You are on page 1of 1

rnekler veren ahin, yaayan her canlnn da ayn zamanda bir ara form olduuna deindi. Dr.

Deniz ahin konumasn bilimi ve evrimi savunmann ne kadar nemli olduunu ve evrimi bilen herkesin onu anlatmakla ykml olduunu vurgulayarak sonlandrd. kinci olarak sz alan Dr. aatay Tarhan (stanbul niversitesi Molekler Biyoloji ve Genetik Blm) Gericilikle mcadelede evrim nereye oturur? balkl konumasn gerekletirdi. Konumasnda, tarihten bugne aydnlanma mcadelesini ve bilimi savunmann nemini vurgulad. Evrim kartlarnn genel olarak bilime kar olduunu ve en temel bilimsel gerekleri dahi reddettiklerine dikkat eken Tarhan, bilim kartlaryla bilimi anlatarak mcadele etmekten asla vazgeilmemesi gerektiini vurgulayarak sunumunu tamamlad.

Bilim adamlar Afrikal akcierli bal yrrken grntledi.

Yryen balk grntlendi

Prionlar: Doada evrimsel mekanizmaya katk salayan ajanlar

biliyoruz diyerek vurgulad. Aratrmaclar topladklar maya sularndan 10 tanesinde en iyi bilenen prion olan [PSI+] prionunun bulunduunu saptad. rnein bu sulardan biri olan Beaujolais arabndan izole edilen su, yksek asiditeye ve antifungal bir ila olan fluconazole kar diren gsterdi. Ardndan bu su farkl sularla genetik aprazlanarak prion tamayan bir su haline getirildi ve su iin faydal olan direncin ortadan kalkt gzlemlendi. Bylelikle sua diren salayan zelliin priondan kaynakland kantlanm oldu. Aratrmaclar artan bir dier gzlem de, doal prionlar tarafndan salanan zelliklerin test edilen 12 farkl ortam koulunda yzde 40 orannda faydal olmas oldu. Lindquist durumu Prionlarn mayaya bu sklkta faydal zellikler kazandrmas prionlarn daha nceden pozitif seleksiyon olaylarna maruz kaldna iaret ediyor eklinde aklad.

T Sosyal Aratrmalar Kulb Evrim Atlyesi Bilim ve Aydnlanma Haftas (20-24 ubat 2012) kapsamnda getiimiz pazartesi gn gerekletirilen Evrimi Neden Savunuyoruz? panelini yaklak 250 kiinin katlm ile gerekletirdi. Panelde stanbul Teknik niversitesi (T) Molekler Biyoloji ve Genetik Blmnden Dr. Deniz ahin, evrim hakkndaki yanlglar aklayan bir sunum gerekletirdi. ahin, nce evrin teorisi hakknda genel bir bilgi verdikten sonra; teorinin bilimsel alandaki kullanmna, evrim teorisinin dnya apnda kabul edilmiliine, insann maymundan gelmediine ve ilk insann olmadna kadar bir ok konuda yaygn yanlglarn dorularn anlatt. Canlln ortaya knn dorudan evrim teorisiyle alakal olmadn belirtilerek, canlln oluumu ile ilgili deiik hipotezlere de sunumda yer ald. oka bilgi kirliliine maruz kalan evrimsel sreteki araformlarn gerekte ne kadar ok bulunduuna dair eitli

EVRM NEDEN SAVUNUYORUZ? PANELNE YOUN LG

Son konumac olarak, Ankara niversitesi Tp Fakltesi Fizyoloji ABDndan Prof. Dr. Erhan Nalac Evrim teorisiyle neden urayorlar ? balkl sunumunu gerekletirdi. Evrim teorisinin renilmesinin nne geildiini, niversitede dair ne kadar zor olduunu belirtti. nsan aklna youn bir saldr olduuna dikkat eken Nalac, bilimsel dncenin srekliliinin engellenmesinin, toplum bilim ve gncel siyasete bilimsel bak da engellediini belirtti. Sadece evrim teorisine deil, genel olarak dnme ynteminin nne geilmeye alldna deindi. retici glerin ve bilimin hangi toplumsal yaplarda kk salabildiini irdeleyen Nalac, zmn retim aralarnn bilimsel tarih anlay erevesinde hakim snfn deimesiyle gerekleeceini anlatarak konumasn sonlandrd. Byk bir dikkatle dinlenen sunumlarn ardndan alnan ok sayda yazl soru katlmclar tarafndan yantland. Daha sonra szl sorular blmne geildi. Sz alan dinleyiciler byle bir etkinliin gerekletirilmesinin ok nemli olduunu vurguladlar. Evrim teorisine ve evrim teorisinin toplumsal karlna ilikin eitli sorularn cevaplanmasnn ardndan, panel sona erdi. Evrim Atlyesi olarak, ilgisini eksik etmeyen tm katlmclara teekkr ederiz. Evrimi anlamak ve anlatmak iin haftalk dzenli toplantlarmza davetlisiziniz.

