,r{oJi.:".

d

Boo~ 5\0""

01 B~1 B

,

, 11".!r!IWI~11II~~
dBN ~/'~~'
~j: 7'

""'2'r]

II!
J._

., .

A6NKk6SNPLAko?t

VISUAL PRINT ENTERPRISES

A B N r. r. B S N P 1- A Ko?1 Philippine Copyright© 2001 by Bob Ong

Published by Visual Print Enterprises 6809 A santuico street Brgy. Pio del Pilar, Makati City 1230 All rights reserved. No parts of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording, or by any information storage and retrieval system, without the written permission of the Author, except where permitted by law. For information address: 6809 A. Santuico street, Brgy. Pio del Pilar, Makati City 1230.

IsBN

9

789719 234203

971-923'12-0-2

Manufactured in the Philippines. February 2001 August 2003

Mga Guro Mag-aaral Dating mag-aaral Ayaw mag-oral Drop-out f::icK--out fransferee cross-enrolled At nonor students .

Siyam ang magid/yaga sa mga gumigewang na salumpuwd. at wala na s'yang choice kundi tawagin aka. 'yung ka/ahati room natnin. at 30 lang ang ayos.Trip To Jerusalem. Ngawd na aka sa pagtataas ng kamay nang panslnin aka ng teacher ko. Isa ang araw-araw na makikipag.'m akong naqdasal habang naghihintay na matawag sa recitation. Hinati 'yung canteen. Wala na kaslng ibang volunteer. VI/alangkwenta. section I. Walang problema. Siguro mga !fa pupils kaml: 39 lang ang upoan. . [sang araw. Show and Tefl. seaman Sl' Taiay.Grade 2. buwan ng Hunyo. tap os na labat. per a 'von ang dinala ko dah'" 'yunang kasya sa bag kong maNit Mataimt. Sa room na ito kami pinagdala ng laroan para ipakl·ta sa kiase. Aka 'yun. sa . [sang isianie lang ang naghihiwalay sa klase namin at sa mga kusinerarq nag/uluto ng sop as. Antagal. Nagdala aka ng AA battery-operated police car.'sang pubfic elementary school.

. gumawa ng pekeng excuse letter.. naglinis ng room. nagkamedal ceremony. Walang om-co. Naglng teacher's pet at teacher's nagpakopya.. sa eskwelahan. sab.. Mlnsan masarap Nang triabalitaar.kasabay sa biia ko. "Aah po-lis Kar . nauM yon. M1Yagro.. sa ibanq teacher. ibang eskwelabat. nag-JS. nangopya.. unti-unting nagkagufo. Aruyl rung kasya ulit Seventeen years sinasadva. (bang anias. Seventeen years for the first hme in history e. . " Naiapos respeiado opoan ang preseniasyon.-kasi po. Jofens fang ang laruan ng mga bata sa amin. labas-pasok enemy. Bago mag-uwian ipinaa/a/a ng teacher ko na magdala uld kami ng laroan kinabukasan. sumulat sa sa qUIz bee. Uyehara. may salatnin. na ng lahat. naqmarisa ten so. Ito ng classmates ko sa Nang malaman tinanong ako kung bakit oito ang malutong na palo '}. "D-dis is may toy .Lumowa ang mata ng mga classmates ako sa harapan. Nakda ko nang magpunta "May sinab... kafagitnaan ng klase." . rung bakii n 'ya ako pinalo.. glory uld . matanda. Instant celebrity ako at maraming beses po. Meron din naman akong naiuionan . ng teacher ko ang p/nagkakaguluhan. Nagkaroon na rin ako ng sarding AY05 Moment of classes. nag-flag Nagdala ako ng plastic na clown mask. Pero akooq daiaqa. NCEE. otrabseni. nag-top slombook. " Ko. hindi' ko alam. hindi nagsauli. Maliit. ba kong qanon?" tanong n'ya sa buong klase.eeei has baterees. "I Promise To Bnng My PE Uniform" so. nag-cutflng ng aso't pusa. may laruan ako sa bag . nag-recite. bumagsak sumulat ng ng 300 times. sa bag ko. Ang sino mang may battery-operated e diyos. CA T. nag-vandal. Ibang panabon. Hanggang sa mga oras na ito hindi ko 0 nda ang laruan kong de-battery na laruan alam kung guni-guni ko lang yung narinig kong direksyon na magdafa ulit kami ng laroan ip/nagkanulo ako ng ciassmales Nung mga panahon na yon.. naq-drawinq humiram ng notebook. Roberto?" ah kar . so. pen'odl'cal test. nyu magdala u/d ng l-laroan .hindi mag-review. medyo humahanga na sa 'kin. S'ya si M.ss tanong ng teacher kong.eee-eeeeis "What kind of car.

''J have never let my schooling iniertere wdh my education. " ~ Mark Twain .

art papers.lalo na pag amoy pabrika pal Hindi mawawala ang pasiklaban sa mga magkakaklase. samantalang ang iba e plastic lang ng yelo ang lalagyan. pantasa. pencil case. liban na nga lang kung bunso kang tulad ko. envelope. gunting. pambura. Eto ang masarap sa pag-aaral. cruyolc. Hclu-hulo. kokomban (coupon bond').Simula. lapis. May mga gumagamit ng imported backpacks. bago. pad paper. kapok at bag . Normal lang dito ang magkainggitan. ballpen. May mga estudyante rin no mabango at amoy candy ang eraser. lonchbox water jug. 'yung umpisai Lcho t ng gamit. cor tolino. dahil 'yung ibang gamit e pamana na lang ng mga kapatid mo. samanta[ang ang iba e binuhol na goma lang ang gamit Meron ding kumpleto sa Tupperware na baunan. 3 !Tlg" kuwentoll9 chulk n] bob O"g .. at rneron din namang pandesa[ lang ang baon. unang araw ng klase. lalo na pag ang ibang bata e may Sesame Street na pencil case. paste. Unang baitang. Ang sarap yata gumamit ng bagong notebook.' at mer-on ding gumagamit ng mga fish nets.. ruler.

"Bow-wow-wow. 0 kaya tig-pa-five (5. 5yempre sa urnpisc. Ba-ba-e. at ng mga vandalism sa upuan ng bus gaya ng "Hobo ang bumasa nito!" "e 'I N K K B 5 N P L " Ko?1 5 mge K". 20. Ke..).. Nanghuhula lang ako base sa pictures. at mag-drawing nang matino.. E.entoog chelK ni bob 0"9 . at bumilang nang mabilis. tapos magiging words (Ba-ka. 0 kaya e 'yung tig-te-ten (la. "Habulin mo ang bola. "Kubo" pala ang nakasulat. 0. Bo. '. Maraming bagong matututunan." ang tahol ni Tagpi. Malalaki ang letra n'yan tsaka talagang malinaw ang pagkakasulat." "Bow-wow-wow" ang sagot ni Tagpi. bahay. Be. kumanta.agpi! Tagpjl" ang sabi ni Pepe. Bu. Natuto rin akong tumula. 'Yan ang mga tipikal no mababasa rno sa libro. Kaya mong magbasa ng mga kasinungalingan sa dyaryo. I to laO! Ang sarap ng pakiramdam lalo na pag kaya mong mag-countdown from 100 to I.) Akala mo solusyon na sa problema ng rnundo ang pagbibilang. babae). dadaanan n'yo ang Abakada (A. Ba-hay. Bilib sa 'kin 'yung teacher ko dati. mabilis kasi akong magbasa. 1. Pero hindi biro ang pagbabaso. klase ng bata Masorap ang Grade I.. KU. rite of passage 'to pag natuto ka Ibig sabihin nabinyagan ka bilang "literate". baka. Dito ako natutong magbasa ng isang buong paragraph. 15. 30 . magsulat ng isang buong pangungusap. Ki.. Koso nabuko n'yang kabisote lang ako nang basahin ko ang solitang "bohay" sa libra.. Bi. Dati kasi kahit anong hayop ang i-drawing ko.makikita mo sa public school ang iba't-ibang at iba't-ibang katayuan so buhay. Ba. ng mga subtitles so foreign movies. Ko. 20.). Ka. U. nagmumukhang ipis. 10.

Quintuplet. lamang pa tayo ng 2 letters sa english alphabet Hindi ko alam kung ilang dekada na natin napakinabangan ang dilaw na libra ng Abakada. bibi. Wala nang iba. F. pero sa nakita tinuturuan n'ya ang dalawang bata. May ulol na aSD sa daan I1ng haNk ni Hudas ay masama. nabasa ko sa libro ang mga sumusunod na halimbawa ng pangungusap' 6 It B N K K B 5 N P L A Ko?! Nadagdag sa atin ang C. nso. baso. Isipin rno: Librong rnarupis Dilaw ang cover. Naks. May litruto ng babaeng nakasalampak sa sahig at may hawak na IIbro. Xerox. Perc sa huli kong silip sa mga pahina nita. Z. J. Anong lioro Hindi ko rin alam kung ilang henerasyon na ng filipino ang napagsilbihan ng nasabing libro. ngayon e 28 no.nito. Mahabag ka sa baianq binugbog. perc mabagal na nagbabasa Basa-sulat-basa buong klase nang sabay-sabay. V. Hindi pa rin nakatakas ang mga litruto sa mga makukullt nu guhit ng krayola na nasa makakating kamay ng mga batao Palagpas-Iagpas at hindi pantay-pantay na kinulayan ng asul ang tuta at kalabaw. tasa. ni boo on~ . Espana. Q. dilaw ang daga at kanin. isang lalake at isang babae ko sa na pcr ehonq mukhang nalilibang sa pag-aaral ang pumasok sa isip mo? Ang imortal na libro ng Abakada. at N. "Mga Unang Hakbang Sa Pagbasa". kaya lang sa paglipas ng panahon e meron ding nagbago sa libro . at puso. at ang pusa-kalahati pula. Visa. Lahat tayo nagdaan puno. Ikaw at ako ay kakain sa araw-araw. May amag ang pansit-Iugfog. pusa. ganon pa rin ang kapalaran .. baba. kopya ng pamangkin ko. lang ang alphabet natin.I1ng tinapay ay Jasang sapar. sa A-E-I-D-U at paulit-ulit ang ng alpabetong Filipino. X. Ibig kong kumal'n ng sisiw. Kaya kasama na ngayon sa libro ng Abakada ang mga salitang Cab. Jelly. at French Fries.. Zodiac. Araw-araw malakas.ang pagbabago 20 Ito ang initiation bago maging literado ang mga finoy sa Pilipinas. Bukod sa kuwento tungkol kina Bobo at Lito. kalahati asul-parang pinagtripan ng mga adik. Kung dati e na nagbasa ng boo. berde ang bawang at ina. amoy-stateside no tayol 7 I1J9" KUI"<ertollg choll. naMa ko ang high entertainment value na hindi natin pansin dati.

text message at E-mail kung hindi tayo natutong magbasa? At sino ang makakapagsabing bunga lahat 'yan ng Abakada? A E IOU ABNkKBskNPL BKWLKMGW PRMSYTWK HHHMSYkNR TWPHHHHH DHLTMN P R k NT Ng Pag tinanong mo ang mga Pinoy kung ono ang paborito nilang subject noong elementary. kay a di naglaon e iniba na ang sistema. 'wag ka nang umasa na may makakain ka pu. beeper. B A B N K K B 5 N P L A Ku?! mg" hlweotong 9 chalk. eto ang pagkakataon para lagyan ng bata ang tiyon n'ya ng mga pagkaing mayaman sa asukal. halos kalahati ang pabirong sasagot ng "recess" Ewan ko sa mga pribadong paaralan. AnlupiL Pero mas malupit kung walang pagkaing aabot sa 'yo Dahil kahit parang 5 year old lang na mahilig sa junk foods ang nutritionist namin dati sa eskuwelahan e lagi pa ring nauubos ang laman ng tray.Riruin rno. Iiikot ito sa buong room ng dalawa sa mga kaklase mong boboe. extenders. preservatives. mantika. vetsin. Peksman! Puro chichiria ang menu limang araw sa isang linggo. Pag nagurnpisa ang tray sa Row I at Row If ka. at minsan e panis na carbohydrates at cholera. oi bob DOg . Sa tray nakalagay ang mga paninda. magkakaroon ba ng pakinabang ang fax. pero nung kapanahunan ko sa public school.

may libre pang hibla ng bllhok) Cation candy Ice candy Ice cream Ice scramble :1 10 1\ B N K K B 5 N P L . kalamay. caramel. kaso talagang minsoncn lang 'to.toong biro lang ng mga Pinoy no recess ang paborito rnlung subject sa eskuwelahan. r. madalas ay panis ang mabibili mo. hopia. at iba pang gimik nn naKa-tiangge sa daan. nilupak. \'wlang tatalo sa uwion Junior Divisoric ang hur-op ng mga public elementary schools pagdating ng uwian MaKikita rno ang mga pagkain. Hindi Ka pa rin naKakasiguro sa Kalinisan ng utensils. sopas no ang pinaKamatinong pagkain pag recess. Hindi Ko alam Kung mclinis 'yung tubig sa gripo a nasanay na lang ang tiyan ko sa amoeba. 10 minutes late lagi ang sop as) Ang tubig? Pwedeng magbaon. Minsan meron ding mga medyo may sustonsyo: macaroni. AnD ang laman ng tray? Cheese curls. waffle) Hotcake lna malamig) Samolamig (iba't-ibang flavor.~ Ko?! . butong pakwan. Eta ang shopping list Fishball (wala pang squldball noon) ToKneneng Gtlog ng pugo nn may horino at orange food color) Hotdog lin a bun. Sa gripo ako dati lagi urniinorn. gamit ang Kamay panalok na parang urruinorn sa malinis no batis. at iba pang chichiria na mabibili sa suking sari-sari store. laruan. Pag sinipag-sipag ang mga tao sa canteen. candy. per o liban diynn. cornik. nagtitinda rin silo ng mainit no scpos.Nagkaroon ng rotation. at pwede ka ring urninorn sa gripo no pinagkukuhanan ng pandilig sa halaman. on a stiCK. at dahil hindi naman pulido ang preparasyon. at kutsinta. potato chips. puto. nilagang saging. hindi na laging sa Row I nag-uumpisang ilako ang tray. magpapaltos sa paso ang dlla mo dahil Kailangan rna 'tong ubusin sa loob ng limang minute (15 minutes ang recess. chocolates. 'Yun nga lang. Kultura 11[1 119 rnga estudyante ang mamili paglabas ng gate._. bubble gum. Odhil kung paborito ang paguusapan.

'yun bang may pendant na kulay at korteng pUso na rnay nakapinturang initial ng first name n'yo sa harap. rnasarap pa ring tumaya. 13 mgtl k. Perc sigurado aKong hindi rnawawala sa eksena ang mga batang babaeng nagpapawis ang nguso sa KaKangasab ng mangga na may bagoong. Kaso KinabliKasan minalas.ICe tubig at duhat na may asin 5ingkamas. itiK. isda. Kaya pag sawa ka no. ibon.tJ'Nentung [halk ni bob ong . scntoi. at manggang may bagoong 5ipa. lclo na pag rnay natira s'yang pera matapos mamaKyaw ng Nutri Bun (style o'ya para purnasa sa teacher). sumpit. at dagang costa Dati mahilig burnili ang ate ko ng Kwintas pag 'Valentayms Day". Anim na ulo na lang ang naabutan namin sa kulungan~Kinain ng daga. at jolen 5ampaloc. Minsan kahit maasim ang buhay at may daga. nanalo ng walong itik. Kuya KO narnan ang madalas sa palabunutan. Minsan sinuwerte s'ya. aratilis. Yari ito sa chalk. pwede mong ipang-vandal sa mg_a dingding ng bahay n'yo. at yoyo Tau-tauhan at rubber ball 5tjckers at paper dolls L-aruang k:wintas at pulseras Arkilahan ng "Game & Watch" at 'View Master" At tindahan at palabunutan ng sisiw. 5igurD mer-on nang mga bagong tinda sa harap ng elementary schools ngayon. Turumpo. at ang 12 A R N K K 8 S N P L A Koc! mga batang lalake na turnataya para mnnnlo ng itik. tex.

don't panic. pwede ka nang gumawa ng palayok. Kaya medyo natorcmta ako nung nagsisigaw s'ya ng "Chucheel Chucheel" nang rnay kumapit nq basura sa sapatos n'ya paglusong namin sa mababaw na baha May kalayuan ang nilakad kami sa bahay Uwian na. Ganges River. Oops. namin. Ili bob eng J . At sa kapal ng putik sa sapatos namin. May payong 'yung I~ A Il N I:" K If 5 N P l A 1:"0!1 Sa hindi maipaliwanag na kadahilanan Nang minsang na-Iate ulit ang sundo namin. 'Yung isa. malalim talaga ang tubig at may mga lumulutang pang bagay na galing sa tiyan ng tao. Dalnwa ang pwede naming daanan pauwi. malusog. Hello Kitty na sa sobrang liit e para lang Kaming sumilong sa ilnlim ng mushroom. pero hindi kami tumatawid. pero nakarating din Bumbunan lang yata namin ang tuyo. walang ulanl Karaniwan na naming inaakyat ang overpass na nadadaanan ncrnin pauwi.bilidad ko ang pinsan ko dahil hindi s'ya Pilipino at kakatapak pa lang n'ya sa Pilipinas noon. singko ng hapon tuwing uwian e darating Kaso sumablay isang beses. daanan ng jeep. ayoko kasi ng naghihintay lang at walang ginagawa. 5 igurad ong. 'Yung iso nornon. Alam kong respons..sundo namin. do on na lang kami sa maputik. lumabas na kami ng room at doon namin nakita ang naghihintay sa amino lsang malakas. e naglakad Komi palabas ng eskuwelahan. ang mundo. at galit na galit na ulan! Ulan na sa sobrang lakas e lulutang ang daong ni Noah. laging baha maputiK pag tag-ulan. baka natatakpan lang ng ibang tao ang sunco namin.sigurad 01 Ganyan din ang opjnyon nornin dati katotohanan na Lones hanggang Biyernes. No choice. Wala kaming kilalang mukha. pustahan kung sino ang malulula (pauso ko no nurnunl) Pero talo ako. naglakad na naman kami .pins@ ko. buhay pa rin nnrnon kami. kahit walang ulan. maalikabok pag tag-araw at 5inubukan ncrnin 'yung "Ganges River". Ayos lang. classroom. extension yata ng Naniniwala Ka bang bilog ang mundo at hindi patag? 5igurado ka? 5yempre parehong "00" ang sagot diyan. madagundong. Kampante kami. Dahil ako ang nalula nang 15 mgo Kllwcntong chair. Tinitingnan namin ang mga tao na nagsisiksikan sa labas ng pintuan ng. malamang dahil sa 'kin. Naging patag ng pinsan ko sa pagsapit ng alasang . bumababa rin kami sa kabilang hagdan Gusto lang namin ng "thrill ". Nang maubos ang sonde ng mga Grade I. No can do.

nag-aagawan pa kaming magkakaklase sa utos ng adviser ko nung Grade 3. Kumbaga sa mga pr eso e warden s'ya. at umakyat sa tulay pag umaraw.. Mabagal ang serbisyo ng dalawang teacher na in-charge sa canteen dahil libang na libang sila sa pagpapalitan ng talambuhay.Tak . kcrhit na maputikan. teacher's pet pq ng tanghali ang dismissal. 11:50.. 1130 a.. lolo na sa eskuwelahanl .~o lurnabas ng room. Nagpapabili kas! s'ya ng isang dosenang Nutri Bun para sa mga teachers. '¥an ang mission statement ko dati: Lumusonq sa baho pag umulan. Ayokong nobuhuli mag-submit ng test papers (sobra sa pressure 'yon!) at ayokong naiiwan sa isang lugar... sikat ang batang madalas utusun. Uwian nal Anak ng tinapay Iso sa mgQ pinakaayaw kong pakiramdam sa rnundo e 'yung napag-iiwanan. Pagdating sa canteen..Clng haba ng pila! Tlk ..minsang makita kami ng sundo nam. Sa Elernentary. madalas nang excuse sa klase.. anak ng tinapaY ...~kil ang nnpjli.. Hindi maipinta ang mukha ko nang dumating ang isang classmate na dala no ang bag ko. wQla pa rin.entn"9 chalk ni Dob oog . Nakatikim no nnrnon ako ng sermon. kahjt na mosermonun Hindi ko rnclilirnotcn.n sa ibabaw ng tulay. Alas-dose 16 " B N K K B S N P L " Ko?1 17 "'ga klJ.. II:'i0 .

