You are on page 1of 29

Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 1



B CNG THNG
TRNG I HC CNG NGHIP H NI



BO CO BI TP LN


ti 2 :


Gio vin hng dn : T/s
Nhm thc hin : Nhm 6-KHMT1-K3
Thnh vin trong nhm :
1.
2. Nguy ng
3. ng Th Thanh Dung

H Ni, Thng 11 Nm 2011

Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 2

Mc lc
m ................................................................................ 4
M t i ton nhn in khun mt ................................... 4
I Gii thiu .......................................................................................... 4
II m hnh nhn n mt ni tiu iu .................................. 7
1. Mo hinh ......................................................................................... 7
2. Trich rut dc trung ........................................................................ 9
3. Nhan dang mau ............................................................................ 9
n n tp th vo i ton ........................................... 10
I Gii thiu ........................................................................................ 10
II n n tp th tron l hn trn .................................. 11
1. Phuong phap chung .................................................................... 11
2. Kt hop heuristic va lv thuvt tap tho ......................................... 11
a. Mo ta heuristic .........................................................................................11
b. Thuat toan ................................................................................................12
c. Ji du minh hoa .........................................................................................13
III M hnh th nhim .................................................................... 17
1. Tap d liu .................................................................................. 18
2. Mo hinh 1 .................................................................................... 19
3. Mo hinh 2 .................................................................................... 21
4. Jan d lua chon khoang roi rac ................................................. 25
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 3

hn trnh mo ........................................................... 26
I Gii thiu ....................................................................................... 26
II Gii thiu Opnv ......................................................................... 26
III Minh h hn trnh ................................................................ 27
1. Giao din chuong trinh. ............................................................. 27
2. Cau truc luu tr cua tap tho. ...................................................... 28
3. Nhan din mt nguoi ................................................................... 28
Kt lun ............................................................................. 29














Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 4

m
L thuyt tp th (rough set theory) ln u tin xut bi Z. Pawlak
v nhnh hn xm nh mt cng c x l thn tin m h v khng
chc chn Phn php ny n vi tr ht sc quan trn tron lnh vc tr tu
nhn to v cc ngnh khoa h kh lin qun n nhn th, c bit l lnh vc
my hc, thu nhn tri thc, phn tch quyt nh, pht hin v khm ph tri thc t
s d liu, cc h chuyn gia, cc h h tr quyt nh, lp lun da trn quy
np v nhn dng .
L thuyt tp th da trn gi thit rn nh nh mt tp hp, chng ta
cn bnh nhn b mt bnh nht nh th cc triu chng ca bnh to thnh thng
tin v bnh nhn Nh vy tp th qun im hon ton khc vi qun im
truyn thng ca tp hp, tron mi tp hp u nh nh uy nht bi
cc phn t ca n m khng cn bit bt k thng tin no v cc phn t ca tp
hp. R rng, c th tn ti mt s i tng ging nhau mt s thng tin no
, v t ni hn qun h bt kh phn bit vi nhu y hnh l qun h
mu cht v l im xut pht ca l thuyt tp th : bin gii ca tp th l khng
r rn, v x nh n chng ta phi i xp x n bng cc tp hp khc nhm
m h ui cng l tr li c (tt nhin thuyt tp th vi cch tip cn nh
vy c ng dng trong rt nhiu lnh vc ca i sng x hi.
Nhn n l mt lnh v pht trin sm tron nnh tr tu nhn to
v nhiu n n tron th t N thu ht s qun tm nhiu
nnh kho h v s th i nhiu nh kho h Vi n n l thuyt tp
th vo nhiu s thnh n n k tron th t
A. M t i ton nhn in khun mt
I. G
Trong th gii ngy nay vi s pht trin mnh m ca k thut s v mng
ton cu, vn m bo an ton v thn tin n nh vt cht tr nn ngy cng
quan trn v kh khn Thnh thong chng ta li nh ni n nhng v nh
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 5

