You are on page 1of 2

Energija kod harm osc! Sila koja vri istezanje opruge na putu dx vri rad dA=Fdx.

Ukupan rad istezanja od ravnotenog poloaja, pa delongacije:A= Fdx kxdx 0 0


x x kx

Ovaj rad se utroi na savladavanje sile

koja tei da vrati oprugu u ravnoteni poloaj. Istegnuta opruga ima neku potencijalnu energiju, koju u ravnotenom stanju nije imala, a koja je jednaka radu istezanja: Ep= kx2/2 Kako tijelo okaeno na oprugu vri harmonijske oscilacije onda se njegov poloaj mijenja u toku vremena po relaciji X Asin(t+o) pa e se i pot energija mjenjat: Ep kA 2/2 *sin2(t+o) Tijelo koje osc ima brzinu: Vx Acos(t+o) pa e i njegova trenutna vrjendost kin energije biti: Ek=mvx2 / 2 = mA22/2*cos2(t+o) zajmnenom m2=k dobije se Ek= kA2/2*cos2(t+o)

Amortizovane osc: . Usljed djelovanja sila trenja na tijelo koje osciluje, doi e do smanjenja amplitude tokom odreenog vremena oscilovanja, tako da nastaju amortizovane ili priguene oscilacije.Razmotrit emo jednostavan primjer nastanka priguenih oscilacija. Posmatrajmo tijelo mase m, koje je objeeno na elastinu oprugu (kao na Slici 7) i neka ono osciluje pod dejstvom sile elastinosti F, ali tako da ploica koja je privrena za tijelo jo ulazi u posudu u kojoj se nalazi neka viskozna tenost. Sila viskoznog trenja priguuje oscilacije. Ona je proporcionalna brzini oscilovanja i djeluje na nju u suprotnom smjeru:f = -rv:Jednaina kretanja ,ako se ograniimo na oscilacije u smjeru x ose u ovm sluaju je m* d2x/dt2=-kx-rv ili m* d 2x/dt2 + r* dx/dt+kx=0

Postanak i vrste talasa: Nastanak talasa je jedna od najrairenijih pojava u prirodu(bacanje kamena u vodu)Proces prenoenja periodinig poremeaja kroz neku elastinu sredinu nazivamo mehanikim talasom.Openito talasno kretanje moemo defiisati kao pojavu prenoenja oscilovanja u elastinoj materijalnoj sredini sa jednog mjesta na ostale estice re sredine .Za prostiranje mehanikih talsa neohodna je neka elastilna srednia dok za elektromagneten talase to nije lsuaj(svjetlost,EMS) Postoje 3 vrste talasa:1)Mehaniki2)elektromagnetni3)kvantnomehaniki U odnosu na oblik tlasane povrine mogu biti1)Svferni (energija se rasprostire na sve vee sfere i amplituda se smanjuje)2)Ravni (energija se prostire na ravni iste povrine)Na osnovu pravca oscilovanja1)Longitudinalni(ako estice osciliju u pravcu prostiranja talasa) 2)transferzalni(estice osciluju okomito na pravac prostiranja)Primjer:Ako zategnemo oprugu i naglo pustimo doce do pojave longitudalnih talasa ,ali ako istu tu oprugu zategnemo i djelujemo nekom porenom silom doci ce do transverzalnog talsa(SLIKA)Talasnu duinu moemo definirati kao udaljenost izmeu dvije take koje se nalaze u istoj fazi.Svaka taka elastinecsredine ( )Gdje je o- amplituda koja osciluje ima elongaciju: oscilovanjaTalas pree pu v t dok neka estica izvri puno oscilacijul. Ako je brzina prostiranja talasa v onda je pu v T v /T ili v f Ako bi se uzelo da je na mjestu izvora talasa porena faza jednaka nuli onda je elongacija u tom ternutku jednaka orenjem talsa sve udaljenije take dospjevaju u stanje oscilovanja.

