P. 1
ΠΡΟΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (Che Guevara)

ΠΡΟΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (Che Guevara)

|Views: 10|Likes:
Published by bobchristos

More info:

Published by: bobchristos on Feb 26, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/10/2014

pdf

text

original

Τσε Γκεβάρα

Ένα παιδί του περιβάλλοντός µου
20 Αυγούστου 1960
Οχτώ χρόνια αφότου έγραψε τα Ηµερολόγια Μοτοσικλέτας, ο Ερνέ-
στο Τσε Γκεβάρα ήταν σηµαντικό στέλεχος της επαναστατικής κυ-
βέρνησης της Κούβας. Μετά το ταξίδι του µε τον Αλµπέρτο Γκρα-
νάδο, ταξίδεψε ξανά στη Λατινική Αµερική, έγινε µάρτυρας του
πραξικοπήµατος που υποστήριξε η ΣΙΑ στη Γουατεµάλα και προ-
σχώρησε στο κουβανικό επαναστατικό κίνηµα, που τελικά κατέ-
λαβε την εξουσία το 1959. Σ' αυτή την οµιλία του σε Κουβανούς
φοιτητές της ιατρικής και εργάτες, ο Τσε συλλογίζεται πάνω στη
δική του εξέλιξη από φοιτητή της ιατρικής σε πολιτικό ακτιβιστή.
ΟΛΟΙ ΣΧΕ∆ΟΝ ξέρετε ότι ξεκίνησα τη σταδιοδροµία µου ως
γιατρός πριν από αρκετά χρόνια. Όταν ξεκίνησα, όταν άρ-
χισα να σπουδάζω ιατρική, οι περισσότερες από τις ιδέες
που έχω σήµερα ως επαναστάτης απουσίαζαν από το ο-
πλοστάσιο των ιδανικών µου.
Ήθελα να πετύχω, όπως θέλουν όλοι. Το όνειρό µου ή-
ταν να γίνω διάσηµος ερευνητής. Το όνειρό µου ήταν να
1
δουλεύω ακούραστα για να πετύχω κάτι που θα µπορούσε
πραγµατικά να τεθεί στην υπηρεσία της ανθρωπότητας, αλ-
λά, την ίδια στιγµή, θα αποτελούσε κι έναν προσωπικό
θρίαµβο. Ήµουν, όπως όλοι µας, ένα παιδί του περιβάλλο-
ντός µου.
Μέσα από κάποιες ειδικές περιστάσεις, ίσως και εξαι-
τίας του χαρακτήρα µου επίσης, αφού πήρα το πτυχίο µου,
άρχισα να ταξιδεύω στη Λατινική Αµερική και τη γνώρισα
πολύ καλά. Με εξαίρεση την Αϊτή και τη ∆οµινικανή ∆ηµο-
κρατία, επισκέφτηκα -µε τον έναν ή τον άλλο τρόπο- όλες
τις άλλες χώρες της Λατινικής Αµερικής. Έτσι όπως ταξί-
δευα, πρώτα ως φοιτητής και ύστερα ως γιατρός, άρχισα να
έρχοµαι σε στενή επαφή µε τη φτώχεια, την πείνα, τις αρ-
ρώστιες, την αδυναµία να θεραπευτεί ένα παιδί από έλλει-
ψη µέσων, µε το µούδιασµα που προκαλούν η πείνα και οι
τιµωρίες, ώσπου φτάνουµε σ' ένα σηµείο που φαντάζει α-
σήµαντο γεγονός να χάνει ένας γονιός το παιδί του, όπως συ-
χνά συµβαίνει στις σκληρά δοκιµαζόµενες κοινωνικές τά-
ξεις στην πατρίδα µας, τη Λατινική Αµερική. Κι άρχισα να
βλέπω ότι υπήρχε κάτι που µου φαινόταν τότε σχεδόν εξί-
σου σηµαντικό µε την καριέρα µου ή µε τη συµβολή µου
στην ιατρική επιστήµη, και αυτό ήταν να βοηθήσω εκείνους
τους ανθρώπους.