ekilen videoda bu balk, iki uzun arka yzgecini akvaryumun tabannda arka ayak gibi kullanrken grlyor. n yzgeler ise hareketsiz kalyor ve hayvann gvdesi, sadece arka yzgelerin yardmyla ileriye ittiriliyor. Bilim adamlarna gre bu grntler, yrme konusunda ilk admlarn karada deil, bu bala benzer trler tarafndan suda atldna iaret ediyor. Bir dier deyile akcierli balk, evrim srecinde su canllar ile kara canllar arasndaki halkann nasl olumu olabileceinin canl gstergesi. Bulgular PNAS dergisinde yaynlanan aratrmada akcierli balk Protopterus annectens tr incelenmi. nk bu balklar, tetrapodlar olarak bilinen, insanlar, kular, memeliler ve srngenlerin dahil olduu drt kol ve bacakl, omurgal kara canllaryla ciddi benzerlikler gsteriyor. Aratrmaclarn amac evrim halkasndaki en byk deiimlerden birinin nasl yaandn anlamakm. Chicago niversitesinden Heather King Evrimdeki ok nemli olaylardan biri, bundan 360 milyon yl nce balk tr eylerin tetrapodlara dnmesi, sudan karaya kmasyd. diyor. Akcierli balklar tetrapodlara benzedii ve trlerinin dier rnekleri tamamen yok olduu iin, onlar izlemeyi tercih ettik. Bu balk, hem solungalara hem de akcier benzeri organlara sahip. Ama karada yryen dier canllarda bulunan kuyruksokumu kemii, el ve ayak parmaklar gibi nemli organlar yok. ekilen grntlerde bu eksikleri rtmek iin yzgelerini kvrarak, ayaa benzer, yere basabilecekleri yzeyler oluturduklar grlyor. Bu da yrme yetisinin, el ve ayak parmaklar olumadan ve canllar karaya kmadan nce gelimi olabileceini gsteriyor. Ekip imdi bu baln Afrika dndaki trlerini de incelemeyi planlyor.
Kaynak: http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2011/12/111214_walking_fish.shtml (14 Aralk 2011)

Prionlar baz maya sularndaki renk deiikliinin salanmasnda nemli rol oynar. Genellikle hastalklarla ilikilendirilen prionlarn, mayalarn evrimsel srecinde nasl rol oynayabilecei gsterildi. Alzheimer hastal ya da halk arasnda deli dana adyla bilinen sr sponjiform ensefalopatisi (BSE) gibi hastalklara yol aan proteinler olarak bilinen prionlarn kaltlabilir zellikler retebildikleri ilk kez 10 yl kadar nce ekmek mayasnda bulunmutu. Aratrmaclar, baz proteinlerin yaplarn deitirerek kendi kendine kmelenen prion formuna dntn ve bu proteinlerin farkl ilevler kazanarak mayaya yararl ya da zararl olan yeni zellikler kazandrdn bulmulard. nceki almalar, maya hcrelerinin prionlarn blnme srasnda bir hcreden dierine gemesini ve bu sayede kaltmla nesiller arasnda aktarlmasn salayan bir mekanizmaya sahip olduklarn gstermiti. Bununla birlikte proteinlerin prion formuna geme ya da prion formundan tekrar proteine dnme oranlarnn ortamda bulunan stress faktrleriyle artt yani prionlarn, mayann bulunduu ortama adapte olmasn ve buna bal olarak evrim geirmesini salad da gsterilmiti. Ancak bu gelimelere ramen prionlarn biyolojik nemi bugne kadar tartma konusuydu, nk fenotip deiikliine neden olan prionlar bugne kadar doada bulunamamt. Proje yrtcln Bostonda bulunan Whitehead Enstitsnden Prof. Susan Lindquistin yapt bir aratrma ekibi, farkl ortam koullarndan izole ettikleri yaklak 700 doal maya suunu bilinen ya da bilinmeyen prion trleri iin tarad ve 700 farkl suun te birinin priona sahip olduunu buldu. Bunlardan yarsnn canl iin yararl etkilere sahip olduunu gsteren ekip, prionlarn mayalarda grlen hastalklar veya laboratuvar ortamnda oluan yapay rnler olduu grn ortadan kaldrmay baard. Nature dergisinde yaynlanan makalenin iki ba yazarndan biri olan Daniel Jarosz almann nemini, Artk prionlarn deien ortam koullarnda mayalarn ortama adapte olmalarn ve strese yant olarak evrim geirmelerini saladklarn

Prionlarn, maya evrimindeki rolnn nemine dikkat eken Lindquist, ekil deitiren proteinler olarak adlandrd prionlarn ilk canl formlarnn olutuu ve kaltmn nkleik asitlerle deil proteinlerle saland dneme ait ipular salad grn savundu. lerideki almalarnda prionlarn dier organizmalar zerindeki etkilerini benzer yaklamlar uygulayarak almay hedefleyen Lindquist, ne srd grn evrimsel biyologlar tarafndan pheyle karlanmasn artc buluyor. Edinburgh niversitesinden evrimsel biyolog Nick Barton, prionlarn adaptasyonda rol oynadna dair ok fazla kant bulunmadn ifade ederken New York City niversitesinden Massimo Pigliucci, bir sredir zaten ne srlen grlerin kantlandn dnyor. Ancak Pigliucciye gre prionlarn sularn evrimi iin ne denli nemli olduunun bulunmas iin en az 20 yl daha aratrma yaplmas gerekiyor.
lgili makale: Halfmann, R., Jarosz, D. F., Jones, S. K., Chang, A., Lancaster, A. K., Lindquist, S., Prions are a common mechanism for phenotypic inheritance in wild yeasts, Nature, 2012. doi:10.1038/482294a Kaynak: http://haber.sol.org.tr/bilim-teknoloji/prionlar-dogada-evrimsel-mekanizmaya-katkisaglayan-ajanlar-haberi-51887 (22 ubat 2012)

T Sosyal Aratrmalar Kulb Evrim Atlyesinin sreli yayndr. ki haftada bir yaynlanr.

27 UBAT 2012