You are on page 1of 6

SYSTEMY EDUKACJI W EUROPIE STAN OBECNY I PLANOWANE REFORMY

SZWECJA
1. Populacja uczcych si i jzyk nauczania
W rnych formach zorganizowanego ksztacenia uczestniczy niemal poowa ludnoci Szwecji. W 2004 r. 36% populacji stanowiy osoby w wieku od 0 do 29 lat, a ksztaceniem obowizkowym byo objtych 1 023 724 dzieci i modziey. Gwnym jzykiem nauczania jest jzyk szwedzki. Na pnocy Szwecji istniej jednak szkoy pastwowe dla spoecznoci laposkiej (Saami), w ktrych podstawowe przedmioty programu nauczania prowadzi si zarwno w jzyku szwedzkim, jak i jzyku laposkim (Saami).

2. Administracja i finansowanie edukacji


W Szwecji w zasadzie wszyscy uczniowie uczszczaj do szk finansowanych z funduszy publicznych. Coraz wikszy odsetek uczniw uczszcza do placwek prywatnych, tzw. szk niezalenych (6,8% uczniw w szkoach prowadzcych ksztacenie obowizkowe i 11,7% w szkoach rednich II stopnia). Niezalene szkoy prowadzce ksztacenie obowizkowe i szkoy rednie II stopnia s otwarte dla wszystkich, realizuj te same programy nauczania i otrzymuj dotacje od gmin zgodnie z takimi samymi kryteriami jak szkoy prowadzone przez same gminy. W szkolnictwie wyszym funkcjonuje kilka uczelni prywatnych, z ktrych cz otrzymuje dotacje pastwowe na pokrycie kosztw biecych. Edukacj w Szwecji kieruje si zgodnie z systemem zarzdzania przez cele. Rzd odpowiada caociowo za edukacj i okrela ramy ksztacenia na wszystkich poziomach, ale za organizacj i funkcjonowanie szk prowadzcych ksztacenie na poziomie podstawowym i rednim oraz ksztacenie dorosych odpowiadaj gminy. Studia wysze s organizowane i prowadzone przez uniwersytety i kolegia uniwersyteckie. Okrelane na szczeblu krajowym ramy funkcjonowania systemu edukacji obejmuj ustawy i zarzdzenia, a w owiacie rwnie programy nauczania, cele ksztacenia i plany zaj. Dla uczelni nie opracowuje si oglnokrajowych programw nauczania, ale w zaczniku do odpowiedniego zarzdzenia okrelono tytuy zawodowe uzyskiwane po ukoczeniu studiw i zwizane z nimi wymogi. Cz zada, w szczeglnoci dotyczcych monitorowania i oceny systemu, przekazano odpowiednim organom rzdowym. Pastwowa Agencja ds. Owiaty zajmuje si monitorowaniem i ocen przedszkoli, szk i placwek ksztacenia dorosych oraz sprawuje kontrol i nadzr nad tymi placwkami. Szwedzka Pastwowa Agencja ds. Rozwoju Szk wspiera dziaania szk w nastpujcych dziedzinach: podnoszenie jakoci ksztacenia, poprawa warunkw ksztacenia, rozwj kompetencji nauczycieli, oraz stosowanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w edukacji. Agencja jest take odpowiedzialna za realizacj krajowego programu liderw szkolnych. Do zada Pastwowej Agencji ds. Szkolnictwa Wyszego naley monitorowanie, ocena, sprawowanie kontroli i nadzoru w szkolnictwie wyszym oraz m.in. udzielanie informacji studentom i wsppraca midzynarodowa w dziedzinie szkolnictwa wyszego.