cp th tn dn, t nhp tri php vo cc h thng my tnh hay to nh c
qun nh nc, chnh ph Hn 100 triu l l on s tht thot M vo
nm 1998 o v gian ln v xm nhp ni trn (theo Reuters, 1999) [5]. Trong
s cc v phm php ny, bn ti phm li dng nhng khe h n trong
qu trnh truy cp vo cc h thng thng tin v kim sot. Phn ln nhng h
thng ny khng thc hin quyn truy cp c ni s dng da vo thng tin
hn t l i m h d vo hn t Ni h kh, thn tin m
ni s dng cung cp cho h thn khn trn c cho bn thn h, m
ch l nhng g h hin n s hu nh s chng minh nhn dn, cha kho, mt
m, s th tn dng hoc h tn. R rng nhng thng tin hay vt dng ny khng
mn tnh trn m h mang tnh xc th i vi ni s dng, v nu
chng b nh p hay sao chp th k trm hon ton c quyn truy nhp, s dng
d liu hy phn tin ca chng ta bt c lc no h mun. Hin nay, nhng
cng ngh hin i ho php vic xc thc d vo n cht a tng c
nhn. Cng ngh ny d trn lnh v c gi l sinh trc hc. Kim sot bng
sinh trc hc l nhn phn php t ng cho php xc thc hay nhn dng mt
c nhn d vo trn sinh l hc c ni nh im vn tay,
n mt, n, hoc da trn nhn im lin qun n trn hnh vi
nh ng ch vit, cch g phm, gin niV nhng h thng nhn dng bng
sinh trc hc s dng thng tin sinh hc c on ni nn kt qu chnh xc v
c bit l rt kh b gi mo.
trn sinh l hc l duy nht mi ni v rt him khi thy i,
trong khi trn hnh vi th thy i bt thng do cc yu t tm l nh
n thng, mt mi hay bnh tt. Chnh v l do ny, cc h thng nhn dng da
trn c trn sinh l t ra n nh hn h thng d vo trn hnh vi
Tuy nhin, nhn dng bn trn hnh vi u im l d s dng
v thun tin hn: thay v phi t mt trc mt my qut in t hay ly ra mt
git mu, ni s dng s cm thy thoi mi hn khi c yu cu k tn hay
ni vo mt micro.
Nhn dn n mt l mt trong s t phn php nhn dng da
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 6

vo c trn sinh l ho kt qu hnh x o ng thi rt thun tin khi s
dn Hn na, trong s trn sinh l h, n mt ca mi ni l
yu t u tin v quan trng nht cho vic nhn bit ln nhu n nh iu t
cm xc. Kh nn nhn dng ni chung v kh nn nhn bit n mt ni
ni ring c on ni tht n kinh nc. Chng ta c kh nn nhn ra hng
nn n mt ca nhn ni mnh p, io tip trong cuc sng ch
bng mt ci nhn thong qua, thm ch sau nhiu nm khn p n nh nhng
s thy i trn n mt do tui tc, cm xc, trang ph, mu t,o ,
vic nghin cu c tnh c n mt ni thu ht rt nhiu nh trit
hc, nh khoa hc qua nhiu th k, tron Aristotle v Darwin .
Chnh v nhng l do trn, t nhn nm 1970, nhn dng mt ni thu
ht s quan tm ca nhiu nh nghin cu tron lnh v nh o mt, tm l
hc, x l nh v th i my tnh Ny ny hn trnh my tnh v nhn
dng mt ni tm c nhng ng dng thc t nh :
Nhan dang ti pham
Cc h thng nhn dng mt ni c tch hp vo trong cc h thng kim
sot sn bay v c s dn tm kim v nhn din nhng tn khng b hay
bn bun bn ma tu.
Kim sot truy cap vo cc h thng mav tinh trong moi truong cng tc
Vic kim tr n nhp vo cc h thn my P c kt hp gia thng tin mt
m v / hoc nhn dng mt ni iu ny ip ni lm vic khng cm thy
b ri bi trong cc th tc truy cp phc tp ng thi vn m bo tin
cy i vi thng tin khch hng v cc b mt trong kinh doanh.
Giai php bao mat b sung cho cc giao dch rt tin tu dng (ATM)
Vic truy cp vo cc my rt tin t ng v cc dch v khc ca ngn hng
c kim sot bi thn tin nh s tn dng (PIN), ging ni, trng mt kt
hp vi nhn dn n mt.
i snh anh cn cuc trong hoat dng cua ngnh luat php
qun lut php c th s dng cc h thng nhn dng mt ni i
snh nhng m t ca cc nhn chng vi nhng tn ti phm lu tr trong
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 7