Εξακολούθησα όµως να είµαι, όπως όλοι µας εξακολου-
θούµε να είµαστε, ένα παιδί του περιβάλλοντός µου και ή-
θελα να βοηθήσω εκείνους τους ανθρώπους µε τις προσω-
πικές µου προσπάθειες. Είχα ήδη ταξιδέψει πολύ -βρισκό-
2
µουν τότε στη Γουατεµάλα, στη Γουατεµάλα του [δηµο-
κρατικά εκλεγµένου Γιάκοµπο] Άρµπενς- και είχα αρχίσει
να κρατάω κάποιες σηµειώσεις για τη συµπεριφορά ενός ε-
παναστάτη γιατρού. Άρχισα να εξετάζω τι χρειαζόµουν για
να γίνω ένας επαναστάτης γιατρός.
Η επίθεση εξαπολύθηκε, ωστόσο: το πραξικόπηµα [του
1954] οργανώθηκε από τη Γιουνάιτεντ Φρουιτ Κόµπανι, το
Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, τον [διευθυντή της ΣΙΑ]
Φόστερ Ντάλες -στην πραγµατικότητα, ήταν όλοι τους ένα
και το αυτό- και το ανδρείκελο Καστίγιο Άρµας [µε τον ο-
ποίο αντικατέστησαν τον Άρµπενς]. Η επίθεση ήταν πετυ-
χηµένη, δεδοµένου ότι ο λαός δεν είχε φτάσει ακόµα στο ε-
πίπεδο ωριµότητας που έχει σήµερα ο λαός της Κούβας.
Και µια ωραία µέρα εγώ, όπως πολλοί άλλοι, πήρα το δρό-
µο της εξορίας, ή πάντως το δρόµο της φυγής από τη Γου-
ατεµάλα, αφού δεν ήταν αυτή η πατρίδα µου.
Τότε συνειδητοποίησα κάτι βασικό: για να γίνω επανα-
στάτης γιατρός ή απλώς επαναστάτης, έπρεπε πρώτα να υ-
πάρξει επανάσταση. Η µεµονωµένη προσπάθεια, η προ-
σωπική προσπάθεια, η καθαρότητα των ιδανικών, η επιθυ-
µία για θυσία µιας ολόκληρης ζωής στο πιο ευγενικό ιδανι-
κό δε σηµαίνουν τίποτα αν αυτή η προσπάθεια γίνεται µε-
µονωµένα, απόµερα, σε µια γωνιά της Λατινικής Αµερικής,
απέναντι σε εχθρικές κυβερνήσεις και κοινωνικές συνθήκες
που δεν επιτρέπουν την πρόοδο. Η επανάσταση έχει ανάγκη
αυτό που γίνεται στην Κούβα: την κινητοποίηση ενός ολό-
κληρου λαοΰ, που έχει µάθει να χρησιµοποιεί τα όπλα και
3
να είναι ενωµένος στη µάχη, που ξέρει τι αξία έχει ένα όπλο
και τι αξία έχει η ενότητα του λαού.