3. Edukacja przedszkolna
Gminy s zobowizane organizowa zajcia przedszkolne dla wszystkich dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat, ktrych rodzice pracuj lub ucz si. Wszystkie dzieci w wieku od 4 do 5 lat, take te, ktrych rodzice s bezrobotni lub przebywaj na urlopie rodzicielskim, opiekujc si drugim dzieckiem, maj prawo uczestniczy w bezpatnych zajciach przedszkolnych przez co najmniej 3 godziny dziennie lub 15 godzin tygodniowo. Takie zajcia prowadz na og przedszkola, ale take opiekunki do dzieci w swoim domu lub otwartych przedszkolach, gdzie dzieci i ich rodzice mog spdza 3 godziny dziennie

przez 5 dni w tygodniu. Zajcia organizowane przez gminy finansuje si z budetu gminy i opat pobieranych od rodzicw. Opaty pobierane od rodzicw s uzalenione od liczby dzieci w danej rodzinie korzystajcych z opieki przedszkolnej lub uczszczajcych do szkoy, przy czym ustalono maksymaln wysoko opat za opiek nad dzieckiem. Gminy s zobowizane organizowa zajcia przygotowujce do nauki szkolnej dla 6-latkw (klasy zerowe), na og w wymiarze 3 godzin dziennie. Zajcia te prowadzi si zwykle w szkole. Klasa zerowa stanowi cz publicznego systemu szkolnego, ale uczszczanie na zajcia nie jest obowizkowe. Ksztacenie jest bezpatne. Zajcia w klasie zerowej s prowadzone zgodnie z tymi samymi przepisami, co ksztacenie obowizkowe, i z tym samym programem nauczania, ale dla klas zerowych nie opracowuje si planw nauczania ani planw lekcji. Odsetek dzieci objtych nieobowizkow edukacj przedszkoln przedstawiono w poniszej tabeli. Wiek: 1-3 lata Nieobowizkowa edukacja przedszkolna 74,4% Wiek: 4-5 lat 96,1% Wiek: 6 lat (klasa zerowa) 94,6%

4. Ksztacenie obowizkowe
(i) Etapy Wiek: 6/7-15/16 lat

Grundskola (szkoa podstawowa i rednia I stopnia)

Dzieci mog rozpocz nauk w szkole w wieku 6 lub 7 lat, a ksztacenie obowizkowe trwa dziewi lat. W 2004 r. do szk uczszczao 3% 6-latkw. (ii) Kryteria przyj O wyborze szkoy decyduj rodzice, ale w szkoach, w ktrych liczba kandydatw przekracza liczb miejsc, pierwszestwo maj uczniowie mieszkajcy w pobliu. Ksztacenie we wszystkich szkoach jest bezpatne. (iii) Dzienny/tygodniowy/roczny wymiar zaj Rok szkolny trwa co najmniej 178 dni, od koca sierpnia do pocztku czerwca. Szkoy s czynne pi dni w tygodniu. O dziennym wymiarze zaj (ktry nie moe przekracza omiu godzin, a w pierwszych dwch klasach szeciu godzin) i tygodniowym wymiarze zaj decyduje sama szkoa. Zgodnie z przepisami oglnokrajowymi minimalna liczba godzin zaj dydaktycznych w cigu dziewiciu lat ksztacenia obowizkowego wynosi 6 665. (iv) Wielko klas/podzia uczniw na klasy Nie istniej oglnokrajowe przepisy dotyczce liczebnoci klas; decyzj w tej sprawie podejmuj gminy i szkoy. Dzieci s dzielone na klasy wedug wieku, klasy integrujce dzieci w rnym wieku s tworzone tam, gdzie dzieci jest mao i czasem jest to wykorzystywane jako narzdzie pedagogiczne. W klasach I-III uczniowie maj przewanie jednego nauczyciela do wszystkich przedmiotw, z wyjtkiem wychowania muzycznego i fizycznego oraz edukacji zdrowotnej. W klasach IV-V nauczyciele specjalici ucz takich przedmiotw jak jzyki obce, matematyka, wychowanie plastyczne i muzyczne oraz prace rczne. W klasach VI do VII przedmiotw z kadej dziedziny ucz poszczeglni nauczyciele specjalizujcy si w 2-3 przedmiotach. W prowadzeniu zaj szkolnych uczestniczy rwnie czsto kadra pracujca w orodkach rekreacyjnych, ktre s otwarte dla uczniw w godzinach przedpoudniowych i popoudniowych. (v) Programy i treci nauczania Ramowy program nauczania, przedstawiajcy cele ksztacenia, ustala si na szczeblu krajowym. Na podstawie tego programu kada gmina ma obowizek okreli cele i zadania dla swych szk. Nastpnie, na podstawie ramowego programu i lokalnych priorytetw, kada szkoa obowizkowo opracowuje plan pracy. W tych ramach nauczyciele i szkoy samodzielnie wybieraj metody nauczania i materiay dydaktyczne. Ramowy program nauczania obejmuje szkolnictwo obowizkowe, klas zerow oraz orodki rekreacyjne. Wyznacza przedmioty obowizkowe, program nauczania danego przedmiotu oraz cele edukacyjne. W programie szkoy obowizkowej istotne miejsce zajmuje jzyk

