῦ καὶ μαθητοῦ. ὁ θεῖος ἔρως καὶ ἡ πηγαία θεολογία ἔχουν καταστεῖ μόνιμο κτῆμα τῆς ὑπάρξεώς του. πρὸς τοὺς «θεοφιλεῖς χριστιανούς». Παράλληλα. Προηγεῖται ἀσφαλῶς ἡ διάκριση τοῦ πατέρα ὡς πρὸς τὴν χωρητικότητα τοῦ τέκνου. 43 . μέχρι καὶ αὐτοῦ τοῦ πατέρα του. θεογνωσία πραγματική. Ἔτσι ἀναδείχθηκε ἄξιος ἡγούμενος. νὰ τὸν ἀναδείξει πραγματικὰ ἐλεύθερο καὶ νὰ τὸν ἐγκεντρίσει στὴν χαρισματικὴ παράδοση τῆς πνευματικῆς πατρότητας. Τὸ ὅλο ζήτημα τῆς πνευματικῆς ἀναβάσεως ἐξ ἄλλου στρέφεται γύρω ἀπὸ τὴν ἀμοιβαία ἐλευθερία. Γιατὶ ὁ Ἅγιος. ὁ ἅγιος Συμεὼν τὸν θεωρεῖ ὡς ἀρνούμενον τὸν Χριστό. γιὰ μία τελεία θυσία τοῦ ἑαυτοῦ του. Καὶ στὸ τέλος δικαιώθηκε ἀπὸ τὸν Πατριάρχη καὶ τὴ Σύνοδο. Δὲν εἶναι ἄλλο αὐτὸ ἀπὸ τὴν καθολικότητα τῶν ἁγίων. Ἔστειλε μάλιστα στὸν ἑορτασμὸ κεριὰ καὶ θυμίαμα! Ὅπως ἔδειξε στὴν πράξη ὁ ἅγιος Συμεὼν ὁ πνευματικὸς ὁδηγὸς ἀκόμα καὶ μετὰ τὸν θάνατό του. Προσωπικὴ ἐλευθερία. Ἡ ἀπαιτητικότητα τοῦ πνευματικοῦ ὁδηγοῦ δὲν ἔχει ἄλλο σκοπὸ παρὰ νὰ ἀνεβάζει τὸν μαθητὴ πρὸς τὴν ποθητὴ σωτηρία. Ἁπλούστατα γίνεται προσιτὸς σὲ ὅλους. μετὰ τὴν δική του παραίτηση καὶ μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς προχειρίσεως τοῦ Ἀρσενίου. Εἶναι ἄκρως ἐνδιαφέρον –καὶ αὐτὸ εἶναι ἀκόμη ἕνα στοιχεῖο τῆς κληρονομίας ποὺ βρῆκε μέσα στὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση. Ἰησοῦν Χριστόν. Γι’ ἄλλους ἐναρέτους μαθητές. νὰ περιπλέξει τὸν Ἅγιο Συμεὼν μέσα στοὺς ἀνίσχυρους πλοκάμους μιᾶς σχολαστικίζουσας θεολογίας ἀπέτυχε. τχ. γιὰ τὸ θέμα ἀκριβῶς τοῦ πνευματικοῦ ὁδηγοῦ. ἂν καὶ συνιστοῦσε λιγότερο πανηγυρισμὸ στὴ μνήμη τοῦ Εὐλαβοῦς Συμεών. ὅπως ἀντίθετα. Στὴ βιογραφία του ὑπάρχουν πάμπολλα ἐπεισόδια σχετικὰ μὲ τὴ φροντίδα γιὰ εὐλαβῆ τέκνα του. πάντοτε μὲ σκοπὸ νὰ καταργήσει τὸ «ἴδιον» θέλημά του. ἐλευθερία αὐθεντικὴ καὶ ριζωμένη στὴν ὁλοκληρωτικὴ μίμηση τοῦ Χριστοῦ. μέσα στὸν Ἕναν Ἅγιο. τὸν μοναδικὸ αἰώνιο g Πνευματικὸ Ὁδηγό. λαϊκούς. ἰδιαίτερα πρὸς τοὺς βασανισμένους ἀπὸ τὰ πάθη καὶ δαιμονισμένους. καὶ ὁ ἅγιος Συμεών. πότε φτωχοὺς καὶ ἀπόρους.

Οὐσιαστικά. Ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ ἡ κρίση. ἄρχιζε νὰ ἀντιλαμβάνεται πὼς οὔτε κι ἐδῶ. Ἐξ ὁρισμοῦ τὸ χρῆμα ἰσοδυναμεῖ μὲ τὸ «δύνασθαι» μὲ μιὰ δυνητικὴ ἱκανότητα. δήλωνε πὼς τὸ «ἕτοιμο χρῆμα» προκρινόταν χωρὶς δισταγμὸ ἔναντι τοῦ χρήματος ποὺ προκύπτει μέσα ἀπὸ τὴ δουλειὰ καὶ τοὺς κόπους της. τὸ ἀπαραίτητο χρῆμα. νὰ ἀγοράσει τὸ ἄλφα ἢ τὸ δεῖνα ἀντικείμενο. Νά ὅμως ποὺ διαπιστώθηκε ὅτι μὲ τὴν κατανάλωση. Ἡ κατανάλωση ὁδήγησε τὸν στερημένο Ἕλληνα σὲ μία περιοχὴ ὅπου. Γιὰ νὰ ἐντοπίσουμε τί ὑπάρχει πρὶν ἀπ’ αὐτὸ καὶ πίσω ἀπ’ αὐτό. ἐπιτέλους. παράγονται εἴδη ποὺ προορίζονται κυρίως γιὰ τὴν αὐτοσυντήρηση (τὰ γεωργικὰ προϊόντα. εἶναι ἀποτέλεσμα. μηχανὲς ποὺ ἡ ζωή τους ξεπερνᾶ κατὰ πολὺ τὸ χρόνο ποὺ διατέθηκε γιὰ τὴν κατασκευή τους ἢ καὶ τὸν ἴδιο τὸ χρόνο ζωῆς τῶν κατασκευαστῶν τους. Πράγματι. μετὰ νὰ τὸ ἀντικαθιστᾶ. Τὸ νὰ καταφεύγει τόσο τὸ κράτος ὅσο καὶ ὁλόκληρη ἡ κοινωνία στὸν δανεισμό. νὰ σκαλίζει ὁ μαραγκὸς ὅπως πρέπει τὸ ξύλο. κατόπιν νὰ ξεχνᾶ τί εἶναι αὐτὸ ἀκριβῶς ποὺ ἐπιθυμεῖ καὶ γιὰ ὅλα αὐτὰ τὰ καπρίτσια νὰ μὴν πρέπει νὰ δίνει λογαριασμὸ σὲ κανένα. Στὴν περίπτωσή μας ὅμως ὁ κατασκευαστὴς εἶχε πάψει νὰ βρίσκει νόημα σ’ αὐτὴ τὴν προσπάθεια. πρέπει νὰ θέσουμε τὸ ἐρώτημα: γιατί τόση εὐκολία μέχρι τώρα στὸ νὰ προσφεύγουμε σὲ πιστωτές. σκεύη. ὀφείλεις νὰ ἀγοράζεις . τὸ χρέος παραμένει ὡς μέγεθος στοιχεῖο νοσηρό. Ἡ ἀπάντηση μπορεῖ νὰ βγεῖ μέσα ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν ἐρώτηση. Ἡ φόρμα ποὺ τὸν ἐνδιέφερε ἦταν ὁ ἴδιος του ὁ ἑαυτός. ἐὰν ἤθελε. ποὺ ἦταν ἡ ἐργασία. φυσικά. νὰ συντάσσει ὁ ὑπάλληλος ὅπως πρέπει τὸ ὑπηρεσιακὸ ἔγγραφο. ἀντικείμενα. Ἔτσι νόμιζε στὴν ἀρχή. ἀπὸ ἕνα σημεῖο κι ἔπειτα.Ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ ἡ κρίση Τοῦ Βασίλη Καραποστόλη O ἱ καιροὶ εἶναι τέτοιοι ποὺ ἐπιβάλλουν στὶς σκέψεις μας νὰ πηγαίνουν πιὸ πέρα ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου συνήθως ἔφθαναν. Τὴ δυνατότητα αὐτὴ τοῦ τὴν πρόσφερε ἡ κατανάλωση. Ἡ Ἑλλάδα δανειζόταν εὔκολα γιατὶ πίστευε στὴν εὐκολία. ἀκόμη κι ἂν δὲν εἶναι τόσο ὑψηλὸ ὥστε ἀπὸ μόνο του νὰ δημιουργεῖ συνθῆκες ἀποδιάρθρωσης τῆς οἰκονομίας. Μποροῦσε νὰ ἀγοράζει κάτι. ἰδιαίτερα κατὰ τὴ μεταπολίτευση. κανεὶς δὲν τοῦ ἔλεγε τί νὰ κάνει. Μὲ τὴν ὑπομονὴ καὶ τὴν ὀργάνωσή της ἡ ἐργασία δημιουργεῖ ἕναν κόσμο διαρκείας. νὰ μὴν ὑποτάσσεται στὴν ὑποχρέωση ποὺ ἔχει ὁ ἐργάτης νὰ σφυρηλατεῖ ὅπως πρέπει τὸ μέταλλο. Προηγήθηκε ὅμως μία ἀλλαγὴ μέσα στὴ συνείδηση τοῦ ἀτόμου κατὰ τὴν ὁποία ὁ μόχθος ἀπαξιώθηκε. θεωρήθηκε στεῖρος. Ἤθελε νὰ δώσει στὸν ἑαυτό του τὴν εὐχέρεια νὰ μὴν ὑπακούει στὴν ἀνάγκη. Γιατὶ λίγο ἀργότερα. Δὲν εἶναι ὅμως αἰτία τῆς κρίσης. Τὸ κύριο μέσο γιὰ νὰ ξεφύγει ἀπὸ τὸν καταναγκασμὸ αὐτὸ ἦταν ὁ δανεισμός. Συνηθίζουν πολλοὶ τελευταῖα νὰ μετρᾶνε καὶ νὰ ξαναμετρᾶνε τὸ δημόσιο χρέος τῆς χώρας καὶ νὰ τὸ χαρακτηρίζουν αἰτία τοῦ σημερινοῦ προβλήματος. θεώρησε πὼς τὸν ὑποβιβάζει νὰ μετασχηματίζει ἁπλῶς τὴν ὕλη σὲ φόρμες. πρῶτα ἀπ’ 44 ὅλα). Ἀπέναντι στὴν ὑποχρέωση νὰ εἶναι τελεσφόρος ὁ Ἕλληνας διάλεξε τὴν εὐχαρίστηση νὰ μὴν καταλήγει πουθενά. μὲ τὴν ἐργασία τῶν χεριῶν καὶ τῆς νόησης παράγονται εἴδη ποὺ ἀντέχουν περισσότερο στὸ χρόνο. στὸ ἄτομο τῆς μεταπολιτιστικῆς ἀδημονίας φάνταζε σὰν ἀνυπόφορη ἀγγαρεία ἀπὸ τὴν ὁποία θὰ μποροῦσε νὰ ἀπαλλαγεῖ. Ἡ Ἑλλάδα πληρώνει σήμερα τὸ ὅτι θέλησε μ’ ἕνα ἅλμα νὰ περάσει ἀπὸ τὸν μόχθο στὴν κατανάλωση. Ὅποιος κατεῖχε ἕνα ποτὸ θὰ μποροῦσε. Γιὰ νὰ ψωνίζει τὰ ἀντικείμενα τῆς ἀρεσκείας του ἔπρεπε νὰ ἔχει. μὲ τὸ μόχθο δηλαδή. Αὐτὸς ὁ μόχθος ποὺ μύριζε ἱδρώτα καὶ ποὺ ἐνῷ τὸν ἑλλαδικὸ ἄνθρωπο τῆς παλαιότερης ἐποχῆς τὸν ἀντάμειβε μ’ ἕνα αἴσθημα ἱκανοποίησης ἢ ἀκόμη καὶ περηφάνειας ἐπειδὴ τὰ «ἔβγαζε πέρα». δὲν τίθεται θέμα δυνατότητας. ἐγκαταλείποντας τὸ ἐνδιάμεσο στάδιο. Ὀφείλεις πλέον ὁπωσδήποτε νὰ ἀγοράζεις γιὰ νὰ εἶσαι κάποιος. στὴν πολύχρωμη καὶ δελεαστικὴ ἀγορὰ δὲν ὑπῆρχε ἐλευθερία κινήσεων. Αὐτοὶ οἱ κόποι ἦταν ποὺ ἔπρεπε νὰ λείψουν. Ἂν μὲ τὸν σωματικὸ κόπο. τώρα. ἀλλὰ καὶ πάλι ὑποχρέωσης.