Ερχόµαστε λοιπόν στην καρδιά του προβλήµατος που έ-
χουµε σήµερα µπροστά µας. Έχουµε ήδη το δικαίωµα και
την υποχρέωση ακόµα να είµαστε, πρώτα απ' όλα, επανα-
στάτες γιατροί, δηλαδή άτοµα που θέτουν τις τεχνικές γνώ-
σεις του επαγγέλµατός τους στην υπηρεσία της επανάστα-
σης και του λαού. Επιστρέφουµε τώρα στα αρχικά ερωτή-
µατα: Πώς δουλεύει κανείς αποτελεσµατικά για την κοινω-
νική ευηµερία; Πώς συµβιβάζει κανείς την ατοµική προ-
σπάθεια µε τις ανάγκες της κοινωνίας;
Πρέπει να ξαναφέρουµε στο νου µας πώς ήταν η ζωή του
καθενός από εµάς, τι έκανε και τι πίστευε καθένας από ε-
µάς, ως γιατρός ή λειτουργός της δηµόσιας υγείας από άλ-
λη θέση, πριν από την επανάσταση. Πρέπει να το κάνουµε
µε βαθύ κριτικό ενθουσιασµό, θα συµπεράνουµε τότε ότι
σχεδόν όλα όσα πιστεύαµε και νιώθαµε εκείνη την παλιά ε-
ποχή πρέπει να παραµεριστούν και ότι ένας νέος τύπος αν-
θρώπου πρέπει να δηµιουργηθεί. Αν ο καθένας από εµάς γί-
νει ο αρχιτέκτονας αυτού του νέου τύπου ανθρώπου για τον
εαυτό του, τότε η δηµιουργία αυτού του νέου τύπου ανθρώ-
που -που θα αντιπροσωπεύει τη νέα Κούβα- θα είναι πολύ
ευκολότερη.
Είναι καλό για σας -τους παρόντες, τους κατοίκους της
Αβάνας- να βάλετε καλά στο µυαλό σας αυτή την ιδέα: ότι
στην Κούβα γεννιέται ένας νέος τύπος ανθρώπου, που δεν
µπορεί να εκτιµηθεί πλήρως στην πρωτεύουσα, αλλά µπο-
4
ρεί κανείς να τον δει σε κάθε άλλη γωνιά της χώρας. Όσοι
από εσάς πήγατε στη Σιέρα Μαέστρα στις 26 Ιουλίου θα εί-
δατε κάτι πολύ σηµαντικό... Θα είδατε παιδιά που από το
ανάστηµα τους φαίνονται οχτώ ή εννιά χρονών, αλλά παρ'
όλα αυτά είναι σχεδόν όλα δεκατριών ή δεκατεσσάρων. Εί-
ναι τα γνήσια τέκνα της Σιέρα Μαέστρα, τα γνήσια παιδιά
της πείνας και της φτώχειας σε όλες τις µορφές της. Είναι
τα πλάσµατα του υποσιτισµού.
Στη µικρή µας Κούβα, µε τα τέσσερα ή πέντε τηλεοπτι-
κά κανάλια, µε τους εκατοντάδες ραδιοφωνικούς σταθµούς,
µε την πρόοδο της σύγχρονης επιστήµης, όταν ένα βράδυ ε-
κείνα τα παιδιά έφτασαν στο σχολείο και είδαν για πρώτη
φορά ηλεκτρικό φως, αναφώνησαν ότι τα αστέρια ήταν πο-
λύ χαµηλά εκείνη τη νύχτα. Εκείνα τα παιδιά, τα οποία κά-
ποιοι από εσάς θα είδατε, σπουδάζουν τώρα στα σχολεία, α-
πό τις πρώτες τάξεις µέχρι την επαγγελµατική κατάρτιση,
µέχρι την πολύ δύσκολη επιστήµη της επανάστασης.
Αυτό είναι το νέο είδος ανθρώπων που γεννιέται στην
Κούβα. Γεννιούνται σε αποµονωµένους τόπους, σε απόµε-
ρες περιοχές της Σιέρα Μαέστρα και επίσης στις κολεκτί-
βες και στους χώρους εργασίας.
Όλα αυτά συνδέονται στενά µε το θέµα της σηµερινής
µας συζήτησης: την ενσωµάτωση στο επαναστατικό κίνηµα
των γιατρών και των άλλων εργαζοµένων στον τοµέα της υ-
γείας. Γιατί το καθήκον της επανάστασης -το καθήκον της
µόρφωσης και διατροφής των παιδιών, το καθήκον της εκ-
παίδευσης του στρατού, το καθήκον της διανοµής της γης
5
των παλιών απόντων γαιοκτηµόνων σ' εκείνους που έχυναν
τον ιδρώτα τους κάθε µέρα στην ίδια γη χωρίς να δρέπουν
τους καρπούς της- είναι το σπουδαιότερο έργο κοινωνικής
ιατρικής που έχει γίνει στην Κούβα.