s d liu.
ng dung trong cc giao tip nguoi my
Su khi x nh ni s dng v cm xc ca h ti thi im , cc h
thng my tnh c th c cc ng x thch hp.
Tron hn ny trc tin chng ta s im qua mt s phn php
c s dn tron lnh vc nhn dng mt ni Su khi r mt m hnh
tiu biu cho mt h thng nhn dng mt ni v bn lun v mt s kh khn
cho ton b qu trnh nhn dng, chng ta s tp trun vo hi ii on rt trch
trn v phn lp vi hi phn php : phn th thnh phn chnh (Principle
Components Analysis PCA) v mng lng ho vector (Learning Vector
Quantization Network LVQ) y l hai cng c c s dng trong lun vn
nhm nh i hiu sut ca h thng nhn dng c kt hp vi l thuyt tp th.
II. C m m
1. M hnh
Tron s trng hp, mt h nhn dng mt ni bao gm hai b
phn sau y:
B tm hy nh v n mt ni (Face Image Detector) c nhim v
x nh v tr c n mt t mt bc nh nh thng.
B phn nhn dng hay phn lp n mt (F Ronizr) c s
dn x nh ni n mt tn ng l ai.
C hai b phn trn s dng cng mt m hnh trong hot n : hn u c
mt ch nn rt trh trn (ftur xtrtor) nhm bin i im nh
trong nh sang dng biu din vtor nh, v mt ch nn nhn dng mu
(pattern recognizer) c nhim v tm kim mt c nhn c nh lu tron
s d liu trng khp nht vi nh mt vo
Tuy nhin, hai b phn trn khc nhau ch : trong b phn tm n
mt, ch nn nhn dng mu s phn lp vtor trn n nhn dng vo hai
lp : lp nh mt ni v lp khng phi nh mt ni Tron khi , h nn
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 8

nhn dng mu ca b phn nhn dng / phn lp n mt s phn loi cc
vtor trn ( c cho l nh mt ni bi b phn tm n mt)
vo lp ca cc c nhn xc nh tron s d liu (chng hn mt ca anh A,
nh ,) M hnh tiu iu ca mt h nhn dng mt ni c th hin trong
Hnh sau.


Hnh 2- 1: M hnh nhan dang mt nguoi tiu biu
Trong bc nh n u c th c rt nhiu thng tin hn tp nn b d tm
thng ch cho ra v tr tn i c n mt. Nhm x nh chnh xc v tr
c n mt cho qu trnh nhn dng, nhn ni thit k h thng nhn dng
mt ni thng s dng v tr c i mt nh mt thng tin b sung cho qu
trnh nh v.
Chnh v vy m hnh r tron Hnh 2-1 c b sung thm mt b phn
gi l b phn lp i mt (Eye Localizer). Trong h thng ny, c ba b phn d
tm ng mt, phn lp i mt v nhn dng mt u d tho m hnh rt trh
trn + nhn dng mu
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 9

2. Trh rt trn
Gi s rng mi bc nh n mt c th hin i dng mt ma trn
s hai chiu cc gi tr im nh, hay mi nh c vit i dng mt vector X =
{xi S} vi S l li vun i din ho li nh i khi ni ta th hin X
i dng vector mt chiu theo tng dng ca bc nh : X = [ x
1
x
2
...x
N
]
T
vi N
l tng s im nh Nh vy vi mt nh kh thc 320x 240 , kh thc nh l
N = 76800 . Mt vector c s chiu ln nh vy thng khng hiu qu trong tnh
ton v hn ch kh nn nhn dng. Chnh v vy ni t r nhiu
phn php nhm vtor X v mt vtor trn f ( X ) = [ f1 ( X ) f 2 ( X
) f M ( X )]T tron f i , i = 1,2,, M th l cc hm tuyn tnh hoc phi
tuyn Tron s trng hp, nhm lm tn hiu qu tnh ton, kh thc
vtor trn M thng nh hn rt nhiu kh thc ca vector nh n u N.
3. Nhn n mu
Do nhiu bin i tn ti trong nh mt ni nh nhn, sng nh
hay cm xc th hin trn n mt, nn thnh phn tron vtor trn
trong phn trn c kh nn tun tho in i ngu nhin, v o vtor
ny c th c m hnh ho i dng cc vector ngu nhin. Nu ta cho rng xc
sut mt ni vo h thng nhn dng thuc v cc lp ni tron s d
liu l nh nhau (hay xc sut tin nghim a priori probability ca nhn ni
tron s d liu l bng nhau) th theo l thuyt quyt nh Bayes, li nhn dng
s t gi tr cc tiu nu qu trnh nhn dn c thc hin da trn tiu chun
maximum likelihood (ML) Nh l, i s rn ni vo h thng
vtor trn l Y = f ( X ) v gi s K ni tron s d liu th
ni ny c gn vo lp ni k o c cho bi phn trnh :
k o = arg min{log( p(Y | k ))} l<=k<=K , tron p(Y | k ) l phn b xc sut ca
vtor trn Y vi iu kin lp ni k.
Nu chng ta xem cc bin i tron vtor trn n mt c
to bi hm nhiu Gaussian vi gi tr trun nh zro, khi tiu hun ML ni
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 10