szwedzki, jzyk angielski i matematyka. Uczniowie ucz si rwnie m.in. praktycznych przedmiotw artystycznych, przedmiotw spoecznych, przedmiotw przyrodniczych i drugiego jzyka obcego. W obowizujcych na szczeblu krajowym planach nauczania okrelono liczb godzin przypadajcych na poszczeglne przedmioty w dziewicioletnim okresie nauki w grundskola (ksztacenie obowizkowe), ale kada gmina/szkoa sama decyduje o tym, jak te godziny zostan rozoone na poszczeglne lata i w ktrej klasie naley wprowadzi dany przedmiot pod warunkiem, e uczniowie osigaj cele ustalone w programie nauczania dla klas V i IX. (vi) Ocena, promocja i kwalifikacje Przez cay okres ksztacenia obowizkowego prowadzi si ocen cig. Ponadto na zakoczenie V i IX klasy przeprowadza si oglnokrajowe sprawdziany z jzyka szwedzkiego, jzyka angielskiego i matematyki (sprawdziany w IX klasie s obowizkowe). Stopnie wystawia si od VIII klasy wedug trzystopniowej skali: zaliczony, zaliczony z wyrnieniem i zaliczony ze specjalnym wyrnieniem. Uczniowie, ktrzy nie osignli celw danego przedmiotu, nie otrzymuj stopnia z tego przedmiotu, lecz ocen opisow. Uczniowie automatycznie zdaj do nastpnej klasy. Uczniowie, ktrzy ukoczyli ostatni klas z pozytywnymi ocenami, otrzymuj wiadectwo ukoczenia grundskola. Uczniowie, ktrzy nie uzyskali wiadectwa ukoczenia szkoy obowizkowej, mog je otrzyma po zdaniu sprawdzianw lub zrealizowaniu indywidualnego programu w szkole redniej II stopnia.

5. Szkolnictwo rednie II stopnia i policealne


(i) Rodzaje ksztacenia Wiek: 16-19 lat

Gymnasieskola (szkoa rednia II stopnia)