Η µάχη κατά της αρρώστιας πρέπει να βασίζεται στην
αρχή της δηµιουργίας ενός γερού σώµατος, όχι µέσω της
περίτεχνης εργασίας ενός γιατρού πάνω σ' έναν αδύναµο
οργανισµό, αλλά δηµιουργώντας ένα γερό σώµα µέσω της
δουλειάς ολόκληρου του συνόλου, ιδιαίτερα ολόκληρου του
κοινωνικού συνόλου.
Μια µέρα η ιατρική θα πρέπει να γίνει µια επιστήµη που
θα προλαµβάνει τις ασθένειες, που θα προσανατολίζει το
κοινό προς τις ιατρικές υποχρεώσεις του και η οποία θα
χρειάζεται να παρεµβαίνει µόνο σε περιπτώσεις εξαιρετικά
επείγουσες για να πραγµατοποιήσει µια χειρουργική επέµ-
βαση ή να αντιµετωπίσει κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο στη
νέα κοινωνία που δηµιουργούµε... Εκείνο που απαιτείται γι'
αυτό το οργανωτικό έργο, όπως και για όλα τα επαναστατι-
κά έργα, είναι το άτοµο. Η επανάσταση δεν τυποποιεί, όπως
ισχυρίζονται κάποιοι, τη συλλογική βούληση, τη συλλογική
πρωτοβουλία. Το αντίθετο, απελευθερώνει τις ατοµικές ι-
κανότητες των ανθρώπων.
Αυτό που πράγµατι κάνει η επανάσταση είναι να κατευ-
θύνει αυτή την ικανότητα. Αποστολή µας σήµερα είναι να
προσανατολίσουµε το δηµιουργικό ταλέντο όλων των επαγ-
γελµατιών του τοµέα της υγείας προς το έργο της κοινωνι-
κής ιατρικής.
6
Βρισκόµαστε στο τέλος µιας εποχής, και όχι µόνο εδώ
στην Κούβα. Αντίθετα µε όσα λέγονται και παρά τις ελπίδες
κάποιων ανθρώπων, οι µορφές του καπιταλισµού που γνω-
ρίσαµε, κάτω από τις οποίες µεγαλώσαµε και υποφέραµε,
νικιούνται σ' ολόκληρο τον κόσµο. Τα µονοπώλια νικιού-
νται. Η σοσιαλιστική επιστήµη σηµειώνει κάθε µέρα νέους,
σηµαντικούς θριάµβους. Έχουµε την περηφάνια και το κα-
θήκον να βρισκόµαστε στην πρωτοπορία ενός κινήµατος α-
πελευθέρωσης στη Λατινική Αµερική, το οποίο ξεκίνησε
πριν από καιρό στις άλλες υποδουλωµένες ηπείρους της
Αφρικής και της Ασίας. Αυτή η βαθιά κοινωνική αλλαγή α-
παιτεί επίσης πολύ βαθιές αλλαγές στη νοοτροπία των αν-
θρώπων.
Ο ατοµικισµός ως τέτοιος, ως η µεµονωµένη δράση ενός
προσώπου στο κοινωνικό περιβάλλον, πρέπει να εκλείψει
στην Κούβα. Αύριο ο ατοµικισµός θα πρέπει να είναι η σω-
στή χρησιµοποίηση όλων των ατόµων προς όφελος της κοι-
νότητας. Αλλά, αν και όλα αυτά, όλα όσα λέω, γίνονται κα-
τανοητά σήµερα, αν και όλοι είναι πρόθυµοι να σκεφτούν
λίγο το παρόν, το παρελθόν και το πώς θα πρέπει να είναι
το µέλλον, η αλλαγή του τρόπου σκέψης απαιτεί βαθιές ε-
σωτερικές αλλαγές και συµβολή στην πραγµατοποίηση βα-
θιών εξωτερικών αλλαγών, κυρίως κοινωνικών.