ὅ. Τὰ ἡμιτελῆ ἔργα ἦταν γιὰ χρόνια ἡ κατάρα μας. Καὶ ἂν δὲν ὑπάρχει μία πραγματικότητα ποὺ νὰ σοῦ προβάλλει ἀντίσταση. Δὲν εἶναι ζήτημα λοιπὸν ἐνδοσκόπησης ἢ διαλογισμοῦ ἡ εὕρεση τῆς προσωπικῆς μας ποιότητας. Γιατὶ ὣς ἕνα βαθμὸ ἐμπεριέχει καὶ ἀποκαλύπτει τὴ χαρὰ τῆς ζωῆς. Ὁ ὑπέρμετρος δανεισμὸς τῆς Ἑλλάδας ὀφείλεται σ’ αὐτὴ τὴν παραίσθηση: θεωρήθηκε πὼς θὰ ἦταν δυνατὸν ἕναν ὁλόκληρο λαὸ κι ἕναν ὁλόκληρο πολιτισμὸ νὰ τὸν ἀντιπροσωπεύσουν ὁρισμένα περιουσιακὰ στοιχεῖα. Θυμηθεῖτε ὅτι παλαιότερα πάνω στὸ κέφι του ἕνας γλεντζὲς ἦταν ἱκανὸς νὰ κάψει τὰ χαρτονομίσματά του. Δὲν ἦταν μήπως ἀρκετὸ ὅτι ἔχτισαν σπίτια. Ὅλα ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ κατὰ πόσον οἱ νέες γενιὲς θὰ διδαχτοῦν –καὶ θὰ πεισθοῦν– νὰ ἀγαπᾶνε αὐτὸ ποὺ φτιάχνουν. Τὸ ὅτι μέσα στὴν εὐχέρεια νὰ ψωνίζει κάποιος προϊόντα καὶ ἀνέσεις μειωνόταν δραστικὰ ἡ δυνατότητα νὰ δοκιμάσει τὶς δυνάμεις του πάνω σὲ κάτι ποὺ θὰ τοῦ ἀντιστεκόταν. Κάποτε ὑπῆρχε μπόλικο πεῖσμα στὸν τόπο μας. ὡστόσο. μιλᾶμε γιὰ τὴν εἰκοσαετῆ τουλάχιστον περίοδο ποὺ προηγήθηκε. Ἕνας ἄνθρωπος ἢ κι ἕνα σύνολο ἀνθρώπων κρίνεται τελικὰ ἀπὸ τὰ ἔργα του. Διακήρυττε. τὰ ἀπογεύματα ἀνακάλυπτε ψυχολόγους γιὰ νὰ τῆς λύσουν τὶς προσωπικὲς καὶ οἰκογενειακὲς ὑποθέσεις της καὶ τὰ βράδια τὴν ἀπασχολοῦσε τόσο πολὺ τὸ ποιά θὰ ἦταν ἡ πιὸ «ἐπιτυχημένη» της διασκέδαση ποὺ στὸ τέλος ἡ ὅλη ἐπιχείρηση τὴν ἐξαντλοῦσε. Ἐκεῖ ὅπου μπορεῖ νὰ συμβεῖ αὐτὸ εἶναι μόνο στὴ σφαίρα τῆς ἐργασίας. δὲν ἔχει ἀκόμα κλείσει ἐντελῶς. ἱκανός. Ἡ ἄλλη προοπτική.gr 45 .τι ἀρχίζουμε ἢ θὰ g τελειώσουμε μαζί της. ὄχι κατ’ ἀπομίμηση τῶν ἀξιωματούχων τοῦ κράτους καὶ τῶν πολιτικῶν οἱ ὁποῖοι μὲ τὶς ὀλιγωρίες τους καὶ τὴν ἀσυνέπειά τους προσέφεραν ἕνα πρότυπο καὶ μαζὶ ἕνα ἄλλοθι γιὰ τὰ λαϊκὰ ἐλαττώματα. μέσα ἀπὸ τὴ θέσπιση κινήτρων. τὸ χρῆμα δηλαδὴ δὲν θὰ κυριαρχοῦσε πάνω στὸ ἐγὼ τοῦ κατόχου του. Γιὰ ἕνα διάστημα τριάντα τόσων χρόνων ἡ Ἑλλάδα ἀντάλλαξε τὴ φτώχεια ποὺ εἶχε περάσει ἕως τότε μὲ τὴν εὐχαρίστηση νὰ συμπεριφέρεται σὰν νὰ ἦταν εὔπορη.ὥστε οἱ ἄλλοι νὰ σοῦ ἀναγνωρίσουν ὅτι ἀξίζεις νὰ σὲ θεωροῦν ἀποδεκτό. μέσα ἀπὸ τὴν οἰκογενειακὴ ἀγωγή. ἔτσι.τι κι ἂν εἶναι. ὄχι σὰν ἐπιτήδειοι καὶ ἀπατεωνίσκοι. κάποιες μηχανὲς γιὰ νὰ ξαναλαδωθοῦν. ὄχι ἀπ’ αὐτὸ ποὺ θά ’θελε νὰ εἶναι ἢ ποὺ ἐπιδεικνύει ὅτι εἶναι. ἔλεγε ὁ Γκαῖτε. Ποιός τολμάει σήμερα νὰ ἰσχυριστεῖ κάτι παρόμοιο. Εἶναι θέμα δοκιμῆς καὶ δοκιμασίας.τι τερπνὸ ὑπάρχει στὸν κόσμο. συνεπής. κι ἄλλο νὰ χαίρεσαι τὸν ἑαυτό σου. Ὅποια λοιπὸν μέτρα καὶ νὰ ληφθοῦν ὥστε νὰ ἔλθει ἡ περιβόητη ἀνάπτυξη τῆς χώρας. Ἀφαίρεσε ἀπὸ τὸ ἄτομο τὴν δυνατότητα νὰ νομίζει ὅτι ἀποδεσμεύτηκε ἀπὸ τὶς ἀνάγκες. Φαίνεται πὼς ὄχι. Καὶ ὁ κόσμος μας διαθέτει πάντα ἀκαταμάχητα θέλγητρα (μὴ ξεχνᾶμε ἐξάλλου καὶ πόσοι ξένοι τὰ λιμπίστηκαν). Καὶ δὲν μιλᾶμε γιὰ τὴν τωρινὴ συγκυρία. σὲ ποιούς τομεῖς ἀποδίδει καὶ κυρίως. ποτὲ δὲν μαθαίνεις ἂν εἶσαι ἀρκετὰ ἔξυπνος. λέγεται αὐτοπραγμάτωση μέσα στὴ δουλειά. τοῦ ἀνέτρεψε μὲ ἄλλα λόγια τὴν ἰδέα ποὺ εἶχε γιὰ τὸν ἑαυτό του. Ἀναπάντεχα ἔτσι ὁ καταναλωτισμὸς ἔπληξε τὴ ματαιοδοξία τὴ στιγμὴ ποὺ τὴν κολάκευε. τὴν κατάφαση σὲ ὅ. ἡ Ἑλλάδα θὰ πρέπει νὰ βρεῖ σὲ τί εἴδους ἀπασχόληση ἔχει περισσότερα πλεονεκτήματα.τ. καὶ νὰ μὴ σταματᾶνε μέχρι νὰ τὸ φτιάξουν καλά. Ἄλλο ὅμως νὰ ἀπολαμβάνεις πράγματα. ἀπὸ τὶς πράξεις του. Μέσα στὴν οἰκονομικὴ εὐμάρεια. ὅτι αὐτὸς δὲν θὰ γινόταν ποτὲ ἕνας «δοῦλος τοῦ δούλου του». Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν νὰ δηλητηριάζεται σιγά-σιγὰ ἡ εὐχαρίστηση τοῦ καταναλωτῆ ἀπὸ ἕνα δυσάρεστο ἂν καὶ ἀόριστο αἴσθημα. τὴ στηριγμένη στὸ δημοσιονομικὸ ἔλλειμμα. Γιὰ νὰ ἦταν βαθύτερα ἱκανοποιημένοι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχαν δουλέψει διαφορετικά. Ἐὰν ἔχει μείνει κάτι ἀπ’ αὐτό. Ἄρα ἐκεῖ βρίσκεται καὶ ἡ λύση τοῦ προβλήματος τῆς κρίσης. παρέμεινε ἐκεῖνο τὸ ἄλλο ἔλλειμμα.λ. Τὸ ἐγχείρημα αὐτὸ ἀπέτυχε. καΐκια νὰ ἑτοιμαστοῦν γιὰ τὸ ψάρεμα. δὲν θὰ εὐδοκιμήσουν ἐὰν δὲν ἀλλάξει πρῶτα ἡ στάση ἀπέναντι στὴν ἐργασία. σὲ ποιούς τομεῖς τὰ ψυχικὰ χαρακτηριστικὰ τῶν κατοίκων της εὐνοοῦν τὶς ἐπιδόσεις τῆς παραγωγῆς. Φωτογραφίες τοῦ Κώστα Μπαλάφα Ἀπὸ τὸν ἱστότοπο www. κι αὐτὰ τὰ στοιχεῖα νὰ τοῦ δίνουν ἀπάντηση στὸ ἐρώτημα: «ποιός εἶμαι. ἐπινοητικὸς κ. Ἡ ὑποκατάσταση τοῦ ἑαυτοῦ μὲ τὴν κατανάλωση. Μέσα ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευση. Ἤδη ἀπὸ τότε ἦταν ἔκδηλη μία ὁρισμένη δυσθυμία μέσα στὸ νέο συρμὸ ποὺ συνίστατο στὸ νὰ ξοδεύει κανεὶς χωρὶς νὰ τὸ πολυσκέφτεται. Καὶ δὲν λέγεται οὔτε «ἐργασιοθεραπεία» οὔτε προτεσταντικοῦ τύπου ἀσκητισμὸς τῆς ἐργασίας. Τώρα ἡ κρίση μᾶς λέει ὅτι ἢ θὰ τελειώνουμε ὅ. κάτι τέτοιο εἶναι ἀνόητο νὰ λέγεται. Τρία-τέσσερα χρόνια προτοῦ ξεσπάσει ἡ κρίση ἦταν κιόλας ὁρατὸ τὸ φαινόμενο τῆς δυσκολίας ποὺ εἶχαν ὅλο καὶ περισσότερα ἄτομα νὰ νιώσουν χαρὰ καὶ νὰ τὴ μοιραστοῦν μὲ ἄλλους.tvxs. Γιὰ νὰ βροῦμε τί ἀξίζουμε πρέπει νὰ πράξουμε. ποὺ δὲν ἀφήνει τοὺς Ἕλληνες νὰ καυχηθοῦν γιὰ ὅσα πέτυχαν. ὑπάρχουν ἀκόμη ἀκαλλιέργητα χωράφια νὰ τὸ δεχτοῦν. Ἦταν ἡ περίοδος ὅπου ἡ πολυάριθμη μεσαία τάξη τὰ πρωινὰ ἐργαζόταν βαριεστημένα. Αὐτὸ τὸ μαθαίνουμε μόνο μὲ τὴν ἐργασία. νὰ γίνει κάτι ἄλλο ἀπ’ αὐτὸ ποὺ εἶναι. Ὅτι ἀγόρασαν αὐτοκίνητα. Μέσα στὸν καταναλωτισμὸ ἀγνοοῦμε τὸ ποιοί εἴμαστε. τὸ ψυχικὸ καὶ ἠθικό. αὐτὸ ἔφταιγε. Δὲν ἔφταιγε ἡ κατανάλωση καθ’ ἑαυτή.». Ἡ στάση αὐτὴ δὲν θὰ πρέπει νὰ καταδικαστεῖ ὁλοκληρωτικά. Καὶ τὸν ἑαυτό μας μποροῦμε νὰ τὸν χαροῦμε μόνο ὅταν τοῦ δίνουμε τὴν εὐκαιρία νὰ ἐκδιπλωθεῖ.

τὰ ὁποῖα αὐτὰ τά βι- T τὴν ἀσιατικὴ ἀπειλὴ καλλιεργοῦσαν μέσῳ τῆς παιδείας τὴν ἀγάπη πρὸς τὴν πατρίδα. τὰ ὁποῖα κράτησαν ὄρθιο τὸ Ἔθνος ἐπὶ αἰῶνες.Χ. Ὁ σεβασμὸς στὸν Θεό. Βεβαίως τὸ θέμα εἶναι σοβαρό. ἀλλὰ προσωπικὰ δίνω μεγαλύτερο βάρος  στὰ πρότυπα. ἐλευθεροῦτε πατρίδα.). νὰ πληρώνουν τοὺς φόρους καὶ νὰ φροντίζουν τοὺς γονεῖς τους. Οἱ Ἕλληνες ποὺ ἔσωσαν τὴν Εὐρώπη ἀπὸ Στὸν ὅρκο τῶν Ἀθηναίων Ἐφήβων βλέπουμε ὅτι στὸν κολοφώνα τῆς δημοκρατίας της ἡ Ἀθήνα δίδασκε τοὺς νέους νὰ τιμήσουν τὰ ὅπλα τὰ ἱερά. τὴν θρησκευτικότητα. Τώρα ποὺ γκρεμίζονται εἴδωλα καὶ ἰδεολογίες εἶναι ἴσως εὐκαιρία νὰ ἀναζητήσουμε ὅλοι μας. Ὁ Ἀριστοτέλης στό σύγγραμμά του «Ἀθηναίων Πολιτεία» μᾶς ἐνημερώνει μὲ ποιά κριτήρια οἱ ἀρχαῖοι Ἀθηναῖοι ἐπέλεγαν τοὺς 9 ἄρχοντες. στὴν πατρίδα καὶ στοὺς γονεῖς εἶναι ἀξίες ποὺ ἐπαναλαμβάνονται στὰ ἔργα τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν ἐμβαπτισμένα στὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Ἀληθινοῦ . θεῶν τε πατρώων ἔδη. νῦν ὑπὲρ πάντων ἀγών. τὸν σεβασμὸ στὴν οἰκογένεια καὶ στοὺς τάφους τῶν προγόνων.Τὰ πρότυπα τῶν νέων καὶ ἡ συνέχεια τοῦ γένους Τοῦ Κωνσταντίνου Χολέβα 46 ὰ σχολεῖα ἄνοιξαν καὶ ἡ Ὑπουργὸς Παιδείας ἀνησυχεῖ γιὰ τὴν καθυστέρηση ὡς πρὸς τὴν ἐκτύπωση τῶν διδακτικῶν βιβλίων. νὰ παραδώσουν τὴν πατρίδα μεγαλύτερη καὶ ὄχι μικρότερη ἀπ’ ὅση τὴν παρέλαβαν καὶ νὰ τιμήσουν «ἱερὰ τὰ πάτρια». Ἡ σημερινὴ οἰκονομικὴ κρίση μᾶς δίνει μία εὐκαιρία νὰ κατανοήσουμε ὅτι μόνο μὲ ὑλιστικὲς ἰδεολογίες καὶ μὲ οἰκονομικὰ μεγέθη οἱ νέοι μας δὲν βρίσκουν ὅραμα καὶ ἐλπίδα. Τὰ καταγράφει ὁ Αἰσχύλος στὸν παιάνα τῶν Σαλαμινομάχων: «Ἴτε παῖδες Ἑλλήνων.». γυναῖκας. γονεῖς. Ποιά ἦταν τὰ πρότυπα τῶν νέων στὴν ἔνδοξη ἐποχὴ τῶν Περσικῶν Πολέμων (490-480 π. νὰ θυσιάζουν στοὺς πατρώους θεούς (σήμερα θὰ λέγαμε νὰ σέβονται τὴν Ὀρθοδοξία). δηλαδὴ τοὺς ὑπουργοὺς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης: Νὰ ἔχουν πολεμήσει γιὰ τὴν πατρίδα. ἐκπαιδευτικοὶ καὶ νέοι τὶς πραγματικὲς ἀξίες τῆς Παιδείας καὶ νὰ βροῦμε μέσα ἀπὸ τὴν Ἱστορία μας τὰ πρότυπα. βλία καλλιεργοῦν. ἐλευθεροῦτε δὲ παῖδας.

ποὺ ἀποδομοῦν τὴν ἐθνικὴ συνείδηση. τὴν πατρίδα καὶ τοὺς συγγενεῖς. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ μεταμοντέρνοι ἱστορικοί. Ἑλλάδα καὶ Ἐλευθερία δίδασκαν οἱ καλόγεροι στὰ κρυφὰ καὶ στὰ φανερὰ σχολειὰ τῆς Τουρκοκρατίας. Ἡ διάβρωση τῆς γλώσσας εἶναι καθημερινὸ φαινόμενο καὶ τὰ παιδιά μας γράφουν στὸ κινητὸ καὶ στὸν ὑπολογιστὴ  τὰ  «greeklish» (ἑλληνικὰ μὲ ἀγγλικοὺς χαρακτῆρες). Ἡ συνέχεια τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀμφισβητεῖται ἀπὸ νεόκοπους ἱστορικούς. ἀπεχθάνονται τὸν Κυπριακὸ Ἀγώνα. ποὺ χρηματοδότησε ὁ Σόρος καὶ ἔχει μεταφρασθεῖ στὰ ἑλληνικά. λοιπόν. οἱ ὁποῖοι ἀγνοοῦν σκοπίμως τὶς ἱστορικὲς πηγές. Τὰ παιδιά μας διδάσκονται μελαγχολικὰ κείμενα γιὰ τὴ μάγισσα Φρικαντέλλα ποὺ βρίζει τὰ παιδιὰ καὶ νανουρίσματα γιὰ χταπόδια! Ἡ Ἱστορία τείνει νὰ ἀφελληνισθεῖ μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι «πρέπει νὰ ἀγαπήσουμε τοὺς Τούρκους». γι’ αὐτὲς τὶς ἀξίες πετροβολοῦσαν τοὺς Ἰταλοὺς φασίστες οἱ Δωδεκανήσιοι στὴ δεκαετία τοῦ 1930. Ἡ ἥσσων προσπάθεια μὲ τὸ ἀντιπαιδαγωγικὸ ἐπιχείρημα «νὰ μὴν κουράζουμε τὰ παιδιὰ»  ἀποχαυνώνει τοὺς νέους καὶ ὁδηγεῖ σὲ γλωσσικὴ ἀφασία καὶ σὲ μελλοντικὴ λατινοποίηση τοῦ ἀλφαβήτου. οἱ ἀγωνιστὲς τῆς ΕΟΚΑ παρουσιάζονται σάν… τρομοκράτες! Ἐνῷ. Ὁ Κωνσταντίνος Παλαιολόγος στὴν τελευταία ὁμιλία του  πρὸ τῆς Ἁλώσεως καλεῖ τοὺς Ἕλληνες τῆς Πόλης νὰ πολεμήσουν γιὰ τὸν Θεό. τῶν ἐθνομαρτύρων καὶ τῶν ἐθνικῶν εὐεργετῶν καθὼς καὶ τῶν δοκίμων λογοτεχνῶν. Ἡ ξενομανία προβάλλεται σὲ κάθε τόπο ποὺ συχνάζουν τὰ Ἑλληνόπουλα. καὶ τοὺς ἄλλους ἐθελοντὲς ἀπὸ τὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα. Ἂς ξαναθυμηθοῦμε τὶς διαχρονικὲς ἀξίες καὶ τὰ πρότυπα ποὺ διεφύλαξαν τὴ συνέχεια τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐπὶ g 3000 τοὐλάχιστον χρόνια! Οἱ πίνακες τοῦ δισέλιδου εἶναι ἔργα τῆς Νίκης Καραγάτση 47 . Τά λανθασμένα ἐκπαιδευτικὰ πρότυπα τῶν τελευταίων δεκαετιῶν ἔχουν μερίδιο εὐθύνης γιὰ τὴν πολύπλευρη ἠθικὴ καὶ κοινωνικὴ κρίση. ἡ μελέτη τῆς Ἱστορίας καταδεικνύει ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς ἐπεβίωσε ὑποδουλώσεων καὶ δυσχερειῶν μὲ ἐφόδιο ὁρισμένα σταθερὰ πρότυπα γιὰ τὴ νεότητα. Ἡ Ἑλληνορθόδοξη Παράδοση καὶ ὄχι τὰ ψευδοπροοδευτικὰ ἰδεώδη οὔτε οἱ ξενόφερτες ἰδεολογίες ὁδήγησαν τὸν Παλληκαρίδη καὶ τὸν Αὐξεντίου στὰ ἐπικά τους κατορθώματα. Κι ὅμως τό Σύνταγμα προβλέπει ὅτι σκοπός τῆς Παιδείας εἶναι ἡ καλλιέργεια ἐθνικῆς καί θρησκευτικῆς συνειδήσεως. Οἱ ἥρωες τοῦ Κυπριακοῦ Ἀγῶνος 1955-59 ἔδωσαν τὴ μάχη κατὰ τῆς βρετανικῆς ἀποικιοκρατίας μὲ τὰ πνευματικὰ ἐφόδια ποὺ εἶχαν πάρει ἀπὸ τὰ Κατηχητικά.Θεοῦ. καὶ ἀπὸ τὰ πρότυπα τῶν νέων. στὴ μουσική. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι ἀπὸ τότε ποὺ καθιερώθηκε τὸ μονοτονικὸ αὐξήθηκαν ραγδαῖα τὰ φαινόμενα δυσλεξίας. Γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὴν Ἑλλάδα θυσιάσθηκαν ἐπανειλημμένως οἱ Κρητικοὶ μέχρι τὴν Ἕνωση τοῦ 1912. Τὸ σχολεῖο νά διδάσκει τί εἶναι Χριστός καί Παναγία. Στὴν τετράτομη Ἱστορία τῶν Βαλκανίων. τὶς ἀξίες καὶ τὰ ἰδανικὰ ποὺ παραμένουν σταθερὰ σὲ ὅλη τὴν μακρόχρονη πορεία τοῦ Γένους. διότι «ἡ Ἐκκλησία μας καί τό Εὐαγγέλιον εἶναι εἰς τήν Ἑλληνικήν»! Χριστό. Ἡ συνέχεια τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἶναι ἐντυπωσιακὴ καὶ ἀποδεικνύεται. τὸ φαγητό. Ἡ ὑπονόμευση τῆς Ἱστορίας καὶ ἡ χλεύη κατὰ τῶν ἡρώων μας εἶναι σύνηθες φαινόμενο σὲ βιβλία καὶ ἐκπομπές. Οἱ νέοι μας βομβαρδίζονται ἀπὸ τηλεοπτικὲς σειρὲς ποὺ διαφημίζουν τὴν συμβίωση ἀτόμων τοῦ ἰδίου φύλου. Χριστὸ καὶ Ἑλλάδα δίδασκαν οἱ νεαρὲς δασκάλες στὰ Ἑλληνόπουλα τῆς ὑπόδουλης Μακεδονίας καὶ ἔτσι ἀνδρώθηκαν οἱ ντόπιοι Μακεδονομάχοι ποὺ βοήθησαν τὸν Παῦλο Μελᾶ. μεταξὺ ἄλλων. στὴν ἐποχή μας κάποιοι προσπαθοῦν νὰ γκρεμίσουν τὸ οἰκοδόμημα αἰώνων καὶ νὰ εἰσαγάγουν καινά (καὶ κενὰ) δαιμόνια. ἐνῷ στὴν Αὐστραλία τὰ Ἀρχαία Ἑλληνικὰ χρησιμοποιοῦνται ὡς ἀντίδοτο στὴ δυσλεξία. Ὅσο δὲ γιὰ τὸ περιεχόμενο τῶν σχολικῶν βιβλίων παρατηροῦμε μὲ ἀπογοήτευση τὴν ἐξαφάνιση τῶν ἡρώων. τὴν ἔνδυση. τόνιζε ὁ Πατροκοσμὰς καί παραλλήλως καλοῦσε τοὺς Ἕλληνες νά μιλοῦν στό σπίτι τους μόνον ἑλληνικά. Ἡ ἀποτυχημένη σὲ ὅλη τὴν Εὐρώπη πολυπολιτισμικότητα ἀποτελεῖ τὸ ἱερὸ ταμποὺ τῶν μεταμοντέρνων.