magdilig ng halaman. maglampaso ng sahig. Kaya lang kami nakapasok sa library nung Grade 6 e dahil ginamit sa general meeting ng PTA 'yung room namin at kinailangan naming mag-evacuate. mogwalis. Ang library para laging iahimik at rnolinis. Dumating ako sa bahay nang nakahikbi at galit sa mundo." Me['on kaming CR sa eskuwelahan. at HINDI. pero walang janitor nn nagme-maintain. sa banal na Principal's Office lang. no ulit ako nagtaas ng kamay para mag-\lolunteer sa wish list ng mga teachers. Wala na kasi ang mga pnrnilynr na mukha ng mga estudyanteng pang-umaga. binabalutan din ng mga supernatural stories ang CR namin. Perc minson sinasadya kong hindi i-shoot 'yung ihi ko sa balde dahil baka pagalitan ako pag napuno ko 'yon Takot ako kay Miss Uyehara. Nung Grade 2. Simula noon hinding-hindi. magbunot. PUfO rnga taga-panghapoo na. meron no kaming balde sa room. isang section kayong haharap sa pader para jumingle. Nag-backfire ang Teacher's Pet Theory ko. Meron man. at magtapon ng basura araw-araw. lahat ng gawin mo kailangan neat and orderly. Nung Grade I. At dahil madalas ~~alang tao.<lwento"g cholK oi bob oog 19 . kasi walang janitor. toilet Hindi ko alam kung ono ang pumasok sa ulo ni Miss Uyehara at naisip n'ya 'yon. Pag pumasok ka dito. pero hindi ako naniniwalang dating sernenteryo ang eskuwelahan nurnin Siguro 'yung mga nag-l. pila-pila ang pag-ihi. "strangers". mag-floorwax. Parte 'yan ng house rules sa pampublikong eskuwelahan. masusuka ka muna bago ka motce. 1sang beses pinigil ko ang ihi ko hanggang sa bahay 'wag ko lang s'. hindi ipinapagamit.ong lTIaistorbo sa pagtuturo n'ya ng "Parts Of A Bird. Totoong amoy patay 'yung mga comfort rooms. Pagkatapos ng recess.~ Ko? I mgo f. Pakiramdam ko isang dekada ang nawala sa buhay ko dahil sa mga bukbuking Nutri Bun na 'yon.-BM na hindi nakagamit ng takuDets g~mawa na lang ng mga kuwento para maw ala 'yung sak!t 119 tiyan nila Magbura ng blackboard. Kaya hangga't maaari. Kahit diarrhea mo uurong. Wala yata kaming librarian noon. Portable 18 A BN !( !( B 5 N P L .Pakiramdam ko nasa ibang dimension na 'ko nang inabot ako ng 12:30.

Namigay sila ng isang set na toothbrush. modeling dayat mga biskwit. Minsan pati 'yung mga pangkaraniwang tindero hinahayaan na ring mag-interrupt ng klase: mga salesman ng metal polish. at disclosing tablets.at ang walang humpay na mga raffle tickets organizations. reference books. screen. Pag batung-bato ka na sa klase. Lcro: 5pin-A-Win Players 2 21 Pasok din sa kategoryang 'to 'yung walang kamatayang ballots para sa popularity contest tuwing United Nation's Day. ganon. Dito n'yo gagamitin ang itinuro sa inyong "Goood Mooooorning. may sakit. all-around cleansers. namatayan. regular man ang classes a hindi. Minsan naman 'yung mga nagtitinda ng mga handicraft materials galing sa NI:OA: mga pin cushions. 0 nc-reinccrnote paramihin mo lang 'yung cells at buuin ang salitang 50S. ko dati nung durnating 'yung Crest Team. mamamatay. veeeseetohr!II" Sa amin dati maraming surprise guests.Tac. floorwax.Toe? 'Yun. I:to ang [nn: Lnr-o: 505 Players 2 Gamit: Ballpen at papel Mechanics: Alam mo 'yung 1\c. 20 " 8 N K K ~ 5 N PI" Ko?1 rl19Q Kuweotong chaik: oi bob DOg . at konting electric fanvolla! May sinehan na kaming amoy pawis. nasunugan. Christmas decor. legends. ng iba't-ibang Pero minsan may biyaya rin naman. tapos nilagyan ng projector. Minsan nga kahit 'yung ibang bisita na walang itinitinda at nanghihingi na lang: abuloy sa binaha. kumita pa ang eskuwelahan Ang galing! Pero may bisita 0 marami pang perks sa elementary school. at fairy tales.hindi documentaryblockbuster movie! 1\nanggallang 'yung detachable partitions ng walong room nornin para makabuo ng isang malaking hall. alam lahat ng mga estudyante ang pwedeng gawin tuwing nababato sila. toothpaste. eto 'yung mga namimigay ng product samples. Ang saya-saya Bukod sa half day na pasok at suspension of classes. wala. namatay. basket at iba pa. fables. pwede mong ipagdasal na sana may dumating na bisita. 'yun bang maninipis na libra ng Philippine history. Napilitan tuloy akong mag-toothbrush for I week dahil sa excitement Nakapanood din ako ng Film Showing. Kulang na lang holdapin ka. Karaniwan nang nauubos ang orcs dahil sa pagbisita ng mga nagtitinda ng "Ibong Adarna".

Kung ilan ang total mo. at maitim na pagnanasa Mechanics: Isulat ang 'yang full name. Alam rno 'yung Wheel Of Fortune? Ganon. pupel. thing. Magkakaroon ngayon ng mantsa sa base ng kalaban. Maghuhulaan lang kayo ng letters.S. 'yun ang nararamdaman rno sa kanya. papel. Gamit ang hintutero. Player: I Gamit Ballpen. at pera Mechanics Para ding Giyera. at detergent soap Mechanics: Sa magkabilang dulo ng papel. i-drawing ang mga tauhan n'yo. Sabog ang uno mang tauhan n'ya na mamarnantsahan ng tinto Tapos ang larD pag naubos ang tauhan ng kalaban. Rilangin kung ilan ang common letters ng pangalan n'vo. LarD: F.E. papel. perc iba ang paraan ng pagtira. Isolut ang full name ng crush mo. Para tumira: Itaya ang ballpen rno sa pwesto ng isa sa mga wuhan mo. Para tumira: Mag-drawing ng maliit na bilog sa base rno. a event. hanapin ang kinulayan mong bilog at kiskisin ito ng takip ng ballpen. itulak ang ballpen upang dumulas papunta sa base ng kalaban. Ang F ay frien~ship. L ay love. Ipatong ang hintuturo mo sa tuktok ng nakatayong ballpen. M ay marriage. Lnr o: Giyera Din Players: 2 Gamit Eullpen. punuin ng tinta ng ballpen ang loon ng bilog. place. Gamitin ang detergent soap para labhan ang uniforrn no puno rin ng check marks.LA.M. 'yun ang nararamdarnan n'yu sa 'yo Kung jlan ang sum total n'yo. 'yun ang mararating n'yo Anirn ang letters ng FLAMES. unahang makahula ng mystery word ng kalaban. Asar aka sa larong 'to kasi ang total ko dati love. kulayan rnaigi. Ngayon. Kung ilan ang total n'ya. total nornin marriage. E ay engagement. magbilang lang ulit mula sa F. at S ay sweetheart. Bahala kayong mag-usap ng kalaban 22 mo kung ilan at kung anong symbols ang gagamitin n'yo (ex Tig-sampu kayo. Lor o: Giyera Players: 2 Garnit: Rallpen. tatsulok sa kanya).Gamit: Ballpen at papel Mechanics: Pwedeng person. Tapos ang [ur o pag naubos ang tauhan ng kalaban. Garnitin ang peru parnbili ng panibagong ball pen pamalit sa isang wala nang tinto. gagawa ito ng check mark sa papel 5abog ang anumang tauhan ng kalaban na tatamaan ng check mark. tapas. Kung higit sa 6 ang total rno. bilangin kung saang letter tatapat ang total mo. total ng crush ko anger. rnga kuwadrado sa 'yo. itupi rno ang papel crosswise. 1\ B N K K B 5 N P L 1\ K07! 23 "'9" I<:uwentong chdll<: ni b"b ong . Pero Hapon ang asaWa n'ya ngayon. A ay anger. Mula sa bakat sa likod ng papel.

tinititigan ko na lang 'yung poster ng mga alphabet sa room. "One apple plus one apple . gamit ang coin sa halip na glass.. "yes" ang sagot. Apache. anong ball pen na may butas ang pwet) kahit su<iy mdes per hour for the round trip? Mechanics: Hawakan at pagdikitin ang mga ballpen. Magtanong. from A to Z. gamitin ang coin para mag-cara y crUL. "abstain". borrring talaga. kaya pinili ang Klase nornin ng isang teacher na nagde-demo. inaantok na 'ko pag sinasabi ng teacher. Spirit of the Ballpen Players 2 Lor-e: Youare to travel from point A to point the t6p from 0 8 and return. Ipasok ang dulo ng isang ballpen sa pwet ng isa pang ballpen. "no". Hindi ko talaga alam kung bakit usqr na asar aka sa Math! Sa kindergarten pa lang. Pag ganon na ang pinag-uusapan. Marami pang ibang laro sa classroom. basta alam ko. Star section. Pag tumaas 'yung pinagdugtungan ng dalawang ballpen. pag hindi gumalaw. espiritu ng politiko ang nakuha n'yo. On fast would you have to travel from A to 8. tapas balik ulit sa A. Orasyunan.. pero boring 'to at kadalasang nauuwi lang sa batuhan ng mga nilukot na papel pagdating ng recess. yoo traver at thirty miles per hour. Pag bored na kayo. Mama malayan ko na lang kakanta na pala kami ng "If you're happy and you know it clap your hands . May isang drawing ng puno sa blackboard no may mga bungang geometric figures.Lnr o: Spirit of the Coin Player 5: 2-1.. " Nakaranas ako ng matinding delubyo noong Grade 6 aka.f Gamit Coin at malaking papel Mechanics: Gamitin ang papel at gawing board na tulad ng sa Spirit of the Glass Maglaro ng tulad sa Spirit of the Glass." Hindi ko alam na Math 'yun dati. pag bumaba. mag-isip no lang ng ibang lcro. How B to A in order to average Gamit: Dalawang ball pen (Scribbler. paul itulit hanggang sa matapos ang teacher ko sa pagbilang sa lahat ng sangkap ng fruit salad.~uwcntang 25 chalk rli bub cmg . Pipitas kami ng bunga 2~ A 8 N K K B 5 N P L A Ko?! mga . Isa nn rito ang origami at ang pag-gawa ng mga eroplanong papel.

31 26 A B N K K B S N P L A K. solar system. bigat. lopud.. pormal kong isinumpa ang sakit sa puso no kung tawagin ay Mathematics . bilis. isang math problem na hindi ko kayang sagutin. Rubik's Cube. May math ang arts.al!o. at hugis Math ang katawan ng tao.. Gusto kong ibalik 'yung nabunot ko. Bumalik na lang ang kamalayan ko nung narinig ko na ang boses ng teacher no nagbigay ng sobrang pasakit sa dignidad ko "Okay. Titanic. . lottery. superintendent yata 'yung iso. so who would like to help Roberto?" Whewl Wala. 'Yung isang minutong itinayo ko sa harapan e parang isandaang taon. mapa. nung araw na 'yon. layo. taas. at rnundo. jigsaw puzzle. sasagutin uri ng totoonq prutas namin ito para maging isang E 'lang hiya. 'yung nagdedemo. financial statement. ang number ba nakakagawa ng sentence (32 asked 1f. polynomial. Mt Everest. at isa pang teacher na uzi(-sera)' Pinagpawisan ako ng malamig at nanuyo ang lalamunan ko.?i 27 rn qn f'. baraha at roleta Math din ang $17-billion Channel Tunnel no nakalapot sa ilalim ng English Channel sa pagitan ng England at France. Leqo.. luwang. lalim. tapos ayun. dice. domino. music.: (II boo nng ~-.no may math problem. peru. piano. at cotangent? Makatwiran bang pakisamahan ang mga irrational numbers? Anak ng scientific cnlculutor] Pero Math daw ang universal language. Pocrncn. Tandaan: 8 X 7 56!!! ::0 Ewan ko ba kasi kung bakit mahirap no ang Math. kalendaryo. at sports Math ang time and space. election. 'yun pang mga teachers na kumakain ng bata ang pinagturo nito sa eskuwelahan namin Lulo ko tuloy kinaasaran 'yung subject Buti pa ang alphabet nakakagawa ng equation (c::o a+b). principal.ulr"-lcntong d. at hanggang ngayon hindi ko na kinalimutan ang snqot sa nabunot kong math problem. science. durni. Math ang habo.150 if 7 will 698)? Bobaba ba ang bill ko sa Internet pag nag-factor ako ng quadratic trinomial? Malulutas ba ng Laws of Exponents ang problema natin sa basura? Mababawasan ba ng Associative Law for Multiplication ang mga krimen sa bansa? Makakabuti ba sa n1ag-asawa kung malalaman nila ang sum and difference of two cubes? Maganda ba sa sirkulasyon ng dugo ang parollelogram. Olympic Games. adviser. laki.. Monopoly. natawag 'yung pangalan ko! Nanginginig akong lumakad sa hcrupon ng klase Pinitns ko 'yung orange na pentagon na medium size (hindi ko malilimutan). pyramid. pero lahat ng mata nakatutok sa akin~mga mata ng If 0 na classmates. Math ang r elo. Walang nagko-coach ng sago! Sa isip ko tinawag ko na lahat ng santo pero wala man lang anghel na bumulong ng sagot sa tenqo ko.

lobo. Yen ang Math. 'wag ipa-slice sa walo ang isang buong pizzu.. bilang tallest building. rnonscnos. J miles 53 yards ang haba. at ng eN Tower na may taas no 1. lollipop. mukhang question mark at 'yung mga ''3'' mukhang paruparo Kitang~k:ita ang mga bura at mali. n ' bob 0118 . 8 N I'" I'" B 5 N P L A Ko?! 29 1Il9" k. isusulat mo kung ilan ang inrnun ko lahat.li ng kalamansi na tigsi-singkwenta sentimos. one holf. at orus Wala nang kasunod no lesson ang "How to Tell Time" Blanko no ang mga sumunod na pages sa notebook Tqmu no sigurong rnalaman namin no lumalakad ang mga kamay n9 relo at tumatakbo ang panahon. Kung ang sagot rno sa math problem sa itaas ay 90 miles per hour. Naka-drawing din kahon na may objects sa ng kahon. nakabatay sa Math ang mga desisyong ginagawa natin sa buhay araw-araw. pero iba-iba ang itsura. fraction (one Whole. Sa mga sumunod na pahina e tambak pa rin ang mga count~the-objects-inside-the-box na activity Iba-iba ang objects no naka-drawing: may bilug-bilog. bato. Wala pala kaming ginawa noon kundi magbi1ang Itinuro rin ang pera. ekis. aL'yung ibang object hindi ko maintindihan kung DNA 0 sperm cell. at 51 to 100 Sa itsura pa lang. Nasagutan pulang ball pen sa buong Perfect ako Sa magkabilqng page e nakasulat ang numbers I to 50. paulit-ulit. Mula sa pagtawid ng kalsada hanggang sa pagtatayo ng building at negosyo.j ! •i . hindi rno mauubos 'yon. puno. May mala king check ng page at nakasulat ang "100". kariton. Lahat ito pasok sa Guinness 2000 Lahat Math. at 21. Mali ka sabi sa 'yo . kasama ng MGM Grand Hotel nn may 5. trumpo. dito 'yung mga walang kamatayang Ioob. ko na a Sa fir st page ng notebook e mga number sang nakasulat. Yesssl 1 ~ 1 } ·1 < ·i .. butones. months in a year.. Pasok sa Guinness Record bilang longest under sea tunnel.005 rooms bilang biggest hotel... II inches ang diameter. days in a week. roman numerals. one fourd)..entong chalk. tirador. to 5.815 ft. guhit-guhit. tatsulok.f ft.i ! Hanggang ngayon nasa akin pa ang Math notebook noong Grade l May sulat-kamay ito sa Cover "Mafhemafics". At kung bib. 'Yung mga "2" 28 /I. shells. tumawad ka rnuno at itanong kung pwedeng dalawa-piso no lang. yoyo. Kaya kung kakain sa pizza parlor at mag-isa ka lang.kaya ayoko ng Math. one third. palagay ko inabot ako ng tatlong araw sa pagsulat ng mga nurner onq 'yon. 5 in.

KaKilala. 31 Kaso isang araw m9~ Kuweolong cholK ni bob ong .4 fJleasant possession is useless without a comrade" . sarap. papayag Ka mapupunta sa 'yo ang lahat ng Kayamanan sa mundo pero mawawala lahat ang tao dito at ikaw lang ang matitira.!-findi aKo maKapaniwala sa Math notebooK KO. at asawa sa buong buhay rno. Masaya 'yon. Kung mm'Jawalalahat ng tao sa rnundo. dati isang mall. at Glngnakasulat: "Let's go on!" '. Dahil Marso at amoy-baKasyon na noon. Lahat ng nakasulat doon gawa Ka. DO. kaya alam Kong hindi aKo malulungKat kahit na mawala lahat ng bata sa rnundo. NaKita Ko ang trabaha KO nung 7 years old pa lang aKa. walang giyera. Ayos. ang absences 30 A B N K K B 5 N P L II Ko?! ko sa klase.Seneca Kung bibigyan Ka ng isang bilyong piso perc mawawala ba? E Kung ang pamilya rno at hindi ka magKaKaroon ng Kaibigan.walang mag-aaway-away. payag KG rin ba? AKo. medya dumalas AKin lahat ang ice cream at loruon. Para ka na ring nasa Garden of Eden pag tum ira ka sa mall. walang magnanaKaw. bawat guhit ng lapis at marka ng pambura. oir con pal Perc naiba 'yung pananaw Ko sa pagtatapos Ka ng Grade 3. Nung bata ako pinangarap kong tumira sa Madalas akong maglaro mag-isa dati. Isang batang may hawak na walking sticK ang nasa design ng cover.