Αυτές οι εξωτερικές αλλαγές πραγµατοποιούνται στην
Κούβα καθηµερινά. Ένας τρόπος να µάθετε γι' αυτή την ε-
πανάσταση, να γνωρίζετε τις δυνάµεις που κρύβουν µέσα
τους οι άνθρωποι, δυνάµεις που ήταν λανθάνουσες για τό-
7
σο καιρό, είναι να επισκεφτείτε όλη την Κούβα, να επισκε-
φτείτε τις κολεκτίβες και όλους τους χώρους δουλειάς που
δηµιουργούνται. Κι ένας τρόπος για να φτάσετε στην καρ-
διά του ιατρικού ζητήµατος είναι όχι µόνο να γνωρίσετε, ό-
χι µόνο να επισκεφτείτε αυτά τα µέρη, αλλά να γνωρίσετε
και τους ανθρώπους που συνθέτουν αυτές τις κολεκτίβες και
τα κέντρα εργασίας. Πηγαίνετε εκεί και µάθετε τι αρρώ-
στιες έχουν, από τι πάσχουν, από πόση φτώχεια υπέφεραν
σ' όλη τους τη ζωή, φτώχεια που κληρονόµησαν από αιώνες
καταπίεσης και απόλυτης υποταγής. Ο γιατρός, ο νοσοκό-
µος, θα φτάσουν τότε στην καρδιά της νέας δουλειάς τους,
δηλαδή ως άτοµα µέσα στις µάζες, άτοµα µέσα στην κοι-
νότητα.
Ό,τι κι αν συµβαίνει στον κόσµο, µένοντας πάντα κοντά
στον άρρωστο, γνωρίζοντας καλά την ψυχολογία του, εκ-
προσωπώντας εκείνους που έρχονται κοντά στον πόνο και
τον ανακουφίζουν, ο γιατρός έχει πάντα πολύ σηµαντικό έρ-
γο, ένα έργο µεγάλης ευθύνης στην κοινωνική ζωή.
Πριν από λίγο καιρό, λίγους µήνες, συνέβη εδώ στην Αβά-
να µια οµάδα φοιτητών που µόλις είχαν πάρει το πτυχίο της
ιατρικής να µη θέλουν να πάνε στην ύπαιθρο και ζητούσαν
επιπλέον πληρωµή για να το κάνουν. Από την οπτική γωνία
του παρελθόντος είναι περισσότερο από λογικό να συµβαί-
νει αυτό· έτσι τουλάχιστον µου φαίνεται και το καταλαβαί-
νω. Θυµάµαι πως έτσι ήταν τα πράγµατα, έτσι σκέφτονταν
οι άνθρωποι πριν από µερικά χρόνια. Για ακόµα µια φορά
είναι ο µονοµάχος στην επανάσταση, ο µοναχικός πολεµι-
8
στής αυτός που θέλει να εξασφαλίσει ένα καλύτερο µέλλον,
καλύτερες συνθήκες, και να κερδίσει την αναγνώριση για
αυτό που κάνει.
Τι θα συνέβαινε όµως αν δεν ήταν αυτά τα άτοµα -οι οι-
κογένειες των οποίων στην πλειονότητα τους µπορούσαν να
πληρώσουν για τις σπουδές τους- εκείνα που ολοκλήρωσαν
τα µαθήµατα τους και αρχίζουν τώρα να ασκούν το επάγ-
γελµα τους; Τι θα συνέβαινε αν στη θέση τους ήταν διακό-
σιοι τριακόσιοι χωρικοί αυτοί που θα ξεπρόβαλλαν -σαν α-
πό θαύµα, ας πούµε- από τις αίθουσες διαλέξεων του πα-
νεπιστηµίου;
Αυτό που απλώς θα συνέβαινε είναι ότι αυτοί οι χωρικοί
θα έτρεχαν αµέσως και µε µεγάλο ενθουσιασµό να φροντί-
σουν τα αδέρφια τους. Θα ζητούσαν τις θέσεις µε τη µεγα-
λύτερη ευθύνη και την περισσότερη δουλειά, για να δείξουν
ότι τα χρόνια σπουδών δε σπαταλήθηκαν άσκοπα. Αυτό θα
συµβεί σε έξι εφτά χρόνια, όταν οι νέοι φοιτητές, παιδιά της
εργατικής τάξης και της αγροτιάς, θα πάρουν τα πτυχία
τους.