trn tr thnh php i snh khong cch cc tiu thn thn Nh l, h
thng s gn nh cn nhn dng vo lp k o nu khong cch Euclidean t vector
trn a nh ny gn vtor trn trun nh a lp ni k o nht so
vi cc lp nh kh tron s d liu. Tuy vy, cc bin i xy ra trong th
gii thc trn nh thng phc tp hn rt nhiu so vi phn b Gaussian ni trn.
B. n n tp th vo i ton
I. G
Nh hn t it, rt trh trn l mt ii on quan trng trong
ton b quy trnh hot ng ca mt h thng nhn dn trn a mi
mu sau khi rt trch t tp d liu n u s c th hin i dng cc vector
nhiu chiu. Tp cc vector ny s c s dng cho qu trnh hun luyn hay
phn lp ca b nhn dng. C hai vn chng ta cn quan tm :
Kh th vtor trn nh hng trc tip n t hun luyn v
phn lp. Nhn trng hp s dng mn nron ln truyn n hun
luyn cc mu hc vi thi gian thc hin hng gi, thm ch nhiu ngy
khng phi l him.
Trong cc thnh phn c vtor trn, khn phi tt c cc thnh phn
u c ch cho qu trnh phn lp iu nh l kh nn hn
qua qu trnh hun luyn hay phn lp.
T hai vn t ra trn, ni t qun tm n vic la chn v rt gn
vtor trn ho i ton nhn dng ni chung v nhn dng mt ni ni
ring.
Tron hn ny hn t s nghin cu mt s phn php n nh r
m hnh th nghim cho vn ng dng l thuyt tp th vo ii on la chn
v rt gn trn ho i ton nhn dng mt ni.
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 11

II.
1. Phn php hun
Gi s A = (U , C D) l bng quyt nh to bi vtor trn a
tp d liu mu. Cc thu tnh tron tn ng l cc thnh phn trn a
mi vector mu, tp thuc tnh D c duy nht mt phn t l thuc tnh th hin
lp ca cc vector mu.
Kh nn phn loi ca tp thuc tnh quyt nh i vi tp cc lp i
tng c th hin bi tp i tng POS
C
( D) . Nhim v chnh c phn
php la chn trn l tm mt tp thuc tnh rt gn R C bo ton kh nn
phn loi ny. Trong phn l thuyt tp th, chng ta bit rng trong mt h thng
tin c th tn ti mt s thuc tnh C -khng th b c m vic loi b chng s
ngay lp tc lm gim kh nn phn loi ca tp thu tnh n u, tp thuc
tnh hnh l li CORE
D
( ) o , tp thuc tnh li phi tn ti trong mi rt
gn n nh rt n hon ton ca h thng tin.
Nh vy, bi ton la chn tp thuc tnh da trn l thuyt tp th tr thnh
bi ton la chn cc thuc tnh C -c th b b sung vo tp CORE
D
(C )
ho n khi tp thuc tnh nhn c R tr thnh rt gn ca tp thuc tnh C ban
u, tc l iu kin sau phi c tho mn : POS
R
(D) = POS
C
(D).
2. Kt hp huristi v l thuyt tp th
a. Mo ta heuristic
Trong phn ny chng ta s r mt heuristic cho vic la chn dn cc
thuc tnh C -c th b ho n khi nhn c tp rt gn R . Tiu chun la
chn cc thuc tnh ny l mt bin th ca tiu chun c s dng trong h
thng khm ph lut GT RS Tron h thng ny, cc thu tnh c chn
pht sinh ra cc lut tun theo chin l nu su y :
1. nhn c tp thuc tnh nh nht c th, hn t u tin thuc tnh a
0

m vic n vo tp rt gn R hin c s lm cho s ln i tng bn
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 12

vn tn ln nhnh nht, tc l : a
0
= arg max POS
R

{a}
( D) aC\R.
2. Khi thm thuc tnh a0 vo R , tp cc phn hoh i tng bn vng
theo tp thu tnh c chn, tc tp hp POS
R