Publiczny system owiaty dorosych obejmuje prowadzone przez gminy ksztacenie dorosych, ksztacenie policealne, ksztacenie zawodowe na zaawansowanym poziomie, prowadzone przez gminy ksztacenie dla osb dorosych majcych trudnoci z przyswajaniem wiedzy oraz nauk jzyka szwedzkiego dla imigrantw. Ksztacenie dorosych w innych formach prowadz ludowe szkoy rednie i stowarzyszenia owiaty dorosych. (ii) Kryteria przyj O przyjcie do gymnasieskola mog ubiega si uczniowie posiadajcy wiadectwo ukoczenia szkoy obowizkowej. Jednak warunkiem rozpoczcia ksztacenia w ramach jednego z 17 pastwowych programw lub specjalnie zaprojektowanych programw (dla uczniw majcych specjalne zainteresowania) jest uzyskanie przynajmniej oceny zaliczony z jzyka szwedzkiego (jako jzyka ojczystego lub drugiego jzyka), jzyka angielskiego i matematyki. Uczniowie, ktrzy nie uzyskali tej oceny, mog ksztaci si zgodnie z indywidualnym programem. W niektrych wypadkach uczniowie mog ubiega si o przyjcie do placwki poza terenem swej gminy. Nauka w gymnasieskola jest bezpatna. Osobom dorosym, ktre nie posiadaj wiadectwa ukoczenia szkoy obowizkowej, prawo do nauki na tym poziomie gwarantuj przepisy prawa. Ksztacenie w szkoach rednich II stopnia dla dorosych jest przewidziane przede wszystkim dla osb, ktre ksztaciy si wczeniej jedynie przez krtki okres lub ukoczyy najwyej dwie klasy szkoy redniej II stopnia. (iii) Programy i treci nauczania Nauczyciele i szkoy prowadz ksztacenie zgodnie z okrelonym na szczeblu krajowym ramowym programem nauczania. Istnieje 17 programw ksztacenia, z ktrych 14 mieci si w profilu zawodowym. Wszystkie oglnokrajowe programy ksztacenia, jak rwnie tzw. specjalnie zaprojektowane programy, zapewniaj wyksztacenie oglne o szerokich podstawach, a ich ukoczenie uprawnia do ubiegania si o przyjcie na studia. Wsplnymi przedmiotami podstawowymi, ktre s takie same we wszystkich oglnokrajowych programach i specjalnie zaprojektowanych programach, s: jzyk szwedzki/szwedzki jako drugi jzyk, jzyk angielski, matematyka, religia, wychowanie obywatelskie, przedmioty cise i przyrodnicze, wychowanie fizyczne i edukacja zdrowotna oraz zajcia artystyczne. Przedmioty podstawowe stanowi mniej wicej jedn trzeci programu ksztacenia. Pozostae godziny s przeznaczone na przedmioty specyficzne dla danego programu i przedmioty wybrane indywidualnie przez uczniw. Gwnym celem programu indywidualnego jest przygotowanie uczniw do ksztacenia wedug programw oglnokrajowych.

Prowadzone przez gminy ksztacenie dorosych obejmuje ksztacenie na poziomie grundskola (podstawowym i rednim I stopnia) oraz rednim II stopnia. Osoby, ktre uzyskay na zakoczenie nauki w grundskola ocen pozytywn z czterech przedmiotw: jzyka szwedzkiego (lub szwedzkiego jako drugiego jzyka), jzyka angielskiego, matematyki i wiedzy o spoeczestwie, otrzymuj wiadectwo ukoczenia cyklu ksztacenia dorosych rwnorzdnego ukoczeniu szkoy obowizkowej. W szkolnictwie rednim II stopnia dla dorosych obowizuj takie same plany i programy nauczania oraz system oceniania jak w szkolnictwie rednim II stopnia dla modziey. Tempo nauki i liczb przedmiotw okrelaj sami suchacze. (iv) Ocena, promocja i kwalifikacje Prac uczniw ocenia si w sposb cigy, a stopnie wystawia si po ukoczeniu kadego przedmiotu. Dla niektrych przedmiotw opracowano sprawdziany oglnokrajowe. Stopnie wystawia si wedug nastpujcej skali: zaliczony, zaliczony z wyrnieniem, zaliczony ze specjalnym wyrnieniem i niezaliczony. Nie przeprowadza si egzaminw kocowych, ale po ukoczeniu nauki w gymnasieskola uczniowie otrzymuj wiadectwo, na ktrym podaje si przedmioty z planu ksztacenia ucznia oraz oceny uzyskane z kadego przedmiotu. Po ukoczeniu szkoy redniej II stopnia uczniowie mog ponownie przystpi do sprawdzianw, aby poprawi swe oceny.