∆εν πρέπει όµως να βλέπουµε το µέλλον µοιρολατρικά
και να χωρίζουµε τους ανθρώπους σε παιδιά της εργατικής
τάξης ή της αγροτιάς και σε αντεπαναστάτες. Αυτό είναι α-
πλουστευτικό, δεν είναι αλήθεια, και τίποτα δε διαπαιδα-
γωγεί περισσότερο έναν έντιµο άνθρωπο από το να βιώσει
την επανάσταση.
Κανένας από εµάς, απ' όσους φτάσαµε πρώτοι µε το
Granma, εγκατασταθήκαµε στη Σιέρα Μαέστρα και µάθα-
9
µε να σεβόµαστε τον αγρότη και τον εργάτη, ζώντας µαζί
τους, κανένας από εµάς δεν ήταν εργάτης ή αγρότης στο
παρελθόν. Φυσικά, υπήρχαν εκείνοι που είχε χρειαστεί να
δουλέψουν, που είχαν γνωρίσει ορισµένες ανάγκες σαν παι-
διά. Την πείνα όµως, την αληθινή πείνα, κανείς µας δεν την
είχε γνωρίσει και αρχίσαµε να µαθαίνουµε τι θα πει πείνα,
προσωρινά, τα δυο χρόνια πάνω στη Σιέρα Μαέστρα. Και
τότε πολλά πράγµατα έγιναν ξεκάθαρα... Μάθαµε ότι η ζωή
ενός ανθρώπου αξίζει εκατοµµύρια φορές περισσότερο απ'
όλη την περιουσία του πλουσιότερου ανθρώπου στη γη. Το
µάθαµε εκεί εµείς, που δεν ήµαστε παιδιά της εργατικής
τάξης ή της αγροτιάς. Γιατί λοιπόν να διαλαλήσουµε τώρα
ότι είµαστε οι προνοµιούχοι και ότι ο υπόλοιπος λαός της
Κούβας δεν µπορεί κι αυτός να µάθει; Ναι, µπορούν, να µά-
θουν. Σήµερα µάλιστα η επανάσταση απαιτεί να µάθουν,
απαιτεί να καταλάβουν καλά ότι η περηφάνια που πηγάζει
από την εξυπηρέτηση του συνανθρώπου µας είναι πολΰ ση-
µαντικότερη από ένα καλό εισόδηµα· ότι η ευγνωµοσύνη
των ανθρώπων είναι µονιµότερη, διαρκεί πολύ περισσότε-
ρο απ' όσο χρυσάφι µπορεί να συσσωρεύσει κάποιος. Κά-
θε γιατρός, στη σφαίρα της δραστηριότητας του, µπορεί και
πρέπει να συγκεντρώσει αυτό τον πολύτιµο θησαυρό, την
ευγνωµοσύνη των ανθρώπων.
Πρέπει τότε να αρχίσουµε να διαγράφουµε τις παλιές α-
ντιλήψεις µας και να ερχόµαστε όλο και πιο κοντά στο λαό
µε κριτικό πνεύµα. Όχι µε τον τρόπο που τον πλησιάζαµε
πριν, γιατί όλοι θα πείτε: «Όχι, εγώ είµαι φίλος του λαού.
10
Μου αρέσει να µιλάω µε εργάτες και αγρότες και τις Κυ-
ριακές πηγαίνω στο τάδε µέρος για να δω το τάδε πράγµα».