Irnportonte raw. Wala aKong Kamag-anaK 0 Alam Kong bad news 'yon. Recognition Day pala Suspense Thriller. Complete uniform. sampaguita sa leeg.. KinabuKasan. white shirt. dumating ang nanay Ko. nakangiti s'ya. wala pa 'Kong magulang. shoes na multicolor na may 8ago tuluyang maubos ang mga tao sa school ground. Kilala Ko na. May award aKo. Pumunta naman aKo. barong. Wala na 'Kong oras para bumaliK ng bahay. Kaibigan man lang. papagupitan aKo sa medyas na multicolor. Nang ma-develap 'yung picture. . Guilty aKo. Natatawa s'ya sa nangyari. mabango. blue shorts na Kupas. polo. Malayo pa. hindi dumating ang nanay Ka. dumating ang nanay.Kaw lang at ang tagumpay-pangit! Walang Kwenta. nasa mUKha n'ya ang ''Lagot Ka. A Ii N K K Ii 5 N f> L A Ka?1 mga kuwentDng chalk ni bob ong . bibilhan aKo ng matinong damit para sa KodaKan. Section na namin ang aaKyat sa stage. naKapiKit aKo. tiyaK magpapaKulot 'yon. naKa-rubber school ID. Wala rin aKong teleponong matawagan. mga naKa-blacK shoes na pinaKintab. Nang maKita Ko ang pinsan Kong doon din nag-aaral. with matching payong. bagong gupit. medyas na puti. anaK!" Pinapapunta aKo ng teacher Ko sa esKuweiahan. Ko sa bahay namin May sulat 'yung lungKotll! 'Yun na yata ang pinaKamalungKat na 60 seconds sa buhay Ko. pa.. Masaya pag naKiKita mong masaya ang mahal mo sa buhay. maaga. ng classmate Ko. Sumabay ang nanay Ko sa pagbasa ng sulat.at hahataKin ang isa sa mga Kapatid Ko para tagapalaKpaK. Surprise Nang may naKita s'yang photographer na nag-iiKut-iKot nagpaKuha Kami ng litrato. Ang 32 33 Kung nalaman n'ya lang nang maaga na aaKyat ng stage ang butiso n'ya. Natapos ang programa. pinaKiusapan Kong purnonto sa amin at sabihin sa nanay Kong pumunta kaagad sa esKuwelahan. Pagbanggit sa pangalan Ko. Pero Kung . naaasar naman aKo. na bihis din. at masaya silo pag naKiKitang nagtatagumpay Ka. S'ya ang nagsabit sa 'Kin ng ribbon. Koso hindi umabot. at Andami Kong Kasabay estudyante sa daan. at Kasama ang mga magulang nilang bihis bovbero.dumaan 'yung classmate teacher ko .

na patak ng ulan. Hinto na ang Klase. NagKaroon kami ng limang minutong kapayapaan Alam Kami sa parte ng room na tuyo at ligtas tuwing lumalaKas ang hangin Per o ang room nornin hindi naKapagtago... maps.""""---~~~-. bumagyo ng signal number If. Glom kong isa na lang ang gustong isigalNng teacher Ko nung mga panahong 'yon. SlNaK. _. Kahit sa classroom. Glom Ko dah il sa bintana aKo naKatingin at hindi sa teacher. laglag ang bulletin board . cut-tolina. posters._" . Kinuha lang n'ya ang mga balde naming pandilig ng holcrncn at isinahod sa butas. charts.. gaanong sayaw ang mga dahon ng puno._--- ~~---.. Kaso nag-umpisa nang magpapansin ang malalaking ulap.. Basa lahat ang mga naKa-display naming artworks.. BAGAAAAAMIII Tuloy ang Klase. ng chess Perc hindi na s'ya hinintay ng kalaban. _.. Dir etso rin ang discussion namin sa room._ Kaso bumuwelo lang pala ang sangKalangitan para sa final nssovlt. -~-~--~ .~ __ ••_. Nang biglang Kumulimlim . Malalim na nag-isip si Ma'am ng next move. Basangbasa lahat pati ang poster Weather Dahil Apocalypse na at parang tsokolateng natutunalN ang classroom narnin. tuklap ang dingding. --' _.. Parang narinig Ko pang sumigaw ang mga pataK ng ulan: ''LUUUUUUUUssOOOBI!!I!'' namin ng Different Types of kong nakahinga rin nang maluwag ang magiting Kong teacher habang pinipilit itago sa klase ang sariling taKot at Kahihiyan 3'1 " B N K K B S N P L " Ko?! . Ayos. kala mo naglalaro Hindi maiiwason sa buhay ang bagyo.. walang nagjajamming ang mga ibon. Sira ang bintana. Solb. MuntiK na s'yang manalo. Hindi naman Kami masyadong nabasa dahil tumataKbo NilaKasan na ng teacher Ko ang boses n'ya para maKipaglaban Hindi na sana namin pansin ang ingay ng ulan Kung hindi lurnuso] ang mga patak nrto sa bubong ng classroom. Sa isang iglap. Doon ko rin naKita ang umpisa ng malalakas sa ingay.. at mga stocK na manila paper. _ ~ . Darna! Pinalabas n'ya 35 "'g" kUwEntong chalk oi bob 0119 Ang ganda ng siKat ng aralN nung umagang 'yon.. Butasl Hindi pa rin pinansin ni Ma'am. Biglang umihip ang malaKas na hangin at nagpasok sa room namin ng maraming tubig. code red na Kami. ganado si Ma'am.'sa likod ng room. ~--~-. visual aids.cc~_~_-~_ •. f!Yos Olga'yon dahil lumamig Konti. ~_~~~ _ --- ~. Ismoro na ang pinto at mga bintana. at masayang Biglang binato ng napakalalaKas na hangin at ulan ang room namin.

kaso nakasalubong ncmin ang mga taga-kabilang kuwarto na nage-evacucte din papunta sa 'min. natuyo. nakabalik ng banay. doon na sa bagong building. at nakapasok pa ulit kinabukasan. nakaraos karni. Maya-rnaya natapos din ang unos. Lumipas ang ilang sandall na parang habang panahon. Sabay-sabay na lang narning dinamayan ang nagluluksang pnnchon sa loob ng r oorn narnin.kami ng room para mag-evacuate sa kabilang kuwarto. nawak ang rnga dingding para hindi tuluyang rnatuklap. 36 A 8 N I' I' 8 5 N P L A lCo?! mga Kuwentollg chalk n i bob ol1g 37 . Pero iba na ang room ncrnin.

Merong mga 38 A ~ N K K B 5 N P L AKa?! 39 mga ku .. At meron din namang mga snob na akala mo anak ng magasawang congressman at mayor. The first time we talked on the first day was on our first period ..geek na mukhang kabisado ang buong Periodic Table of Elements. mukhang functional 'yung library at restroorns. j Iba rin ang mga teacher" Marami ang bata pa at mukhang hindi kumakain ng Nutri Bun.~. .I Iba-iba ang itsura ng mga nasa high school.entong chalk ni bob ong I \y-'_ .Bun. Sumakit ang tiyan naming magkakapatid sa katatawa nang una naming mabasa ang masterpiece n'ya Pero ako. Iba ang facilities.. I was 50 nervous" My first friend in first year is Ronald Gonz:aga. "My first day in High school" . Merong mga palangiti na halatang tatakbo sa Student Council. Iba ang high school. Iba ang classrooms.." Naliligo sa "first". naculture shock ako! Halata sa itsoro ng mga estudyante no may kaya sila sa buhay. Merong isang tingin pa lang alam mo kaagad na bobo.. Formal theme writing activity nila 'yan sa English I.-. di tulad ng karamihan sa mga classmates ko sa public school na kung di ako nagkakamali e huminto na sa pag-aaral pagkatapos ng graduation. 'Yan ang composition ng kuya kong ex-kilabot ng Nutri . rba ang atmosphere. di hamak na matibay-tibay sa room namin nung Grade 3 na tinirador ng bagyo. i "On my first day in my first year. hindi comedy ang first day ko sa high school Ibang-iba ang high school kumpara sa elementary. . akala mo tigyawat na tinubuan ng pisngi. Merong mga magaganda na mukhang model ng Johnson's face powder" Merong mga tambak ng tigidig ang mukha.

Bawal ang theft and damage to school property. indecent conduct forgery. vandalism. uniform.in hell there wtll be nothing but law. 50 library. at disqualification para sa honor students Sabi ni Grant Gilmore. and possession of Sa elementary. Bawar ang sigarilyo. civic action. sa school grounds. Bawal ang gambling. automatic failure.~. 3day suspension. at maging sa labas ng eskuwelahan kung may inter-school activities Bawat offense may penalty reprimand. may School Regulations and Rules of Conduct para magturo sa mga walang nututonon Bawal ang cheating. at ID. sa clinic. dismissal. s-day suspension. and punctuality so klase at Kailangan ang haircut.-:- May set of rules para sa absences. weapons. 50 canteen. "The better the society. sa loob ng classroom. ----'~----. drugs. "i bob DOg . at tests & examinations Meron din para sa flag ceremony." Hell ang high school Cool. at Kailangan ang attendance flag ceremony. Sa high school.. school uniform. at offensive physical abuse. alcohol.---~'. behavior. the less law there will be In heaven there will be no law. 50 comfort room. YO A B N K K B 5 N P L A I'D? I "'go kuwentong yl chalk. defamation. and due process will be meticulously observed. may subject na Good Manners and Right Conduct para magturo ng kabutihang asa!.

AT D1NALA SA MANAGER. optimistic. Ipinaiwan ng manager ang school bags namin bilang collateral. halata pa ring first year students Kami dahil sa parte ng department store na pjnuntohan namin: estudyante sa teachers at classmates nilo. PHlipilit Kong magKaroon ng out of body experience. komi ng salesladY.oll<. eotong d. naman e sigaw nang sigaw ng "woooww'" 51 Ulo at ang manager. July 8. laruang cement Bukod sa bata pa ang grade schooler-s. naisip ni Ulo na puntahan ang adviser namin. 5i Ulohyper. Pero dahil wala Kaming pera. Kaya nung high school.. Kulang n'ya na lang e lobo at lollipop. Habang naghahanda ang mga Kapatid Ko sa bahay. nilasap Ko Kaagad ang sorop ng paglalaKwatsa. school uniform pa naman Kami. BuD na sana ang araw ng kasama hindi bumagsaK Kong rnusrnos Kung 'yung laruang trucK sa liKuran nornin ~2 A B N K K B 5 N P LA Ko?1 mga k" . Habang busy pa sa pagpapa-impress ang mga kami lagi umuwi. na naglasang trohedyc Kasama Ko noon ang isang classmate. July 8. P~ro isang beses naisip naming dumaan muna sa isang department store. ni bob oog . Toy Section. Kung sino sa amin ang may pakana. Lagot! Tahimik aKo habang nangyayari ang lahat. Birthday ng nanay ko. Wala pa 'Kong isang buwan sa high school. nakapiit ako sa Office of the Manager. aKo eto. high. depressed na at suicidal.. si Ulo sa bawat laruang naKiKita n'yo. si "Ulo" Kung tawagin ng iba naming kaklase dahil medyo pandak at may Kalakihan ang ulo. hindi ko na maalala SigurD kahit anong disguise ang gawin namin dati para magmuKhang "grown-ups". Kadalasan e wala ring malapit na shopping mall sa eskuwelahan nila kaya hindi uso ang lakwatsa. hawig nung character so comics. babayaran ang pesteng trucK. sa isip ko May damage. Sabay Half-inch Lagot! sa funnel nung Nilapitan kaagad Lagot! In- 'yung basag mixer construction truck. Denial stage. escort kami hanggang sa basement ng building kung soan NaKa- nagpapahinga ang ibang empleyado."PAAAGH!" 150 lang ang pumasok. upbeat. NaKatingin aka sa Kalendaryo sa opislna ng manager. Doon alam ko isa lang ang nasa isip ng mga nakaKita sa amino Shoplifter. NagKasundo Habang pinipilit Kong maging pormal..

nurnber lang tigyawat. tingin pa rin sila nang tingin sa salamin. A Ko?1 'is mg" kUlNclitong chalk IIi bob Dn9 . walang pak:ialam. umiyak:. Routine na nila ang basain ang labi.. optimistic.. lsabay rno pa d'yan ang baduy na uniform. At pagdating doon. upbeat. Asar. wala na si rnc'nm Pero hindi nawalan ng pag-asa si Ulo na hyper. Pilit k:ang pinagmumukhang pangit sa edad na pilit kang nagpapa-cute. at high pa rin noong mga oras na 'yon." acne nu nagbubutas-butas ng mukha na pag nilagyan rno ng k:etchup e pwede ka na sa Night of the Living Dead. kung sa elementary e nagbabago Pumutok: ang butsi ng adviser k:o at ipinagtanggol kami sa manager. si Ulo ay biglang suminghot. lalo naman sa highsChool. at h boses na piyok nang piyok. Tapos ang itsurn ng mga Public enemy estuciyante. babasagin k:o na 'i'i II B N K K B 5 N P l. at humagulgol. at tumingin sa salamin bawat rninuto Iisipin mong may bark:ong nag-oil spill sa ulo nila sa dami ng langis na nilalagay sa buhok para magmukhang New Wave. Kahit nagle-lesson ang teacher.Pagbalik: namin ng campus. Nagk:abayaran na sana ang sak:una at natapos din ang lahat. Nak:akahiya 'yung malalak:ing pigsawat (combined force ng pigsa at tigyawat) no pag dumapo sa mukha rno e talagang nagsusumigaw ng "nGYAWAT nGYAWATAKOI AKOI BWAf-iAHAHAHAIIIIII" Dyahe. Nvng Third Year oko. pati mga classmates kong lalaki limang laging may dalang sclcrnin sa bulsa. "'Yang salarnin no 'yan. Umamin din na may umagaw ng lollipop at pumutok: ng lobo n'ya. prescribed 3><'1aircut. Inilahad ng adviser namin sa buong k:lase ang kuwento namin ni Ulo na may pamagat no "Huwag Ninya Tularan . Nilusob namin ang walk:ing distance na bahay ng adviser namin. magsuklay.ngumawa. f-Ianga ak:o. Nang minsang napuwing ako at hurniram ng salamin. lc!o na 'yung k:aso pumutok: din ang balita sa esuKwelahan k:inabukasan. ak:a pa ang natsambahan ng qeornetry teacher.

hindi rin mawawala ang mga beastfighters sa history at Who's Who ng bawat batch. Ipinasa ang mga notebook:s sa hnr-cpun. May classmate k:ami dati na binansagang "putok:" dahil sa body odor nito.'yanl" 5umak:it ang tiyan ng buong k:lase sa k:apipigil ng tawa." Hindi rin ~ " section n'yo pinangalanang itsurn n'ya. Paano napunta do on ang notebooks namin? Inihagis ng Filipino teacher sa bintana mula third floor.Poo. "Wala nang magdadagdag labas ng room. Pagk:atapos ng limang segundo.tok: . sabay Pero tulad ng mga campus crush. hari ng asaran. Wrong timing daw ak:o mapuwing.. Ayos. Mabait at matalino s'ya. lsama mo na d'ycm ang tatlong ginintuang aral sa high school: ang suklay. Matindi ang mga high school... Nagbilang ang teacher. na-defroLe ang buong section.tok: . k:ok:ak:nang k:ok:ak: ng "Poo. 5umunod naman ang buong k:lase.tok: . Titingnan kung nakumpleto namin ang chapter summaries ng Noli Me Tangere Marami ang nag-cram On the spot gumawa ng summaries." sabi ng teacher. Dapat nang ipatong ang mga notebook: sa mesa n'yc. k:ahit na jlan dito e walang laman at marami ang incomplete.. 01 bob ong . dito. mawawala ang mga biruang "Bagay k:ayo ni k:ung saan ipa-partner k:a sa pinak:apangit sa May naging classmate ak:ong babae dati no "beastfighter".uwentu"9 ~7 en"lk. Sabay-sabay na nagtak:buhan sa teacher's desk: at ~6 A R N K K ~ 5 N P L A Ko'?! "'gQ k. Lumabas din k:aming k:ahiya-hiya nang nagpulot k:ami ng notebook:s sa harap ng high school building.. pero tuwing nagre-recite s'ya e maririnig mo ang mga classmate namin na parang mga palaka.Poo. Rahala nc.. Isipin mo no lang k:ung anong Minson ding nawala ang pagk:a-japorms ng section namin. Quarterly submission noon ng notebooks. at deodorant. salamin.

Magaling ang teacher ko pagdating sa History at Literature. hindi may nagdagdag nga ng notebook at man. .. Hindi ko ulnrn kung cno ang pumasok sa kukote ko at nal51pan ko s'yang barahin rninson. Hindi halata Muntik na kaming makalusot "Bakit tumaas pile ng notebooks. walang aamin?" Mainit tolaga ang ulo ng teacher namin." Walang umaamin. Kasama na ang Bible. naisauli na ulit ang mga notebook sa mesa pagdating n'ya at payapa na ulit ang buong kwarto. ginawang confetti sa Ayala.. Dahil nagkanya-kanya. SigurD dahil hindi ko na motiis ang istilo n'ya sa klase.'. t..'-':i'. '. "I'm sorry?" napatigil ang teacher.!. sisipain ka. Natutunan nakilala 51 Padre Damaso '+8 A B N K K B 5 N P L A KD?I j i.. section. wala na rin kaming magagawa.~.~~ ~--.<'1.kanya-kanyang bawi ng notebook para dagdagan ang lumen Nagkagulo.- ... "Tatlvl" Walang ano-ano'y kinuha ng teacher ang lahat ng notebooks namin at pinalipad sa bintana. sa kalagitnaan ng discussion bigla ko s'yang tinanong tungkol sa bukambibig niyang verse sa Bible "Sir in which book of the Bible can we see that verse?" Napatigil ang buong section. at pag humirit e parang kabatak nvo lang si William Shakespeare.:' '" .. ito?" napansin n'yang nag-iba "Sinong nagdagdag?" ang ayos ng Dahil napag-aralan ko ang oppression ng mga Kastila at ang katapangan ni Ibarra sa nobela ni RiLal. Mahilig s'yang mag-quote ng passages sa iba't-ibang libro. . At kung meron sabit-sabit no ang buong klase.dalawa . 'yan ang Filipino 3. pilosopo. "Bibilang ako ng tqtlo. Walang humihinga. Bumalik ang teacher makalipas ang labinlimang minuto Dahil may look-out.+9 mga kuwentoog .·"':')2'~. • .. Sa Tclgalog. ko ang Noli Me Tangere at chalk ni bob Dng ~c I . ginamit ko ito sa mapongmatang teacher namin ng Public Speaking and Debate.1 Kinabahan ang buong na rin namin masabi kung kung sino. Parang mga Gremlins na nabasa ng tUbig.. I. PaiiKut-iKutin Ka sa disCussion at pag hilo ka rxr. Delayed yata ang sweldo "Isa . Isang speaker at philosopher.

Minsan tinanong n'ya kami isc-iso kung pabor kami divorce Pagdating sa 'kin. trip ko lang surnalungat sa kung ana man ang opmyon ng magaling kong teacher Turnawa lang s'ya nang tumawa. Dohil ayos nomen ako sa klase at hindi ko no s'ya kinukuwestiyon. nagkaroon pa kami ng re-match. Pinaikotikot lang ulit ng guro ang bobong klase at nang mahilo silo. Viala akong QI'gumento noong araw na 'yon. isa~isang lumapit sa 'kin ang mga classmates ko at nag-abuloy ng "Ikaw kasi eh!" Perc round one. Hindi ako mahilig sa debate. I stand by the word of God. sir. wala akong reaksyon Ganito kami buong teen Pero katapus-tapusan. Hindi ko ibinibigay sa kanya ang mga inaasahan niyang reaction galing sa audience. sabay quote Bible. Hindi ko rin akalain. Hindi aka gago at palaban. Alam na ng mga classmate ko na naghahanap ako ng away. "Kahit na iniiputcn ka na sa ulo ng asawa mo???" tanong n'ya na porang pcfuon kay Forrest Gump. hindi n'ya sineryoso ang tanong ko. 50 /I B N K K B 5 N P L " Ko?1 51 mg" KIJINento"g chalk ni bob ong . napatawad ko s'ya. 50 50 "Yes. sabi ko hindi. Dahil hindi n'yo alam ang sagot. sir. nagkasawaan din Dahil hindi no n'ya binabalahura ang klase namin. 'Yun siguro ang gusto niyang iturong "eloquence". hindi n'ya alam ang kanyang ginagawal" Hindi nila akalain no gagawa ako ng ganon." sagot ko. Pero magaling ang pilosopong guro. lang 'yon Di nagtagal. napatawad n'ya ako Nagkaunawaan rin kami ng teacher ko sa Public Speaking. patawarin n'yo po s'ya. "Sir. ako ang sinipa. Takot silo at gusto no nilang sabihing. Pagdating ng recess. nagmukhang tanga si David dahil hindi s'ya pinatulan ni Goliath. Pero 'yan ang naging tin gin sa 'kin ng klase dahil hindi ako sumasakay sa tsubibo ng teacher nomin."In which book of the Bible can we see that verse?" napatigil ako. nu parang si Forrest Gump.