{a }
(D) | IND(R{a
0
}D) ,
s thy i, t lm thy i tp cc lut pht sinh. Trong cc lp tn
n thuc tp phn hoch mi, gi s M l lp c nhiu phn t nht v r
l lut pht sinh tn ng vi tp i tng M . Ta nhn xt rng,
kh thc ca tp M cng ln bao nhiu th tnh bao ph ca lut r cng ln
by nhiu, th hn l s ln i tng tho mn r cng ln.
Nh vy ta c th ly kh thc c M nh l tiu hun th hai trong la chn
thuc tnh.
Tm li : Ta s dng hai ch s sau :
S ln i tng bn vng :
v
a
= card ( POS R {a} ( D))
Kh thc lp tn n ln nht :
m
a
= max_ size( POS
R

{a}
(D) | IND( R {a} D))
tron l thu tnh h c chn : a C \ R .
Hai ch s trn xu hng cnh tranh vi nhu, o t s dng tch ca
chng lm tiu chun cui n chn thuc tnh.
b. Thuat toan
Trong phn ny chng ta trnh by thut ton la chn thuc tnh da vo
tiu chun nh i c nu phn trn. Chng ta s dng tp thuc tnh li nh
l tp xut pht, k n ta chn dn cc thuc tnh cn li ho n khi nhn c
mt rt gn.
Chin lc tm kim s dng trong thut ton ny l tm kim tham lam,
iu ny khn m bo tm c tp rt gn hon ton, nhn ho php thut
ton hot ng hiu qu trn tp d liu ln vi nhiu thuc tnh.
Vo:
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 13

H quyt nh A = (U , C D) .
Nng threshold.
Ra:
Tp thuc tnh rt gn R .
Cu trc d liu:
P : Tp cc thu tnh h c chn.
k : T l i tng bn vng ti c hin ti.
Thut ton:
c 1 : Khi to : R = CORE
D
(C) , P = C \ CORE
D
(C) , k = 0 .
c 2 : Loi b i tng bn vng : U = U \ POS
R
( D)
c 3 : t k =


Nu k thrshol hoc POS
R
(D) = POS
C
(D)
Th : Dng.
Ht nu
c 4 : Vi mi a P
v
a
= card (POSR
{a}
(D))
m
a
= max_ size( POS
R

{a}
( D) | IND( R {a} D))
Ht vi mi
c 5 : t a
0
= arg max(v
a
x
ma
)
aP
c 6 : R = R{a
0
} , P = P \ {a
0
}
c 7 : Thc hin c 2.
c. Ji du minh hoa
Trong phn ny chng ta s minh ho thut ton trn bng mt v d c th.
Bng quyt nh c cho trong Bng 3-1, tron U = {x1 , x2 ,, x7 } , = {,
b, c, d } v
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 14



Bng 2- 1: Bang quyt dnh cho v du minh hoa
Ma trn phn bit tn i ca h thn tin trn c th hin trong Hnh
3-1.
T ma trn ny ta nhn c tp li CORE
D
(C) = {b}.
T cc lp tn n :
U | IND({b}) = {{x
1
, x
2
}, {x
5
, x
6
, x
7
}, {x
3
, x
4
}}
U | IND({E}) = {{x
4
}, {x
1
, x
2
, x
7
}, {x
3
, x
5
, x
6
}}








Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 15


2- 2: Ma tran phn bit tuong di cua h thng tin trong Bang 3-1
Ta nhn c b -vn n a E : POS
{b}
({E}) = {x
1
, x
2
} Nh vy
trng thi khi u, ta c : R = {b} , P = {a, c, d} v tp cc trng thi khng bn
vng U = {x
3
, x
4
, x
5
, x
6
, x
7
}. Trn thi n u ny ho tron hnh 3-3.