Π. Ἀρχίσαμε νὰ τὰ θέτουμε ὑπὸ κατηγορία καὶ νὰ τὰ ἑρμηνεύουμε ὑλιστικά. Αὐτὸ τὸ βασίλειο ἀπαιτεῖ τὴν οἰκονομία τοῦ ἀνθρώπου. τὴν ἀπαίτηση μιᾶς ἱερῆς ἐπικύρωσης τῆς ζωῆς. Ὁ ζυγὸς τοῦ οἰκονομισμοῦ ἔχει γιὰ αἰτία τὴν ἀπώλεια κάθε ἱερῆς ἐπιδοκιμασίας τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητας. Ἀπὸ τὴν ἀργὴ ἐργασία ὁ ἄνθρωπος περνᾶ στὴν ἐντατικὴ ἐργασία. ἄρρωστη. Ἀνταποκρινόταν ἁπλὰ στὴν κατάσταση τῆς εὐρωπαϊκῆς κοινωνίας. . δηλαδὴ τοῦ μὴ κοσμικοῦ. ἡ ζωὴ τοῦ σώματός μας ἡ ὁποία μᾶς συνδέει μὲ τὴν φυσικὴ ὁλόκληρου τοῦ κόσμου σημαίνουν ὅτι ἡ κατάσταση μέσα στὴν ὁποία βρίσκονται ὁ ἄνθρωπος καὶ ἡ ἀνθρωπότητα εἶναι ἀτελής. ἐκδ. ἐλαττωματική. τὴν οἰκονομικὴ ἐργασία καὶ μέριμνα. στὴν τέλεια ἐλευθερία. μπροστὰ στὴν ἀβεβαιότητα τῆς ζωῆς δὲν εἶχε πάρει τέτοιες διαστάσεις. τοῦ ἁλυσοδεμένου. ταρακούνησε τὰ αἰώνια θεμέλια τῆς ζωῆς. Τὰ «ἰδεολογικὰ ἐποικοδομήματα». ποὺ καταδικάζουν σήμερα ὑλιστὲς καὶ σοσιαλιστές. παραμένοντας ὁλότελα μέσα στὸ φυσικὸ σῶμα. Ἡ εἴσοδος τῆς μηχανῆς ἦταν μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ ριζικὲς ἐπαναστάσεις τῆς ἱστορίας. Ποιά εἶναι λοιπὸν αὐτὴ ἡ ἀνάγκη ἡ ὁποία καθορίζει τὴ δύναμη τῆς οἰκονομίας στὴν ἀνθρώπινη ζωή. εἶχαν σημαδέψει τὴν εὐγένεια τοῦ ἀνθρώπινου πνεύματος. ὅλα εἶναι στενά. Ἡ πνευματικὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου ὑποτάχθηκε στὴν ὑλική. στὸ ξεπέρασμα τοῦ κακοῦ καὶ τοῦ πόνου. ἐγκαταλειμμένος στὴν αὐθαιρεσία τῆς τύχης. καὶ μένοντας ὑποταγμένοι στὸ βασίλειο τῆς ὑλικῆς φύσης καὶ στοὺς νόμους του. ὁπότε ἡ ὑλικὴ ζωὴ πῆρε τὰ πρωτεῖα ἀπὸ τὴν πνευματική. Εἶναι ἡ ἔκφραση μιᾶς μὴ κοσμικῆς κατάστασης τοῦ κόσμου. Ποτὲ ἡ παραγωγικότητα δὲν εἶχε ὑπερεγκωμιασθεῖ οὔτε εἶχε μετατραπεῖ σὲ σκοπὸ αὐτὴ καθ’ αὐτή. ὁ ἄνθρωπος γνωρίζει τὴ διάλυση καὶ τὴν δυσαρμονία. Αὐτὸ τὸ φαινόμενο τῆς πραγματικότητας ἐκφράστηκε παθητικὰ στὴ σκέψη ὡς αὐτὴ ἡ ὑλιστικὴ θεωρία γιὰ τὴν ὁποία ὁλόκληρη ἡ πνευματικὴ ζωὴ δὲν εἶναι παρὰ ἐποικοδόμημα τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. τὸ ξεπέρασμα τῆς ὑλικῆς κατάστασης τοῦ κόσμου. περιορισμένα. Ξεκόβει ὅλο καὶ περισσότερο ἀπὸ τὸν ρυθμὸ τῆς φύσης. Ἡ αὔξηση τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῶν ἀναγκῶν ἔδεσαν τὸν ἄνθρωπο στὴν οἰκονομία. Δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ ἡ θεωρία τοῦ οἰκονομικοῦ ὑλισμοῦ θεμελιώθηκε στὴν ἐποχή μας.Ἡ πίστη ὡς ἀτέλεστη τελειότητα Τοῦ Νικολάι Μπερντιάεφ Ἡ ἐποχή μας εἶναι διαποτισμένη ἀπὸ τὸν οἰκονομισμό. ἀπὸ τὸν ἀνέμελο ψυχικὸ τύπο. Στὴν ἀνθρώπινη ζωὴ κάτι ἀπόκτησε τρομερὴ ἔνταση στὸν 19ο καὶ 20ο αἰώνα. Ἡ ζωὴ γίνεται ὅλο καὶ λιγότερο φυσική. Τὸ ὁριστικὸ ξεπέρασμα τῆς ἀνάγκης προϋποθέτει τὴν ἔλευση τῆς κοσμικῆς ἁρμονίας. τοῦ κομματιασμένου. Σφραγίζει τὸ καθετί. […] Ποτὲ μέχρι σήμερα ὁ τρόμος μπροστὰ στὴν ἀνάγκη. οὔτε εἶχε συνείδηση τοῦ πόσο ἐξαρτᾶται ἀπὸ αὐτήν. συντριμμένος ἀπὸ ὅλες τὶς μεριές. Ἡ ὕπαρξη τῶν νόμων τῆς φύσης. καταπιέζει τὴν ἀνώτερη ζωή. Ἡ ζωὴ γίνεται ὅλο καὶ πιὸ δύσκολη. 48 Ὁ ἄνθρωπος νιώθει καταπιεσμένος στὴ γῆ. στὸν ἐντατικό. Εἶναι g ἐντελῶς ἄσχετα μὲ τὸν ἐξωτερικὸ χῶρο τῆς ζωῆς. Δὲν βλέπει πουθενὰ ἀνοιχτοὺς ὁρίζοντες. Ὁ ρυθμὸς τῆς ζωῆς ἄλλαξε. Εἶναι τρελοὶ ὅσοι ἀπὸ σᾶς σκέφτονται νὰ φθάσουν στὸν κοινωνικὸ παράδεισο καὶ στὴν εὐδαιμονία. Ποτὲ ὣς τὰ σήμερα ὁ ἄνθρωπος δὲν εἶχε νιώσει τόσο τὴ σημασία τῆς οἰκονομίας στὴ ζωή του. Πουρναρᾶ. Ἀπὸ τὸ βιβλίο Γιὰ τὴν Κοινωνικὴ Ἀνισότητα. Ποτὲ μέχρι σήμερα ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔνιωσε τόσο περισφιγμένος. Οἱ εὐαγγελικοὶ λόγοι γιὰ τὴν ἀμεριμνησία τῶν πουλιῶν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῶν χόρτων τῶν ἀγρῶν ἀπευθύνονται στὸν ἐσωτερικὸ πνευματικὸ ἄνθρωπο.

δὲν ἐπαρκοῦν. Καὶ μόνο δειλὰ προβάλλει κάποτε τὸ ἐρώτημα γιὰ τὸ τίμημα ποὺ πληρώνουμε. τὴν προσέλκυση μεγάλων κεφαλαίων. προϋποθέτει αἰῶνες μιᾶς διαδικασίας καθολικῆς (καὶ ὄχι μόνον οἰκονομικῆς) ἀνάπτυξης. μπορεῖ νὰ ἐνεργοποιήσει ἀποδοτικὰ τοὺς θεσμούς. οὔτε σὲ ἀποδοτικότητα οὔτε καὶ σὲ ταχύτητα. οἱ στοιχειώδεις ἀνέσεις εἶναι ἕνα ἰδανικὸ περισσότερο ἢ λιγότερο ἀνέφικτο. ποὺ ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπνωτίζει στὶς «ὑπὸ ἀνάπτυξιν» χῶρες τοὺς ἰδεολόγους τῶν «λαϊκῶν δικαιωμάτων». g ἀκριβῶς γιατὶ εἶναι «ὑπὸ ἀνάπτυξιν». Μόνο μία δικτατορία. ὣς σήμερα. ἐνῷ σήμερα οἱ «ὑπὸ ἀνάπτυξιν» βιάζονται. 49 . τὴν εἴσοδο τῆς χώρας στὴν εὐρωπαϊκὴ οἰκονομικὴ κοινότητα. ὅτι γιὰ τὶς «ὑπὸ ἀνάπτυξιν» χῶρες τὸ πέρασμα στὴν καταναλωτικὴ κοινωνία συνοδεύεται ὑποχρεωτικὰ ἀπὸ κάποιες μορφὲς πολιτικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ: Οἱ λεγόμενες «δημοκρατικὲς διαδικασίες». στὸ χῶρο τοῦ πολιτισμοῦ τῆς εὐζωίας. Γρηγόρη. Ἀπὸ τὸ βιβλίο Τὸ προνόμιο τῆς ἀπελπισίας. Ἂν ὄχι τὴ μοναδικότητα. ποὺ ἔλεγε ὁ Μακρυγιάννης) συναντιῶνται στὸν κοινὸ στόχο τῆς ταχύρρυθμης ἀνάπτυξης τοῦ τόπου. πάντως τὴν προτεραιότητα αὐτοῦ τοῦ στόχου τὴν καταλαβαίνει εὔκολα κανείς. περισσότερο ἢ λιγότερο ἀπερίφραστη.Ὁ «τρελὸς ἄνθρωπος» Τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ Σ τὰ μεταπολεμικὰ χρόνια. ἀλλὰ ἀπὸ τὰ πρῶτα κιόλας βήματα ἐφαρμογῆς του. ὅταν σκεφτεῖ πὼς ἕνα μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας ἔχει ἄμεση ἐμπειρία τῆς στέρησης καὶ τῆς ἀνέχειας ἢ χωρίζεται ἀπὸ τὴ στέρηση μὲ τὴν ἀπόσταση μόλις μιᾶς γενεᾶς. Ἡ ἀνάγκη νὰ αὐξηθεῖ τὸ «κατὰ κεφαλὴν» εἰσόδημα ἔχει ταυτιστεῖ μὲ τὴ λεγόμενη πολιτικὴ τῆς ταχύρρυθμης ἀνάπτυξης. Ὅλες οἱ παρατάξεις (καὶ τὸ «πολιτικὸν» καὶ τὸ «στρα- τιωτικόν». ἐμφανίζεται ἡ ἄποψη πὼς ἡ κατανάλωση προϋποθέτει ὁπωσδήποτε ὁλοκληρωτικὲς μορφὲς διάρθρωσης τοῦ κοινωνικοῦ βίου. ποὺ διατυπώθηκε κάποτε. μὲ τὴν «ἐκπαιδευτικὴ μεταρρύθμιση». νὰ δραστηριοποιήσει τοὺς μηχανισμοὺς μὲ συγκεντρωτικὴ καὶ ἀνεξέλεγκτη ἀμεσότητα. ἔγινε ἀμέσως φανερὸ ὅτι καὶ τῆς παιδείας ἡ ἀνάπτυξη ἀπέβλεπε κυρίως στὴν παραγωγὴ τεχνοκρατῶν καὶ ἐπαγγελματιῶν τῆς οἰκονομικῆς καὶ τεχνικῆς «προόδου». ποὺ φτάνει μὲ ἀδιάκοπη συνέχεια ὣς τὸν Ὅμηρο. σύμφωνα μὲ τὴν ἴδια αὐτὴ ἄποψη. Καὶ ἀκόμα πιὸ δειλά. Τὸ ἴνδαλμα τοῦ ἀγγλικοῦ ἢ τοῦ σκανδιναβικοῦ πολιτεύματος. Καὶ στὸ σημεῖο αὐτὸ δὲν φαίνεται νὰ διαφωνεῖ καμιὰ πολιτικὴ ἢ ἄλλη παράταξη. ἔστω κι ἂν χάνεται ἔτσι ἡ γλωσσικὴ ἑνότητα αὐτῆς τῆς φυλῆς. μοιάζει νὰ εἶναι στόχος μοναδικὸς τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου (πραγματικὸς στόχος καὶ ἄσχετος μὲ τὴν ὑπόλοιπη πολιτικὴ ρητορεία) ἡ εἴσοδός μας στὸ χῶρο τῶν καταναλωτικῶν κοινωνιῶν. νὰ εὐνοήσει ἄμεσα καὶ δίχως κριτικὲς διαδικασίες τὶς ἐπενδύσεις τῶν μεγάλων κεφαλαίων. Χαρακτηριστικὸ σύμπτωμα ἦταν ἡ ἀπαίτηση. Στὰ περισσότερα ὀρεινὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδας. Πρὶν ἀπὸ μερικὰ χρόνια. ἐκδ. σχεδὸν μὲ ντροπὴ γιὰ τὴν ἀπρέπεια. νὰ ὑποταχθεῖ καὶ ἡ γλώσσα στὶς ἀνάγκες τῆς οἰκονομίας – ἀφοῦ οἱ τόνοι. τὰ πνεύματα καὶ οἱ δίφθογγοι συνεπάγονται ἕνα τεράστιο κόστος γιὰ τὸν κρατικὸ προϋπολογισμὸ καὶ εἶναι συμφερότερο νὰ τὰ καταργήσουμε. προκειμένου νὰ κερδίσουμε τὴν «προαγωγή» μας στὸ ἐπίπεδο τῆς καταναλωτικῆς κοινωνίας. εἶχε ἐμφανιστεῖ τὸ σύνθημα γιὰ μιὰν ἀπόλυτη προτεραιότητα τῆς παιδείας τοῦ τόπου. ὅπως πραγματικά (καὶ ὄχι φαινομενικά) λειτουργοῦν στὶς παρυφὲς τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ. γιὰ ἕνα σύντομο πέρασμα ἀπὸ τὴν «ὑπὸ ἀνάπτυξιν» κοινωνία στὴν καταναλωτική.