6. Szkolnictwo wysze
(i) Rodzaje uczelni Studia s prowadzone w uniwersytetach (universitet) i kolegiach uniwersyteckich (hgskola). (ii) Warunki wstpu Warunkiem przyjcia na studia prowadzce do pierwszego dyplomu jest spenienie podstawowych kryteriw formalnych, ktre s takie same na wszystkich kierunkach. Kandydaci musz posiada wiadectwo ukoczenia oglnokrajowego programu w szkole redniej II stopnia (co najmniej ocen zaliczony, przyznawan za 90% punktw przypisanych kademu przedmiotowi) lub dowiadczenie zawodowe. Kryteria dotyczce dowiadczenia zawodowego s nastpujce: wiek co najmniej 25 lat, co najmniej czteroletni sta pracy oraz znajomo jzyka szwedzkiego i angielskiego na poziomie odpowiadajcym ukoczeniu programu w szkole redniej II stopnia. Na wikszoci kierunkw obowizuj rwnie specjalne wymogi, ktre zale od specyfiki danego kierunku lub rodzaju programu. Jeeli liczba kandydatw speniajcych kryteria formalne przekracza liczb miejsc, selekcja odbywa si na podstawie jednego lub kilku z nastpujcych kryteriw: oceny ze szkoy redniej II stopnia, standardowy sprawdzian zdolnoci przeprowadzany przez uczelni i dowiadczenie zawodowe. W tych oglnych ramach poszczeglne uczelnie same decyduj o przyjciach na studia. Praktycznie we wszystkich uczelniach pastwowych i uczelniach dotowanych przez pastwo studia s bezpatne. System pomocy materialnej dla studentw zosta zaprojektowany w taki sposb, by przyznane fundusze pokryway koszty utrzymania studenta w trakcie studiw oraz wydatki zwizane ze studiami, np. zakupem podrcznikw. Zgodnie z podstawow zasad systemu pomoc od wadz centralnych mog otrzymywa wszyscy studenci, ktrzy jej potrzebuj, aby finansowa swe studia. Pomoc materialna, przyznawana zarwno studentom studiw dziennych, jak i studentom studiw w niepenym wymiarze, stanowi poczenie stypendium bezzwrotnego i wikszej, podlegajcej zwrotowi poyczki. (iii) Kwalifikacje Absolwentom studiw prowadzcych do pierwszego dyplomu przyznaje si dwa rodzaje tytuw: trzy tytuy oglne i ok. 50 tytuw zawodowych. Oglnymi tytuami s: dyplom/dyplomowany (po 2-letnich studiach), licencjat/inynier (po 3-letnich studiach) i magister (po 4-letnich studiach jednolitych lub studiach rocznych w przypadku studentw, ktrzy posiadaj ju tytu odpowiadajcy co najmniej 120 punktom). Tytuy zawodowe przyznaje si po ukoczeniu studiw o rnej dugoci (od 2 do 5,5 lat), przygotowujcych do wykonywania okrelonych zawodw. Zarwno zasady organizacji, jak i mechanizmy finansowania ze rodkw publicznych prowadzonego przez gminy ksztacenia dorosych, ksztacenia dorosych majcych trudnoci z przyswajaniem wiedzy oraz kursw jzyka szwedzkiego dla imigrantw zostay uregulowane w Ustawie o owiacie i szeregu zarzdze. System ksztacenia zawodowego na zaawansowanym poziomie podlega przepisom zawartym w odpowiedniej ustawie i zarzdzeniu.

7. Ksztacenie specjalne
Uczniowie z upoledzeniami fizycznymi uczszczaj na og do szk oglnodostpnych, przy czym nie dotyczy to uczniw z upoledzeniami suchu, ktrzy ksztac si w pastwowych szkoach specjalnych. Uczniowie majcy trudnoci z przyswajaniem wiedzy uczszczaj do szk specjalnych, ktre prowadz ksztacenie zarwno na poziomie podstawowym, jak i rednim. Uczniowie mog take uczestniczy w zajciach klasowych w szkoach oglnodostpnych. W 2004 r. ok. 0,02% ogu uczniw szk podstawowych i rednich uczszczao do szk specjalnych. Jeli chodzi o szkolnictwo wysze, od marca 2002 r. obowizuje ustawa (Ustawa 2001:1286) o rwnym traktowaniu studentw szk wyszych, a w jednym z przepisw Ustawy o szkolnictwie wyszym (Ustawa 1992:1434) stwierdza si, e uczelnie musz funkcjonowa w sposb ukierunkowany na cele, aktywnie popierajc rwne prawa studentw i kandydatw niezalenie od pci, pochodzenia etnicznego, orientacji seksualnej i stopnia niepenosprawnoci.