H 2- 3: Trang thai ban du

x
1
x
2
x
3
x
4
x
5
x
6
x
7

x
1
{} {} {b, c, d } {b} {a, b, c, d } {a, b, c, d } {}
x
2


{} {b, c} {b, d } {a, b, c} {a, b, c} {}
x
3



{} {c, d } {} {} {a, b, c, d }
x
4




{} {a, b, c, d } {a, b, c, d } {a, b}
x
5




{} {} {c, d }
x
6




{} {c, d }
x
7




{}
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 16

V t l i tng bn vn l k = 2 / 7 < thrshol = 1 nn R h phi l
rt gn.
Chng ta phi tip tc vic la chn thu tnh vo R thuc tnh ng
vin cn li ca chng ta l a, c v d. Bng 3-3, 3-4 v 3-5 i y ln lt l kt
qu ca vic chn cc thuc tnh a, c v d.


H 2- 4: Trang thi tip theo khi thm a



- 5: Trang thi tip theo khi thm c
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 17


2- 6 : Trang thi tip theo khi thm d
T ba bng trn ta nhn c cc tp hp su y :
U | IND({E}) = {{x
3
, x
5
, x
6
}, {x
4
}, {x
7
}}
U | IND({a, b}) = {{x
3
, x
4
}, {x
5
, x
6
, x
7
}}
U | IND({b, c}) = {{x
3
}, {x
4
}, {x
5
}, {x
6
}, {x
7
}}
U | IND({b, d}) = {{x
3
}, {x
4
}, {x
5
, x
6
}, {x
7
}}
POS
{a ,b}
( E ) =
POS
{b ,c}
( E ) = POS
{b ,d }
( E ) = {x
3
, x
4
, x
5
, x
6
, x
7
}
max_ size( POS
{b ,c}
( E ) | IND({b, c, E})) = 1
max_ size( POS
{b ,d}
( E ) | IND({
b, d , E
})) = card ({x
5
, x
6
}) = 2
Ta nhn thy rng thuc tnh a khng lm gim s lng thuc tnh khng
bn vn, tron khi vic chn c ho u lm cho tt c cc thuc tnh cn li
tr nn bn vng. Theo thut ton ca chng ta, thuc tnh d s c chn trc
tin.
Su khi vo tp R , tt c i tn u bn vng, k = threshold
nn thut ton kt thc. Vy tp rt gn nhn c l {b, d } .
III. m
Phn ny trnh by v m hnh c s dn th nghim tc dng ca tp
th trong la chn trn ho i ton nhn dng mt ni. So vi m hnh
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 18

tng qut ca mt h nhn dng mt ni hon chnh nu r tron hn II,
y hn t h i t ch nn a mt b nhn dng vi hi ii on hun
luyn v kim tra.
1. Tp liu
Trong ton b qu trnh th nghim, chng ta s dng tp d liu mt ni
ORL c cung cp min ph trn mng Internet ti a ch:
http://www.uk.research.att.com/facedatabase.html.
Tp d liu ny c tt c 40 ni, mi ni c 10 nh kh thc (ngang , doc) =
(92,112) vi nhiu trng thi cm xc,
mn knh / khn mn knh,Nn nh l mu n ng nht. S dng tp d
liu ny l ph hp vi m tiu ra : kim nghim tc dng ca tp th vo qu
trnh la chn trn lm cho tp d liu phon ph hn, nh mt s
c bin i bi cc thao tc thm nhiu, co dn, lm m,Tp d liu dng
hun luyn s c 24 nh / ni, kim tra c 20 nh / ni.


Hnh 3- 1 : Phn chia tap d liu huan luyn v kim tra
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 19


Hnh 3- 2 : nh cua 10 nguoi du tin trong tap d liu ORL
2. M hnh 1
y l m hnh n kim tra kh nn a b rt trh trn ng
phn php phn tch thnh phn chnh PCA v kh nn phn loi bng thut
ton lng ho vector LVQ.
Gii on hun luyn : Tp nh hun luyn vo phn phn tch
thnh phn chnh, kt qu to ra l tp vtor trn Tp vtor c trn
ny lm u vo cho thut ton LVQ to ra tp vector tham chiu. Tp vector
tham chiu lu tr li cho qu trnh phn lp.
Gii on phn lp : Rt trh trn a tp nh kim tra bng b phn
tch PCA. Tp vtor trn ny n tp vector tham chiu vo b
phn lp bng thut ton ni lng ging gn nht thc hin phn loi.
Hi ii on hun luyn v phn lp ln lt c th hin trong Hnh 3-3 v
Hnh 3-4 Lu rng trong cc m hnh ny, tham s M ' l s thnh phn tt nht,
tn ng vi cc tr ring ln nht, trong phn tch thnh phn chnh. Gi tr tham
s ny do ni dng cung cp.
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 20