Ἴσως καὶ ἐξοργισμένος. Οἱ ζωγραφικοὶ πίνακες τῆς σελίδας εἶναι ἔργα τοῦ Κώστα Μοράρου 50 . 19/6/11). χωρὶς κράνος.1. Ὁ ἐκκωφαντικὸς θόρυβος ποὺ ἐκπέμπεται ἀπὸ τὶς μηχανὲς φαίνεται νὰ εἶναι ὁ μόνος λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο τὶς ἔχουν οἱ κάτοχοί τους καί.000 εὐρώ. Τὸ ἐξωφρενικότερο ὅλων εἶναι ὅτι τὰ πεζοδρό- μια τείνουν νὰ γίνουν ὁ συντομότερος δρόμος τοῦ προορισμοῦ τῶν μηχανῶν. σίγουρα. Ἀνενόχλητες ἀπὸ τὴν ἀστυνομία οἱ ὀρδὲς τῶν μοτοσυκλετιστῶν φαίνεται νὰ ἀνήκουν σὲ μία ἄλλη φυλή. Μπ. ἀποδεχόμενοι τὸ παραπάνω σκεπτικὸ φαίνεται νὰ ξεχνᾶμε ὅτι σὲ παλιότερους καιρούς -ὁπότε καὶ ἡ ἠθική μας ὑποτίθεται ἦταν ἀναβαθμισμένη. Ἀποτελοῦν μία ἀκόμη ἀφορμὴ γιὰ νὰ παραφράσουμε κάπως τὸν Flaubert.. ἐνῷ ὁ μισθὸς τῶν ἐπιτρόπων κατ΄ ἔτος εἶναι 240.. Γ. Τὰ ποσὰ αὐτὰ διευκολύνουν ὁπωσδήποτε ἔτσι ὥστε νὰ βλέπουν μὲ περισσὴ εὐαισθησία τὶς περικοπὲς τῶν ἐν Ἑλλάδι καὶ ἀλλαχοῦ χαμηλοσυνταξιούχων...ἀ ν ε μ ο Ἡ εὐαισθησία τῶν προνομιούχων Ὁ πρόεδρος τῆς Κομισιὸν ἀμείβεται μὲ ἐτήσιο μισθὸ 400. εἰσέπραξαν -γιὰ συντάξεις καὶ ἐπιδόματα. ὁ μόνος λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ἡ παρουσία τους στὴν κοινωνία ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται αἰσθητή. Μπ...Ε.. Μαθητὲς ἐπιβαίνουν σὲ μηχανὲς χωρὶς δίπλωμα καί. Χωρὶς νὰ ὑπάρχει ἀμφιβολία γιὰ τὴν τελευταία. Ἢ μήπως ἐννοοῦμε ὅτι λόγῳ ἠθικῆς κατάπτωσης ὁ Θεός. Προτεσταντικὲς ἀντιλήψεις Συχνὰ ἀκούγεται τὸ ἐπιχείρημα ὅτι προπομπὸς καὶ αἰτία τῆς οἰκονομικῆς μας κρίσης εἶναι ἡ πνευματικὴ κρίση ποὺ μαστίζει τὴν Ἑλλάδα δεκαετίες τώρα.μὲ τοὺς μοτοσυκλετιστές. εἰδικὰ στὸ κέντρο.. εὐρὼ ὁ καθένας. Καὶ ἀλίμονο ἂν τολμήσει κάποιος πεζὸς νὰ διαμαρτυρηθεῖ διότι κινδυνεύει ἡ σωματική του ἀκεραιότητα. βέβαια. ἐπιβεβαιώνεις τὸ καθεστὼς τῆς ἀνομίας ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν Ἑλλάδα. ἐπίσης. Γ.000 δολαρίων (Καθημερινή. Μπ.14 ἑκατ. Γ. οἱ ὁποῖοι συνταξιοδοτήθηκαν τὸ 2009. «Ἐλάχιστοι ἄνθρωποι θὰ μαντέψουν πόσο θλιμμένος χρειάζεται νὰ εἶναι κανεὶς γιὰ ν΄ ἀναστήσει τὴν Ἑλλάδα». ἐνῷ οἱ ἐπίτροποι τῆς Ε. Ἡ ἀναισθησία τῶν μοτοσυκλετιστῶν Ἀσχολούμενος -θέλοντας καὶ μή.ἡ φτώχεια δέσποζε σὲ τοῦτο τὸν τόπο καί. ὅτι ἡ παγκόσμια οἰκονομία τῆς ἐλεύθερης ἀγορᾶς δὲν ἐπηρεάζεται τόσο ἀπὸ τὴν ἠθικὴ τῶν Ἑλλήνων. δὲν μᾶς ἐπιβραβεύει πλέον μὲ πλοῦτο καὶ εὐμάρεια –γιὰ νὰ θυμηθοῦμε καὶ τὴν παλαιὰ προτεσταντικὴ ἀντίληψη. ἀφοῦ ἄνετα θὰ βρίσκαμε πολλὲς χῶρες τῆς Δύσης ἐξίσου «ἀνήθικες» ἀλλὰ πολὺ περισσότερο πλούσιες.

Γ. ἄραγε. αὐτονόητη. Ἕνας οἰκονομικὸς πόλεμος – στὴν οὐσία – τοῦ λαοῦ ἐναντίον τοῦ κράτους. Μὲ ὁρατά. ὅταν οἱ ἴδιοι ἐκεῖνοι ἄνθρωποι ποὺ κυβερνοῦσαν τὴ χώρα πρίν. Ἡ κρατοῦσα ἑρμηνεία Διακινεῖται ἡ ἐκδοχὴ ὅτι τὰ «κρατικὰ ἔξοδα» εὐθύνονται γιὰ τὴν ἐπιχώρια οἰκονομικὴ κρίση. Γ.δ ε ί κ τ η ς Ἑνιαία περίοδος Ἡ κοινωνικὴ ζωὴ τῆς πατρίδας μας τέμνεται. στὴν ἐποχὴ πρό Μνημονίου καὶ στὴν ἐποχὴ μετά. Οἱ ζωγραφικοὶ πίνακες τῆς σελίδας εἶναι ἔργα τοῦ Μπόστ 51 . Θὰ μποροῦσε. Μόνο ποὺ αὐτοὶ δὲν εἶναι οἱ πολιτικοί. Ποιοί – ὅλως ἀντιθέτως – ἔκαναν κ ά θ ε τ ι ποὺ μποροῦσαν προκειμένου νά… ἀποκοιμίσουν τὴν κοινὴ συνείδηση ὅτι τὸ μ ό ν ο ὑπαίτιο εἶναι τὸ «σπάταλο κράτος». Εἶναι οἱ διανοούμενοι καὶ οἱ μεγαλοδημοσιογράφοι μας. ποτέ. ἀργὰ ἢ γρήγορα. Δὲν εἶναι ἁπλῶς ἡ κυρίαρχη ἐκδοχή: Εἶναι ἡ μόνη ποὺ διακινεῖται ἀπὸ τὰ ἰσχυρὰ ΜΜΕ. νὰ θριαμβεύσει ὁ λαός.Κ. στὸν δῆμο ἀπευθύνοντας ἔκκληση νὰ γίνουν ἀντιληπτὲς οἱ συνέπειες τῆς – πάνδημης – φοροδιαφυγῆς. γιὰ ὅποιον βλέπει. Στὸν ὁποῖο. νὰ συζητεῖται καὶ μιὰ ἐναλ- λακτικὴ ἑρμηνεία: Αἰτία τῆς κρίσης εἶναι ἡ ἀπόκτηση «κοινωνικῶν παροχῶν» χωρὶς τὴν παραμικρή. στοὺς «κλειδοκράτορες» τῆς «ἀτζέντας» τοῦ δημοσίου διαλόγου ὅτι αὐτὴ ἡ κοινωνία δὲν θὰ ἦταν διατεθειμένη νὰ ἀναλάβει τὶς εὐθύνες της – ὑπὸ τήν. Συνειδητότητα καὶ ἀποσυνειδητοποίηση Ποιός εἶπε. τὰ ἀποτελέσματα. «ἀντικαταβολὴ» ἄμεσων φόρων. Διόλου! Καμμία ὅμως ὑπέρβαση τοῦ άδιεξόδου εἶναι ἐφικτή. Καὶ ποιός ἰθύνων παράγοντας στράφηκε. προϋπόθεση ὅτι θὰ τὶς ἔχει πρῶτα συνειδητοποιήσει. μήπως. πάντως. ἀσφαλῶς. νὰ καταρρεύσει τὸ κράτος.Κ. Γ.Κ. ἀπὸ πλευρᾶς κοινωνίας. σχεδόν. ἦταν δεδομένο ὅτι ἐπρόκειτο. οἱ ἴδιοι ἀκριβῶς κυβερνοῦν καὶ μετά. Δηλαδή.

Ἐν Πλῷ 2010. σελ. Ἄθως 2011. Ἀπὸ ποιούς κινδυνεύει ἕνα παιδὶ στὸ διαδίκτυο. Αὐτοί. Ἄθως 2011. σελ. Μὲ ποιούς ἐπιτρέπεται νὰ συζητάει. θὰ τὰ πληροφορήσουν γιὰ τοὺς κινδύνους ποὺ ὑπάρχουν σ’ αὐτό. Πόσο ἐπιδρᾶ στὴν προσωπικότητά του. καθὼς καὶ τῆς ἀπληστίας καὶ τῆς βαναυσότητας τῶν πιστωτῶν. Ποῦ πρέπει νὰ ἀπευθυνθῶ γιὰ ὑποστήριξη. συνήθως ἤπιος καὶ χαμηλῶν τόνων. μτφρ. Ἀφανεῖς ἥρωες. μαθαίνουν τὰ σημερινὰ παιδιὰ γιὰ ἕνα παρελθὸν ποὺ εἶναι ἀκόμα ζωντανό. 174 Μυρσίνη Βιγγοπούλου ἐκδ. Πῶς θὰ καταλάβω. Ἀρτύσιμες καὶ νηστήσιμες. ἂν εἶναι ἐθισμένο στὸ διαδίκτυο. μὲ μεγάλη εὐαισθησία. δὲν διστάζουν νὰ γίνουν ἀκόμα καὶ θυσία γιὰ τὸ ἰδανικὸ τῆς λευτεριᾶς. Ἡ πλοκὴ τῆς ἱστορίας ξετυλίγεται ἀνάμεσα στὸ χθὲς καὶ τὸ σήμερα. Ἕνα βιβλίο ποὺ τιμήθηκε μὲ τὸ 1ο Βραβεῖο Ἕνωσης Λογοτεχνῶν Βορείου Ἑλλάδος. πληροφορίες καὶ ἱστορικὰ στοιχεῖα ὥστε ἡ παρασκευὴ τῶν φαγητῶν νὰ εἶναι εὔκολη γιὰ ὅλους. Γιὰ τὸ παιδὶ ἡ χρήση τοῦ διαδικτύου εἶναι ἐξαιρετικὰ ἀπαραίτητη καὶ ἡ γνώση του εἶναι ἕνα ἀπολύτως ἀναγκαῖο ἐφόδιο. συγγραφέας τους ἐπιδίδεται στὴν κατακεραύνωση τοῦ φαινομένου τοῦ ἀλόγιστου δανεισμοῦ (ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν ὀφειλετῶν). καὶ θὰ διασφαλίσουν ὅτι ἡ σχέση τῶν παιδιῶν μὲ αὐτὸ τὸ πολύτιμο ἐργαλεῖο θὰ γίνει δημιουργικὴ καὶ ἀσφαλής. Κειμήλια καὶ ἱστορικὲς μνῆμες ζωντανεύουν μπρὸς στὰ μάτια τους καὶ συγκινοῦνται μὲ τὴν παλληκαριὰ αὐτῶν τῶν δικῶν τους ἀνθρώπων. φωτίζει ἕνα σοβαρότατο καὶ πολυδιάστατο πρόβλημα τῆς ἐποχῆς του. κορίτσια καὶ ἀγόρια ποὺ ζοῦσαν στὰ βουνὰ τῆς Μακεδονίας. σελ. Ὁ ἐθισμὸς καὶ οἱ ἀρνητικὲς ἐπιδράσεις τοῦ διαδικτύου μποροῦν νὰ ἀποφευχθοῦν μὲ τὴν ἐνεργὸ παρέμβαση γονέων καὶ ἐκπαιδευτικῶν. χάρη στὴν ἀμεσότητα. Συνταγὲς πατροπαράδοτες. Κάθε συνταγὴ εἶναι ἐμπλουτισμένη μὲ χρηστικὲς ὁδηγίες. στρέφοντας ἐναντίον τους ὅλο τὸ ρητορικό του ὁπλοστάσιο. τὴν ψυχολογικὴ ὀξυδέρκεια. βιβλιοπαρουσίαση Ἀπὸ τὸ Γιῶργο Μπάρλα 52 Παιδὶ καὶ internet Κάποτε στὴ Μακεδονία Παπαγεωργίου Μάκης ἐκδ. Πῶς μπορῶ νὰ τὸ προστατέψω. θὰ μάθουν στὰ παιδιά τους τὴν ὠφέλιμη καὶ ἐποικοδομητικὴ χρήση τοῦ διαδικτύου.. Πολυξένη Παπαπάνου ἐκδ. φτιαγμένες μὲ ὑλικὰ ἐποχῆς. Ὅμως ἡ ἱστορία δὲν εἶναι παραμύθι. Συλλογικὸ ἔργο ἐκδ. σελ. Συνταγὲς γιὰ κάθε τραπέζι. 312 Στὶς σελίδες τοῦ βιβλίου φιλοξενοῦνται τοπικὲς παραδοσιακὲς γεύσεις ἀπὸ κάθε γωνιὰ τῆς Ἑλλάδας. Στὸ βιβλίο αὐτὸ ἡ γιαγιὰ Μυρσίνη περιγράφει μία συναρπαστικὴ ἱστορία ἀπὸ τὸν Μακεδονικὸ ἀγώνα. Ρωμιοσύνης Μαγειρεύματα Ἑλληνικὴ Παραδοσιακὴ Μαγειρική. Ὁ Πλούταρχος.. Συγχρόνως κατορθώνει. Μὲ ἰδιαίτερη ζέση ὁ. . καὶ ὄχι κάποιοι τρίτοι ἄγνωστοι.Οἱ συμφορὲς τοῦ Δανεισμοῦ Πλουτάρχου. Μέσα ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ἀγῶνες τους. 56 Οἱ Συμφορὲς τοῦ δανεισμοῦ (Περὶ τοῦ μὴ δεῖν δανείζεσθαι) ἀνήκουν στὰ Ἠθικὰ τοῦ Πλούταρχου. 120 Γιατί εἶναι χρήσιμο τὸ διαδίκτυο σὲ ἕνα παιδί. τὸ (ἐνίοτε μαῦρο) χιοῦμορ καὶ τὸ πάθος του. νὰ μὴν ἀφήσει ἀδιάφορο οὔτε τὸν ἀναγνώστη τῶν δικῶν μας ἡμερῶν – κάθε ἄλλο. ποὺ ἔμειναν ἀπείραχτες ἀπὸ τὸν χρόνο. γιορτινὲς ἀλλὰ καὶ γιὰ κάθε ἡμέρα τοῦ χρόνου. Νεφέλη 2011.