8. Nauczyciele
Warunkiem zatrudnienia nauczyciela na czas nieokrelony jest ukoczenie studiw pedagogicznych na uniwersytecie lub w kolegium uniwersyteckim. Kandydata, ktry nie spenia tego warunku, mona zatrudni jednorazowo na okres maksimum 12 miesicy. Nauczycieli szk gminnych zatrudniaj gminy, natomiast nauczycieli szk niezalenych zatrudnia dana szkoa. Nauczyciele zatrudnieni w przedszkolach, klasach zerowych, szkoach obowizkowych i szkoach rednich II stopnia s przewanie pracownikami gmin. Decyzje o zatrudnieniu nauczycieli podejmuje si na szczeblu szkoy. Kwestie czasu pracy, wynagrodze i innych warunkw pracy s uregulowane w umowach zbiorowych, zawieranych przez pracodawcw i nauczycielskie zwizki zawodowe. Wysoko wynagrodzenia nauczycieli ustala si indywidualnie, w drodze negocjacji pomidzy pracodawc i nauczycielem (przewanie reprezentowanym przez nauczycielski zwizek zawodowy) na szczeblu szkoy. Zintegrowane studia koczce si uzyskaniem nauczycielskiego tytuu zawodowego prowadz do tego, e wszyscy nauczyciele (uczcy od poziomu przedszkolnego do redniego II stopnia) maj wsplne kompetencje podstawowe, poczone ze specjalizacj w zakresie nauczania okrelonego przedmiotu/grupy przedmiotw i/lub grup wiekowych. Tytu nauczycielski uzyskuje si po ukoczeniu programu, ktry trwa od 3 do 5,5 lat, zalenie od wybranych przedmiotw i poziomu edukacji. Nauczycielski tytu zawodowy mog take otrzyma osoby, ktre posiadaj wyksztacenie i dowiadczenie zawodowe w przedmiotach zwizanych z profilem szkoy, a dodatkowo ukoczyy specjalny kurs pedagogiczny trwajcy 1,5 roku. Kadra nauczycielska w uniwersytetach i kolegiach uniwersyteckich jest podzielona na nastpujce podstawowe kategorie: profesorowie, wykadowcy, modsi wykadowcy i asystenci naukowi. Pracownicy pastwowych uniwersytetw i kolegiw uniwersyteckich s urzdnikami pastwowymi. Kandydaci na stanowiska wykadowcw i modszych wykadowcw musz mie przygotowanie pedagogiczne do zatrudnienia w szkolnictwie wyszym lub rwnorzdne kwalifikacje. Znajomo metod dydaktycznych stosowanych w szkolnictwie wyszym jest wymagana od studentw zatrudnianych na stanowiskach nauczycielskich w uczelniach.

9. Aktualne reformy i priorytety w dziedzinie edukacji


(a) Wprowadzone zmiany W cigu ostatnich dziesiciu lat w dziedzinie edukacji prowadzono aktywn polityk reform. W szkolnictwie wyszym wzrosa liczba przyjmowanych na studia i podjte zostay dziaania suce rozszerzeniu dostpu, zwaszcza dla nietradycyjnych studentw, a na owiat dorosych przyznano dodatkowe rodki. Jako ksztacenia podnosi si obecnie na wszystkich poziomach systemu edukacji od przedszkoli przez szkolnictwo obowizkowe i rednie II stopnia do szkolnictwa wyszego. Rzdowy program dotyczcy jakoci ksztacenia ma na celu wzmocnienie systematycznej pracy nad jakoci na wszystkich poziomach edukacji poprzez wprowadzenie standardw oceniania, ktre posu Szwedzkiej Pastwowej Agencji ds. Owiaty do przygotowania raportw w tej dziedzinie. Riksdag przyj legislacj majc za zadanie zapobiega dyskryminacji i niestosownemu traktowaniu dzieci i uczniw. Rozporzdzenie rzdu weszo w ycie 1 kwietnia 2006 r. Dotyczy ono prawa dzieci i uczniw do odpowiedniego traktowania w przedszkolu, szkole obowizkowej, szkole redniej II stopnia oraz w szkoach dla dorosych. Rozporzdzenie ma za zadanie przeciwdziaa dyskryminacji