Όλοι το έκαναν αυτό. Αλλά το έκαναν υπό τύπον ελεηµο-
σύνης και αυτό που πρέπει να προωθήσουµε σήµερα είναι
η αλληλεγγύη. ∆εν πρέπει να πλησιάζουµε το λαό για να λέ-
µε: «Να 'µαστε. Ερχόµαστε να σας ελεήσουµε µε την πα-
ρουσία µας, να σας διδάξουµε την επιστήµη µας, να κατα-
δείξουµε τα λάθη σας, την έλλειψη λεπτότητας και στοιχειώ-
δους γνώσης που σας διακρίνει». Πρέπει να τον πλησιάζου-
µε µε ερευνητικό ζήλο και ταπεινό πνεύµα, για να µαθαί-
νουµε από αυτή τη µεγάλη πηγή σοφίας που είναι ο λαός.
Συχνά συνειδητοποιούµε πόσο λανθασµένες ήταν κά-
ποιες αντιλήψεις µας, οι οποίες είχαν γίνει κοµµάτι του ε-
αυτού µας και, αυτόµατα, της συνείδησης µας. Κάθε τόσο
έπρεπε να αλλάζουµε όλες τις αντιλήψεις µας, όχι µόνο τις
γενικές, κοινωνικές ή φιλοσοφικές αντιλήψεις, αλλά πότε
πότε και τις αντιλήψεις µας για την ιατρική. Θα δούµε ότι
οι ασθένειες δε θεραπεύονται πάντα όπως θεραπεύεται µια
αρρώστια στο νοσοκοµείο µιας µεγάλης πόλης. Θα δούµε
ότι ο γιατρός πρέπει να είναι και αγρότης, ότι πρέπει να µά-
θει να καλλιεργεί νέα τρόφιµα και, µε το παράδειγµα του,
να καλλιεργεί την επιθυµία για κατανάλωση νέων τροφίµων,
για διαφοροποίηση της διατροφικής δοµής στην Κούβα -
τόσο µικρής και τόσο φτωχής σε µια αγροτική χώρα που εί-
ναι εν δυνάµει η πλουσιότερη στη γη. Θα δούµε τότε ότι κά-
τω από αυτές τις περιστάσεις θα πρέπει να είµαστε και παι-
δαγωγοί, ότι θα πρέπει επίσης να είµαστε και πολιτικοί
-
ό-
11
τι το πρώτο που θα πρέπει να κάνουµε δεν είναι να προ-
σφέρουµε τη σοφία µας, αλλά να δείξουµε ότι είµαστε έ-
τοιµοι να µάθουµε µε το λαό, να φέρουµε σε πέρας αυτή τη
σπουδαία και όµορφη κοινή εµπειρία - να χτίσουµε µια νέα
Κούβα.
Έχουµε ήδη κάνει πολλά βήµατα και η απόσταση από
την 1η Ιανουαρίου 1959 µέχρι σήµερα δεν µπορεί να µε-
τρηθεί µε συµβατικό τρόπο. Πριν από καιρό οι άνθρωποι
καταλάβαιναν ότι εδώ είχε καταρρεύσει όχι µόνο ένας δι-
κτάτορας, αλλά κι ένα σύστηµα. Τώρα ο λαός πρέπει να µά-
θει ότι πάνω στα ερείπια ενός γκρεµισµένου συστήµατος
πρέπει να οικοδοµήσουµε ένα νέο, το οποίο θα οδηγεί στην
απόλυτη ευτυχία του λαού.
...Πειστήκαµε οριστικά ότι υπάρχει ένας κοινός εχθρός. Ξέ-
ρουµε ότι όλοι κοιτάζουν πίσω τους για να δουν µήπως τους
ακούει κανείς, µήπως κρυφακούει κανείς από κάποια πρε-
σβεία και µεταδώσει όσα ακούει, πριν πουν ξεκάθαρα τη
γνώµη τους κατά των µονοπωλίων, πριν πουν ξεκάθαρα:
«Εχθρός µας και εχθρός ολόκληρης της Λατινικής Αµερι-
κής είναι η κυβέρνηση των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµε-
ρικής, που στηρίζει τα µονοπώλια».