Α.). ἀποσκοπώντας στὸν περιορισμὸ τῶν δεινῶν τοῦ ὑπόδουλου ἑλληνικοῦ λαοῦ (ἐνόψει τοῦ ἐπαπειλούμενου λιμοῦ. ἐξασφαλίζοντας τὴ μισθοδοσία του ἀπὸ τὸ Δημόσιο Ταμεῖο (Ν. ἐπιτυγχάνοντας νὰ γίνει πολὺ ἀγαπητὸς ἀπὸ τὸ ποίμνιό του. μάλιστα. θὰ συμβάλει μὲ ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα στὴ διάσωση Ἑβραίων καὶ Ἀθιγγάνων τῆς Ἑλλάδας ἀπὸ τοὺς Γερμανούς. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση θὰ τοῦ ἀνατεθεῖ ἡ ἄσκηση τῆς ἀντιβασιλείας (31 Δεκεμβρίου 1944). Λόγῳ τῶν προσόντων καὶ τῶν ἱκανοτήτων του. ὁ Δαμασκηνός θὰ ὑποβάλει δύο φορὲς τὴν παραίτησή του ἀπὸ τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀντιβασιλέα (τὸ 1945 καὶ τὸ 1946). 53 . καὶ θὰ ἀποσυρθεῖ στὴν τέλεση τῶν ἐκκλησιαστικῶν του καθηκόντων. χωρὶς ἐπιτυχία.προσωπογραφία Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Δαμασκηνός Ὁ Δαμασκηνὸς Παπανδρέου ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν (1938-49) γεννήθη­κε στὴ Δορβιτσὰ τῆς Ναυπακτίας (1890). τοῦ ἀνατέθηκε ἀπὸ τὸν Ἀθηνῶν Μελέτιο ἡ ἡγουμενία τῆς Μονῆς Πεντέλης.)· ἀναζωογόνησε τὴν Ἀποστολικὴ Διακονία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος. Τελικά. κ. ἐξόρισε δὲ τὸν Δαμασκηνὸ στὴ Μονὴ Φανερωμένης (Σαλαμίνα). Στὶς 20 Μαΐου 1949 θὰ ἀφήσει τὴν τελευταία του πνοὴ g στὴν Ἀθήνα. ὥστε τὸν θέτουν σὲ κατ’ οἶκον περιορισμό. θὰ παραιτηθεῖ ὁριστικὰ ἀπὸ ἀντιβασιλέας (28 Σεπτεμβρίου 1946). μετὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς Μοναρχίας. ἐπιπλέον. 671/1943). Ὁ Δαμασκηνὸς ὑπῆρξε καὶ ὁ ἰθύνων νοῦς τῆς μεγαλειώδους ἀπεργίας τὴν 7η Σεπτεμβρίου 1943.Χ.Ο. καὶ χρέη προσωρινοῦ πρωθυπουργοῦ ἀπὸ τὶς 17 Ὀκτωβρίου ἕως τὴν 1 Νοεμβρίου 1945.καὶ ὑπὲρ τοῦ συνυποψηφίου του Χρυσάνθου. Σὲ μία Ἑλλάδα ὅπου τὰ σύννεφα τοῦ ἐμφυλίου πολέμου συγκεντρώνονταν ὅλο καὶ πιὸ πυκνά. Μὲ σκοπὸ τὴν ἐξεύρεση πόρων πῆγε καὶ στὴν Ἀμερικὴ καὶ μὲ τὴν εὐκαιρία πρόσφερε πολλὰ στὸν ἐκεῖ χειμαζόμενο ἀπὸ ἔριδες ἀπόδημο Ἑλληνισμό. συγκάλεσε νέα Σύνοδο ποὺ ἐπανέφερε τὸν Δαμασκηνό. ἱδρύοντας τὸν «Ἐθνικὸ Ὀργανισμὸ Χριστιανικῆς Ἀλληλεγγύης» (Ε. τὸ 1941. δράση θὰ ἐξοργίζει τόσο τοὺς κατακτητές. ὥσπου νὰ καθορισθεῖ μὲ δημοψήφισμα τὸ πολιτειακὸ καθεστὼς τῆς Ἑλλάδας. Σπούδασε θεολογία καὶ νομικὰ στὸ πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν. Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς ἐπιδόθηκε ἀμέσως στὸ βαρὺ ἔργο τοῦ ἀξιώματός του: Ὀργάνωσε τὴν Κοινωνικὴ Πρόνοια. Ἡ ὅλη του. Θὰ ἀναλάβει. ἔργο ποὺ τοῦ ἀνέθεσαν ἀπὸ κοινοῦ ὁ πατριάρχης Φώτιος καὶ ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Χρυσόστομος (Παπαδόπουλος). Ἡ ἐκλογή του προσβλήθηκε στὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας καὶ μὲ παρέμβαση τῆς κυβέρνησης ἡ Μικρὰ Σύνοδος (ἀντὶ τῆς Ἱεραρχίας) ἐξέλεξε ἀρχιεπίσκοπο τὸν Χρύσανθο.πολιτειακῶν καὶ ἄλλων παραγόντων (δικτατορία Μεταξᾶ). ποὺ ἀπέτρεψε τὴν ἀποστολὴ Ἑλλήνων ἐπιστράτων στὸ ρωσικὸ μέτωπο. Τὸ 1917 χειροτονήθηκε διάκονος καὶ πρεσβύτερος. καὶ ἀπὸ τήν κυβέρνηση ἡ σύνταξη τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτη τοῦ Ἁγίου Ὄρους. τὸ Μάιο τοῦ 1944. Ἡ κατοχικὴ κυβέρνηση. σὲ ἡλικία 59 ἐτῶν. Πρωτοστάτησε στὴν ἀνοικοδόμηση τῆς Κορίνθου ποὺ εἶχε καταστραφεῖ ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς τοῦ 1928. ἱδρύοντας Σχολὲς καὶ βοήθησε τὴν πνευματικὴ καὶ ὑλικὴ ἐξύψωση τοῦ κλήρου. ἐνῷ γίνονται καὶ σκέψεις γιὰ ἀποστολή του σὲ στρατόπεδο τῆς Γερμανίας. ἔπειτα ἀπὸ ἐπεισοδιακὲς ἐκλογὲς καὶ ἰσχυρὲς παρεμβάσεις εἰς βάρος του .ἄ. Τὸ 1922 ἐξελέγη μητροπολίτης Κορίνθου. Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ ἀρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου (1938) ἐξελέγη διάδοχος ὁ Κορινθίας Δαμασκηνός. τοῦ ἀπὸ Τραπεζοῦντος . Τὴν περίοδο τῆς Κατοχῆς (1941-44) ἀνέπτυξε πολύπλευρη δράση. θὰ καταβάλει προσπάθειες γιὰ τὸν ἀνεφοδιασμὸ τῆς χώρας μὲ τὶς ἀναγκαῖες ποσότητες σιτηρῶν καὶ τροφίμων ἀπὸ τὴν Αὐστραλία καὶ τὴν Τουρκία.

Ὁ Δωριέας Πρωθιεράρχης μας
Τοῦ Ἄγγελου Σικελιανοῦ

ντικρίζοντας ὑπεύθυνα, τὴν ὥρα αὐτὴ τὸ θέμα
τῆς μεγάλης ἐκκλησιαστικῆς προσωπικότητας τοῦ
Νέου Πρωθιεράρχη μας Δαμασκηνοῦ, ἀντικρίζω
ἀσφαλῶς αὐτὸ τὸ θέαμα στὴν πιὸ ἁδρὴ ἐξωτερική του
φάση καὶ μαζὶ στὴν πιὸ πηγαία ποὺ τὸ φωτίζει καθαρὰ
ἐσωτερικὴ μεταβολή. Ἐννοῶ μὲ τοῦτο τὴν καταβολὴν ἐκείνη, χάρη στὴν ὁποία διαπιστώνουμε πὼς ὁ πραγματικὸς
Ἱεράρχης, ἀπαράλλαχτα ὅπως ὁ πραγματικὸς Ποιητής,
«δὲν γίνεται ἀλλὰ γεννιέται», καὶ πὼς εἶναι καλεσμένος
πρὶν ἀπ’ ὅλα ἀπὸ τὴν ἴδια του τὴ φύση, στὸ τραχύ του,
θεοπρόβλητο μαζὶ καὶ κοσμοπρόβλητο προορισμό. Καὶ
χωρὶς ἄλλο, τέτοια εἶναι ἡ βασικὴ γεννητικὴ καταβολὴ
τῆς φυσικῆς Ἀρχιερωσύνης, θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε,
τοῦ σημερινοῦ Πρωθιεράρχη μας Δαμασκηνοῦ.
Στὸ μεταξύ, ἐγνωρίζαμε βεβαιότατα, μὲ κάποιο τρόπον ὅλοι μας τὴν ἰσχυρὴ αὐτὴ χριστιανικὴ μορφή, ἀπὸ
τὴν πανεύφημη ἀκτινοβολία, ἐδῶ καὶ λίγα χρόνια, τῆς
λαμπρῆς καὶ καθ’ αὐτὸ ἡρωικῆς κοινωνικῆς του δράσης,
ἔπειτα ἀπὸ τοὺς σεισμοὺς τῆς Κορινθίας. Ἀλλὰ λίγοι,
ἐλάχιστοι ἀσφαλῶς, μαντεύαμε ἔκτοτε, ἀπὸ ποιά στρώματα πραγματικὰ ἐσωτερικοῦ δυναμισμοῦ ἐξεπήγαζε
ἐκείνη ἡ δράση, ὡς μιὰ πρώτη φωτεινὴ ἐκδήλωση τοῦ
ὀργανικοῦ πυρήνα ζωῆς καὶ πίστης, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ
βάθος καὶ τὸ βάρος τῆς ἁδρῆς προσωπικότητας αὐτῆς.
Ἂν ἀπ’ τὴν πρώτη μου λοιπὸν μαζί του – ἐδῶ περίπου
καὶ δυὸ χρόνια –ψυχική μου γνωριμία, διαπιστώνοντας
τὸ βάρος τοῦ ὀργανικοῦ αὐτοῦ πυρήνα ζωῆς καὶ πίστης, πού, ὅπως εἶπα, ἀποτελεῖ τὸ κέντρο τῆς μορφῆς
τοῦ τωρινοῦ μας Πρωθιεράρχη, ἐχρωστοῦσα, ὅπως πιστεύω, νὰ τονίζω, ὅπου μποροῦσα, τὴ χαρὰ τῆς διαπίστωσης αὐτῆς, πόσο ἁδρότερη δὲν πρέπει νά ῾ναι τάχα
αὐτὴ τὴν ὥρα ἡ ὀφειλή μου ἀπέναντί του, ὅταν καθ’
ὅλες τὶς σκληρὲς καὶ τραγικὲς ἡμέρες τοῦ πολέμου ἡ
ἁπλὴ αὐτή μου γνωριμία εἶχε πιὰ πάρει, σὲ μιὰ ἀδιάκοπη πνευματικὴ ἐπικοινωνία μαζί του, τὸ ρυθμὸ μιᾶς

54

σταθερῆς διείσδυσης στὰ μυχιαίτερα τῶν αἰσθημάτων
του, τῶν ἀγωνιῶν του, τῶν ἀρρενωπῶν παλμῶν, τῶν βαθιῶν Ἑλληνικῶν του στοχασμῶν!
Ἀνάγκη ὡστόσο, ὅπως νομίζω, νὰ προτάξω ἕνα μέρος ἀπ’ τὴν πρώτη μου ἐκείνη ἐπαφή, ποὺ μ’ ἐβοήθησεν ἀργότερα νὰ μπῶ πιὸ φωτεινὰ στὴν Δωρικὴν αὐτὴ
ψυχή, μὲς στὴν ὁποία, ζωτικὴ Παράδοση καὶ στρατευόμενη Ἱστορία, Θεωρία καὶ Πράξη, Ἆθλος καὶ Ἔλεος,
συγκεντρώνονται σ’ ἕνα μονάχα, ἀδιαίρετο κι ἀδιάσπαστο, βουλητικὸ θρησκευτικὸ παλμό.
Ὅταν λοιπόν (μοῦ ‘πε ἀπ’ τὰ πρῶτα μας λόγια)
ἐβρέθηκα ἄξαφνα, ἔπειτα ἀπὸ τόση κίνηση καὶ δράση
πού ‘χα συνηθίσει, στὴ μεγάλη ἐτούτη σιωπὴ καὶ μοναξιὰ ποὺ μᾶς κυκλώνει, ἡ ἀρχική μου ἐντύπωση ἦταν
πὼς ἀκέρια ἡ προηγούμενη ζωή μου διαλύονταν σ’ ἕνα
ὄνειρο βαθύ. Ἀλλὰ σκύβοντας ὁλοένα στὸν ἑαυτό μου,
δὲν ἐβράδυνα νὰ νιώσω πὼς ἴσα-ἴσα μὲς σ’ αὐτὴ τὴ
μοναξιὰ καὶ τὴ σιωπὴ ἀναδυότανε ἀπὸ μέσα μου ἕνας
τόνος σταθερότητας πνευματικῆς καὶ ψυχικῆς, ποὺ
ἀναζωογονοῦσε καὶ ποὺ ἑδραίωνε ὅλους τοὺς βαθύτερους δεσμούς μου μὲ τὴ ζωή, σὲ μιὰ σειρὰ καὶ σὲ μιὰ
τάξη νέων, ζωηρότερων ἀκόμα κι ἀπὸ πρίν, σχεδίων, συμπερασμάτων, στοχασμῶν. Κι αὐτὸ ἁπλούστατα, γιατὶ
ἡ σταθερότητα τοῦ ψυχικοῦ αὐτοῦ τόνου ἐξεπήγαζε
βαθιά μου, ἀπὸ τὴ σύνθεση τῶν πιὸ κρυφῶν δυνάμεων τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, – ποὺ δὲν ἐπαύσανε ποτὲ
νὰ λειτουργοῦν ἀκοίμητα βαθιά μου, – ἀπὸ τὴ δύναμη
τῆς Πίστης καὶ τοῦ Πόνου. Ἔτσι, ὅλα τὰ πράγματα καί,
σύγχρονα μ’ αὐτά, ἀκέρια ἡ προηγούμενή μου πείρα
ζωῆς, ἀνασυνδέονταν μεταξύ τους σ’ ἕνα κόσμο ἀνωτέρων πνευματικῶν καὶ ψυχικῶν ἁρμονιῶν. Σὲ τρόπο ποὺ
στοχάστηκα νὰ γράψω ἴσως, ἀντλημένο ἀπὸ τὴν πείρα
ὅλου αὐτοῦ τοῦ τελευταίου καιροῦ, ἕνα βιβλίο ποὺ νὰ
τὸ λέω: «Οἱ χαρὲς τοῦ πόνου».
«Ἄλλωστε ἴσως», ἐκατέληξεν, «ὁ Κύριος μὲ τὴν πεί-

ρα αὐτὴ μὲ προετοιμάζει καὶ μ’ ἐπιφυλάσσει γιὰ ἄλλες
πιὸ σκληρές, ἢ πιὸ ὑπεύθυνες καὶ πιὸ ἀπαιτητικὲς ἡμέρες!».
Ἔτσι ἀκριβῶς, κι ἀπὸ τὰ πρῶτα τοῦτα λόγια του
σὲ μένα, ὅταν τὸν ρώταγα γιὰ τὴν καινούργια ζωή του
στὴ Μονή, μοῦ πρόσφερε, μὲ μιὰ σαφήνειαν ἄπλετη, τὸ
μέσο νὰ ἐκτιμήσω πόσο ὁ ἐσωτερικὸς καὶ ὁ ἐξωτερικὸς
συγχρόνως ἄνθρωπος συνδεότανε καὶ ἰσορροποῦσαν
τόσο θαυμαστὰ βαθιά του, ὥστε τὰ ἴδια αἴτια, ποὺ συνήθως γίνονται ἀφορμὴ ἐσωτερικῆς διάσπασης στοὺς
περισσότερους ἀνθρώπους, νὰ δουλεύουνε γι’ αὐτὸν
ὡς νήματα στερεὰ τοῦ ζωντανοῦ ἱστοῦ τῆς πίστης του,
τῆς σκέψης του, τῶν αἰσθημάτων του, τῆς ἐνεργοῦ ὣς
τὰ μύχια βούλησής του. Ἀλλ’ ὅλ’ αὐτά, μὴ δὲ φαίνονταν ἐναργέστατα, ἀκόμα καὶ στὴν ἐξωτερικὴ παράστασή του; Ἐξαιρετικὰ ψηλή, εὐθυτενής, ἁδρὴ συγχρόνως
καὶ λεπτή, διαγραφόμενη ἀπάνω στὸν ὁρίζοντα ἀπὸ τὰ
συνήθη ἀνθρώπινα ἀναστήματα, καθὼς ἀπάνω στὸ συνήθη ὁρίζοντα τῶν δέντρων διαγράφεται ἡ μακρόσχημη
ὀρεινὴ ἐλάτη, μὴ κι αὐτὴ δὲν προσδιόριζε, θὲ νά ῾λεγε
κανείς, ἐξίσου καὶ τὴν ἐσωτερικὴν εὐθύτητα, λεπτότητα
καὶ ἁδρότητά του, σὰν μιὰ κάθετη στὸ μέσο ἀπὸ τὶς
πλαγιασμένες ἢ ἀβέβαια συγκλίνουσες παράπλευρες
γραμμές; Καὶ μὴ δὲν πρόσφερε ἔτσι τὴν εἰκόνα τοῦ ἱεράρχη ἢ τοῦ ὁσίου, ὅπως ἡ ἐθνικὴ ψυχή μας τὴν ὁραματίσθη ἀπ’ τοὺς ἀπώτατους καιροὺς καὶ τὴν ἐκληρονόμησεν ἀκέραιη ἀπ’ τὴ μιὰ στὴν ἄλλην ἐποχὴ τῆς Ἱστορίας μας, ἀλλὰ τὴν φορὰν αὐτὴ ὡς μιὰ πλήρη σύνθεση,
οὐσιαστικὰ διαιώνιας Ἑλληνικῆς «γραφῆς»;
Καὶ μὴ προπάντων αὐτὴ ἡ ἴδια καθημερινή του πολιτεία ζωῆς, ἁπαλλαγμένη ἀπόλυτα ἀπὸ κάθε φόρτο κι
ἀπὸ κάθε ὑπερβολή, δὲν ἐφανέρωνε τὴν πλήρη ἐναρμόνιση τῶν δυνάμεών του, συνδεμένων πάντα πρόθυμα
καὶ ἀβίαστα στὴ διακονία καὶ τὴν ἐκπλήρωση τοῦ Χρέους, ἀπ’ τὰ ὑψηλότατα ὣς τὰ πιὸ συνήθη, κι ὣς τὰ πιό,
γιὰ τόσους ἄλλους, ταπεινά;
Στὸ μακρινὸ διάστημα πού, κάτοικος κ’ ἐγὼ ἑνὸς
μικροῦ παραλιακοῦ σπιτιοῦ ποὺ ἀνήκει στὴ Μονὴ Φανερωμένης Σαλαμίνας, τὸν παρακολούθησα σ’ αὐτὴ
τὴν καθημερινή του, ὅπως προεῖπα ζωὴ καὶ πολιτεία,
οὔτε μιὰ φορὰ δὲν ἦταν ποὺ ἡ πολιτεία αὐτή του νὰ μὴ
πειθαρχήσει, ὄχι διόλου ἀπ’ τὴ στενὴ ἢ σχολαστικὴν
ἀντίληψη μὲ τὴν ὁποία σφραγίζει ἢ μηχανοποιεῖ τοὺς
περισσότερους ἀνθρώπους τὸ καθῆκον, ἀλλ’ ἀπὸ μία
πλούσια σύνδεσή του μὲ τὸν ἴδιο ζωτικὸ Ρυθμὸ καὶ

Νόμο τῆς βαθύτερης ζωῆς του, στὴν ἐξόφληση τοῦ χρέους τῆς ζωντανῆς ἀλληλεγγύης μὲ τὸ τόσο πενιχρὸ ἀλλὰ
καὶ τόσο συγκινητικὸ τριγύρωθέ του περιβάλλον –εἴτε
αὐτὸ τὸ περιβάλλον ἦταν οἱ ἄνθρωποι τοῦ λαοῦ, ποὺ
τὸν πλησίαζαν πάντα καθὼς τὰ μικρὰ παιδιὰ πλησιάζουν μιὰ μητέρα· εἴτε τὰ δέντρα τοῦ μικροῦ του κήπου,
ποὺ τὰ πότιζε ἢ τὰ κλάδευε ὁλοένα μοναχός του· εἴτε
τὰ ζῷα μὲ τὰ ὁποῖα, ὅπως κάθε «φύσει ἅγιος», συμπονοῦσε καὶ βοηθοῦσε· εἴτε ἡ ὥρα τοῦ πρώτου ὄρθρου ἢ
τοῦ ἀπόδειπνου, ποὺ πάντοτε τὸν ἔβρισκε πρωτύτερα
ἀπὸ ὅλους σὰν ἁπλὸ Λευΐτη στὴ σκοπιὰ τῆς προσευχῆς
του ἢ τοῦ ψαλμοῦ του· εἴτε τὴν ὥρα τῆς μελέτης, τῆς
βαθύτερης θεωρίας, ἐταστικῆς συγκέντρωσής του ἢ «θεοθρέμμονος» σιγῆς του. Ὁπουδήποτε κι ὁποτεδήποτε,
ἡ ἐξόφληση, ὅπως εἶπα, αὐτοῦ τοῦ χρέους τῆς ζωτικῆς
ἀλληλεγγύης τὸν ἐκαλοῦσε, ἡ ἀπόλυτα ἔγκαιρή του παρουσία ἀπεικόνιζε, θὲ νά ῾λεγε κανείς, τὴν παρουσία
αὐτῆς τῆς ἴδιας κοσμικῆς ἀλληλεγγύης κι ἀλληλεξάρτησης ποὺ ἀποτελεῖ θρησκεία, ἢ καλύτερα, αὐτὴ τούτη τὴ
θρησκεία ποὺ συνδέει μεταξύ τους ὅλα τὰ ὄντα καὶ τὰ
βάνει διαρκῶς μέσα στὸν ἴδιο δυνατὸ καὶ συνυπεύθυνο
g
παλμό.