TOTALNA U sluaju kada svjetlost prelazi iz optiki gue u optiki redu sredinu (npr. iz vode u vazduh) prelomni ugao je vei od upadnog (Sl). U tom sluaju postoji takav upadni ugao a, manji od 90, za koji je ugao prelamanja jednak 90. Tada prelomni zrak "klizi" po graninoj povrini, a upadni ugao se naziva granini ugao totalne refleksije.Granini ugao totalne refleksije moe da se izrauna iz Snelliusovog zakona uzimajui da je prelomni ugao 90 n1 sin a =n2 sin b(n1>n2) Ako zrak pada na graninu povrinu pod uglom veim od graninog ugla a nee se prelomiti ve e se u potpunostiodbiti od granine povrine i vratie se ponovo u istu sredinu iz koje i dolazi. Zato se ova pojava naziva totalna ili unutranja refleksijaTotalna refleksija moe nastati samo ako svjetlost prelazi iz optiki gue u optiki rjeu sredinuTotalna refleksija moe se koristiti kada je potrebno promijeniti pravac prostiranja svjetlosti, najee za 90 ili 180. Ovo se koristi kod prizmi koje su u sastavu optikih instrmenata
INTERFERENCIJAEfekti interferencije svjetlosti mogu se dobiti samo sa koherentnom svjetlou. Za obine izvore se uzima svjetlost sa jednog svjetlosnog izvora i podesnim postupcima se dovodi u okolnosti pod kojima se moe javiti interferencija. To se moe uraditi na razliite naine. Svi ovi naini imaju zajedniku karakteristiku da se koherentna svjetlost iz jednog svjetlosnog izvora S razdvaja na dva dijela koja, poto preu razliite puteve, ponovo se sastaju u nekoj taki prostora.Na slici su prikazana dva koherentna talasa koja prolaze iz istog izvora S i idu razl putevima i ponovo se sastaju u B.Jedan zrak dolazi direktno u B dok drugi dolazi poslije odbijanja.Slika b.Prikazana su 2 koh talasa koji prolazi kroz 2 razl materi sredine razl indexa i ponovo se sastaju B Na mjestu svog nastanka oba talasa ce bitu faz.Ako je putna razl manja od talasne ona ima interfer.L-talasna u vakumu onda je talasna duzina u mat sredini L1=L/n1...L2=L/n2..Pred put prvog tal do ponovnog susreta s1 i iznosi z1 bit ce.s1=z1 L1= z1=L/n1n1s1 z1L....n2s2 z2L..Razlika opt duina puteva n1s1- n2s2 i mora bit = cijelom broju tj z1-z2 z ako to uvrsitmo zL.Da bi doslo do max slabljenja z1 i z2 mora bit = nepaom br. z1 z2 2z+1 /2 ovo uvrstimo u (2z+1)/2*L. z u oba sluaja moe imai vrijednosti z = 0,1,2,3,U zavisnosti od toga gdje se nalazi izvor svjetlosti razlikujemo Fresnelovu i Fraunhoferovu interferenciju. Kod Fresnelove interferencije izvor svjetlosti se nalazi na na konanom rastojanju od mjesta Kod Fraunhoferove interferencije se svetlosni izvor nalazi u beskonanosti,

Youngov model:Eunevom svjetlou obasjaa se mali otvor S koji se nalazi na nekom ne provid zastoru,taj otvor postaje izvor novih talasa,koji se prostire dalje do zaklona na kome se nalaze 2 druga zaklona.Posto su oscilacije koji prolaze od izvora S1 i S2 izazavane istim talasom,one imaju jednake amol i faze pasu to ustvai koh talaasi.Zbog toga se na ekranu E mogu zapaz efekti interferencije.Efekti interf zav od putne raz. l1-l2=S2P-S1P d-udaljenost otvora L rastojanje od ravni ova 2 izovra,y-udaljenost tacke P onda je l12=(d/2+y)2+L2 ... l22=(d/2+y)2+L2 l22- l12=2yd.Na osovu predhodne relacije putna razl je =l2l1= (l2-l1)(l2+l1) / l2+l1 = l22- l12/ l2+l1 =2yd/2L=yd/L gdje smo uzeli da je l2+l1 =2L.Da bi
u nekoj acki doslo do kons int tj da P bude max osvjetljenja,tj putna razlika mora da bude = cjelobrojnom umnosku tal duzina..Imamo n*yd/L=zLo.Rjesenje po y=zLLo/dn..Polozaj svjetle z te interferentne pruge dat je Ymax=z*LL/d z=1,2,3Ymin=(2z+1)*LL/2d.Sirinu inter pruge def kao rastojanje izme 2 susj minimi ili max.

Optika reetka je ploica sa nizom uskih paralalenih proreza Nagibom upadnog ravnog talasa svaka pukotina postaje izvor cilindrinih talasa.Ti koh talasi ce meusobno interfenirati i dati sliku na zakolnu.Linije predstavljaju ne providni dio jer one rasivajavaju svjetlost.Slika.Neka norm na pvrinu reetke pada par snop monohrom svjetlsoti talane duzine lamda kao na slci.Na svakoj pukkotini dolazi do dofrakcje i na njima e svjetlsoti kretati pod oreenim uglovima.Ukolko je putna razilika izmeu 2 sus zraka jednak cjelobrojnom umnosku talasnih duzina oni e tada biti u fazi pa e nakon toga ona daviati idfrak maximum..Za pojavi dif max mora bviti Dsinm=mL ggdje je m 0123 i naziva se red dif max ..m ugao pod kojim se u donsu na upadni snop formirao m ti difkraktioni max.Sa povecanjem rednog broja svjetlih pruga njihov intenzitet slabi.Ukoliko se koristi polihormatska svjetl na taj nacin dolazi do razlaganja na spaktar.