Rosary Month. pinapalabas kami n dahil naka-schedule daw ang section normn no mag-rosary sa lobby. Hindi nga naman lahat kami e Catholic At hindi nga nurnnn lahat kami e Catholic sa lahat ng crus. Kaya lang 'yun pa lang ang nagagawa ko. • . protractor. dahil ilang araw din ang nasayang ko sa "planning stage.. sabi ko. Ayos lang. Maski ako..AMAZING GRAcEli1 Dahil dito marami ang naging instant Hindu.. pastels. kung baga sa bahay e nasa peste pa lang ak». May lurnitLll"Ii a sugo sa pintuan ng clus.. construction papers. '::. at oras. "@$*%I Paano na ang project ko?" V\lalang cnu-nno pinalabas na kami sa room ng teacher ko.. illustratlon board. "sir. pero iisa lang ang mababasa rno sa mukha naming mngkakaklase. compass. Buddhist. Pero lumabas din ako ng room at nag-rosary nang maisip kong napakaliit no bagay nung project na 'yon para ipagpalit ang iilang prinsipyo ko sa buhay noon A a 52 N K K B 5 N P LA Ko?1 mga Ktmentong cholK ni bob oog 53 . mga Junior Practical Arts students! Mahirap ang Prac Arts 3 dahilsunod-sunod ang projects Nagawa na yata namin ang lahat na pwedeng magawa so lapis.." . uy. Marami ang pwedeng maging Baptist. cramming ang buong section Lalo no 'ko. foot rule. draWing board. T-square. 0 Atheist kung kinakailangan At ang hindi Catholic. Maganda rin ang pencil outline ko ng poster. Uy. creativel Hanga talaga ako sa utak ng mga estudyanteng nagigipit. Oktubre noon. triangles. rnuntik magpa-convert nang maisip kong may paraan pa pala para maisalba ang poster ko. Katulad ng dati.<.. 60 minutes pa kaya?' \rValang ingay.Tclma ako.within 60 minutes. pambura. pwedeng maiwan sa room at gumawa ng project Hmmm . At ang deadline . may nangyar! nga sa loob ng 2 minutes. pati no nn sa mga ayaw-kami 'yon. paano 'yung non-Catholics?" may humirit. at tuwing ganoong panahon teen-teen e nagiging Lourdes ang non-sectarian kong eskuwelahan Homily Meron kaming poster & slogan making contest Bukas ang paligsahan para sa lahat ng gustong sumcl i. tracing paper.sr-oorn." Maganda ang slogan ko para sa anti-drug abuse campaign. . Sa basketball nga marami pang nangyayari sa loob ng 2 minutes. .

Hindi na masama (Abangan ang beatification ko sa Vatican) Hindi rin masama gumawa ng parol ang nanay ko." sinabi ng nanay ko na bum. na lang daw ako n9 parol sa palengke kinabukasan at 'yun ang ipasa ko sa esk:uwelahan Ayos lang 'yon sa teacher ko dahil alam n'ya na busy komi sa iba pang projects.l. Tumulong na ang nanay ko NCHlgmag-ala una na ng umaga at wala pa ring nangyayari su "Mundo Na Nababalot N 9 Pagmamahalan Kung Kapaskuhan. r~aniniwala akong quitters never win. ako ng spherical na styr'ofoam na kas.nlaki ng bola ng basketball para gawing globe. Tinapos ko pa rin cwg obra ko kahit na binigyan na ko ng nqnoy ko ng per a pambili ng ready-made na parol Natulog ako ng olcs-cos 5~ II R N K K R 5 N P l II K071 55 mgq Kuwentong chalk oi bob ong i \'. Bumil." Kaya lang alas-dose na ng gabi hindi pa rin mukhang parol ang project ko. pero hindi ayos sa 'kin 'yon dClhi! alam kong may tscnsenq manalo sa paligsahan ang "Mundo Na Nababalot Ng Pagmamahalan Kung Kapaskuhan" ko. Balak kong ipakita ang "Mundo Na Nababalot Ng Pagrnamahalan Kung Kapaskuhan. Kaya noong second year. binalak kong sumali sa lantern-making contest." \.: . Nakabalik din kami kaagad ng room at nakahabol sa pagtapos ng project Kahit hindi pa rin nakulayan ang poster ko nang ipasa ko ito. Maganda ang mga project kong parol noong Grade 6 at first year high dahil sa kanya.Hindi nqrnar: kami masyadong nagtagal. nabigyan pa rin ako ng 82%.

at magandang parol Tinanong ng teacher ko kung magkano bili 1<:0.. "35 pesos. Sa isang al<:sidente e nasunog pa ito at nagliyab. May magba-ballet may makikipaglaban. kundi nung na-assign ang section namin sa isang Star \!'. Nauwi ang Ng Pagmamahalan Kung Kapaskuhan" Pero hindi 'yan ang unforgettable 1<:0 sa stage. Pagdating sa eskuwelahan. hindi 1<:0 pinnsc. experience s(1loob ng puppet e wala nang iba pang parteng ang nc -extro sa stage.30 pesos lang 'yan d'yan sa gilid Kahit wala al<:ongtalent. gabi. Star Wars Sasayaw ang mga babae sa music theme ng pelil<:ula at gaganap na androids at galactic warriors ang mga lalaKi. malal<:i. narrate ang umpisa ng I<:uwento sa audience dahil nabura sa cassette tape namin ang unang parte ng recorded forgettable nilipasan ng panahon at napuno na lang ng alil<:abol<:sa ilaHm ng sofa nornin.ng madaling araw at hindi na nakagising nang maaga para magsimbang . 56 1\ B N K K B S N 57 to l A Ko?! rngo k.. at may mga patay-sinding ilaw. may mga sasoboo..]ars production noong Foundation Day.. buti no lang at nabuhusan I<:aagad ng isang baldeng tUbig.~)wenton8 ChCllk n ' bob ong . I<:o? Ayun. isang rnqputi. Nang mapatay ang apoy. parang magpapaputol<: sa bagong tcon." "Napamahal ng gate.anal<:. Meron ding gagawa ng excuses at rnagpapalusot para maging propsman no lang at makaligtas sa I<:ahihiyan no mangyayari-al<:o 'yonl Naglagay I<:aming pulbura sa stage. nakasali rin al<:osa ilang programs nOllng high school RUlllpelstiltskin Isc na dito ang puppet show namin ng I<:atawan 1<:0 I<:ungsaan bul<:od sa nanginginig I<:ongI<:amay Kinailangan din ng teacher 1<:0 no inarration." Anong nangyari sa "Mundo mahalan Kung Kapaskuhan" Na Nababalot Ng PagmaI<:a. marami ang namangha sa dalo kong parol. 00. tapyas na ang globe 1<:0 "Mundo Na Nababalot sa "Mundo Na Tinamaan ng Asteroid". ma'am. sisindihan namin ang "explosion" gamit ang katol na nal<:atali sa dulo ng mahabang sanga ng puno .

Wala nang ibang paraan kundi maglakad kami sa gitna ng stage at sindihan ng posporo Pero hindi 'yon ang ginawa namin. '.... Naka-set na ang lahat. Tiyak ang mahina naming narinig sa audience. sumayaw.~~-i. Ayos.". walang nakapansin nu may nagpapatay-sinding ng stage mas natuwa pa 'yung audience.. Pag-akyat ng mga halong pagkamangha at panlilibak yata e nagpa-hypnDsis para kalimutan ang uno mang naganap. Lahat ng nakakakita nagtatanong kung nilalamok kami. ubos na ang katol nornin Pag bumili komi ulit ng bago. 0 '-"'::~:. at pagkatapos ng 30 seconds. na lang ng butil ialagang pinilit pa rin naming simutin ang katol at gamitin ang natitirang baga nito kahit na kasing-liit mangyari sa kaliwa at kanang ng asin. "PuffftJ" !! Ayos din 'yung strobelights na pinaghirapan naming i-set up. natapos din ang mga kumanta. Mano-mano. . . . classmate ko sa stage.. Patay ako sa teacher at mga classmates ko. sa stage.uwentol\g cholt<: ni bob ong A BN r: r: B 5 . 'yung kaliwa ._-. at SigurD kung kumain na lang kami ng buhay na manok sa gitna sa amin Lumipas ang higit isang oras..~ . Dahil olns-scis lang ng hnpon noon at nasa quadrangle 58 N P L A !Co? I 59 enga I. It's showtirne! Nang orns na para sa explosion.. Ayos. tumambling sa stage. Pagdating kami. tumula. tapos nag-relax na kami sa gilid ng stage nag-enjoy sa panonood.~:r. .~'.•c~cr.Umpisa pa lang ng program sinindihan na nornin ang katol at inihundo. gumanal Knso 'yung double explosion na dapat bahagi ng stage Supat e hindi I! nagkasabay. at ang teacher namin.:<. Aka lang ang umaamin ngayon na may ganitong pangyayari sa eskuwelahan ncrnin. o"~ . posters na tatlong araw naming pininturahan ng black & silver para magmukhang outer space. malamang na closing remarks na ng principal ang maabutan nurnin ang pulbura. Pumutok 'yung kanan. Walang Lahat nagkuwentuhan at hindi napag-usapan 'yung program.~". Kinabukasan tahimik ilaw.~ "". kami na. ayaw dumikit sa dingding ng isa sa dalawa naming 6x6 ft.

"Anong Afritada?" "Urom. Pumuporma pa lang Kami. napagtiyagaan na rin ng teacher ang Menudo naming 90% patatas. Nagtoka-toka na kami Kung uno ang mga bibilhin naming ingredients.)Jwentoog chah~. Maya-maya Kung kumpleto sa reKado ang "Afritada" "Huh?" bulong ng Kasama ko." sagot KO. kaso mo sa araw ng pagluluto.." humirit aKa. patatas ang dala ng classmate kong dapat magdadala ng pasas (raisins). Ayos. Maya-maya burnniiK na naman at tinanong kung tapos na ang 'Afritada" namin. "Mechado pol" hirit ng isa Ko pang ka-grupo. ma'am . Dahil naulit pa ang activity sa Second Year Anak ng Menudol "Yes. Okay na sana. nakakunot "Ma'am. Solb? Hindi gaano. PA-SAS.Babae ang teacher namin at sa Home Economics room KlHlli nagluto Kung saan nanananghalian ang ilang miyembro 119 flTculty Mar-ami at matitindi ang huhusga sa putahe nomm. nagtanong tt'C1cher Kung masarap ang lulutuin namin. PA. no Kaagad ang Tumango s'yo at umalis. N(lgtanungan na ang mga kasama Ko kung ano nga ba ang nduluto namin. ma'am. Tulad ng dati. at urnolis." na ang noo. Dahil yata naKa-walkman s'ya nung nag-meeting kami. "Mechado po" Tumango lang ulit ang teacher ko at umalis. "Hindi pa po.:: (1j bDb Ilng .. tumango lang ulit ang teacher ko.'?! k.TA.TAS. Iso sa mga naging requirement sa Practical Arts namin noong First year ay ang pagluluto Napagkasunduan ng mga kasama Ko na Menudo ang lutuin nornin para me-impr-ess ng konti ang teacher. Pero dahil noodles lang ang niluto ng Kasabay naming grupo (at dahil nagkainan kagad silo at 'yung tiro nila ang ipinatikim sa teccherl). "Basta alom KO Mechado 'to!" sagot KO 61 mgcl 60 A B N K K B 5 N P L A K.M-Mechado pol" bumalik at tinanong namin.

Alias ng mga high school teachers namin ang binanggit Ko.1" kuweoto"y chQI/<'oj bob 0"9 Kahit na pare~pareho k:ami ng mga Kagrupo KOna hotdog.payat. Kaya kadalasan e tatlo ang Kulay ng buhoK n'ya: itirn. Tigang dLlhil parang lupa na uhaw sa ulan Samantala. rncitim masungit-pero magaling na teacher.. SigurD para mas Kwela at rnadaling tandaan Kaya ginawang Cachupoy. at Alfonso Tagle. ewan Ko. Pablito Sarmiento. hindi pulido. 8ungo. PagyuKo namin paro magdasal. itlog. brown. Tlnagurian s'yang tig(ll)g dahil sa pagiging terror at matandang dalaga. s'ya namang pagsandoK nlla ng Kanin. at Baby Tsina. kawawa naman ang mga nasa harapan ng Klase dahil lagi silang naliligo sa laway pag nagle-lecture si Waway-Kaya "Waway"l May edad na rin 'to Kaya Kailangang magtina ng buhoK para magmuKhang batao Kaso may mali yata sa paraan n'ya ng pagtitina. nag5Olu-salo no ang lahat sa mesa. puti. McDo. Medyo nagmumurang Kamatis na si Tlgang. Maya-maya may dumating na namang teacher at nagtanong: ang "Wow. Sabi nila sWerte raw ang pusang may tatlong Kulay. at noodles lang ang Kayang lutujn. insulto pa rin sa 'ming tawaging Afritada ang Mechado namin.~ _. putahe 62 " B N K K B 5 N P L II Ko?! . Puno na ng Kanin ang mga plato namin nang mapansin naming nagdarasal pa mga teachers. Pero tingin Ko hindi mo Kilala sila Tlgang. at Panch ito ang pangalan nila. Maya~maya mananghalian. 'f\fritada!" pagmamalaKi ng teacher Ko Sigurado aKo. i. Sa tao. Kilala mo sila Sah/ador Tampac. Kung Kilala mo. pa e dumating no ang mga teachers pcrn "AnD bang niluluto ng mga bata?" tanong nila. Guchiriz.• L. ang mga ka -grupo Ko at ang Isang beses lang kami nagluto. pero dalawang ang nagawa nornin. ambango naman. 63 "'. Nang maluto ang ulam. 8abalu. anong ulam 'to?" Sabay~ sabay na sumagot mga teachers. Waway. Asar na Kami.. malamang magKa-batch tayo at nag-aral sa iisang esKuwelahan.

Meron din yata s'yang glow in the dark..~--. Umpisa pa lang ng klase nilinaw na niyang hindi s'ya pwedeng bigyan ng alias. ng bansa.. ang may pakana ng karumal-dumal na star Wars production.. at potential energy.----. panyo... dinosaur.. magaling s'yang mag-piano at tipo ng mga kababaihan. stocking. pula rin ang sapatos. Mabaet at ayus naman si Guchiriz. at salamin sa mata. Sinunod naman 6y '" 8 N K K 8 5 N P L '" Ko?1 s'ya ng mga estudyante. at ako'y may cancer. Hindi naman lahat ng nabigyan sa ornin ng alias e terror. natanggal sa trabaho ang asawa ko. Laging terncterno Minsan green. Hindi ko alam kung paano sila nagkakaroon ng alias at baM hindi lahat sila e meron. may lumapastangan sa anak ko. 5i Bungo ang teacher namin sa Music. bag. Perc kahit na mukha s'yang x-ray. (pag-utos ang respeto Hanga ako sa mga teacher na kayang Pero mer on ding mga teacher na kahit walang alias e interesante pa rin. payong.-\'. Hindi ako ang may pakana sa mga bansag sa teachers. momentum." pero kung hindi rno pakikinggan ang sinasabi n'ya at titignan rno Il10gang mukha n'ya e para s'yang nagsasabi ng "Nasunog ang bahay nnrnin. pamaypay. Madalas s'yang magsabi ng "I am very happy and thankful that all of yoU supported our outreach programs. PUro potential energy lang yl1ta s'ya talaga 'Yung teacher ko naman sa Theology noong college e Inukhang walang energy. pero wala akong naalalang pagkakataon na may tumawag sa kanya ng baboy. minsan blue. 65 mga h.si McDo naman ang teacher naming underweight at overacting Pakiramdam n'ya lagi e sexy s'ya. 'Yung matulis at nakakasugat n'yang baba ang dahilan kaya s'ya inihalintulod sa kumakantang qua r ter moon sa isang Commerc ial ng McDonald's. Pag pula ang damit n'ya. At hindi rjn lahat ng terror e may alias Mataba ang teacher na naghagis ng mga notebook nornin sa labas ng bintana. Hindi s'ya tatawaging Bungo kung hindi nakausli ang mga buto at ugat n'ya sa mukha. 0 Godzilla. parang laging may pinupuntahang lamay gabigabi. at kulay ng buhok Per o no match s'ya sa rnisteryosonq university staff na lagi nClining nakikitang uma-attend ng First Friday Mass sa Gym. nton9 chalk n ' bob ong e l~'. Tulad na lang ng teacher ko sa Physics na dalawampung taon nang nagsasabing magre-retire s'ya per o hanggang ngayon e nagtuturo pa r in ng mga friction. 'Pero mas nakakailang si Baby Tsina no gumagamit pa rin ng mga kasuotang Tsino na ginamit n'ya sa isang Chinese school na pinagtrabahuhan n'ya bago s'ya lumipat sa eskuwelahan namin. hippopotamus. pamaypay." May science teacher din ako dating mukhang alitaptap dohillaging makintab ang damit. kaya lang talagang nakakaelang 'yung puntu n' ya nn tatak ng mga taga-timug no part. . Laging bagsak ang mga mata tulad ni Garfield. minsan yellow.

pnpel n'ya at popel ko. Nahulil ko ginawa 'yung assignment ko dati sa English. Duhil matindi ang pressure ng fourth periodical exam sa seniors dati.) Madalas akong mag-cutting sa ilang subjects (pera hindi para maglakwatsa kundi para tapusin ang project sa iba pang subject. At Physics. alam kong sa basurahan no rin babagsak 'yon.d sa prescribed ng mga.Pero bukad sa konting pangungonsensya ong proctor ko. kasinlaki lang ng rnga letru sa librong 'to) Inuwi ko ang isang libra no matagal nang kakalat-kalat sa room namin (wala namang umaangkin at dahl! medyo siru nu 'yung lioro. naghati kami. Dahil sabay-sabay na ibinigay ang test papers ng iba't-ibang subject. nag-deal kami ng classmate kong matalino at matalinaw din. aaminin ka na ang lohot at mangungumpisal ngayon. Dalawang papel ang sinagutan namin bawat subject. Tolerant e wala nang ginawa 5ige. Trigonometry. Sagot ko ang World History at Literature. ako Kinopya ko ang pirma ng nanay ko para kunyari sa bahay Minsan nanghihinayang ako pag naiisip kong kaya lang ako hindi nagka-award noong high school graduation e dahil sa tardiness ko. gumamit rin aka ng kodigo na nakasulat sa likod ng Logarithmic Table. natuloy ang plano naming magpalitan ng papel. Bahala na s'ya sa Advanced Algebra. Nagsulat ako ng mga pangalan sa top counter ng Chemistry laboratory nnrmn (perc maliit lang.) Kalahati gum lang Naukaan ako ng buhok dahil hindi umabot ang gupit kong 2. Madalas daw akong late kaya may mga teachers no nag-object nang maging candidate ako para sa special award for conduct yon e ayon sa kuwento ng adviser ko. Per o hindi yata dapat ako maniwala dahil bukod sa madalas akong late 'dati e marami pa 'kong ibang mga itinagong kalokohan. Hindi lang 'yon ang kalokohan ko. duhilun sa excuse letters ko e guni- na 3xlt haircut 66 A BN K K B s N P L A Ko?! rngo kuwentong 67 chalK n ' bob 0"9 .