Ἄρθρο ποὺ γράφτηκε στὰ 1941,
περιέχεται στὸ βιβλίο Ὁ Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός,
τοῦ Δημοσθένη Κούκουνα, ἐκδόσεις Μέτρον, β΄ ἔκδ., Αθήνα 2004.

55

Ὁ ἀρχιεπίσκοπος
τῆς Κατοχῆς
Τοῦ Ἰωάννη Ἐλ. Σιδηρᾶ

Μ

ὲ τὴν κατάρρευση τοῦ μετώπου, ἐπακολούθησε
ἡ ξενικὴ κατοχὴ καὶ ἡ ἀντίσταση συνάμα τοῦ περήφανου λαοῦ μας. Τότε ἀκούστηκε καὶ τὸ ἄλλο
ὄχι, τὸ ὁποῖο διεκήρυξε ἐπισήμως ὁ Κομοτηναῖος ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Χρύσανθος Φιλιππίδης (1938-1941),
ὁ ἀπὸ Τραπεζοῦντος, ὁ ὁποῖος εὐθαρσῶς ἀρνήθηκε νὰ
συμμετάσχει στὴν συμβολικὴ παράδοση τῆς πόλεως
τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐδήλωσε μὲ παρρησία ὅτι: «Ὁ ἀρχηγὸς
τῆς Ἐκκλησίας δὲν παραδίδει τὴν πρωτεύουσα τῆς πατρίδας του εἰς οὐδένα ξένον. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας
ἕνα καθῆκον ἔχει: νὰ φροντίσει διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν
αὐτῆς». Ὅταν ἐπίσης ἐζητήθη ἀπὸ τὸν ἴδιο νὰ ὁρκίσει
τὴν πρώτη κατοχικὴ κυβέρνηση Τσολάκογλου, ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χρύσανθος καὶ πάλι ἀρνήθηκε, λέγοντας ὅτι:
«Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας δὲν δύναται νὰ ὁρκίσει κυβέρνηση σχηματιζόμενη ὑπὸ τὴν διοίκηση τοῦ ἐχθροῦ
τῆς πατρίδος».
Ἀλλὰ καὶ στὸν Γερμανὸ στρατάρχη τῶν κατοχικῶν
δυνάμεων στὴν Ἑλλάδα Φὸν Στοῦμε, τὸν ὁποῖο ἐδέχθη
ὡς ἐπισκέπτη στὴν Ἱερὰ Ἀρχιεπισκοπή, «ὀρθός, ἀτάραχος καὶ γαλήνιος μὲ ψυχρὸ καὶ ἀνέκφραστο ὕφος»,
ἔδειξε τὴν ἔντονη δυσφορία του γιὰ τὴν ὑπὸ τῶν ναζιστικῶν στρατευμάτων κατάληψη τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν ὁ
στρατάρχης τοῦ εἶπε:
«Ὁ γερμανικὸς στρατὸς δὲν ἔφθασε μὲ ἐχθρικὲς διαθέσεις», ὁ ἀρχιεπίσκοπος Χρύσανθος τοῦ ἀπήντησε
ἄφοβα καὶ αὐστηρά: «Κύριε στρατάρχα, πρωτίστως ὁ
στρατός σας εἰσέβαλε σὲ ἕναν τόπον τοῦ ὁποίου ὁ λαὸς
ἀγωνίσθηκε μὲ πραγματικὴ πίστη γιὰ τὴν ἐλευθερία
του… καὶ ἐξακολουθεῖ πάντοτε νὰ πιστεύει στὰ ἰδανικά
του. Ἡ Ἑλλαδικὴ Ἐκκλησία εὑρέθη πάντοτε στὸ πλευρὸ
τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ στοὺς ἀγῶνες του… καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ λείψει νὰ πράξει τὸ καθῆκον της καὶ
κατὰ τὴν κρίσιμη αὐτὴ περίσταση».
Ἀπὸ δὲ τὸν Ἰούλιο τοῦ 1941 νέος ἀρχιεπίσκοπος ἐξελέγη ὁ ἀπὸ Κορίνθου Δαμασκηνὸς Παπανδρέου (19411949). Ὁ Χρύσανθος ἔκτοτε ἰδιώτευε, ἀλλὰ καὶ ἐφησυχάζων ἐνίσχυε κάθε πατριωτικὴ δράση. Ὁ γνωστὸς ὡς
«ἀσύρματος τοῦ Δεσπότη» στὴν κατοχὴ ἐκρύπτετο καὶ
λειτουργοῦσε στὴν κατοικία του, ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Σουμελᾶ
στὴν Κυψέλη.
Ὁ ἀοίδιμος ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ μετέπειτα
ἀντιβασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος Δαμασκηνὸς Παπανδρέου (1891-1949) κατὰ τὴ διάρκεια τῆς γερμανικῆς κατοχῆς καὶ σὲ διάφορες περιπτώσεις ἐκφώνησε λόγους
καὶ ἔδωσε τὶς πρέπουσες ἀπαντήσεις στὶς προκλητικὲς
καὶ ἀπειλητικὲς ὑποδείξεις τῶν κατακτητῶν καὶ τῶν προδοτῶν συνεργατῶν τους. Αὐτὰ τὰ ἱστορικὰ ντοκουμέντα
δημοσιεύουμε στὸ παρὸν ἐπετειακὸ ἄρθρο μας.

56

Ἡ γερμανικὴ κατοχὴ ἀνέδειξε τὸ μέγεθος τῆς ψυχικῆς δυνάμεως καὶ τῆς γενναιότητος τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δαμασκηνοῦ. Ὅταν δηλαδὴ οἱ Γερμανοὶ ἐζήτησαν
νὰ ἐπιστρατευτοῦν Ἕλληνες πολίτες γιὰ νὰ σταλοῦν στὸ
ρωσικὸ μέτωπο, ὁ Δαμασκηνὸς ἀντέδρασε μὲ ὅλη του τὴ
δύναμη γιὰ νὰ ἀποφύγει ἡ χώρα τὴν ἐθνικὴ αὐτὴ συμφορά. Εἶχε κατηγορήσει εὐθέως καὶ ἀπροκάλυπτα τοὺς
Γερμανοὺς κατακτητὲς ἀπὸ τὸν ἄμβωνα πολλὲς φορές,
μὲ ἀποτέλεσμα ὁ κατοχικὸς πρωθυπουργὸς Γ. Τσολάκογλου νὰ τὸν ἀπειλήσει λέγοντάς του:
«Μακαριώτατε, προσέχετε μήπως οἱ Γερμανοὶ σᾶς
τουφεκίσουν» καὶ ὁ Δαμασκηνὸς μὲ τὸ γνώριμο ὕφος
τοῦ ἀπήντησε: «Οἱ στρατηγοὶ τουφεκίζονται, οἱ ἀρχιερεῖς ἀπαγχονίζονται καὶ εἶμαι ἕτοιμος πρὸς τοῦτο».
Ὅσες φορὲς πάλι ἡ γερμανικὴ διοίκηση ζητοῦσε κατάσταση μὲ τὰ ὀνόματα τῶν ὁμήρων, ὁ ἀρχιεπίσκοπος
Δαμασκηνὸς ἔγραφε πρῶτο τὸ ὄνομά του στὴν κατάσταση. Ἔτσι οἱ Γερμανοὶ ματαίωναν τὴν ἐκτέλεση τῶν
Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν. Ὅταν κατὰ τὴν διάρκεια τῆς γερμανικῆς κατοχῆς ἐπεχείρησε ὁ ἐχθρὸς νὰ τὸν πείσει καὶ
νὰ τὸν ἐκφοβίσει λέγοντάς του, ὅτι ὑπάρχει καὶ ὁ βίαιος θάνατος, ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς ἀπαντοῦσε
μὲ τὴν φράση τοῦ ἀγωνιστῆ Κανάρη «Δαμασκηνέ, εἶσαι
ἕτοιμος νὰ πεθάνεις». Ἄφωνοι ἔμεναν κάθε φορὰ οἱ Γερμανοί.
Ἦταν οἱ ἀρχὲς τοῦ ἔτους 1942, ὅταν οἱ στερήσεις
καὶ ἡ πείνα μὲ σύμμαχο τὸν βαρύτατο χειμώνα ἀποδεκάτιζαν τὸν ἑλληνικὸ λαὸ καὶ κυρίως στὰ μεγάλα ἀστικὰ
κέντρα τῆς χώρας (Ἀθήνα, Πειραιᾶ, κ.ἄ.). Καὶ τότε ὁ
ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς δὲν παρέμεινε ἄπραγος
ἐνώπιον τοῦ πόνου καὶ τοῦ ἀφανισμοῦ τοῦ ἑλληνικοῦ
λαοῦ καὶ ἔστειλε στὸν πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Χριστόφορο τὸ παρακάτω τηλεγράφημα:
«Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποθνῄσκει ἐκ πείνης. Ἑλληνικὴ
φυλὴ ἐξολοθρεύεται. Ποιούμεθα ἔκκλησιν καὶ ἱκετεύομεν ἐκ βαθέων ψυχῆς εὑρεθῇ τρόπος σταλοῦν ὁπωσδήποτε τρόφιμα, πάσῃ θυσίᾳ. Θέτομεν διάθεσιν ὑμῶν
ἅπασαν περιουσίαν Ἐκκλησίας Ἑλλάδος, ἄμφια ἱερέων,
ἀρχιερέων καὶ τιμαλφῆ ναῶν καὶ μονῶν.
+ ὁ Ἀθηνῶν Δαμασκηνός».
Μοναδικὸ ντοκουμέντο τῆς γενναιότητος τοῦ ἀρχιεπισκόπου Δαμασκηνοῦ εἶναι ὁ λόγος ποὺ ἐξεφώνησε

ποὺ τὴν ἔψαλλε στοὺς στίχους του μὲ λόγια προφητικά. ἀληθινά. Ἀπὸ τὴν ἐφημερίδα Χρόνος. Πιστεύουμε στὴν μεγάλη πανήγυρι τῆς σωτηρίας. ἂς ἐπιχειρήσετε νὰ μὲ ἐμποδίσετε». τὸν μεγάλο της ποιητή. Ὅταν τὸν Γενάρη τοῦ 1944 ἐκτέλεσαν πολλοὺς φυλακισμένους Ἕλληνες καὶ δὲν ἔδιδαν στοὺς συγγενεῖς τους τὰ ὀνόματα τῶν νεκρῶν. ὁ ὁποῖος τὶς ἡμέρες ἐκεῖνες ἦταν ἀσθενὴς καὶ κλινήρης. ἡ ὁποία ἐπισφραγίζει τὴν νίκην του ἐπὶ τῶν δυνάμεων τοῦ κακοῦ καὶ τοῦ σκότους. δὲν καλέσατε ἱερεῖς νὰ ἐξομολογήσουν καὶ νὰ κοινωνήσουν τοὺς μάρτυρες. ἂν καὶ ἀσθενής. Ὁ ἀξιωματικὸς μετέφερε στὸν ἀρχιεπίσκοπο τὴν ἐντολὴ τοῦ ἰδίου τοῦ Χίτλερ ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸν προστατεύσουν καὶ νὰ τὸν μεταφέρουν στὴν Γερμανία γιὰ ἀσφάλεια. ἐνθυμούμενοι καὶ παρακολουθοῦντες τὴν ἀγωνία τοῦ Λυτρωτοῦ μέχρι τῆς Ἀναστάσεώς του. Ἀδικούμεθα καὶ ἐγκαρτεροῦμε. νὰ ὑψώσουν ἕνα σταυρὸ μὲ τὸ ὄνομά τους στὸ μνῆμα τους…». οὔτε ὁ πόνος. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἑλλάδος ἔγινε ἀντιβασιλεὺς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκοιμήθη στὶς 20 g Μαΐου 1949. σὲ ἡλικία μόλις 58 ἐτῶν. τὸ πνεῦμα τῆς ἐγκαρτερήσεως καὶ τῶν θυσιῶν ἀνακτᾶ πάνω μας τὴν κυριαρχία του. Διερχόμεθα σήμερα καὶ ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες ὀρθόδοξοι χριστιανοὶ τὴν τραγωδία τοῦ πάθους. στερώντας τους ἀκόμη καὶ αὐτὴ τὴν ὕστατη παρηγοριὰ τῆς θρησκείας μας. φίλοι καὶ ἀγαπημένοι. ὅταν εἶχε ἀρχίσει ἡ κάμψη τῆς Γερμανίας. ἀπάντησε ἀτάραχος καὶ μὲ αὐστηρὸ ὕφος: «Εὐχαριστῶ γιὰ τὸ ἐνδιαφέρον σας. παράδοση ἐθνικὴ καὶ χριστιανική. Στὸ μέσον ὅμως τῆς μεγάλης δοκιμασίας ἀντλοῦμε παρηγορία καὶ ἀνακούφιση. λέγοντάς του: «Μακαριώτατε. νὰ ἑτοιμασθεῖτε».κατὰ τὴν κηδεία τοῦ μεγάλου μας ποιητοῦ Κωστῆ Παλαμᾶ (1943). εἰ δυνατὸν παρελθέτω ἀφ’ ἡμῶν τὸ ποτήριον τοῦτο». Τὴν Μεγάλη Παρασκευὴ τοῦ 1943 καὶ κατὰ τὴν ἀκολουθία τῆς ἀποκαθηλώσεως ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς μὲ ἀφορμὴ τὶς πολλές. ποὺ καλύπτουν τὸν οὐρανὸ τῆς πατρίδος. Τελικῶς ὁ Δαμασκηνὸς ἔλαβε καὶ τὰ ὀνόματα καὶ τοὺς ἐκτελεσθέντες νεκρούς. νὰ ἐκδηλώσουν τὸν σπαραγμὸ καὶ τὸν πόνο τους. Δὲν εἴμεθα κύριοι στὸν οἶκο μας καὶ ὑπομένουμε. ἕνας ἀνώτερος Γερμανὸς ἀξιωματικὸς ἐπεσκέφθη στὴν οἰκία του τὸν ἀρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό. Οἱ πάντες ὑφιστάμεθα δεινὰ καὶ στερήσεις καὶ λύπες πολλές. γιὰ τὴν ἀπώλεια τοῦ ὁποίου εἶπε: «Πενθεῖ ἡ Ἑλλὰς τὸ μεγάλο της τέκνο. δὲν ἔχουμε τὸ δικαίωμα νὰ διαψεύσουμε τὴν παράδοση τόσων αἰώνων. ἀλλὰ δὲν πρόκειται ποτὲ νὰ ἐγκαταλείψω τὴν πατρίδα μου ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ. συντόμως θὰ διαλυθοῦν καὶ θὰ διασκορπιστοῦν καὶ θὰ λάμψει πάλι ὁ ζωογόνος ἥλιος τῆς ἐλευθερίας». παρακαλεῖσθε συνεπῶς. ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς ἐπεσκέφθη τὴν ἀνώτατη στρατιωτικὴ γερμανικὴ διοίκηση καὶ μίλησε μὲ σκληρὴ γλώσσα στοὺς κατακτητές: «Ἐκτελέσατε τόσους Ἕλληνες πατριῶτες. Στερούμεθα καὶ σιωποῦμε. ποὺ ἔχετε φυλακισμένους καὶ οἱ συγγενεῖς τῶν θυμάτων. παιδιά. οὔτε οἱ στερήσεις κάμπτουν τὸ θάρρος μας. Οἱ Γερμανοὶ ἐπέμεναν στὴν ἄρνησή τους νὰ δώσουν τὰ ὀνόματα τῶν ἐκτελεσθέντων καὶ τότε ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δαμασκηνὸς τοὺς ἔστειλε τὸ ἑξῆς μήνυμα: «Θὰ προβῶ στὴν ἐκσκαφὴ τῶν νεκρῶν. 57 . 27 Ὀκτωβρίου 2007. τέκνα τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς Ἑλλάδος… τὰ βαρειὰ καὶ σκοτεινὰ νέφη. λόγια ποὺ συγκλονίζουν βαθειὰ τὴν ψυχὴ καὶ μεταρσιώνουν καὶ καλύπτουν τὴν ἱστορία αἰώνων μακρῶν». στὴν λαμπροφόρο ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεως. Καὶ ἂν γιὰ μία στιγμὴ ἀποκαρδιωμένοι ἀναφωνήσουμε: «Πάτερ. ἂν νομίζετε. Ἐὰν ἐπιμένετε. μητέρες. Αὐτὸς ὑπῆρξε ὁ ἐθνικὸς καὶ θρησκευτικὸς γίγαντας τῆς Ἑλλάδος. Καθημερινῶς πίνουμε τὸ ποτήριο τῆς ὀδύνης. δυνατά. τὸν Μάιο τοῦ 1944. Εὐτυχῶς. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν. Ἐγκαρτεροῦμε καὶ ἐλπίζουμε. Παρηγορούμεθα καὶ ἐγκαρτεροῦμε. ἀλλὰ μόνον νεκρόν». Πιστεύουμε στὴν ἡμέρα τῆς δικαιώσεως. ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Δαμασκηνὸς Παπανδρέου. οὔτε καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὴν γραμμὴ τοῦ καθήκοντός μας. πατέρες. μπορεῖτε νὰ μὲ μετακινήσετε. Ἐλπίζουμε καὶ πιστεύουμε. μὲ μόνη τὴν προστασία τοῦ Παναγάθου Θεοῦ. καὶ νὰ λιποψυχήσουμε στὸ μέσον του δρόμου. Ἀδελφοὶ Ἕλληνες. Τέλος. Μέσα στὰ δάκρυα καὶ τοὺς στεναγμοὺς τῆς ξενικῆς κατοχῆς ἀποχαιρετᾶ τὸν Κωστῆ Παλαμᾶ. σύζυγοι. γιὰ νὰ ἀναγνωρισθοῦν οἱ ἐκτελεσθέντες καί. στὴν ἀπαλλαγὴ τῆς πατρίδος μας ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς δουλείας τοῦ ἀλλοτρίου. Ἀπαιτῶ νὰ μοῦ δώσετε τὰ ὀνόματα τῶν ἐκτελεσθέντων καὶ νὰ παύσει ἡ ἀγωνία τῶν πολλῶν ἄλλων χιλιάδων συγγενῶν των Ἑλλήνων. εὑρισκόμενοι ὑπὸ τὸ πέλμα κατακτητῶν. Ὁ καθένας μας προχωρεῖ μὲ βῆμα βραδὺ πρὸς τὸ δικό του Γολγοθὰ μέσα ἀπὸ πίκρες καὶ θλίψεις. μεγάλες καὶ τρομακτικὲς δοκιμασίες τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐνώπιων τῶν μυστικῶν πρακτόρων τῶν κατακτητῶν εἶπε τὰ ἀκόλουθα: «Σήμερον… ὁ καθένας μας φέρει τὸν σταυρὸ τῆς δοκιμασίας του. Ὁ δὲ ἀρχιεπίσκοπος.