BOHR1.Atom se moe nalaziti samo u odreenim stacionarnim stanjima. U stacionarnim stanjima atom ne emituje elektromagnetsko zraenje, iako se elektroni u tim stanjima ubrzano kreu. Energije elektrona u stacionarnim stanjima mogu imati samo vrijednosti iz diskretnog niza: Ei,E2,...En. Stacionarna su ona stanja u kojima je moment koliine kretanja elektrona jednak cjelobrojnom umnoku konstante. Stacionarna su ona stanja u kojima je moment koliine kretanja elektrona jednak cjelobrojnom umnoku konstante h/2pi tj L mvr n . 2 Pri prelazu atoma iz jednog u drugo stacionarno stanje, on emituje ili apsorbuje elektromagnetsko zraenje frekvencije v odreene razlikom energije u poetnom Ek i konanom En stanju sistema (Ek > En): v=Ek-En / h.Na osnovu drugo Bohrovog postulata emisija zraenja se deava pri prelazu iz vieg u nie energetsko stanje,a apsorbcija pri prelaski iz nieg u vie energetsko stanje:Atom moe imati samo strogo odreene vrjednosti energije iz diskretnog spektra. FISIJAFiziari Hahn i Strassmann (Han i Strosman) su 1938. godine zapazili da ako se jezgro urana izloi dejstvu neutrona, onda dolazi do njegovog dijeljenja na barijum (Ba) i lantan (La), koji se nalaze negdje oko sredine periodnog sistema elemenata. Ova pojava dobila je naziv nuklearna fisija. Ispostavilo se da cijepanjem urana ne moraju striktno da nastanu Ba i La kao posljedice raspada. Postoje razliite mogunosti i ne moe se sa sigurnou predvidjeti koji elementi e nastati kao produkti fisije, meutim najvea je vjerovatnoa da e odnos masa novonastalih fisionih produkata biti 2:3.Pod dejstvom neutrona, pored 23592 U mogu se dijeliti i 233 U, plutonijum 239 Pu i 241 Pu. Fisija 235U92 i 239 94Pu odvijase sa neutronima svih moguih energija, ali najvea vjerovatnoa da e doi do fisije je ako se radi sa tzv. sporim ili'termalnim neutronimaDA bi se fisija mogla kontrolisati mora se kontrolisat broj i koificjnet nastanka osloboenih . FUZIJA;Ustanovljeno je da pri procesima spajanja dvju jezgra elemenata lakih elemenata u oblinja jezgra neto teiih elemenata nastaje oslobaanje nuklearne energije.Proces Fuzije odgovara obrnutom procesu od Fizije.Energija veze po nukleonu kod lakih jezgara je manja nego kod jezgara nastala fuzijom.Do danas su poznata dva nacina za ostvarivanje Fuzije 1)prijemnom ubrzanih estica i pomou visoke temperature.Pokazalo se da postoji mogunost za ostvarivanje tzv termonukearnih reakcija tj procesa fuzije izazvanih visokom temeperaturom koje bi mogle posluiti kao izvo nuklearne energije.

Konkavna ogledala:Ogledala kod kojih je udubljene strana sferne povrine dobro uglaana nazivase udubljena ili konkavna.Zraci se odbijaju pod uglom koji je jednak upadnom,jer zakon odbijanja vai za svaku povrinu.Svi vjetlosni zraci iz neke proizvoljne take P koji se odbijaju od povrine konkavnog ogledala ,dobit e se pod uglom koji je jednak upadnom i svi e se sjei u jednoj taki L.Ta taka naziva se lik take P i kako se ona nalzi u presjeku odbijenih zraka on je Realan.ia Konkavnog ogledala je taka na glavnoj optikoj osi u kojo se poslije odbijanja sjeku svi zraci koji padaju paralelno sa optikom osom na ogledalo.Udaljenost od tjemena ogledala do ie naziva se ina daljina. U zavisnosti od polaoaja predmeta i tjemene ogledala lik predmeta moe biti realan ili imaginaran uvean ili uamnjen uspravan i obrnut.Jednaina konkavnih ogledal glasi 1/p+1/l 1/f Zbir recipronih vrjednosti rastojanja predmeta (p) i lika (l) od tjemena jedna je recipronom vrjednost iene daljine. Konvesna ili ispupena ogledala Slika:

Konkevksa ili ispupena ogledala su ona ogledla koji je ispupena strana uglaana ZA ovakava ogledala je karakteristino da se centar krivinie C i ia nalze iza ogledala. Te vai da je ina daljina jednka polovini prenika krivine f=R/2. Svjetlosni zraci koji padaju paralelno na optiku osu poslije odbijanja su dervigntni i njihovi prdouetci se sjeku u ii .Vai jo jedno vano pravilo:Ma gdje da se nazio predmet u odnosu na ogledalo lije je uvjek imagniran,umanjen,Uspravan. Jednaina 1/p+1/l -1/f Znak miinus je za to sto se lik nalazi iz aogledala imagniran je U jednani p je pozitnvo za svaki relan predme a nagativan za svaki imagniara L je pozizivno kada je lik realan a negativno kad je imaginara F je pozitivno za konkavno a negativno za Konveksno ogleda