ze wzgldu na pe, pochodzenie etniczne, religi lub przekonania, orientacj seksualn czy stopie niepenosprawnoci. (b) Planowane reformy Ksztacenie obowizkowe Raport kocowy oceniajcy projekt pilotaowy dotyczcy lokalnych planw nauczania proponuje, aby w szkoach obowizkowych odgrnie okrelone ramowe plany nauczania zostay zlikwidowane, a szkoom pozwolono na opracowanie wasnych planw, co ma prowadzi do uelastyczniemia organizacji ksztacenia i zaspokojenia potrzeb wszystkich uczniw. Zmiany te maj prowadzi do koncentracji pracy szkoy na celach i rezultatach ksztacenia. Zarwno cele ksztacenia, jak i struktura programu ksztacenia oparta na tych celach, maj zosta precyzyjnie zdefiniowane. Szkolnictwo rednie II stopnia Zmiany w szkolnictwie rednim II stopnia wynikaj z rzdowego projektu ustawy Wiedza i jako jedenacie krokw w kierunku ulepszenia szkoy redniej II stopnia. Ich celem jest poprawa ksztacenia w szkole redniej II stopnia, poprzez, midzy innymi, popraw jakoci podstawowych programw zawodowych w zreformowanej szkole redniej II stopnia, m.in. poprzez ich cilejsze powizanie z rynkiem pracy. Ksztacenie dorosych Specjalny komisarz zaproponowa ustanowienie w lipcu 2007 r. nowych wadz edukacyjnych dla sektora ksztacenia dorosych w celu uporzdkowania zakresu odpowiedzialnoci w tym zakresie. Zasady oceniania jakoci w ksztaceniu dorosych zostan precyzyjnie zdefiniowane. Szkolnictwo wysze W rozporzdzeniu rzdu Nowy wiat Nowy Uniwersytet wadze szwedzkie prezentuj nowe mechanizmy dostosowania szkolnictwa wyszego do trendw wiatowych, prowadzce do uczynienia edukacji bardziej atrakcyjn i otwart na wspprac midzynarodow. Proponuje si now struktur tytuw zawodowych, zgodn z zaleceniami Procesu Boloskiego, i majc prowadzi do uatwienia studentom zdobycia zatrudnienia zarwno w Szwecji, jak i za granic. Wprowadza si rwnie bardziej uproszczone, przejrzyste i sprawiedliwe zasady przyj na studia, by zwikszy dostp do szkolnictwa wyszego. Zmiany w Ustawie o Edukacji Zmiany w Ustawie o Edukacji zostay wprowadzone, lecz z powodu niedostatecznego poparcia w parlamencie nie podjto decyzji o ich przyjciu i sprawa zostaa odroczona do czasu kolejnych wyborw, ktre s planowane na wrzesie 2006 r. Zyski w szkoach niezalenych (tzw. independent schools) Rzd szwedzki zamwi opracowanie dotyczce precyzyjnego okrelenia, jakie instytucje mog by organami prowadzcymi dla szk niezalenych, i czy takie instytucje (szczeglnie prywatne) mog generowa zyski pochodzce z prowadzenia szkoy. Opracowanie ma by gotowe w grudniu 2006 r. (c) Projekty pilotaowe Jesieni 2000 r. uruchomiony zosta projekt pilotaowy dotyczcy lokalnych planw nauczania. Wybranym gminom, na ktrych terenie dziaa okoo 900 szk, pozwolono na opracowanie wasnych planw, aby uelastyczni organizacj ksztacenia i zaspokoi potrzeby wszystkich uczniw. Raport kocowy oceniajcy projekt pilotaowy proponuje, aby odgrnie okrelone plany nauczania w szkoach obowizkowych zostay zlikwidowane, natomiast szkoy powinny si skoncentrowa na celach i rezultatach prowadzonego przez nie ksztacenia. Rzd zainicjowa rwnie projekt pilotaowy, ktry umoliwia nauczanie rnych przedmiotw w jzyku angielskim (nauczanie dwujzyczne) w szkoach obowizkowych podlegych gminom. Projekt jest realizowany od sierpnia 2003 r. do czerwca 2007 r. Opracowanie: Szwedzkie Biuro Eurydice Bardziej szczegowe informacje o systemach edukacji w Europie mona znale w prowadzonej przez EURYDICE bazie danych EURYBASE (http://www.eurydice.org). Ostatnia aktualizacja: sierpie 2006