Σεραφείμ. στὶς 14 Σεπτεμβρίου. Τὴν Κυριακὴ 28 Αὐγούστου. καὶ λιτανεία τῶν λειψάνων. κατὰ τὴν φερώνυμο ἡμέρα τοῦ Ἁγίου Φανουρίου. Σεραφεὶμ χοροστάτησε στὸν πανηγυρικὸ Ἑσπερινό. Σεραφείμ. Σεραφεὶμ ἱερούργησε καὶ κήρυξε τὸ θεῖο λόγο στὸν πανηγυρίζοντα Ἱερὸ Ναό. Τὸ πρωὶ τοῦ Σαββάτου 27 Αὐγούστου. προεξῆρχε τῆς λιτανεύσεως τῆς ἱερᾶς εἰκόνος καὶ ἱερούργησε στὴν πανηγυρικὴ θεία Λειτουργία κατὰ τὴν φερώνυμο ἡμέρα. στὸν ὁποῖο χοροστάτησε ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς κ. Παντελεήμονος. Σεραφεὶμ τέλεσε τὸ μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας ἐνῷ τὸ ἀπόγευμα τῆς ἴδιας ἡμέρας προεξῆρχε τῆς λιτανεύσεως τῆς ἱερᾶς εἰκόνος στὸν πανηγυρίζοντα Ἱερὸ Ναό. Ἐλπίδας καὶ Ἀγάπης.ΕΚ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΤΑΥΤΗΣ Νέα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς Ἀγήνορος Ἀστεριάδη: Πειραιᾶς (1973) ΠΑΝΗΓΥΡΕΙΣ ΙΕΡΩΝ ΝΑΩΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Τὴν Παρασκευή 26 Αὐγούστου ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς κ. Σεραφεὶμ χοροστάτησε στὸν πανηγυρικὸ Ἑσπερινὸ στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίου Ἰωάννη Ρέντη. Σεραφεὶμ χοροστάτησε στὸν πανηγυρικὸ Ἑσπερινό στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίου Φανουρίου. ὁ κ. κήρυξε τὸ θεῖο λόγο στοὺς πιστοὺς ποὺ παρέστησαν στὸν πανηγυρίζοντα Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίας Σοφίας. ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς κ. Τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς πραγματοποιήθηκε πανηγυρικὸς Ἑσπερινὸς. Στὶς 2 καὶ 3 Σεπτεμβρίου ἑορτάσθηκε πανηγυρικὰ στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης ἡ ἀνακομιδὴ τῶν λειψάνων τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου. παραμονὴ τῆς Ἀποτομῆς τῆς Κεφαλῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Κατὰ τὴν φερώνυμο ἡμέρα τῆς πανηγύρεως. ὁ κ. Κατὰ τὴν φερώνυμο ἡμέρα. ὁ κ. στὶς 16 καὶ 17 Σεπτεμβρίου. ὁ κ. Τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καὶ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ πραγματοποιήθηκε πανηγυρικὸς Ἑσπερινὸς στὸν πανηγυρίζοντα Ἱερὸ Ναὸ Τιμίου Σταυροῦ Καστέλλας χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιῶς κ. Σεραφεὶμ λειτούργησε στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίου Ἰωάννη Ρέντη. τὴν Δευτέρα 29 Αὐγούστου. Κατὰ τὴν ἑορτὴ τῆς Ἁγίας Μάρτυρος Σοφίας καὶ τῶν τριῶν αὐτῆς θυγατέρων Πίστεως. τεμάχιο τῶν ὁποίων φυλάσσεται στὸν Ἱερὸ Ναό. 58 . Κατὰ τὴν φερώνυμο ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τελέσθηκε ἀρχιερατικὴ θεία Λειτουργία χοροστατοῦντος τοῦ Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Κορωνείας κ. Σεραφείμ. Τὸ βράδυ τῆς ἑορτῆς τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ ἐψάλη ἡ ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν τοῦ Τιμίου Σταυροῦ στὸν Καθεδρικὸ Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίας Τριάδος Πειραιῶς χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιῶς κ.

Ὁ π. Βασίλειος θὰ συνεχίσει νὰ ἐφημερεύει στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίου Σπυρίδωνος. 59 . Ὁ Σεβασμιώτατος παρότρυνε τοὺς μαθητὲς νὰ ἐκτιμήσουν καὶ νὰ ἀγωνισθοῦν γιὰ τὰ πνευματικὰ ἀγαθὰ μὲ συμπαραστάτη τὴ μοναδικὴ πηγὴ τῆς ἀλήθειας τὸν Ἰησοῦ Χριστό μας. τοὺς γονεῖς. τὸ διδακτικὸ καὶ διοικητικὸ προσωπικὸ ἔδωσε τὶς εὐχὲς καὶ τὴν εὐλογία του γιὰ μία σχολικὴ χρονιὰ ποὺ θὰ τὴν συνοδεύει πνευματικὴ ἀνάπτυξη. Ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς μαθητές. ἀρετὲς καὶ ἀληθινὴ σοφία.ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Τὴν Κυριακὴ 11 Σεπτεμβρίου 2011 ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς κ. Σεραφεὶμ λειτούργησε στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίου Σπυρίδωνος Πειραιῶς. Σεραφεὶμ τέλεσε τὸν καθιερωμένο Ἁγιασμὸ στὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς. στὸ βαθμὸ τοῦ πρεσβυτέρου. ναὸ ποὺ διακονοῦσε ἀπὸ τὴν ἡμέρα τῆς χειροτονίας του σὲ διάκονο. Σεραφεὶμ χειροτόνησε. στὸν δεύτερο βαθμὸ τῆς ἱερωσύνης. Βασίλειο Σιγάλα. Κατὰ τὴ διάρκεια τῆς θείας Λειτουργίας ὁ κ. τὸν π. ΕΝΑΡΞΗ ΝΕΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ Τὴ Δευτέρα 12 Σεπτεμβρίου ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς κ.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ . Βασίλειος Μιχαλολιάκος. με 6. ἀπό Ὀκτώβριο ἕως Ἰούνιο καθημερινὰ 5-9 μ. […]: «Νὰ μποροῦσαν τὴ σημασία τῶν λαῶν νὰ τὴ μετρᾶνε ὄχι ἀπὸ τὸ πόσα κεφάλια διαθέτουν γιὰ μακέλεμα. Δὲν μιλοῦμε γιὰ κάποιας μορφῆς καθωσπρεπισμό. ὅπως ὁ δικός μας ὁ λαὸς στὰ χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας. καλεῖστε νὰ γίνεται μέτοχοι. θὰ θέλαμε νὰ καταθέσουμε ταπεινὰ τὰ λόγια τοῦ ποιητῆ. Παιδικὸ Τμῆμα Ζωγραφικῆς Κάθε Παρασκευὴ 5. Τούτης τῆς ἀρχοντιᾶς. ἀλλὰ ἀπ’ τὸ πόση εὐγένεια παράγουν.ΕΓΓΡΑΦΕΣ: 60 ΠΛΑΪΤΟΥ 11 ΚΑΛΛΙΠΟΛΗ 185 39 ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΤΗΛ. μπορεῖ νὰ ἔχετε κληθεῖ νὰ ζήσετε «κάτω ἀπὸ τὶς πιὸ δυσμενεῖς καὶ βάναυσες συνθῆκες» -κατὰ τοὺς λόγους τοῦ ποιητῆ. ποὺ δὲν ἑδραιώνεται στὰ ὑλικὰ ἀποκτήματα. ὁ Δήμαρχος Κερατσινίου-Δραπετσώνας κ. Σπύρος Σπυρίδων. Λουκᾶς Τζανῆς.Κέντρο Ἐπιμορφώσεως Στὸν Ἁγιασμὸ παρευρέθησαν ὁ Βουλευτὴς Α΄ Πειραιῶς τῆς Ν. ὅλα τους ἀποπνέανε μιὰν ἀρχοντιὰ κατά τι ἀνώτερη τῶν Λουδοβίκων. ὅπως συμβαίνει στὶς μέρες μας.] Σὲ σᾶς πρωτίστως τοὺς νέους ποὺ ἔχει κυριεύσει ἡ αγανάκτηση καὶ ἡ ἀπογοήτευση. κ.» Βυζαντινῆς Ἁγιογραφίας Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς 1990 – 2011 21 Χρόνια Συνεχοῦς Λειτουργίας. μέσα στὴν οἰκογένειά σας.μ. […]» . Ἐκεῖνοι ἀπάντησαν στὶς δυσχερεῖς συγκυρίες μὲ τὴν εὐγένεια καὶ τὴν ἀρχοντιὰ τῆς ψυχῆς τους. ἀλλὰ στὶς πνευματικὲς κατακτήσεις. τὸ τέμπλο. ἐδῶ καὶ ἀρκετὸ πλέον καιρό.30 μ. Μεταξὺ ἄλλων εἶπε: «Ἀγαπητά μου παιδιά. δημιούργησε ἕνα μεγάλο κύμα θυμοῦ καὶ ἀγανάκτησης. Παναγιώτης Μελάς.μ. Ἐπίσης ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς. Σὲ τούτη τὴν εὐγένεια καλεῖστε νὰ μαθητεύσετε μέσα στὸ σχολειό σας. Κοινωνικῆς Προσφορᾶς & Εἰκαστικῆς Δημιουργίας Διδάσκονται: Ἐλεύθερο σχέδιο . ὁ Δήμαρχος Πειραιῶς κ. μετὰ ἀπὸ πρόσκληση πολλῶν Διευθυντῶν καὶ συλλόγων καθηγητῶν τῶν σχολείων ἐπισκέφθηκε καὶ τέλεσε τὴν ἀκολουθία τοῦ Ἁγιασμοῦ στὴν Ἰωνίδειο Σχολὴ Πειραιῶς καὶ στὴ Ράλλειο Σχολὴ Πειραιῶς.45 μ. τὸ κιούπι. ὁ περιφερειάρχης Πειραιῶς & Νήσων κ. [. τὸ χράμι. ὁ Ἀντιπρόεδρος Ε΄ Δημοτικοῦ διαμερίσματος κ.gr Καὶ σεῖς καλά μου παιδιά. οὔτε γιὰ κάποιου εἴδους φυλετικὴ ἀνωτερότητα. Στέφανος Χρήστου. Νικόλαος Κούβαρης. Σεραφεὶμ εὐλόγησε τὴ νέα σχολικὴ χρονιὰ εὐχόμενος ὁ Θεὸς νὰ ἐνισχύσει τὶς σχολικές τους προσπάθειες. τὸ πιὸ ταπεινὸ ἐκκλησάκι. ὅπου τὸ παραμικρὸ κεντητὸ πουκάμισο. μέσα στὴν Ἐκκλησία.μ.Δ. Αὐτὴ τὴν κίνηση ἐρχόσαστε νὰ σπουδάσετε κατὰ τὴ νέα σχολικὴ χρονιὰ ποὺ ξεκινᾶ σήμερα. Ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ.. ὁ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Πειραιῶς κ.Τὸ φαινόμενο τῆς οἰκονομικῆς κρίσης ποὺ μαστίζει τὸν τόπο μας.Χρῶμα Φορητὴ Εἰκόνα Τοιχογραφία Θεολογία τῆς Εἰκόνας Ἱστορία Τέχνης Ἱστορία Ρυθμῶν Φοίτηση 3ετής.: 210 4536204 καὶ στὸ e-mail: imp@hol. ὁ πολιτευτὴς Πειραιῶς καὶ πρώην περιφερειάρχης δυτικῆς Ἑλλάδος κ. τὸ πιὸ φτηνὸ βαρκάκι. τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη. Παναγιώτης Κουβάτσος.ὅπως ἔζησαν κι ἄλλοι πολλοὶ πρὶν ἀπὸ σᾶς στὸ βασανισμένο τοῦτο τόπο. ἀκόμη καὶ κάτω ἀπὸ τὶς πιὸ δυσμενεῖς καὶ βάναυσες συνθήκες. ἀλλὰ γιὰ ἐκείνη τὴ δύναμη τῆς ψυχῆς τοῦ Ἕλληνα ποὺ τὸν κινεῖ πρὸς τὴν Ἀλήθεια καὶ τὴν Ὀμορφιά..