Na-hold ako ng discipline committee kasama ang iba pang estudyanteng lalaki na gumagamit ng colored/printed undershirt Nahuli ako ng first period teacher na nagtatago sa gym kasama ang dalawa pang kaklase habang iniiwasan namin ang discipline committee at CAT officers dahil late kami 50 flag ceremony Madalas akong late kaya maraming beses din akong pinagpulot ng basura sa school ground kasama ang iba pang habitual latecomer s. Nilabag ko ang rules ng attendance & punctuality at haircut & uniform. Guilty rin ako sa charges of cheating, forgery, vandalism, at "theft" Andami ko palang naging kalokohan, hindi nga lang halata dahil nakatuon ang mata ng mga opisyal ng eskuwelahan sa "usual suspects" kahit na pilit nang nagpapakatino ang mga ito. Kung sa akin napunta 'yung special award for conduct, malamang matagal na ring nilapa ng kalawang 'yung medal dahil hindi karapat-dapat sa 'kin Pero sa kabila ng lahat, nakalagay sa Certificate of Good Moral Character ko e "EXEMPLARY" pa rin. Ayos ang reputation, nangangamoy politician. pero hindi ang character. May

"8ob, you're just starting your life. What you've accornplished is but a beginning. I know you've got what it takes to make your life in the futUre the best Push hard and you'll be able to achieve what you want with flying colors. I know you could. Congrats and good luck ....Lovelots, Ma'am Babes" Lovelots ...loveiots .. Babes ...hindi halatang terror ang adviser ko noong Fourth year. Mabait naman s'ya, pero para sa nakararami, isa s'ya sa mga teachers na dapat iwasanmatapang at namamahiya-ibang-iba sa taong pumirma sa kopya ko ng class picture. Kanya-kanya ng gimik noong Graduation. Ako, pinapirma ko ang classmates ko sa itirn kong school bag, gamit ang silver ink marker. Tikas, New Wave daw ang dating! Sa bag kDng ito ngayon nakalagay ang mga naipon kong basura at garnit noong estudyante pa ko. Naging time capsule na naglalaman ng sari-saring bagay: Resibo ng entrance fee ko sa high school 69

68
" 8 N K K B 5 N P l f\ Ko!!

mgQ kuwentollg

chalK oi bob ""9

.
~ .., .-~.::-~;.~'='~'"~~~"""""""""'" "'~'

~..

'

I
t

Resibo at sukat ng toga ko noong Graduation - Registration cards mula first to fourth year - Report cards sa third at fourth year - Kopya ng NCEE score report at certificate moral character Quiz notebooks may quiz)

of good

(hindi pad paper ang gamit nornin pag

Kopya ng souvenir program ng JS Prom, Career Orientation, at CAT Graduation Name tag ko noong Recollection Isang mahabang balahibo ng manok na bigay ng classmate ko noong last classroom instruction nornin sa CAT Napulot n'ya 'yon sa school grounds (00, may manok kami sa eskuwelahan), binigay n'yo sa 'kin dahil plurna daw 'yon ni Rizal. Leather wallet no Christmas gift ng Naglnlaman ito ng balat ng Halls candy, CAT graduation, at Biogesic tablet na someone" nang minsang sumakit eSKuwelllhan - JS Pr-om candle (hindi nasindihan hangin) Pictures noong Graduation Day At love letter galing kay "special Graduation isang classmate. nginuya ko noong bigay ni "special ang ulo ko sa

- Test papers (perfect 'yung iba, bokya 'yung iba) - Reviewers at examination form para sa NcEE (Nang kUKunin ko na 'yung resulta ng exam, muntik malaglag sa kinauupuan 'yung Guidance Counselor namin dahil nakita niyang walang gusot 'yung I foot stub ko ng NcEE form. Hindi ko man lang ti(liklop 'yung stub sa pagaakalang mai-invalidate 'yung exam ko. Ganon kG sineryoso ang NCEE.) - 1sang pares ng black school socks - Bullcap. t-shirt. buckle. tickler. at white handkerchier na gamit sa CAT Student's handbook Teacher's Evaluation Form (kung saan komi gumaganti sa teacher) - Excuse letters na puro excuses 5 sheets of intermediate pad na naglalaman ng paulitulit na sulut ng "I promise to wear my PE uniform every meeting." (Halos lahat kami sa section pinagawa ng ganito.) - Kopya ng opening remarks program 70 ko para sa isang school

dahil sa lakas ng

someone

noong

A B N K K 8 5 N f' L A Ko?1

71

('

I
i
; !

KUl'song MarKeting, pero ang totoo wala lang akong maisip no korso noon Nag-eeny-meeny-miney-mo lang ako para rnny moisagot so tunonq. Fourth stop Pamantasan ng Lungsod ng Maynila. Computer Science ang isinulat ko sa application form, kahit no ang interes ko sa mga computers noon ay kapantay lang ng interes Ko sO mga kulugo. Fifth stop: Lyceum of the Philippines. Hindi ako nakapage.cm Kasaboy ng mga kasoma ko, kinailangan ko pang magpare·-schedule Pero masaya dahil winelkam kami ng mga estudyonteng nagwewelga. awo ng Oiyos, nakapasa naman ako sa lahat entrance exam ko, maging sa PLM kung soon marami mgCl KoKilalo kong mutqlino ang bumagsak
Sa

Kasama ang mga down to earth outcasts ng klase, naghanap ako ng papasukang kolehiyo sa Maynila. Revenge of the Nerds, Pinoy version. First stop: University of the East. Dire-diretso kami sa loob ng campus, per o sin ita kami ng security guard. Hindi po raw sila tumatanggap ng applicants. "Sa February 12 pa!" sabi nung sikyo. Sinunod naman nornin s'ya, disappointed kaming lumabas ng gate. Malayo na kami nang maisip naming February 12 na pala noong araw na 'yon. Second stop: Polytechnic University of the Philippines. PUP, also known as Philippine University of the Philippines. Medyo hindi nagustuhan ng mga kasama ko ang vibes pagpasoK namin sa campus, siguro dahil sa sikyong nangha-harrass sa gate sa pagtitinda ng SASEng kakailanganin sa resulta n9 exam. Medyo magulo ang proseso noong araw na 'yon, pinagpapasapasahan kami ng mga personnel. Nag-back out kami Third stop Centro Escolar University. Ayos nomen Inilagay ko sa application form na gusto kong kumuha ng 72
A B N K K 8 5 N P L A Ko? I

ng sa

Peru k:ahit na 10 Ibs. no ang nm'mla sa amin ng mga kClsama Ko, kahit no nagkandaligaw-ligaw na Komi at nodehydrate sa paglalakad ng malayong distansya sa ilalim ng golir no arow, hindi ko pa rin nak:ita ang eskuwelahan ko. AI(m) kung kailongan ko pang mamanhikan sa isa pang l esk:u,.dahan 1sa na lang Nokita ko rin :3yo paglipas ng ilang araw. Love at fir st sight Kohit no 30 minutes ak:ong late sa entrance exam, nokopasa pa rin akD. Suwerte k:o raw sabi ng iba dahil madalas
73

Nilagay KO sa application form Computer Science. sabi ng office assistant wala raw silo ganoong Kurso.daw e hindi na pinag-e-exam ang late. bob Dllg . Sa wak:as. na yon. college no 'k:ol Nagsimulang tumugtog an5 theme ng Voltes V SCI isip Ko. F>inalitanKo ang Kurso KO ng kahit anong tungKol sa computer Basta may "computer" ayos . 7~ A ~ N K K ~ 5 N P L A Ko?' 75 m~d KUWCl1tong chalK n.

. hindi ko alam kung bakit ako nagpa-uto sa Instructor ko. 5inunod ko naman s'ya. May utak naman ako. Aminado akong kasalanan kong maging late nUllg araw na 'yon. Kung humabol aka siguro kahit kalahati nung excm nasagutan ko. Wala na 'kong gaanong maalalang istorya. na-Iate ako SlI first period class at hindi na pinayagan ng instructor S(I Economics para kumuha ng Prelim exam Apply no lang daw ako for special exam at isasabay n'ya 'ko sa ibang section.r.. pero mas kasalanan ang hindi ko ipaglaban ailg sirnpleng karapatan sa loob ng klase. kong rnaging bobo. Dahil sa heavy traffic.~o hinayaang mag-exam? Kung concerned s'ya sa 'kin. hind: raw valid ang reason ko.'a sa daan paglabas ng eskuwelahan Wala ako sa n3 sarili Doon ko lang naisip na ganon pala sa college.enhmg cha Ik: oi bob 011 g . kasabay nl pagsunog sa mga gamit ko. baht kinailangan ko pang humingi ng permit sa Dean e idea n'ya nomen na isabay aka sa ibang section? Sayang.. Minsan inlisip ko 17 years old ako namatay pero hindi ako nailibing seventeenth birthday ko nang una akong nakatikim mabigat na rejection. pinilit kong tanggalin na sa isip ang mga nangyari. ayaw n'ya lang na magipit ako 5tl crus kaya isasabay n'ya na tang ako sa ibang Klase. SigurD dah. At Innli nko. naisip kong tama s'ya Kahit ako walang makitang katwiran sa mga sinabi ko. 5inabi kong hindi aka "hindi pinayagan' ng instructor na mag-exam. Pagdating sa Dean's Office. "Wala akong makitang rnson. Pagkatapos I1gkonti pang pakikipagtawaran.~ __ ('" j Per-c wala na 'kong ibang kuwento tungkol sa college The end. No special exam. Umnbot naman aka sa period n'vc. 76 A S N K K R 5 N P L " Ko?! rn goa 77 f:1J1.trwmz . pero pinil." sabi nung Dean's Assistant.. Muntik akong madisgras. Gaguhan. baht hindi n'ya '. Nagpaliwanag aka..

Turnotawag pa rin ako ng positibong pansin so klase paminsanm\rl:.alk ni bob ong . Habol ako nang habol ng orcs. missed project.1sang beses. pvyat. lipas ng gutorn. Kl1ya lang di talaga maiwasang maglaro sa 75 ang grades ko doh" 50 Inga missed qvlz. dalawang jeep. Kung baga sa action film e nodnplisan lang ako ng bala sa braso. pero lagi pa ring kulang. 'Yan ang katangian ng 2 ' sern ko Pero noong panahon na 'yon hindi 1\0 pa rin alalli kung uno no nangyayari sa pag-aaral ko. Misery. missed recitation.uwenlong cr. Walang problema. Hindi na lang basta daplis ng bala sa braso ang tornn 1\0 Pal\irarndam ko noon e ibinala na 'ko sa kanyon 79 78 A B N I( I( B S N P L 1\ 1(0?1 "'(J" I. at exam. kong katawan dati sa kolehiyo. pero ayos lang. Pagod. homeworks~'yan ang nag-welcome sa 95 Ibs. Madalas akong huli sa klase. higit labinlimcln9 minutong lakad. Pagdating sa upuan 1<:0. kasabay ng pawis ko sa likod. missed excrn. dumami ang absences. 1sang linggo ang Finals.. Nagkosakit ako pagdating ng Finals. First year G"IItC'rol Science Sampung istasyon ng tr en. late na nomen akong dumating sa klase. Pag-uwi sa bahay bagsak no 'ko sa kama Wala nang merienda 0 hapunan AnD mang or as na natitira e I\u[ang pa sCl homeworks. Ragsak ako sa Lumala ang late. May isang back subject. One way pa lang 'yan at hindi pa kasama ~ng papuntCl sa kinakainan ko sa labas n9 eskuwelahan tuwing tanghali. HlIldi no tinanggap ng instructor ang science project 1\0.<liI. at halos isandaang baitang ng hagdan~anim nCl beses sa isang linggo~'yan ang tinatahak ko papuntang eskuwelahan noong first semester. First semester. natutuyo naman 'yon sa aircon. 101. Six units ang failed 1\0. First time. ang pagpiga ng panyong basang-basa ng paw is ang una kon9 ginagawa Tapos isasampay 1\0 'yon sa hita ko. Fatigue? Rvrn out? Hindi ko alam Lumipas ang mga linggo nang ganito. 9 vnits ang incomplete. isang linggo rin akong absent Nalaglag na lahat ang !Tlga bolang jina-juggle ko. Alam 1\0 na ang ibig sabihin non. pantalon ko naman ang basa Pero ayos lang. Ab po nga ang nagpapalakas ng loob ng classmate kong minor subject lang ang bagsal\ Disente po nn norncn ang score ko sa mga quiz.

alam ang itinuturo. Meron akong advanced subject.. kundi pangalan. Araw-araw Nag-aalmusal. Ngayon eskuwelahan. Binalikan ko ang back nitong anya-gubat Rumalik din aka sa dati kong pagkataosubject at kumuha ng advanced subject para di sayang ang purnnsnhe insekto Unti-unti nang bumigay ang interes ko sa pag-aaral. naliligo. pero nagsawa rjn sila. bumalik ang eskuwelahan sa dati !sang hakbang 'yon ng pagbangon. rnnrurni akong back subject. Pero hindi ako tinatamad. Nakahalata ang mga classmate ko sa 'kin. rnaiisip na ayokong f>umasok Ayos Naging mayabang ulit ang closscords ko. Lagi nila kong pin i-pep talk noong una. Kaya lang pag ayos no ang lohut.Mas madali pang umulit ng subject kesa instructor at mag-complete ng requirement. Kinilala ako ng uniform. A B N K K B 5 N P L A Ko> I 80 31 <"go kuwenlong chalk n] bob 009 . spring in summer. BumaliK sa barkada at mag-free section. ang lakas ko at interes sa f>ag-aaraL SigurD dahil bakasyon. Mas rnrn-crni eskuwelahan. Siguro dahil wala masyadong estudycnte sa pumapasok ako kung kelan ko na lang gusto. tsaka ko lang instructor s ko nung summer. tahimik. masipag at matyaga. Kalat-kalat na vacant f>eriod.. at nakakapagturo nang maayos ang instructor SigurD dahil iba ang na ang absences ko kesa sa ipinasok sa eskuwela. nagbibihis ng at hindi lang basta hintuturo ang ginagamit sa pagtawag ng umaga estudyonte pag recitation. Tagumpay Naging isang Magulo no ang schedule ko. Kinailangan ko nang humiwalay magandang karanasan sa 'kin 'yung summer na 'yon. dahil gumigising pa rin ako tuwing naging instructors ko . Hindi. Five units ang panibago kong damage. mag-hunt n~ Nag-summer class ako Kaso sa Second Year. Oasis. iba-ibang classmate walang gaanong traffic at madallng magbiyahe paf>untang Dati uma-a bsent ako kung kelan ko gusto. konti lang kayo sa klase.

Ayos naman ang eskuwelahan.r 1 .ml%iIJ U Ii 1•• nWII. Dalawang buwan ang summer. Ayoko nang dumaan ulit sa nakakabagot na enrollment Ayoko nang malaman kung gaano pa kalayo ang tatahakin ko para makuha ang pesteng diploma.. second life Patay na sana ang college ko kung hindi ako ini-enroll ng utol ko.-i-ij_¥'~~~'~Ifi*i(3oi~~§"~~. second sern. Tapos natulog. Long term Uminom ako ng gamot. bob 01'9 1 ~"~:::. Suko na kasi ako. " . Nakahabol ako sa third trimester ng panibagong college.t. meron pang Accounting 2 & 3. magpapasko. Second year. dalawang beses na tigtatatlong orcs ko s'yang inuupuan sa klase sa isang linggo Nakatatlong ulit akQ ng Accounting I. Hindi ko alam kung ono ang gagawin ko noong bisperas ng exam: Tatapusin ang school projects. hatinggabi.nI13lillll_jj. Isang buwan lang ako tumagaL slbos na ang gasolina. Pesteng diploma..IiI. hindi kD natatapos. i I 1\ B N K K B 5 N P L 1\ Ko?1 82 kllwenbny chalk n. nag-summer class na naman ako.IiILZlnJP!'!ILJ~~ . Alam kong anuman ang magiging desisyon ko noon e guguhit s(1 kinabukasan ko. ang buhay. 'Yoko no Nagkasakit ulit ako pagdating ng Finals.t L t . 2. Naghanap ako ng panibagong buhay sa ibang eskuwelahan. & 3 no kailangang simultaneous daw sa Accounting 1-3. 83 fTlgQ !. At meron pang Business Orientation I. reports. Naka-adapt rnundo. estuoyunte.. . ang faculty...1 '. kabisado ko na nga ang mga exam.*. pero hindi ako nakakatagal ng isang sern. tahimik. six units ang Accounting I ko. at iba pang requirements? Magre-review para sa exam? Gagawa ng ID at registration card para makakuha ng exam permit? 0 susunod sa payo ng doktor na magpahinga at wag magpuyat kung ayaw kong tumira sa ospital? Malamig ang panahon. ang mga kagad ako sa bago kong I I· Sa pag-aakalang babalik ang dati kong interes sa pagcornl. Nawalan pa 'ko ng school ID at registration card na kailangan para sa exam permit."?f'· .fi~~-"l!liiliiiii. Pre-requisite 'yung subject. 50lb na 'ko. Akala ko..

r~r~'~-""""'""'''~''H·j{ll1ij''f. Medyo nagkasabaysabay kasl ang problema ng pamilya noon. May Kahabaan 'yung sulat. Di na 'Ko naKatagal. galit lungkot. Sabi nila.lff. Itinago KO ang problema Pagdating ng pasuKan. Kailangan no ulit harapin ang problema.I •• ··lll • r. Sinabi KO ang problema KO sa eskuwelahan Sinabi ko ang mga simpleng pangarap. per a nagawa Ko sigurD dahil gusto Ko na rin malaman nila na mer on pa 'Kong mas malalang kapalpakan nu kailangang iKumpisal._.i<j}'i-r®O?lljJl. Kaya sigurD namigay ng Konsyensya ang oiyos. at panghihinayang. Kahit na hindi aKo enrolled at may mga limang incomplete subject pa last sem na naghihintay ng saKlolo sa purgatoryo Umaalis pa rin aKo ng bahay at humihingi ng pamasahe na parang isang estudyante Pero ang oras. Hindi k. pinapatay lang sa Maynila. Madalas. isang tao lang ang makakatulong sa 'yo-ang sarili mo."$ itt .13iili~T.. Tama sila. Hindi pwede Masyado nang marami ang mali Ko. l-etter of apology. Hindi KO pwedeng ipaalam sa pamilya na pumalpaK na naman aKo.rH!.l_j. Noong gabi ding 'yon. Isinuplong aKo ng sorili Ko. alam Niyang hindi sa lahat ng or-us e gumagana ang utaK ng tao Habang nagsasalo sa hapunan ang pamilya at ilang bisita. baliK pasoK din aKo sa esKuwela. January pa lang. paiKoHKot. taKot.lI.. Nag-crack na pal a aKo sa pressure. Hindi Ko sinasadya.entong cha Ik oi bob nog 85 ~. Gawa Ko.il~' • . tuwa. hindi Ko pa qlqrn. Mahal na Araw na.: Natapos ang PasKo. '-·~_""~~~"'F"". Paulit-ulit.o no binigyan ng Karapatan ang sarili Ko na humingi ng tulong para sa scrili A B N K K R 5 N P LA 8Y Ko?! mga ~. t ~. sa Kahit uno raw problema. nagKaroon ng gulo sa bahay. isinulat ko ang lahat ng gusto Kong sabihin.Wll'l"'l4'>ii~'~'~~$I'~ij.

o noong panahon na 'yon Nasa probinsya ang nanay k. k.ong problema Sinabi k.asing maraming bura ang papel.amall at ilang ulit ak.o.o ang isa sa mga gamit ng bari!. Nawalan ak.ung ilang beses na 'k.o. Obligasyon Kong maglayag.o.o.o rin na alam ng tatay k. 5inabi k.o na k.arapatan Kong purnuntc sa k.o gusto. Napagod.o. Nawalan lang talaga ak. Noong gabing 'yon Ko lang naramdaman na huminto ang pamilya para lumingon sa pinak. magagalit.abatang miyembro.o na wala ak. din ak. nasa bark.ling pag-uusap.o ang lahat ng hindi k. aKo 'yon. Nagtanong s'ya k. na rninson sumagi sa isip k. 0 magbibilang k.as Minson pala k.ung uno ang nangyar! at Kung uno ang binabalak. k. Naisulat k. magtatanong.o ng tiyaga .ung scan k. responsibilidad k.at ng minamahal. hindi na pwedeng gamitin.a.o.olehiyo.ausap Alam Ko ang dismayang pasan ng balita. pero hindi na s'ya naghanap ng paliwanag Sa maik. hinayaan n'yang maisip k. ang rnondo para lang sa isang tao. Wala ang mga magulang k.o na may saril.asundo ang bUhay-k. ng pag-asa. at nanginginig ang bawat sa1itang binibigk. Nagk.apatid k.o ng interes sa pag-aaraL Nalito..ayang sabihin.ong madapa at bumangon sa buhay nang walang tatawa.o.o k. perc alam k. basag ang boses.ong bark. dapat nang itapon sa basurahan.ailangan rin ang laKas para sabihing mahina k. Hindi Ko nak.o dapat bumawi.o ang tatay k. Masyado na k.ong naging masamang bisyo. Matagal bago Ko silo nak. tubigan ang mga mete.ami ng mga k. Isa lang ang hiniling Ko sa Kanila: ang k.arapatan k.ung may .k. higit na madidismaya.ong nagk.o. ina min k. Hindi nnrnun iiyak.o ang buhay k.ausap rin k.ng pangarap.