Hnh 3- 3: Giai doan huan luyn tao tap vector tham chiu



Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 21



Hnh 3- 4: Giai doan phn lp tap anh kim tra
3. M hnh 2
M hnh ny l m rng ca m hnh 1 bng cch s dng l thuyt tp th
tm rt gn cho tp cc thuc tnh trn rt r tron ii on hun luyn.
Lu rng do cc khi nim lin qun n tp th ch lm vic trn thuc tnh ri
rc nn ta cn s dn thm c ri rc ho tp thu tnh tr khi lm u vo
cho cc thut ton tp th
Gii on hun luyn:
Rt trh trn ho tp nh hun luyn bn phn php phn th
thnh phn hnh nh m hnh 1, kt qu nhn c l tp cc vector c
trn i tr thc. Gi tp cc thuc tnh ca cc vector ny l c,q=|M.
p dng thut ton ri rc ho cho tp vtor trn ny, kt qu
nhn c l tp vtor trn nhn gi tr ri rc gm C thnh phn.
Ta s dng thut ton ri rc : chia min gi tr ca mi thuc tnh thnh k
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 22

khong bng nhau, nu gi tr thc ti mt thuc tnh thuc vo khong th t
{0,1,, k 1} th i tr ri r tn ng l t n nh M ' , i tr ca
khong ri r k o ni dng cung cp (Xem phn 3.3.4).
S dng l thuyt tp th tm tp thuc tnh rt gn R ca tp thuc tnh
C ban u. Ta s dng ba thut ton : Johnson, Rnom c trnh by
tron hn 1, v huristi v c trnh by phn trn (ta tm gi l
phn php Huristi)
Vi tp vtor trn i tr thc card (C ) thnh phn, gi li cc thnh
phn tn ng vi cc thu tnh tron R T c tp vector trn
mi c gi tr thc gm card ( R) thuc tnh.
S dng thut ton ln ho vtor i vi tp vtor trn i tr thc
card ( R) thnh phn to tp cc vector tham chiu.
Gii on phn lp :
Rt trh trn ho tp nh hun luyn bn phn php phn th
thnh phn hnh nh m hnh 1, kt qu nhn c l tp cc vector c
trn i tr thc. Gi tp cc thuc tnh ca cc vector ny l C.
Vi tp vtor trn i tr thc card (C ) thnh phn, gi li cc thnh
phn tn ng vi cc thu tnh tron R T c tp vector trn
mi c gi tr thc gm card ( R) thuc tnh.
S dng tp vector tham chiu, phn lp tp vtor trn r ( R) thnh
phn bng thut ton ngi lng ging gn nht. Hi ii on hun luyn v
phn lp ln lt c th hin trong Hnh 3-5 v Hnh 3-6.
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 23


Hnh 3- 5: Gii on hun luyn to tp vector tham chiu
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 24


Hnh 3- 6: Giai doan phn lp tap anh kim tra
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 25

4. Vn l hn khon ri r
Thut ton ri rc l mt phn quan trng trong m hnh th nghim trn
v gp mt phn vo kt qu nhn dng cui n i vi thut ton ri rc chia
u khong h c s dng trong m hnh, s lng k cc khong ri rc ca
cc thuc tnh nn c chn tho mn iu kin : k < m vi m l s lng nh
hun luyn (hay s lng nh hun luyn trung bnh) ca mi ni trong tp hun
luyn. Heuristic ny r a trn hai lp lun su y :
1. Gi s su khi rt trh trn, mt ni no m vtor trn
v
1
, v
2
,, v
m
vi tp thuc tnh (hay thnh phn) l C . Gi cc gi tr ca tp
vector ny ti thuc tnh a C l v
1
[a], v
2
[],, v
m
[a] v gi tr v
i
[a] R,
su qu trnh ri r h, s tr thnh i tr d
i
[a] {0, 1,, k 1}, i = 1,
2,..., m. Theo nguyn l Dirichlet [2], trong tp cc gi tr ri rc {d
0
[a],
d
1
[a],..., d
k1
[a]} gi tr ri rc bng nhau, hay: i, j {1, 2,..., m}, i j, d
i
[a]
= d
j
[a] y n l iu kh hp l m ta mong mun: vi cng mt ni,
ti mi thuc tnh a C, lun c t nht hi vtor trn nhn gi tr nh
nhau ti a.
2. Khi s lng khong ri rc cng ln th xc sut hi vtor trn
nhn gi tr nh nhu ti mi thuc tnh s cng nh iu ny n nh
l kh nn phn it i tn (vtor trn) a cc thuc tnh
cng ln, dn n cc rt gn kh thc cng nh Tron trng hp xu
nht, tn ti mt thuc tnh a C m ti tt c vtor trn u
nhn gi tr khc nhau, v nh vy R = {a} l mt rt gn ca tp thuc tnh
C . R rng vic nhn dng vi tp thu tnh R nh vy s cho kt qu
khng cao.
Heuristic chn khong ri rc v trnh y c kim nghim thc t.
Trong trng hp s khong ri rc qu ln, tp thuc tnh rt gn kh thc
rt nh (2 hoc 3) phn t dn n kt qu nhn dng thp.
Tron hn trnh th nghim, vi tp d liu hun luyn 24 nh / ni, ta c
th chn s khong ri rc l 10.
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 26

C. hn trnh mo
I. G
Nhn n mt ni l mt lnh v thu ht rt nhiu tp th n
nh nhn nhin u v pht trin V vy n nhn thnh tu nht
nh, mo nhm hn m h l mt hn trnh nh s n tp th
hun luyn sn tron n m nun m OPNV
Tp th ny lu i n fil xml hun luyn fil ny
ni t n mt tp mu m khon 5000 nh khun mt vi nn trn,
khun mt trn thi kh nhu vo hun luyn Tron qu trnh
hun luyn hn trnh s trn r trn tn khun mt o m:
khon h 2 mt, khon h t mt n min, mi trn ny s
hp li thnh vtor trn v lu thnh mt phn t ti liu xml
Tron qu trnh nhn hnh nh vo s huyn thnh nh xm v
v m trn su i snh vi trn lu tron tp th, nu xut
hin khun mt th hn trnh s nhn r
II. G Opencv
- OpnV l vit tt Opn Sour omputr Vision Lirry
- N h hn 500 hm s n tron th i my
- OpnV l mt th vin m nun m (opn sour) htth://sourfornt/
Th vin vit n nn n v ++ th hy trn h iu
hnh Linux, Winow v M OS X OpnV thit k nn o
hiu xut tnh ton v nhn mnh n h thn thi in th Mt iu
tuyt vi OpnV l n r mt h thn n in, s n ip
mi ni nhnh hn xy n n n tron th i
myN h lp trnh x l rt n in, k th thi hm
o nh tm khun mt, tho i khun mt, nhn n khun mt,
- OpnV ii thiu vo thn 1 nm 1999, ho n ny n s
n rt nhiu n n v sn phn nhin u
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 27

III. Minh
1. Gio in hn trnh:

H -1: giao din chuong trinh.
1: Ll hin th s khun mt xut hin tron Khun nhn
2: khun nhn Wm: nhn hnh nh t Wm
3: hnh nh hp li t wm

Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 28

2. u tr lu tr tp th:

H -2: Cau truc luu tr cua tap tho.
Su qu trnh hun luyn t thu tp th vi u tr fil xml nh trn
trn nh su khi hun luyn lu thnh tn no m
vtor trn s v i tr : nn, i tr n tri v i tr n phi
3. Nhn in mt ni
Hnh nh truyn vo t wm, hnh nh truyn vo s hi nh
v qut ln lt t tri qu phi ri so snh vi tp mu Khi pht hin r khun
mt hn trnh s v li mt khun hnh vun h v tr m khun mt xut
hin
Tron mt thi im nu xut hin nhiu khun mt tron khun nhn
wm th hn trnh n th nhn r
Trng i Hc Cng Nghip H Ni Nhm 6

ti 2: LTTT ng dng trong bi ton nhn dng mt ngi Page 29


D. Kt lun
Nhn in khun mt l lnh v xut hin kh sm v t nhn
thnh tu nht nh Tron khun kh i o o ny hn m h r mt
phn nh phn php pht hin mt ni l ung dung tap tho vao
bai toan nhan din khuon mt nguoi o thi in lm i l khn nhiu nn
th h y mon thy v n p hn m xun v hon thin
phn o o mnh Trn thnh m n thy io v n