Αν όλοι ξέρουν ήδη ότι αυτός είναι ο εχθρός και αν έ-
χουµε ως αφετηρία µας τη γνώση ότι όποιος παλεύει ενα-
ντίον αυτού του εχθρού έχει κάτι κοινό µε εµάς, τότε προ-
χωρούµε παρακάτω. Ποιοι είναι οι στόχοι µας εδώ στην
12
Κούβα; Τι θέλουµε; Θέλουµε την ευτυχία του λαού ή όχι;
Παλεύουµε για την απόλυτη οικονοµική απελευθέρωση της
Κούβας ή όχι; ∆εν παλεύουµε για να είµαστε µια ελεύθερη
χώρα ανάµεσα σε ελεύθερες χώρες, χωρίς να ανήκουµε σε
κανένα στρατιωτικό συνασπισµό, χωρίς να πρέπει να συµ-
βουλευόµαστε την πρεσβεία οποιασδήποτε µεγάλης δύνα-
µης για κάθε απόφαση που παίρνουµε για εσωτερικά και
διεθνή θέµατα; ∆ε σκεφτόµαστε να ανακατανείµουµε τον
πλούτο εκείνων που έχουν πάρα πολλά για να δώσουµε σ' ε-
κείνους που δεν έχουν τίποτα; ∆ε σκεφτόµαστε εδοδ να προ-
σφέρουµε δηµιουργικό έργο, µια δυναµική καθηµερινή πη-
γή ευτυχίας; Αν ναι, τότε έχουµε ήδη τους στόχους στους ο-
ποίους αναφερθήκαµε... Σε καιρούς µεγάλου κινδύνου, σε
καιρούς µεγάλης έντασης και µεγάλης δηµιουργίας, αυτό
που έχει σηµασία είναι ο µεγάλος εχθρός και οι µεγάλοι
στόχοι. Αν συµφωνούµε, αν όλοι µας ξέρουµε ήδη πού πη-
γαίνουµε, τότε, ό,τι κι αν συµβεί, πρέπει να αρχίσουµε τη
δουλειά µας.
Σας έλεγα ότι για να είναι κανείς επαναστάτης πρέπει να
υπάρχει επανάσταση. Την έχουµε ήδη. Κι ένας επαναστά-
της πρέπει επίσης να γνωρίζει τους ανθρώπους µε τους ο-
ποίους πρόκειται να δουλέψει. Πιστεύω ότι δε γνωρίζουµε
ακόµα καλά ο ένας τον άλλο. Πιστεύω ότι έχουµε ακόµα
πολύ δρόµο µπροστά µας... [Ωστόσο] αν γνωρίζουµε τους
στόχους, αν γνωρίζουµε τον εχθρό και αν γνωρίζουµε προς
ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούµε, τότε το µόνο που
µας αποµένει είναι να µάθουµε πόση απόσταση πρέπει να
13
διανύουµε κάθε µέρα και να το κάνουµε. Κανένας δεν µπο-
ρεί να πει πόση είναι αυτή η απόσταση· η απόσταση αυτή
είναι η προσωπική πορεία κάθε ανθρώπου· είναι αυτό που
θα κάνει κάθε µέρα, αυτό που θα κερδίζει από την προσω-
πική του εµπειρία και αυτό που θα δίνει από τον εαυτό του
ασκώντας το επάγγελµα του, αφοσιωµένος στην ευηµερία
του λαού.
Αν διαθέτουµε ήδη όλα τα στοιχεία για να βαδίσουµε
προς το µέλλον, ας θυµηθούµε τη φράση του Χοσέ Μαρτί,
την οποία πρέπει να εφαρµόζουµε διαρκώς: «Ο καλύτερος
τρόπος να πεις κάτι είναι να το κάνεις». Ας βαδίσουµε λοι-
πόν προς το µέλλον της Κούβας.
14

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->