You are on page 1of 28

UNIVERZITET NOVI SAD MEDICINSKI FAKULTET

TABLETA LEK ILI BONBONA


Kornelia akovi-vajcer
Katedra za farmakologiju, toksikologiju i kliniku farmakologiju
akovi 1

TABLETA LEK ili BONBONA?

akovi

akovi

LEK
-bioloki veoma aktivna supstancija; poseduje selektivnost i specifinost dejstva. INDIKACIJE! DOZA!
akovi 4

LEK
Supstancije koje slue za dijagnostikovanje, prevenciju, otklanjanje ili ublaavanje simptoma i leenje bolesti.
ta su oralni kontraceptivi?
akovi 5

LEK

Lek je bilo koja supstancija ili proizvod koji se koristi ili se moe koristiti da bi se modifikovala ili ispitala funkcija fiziolokih sistema ili patolokih stanja, a za dobro osobe koja je prima.
(SZO)
akovi 6

IZDAVANJE LEKOVA
- stacionarne ustanove; - zdravstvene ustanove; - lekovi na recept; - lekovi u slobodnoj prodaji.

akovi

RACIONALNA UPOTEBA LEKOVA


- pravi lek, - za pravu indikaciju, - u pravo vreme, i, - u pravoj dozi.

akovi

NERACIONALNA UPOTREBA LEKOVA


Uzroci Stanje Posledice

akovi

STANJE
- injenice - Analgoantipiretici, - Psihoaktivni lekovi, - Antibiotici, - Antihipertenzivi, - Ostalo.

akovi

10

Zastupljenost glavne hronine bolesti i klasa lekova (ATC) kod ispitanika


Glavna hronina bolest Zastuplje- Klase lekova (ATC) nost bolesti
37 (41.57%) Kardiovaskularni sistem

Zastupljenost lekova
50.45%

Kardiovaskularna oboljenja

Respiratorna oboljenja
Endokrinoloka oboljenja Oboljenja GIT-a Lokomotorna oboljenja Oboljenja CNS-a Urogenitalna oboljenja

4 (4.49%)
6 (6.74%) 7 (7.86%) 12 (13.48%)

Respiratorni sistem
Sist. hormoni bez polnih hormona Digestivni trakt/metabolizam Lekovi za miino-skeletni sistem

2.24%
1.57% 10.54% 8.97% 19.95% 6.28%

9 (10.11%) Centralni nervni sistem 3 (3.37%) Krv i krvotvorni organi

akovi

UZROCI
- farmaceutska industrija, - agresivna reklama, - lekari, - konzumenti.
1. Profit 2. Nedovoljna obavetenost
akovi 12

PROIZVODNJA LEKOVA
Karakteristike dobrog leka: - jednako delotvoran ili delotvorniji, - manje toksian, - da ima povoljan odnos delotvornosti i rizika.

akovi

13

REKLAMA
ORLISTAT (Alli) 60 mg OTC
Kontraindikacije: holestaza, laktacija

Neeljena delovanja: infekcije gornjih respiratornih puteva, - abdominalni i rektalni bol, krvarenje, - inkontinencija, - poremeaji na zubima i gingivama, - infekcije urinarnog trakta, - hipoglikemija, - poremeaj menstrualnog ciklusa, - hepatitis, holelitijaza, - anksioznost!!!
akovi 14

REKLAMA
IBUPROFEN muka, povraanje, glavobolja, vrtoglavica, krvne diskrazije, pogoranje simptoma kod astme, nefrotskog simptoma i oteenja jetre; ASPIRIN trombocitopenija, leukopenija, tinitus, gubitak sluha, disfunkcija jetre, produeno krvarenje; DIKLOFENAK glavobolja, tinitus, retencija tenosti, hepatotoksinost; PARACETAMOL - oteenje jetre, oteenje kosne sri.
akovi 15

NEDOVOLJNA OBAVETENOST
METAMIZOL (Novalgetol, Analgin)
- oteenje kosne sri, - agranulocitoza.

akovi

16

NEDOVOLJNA OBAVETENOST
ULIPRISTAL ACETAT (Ellaone) - postkoitalni kontraceptiv
- dozvoljena primena sa najmanje 6 meseci pauze, - deluje i nakon 7 dana, - ne spreava samo nidaciju ve deluje i abortivno.

akovi

17

akovi

18

POLIPRAGMAZIJA (polifarmacija)
- istovremena upotreba veeg broja lekova nego to je to kliniki opravdano (vie od 5) 1 8

11 12 13 10
16 22 17 21

14

4
2 9 3 5

15

18 7 20 19
akovi 19

ODNOS BROJA ISTOVREMENO UZETIH LEKOVA I ISPOLJAVANJA NEELJENIH DEJSTAVA

akovi

20

UESTALOST UZIMANJA KLINIKI NEOPRAVDANIH LEKOVA


3185 pacijenata 5152 pacijenta

akovi

21

UESTALOST UZIMANJA PSIHOAKTIVNIH LEKOVA


3185 pacijenata

akovi

22

CIVILIZACIJSKI RAZVITAK
Potreba otklanjanja bolova, fizikih i psihikih nelagoda.

akovi

23

UESTALOST NEPRIKLADNE SAMOMEDIKACIJE (OTC lekovi)


668 pacijenata

akovi

24

POSLEDICE
Preveliki trokovi za lekove. Potencijalno oteenje zdravlja. Trokovi leenja neeljenih delovanja.

akovi

25

KAKO RACIONALIZOVATI UPOTREBU LEKOVA?


Edukacija Edukacija Edukacija . . .
- edukacija zdravstvenih radnika, - edukacija korisnika lekova.
akovi 26

HVALA
akovi 27

Ko je najvie odgovoran za neracionalnu upotrebu lekova


A. Farmaceutska industrija B. Reklama C. Lekari D. Konzumenti lekova

0:30

akovi Voted: 74