μὲ θέμα «Ἡ ἀναζωπύρωση τοῦ χαρίσματος τῆς κατηχήσεως». στὸ Πειραϊκὸ Χωριὸ «Οὐρανούπολη». Πτυχίο Τὰ πτυχία εἶναι ἀναγνωρισμένα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ. Bυζαντινὴ Ἐκκλησιαστικὴ Xορωδία Πληροφορίες . Τὸ πρωὶ τῆς Κυριακῆς τελέστηκε θεία Λειτουργία στὸν Ἱερὸ Ναὸ Ἁγίων Θεοδώρων ἱερουργοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιῶς κ. Μεταπτυχιακό Λειτουργεῖ Μεταπτυχιακὸ τμήμα Ψαλτικῆς Τέχνης. Πειραιάς 61 . Κωνσταντίνου Κορναράκη.4178118 Διεύθυνση: Εὐριπίδου 93. Μαρία Ἱωάννου Tηλ.Σχολὴ ΣΥΝΑΞΗ ΚΑΤΗΧΗΤΩΝ ΚΑΙ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΝΕΑΝΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ Λίγο πρὶν τὴν ἔναρξη τῶν κατηχητικῶν καὶ νεανικῶν συντροφιῶν στὰ πνευματικὰ κέντρα τῶν ἐνοριῶν τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς πραγματοποιήθηκε ἡ Σύναξη τῶν κατηχητῶν καὶ τῶν στελεχῶν τοῦ νεανικοῦ ἔργου της. Τὴν ὀργάνωση τῆς ἡμερίδας εἶχε τὸ Γραφεῖο Νεότητος καὶ ὁ διευθυντὴς τοῦ κατηχητικοῦ ἔργου Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης Μεθόδιος Κρητικός.Ἐγγραφὲς Γραμματεία τῆς Σχολῆς στὸ Πνευματικὸ Κέντρο τῆς ἐνορίας Ἁγίων Κων/νου κ΄ Ἑλένης Γραμματεία: κ. Ἡ ἡμερίδα. Στὴ συνέχεια καὶ μετὰ τὴν ἔναρξη τῆς ἡμερίδας ἀπὸ τὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πειραιῶς κ. Σεραφείμ. Σεραφείμ. Ἡ ἐγκαταστάσεις τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς στὴν Παιανία. τὸ ὁποῖο ἔχει τὴν ἐποπτεία καὶ συμμετέχει μὲ ἐκπρόσωπό του στὶς πτυχιακὲς καὶ διπλωματικὲς ἐξετάσεις.: 210. ἔλαβε χώρα στὶς κατασκηνωτικὲς Βυζαντινῆς Μουσικῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς Σχολὴ Βυζαντινῆς Μουσικῆς ἱδρύθηκε τὸ 1984 μὲ σκοπὸ τὴ μουσικὴ ἐκπαίδευση καὶ εἰδικὴ κατάρτιση τῶν ἐνδιαφερομένων νὰ διακονήσουν στὰ Ἱερά Ἀναλόγια. Ἡ συνάντηση ὁλο- ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: Φώτης Κετσετζῆς Ἀναγνωρισμένη ἀπὸ τὸ κράτος Φοίτηση Ἡ φοίτηση εἶναι ὑποχρεωτικὴ 5ετὴς καὶ σύμφωνη μὲ τὰ ἀναλυτικὰ προγράμματα τοῦ Ὑπουργείου Πολιτισμοῦ. τὴν Κυριακὴ 18 Σεπτεμβρίου. τὰ στελέχη τοῦ νεανικοῦ ἔργου εἶχαν τὴν εὐκαιρία νὰ ἀκούσουν τὶς εἰσηγήσεις τοῦ Πανοσιολογιωτάτου Ἀρχιμανδρίτου Ἀνανία Κουστένη καὶ τοῦ Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ.

Ε.Κ. 11526 ΤΗΛ.Κ.ΜΕΛΕΤΕΣ.ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ & ΜΙΚΡΩΝ ΑΝΕΜΟΓΓΕΝΗΤΡΙΩΝ ΚΗΦΙΣΙΑΣ 36. Πειραιᾶ εἶναι ἐργαστήρι εἰδικῆς ἀγωγῆς στὸ πλαίσιο τῆς δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης. Τὸ Ε.Ε.Ε. Θερμὲς εὐχαριστίες ὀφείλονται στὴν ψάλτρια καὶ ἑρμηνεύτρια παραδοσιακῶν τραγουδιῶν κ. ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Τὰ παιδιὰ καὶ οἱ γονεῖς τοῦ Ε. στὴν Παιανία.Κ.Ε.Μ. τοὺς διορισμούς τους γιὰ τὴ νέα ἱεραποστολικὴ χρονιὰ καὶ μία εἰκόνα τῆς Παναγίας ὡς δῶρο καὶ εὐλογία. Στὸ κλείσιμο τῆς ἡμερίδας ὁ Σεβασμιώτατος παρέδωσε στοὺς Ἱερεῖς Νεότητος.Ε. Κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ γεύματος μουσικὸ πρόγραμμα παρουσίασαν τὰ στελέχη Στέφανος Δορμπαράκης καὶ Πρόδρομος Μαυρίδης. ΦΑΞ: 210 7473551 – 694 4420375 62 . Τ. Πειραιᾶ ἔζησαν ὑπέροχες στιγμὲς στὴν κατασκήνωση «Οὐρανούπολη» τῆς Ἱ.Ε. γιὰ μερικὲς ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἡ φιλοξενία ἀποτελεῖ τὶς μοναδικὲς διακοπές. Τὰ κατηχητικὰ σχολεῖα καὶ οἱ νεανικὲς συντροφιὲς θὰ ξεκινήσουν τὶς δραστηριότητές τους στὶς ἐνορίες τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Πειραιῶς τὴν Κυριακὴ 2 Ὀκτωβρίου. ἡ ὁποία χάρισε μὲ τὴν ἀγγελικὴ φωνή της μιὰ ξεχωριστὴ βραδιὰ ψυχαγωγίας σὲ ὅλους. Ἀρχηγὸς τῆς περιόδου – ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πλέον θεσμὸ γιὰ τὴν Πειραϊκὴ Ἐκκλησία – ἦταν ὁ Πρωτοπρεσβύτερος Ρηγίνος Σταματίου καὶ ὑπαρχηγὸς ἡ πρεσβυτέρα Φιλιὼ ΜπαφαλούκαΣταματίου. Γιὰ τέταρτη συνεχῆ χρονιὰ ἡ Ἐκκλησία ἀνοίγει τὴν ἀγκαλιά της καὶ φιλοξενεῖ τὶς οἰκογένειες τῶν μαθητῶν. ΑΘΗΝΑ. Νεκταρία Καραντζῆ. Η Λ Ι Ο Α Ν Ε Μ Ι Κ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΔΕΙΕΣ. Πειραιῶς ἀπὸ 5 ἕως 11 Σεπτεμβρίου 2011. τοὺς Κατηχητὲς καὶ τὰ στελέχη τῶν νεανικῶν δραστηριοτήτων.κληρώθηκε μὲ γεῦμα ἀπὸ τὸ Γραφεῖο Νεότητος γιὰ ὅλα τὰ στελέχη τοῦ νεανικοῦ ἔργου.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ἐθελοντικὴ αἱμοδοσία δῶσε αἵμα ΚΥΡΙΑΚΗ 30 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2011 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΑΜΠΟΥΡΙΩΝ 10:00 – 14:00 ΚΥΡΙΑΚΗ 13 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 10:00 – 14:00 ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ 10:00 – 14:00 63 .

ἱστορικὰ καὶ κοινωνικά. ΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟY ΣΩΜΑΤΕΙΟΥ «ΕΝΩΜΕΝΗ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ» Ἡμερίδα μὲ γενικὸ τίτλο «Ἡ Ἑλληνορθόδοξη παράδοσή μας. Πειραιῶς κ. Κατὰ τὴν φερώνυμο ἡμέρα τῆς ἑορτῆς ἐτελέσθη ἀρχιερατικὸ συλλείτουργο στὸ Καθολικὸ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς προεξάρχοντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρ. Πόρισμα τῆς ἡμερίδας εἶναι ὅτι ἡ ἴδια ἡ ἑλληνορθόδοξη παράδοση ἐμπεριέχει τὴν ἐλπίδα γιὰ τὴν ἀνόρθωση τοῦ γένους μας.H EKKΛΗΣΙΑ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ Νέα τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΧΡΥΣΟΠΗΓΗΣ Τὸ διήμερο 7 καὶ 8 Σεπτεμβρίου ἡ Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Χρυσοπηγῆς στὸ Καπανδρίτι Ἀττικῆς ἑόρτασε πανηγυρικῶς τὸ Γενέσιον τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου μὲ τὴ συμμετοχὴ πολλῶν πιστῶν. το Σάββατο 10 Σεπτεμβρίου 2011. Σεραφείμ. Τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τελέσθηκε πανηγυρικὸς Ἑσπερινὸς χοροστατοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρ. θεμέλιο γιὰ τὴν ἀνόρθωση τοῦ γένους μας» διοργάνωσε ἡ «Ἑνωμένη Ρωμηοσύνη» στὸ ἀμφιθέατρο τοῦ Πολεμικοῦ Μουσείου Ἀθηνῶν. Τὶς ἐργασίες τῆς ἡμερίδας ἄνοιξε μὲ σύντομη εἰσήγηση – καλωσόρισμα ὁ πρόεδρος τοῦ σωματείου «Ἑνωμένη Ρωμηοσύνη» κ. ὁ ὁποῖος τυγχάνει Καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς. Στὴ συνέχεια τὸ λόγο πῆρε ὁ Σεβα- 64 . τῆς πατρίδας. Οἱ ὁμιλίες δικαιολόγησαν αὐτὴ τὴ θέση ἐξηγώντας τὴν ἀλήθειά της μὲ ἐπιχειρήματα πνευματικά. τῆς οἰκογένειας. Ἡ παράδοση τῆς πίστης. Θεόφιλος Παπαδόπουλος. τῆς ἱεραποστολῆς μελετήθηκαν στὴ σύγχρονη ἀπόδοσή τους μὲ γλαφυρὸ τρόπο ἐμπνέοντας δημιουργικοὺς προβληματισμοὺς καὶ δράσεις. τῆς γλώσσας. Πρῶτος ὁμιλητὴς ἦταν ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κοσμᾶς μὲ θέμα: «Ἅπαντες χρήζομεν μετανοίας». τοῦ ἀπόδημου ἑλληνισμοῦ. τῆς ἱστορίας. Καλλινίκου καὶ συλλειτουργοῦντος τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιῶς κ. Πειραιῶς κ. Καλλινίκου.

βίωση καὶ ἱεραποστολικὸ χρέος». κ. τὸ ἦθος τους καὶ ὁ χριστοκεντρικὸς χαρακτήρας τοῦ μαρτυρίου τους». Ἡ κ. ὁ Ἀντιπρόεδρος. ποὺ δὲν ἦταν ἄλλος ἀπὸ τὴν ἐνδυνάμωση τοῦ φρονήματος τῆς πίστης γιὰ κάθε ἄνθρωπο ξεχωριστά. Ὁ Σεβασμιώτατος εὐχαρίστησε καὶ μίλησε ἀναφερόμενος στὸν ὕψιστο ρόλο τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων καὶ στὸ ἔνδοξο παρελθὸν τῆς φυλῆς ποὺ στηρίχτηκε στὸ ὑψηλὸ φρόνημα καὶ τὴν ἀνδρεία τῶν Ἑλλήνων Ἀξιωματικῶν. Παρόντες.σμιώτατος Μητροπολίτης Πισιδίας κ. Σεραφεὶμ τέλεσε στὸν Ἱερὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος Ἀρτοκλασία γιὰ τὴν ὑγεία καὶ τὴν πρόοδο τῶν μελῶν του. Ἀκολούθως. Στὴ συνέχεια ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Προικοννήσου κ. Ἑπόμενος ὁμιλητὴς ὁ κ. 65 . Σωτήριος μὲ θέμα: «Ὀρθοδοξία. Ἀντώνιος Φαντόπουλος. Μιὰ ὡραία πρωτοβουλία τοῦ δραστήριου αὐτοῦ Συλλόγου ποὺ δὲν παραλείπει κάθε χρόνο νὰ τελεῖ ἀρτοκλασία καὶ μετὰ νὰ προσφέρει πλούσιο κέρασμα στὸ πνευματικὸ κέντρο τοῦ Ναοῦ. τὰ λοιπὰ μέλη τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου καὶ πολλὰ μέλη τοῦ Συλλόγου. Ὁ κ. Τὴν ἡμερίδα ἔκλεισε μὲ τὴν ὁμιλία του ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνὸς μὲ θέμα: «Ἡ ἀξιοποίηση τῆς παράδοσής μας γιὰ τὴν ἀνάκτηση τῆς ἐθνικῆς μας ταυτότητας». ἰατρὸς κ. Ἐρατὼ Ζέλλιου Μαστοροκώστα μὲ θέμα: «Ἡ ἑλληνικὴ γλώσσα – ἕνα μεγάλο δῶρο στὴν ἀνθρωπότητα». ἡ κ. ΕΚ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ Ἐπικαιρότητα ΑΡΤΟΚΛΑΣΙΑ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΦΕΔΡΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΕΟΡΤΗ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΗΤΑ Στὶς 14 Σεπτεμβρίου. Θεόφιλος Παπαδόπουλος ἐξήγησε καὶ τὸν σκοπὸ πραγματοποίησης αὐτῆς τῆς ἡμερίδας. ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου. Ἀναστάσιος Σουγιάννης. Κλείνοντας τὴν ἡμερίδα ὁ πρόεδρος τοῦ σωματείου «Ἑνωμένη Ρωμηοσύνη» κ. Μερόπη Σπυροπούλου μὲ θέμα: «Ἡ οἰκογένεια ὡς πρώτη πηγὴ ἀξιῶν γιὰ τὸν ἄνθρωπο». Κωνσταντίνος Χολέβας μίλησε μὲ θέμα: «Τὰ πρότυπα τῶν νέων μας καὶ ἡ συνέχεια τοῦ γένους». Κωνσταντίνος Χατζηαντωνίου μὲ θέμα: «Ἰωάννης Καποδίστριας – Πρότυπο Κυβερνήτου». μετὰ ἀπὸ αἴτημα τοῦ συλλόγου Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Πειραιῶς ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πειραιῶς κ. Ὁ κ. Ἰωσὴφ μὲ θέμα: «Ὁ ρόλος τῆς Ἑλληνικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στὴ διατήρηση τῆς ταυτότητας τοῦ ἀπόδημου ἑλληνισμοῦ». Προβατάκης Θεοχάρης στὴ συνέχεια μὲ θέμα: «Οἱ νεομάρτυρες στὴ Βυζαντινὴ Τέχνη. παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγίου Νικήτα. καθηγητὴς Πανεπιστημίου.

.

2 FM Tfi ÚfiÁÚ·ÌÌ· ÌÂÙ·‰›‰ÂÙ·È 24 zÚ˜ Ùfi ÂåÎÔÛÈÙÂÙÚ¿ˆÚÔ M¤Ûˆ Internet ÛÙ‹ ‰È‡ı˘ÓÛË www.IEPA MHTPO¶O§I™ ¶EIPAIø™ PA¢IOºøNIKO™ ™TA£MO™ «¶EIPA´KH EKK§H™IA» 91. ÛÙ‹ ı¤ÛË 11 (Ú·‰Èfiʈӷ) .pe912fm.com M¤Ûˆ ‰ÔÚ˘ÊfiÚÔ˘ ñ ™ÙfiÓ Hellas Sat 2. ÛÙ‹ Û˘¯ÓfiÙËÙ· (Frequency) 12606 MHz 390 àÓ·ÙÔÏÈο (east) ̤ çÚÈ˙fiÓÙÈ· fiψÛË (Horizontal Polarity) Symbol Rate 30000. Fec: 5/6 ñ ™ÙfiÓ Hotbird 1. ÛÙ‹ Û˘¯ÓfiÙËÙ· (Frequency) 12322 130 àÓ·ÙÔÏÈο (east) ̤ ïÚÈ˙fiÓÙÈ· fiψÛË (Horizontal Polarity) Symbol Rate 27500. Fec: 3/4 ñ ™Ù‹Ó ‰ÔÚ˘ÊÔÚÈ΋ Ï·ÙÊfiÚÌ· NOVA.

πολιτικοῦ ἐπιστήμονος Παναγιώτη Χρήστου.gr . Ἱεροθέου Σεβασμιώτατου Μητροπολίτου Νέας Σμύρνης κ. Συμεών Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Διοκλείας κ. θεολόγου Μοναχοῦ Ἠσαΐα Σιμωνοπετρίτη Χρήστου Γιανναρᾶ. Μονῆς Ὁσίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου Ἀρχιμανδρίτου Εὐσεβίου Βίττη Ἀρχιμανδρίτου Λὲβ Ζιλέ Πρωτοπρεσβυτέρου Ἀντωνίου Πινακούλα. καθηγητῆ τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ψηφιακὴ ἀνάρτηση περιοδικοῦ: www. καθηγητῆ φιλοσοφίας Βασίλη Καραποστόλη. καθηγητῆ Πολιτισμοῦ & Ἐπικοινωνίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Φώτη Κόντογλου Νικολάι Μπερντιάεφ. θεολόγου – νομικοῦ Ἄγγελου Σικελιανοῦ Ἀλέξανδρου Μ. Καθηγουμένου τῆς Σταυροπηγιακῆς καὶ Συνοδικῆς Ἱ. Καλλίστου Γουέαρ Ἀρχιμανδρίτου Χριστοδούλου.imp. Βλασίου κ. Ρώσου φιλοσόφου – συγγραφέα Βασίλη Πλάτανου. ὁμότιμου καθηγητῆ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Νικήτα Στηθάτου. Σιδηρᾶ.ἀφιέρωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ Παῦλος Μελᾶς Σ’ αὐτὸ τὸ τεῦχος φιλοξενήθηκαν κείμενα τῶν: Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου πρώην Ζαχουμίου καὶ Ἑρζεγοβίνης κ. θεολόγου Κωνσταντίνου Χολέβα. δημοσιογράφου – λογοτέχνη Ἰωάννη Ἐλ. ἑκκλησιαστικοῦ συγγραφέα Παναγιώτη Φραγκάκου. Ἀθανασίου Γιέφτιτς Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγ. Σταυρόπουλου.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful