You are on page 1of 18

Ispitivanje proizvoda

Mjerenje vibracija
v.as.mr. Samir Leme

<slemes@mf.unze.ba>

Ispitivanje proizvoda

Mjerenje vibracija
Definicije Mehaniki parametri Sistem masa-opruga Vrste signala Parametri signala Prikaz rezultata

Mjerenje vibracija 2/35

Ispitivanje proizvoda

Definicije
OSCILACIJE su promjene intenziteta neke veliine u odnosu na zadatu referentnu vrijednost, kod kojih se intenzitet mijenja naizmjenino iznad i ispod referentne vrijednosti VIBRACIJE su oscilacije kod kojih je koliina koja osciluje parametar koji definie kretanje mehanikog sistema

Mjerenje vibracija 3/35

Ispitivanje proizvoda

Definicije
Vibracije su mehanike oscilacije oko referentnog poloaja Mogu biti destruktivne ali i korisne Vibracije maina su rezultat dinamikih sila pokretnih dijelova i izazivaju troenje i oteenja

Mjerenje vibracija 4/35

Ispitivanje proizvoda

Mehaniki parametri
Svi mehaniki sistemi sadre tri osnovne komponente: oprugu, priguenje i masu Kad se svaka od tih komponenti izloi djelovanju konstantne sile, one reaguju konstantnim pomjeranjem, konstantnom brzinom i konstantnim ubrzanjem

Mjerenje vibracija 5/35

Ispitivanje proizvoda

Mehaniki parametri
pomjeranje brzina ubrzanje

Mjerenje vibracija 6/35

Ispitivanje proizvoda

Sistem masa-opruga
Kad se (teoretski) sistem masa-opruga pokrene, nastavie kretanje konstantnom frekvencijom i amplitudom Sistem ima "sinusoidalno" kretanje

Mjerenje vibracija 7/35

Ispitivanje proizvoda

Sistem masa-opruga
Sinusioida je definisana amplitudom D i periodom T Vlastita frekvencija Ugaona frekvencija

Mjerenje vibracija 8/35

Ispitivanje proizvoda

Sistem masa-opruga

Slobodne nepriguene vibracije Energija je konstantna, ali se mijenja iz kinetike u potencijalnu Vlastita (rezonantna) frekvencija:
Mjerenje vibracija 9/35

Ispitivanje proizvoda

Sistem masa-opruga
Slobodne nepriguene vibracije

Mjerenje vibracija 10/35

Ispitivanje proizvoda

Sistem masa-priguenje-opruga
Slobodne priguene vibracije Vee priguenje smanjuje amplitudu

Mjerenje vibracija 11/35

Ispitivanje proizvoda

Prinudne vibracije

Vanjska sila sinusnog karaktera Amplituda i faza zavise od vanjske sile


Mjerenje vibracija 12/35

Ispitivanje proizvoda

Prinudne vibracije
Realni sistemi su mnogo sloeniji Primjer: sistem dvije mase/opruge/ priguenja Odziv sistema je kombinacija odziva pojedinanih komponenti

Mjerenje vibracija 13/35

Ispitivanje proizvoda

Odziv sistema
Sistem s jednim stepenom slobode Sistem sa vie stepeni slobode

Mjerenje vibracija 14/35

Ispitivanje proizvoda

Vrste signala
Stacionarni Nestacionarni

Deterministiki Sluajni

Kontinuirani Tranzijentni

Mjerenje vibracija 15/35

Ispitivanje proizvoda

Vrste signala
Deterministiki signal je signal ije se vrijednosti mogu unaprijed odrediti Frekventna analiza se koristi da bi se utvrdio uzrok (izvor) vibracija

Mjerenje vibracija 16/35

Ispitivanje proizvoda

Vrste signala
Deterministiki signali Signal koji se dobije praenjem kretanja se moe razdvojiti na komponente i u vremenskom i u frekventnom domenu

Mjerenje vibracija 17/35

Ispitivanje proizvoda

Vrste signala
Harmonici: Neki nesinusni signali se mogu razdvojiti u set harmoniki vezanih sinusoida

Mjerenje vibracija 18/35

Ispitivanje proizvoda

Vrste signala
Sluajni signali nemaju periodine niti harmonijske komponente Njihova vrijednost se ne moe predvidjeti, ali se moe opisati statistikim parametrima

Mjerenje vibracija 19/35

Ispitivanje proizvoda

Vrste signala
Impulsni (udarni, ok) signal Ako je ok beskonano kratak, imat e frekventni spektar kontinuirano distribuiran sa frekvencijom Kako ok ima konanu duinu, spektar je ogranien na raspon frekvencija

Mjerenje vibracija 20/35

10

Ispitivanje proizvoda

Parametri signala
Nivo signala vibracija se moe opisati raznim parametrima Peak (vrna vrijednost) Peak-peak (maksimum-minimum) RMS Root Mean Square (mjera energije)

Mjerenje vibracija 21/35

Ispitivanje proizvoda

Parametri signala
Isti parametri u vremenskom domenu se koriste i kod sluajnog signala

Mjerenje vibracija 22/35

11

Ispitivanje proizvoda

Parametri signala
Kod linearnog kretanja, poloaj, brzina i ubrzanje su nezavisne veliine Kod oscilatornog kretanja, te tri veliine su meusobno povezane

Mjerenje vibracija 23/35

Ispitivanje proizvoda

Parametri signala

Mjerenje vibracija 24/35

12

Ispitivanje proizvoda

Parametri signala

Mjerenje vibracija 25/35

Ispitivanje proizvoda

Parametri signala
Kako je integraciju lake izvriti elektronski nego deriviranje, najee se mjeri ubrzanje Jedinice:
pomjeranje: brzina: ubrzanje: m m/s m/s2

1 g = 9,80665 m/s2

Mjerenje vibracija 26/35

13

Ispitivanje proizvoda

Parametri signala
Mjerni lanac za mjerenje vibracija

Kvaliteta mjernog lanca je jednaka kvaliteti najslabije karike u lancu


Mjerenje vibracija 27/35

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
Rezultati mjerenja mogu biti prikazani u linearnoj ili logaritamskoj skali

Mjerenje vibracija 28/35

14

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
Logaritamski prikaz frekvencija daje precizniji pregled kod malih vrijednosti

Mjerenje vibracija 29/35

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
Logaritamska skala za amplitudu pokriva vei raspon amplituda, a daje vie detalja za male vrijednosti

Mjerenje vibracija 30/35

15

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
esto se umjesto logaritamske skale koristi skala u decibelima (dB)

Mjerenje vibracija 31/35

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
Skala u decibelima podrazumijeva neku referentnu vrijednost nivoa vibracija Meunarodni standard: 10-6 m/s2

Mjerenje vibracija 32/35

16

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
Frekventni prikaz rezultata izmjerenih u vremenskom domenu FFT Fast Fourier Transformation

Mjerenje vibracija 33/35

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
FFT se vri da bi se lake uoile dominantne frekvencije Pikovi u frekventnom domenu predstavljaju dominantne frekvencije vibracija

Mjerenje vibracija 34/35

17

Ispitivanje proizvoda

Prikaz rezultata
FFT Fast Fourier Transformation

Mjerenje vibracija 35/35

18