Kung iKukumpara silo sa mga college students. para no lang 'yon may maitapal aKo sa butas na dingding ng buhay Ko Kasi ritual' yon.jl·. i< ''''''' "N." m.. hindi Computer Engineering.· . ang pinagkaiba lang e mas konti sa kanila ang bilang ng mga "n1atatalino" sa klase Kumpara sa mga average at below average students Natapos din ang un 05.1iI."" __ :.': N PC ". para bang napakababa. bumuti. sa learning center-LANG. at sa mga hindi naKatapos ng pag-aaral. Tuwing babanggitin ang two year course laging Kasunod ang "lang". para na rin r e.. dalawang tuon NakaKailang pag naririnig kong tinatawag 'yon na "vocational ".. 'yung iba . ". 'yun e para na lang masabing may natapos aKo.. Kahit cno Patuloy man aKong naghangad ng diploma.spetuhin Ka ng ibang tao. rI .. : t f 1.. mga vocational graduates. Kursong computer.II._W~I!i""j' . Hindi sa college. nang sabihing nciintindihcn Ko na. ·.1'0. Pero iba na 'KO nang maKaraos. I "IiO'' __ '''~(~ifd~\iinW_'l1iiitifj! I. on. Computer Programming-LANG. rno.s madal.. Gusto Kong patuloy na rnctoto. hindi pantay ang tingin Ko dati sa mga out--of-school youth. saKramentong hinihingi ng lipunun para maKapagtrabaho Ka at Kumita nang disente. Hindi Computer science. At DO.... RumaliK pa rin ako ng eskuwelahan at Kumuha ng kursong technical.t.: ! ~~-:--::.. Ginusto Ko man ulit maKatapos. •• ~)j[Ji.. . .tRr ~M-~otil!'i_ . rr~~::"'w'..l1.. Pero mali Kung sasabihing "rnupupur-ol " ang mga estudycnte sa vocational school. Ibang-iba ang demography sa two-year course. hindi sa university.§!). <eremihan ng estudyrmte e galing sa public high school..j. Ngayong isa no 'ko sa kanila. trooisyon.hindi aKo sigurado Wala na 'Kong balaK mag-aral. per o ayoKong bumaliK sa esKuwelahan. Two year course-LANG. Iba na ang tingin Ko sa mundo 'Yung ibang pananaw Ko.v'~""'~h' " ~'>I' "'1 f: Tulad ng marami.1 IU•• S .' .

Sa tulong ng mga co-editors ko na nanggaling din sa ibang college at may kanya-kanyang problema sa transcript. at inaabot ng pagsasara ng eskuwelahan kung rninson.ation.'. Yun ang achievement nomin. hindi ka naman pahahanginan ng mga kuwento tungkol sa kotse nila. Kinailangan kong kumbinsihin ang sarili ko na hindi na 'ko ulit magluloko !tinali ko ang isipan ko sa isang pangarap na magbibigay sa . 90 A II N K K B S N P L A K. faculty room.\IW"!l'W'·"'!"'r:. mga puno.?i Nakita ko rin ang dahilan para magtagalsa eskuwelahan. Nakatapos din ako ng pag-aaral.?"""~!jI. at student council. Lahat ng tao pwedeng kausapin.I. \. library.ii·iitMi. Kung dati madalas ako umabsent. nasa ibang eskuwelahan ako-nagtuturo.IWentollg cnoli< ni /Job ong .ation ng eskuwelahan Sa loob ng dalawang taon.. at restroorns. Nasa isang floor lang ang buong 'campus'. dinaanan ko ang lahat mula sa pinakamababang posisyon hanggang sa pinakamataas. pag-amin sa pagkatalo. at muling t~matakbo para sa two-year course sa isa na namang eskuwelahan Sa kabila ng paglunok ng pride. at pagtanggap sa kaMohanang "vocational lang" ang binagsakan r:». aaminin kong langit ang bago kong eskuwelahan. gym.'~~"!!'"~'j:w... Miniature version din ang canteen. audio-visual room. Per-c hindi na 'ko umakyat ng stage nung Graduation Day.':k~~~. drinking fountain.kin ng pag-asa. kasing layo ng kaakmaan ng naging posisyon ko sa organiz. may sistemang nabago. Habang nagmamartsa ang mga classmate ko. 91 rngQ i<. Hindi tatagal ang claustrophobic Pero sa eskuwelahang ito ako nakapagpahinga. 1 ) I 1 1 Maliit lang 'yung building. Malayo sa perpekto 'yung publication nornin. Mapapailing ka minsan sa lectures ng ibang instructors.. may nagawa kaming tulay. quadrangle.Pero hindi pa tapos ang laban.yalang basketball court. pero ayos pa rin dahillagi silang may orcs para sa 'yo. .{:·:·' ". Kahit medyo kapos sa sense of humor ang mga estudyante. approachable.. at accommodating. ngayon uma-attend pa 'ko sa Inga meeting.. clinic. :··>'". hindi ka magmumukhang naghahabol sa Hollywood superstar pag may ka!langan ka.":t1!!II!It_lilfn '_liiMlJllIi!N (1'liIIliI!ij~ If~''''~''' .i. napabuti namin ang dyaryo at nnihunop ito ng pondo. official organiz. Perc may nabuwag kaming bakod ng mga kasama r». isang semester sa isa pang college. Dumating ito sa anyo ng isang school paper. Nakadalawang tuon ako sa college.

perc walang problema.""'~V ' .::V"~d!nn!f. Naipadala aKo sa isang private high school para magturo. perc dahil walang ibang baKanteng teacher nu pwede sa posisyon. Nagpanting ang tenga k».. -2i1 (... i\~~t.. Insulto ang magandang sikat ng araw na parang sarkastikong bumabati ng "Good morning.. Magtuturo aka sa high school Ang acid test ng mga totoong guro. Hindi pala lahat. pumayag aKong mag-sub sa loob ng kalahating buwan. Dchi' professional ang mga estudyante... kinailangan ko lang pluntsohin ang English ko. parang back-to-sehoollang.___m . _. ) In! . __ . Dumating ang araw ng pagtutuos Nagkita kami ng principal para sa briefing Binigyan ako ng Teacher's Manual.UUJU_ •• ifllMWl.. Tumanggi ako.-·-~~. VVala aKong crus para magmuni-muni.• ".... lumubog ang araw. Natuto akong humarap sa lahat ng uri ng tao.. Hindi aKo binigyan ng pagkakataong umatrus.:'-d-~'..u. teucher!" . -'-'i<:':C-. Ayos.. Tinur ucn akong mag-compute ng grades at binigyan ng last minute advice.. Pero dahil alam kong wala na talagang ibang taong maaasahan.t-jO j . Umuwi aKo ng bahay. hinikayat ako ng kumpanya na tanggapin ncr ang trabaho para sa kabuuan ng isang school year. Class Record.:.. ang pagf\J1kaintindi ko e hinihilingan akong kumain ng isang toneladang bubog. at malaking notebook para sa Lesson Plan. at palitan ang maong at t-shirt Ko ng slacks at polo. 92 A B N K K B 5 N f> L A Ko?i 93! mg<l Kuwentong cho Ik ni bob "09 ~ ~ ..Naging teacher aKo sa isang esKuwelahan.. substitute teacher lang dapat ako. Ayos sa experience..#' . -' . Para na rin akong ngumuya ng isang basong bubog. sumikat ang araW~ ringl FIGHrtl1 Pakiramdam ko inihagis ako sa boxing ring. dahil hindi na lang nomen aKo ang nakikinabang sa mga natututunan ko.r'. Kailangan Ko pa ring mag-aral minsan para may maiturong bago. Hindi rin ganon kahirap ang adjustment para sa first job ko.hi' .

Pero dahil alam kong wala na talagang ibang taong maaasahan. hinikayat ako ng kumpanya no tanggapin no ang trabaho para sa kabuuan ng isang school year. kinailangan ko lang plantsahin ang English k». Nagkita kami ng principal para sa briefing. __ . Magtuturo ako sa high school Ang acid test ng mga Moong guro. Ayos sa experience Natuto akong humarap sa lahat ng uri ng tao. Binigyan ako ng Teacher's Manual. ang pagkakaintindi ko e hinihilingan akong kumain ng isang toneladang bubog. Insult» ang magandang sikat ng araw na parang sarkastikong bumabati n9 "Good morning. Tinuruun akong mag-compute ng grades at binigyan ng last minute advice. Class Record. Naipadala ako sa isang private high school para rncqturo substitute teacher lang dapat ako.rJ' . pero walang problema. teacher!" \! !I r I I I l- I I ! 92 II B N K K B 5 N P I Ii KD?! 93 mga kuwcntDng ell"lk n] bob cng I L. per o dahil walang ibang bakanteng teacher na pwede sa posisyon. Tumanggi ako. . Para na rin akong ngumuya ng isang basong bubog. Wala akong orcs para rnuqrnuni-rnuni. Hindi rin ganon kahirap ang adjustment para sa first job ko. Hindi ako binigyan ng pagkakataong umatras. .I H ! 11 I I ~ Naging teacher ako sa isang eskuwelahan.Tingl FIGI'ff1!1 Pakiramdam ko inihagis ako sa boxing ring. Ayos. at palitan ang maong at t-shirt ko ng slacks at polo. Kailangan ko pa ring mag-aral minscn para may maiturong bago. Dumating ang araw ng pagtutuos. parang back-to-schoollang. Hindi pala lahat. sumikat ang araw.. Dahil professional ang mga estudyante. pumayag akong mag-sub sa loob ng kalahating buwan. Nagpanting ang knga ko. at malaking notebook para sa Lesson Plan. dahil hindi na lang naman ako ang nakikinabang sa mga natututunan ko. lumubog ang arow. Umuwi ako ng bahay.

lahat ng rncto sa malaking faculty room e nakatitig no sa 'min. Hindi no 'ko sumagot.ES1'? " rmtt1li' Unang araw ng pagtuturo. Ipinatawag ko na ang mga kaklase nilang nasa labas po rin ng room para mag-umpisa na ang klase. chalk"Hi! Good morning!" bati ng isa pang teacher na kasama kong in-export din ng kumpanya. chalkbox." sabi ko.. libro. Para sa 'kin. minsan nag/\a-cutting pa para matakasan ang mga bantay nu CAT officers. Holy cow! Talaga ngang G-U-R-O na 'ko . at sa tumatagaktak kong pawls na tanda ng sobrang kaba Di na 'ko tinantanan ng iba pang estudyante na nagbato na ng kanya-kanyang tanong tungkol sa 'kin. huling araw ko no sa mondo. 95 mga Kuwelllollg (f-oll( IIi boob Ollg . Pero anak ng pagong. liang sandali pa narating ko rin ang classroom ko. "pero wala menu tayong batian ng good morning habang ncndito. Paglingon nurnin. chalkbox. Pur o chalkbox. Dual-force kaming ipinadala sa eskuwelahan na 'yon "Pasensya no. Para sa mga tctoonq guro. "Sir. Syempre. Nagkanya-kanya nc kami ng punta sa mga first period class namin. Nagkalat ang mga estudyante sa corridors dahil hindi pa nnrnan regular ang classes. hindi pa nomen time ehl" hirit ng isang dalagita. lagi akong humahabol sa pila. Siguro dahil sa itsurn ko. floor ang klase ko." Parang naririnig ko pa ang soundtrack ng Dangerous Minds habang tinatahak ko ang classroom. we've got very young computer teachers here!" Bigla naming narinig ang boses ng isang teacher. teacher pal Hindi ako makapaniwala sa mga paa ko nang dalhin nila ako sa Faculty Room. isang panibagong araw no naman ng pagpapalaganap ng karunungan at pakikipagtunggali sa kamangmangan. Sa yll. "Oh look. huling palapag. "Sir. Ngayon eto.YIKEs!!!!I Kahit soon ako lorninqon puro teacher ang nakikita ko. bolik na OOman ako sa high school.. class record. sire kaagad ang depensa kol Halatang baguhan ako. Ibinalik namin ang mga ngiti nila. 9~ A B N K K B S N P L A Ko?! Nag-ring ang bell.. chalkbox. madalas akong late sa flag ceremony. eraser. professional Pagdating ko sa harapan ng klase tinanong kaagad ako ng isang estodyonte.. pero 3'0' floor pa lang parang gusto ko nang mag-back out. "As I walk through the valley of the shadow of death . Pakiramdam ko'y mga bago kaming inmates no naghihintay ng initiation. Tinamaan ng magalingl Nung high school. pormang kagalang-galang ako. first time n'yong magturo?" Humindi ako at nagsabing galing ako ng ibang eskuwelahan." Itinawa na lang nornin ang dismay a sa bagong trabaho.

. "It's world down there. sabayeskapo at takbo sa ibang room kung saan 10 minutes nang naghihintay ang klase ko. Maingay pa rln ang Klase pero nasa akin no ang atensyon ng karamihan." "It's a Sabi ng mga sky diver tungkol sa kalawakan._______ ~. Kahit na alam kong nagtatanong lang ng crus ang isang estudyonte sa katabi n'ya. Sa diplomatikong tono. para kang may hearing aid at sonar power. We'll start next meeting. Whew! I I a different Sabi ng mga scuba diver tungkol sa ilalim ng dagat.. Pumasok no sa room ang iba pang estocyonte. 97 A B N K K B S N P LA 96 KD?I mga kuwentDng chalk oi bob ong ."-1' _. mahirap isipin kung bakit parang mamamatay ang estudynnte pag hindi nakagawa ng ingay. '*. "My name is Roberto Ong._._ ... Dinig mo ang lahat. ~ 'llnong orcs ba time n'yo?" tanong ko. different world up there. Bilang estudycnte. '~j/- #4- 6'*. I'm going to be your teacher in Computer.. habang ang atensyon ko narncm ang hindi ko malaman kung saan ncpuntn Hindi ako makapaniwala sa hinahawakan kong class schedule~NAsA MALING ROOM AKO AT HINDI 'YON ANG KLAsE KO II!I! Jumping Jupiterl Napakagandang simula. Lahat ng uri ng bulong at tunog ng sal ita e nakakapikon pag naririnig mong sumasabay sa pagsasalita mo. kahit na sinabihan lang ng isa ang classmate n'yo no hintayin s'ya sa canteen pagkatapos ng klase. Ibang-ibang-iba.._." Sa pagiging high school teacher..... nakakainit pa rin ng ulo. Sumimple na lang ako. nagpakilala ako. Pero hindi ko na plnakinggan ang sagot n'yo. But right now there's a problem with your schedule so I'll have to see Mrs." . Santillan first. "It's a different world at the teacher's table." Ibang-iba. Busy na 'ko sa pagkukonsulta sa sarili kong kopya ng class schedule. mahirap isipin kung bakit parang mamamatay ang teacher tuwing nakakarinig ng ingay Bilang teacher. isa lang ang masasabi ko. kahit na nakikiusap lang ang isa na iurong ang silya ng iso.

Sa mata ng isang guro."'-"-."JW- t~ . . sabi ng ilang teacher. walang klaseng walang ganito. at kung rneron man. Kahit na mainit ang ulo at bad trip ang teacher. Mahirap iwasan ang favoritism. mga sipsip. may tsang dosenang klase lang ng high school students. magiging matinding sakripisyo ang pagpasok sa eskuwela araw-araw.. Ang mga rnofutclino masisipag. Ang type A ay ang mga estudyanteng madalas invisible. Mahirap ding maging "fair" pag ikaw ang teacher.. I i 1 i I . at mga teacher's pet no isinusumpa ko noong estudyonte pa 'ko.:.Mga walang pakialam sa rnundo libro-teacherblackboard lang ang iniintindi. ang type A at type R. bakante ang upucn..May dalawang uri ang HM virus.Ang official kenkoy ng klase. ay ang mga anghel na nagpapadali ng trabaho ko ngayon bilang teacher... May mga oneliner na gumigising sa lahat pag nagkakaantukan no. .'"ZfP b' m U " Wi.@. etc raw 'yung mga kSP sa klase no dahil hindi nornon matalino e idinadaan na lang sa patawa ang pagpapapansin Pero aaminin ko. madalas absent 98 as N '99 P L A Ko?1 "'go I\lIwenLong A ~NKK chelK n bob oog . Hollow Man .. ang mga geeks ang walang takot na lumalapit sa kanila para lang itanong kung mag-iiba ang result ng equation kung isa-substitute 'yung value ng X sa Y . . Clowns . Geeks .

Leather Goods . at teacher's enemy Mga Anak ni Riz. Hari Math. makakanta. at palagi~ ang pagpapalapad ng papel SO teacher.Mga problematic students.anya silong katangian: konti oog koibigan. at English. spice Girls . paro mas pansin ang bawat iso. so at ng sa Bob Ongs . Da Gwapings . Pilit pinupunan ng kasipagan ang kakulangan ng katalinuhan. Politicians ang mga palaban nu mag-oaral na mas nagaalala pa sa kalagayan ng eskuwelahan at mga kapwa estudyante kesa sa grades nilo sa Algebra. sobaY-sOboy pero laging late nn pumapasok ng room pagkatapos ng recess at lunch break. Masinop sa projects. mga dalawa hanggang ~pot lang. bulgarang pandaraya. B N !C !C B 5 N P L.. Tulad ng SG. ot makatula sa stage tuwing Linggo ng Wika. Sa pangkalahatan. hollow ang utak.Mga record holders pagdating sa persistence.Ang endangered species eskuwelahan Straight 'A' students. misunderstood daw. May kanya-k. Athletes ang ilang varsitarian na kung gaono kabilis tumakbo e ganoon din kabagal magbasa.Type B naman ang mga moq-uuru] no bagomo't present e invisible ncrncn modolos ong sogot so mga quiz. at songhits. pero hindi sipsip. science.Barkadohan ng mga kobaboihang mahilig gumimik.al .hulK ni bob on9 . kadalasang puro hair gel lang ang laman ng utak ng mga DG.Mga estudyanteng may maling uri ng determinasyon. kadalasang tinatawag na black sheep ng klase.. pero mababang 1Q. Konti lang ang miyembro nito. 100 !Co?! mgQ KUINentoll9 . brush. Teacher's pet. Weirdos . pero well rounded hindi geeks. pero moy oras pa rin para konting extra-curricular activities at gimmicks. sila ang kadalasang nagtatagumpay sa buhay.Ang male counterpart ng sG. Pag pinagawa mo ng grupo ang isang klase. madolas mopaaway.. isinilang so mundo para magpa-cute. athletes. Talo ang balat ng mga buwaya sa pakapalan. Guinness . Celebrities . Paulitulit at mad alas magtoos ng kamay kahit na laging mali ang sagot. laging magkakasoma sa iisong grupo ang sG. Eto 'yung estudyanteng habang nagle-lecture 'yung teacher e pinopluno na 'yung librong ipa-publish n'yo tungkol sa mga classmates n'ya. ang mga celebrities ay may matinding PR.Mga medyo matino na medyo may sayad. Madalas na may hawak na suklay. aktibo sa recitation. mababa ang grades. Laging determinado ang mga ito sa harapang pangongopya. Performers naman ang mga estudyanteng kaya lang yata pumopasok sa eskuwela e para makasoyaw.Politicians. 101 . at performers.

\uwe. nababago.Commoners . AnD man ang napag-aralan rno noon.Mga generic na miyembro ng klase Kulang sa individuality at katangiang umuukit sa isipan. Noon ko lang din ulit noroncscn matulog at gumising nang maaga araw-araw.nton9 chulk oi bob ong ~ . gisingin ang mga inaantok. Posible ring hindi lahat ng uri ng estudyante ay makikita sa iisang klase. Pag maingay ang klase. pag makalat ang classroom. Tungkulin mong patinuin ang magulong klase. Parang isang malaking pamilya ang klase rno at ikaw ang magulang.. sila ang mga taong unang nakakalimutan ng mga teachers at classmates nila. Para ka ring estudyante na kailangang mag-aral. nakakaapekto sa pagtuturo mo. pag noging mapurol ang mgo 102 II ~ N K K B 5 N P L II Ko?! 103 mgn . at sa paglipas ng panahon. Noon ko lang nalaman. . Hindi sila kagad napapansin ng teacher pag absent. pagsalitain ang mga nahihiya. Ang problema ng bawat estudyante. awatin ang mga nag·-aaway. dapat dagdagan. Noon ko lang naranasan na matulog sa jeep sa sobrang pagod. Posibleng may mga estudyante no ang katangian ay kombinasyon ng mga nabanggit. problema rno AnD mang nakakaapekto sa pag-aaral nile. Ang mga alam mo na dati.mahirap pala talagang maging teacher! Araw-araw mong problema ang lesson plan. pag madumi ang eskuwelahan. at pakilusin ang mga tinatamad.

per o mas tumaas ang tingin ko ngayon sa nasabing prope. PE teacher ni Paeng Nepornuceno.an ) f. makakadiskubre ng gamot sa AIDS. magiging tycoon. mananagat ka sa boss mo-ang principal. .1 lOY 105 mga i. singkwentang pag-asa ng bayan. kailangan mong pakitunguhan. at Social teacher ni Carlos Romulo? Sino kaya ang naging nila Einstein. pananalita. Isyu rin ang personalidad mo: itsura. "A teacher affects eternity." Ano Lucresio Studies teacher kaya ang naging pakiramdam ng Music teacher nj Kasilag. Lahat sinusukat Pag nabalanse mo ang lahat ng tungkulin at responsabilidad rno sa mga estudycnte at katrabaho.~ I 1 estudyonte. pananamit kilos. Beethoven.:. Trabaho ang pagtuturo. isa lang ang premyorespeto. na parang revolving fund na ipupuhunan rno na naman para makapagturo ka ulit kinabukasan. Meron ka ring nrno at mga katrabaho.syon Palagay ko. magiging illegal recruiter. papatay ng tao.' t . magiging artista. singkwentang pangarap." sobi ni Henry Adams.u"enlong chalK ni bob Dny ( A B N K K 8 5 N P L A Ko?1 I L. ang pagtuturo na ang pinakasagradong trabaho sa mundo liang to on matapos rnctuto maglakad ang bata. "No one can tell where his influence stops. Shakespeare. ipinapasok no ito sa eskuwelahan at iniiwon sa pangangalaga ng teacher. sila at ang magulang ng mga bata. singkwentang buhay. May kinalaman ang teacher kung ilan SO singkwentang ito ang rncrnurnuno sa bansa. Ewan ko kung stockholm Syndrome ang ncrcncson ko sa pagkaka-upo sa teacher's table. at Gandhi? . Singkwentang bata ang ginagabayan ng teacher. . at pamumuhay. j I 1 ··1 I I . 0 magiging isa na namang teacher. galaw.

"National disaster in slow motion. May mga pagkakataon no umaabot ng 60 ang mga estudyante sa isang klase. Higit sa 700. Naging mag-aaral ni Socrates Tinuruan ni Plato si Aristotle Naging mag-aaral naman ni Aristotle si Alexander the Great na naging hor i ng Macedonia at tinaguriang isa sa mga pinakamagaling na henerol sa kasaysayan ng rnundo MaKalipas ang higit dalawang libong teen. sapat na ang puyat.E. Wala man akong nabalitaang principal na gumawa ng ganyan dito sa bansa. sigurado akong rnororru pa rin tayong masisipag na teachers Hindi na nila Kailangan kumaio ng bulate. 0 madaling araw para mapagKasya lang lahat ang mga estuoycnte. may mga lugar na 1:10 ang book ratio. gutom. gabi. Habang lumalaKi ang pangangailangan. higit 18 million ang students Isa sa bawat apat na Pilipino ay estudyante. at may mga panahon na nagkaklase no rin sa mga esKuwelahan kahit Sabado. Ayos na ang dUKutin silo ng mga rebelde at pugutan ng ulo puminson107 Ingo h. Franklin Drilon." sabi ni Sen. 15ang Kuwento sa dyaryo ang nabasa ko dati tungkol sa principal sa North Hollywood USA.y. Ninety-one billion ang budget. gamit ang orange juice bilang panulak. higit 19.r 106 A R N K K R 5 N P L A K.'tong chall<: ni bob ang .000 classrooms.. tama na 'yung mag-sideline sila para lang mapakain ng tatlong beses sa isang araw ang pamilya nila Sapat na Katibayan na aog pagtawid nila sa mga ilog at bundoK arawaraw para turuan nang sabay ang pinagsamang Klase ng mga Grade I at Grade 2 sa mga liblib na probinsya ng Pilipinos Hindi na nila kailangan kumain ng bulate. impluwensya ni Socrates? Sa pasukan noong June year 2000.000 na Alexander the Great ang walang upuan at 90 million ang kulang na textbooK.?I . sino makapagsasabing tumigil na ang 51 Plato. Kumain daw ng dalawang bulate ang principal para lang sipaging magbasa ang mga estudyante sa Colfax Elementary SChool Nag-umpisa ang lchot sa pangaKo ng principal no kaKain s'ya ng bulate pag nagbasa ng Kahit dalawang libro lang ang mga estucyunte bilang supor tc sa "Reading is FUNdamental" project nila Nagbasa ang mga estudyante at tinupad ng principal ang pangaKo n'ya. Kapos din tayo ng higit 20.·• 1 r~ --------I 1 :I i labindalawang disipulo sa Bible? - ~ I I • Pouno kaya kung naging guro rno rm ang naging guro ng ! A teacher affects eternity. lalong bumababa ang budget para sa edukasyon.000 na Socrates ang kulang ng Pilipinas. at panganib tuwing eleKsyon. pagod. Halos isa sa bawat sampung estudyante e hindi nakakatapos ng elementary.

Pero 00. bayani ang nakararaming filipino. Iniwan ko na rin nang tuluyan ang pagtuturo makalipas ang halos tatlong taon Hindi ako ipinanganak para maging guro. isa sa mga trabahong may mababang sWeldo ay ang pagtuturo.6L1' __ .. buhangin. purnapanday ng mga kailangang bakal. mahirap tanggaping sa eskuwelahan din pala aka babagsak vocation ang pagiging isang teacher. Ayos na ang mababang sahod.."vocation" sabi ng isang kaibigang guro.. Tinanong n'ya ang Isa pang lalake. taga-ukit ng bato.. Sa Amerika. Dati 109 May isang kuwento tungkol sa !sang manlalakbay sa Halya na pumunta sa lugar ng Chnr-tes para tignan ang isang malaking simbahan na ginagawa doon. Dumating s'ya nang hupon kung 108 A B N K K B 5 N P L A Ku?i .c:ff._.IiIt1'.. "Blacksmith" naman ang sagot nito. at killer interests at contributions na umaabot sa kabuuang 10 billion para sa lahat ng teacher sa bansa. " -". mahihirapan ka. at kinatam na kahoy Nang tanungin n'ya kung ano ang trabaho ng matanda. Ang totoo. Ayoko nang bumalik ng eskuwelahan. bayani rjn ang mga DFW's. mission ito . hindi rno ikakayaman Mas malak! pa ang kita sa pagdiDH sa ibang bansa at mas madali ang trabaho.. huwag kang magturo Kung iisipin mong trabaho ang pagtuturo. kailan pauwi na ang mga trabahador. assignment overloads. Nang pumasok ang manlalakbay sa loob ng simbahan. sumagot ito.. Nakasalubong n'ya ang isang lalaki at tinanong kung uno ang trabaho nito "Stonemason._. Kaya nga yata maraming Education graduates ang hindi nagiging guro. di tulad ng mga OFW's. Kung kailangan rno ng perc. bilang guro 0 bilang estudyante. "Glassblower" naman ang sagot nito. at maraming guro ang hindi naman talaga pinangarap ang pagtuturo Ayokong magturo dahil ayokong rncq-urcl. Ang teachers ang mga bagong bayani kung tutuosin. gumagawa ng rnga rnakukulay na salamin" Nang tanungin n'ya ang isa pang trabahador. di nalalayo sa kaso ng filipinas. kung saan sa pagkakaintindi ko ngayon. Hindi na nila kailangan pang kuma In ng bulate._ .. rninson. delayed na sWeldo. Away ang hinuhunnp ng sino mang naghihikayat sa 'kin dati. Dito ko nakuha ang ideya na walang pera sa pagiging teacher--meron man. ay may tatlong uri ng mama mayan: ang mahihirap. at ang mga makapangyarihang opor-tunistu nu may likha sa dalawa. Ang problema lang e nasa Third World Country tayo. pero hindi sila nabibigyan ng titulo dahil wala naman silang naibibigay na dollars sa bansa. isang matandang babae ncrncn ang nakita n'yang nagwawalis ng mga bubog.. Tinakbuhan ko ang responsibilidad ko dati bilang estudyonte. ang mas mahihirap." ang sagot ng lalake... "Ako? Nagtatayo ako ng magarang bahay-dalanginan para sa fanginoonl" Natapos ang pagiging substitute teacher ko makalipas ang dalawang Iinggo.

malas.n yadda ya-yadda yadda .Ano na nga bang nangyari sa buha~ mo? MaKaKausap rno ulit 'yung binigyan mo ng love letters.. paano kaya kung magsabi ka ng totoo? "0 pare...mas moycrnon lang sa 'Kln si Bill Gates ng isang kurbata.sino nga pala si Bill Gates?" .. 'musta Sa isang buwan na gaganapin ang high school reunion namin. l __ . "pass your papers. General bablah .. Bakit nga ba nauuwi ang kwentuhan sa payabangan pag nagKikita ulit ang mga magkakaklase pagkaraan ng ilang taong paghihiwalay? Minsan iniisip ko. Amoy central Bank ang Kotse Ko . 'musta na?" magkukuwento na s'ya . salita nang salita no parang buhay na Curriculum Vitae. Walang h iya.. NaKikitira lang ako ngayon sa kamag-anaK ko.) blah ba~ na?" aKo sa pabriKa el" (hindi ka pa nakakasagot "AKa. lisa lang naman ang naririnig rno: "Magaling ako .. natanggal ng blah ba~bablah "AKo.. HIGH sCHOOL REUNION Hindi ba tumatayo ang balahibo rno pag naririnig mo ang mga salitang 'yan? Titingin Ka sa salamin. ang yaman ko na ..1 r=: bubuyog.AnaK ng 1 110 A & N K K R s N P l A Ko?1 III my" k""e"tong ch~lk ni bob ong I~. CEO ng multinational telecommunication company specializing . Sino ang naging successful? Sino ang naging pinaka-successful? May mga nagsasabing ang mga may maipagmamalaki lang ang urnc-nttend sa school reunions." "Buti Ka pa. finished or not!" Dras no para husgahan kung naging sino ka .Ang ganda Kong lalake . Ako. U m .o kung naging magkano ka.\ (Nag monologue na s'ya.. hindi nakatuntong ng college... "0 pare." Manager "Eto. Magkano aka hindi na 'ko makakapag-golf ka nga pala?" (Iisipin rno tuloy na 'wag na lang purnuntu sa reunion) Parang "Time's up!" ang reunion.30years. Matanda Ka no ba? I020 . roses.. eto...t: .. baka ma~kidnap 3x a week. at Serge Chocolate Maririnig mo na naman ang kuwento ng mga classmates mong mahangin pa sa buhaw i.

r'--~.1{ AnD nga ba ang tclino? Nasusukat ba 'to ng A.75%. Sino ang bobo? Ang Dyspraxia. Dysphasia. P (pass). kakulangan sa kakayahang magsalita 0 urmntindi sa sinasabi ng ibang tao. at Dyslexia ay mga learning disabilities: ang k!lkulangan sa kakayahang igalaw nang tama ang labi at dila para makapagsalita.-. 'yung mga hirap mag-aral 0 'yung mga walang natutunan? AnD ang pinagkaiba ng out-of-school youth na shoplifter at Harvard-graduate na corrupt government official bukod sa mas masama 'yung pangalawa? Matalino ba 'yung professor no may Master's Degree na nangwarta at nangmolestya sa mga estudyonte n'ya sa isang eskuwelahan sa Maynila? Genius ba ang mga hacker at programmer ng mga computer virus? Hindi ba malaking pagkakamali ng maraming eskuwelahan na gawing 0 to 10% lang ang 'Character' sa computation ng II B N K K B 5 N P L II Ko?! . F. E. Dysgraphia. di na nakakapagtaka kung bakit marami ang namamatay nang mangmang. . I. Sa edad na 5 hanggang 21. mas rrornrni pa s'yang kayang gawin kesa sa nakalista sa resume n'ya. i~ .1 i' 'I' 112 mgQ "uw. - '. at NI (Needs Improvement)? Sino ang matalino-ang Best in Spelling? Best in Math? Fir st Honor? Valedictorian? Magna Cum Laude? Boord Exam Topnotcher? SOon nga ba nauuwi ang maraming tnon ng pag-aaral? Madaling isipin kung uno ang gamit ng pera. S (Satisfactory). papalubog na ito. pumapasok toyo sa eskuwela para magkatrabaho. Ganyan no lang yata taloga ang buhay ng tao. : . 2. i . Mah ihino pa ang katawan nutin nang una tayong pumasok sa eskuwela. 5.. 100%. pero hindi ko maintindihan kung bakit kailangang ito ang maging sukatan ng tagumpay ng mo. at mas mamas ang halaga n'ya kesa sa presyong nakasulat sa payslip n'ya tuwing sWeldo. D. Nakalimutan no ng tao ang kabanalan n'yn.. Pero sino nga ba ang learning disabled.. 60%.~r ft : l~ . F (Fail). papasikat pa long ang araw. Lumalabas toyo ng bahay. Bumabalik tayo ng bahay. Sa edod no 21 hanggang 60. no mas marami pa s'yang alam kesa sa nakasolat sa Transcript of 'Records n'ya. kahirapan sa pag-control ng daliri para makapag-sulat. 3. Kung pumapasok tayo sa eskuwela para lang makahanap ng trabaho at kumita ng peru balang araw.0 (Outstanding). C. Mahihina na tayo pagkatapos nating magretiro sa trabaho.-. B. nagtatrabaho tayo para magkapera."tong 113 chalK ni bob DOg l . at kahirapan sa pag-intindi 50 mga salitang nakasulat.~.

--- - ._.. umabot ito sa Grade 6. ba 'K07 mga registration cards KO. naging pinaKomalaKi May nntutunun baon nung colleqe. tqon ako turn ira sa esKuwelahan. umabDt sa 6. pamilya. Sa loob ng 17 years KO sa eSKuwelahan.__------ .! panahon no iginugol Ko sa pag-aaral. ang humohulrnn sa tao. perc noon. bansa.j.d bob ong .600 ang binayarang miscellaneous fees at booKs & school supplies ng mga magulang KD_ Kung idadagdag ang baon KD. sentimo na sa 75 sarnpung piso noong ang naging dyes ang baon Ko_ baoa noong Grade I. paw is. lumalabas na higit 150. at Kasaysayan7 Dalawang Mula tnon aKo nag Kindergarten.-- grades.872_Lf2 pesos aKo sa tuition fees. Project (30%). Gurnasta dalawang 729 days dyan ang iniupo Ko sa loob ng classroom II'! /I B N K K B 115 N P l /I Ko? I 11190 s kuwcllLung cha~k . at luha 'yan_ sa May nututonun Kung bibilangin lalabas no higit Base ba ang 'K07 . mas mababa sa Periodical at Class Standing (LfO%) gayong Character Test (20%).000 pesos ang naging presyo ng pag-aaral Ko Chicken feed 'yung presyong 'yan ngayon.. rnundo. naKa 63. Bente hanggang trenta pesos Fifty pesos narnan ang Kong baon Ko nung high school. dugo.

mga kuwenlon9 l /" B N K K g 5 N P l. Trojan War. 8 Field Day Demonstrations. religious reports. military organization.nagbantay sa Registration of Voters para sa ROTC. Quezon Circle. Larn-unq. Hamlet. Tala Leprosarium. Fort Bonifacio. Mozart. compass. Naismith. Rizal Shrine. 2 Graduation Ceremonies. protractor. at ang "Three Little Kittens. ko ang market segmentation. mixed fractions. I I· I" I Naka-anim na eskuwelahan ako. Vistamar Beach Resort. 960 na exercise. namulot ng tae ng kabayo para gawing fertilizer sa Agriculture. at extra curricular activities.rin ako ng extrang 5. at parts of a cell Nalaman ko ang caste system. mga 56 minutes din ang inubos ko kakadasal no sana walang pasok 0 absent 'yung prof ko.I~O na Flag Ceremony at Panatang Makabayan. Nakilala ko si Whitman. I" II May natutunan ba 'ko? Natutunan ko ang Iife stages of a butterfly. 2~ enrollments. 2. II Ko?1 117 chalk ni bob ong . calculator. homeworks. Antonio Luna. nagkumpisal. At palagay ko. Mount Makiling. at Bloody Mary Napag-aralan order s. nag-dissect ng palaka para sa Biology. Nakapagpabakuna ako. 620 na Flag Retreat. mga I. at di na mabilang na embarrassing moments. different types of clouds. 32 na First Friday Mass. Ninoy Aquino Parks ang Wildlife.100 hours para sa projects.r. Newton. 91h Symphony. Natuto akong mangopya at magpakopya tuwing exam. Hitler. at computer. May natutunan ba 'ko? 116 Natuto akong gumamit ng dictionary. almanac. ~OO na recess. Bahay Kubo. Wax Museum. at Rehabilitation Center sa Bicutan. Nayong Pilipino. at sumali sa Fun Run at Alay Lakad. business documentation. nagluto ng Menudo't "AfriChado" para sa Practical Arts. at program Nakapunta ako ng Magnolia Dairy Plant Central Bank's Security Printing Plant Rizal Park. bumisita sa depressed areas para sa "Theology. nag "15 weeks" push-ups sa CAT. encyclopedia. i May nctutunun ba 'k07 I. Doon ko nalamang pwede pala talagang malamangan pa sa test score ng nangopya ang nagpaKopya. reviews. 12 Christmas Parties. ! . water color. cradles of civilization. microscope.

puno at mga bulaKlaK Nalaman Kong masl'Jerte aKo dahil pinaglaro orol aKo ng mga magulang Ko nung bata pa lahat ng bata e dumaraan sa Kamuslnusan at pinag~ Hindi pala malaKas no ulan dahil pwede Kayong ma-stranded I ~ I sa mga bahang Kalye ng Metro madaling araw. (oops. pwede Ka pa rin mag-top Hindi rno dapat maliitin ang kakayahan sa periodical exam. tsumamba. wala pala aKong alam sa Calculusl) Nalaman kong pag malakas ang ulan at wala kang payong. Nalaman Nalaman Kong mahirap paJang i-overnight dapat e isang buwan ginagawa. Pwede ka maligo sa ulan basta naka-plastic no ang Nalaman itinutuloy ang field trip pag Manila hanggang alas-dos ng Kong ang rnundo.. Meron ding rnahilig magbigay ng surprise quiz. mong no-morder ang pangalan Ko sa mga annuals at list of graduates Nalaman Kong pangit ang madalas na pag-absent dahil pwedeng hindi ka maKasama pag nagKuhaan ng class picture habang naglalakad dahil hindi rno napapansin classroom ang pinapasuKan mo. Kong may mga teacher palang bigla-biglang palang tumingin sa sahig habang sa Finance dahil pwede Kong ang professor sa Klase n'yo. Nalaman Ko sa Boy Scout na [rnportonte ang laging handa Nalaman Kong pwede palang mamatay ang classmate mo kahit anong oras. Ka na lang ng plastic bag sa mga vendor sa kalye. ay hindi Hindi 'yung maKulay na murals na naKikita sa mga pre-school. Nalaman kong ang Calculu~ ay . bitbit mong notebooK at libro. ang project na nagche-checK ng notebooK..t Nalaman Kong mali ang laging mamigay ng pad paper sa mga kaklaseng linta na hindi bumibili ng papel Kahit na may pambili. pwedeng bumil. ibon. mas maganda na 'yung may notes Ka. 'r» i 118 A B N K K B 5 N P L A Ko?! 119 . sa totoong buhay. Nalaman may bagyo 0 Kong hindi dapat ito laging may rainbow. Kaya mas maganda lalo Kung binabasa mo 'yung notes mo. Nalaman Kong S'Nerte pa rin ako dahil Kahit Kelan e hindi Nalaman kong masama pala ang nag-iisip nang malalim kung maling Nalaman Kong kahit pal a akala mong iKaw ang pinakabobo sa Geometry Nalaman Kong dapat nagle-lecture maKapulot ng 100 pesos. araw.

maraming subject na mahirap. hindi na nagpapigil ang mga paa ko papasok ng gate Tamang-tama. hindi matuloy-tuloy dahil SO maraming dahilan Pero isang beses nang mapadaan ako dito. Rumangon ka man ulit 0 hindi. ikaw ang gagawa ng syllabus Maraming teacher sa labas ng eskuwelahan. sobi 1<:0. pasan ang mabigat na backpack at naghahabol ceremony Naalala ko ang ng puso na 'yon sa flag madaanan ko rin ang mga barkada ko nung 2'd year nang ko ang school canteen. 0 iill-in-the-blanks na sinasagutan. pero dahil libre. desisyon rno kung kanino ka magpapaturo Lahat tayo enrolled ngayon sa isang university. kundi base sa kung may kabuluhan ang mga naisulat 0 wala. Matagal ko nang binabalak bumalik SO eskuwelahan 1<:0 ng high school.uv. naisip kong gawing dahilan 'yon pag tinanong ako ng security guard Pero walang surnito sa 'kin. Wala pa ring pagbabago Mala k:i ang eskuwelahan ko Habang tinatahak papuntang high school building._ . maraming beses kang madadapa. Naaaiaia ko pa kung paano ko lakarin ang daan dati. at mauubos ang orns. project.entong 121 . bakasyon at walang gaanong tao noon. iikot ang mundo. true or false. at quiz para sumira sa buhay rno At napakalaking pagkakamali ang kallmutan ang pangarap rno para lang makaiwas sa mga terror na teachers at mahihirap na subjects Nalaman kong hindi pala e~am nu may passing rate ang buhay Hindi ito multiple choice. iba't-ibang paraan. enumeration. magpapatuloy ang buhay. "Been Gang" kung tawagin kami dati dahil lagi kaming may baong kanin at ulam sa bag ·1 120 A 8 N K K B 5 N P L A Ko?1 I1lga I<. ikaw ang talo pag nag-drop ka Isc-iso tayong ga-graduate.. Dahil hindi ko pa rin nakukuha ang diploma ko. Tanging diploma ay ang alaala ng kung one mang tulong 0 pagmamahal ang iniwan natin sa mundong pinangarap nating baguhin minsan.Nalaman kong habang lumalaki ka.hall<. -~ ~ . identification. yung estudyanteng hindi naka-pin ang 10 ang pinaginitan ng sikyo Natawa ako sa sistema. kundi essay na isinusulat araw-araw Huhusgahan ito hindi base sa kung tama 0 mali ang sagot. Nalaman kong napakaliit na bagay pala ng isang recitation. Allowed ang erasures Nalaman kong marami palang libreng lecture sa rnundo. bumibilis ang Mok ko. oi bob ""9 -.

. pur 0 shell pa rin at patay na hayop ang laman. baka tanungin kung ono ang section ko at magsumbong sa adViser ko. Nakita ko ang library kung saan kailangan rno munang maKipag-espadahan sa librarian no burnubuga ng apoy bago ka makapaglabas ng libro. Walang ibang tao sa paligid. Nakita 122 A B N K K B 5 N P L A K071 sa sa ang ang Bago umuwi. naihagis na yata ng teacher sa mga sintonadong estudyante. Pinuntahan ko ang Biology room. Maram. 123 rT':JG Kuwentorl~ clu::iI. Di maiwasang mag-senti.kni bob ong . Sinagot n'yo ang mga tanong ko at ikinuwento lahat ng nangyari sa eskuwelahan simula nang umalis batch namin. Inisip ko kung saan na nagpuntahan ang mga kaklase ko pagkatapDs magpalitan ng autograph. wala 'yung piano. at magaganda no ang mga bench.Pag malakas ang ulan. bago. nakita Ko pa ang sarili kong nak:aupo sa isa sa mga upuan Kinakabahan ako habang nag-iikot dahil baka may teacher na sumito sa 'kin. Inikot ko ang buong building. Purnunto ako Iba na ang iisura ng likod ng high sehool building. sa canteen rno rin maririnig ang malakas nn A M radio na nakaabang sa suspension of classes ko ang computer laboratory--wala pa 'yun nung kapanahunan nam in Dinaanan ko lahat ang mga classroom. Pero wala. umupo muna ako sa hagdanan ng stage sa quadrangle at nagpahinga.kinayod na ang paborito naming tambayan. napansin ko ang iba pang building na dati ay wala Itinirik ang mga ito sa lugar na dati e puro puno-. pugad ng section nnrmn 'yon dati pag vacant period. Tahimik Nakakabingi sa lobby para Kunin ang diploma Registrar's Office Tuwang-tuwa ang registrar. yakap. hindi nga lang halata dahil taon-taong pinipinturnhun para rnabura ang vandalism Naaaiaia ko pa ang reaksyon ng CAT Cornmandant nnrnin dati nang mabasa n'ya ang nakasulat sa CR ng rnga lalake: "Ano nurnun ngayon kung nakita n'yo ngang malaki ang AND ni Miss Garcia?" sabi n'yo "Bakit kailangan n'yo pang isolot sa mga dingding?" Hindi solot sa sense of humor ang mga tao sa pinanggalingan ko. picture. habang iniiKot ng buong building ang isipan ko. Dito kami dati nagpa'-pradice para sa mga group presentations sa iba't-ibang subject Djto kami pinagpupulot ng mga tuyong dahon pag nagpa-power trip ang mga teacher ng Practical A rts. Mas mar ami na ring halaman. Walang pagbabago sa loob ng high school building-bulok pa rin ang mahal kong paaralan. At dito rin kami naghahanap ng mga paglalaruang bulate pag kami noroan ang nagpa-power trip. sabik alumnus. Mag-isa lang pala ako. Sinilip ko ang Music room. at paalam noong Graduation Day Ano nang nangyari sa mga takot at pangarap namin? Malakas pa rin kaya silang turncwo? Malakas pa kaya ang mga teachers ko? Paano ko sila pasasalamatan kung ngayol1 ko lang naintindihan ang mga itinuro nila? Paglabas ko ng high school building.

na nurnu!o sa 'kin nang di ko alam ang dahilan.. sigurD mga sampu lang ang hindi ko na rnctcndacn ang pongalan Sa kanilang luhut. na nagturo sa 'kin ng pananampalataya ("born agoin" yata). sa Grade 3. Wala nn rin ang alaala ng mga nabuong some han at pagkakaibigan ng mga batang sabay. Kilala ko pa ang 75 50 mgo noging teacher ko.So adviser ko noong l" year high school.. makakoting higad at toe ng ibon. Automatic ang pogsosabi n'ycn.Wala na ang mga tuyong doh. pero di ko no naibalik ang panahon Goodbye and thank you. na noging ulirong guro at laging tapat sa trabaho.sabay nakipagkilala sa mundo.. basong damo. sa Grade 5.?I 125 . sa 2' J year. na mahilig sumigow 50 klase. (hindi pa tapos) . sa Grade 't at 6. Lqlo no sa teacher ko 50 Grode I. na nogpiyansa para sa kalayaan namin ni U 10. na parehong magaling magturo.on. 'Yan ang mga salitang binibitiwan namin noong high school pagkatapos magturo ng mgo teacher. Halonq saya at lungkot ang baon ko pauwi. na nagturo sa "Euon Gang" kung paano mag-power trip sa mga bulate sa " i 124 /\ B N I( I( B 5 N P L /\ I(. Nakabalik ako sa lugar. kohit no nokatulog kami sa lecture 0 nagsermon lang ang teocher buong period. nagpapasalamat oko. posibleng yun na ong huling dalaw ko 50 lugar na kumupkop sa mopongorop kong kabataan. sa Grade 2. Dahil nakuha ko no ang diplomo.

"A teacher affects eternity.tL~. avos lang sa 'kin ang istriktong guro Kagaya nung teacher ko dating isang batas lang ang ipinatupad sa klase: "Bawal ang tcrncd!" Malinaw ang batas. na sa Kabila ng santambak y naming atraso e kinalimutan ang galit at hindi ibinoycott ang "huling Christmas party" namin sa high school. __ liKod ng high school building. Kung ang mga magulang na konti lang ung anak e nauubusan ng pasensya." Para sa lahat ng magaganda at pangit na lesson na wala sa lesson plan at hindi kasama sa binayaran kong miscellaneous fee. na namamato ng sapatos (hindi ako na-under sa kanya!).. na nurnornuto ng suputos at blackboard eraser (sa kanya ako na-underl).1k ni bDb ""g . at sa teacher Ko sa Music. na ginagawang suputos at blackboard eraser ang mga estudyante.. paano pa kaya ang mga gurong sangKaterbang bata ang kaharap araw-araw? Basta wag lang sosobra. Isonq taon naming naKalimutan ang katamaran. sa isang terror na teacher ng Math noong Grade 5. sa 3rd year.. na nagpaKita ng Kababaang loob Kahit na patuloy ang paninira sa Kanya ng ibang tao (uy. tsismis~. Maraming bagay ang natututunan ng mga estudyante sa teacher nang hindi nila alam.. sa terror na teacher ng Math noong Grade 5. sa Lf~r ear. show. (Konti na lang) .: t. nagpapasalamat ako sa mga teacher ko at eskuwelahan.: 8 S N P l A Ko?1 127 "'go KuwentDo9 eh. lahat nag-aral maigi . alam nqrnin ang kaparusahan. no one can tell where his influence stops. 126 A B I~ t..at natuto! Maraming bagay ang naituturo ng mga teacher sa estudyante nang hindi sinasadya.Sa teacher sa English na naging galante sa pagpuri sa kanyang estudyunte: sa teacher sa Social Studies na sa kabila ng KabagsiKan e nagtiwala at isinoli pa rin ako sa quiz._ .

.Sl Ponkan Sa mga accomplice at spiritual adviser ko Tl.to"9 129 cholk 0. kamag-anak. rohclccn. Sa mga barkada ko sa Iba't-ibang sa 'kin ng "The Joy of Transferring. Sa mga barkada ko sa high school na nagturo sa 'kin kumain sa college canteen kung snun nasa katabing mesa namin ang mga dissected mammals ng college students. at pinakamatalinong na gumawa ng langit at lupa guro sA LAMAT po NANG MARAML ang mga magulang at (Parang may nakalimutan pa 'K» ) ko sa kindergaden 00 nga pala! Salamat din sa teacher Sa taong nag-edit nag-type. sysop. magaling mag toro. at mga kababayan no naging inspirasyon ko kahit na hindi nila ak» kilala Sa mga estudyanteng masaya at di-gaanong maSCIya sa kurso._ ~. Sa mga barkada ko sa college no nagturo sa 'kin uminom ng beer na room temperature at kumanta habang naglalakad. --.C. kapitbahay.-----~-. at results ng mga exams nila. bob Dng .-. teacher. subscriber. .--------- Sa mga contr-ibutor. Wisely. Nightowl. moderator. classmate. katrabaho. Guess.. artist.. Pixeltioys." Sa mga uno kong naging guro kapatid ko eskuwelahan na nagturo Sa mga kaibigan. at netizens na Sa rnga barkada ko sa elementary na nagturo sa 'kin lumusot sa mga barbed wire ng bukiring may "No Trespassing" sign. Juan Luna. chatter. Roock. at L Perez 128 A 8 N K K 8 5 N P L II Ko?i !TI~O KUINe. gumupit at nagdikit sa mga papel para mabuo ang librong binabasa rno ngayon. lister. eskuwelahan. at squatters ng bobongpinoycom Sa mga webmaster. tumulong sa 'kin writer. pero determmudo pa ring harapin ang buhay at abutin ang pangarap At sa mabait..

tiyak masislgawan ako "Bakit hindi ka naging waiter???" Rewind. Simple lang ang p(lftgarap ko nung bota ako makapagtrabaho nang naka-Iong sleeves nt l1)a). Asul:n. Hindi uso dati ang pre-school. Ngayon ko lang nalaman na 'yun na pala 'yung tinatawag na Day Care Center at Child Feeding Program ng gobyerno dati sa .gn k). 130 A B N Ie Ie R S N P L A Ie. Bring your own upuan.lw-!:'lllong chaH.. kurbatn kung magkikitn kami ng batang 'yon ngayon. Lo!o nn 'ko dahil dang beses ko rin 'tong mulit Dalawang rninutonq lakad lang ang layo 'min ng eskuwelahan.Seryoso. . ni (Job ong .uVm:wrts 'at puting t-shirt na may logo ng DSWD ang unifoFm May I!breng merienda tuwing hap on: lugaw. lisa 'yung classroom at 'yung garahe' riff Rffi~1ft9ay captain noroin. Did :ili~ ~b(lOll. kaharap na sari-sari store ang canteen. Hinihintay ko nga kung ibebentn kami 0 ipapakain sa mangkukulam ng Hansel & Gretel. ginataan.... 0 koya sopus May giveaway ding gatos at sweet corn pominsan-minsan_ Tinitimbang kami regulorly. Basta. nnkapagkinc/er ka..?! 131 [11. swer te ka na.

walang nagagalit su 'yo. tumigillang ong pagtulo n9 mga malalamig na butil ng pawis sa iyong katawan. Isnnq mobisa at huwarang gobyerno. k:ahit k:oilan. Perc sa sarili ay may nangyayaring gulo. kohit kanino. Marimar. 'Yung mga classmates naman. 'Yan ang buhay su kindergarten. dahil taimtim silang nagsusulat ng pangalan nila sa popel nang paul itulit Alam ba ng kat(1bi k:o? Hindi siguro. Laging nak:apaik:ot ang mga tao sa room. Alam ba ng mga kamog-aral ko? Hindi siguro. Ang demonyo sa iyong bituka. Ang walanghiyang pagkain 132 Ii 8 N I' I' 8 5 N P I Ii IC. dahil seryosonqseryoso ito sa pagkukulay ng mga iginuhit n'yang bahay.Masaya sa esk:uwelahan namin. k:ahit suon. Ayaw mong humingi ng tulong dahil nlum mong wola ring mokakatulong sa 'yo Iso ito sa mga mapak:lang katotohanan sa buhay. ng paghihirap rno ngayon. Hindi rno ginusto 'to. Puno ng dangal at respeto Minsan. At naisip mong . hindi ka tatakutin 0 bibigyan ng memo.n noon. Alam ba ni Madom? Hindi rin siguro. Walang nak:ak:aolom ng kalagayan rna. nais rna nang tapusin ang dusa at pasakit Hindi mo na alintana kung kutyain ka ng kahit no sino man. walang nakakarinig. Walang nak:ak:aalam.. koya k:ami ang ginagawong PSA. dahil abala ito sa pagbabantoy so iba mo pang rnga kamag-aral. At 'yung teacher. Hindi rno na kaya ang lchot. at Discovery Chonnel ng buong barangay.. arow. pero alam mong maaari itong mangyari ulit. Natutulog (2x) si Bob Ong (2x) Atin s'yan9 gisingin (2x) ding-dong-ding (2x) Maririnig mo ang buong klase no kumakanta n'ycn pog nuhuli k:ang medyo nahihimbing sa pagtulog. ayaw mo nong mag-isip. ct puno.Ngayon Nal Biglo mong inilabas ong sama ng loob. kadolasong mabisa ong kantang 'to pampawala ng antok. Dahi! may kahihiyan ong mga bata. ncnonood.?) 133 Jr'9Q KLJwerrtong chalk n! bob D{I:l . Walang masususpinde a mogkakaroon ng record. Pinipilit nilang mak:inig sa k:lase kahit na pulang-pula no ong rnga mata nila. Moaring ngayon lang ito nangyari. wolong sumisigow. Wala pa k:asing gaanong Tv'sa lugar nam.

Bakit kailangang mangyari ang ganitong trahedya sa isang bata? "Okay! stand up. kanino ka hihingi ng saklolo? A ~ N r: r: B 13~ s r. ngunit tinopos. pero ninais roo s'yang isurnpa. 0 si ote't kuya. Tahirnik (lng buong klase. at iso padumararni sila. "May mabaho ngali" Huh??? Totoo ba ang narinig rno? Hindi lang isa ang traydor sa mga kaklase mo. tumae s'yaill" Vvala ka no ulit naalala Hindi sila pinansin ni Teacher. pati si Teacher. nang matiwasay. purnihit ang iyong ulo.aral rno ay nakatingin na sa 'yo. Tvrnigil na ang vnos. At doon nakahinga ka nang malalirn. uno ba 'yon?I" 1sang karnag-aral ang nangahas rw nagsabi ng katotohanan Hindi mo alam kung sino.no nagpupumiglas sa kaloob-Iooban mo Lumipas ang ilang sandali. at isa po. Hindi mo na alam Kung uno pa meron ang buhay. pero wala sa paningin mo ang nanay mo. 1knw na lang ang nakaupo Lahat naghihintay na sa iyong pagtayo. S'ya at ang kanyang rnalaking bun ganga Gusto mo s'yang pagbayarin sa ginawa n'yang kasalanan ngvnit meron na namang hurnirit. May isa pa. per o uno 'tong gusto n'yang ipagawa? Paano ka tatayo? Paano mo ipagtatapat ang lahat? Umikot ang lyong mga rnoto. Hindi mo na alam ang gagawin mo. payapa no ang kapaligiran Ginusto mong ngumiti ngunit may nagbanta sa kasiyahan 'Ambaho. everybody We shall dance and singl" Litonq-lito ka na nang rnapansin rnong lahat ng karnag. P 135 LA Ko?! . Teacher. tibok ng puso rno lamang ang tanging naririnig mo. Ayaw rno na sana gUlnalaw.ng isang bata ang kalbaryo rno nang basagin n'ya ang katahimikan. "Ay. rnga matang nakatitig sa iyong mga mata. ligtas ka no.

"~'-~------- other books by bob ong.. a~02~2~ • vi:5print@pacificnetph ..".s are a'.ailaple at speCial quantity discounts For mare informatl'on. r\. Bakit Ba/ii\tad Magbasa Ng Llbro /Ing lvIga Pilipino? /tng Paboritonq l.qkat.L PRINT ENTERPRISES 6a09 h santuico street Rgy Pia del Pilar.City 1230 312~'176.A.~.ed bOD. please contact VIsU.~.ibro Ni Hudas ".l..toE puDi.~.

sl~'::: r-'cl bODorgplnoy Con' iJotJpog5LIIJt n".." •.l. C. teJcher.jev.::c'. -~-'-..51 boL Clll~~ 511 1~}·'·~95::::J:·)3 . \"et~ .lr-i':=.rll ._:. I-..lUCl en t:llil.(.1 8CH-./t Isan~ ({~.'_=-i......· -t.!~pu't l::ij'-'~J I:rgsc rnCltapD5 ClilS PJiclris r.. 1-.O~·.0 5')'.'Cln'. -- - Iplll'JnSljlJi~~.'~i:~:1 ::iClbr...•. l ~>.':' OC>c'i .'2UnClster I(/(:t....uL1 s'y::! nSQVOI' -"..]t or'g sokJ) rr'ldLl su ~)t...:(.o.illY .~ .'J·t~ Ib:1:")9 dy~lr)'o.-1 J~ Sa it.... '-'puon bahLly II:} [US_ r-bgl'-.~~'.(l3~1!.ul. l1'-l:]i:-':1 5Ludfllt -It3:l1 0150. '.:Cl!r-:er paSD 1~(1:ji'19 at .!t.-':2i.""-'.-~ .1 ISJI'i t.p.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful