,r{oJi.:".

d

Boo~ 5\0""

01 B~1 B

,

, 11".!r!IWI~11II~~
dBN ~/'~~'
~j: 7'

""'2'r]

II!
J._

., .

A6NKk6SNPLAko?t

VISUAL PRINT ENTERPRISES

A B N r. r. B S N P 1- A Ko?1 Philippine Copyright© 2001 by Bob Ong

Published by Visual Print Enterprises 6809 A santuico street Brgy. Pio del Pilar, Makati City 1230 All rights reserved. No parts of this book may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording, or by any information storage and retrieval system, without the written permission of the Author, except where permitted by law. For information address: 6809 A. Santuico street, Brgy. Pio del Pilar, Makati City 1230.

IsBN

9

789719 234203

971-923'12-0-2

Manufactured in the Philippines. February 2001 August 2003

Mga Guro Mag-aaral Dating mag-aaral Ayaw mag-oral Drop-out f::icK--out fransferee cross-enrolled At nonor students .

Ngawd na aka sa pagtataas ng kamay nang panslnin aka ng teacher ko. Walang problema. at 30 lang ang ayos. Siguro mga !fa pupils kaml: 39 lang ang upoan. Aka 'yun. seaman Sl' Taiay. Isa ang araw-araw na makikipag.Grade 2. Nagdala aka ng AA battery-operated police car. 'yung ka/ahati room natnin. at wala na s'yang choice kundi tawagin aka. sa . section I. VI/alangkwenta. [sang araw. Siyam ang magid/yaga sa mga gumigewang na salumpuwd. [sang isianie lang ang naghihiwalay sa klase namin at sa mga kusinerarq nag/uluto ng sop as. tap os na labat.'m akong naqdasal habang naghihintay na matawag sa recitation. Wala na kaslng ibang volunteer. per a 'von ang dinala ko dah'" 'yunang kasya sa bag kong maNit Mataimt. Hinati 'yung canteen. Antagal. Show and Tefl. .'sang pubfic elementary school. buwan ng Hunyo. Sa room na ito kami pinagdala ng laroan para ipakl·ta sa kiase.Trip To Jerusalem.

Pero akooq daiaqa. kafagitnaan ng klase. Ito ng classmates ko sa Nang malaman tinanong ako kung bakit oito ang malutong na palo '}. "I Promise To Bnng My PE Uniform" so.. naq-drawinq humiram ng notebook. nagkamedal ceremony. ng teacher ko ang p/nagkakaguluhan. Roberto?" ah kar . hindi' ko alam. may laruan ako sa bag . nauM yon. Instant celebrity ako at maraming beses po. ibang eskwelabat. (bang anias. S'ya si M. nag-flag Nagdala ako ng plastic na clown mask. nangopya.ss tanong ng teacher kong. Uyehara.. NCEE. Aruyl rung kasya ulit Seventeen years sinasadva.hindi mag-review. unti-unting nagkagufo.-kasi po. CA T. pen'odl'cal test.eeei has baterees. ba kong qanon?" tanong n'ya sa buong klase. medyo humahanga na sa 'kin. nag-vandal. Nagkaroon na rin ako ng sarding AY05 Moment of classes. so. sab. Walang om-co. sa ibanq teacher. Bago mag-uwian ipinaa/a/a ng teacher ko na magdala uld kami ng laroan kinabukasan.eee-eeeeis "What kind of car. Nakda ko nang magpunta "May sinab. na ng lahat. glory uld .. . naglinis ng room... " Naiapos respeiado opoan ang preseniasyon.kasabay sa biia ko. "D-dis is may toy . sumulat sa sa qUIz bee. otrabseni." . rung bakii n 'ya ako pinalo. naqmarisa ten so. nag-recite. M1Yagro.. nag-cutflng ng aso't pusa.. Ang sino mang may battery-operated e diyos. Mlnsan masarap Nang triabalitaar.. nag-JS.. matanda. hindi nagsauli. Maliit. Naglng teacher's pet at teacher's nagpakopya. may salatnin. Jofens fang ang laruan ng mga bata sa amin.. labas-pasok enemy. Hanggang sa mga oras na ito hindi ko 0 nda ang laruan kong de-battery na laruan alam kung guni-guni ko lang yung narinig kong direksyon na magdafa ulit kami ng laroan ip/nagkanulo ako ng ciassmales Nung mga panahon na yon. Meron din naman akong naiuionan . Ibang panabon. "Aah po-lis Kar . gumawa ng pekeng excuse letter.Lumowa ang mata ng mga classmates ako sa harapan. nag-top slombook. sa eskwelahan. " Ko. sa bag ko. Seventeen years for the first hme in history e. bumagsak sumulat ng ng 300 times. nyu magdala u/d ng l-laroan .

" ~ Mark Twain .''J have never let my schooling iniertere wdh my education.

Ang sarap yata gumamit ng bagong notebook. ruler. kapok at bag . lalo na pag ang ibang bata e may Sesame Street na pencil case. 3 !Tlg" kuwentoll9 chulk n] bob O"g . liban na nga lang kung bunso kang tulad ko.lalo na pag amoy pabrika pal Hindi mawawala ang pasiklaban sa mga magkakaklase. dahil 'yung ibang gamit e pamana na lang ng mga kapatid mo. at rneron din namang pandesa[ lang ang baon.Simula. cruyolc. pad paper. samantalang ang iba e plastic lang ng yelo ang lalagyan. pantasa. kokomban (coupon bond'). cor tolino. May mga gumagamit ng imported backpacks. 'yung umpisai Lcho t ng gamit. gunting. pambura. ballpen. bago. unang araw ng klase. Unang baitang. paste. envelope. lonchbox water jug. Normal lang dito ang magkainggitan. May mga estudyante rin no mabango at amoy candy ang eraser.. samanta[ang ang iba e binuhol na goma lang ang gamit Meron ding kumpleto sa Tupperware na baunan. Eto ang masarap sa pag-aaral. art papers.. pencil case.' at mer-on ding gumagamit ng mga fish nets. lapis. Hclu-hulo.

Ki.) Akala mo solusyon na sa problema ng rnundo ang pagbibilang. nagmumukhang ipis. KU. "Kubo" pala ang nakasulat. at mag-drawing nang matino.. Bu. magsulat ng isang buong pangungusap. Natuto rin akong tumula." ang tahol ni Tagpi. 10. 1. Pero hindi biro ang pagbabaso.agpi! Tagpjl" ang sabi ni Pepe. 20. Bilib sa 'kin 'yung teacher ko dati. Malalaki ang letra n'yan tsaka talagang malinaw ang pagkakasulat.). 15. Ba-ba-e. Ko. U. 30 .. Ba-hay. at ng mga vandalism sa upuan ng bus gaya ng "Hobo ang bumasa nito!" "e 'I N K K B 5 N P L " Ko?1 5 mge K". Bi. tapos magiging words (Ba-ka.makikita mo sa public school ang iba't-ibang at iba't-ibang katayuan so buhay. 'Yan ang mga tipikal no mababasa rno sa libro. Be. babae). Bo. kumanta. mabilis kasi akong magbasa." "Bow-wow-wow" ang sagot ni Tagpi. '. Ke.entoog chelK ni bob 0"9 . dadaanan n'yo ang Abakada (A. 0 kaya tig-pa-five (5. 0. Nanghuhula lang ako base sa pictures.. Ka. rite of passage 'to pag natuto ka Ibig sabihin nabinyagan ka bilang "literate". Ba. klase ng bata Masorap ang Grade I. Dito ako natutong magbasa ng isang buong paragraph. E. at bumilang nang mabilis. baka. 20.. 5yempre sa urnpisc. Kaya mong magbasa ng mga kasinungalingan sa dyaryo.. bahay. Maraming bagong matututunan. Dati kasi kahit anong hayop ang i-drawing ko. Koso nabuko n'yang kabisote lang ako nang basahin ko ang solitang "bohay" sa libra.). ng mga subtitles so foreign movies. "Bow-wow-wow.. 0 kaya e 'yung tig-te-ten (la. "Habulin mo ang bola. I to laO! Ang sarap ng pakiramdam lalo na pag kaya mong mag-countdown from 100 to I.

"Mga Unang Hakbang Sa Pagbasa". naMa ko ang high entertainment value na hindi natin pansin dati. Visa. ngayon e 28 no. Wala nang iba. ganon pa rin ang kapalaran . Lahat tayo nagdaan puno. Isipin rno: Librong rnarupis Dilaw ang cover. bibi. at N. Hindi pa rin nakatakas ang mga litruto sa mga makukullt nu guhit ng krayola na nasa makakating kamay ng mga batao Palagpas-Iagpas at hindi pantay-pantay na kinulayan ng asul ang tuta at kalabaw. V. ni boo on~ . tasa. Xerox. sa A-E-I-D-U at paulit-ulit ang ng alpabetong Filipino. Quintuplet. lamang pa tayo ng 2 letters sa english alphabet Hindi ko alam kung ilang dekada na natin napakinabangan ang dilaw na libra ng Abakada. Bukod sa kuwento tungkol kina Bobo at Lito. dilaw ang daga at kanin. baso. Ibig kong kumal'n ng sisiw. Naks. Perc sa huli kong silip sa mga pahina nita.. Ikaw at ako ay kakain sa araw-araw. kopya ng pamangkin ko. Mahabag ka sa baianq binugbog. nabasa ko sa libro ang mga sumusunod na halimbawa ng pangungusap' 6 It B N K K B 5 N P L A Ko?! Nadagdag sa atin ang C. berde ang bawang at ina. at French Fries. May amag ang pansit-Iugfog. Q. Zodiac. kalahati asul-parang pinagtripan ng mga adik. Kung dati e na nagbasa ng boo. J.nito. X. at ang pusa-kalahati pula. May litruto ng babaeng nakasalampak sa sahig at may hawak na IIbro. Araw-araw malakas.ang pagbabago 20 Ito ang initiation bago maging literado ang mga finoy sa Pilipinas. Espana. Anong lioro Hindi ko rin alam kung ilang henerasyon na ng filipino ang napagsilbihan ng nasabing libro. amoy-stateside no tayol 7 I1J9" KUI"<ertollg choll. pero sa nakita tinuturuan n'ya ang dalawang bata. at puso. nso. isang lalake at isang babae ko sa na pcr ehonq mukhang nalilibang sa pag-aaral ang pumasok sa isip mo? Ang imortal na libro ng Abakada. Kaya kasama na ngayon sa libro ng Abakada ang mga salitang Cab. lang ang alphabet natin. baba. Jelly.. F. perc mabagal na nagbabasa Basa-sulat-basa buong klase nang sabay-sabay. May ulol na aSD sa daan I1ng haNk ni Hudas ay masama. kaya lang sa paglipas ng panahon e meron ding nagbago sa libro . Z.I1ng tinapay ay Jasang sapar. pusa.

preservatives. kay a di naglaon e iniba na ang sistema. at minsan e panis na carbohydrates at cholera. vetsin.Riruin rno. oi bob DOg . beeper. B A B N K K B 5 N P L A Ku?! mg" hlweotong 9 chalk. magkakaroon ba ng pakinabang ang fax. pero nung kapanahunan ko sa public school. 'wag ka nang umasa na may makakain ka pu. AnlupiL Pero mas malupit kung walang pagkaing aabot sa 'yo Dahil kahit parang 5 year old lang na mahilig sa junk foods ang nutritionist namin dati sa eskuwelahan e lagi pa ring nauubos ang laman ng tray. extenders. eto ang pagkakataon para lagyan ng bata ang tiyon n'ya ng mga pagkaing mayaman sa asukal. Sa tray nakalagay ang mga paninda. halos kalahati ang pabirong sasagot ng "recess" Ewan ko sa mga pribadong paaralan. Iiikot ito sa buong room ng dalawa sa mga kaklase mong boboe. Pag nagurnpisa ang tray sa Row I at Row If ka. mantika. Peksman! Puro chichiria ang menu limang araw sa isang linggo. text message at E-mail kung hindi tayo natutong magbasa? At sino ang makakapagsabing bunga lahat 'yan ng Abakada? A E IOU ABNkKBskNPL BKWLKMGW PRMSYTWK HHHMSYkNR TWPHHHHH DHLTMN P R k NT Ng Pag tinanong mo ang mga Pinoy kung ono ang paborito nilang subject noong elementary.

Hindi Ka pa rin naKakasiguro sa Kalinisan ng utensils. kalamay. may libre pang hibla ng bllhok) Cation candy Ice candy Ice cream Ice scramble :1 10 1\ B N K K B 5 N P L . madalas ay panis ang mabibili mo. sopas no ang pinaKamatinong pagkain pag recess. at iba pang gimik nn naKa-tiangge sa daan. 'Yun nga lang. Kultura 11[1 119 rnga estudyante ang mamili paglabas ng gate. waffle) Hotcake lna malamig) Samolamig (iba't-ibang flavor. magpapaltos sa paso ang dlla mo dahil Kailangan rna 'tong ubusin sa loob ng limang minute (15 minutes ang recess. nilagang saging. r. at kutsinta. at iba pang chichiria na mabibili sa suking sari-sari store. laruan. Odhil kung paborito ang paguusapan. nagtitinda rin silo ng mainit no scpos. puto. Eta ang shopping list Fishball (wala pang squldball noon) ToKneneng Gtlog ng pugo nn may horino at orange food color) Hotdog lin a bun. cornik. chocolates. Sa gripo ako dati lagi urniinorn. bubble gum. potato chips.toong biro lang ng mga Pinoy no recess ang paborito rnlung subject sa eskuwelahan. at dahil hindi naman pulido ang preparasyon. Hindi Ko alam Kung mclinis 'yung tubig sa gripo a nasanay na lang ang tiyan ko sa amoeba. butong pakwan. hindi na laging sa Row I nag-uumpisang ilako ang tray. per o liban diynn.~ Ko?! . at pwede ka ring urninorn sa gripo no pinagkukuhanan ng pandilig sa halaman. nilupak. kaso talagang minsoncn lang 'to. on a stiCK. Minsan meron ding mga medyo may sustonsyo: macaroni.Nagkaroon ng rotation. candy. gamit ang Kamay panalok na parang urruinorn sa malinis no batis. caramel._. 10 minutes late lagi ang sop as) Ang tubig? Pwedeng magbaon. \'wlang tatalo sa uwion Junior Divisoric ang hur-op ng mga public elementary schools pagdating ng uwian MaKikita rno ang mga pagkain. hopia. AnD ang laman ng tray? Cheese curls. Pag sinipag-sipag ang mga tao sa canteen.

itiK. Turumpo. Perc sigurado aKong hindi rnawawala sa eksena ang mga batang babaeng nagpapawis ang nguso sa KaKangasab ng mangga na may bagoong. Minsan sinuwerte s'ya. tex. at yoyo Tau-tauhan at rubber ball 5tjckers at paper dolls L-aruang k:wintas at pulseras Arkilahan ng "Game & Watch" at 'View Master" At tindahan at palabunutan ng sisiw. rnasarap pa ring tumaya.ICe tubig at duhat na may asin 5ingkamas. ibon. Kaya pag sawa ka no. Anim na ulo na lang ang naabutan namin sa kulungan~Kinain ng daga. at ang 12 A R N K K 8 S N P L A Koc! mga batang lalake na turnataya para mnnnlo ng itik. Kaso KinabliKasan minalas. sumpit. at dagang costa Dati mahilig burnili ang ate ko ng Kwintas pag 'Valentayms Day". isda. 13 mgtl k. Kuya KO narnan ang madalas sa palabunutan. at jolen 5ampaloc. 5igurD mer-on nang mga bagong tinda sa harap ng elementary schools ngayon. at manggang may bagoong 5ipa. aratilis. Minsan kahit maasim ang buhay at may daga. lclo na pag rnay natira s'yang pera matapos mamaKyaw ng Nutri Bun (style o'ya para purnasa sa teacher). scntoi. pwede mong ipang-vandal sa mg_a dingding ng bahay n'yo. Yari ito sa chalk.tJ'Nentung [halk ni bob ong . nanalo ng walong itik. 'yun bang may pendant na kulay at korteng pUso na rnay nakapinturang initial ng first name n'yo sa harap.

No can do.pins@ ko. ayoko kasi ng naghihintay lang at walang ginagawa. naglakad na naman kami . extension yata ng Naniniwala Ka bang bilog ang mundo at hindi patag? 5igurado ka? 5yempre parehong "00" ang sagot diyan. pero nakarating din Bumbunan lang yata namin ang tuyo. singko ng hapon tuwing uwian e darating Kaso sumablay isang beses. classroom. bumababa rin kami sa kabilang hagdan Gusto lang namin ng "thrill ". Wala kaming kilalang mukha. 'Yung isa. malamang dahil sa 'kin. baka natatakpan lang ng ibang tao ang sunco namin. Ili bob eng J . Dalnwa ang pwede naming daanan pauwi. malusog. pustahan kung sino ang malulula (pauso ko no nurnunl) Pero talo ako. 5 igurad ong. Tinitingnan namin ang mga tao na nagsisiksikan sa labas ng pintuan ng. namin. Kampante kami. walang ulanl Karaniwan na naming inaakyat ang overpass na nadadaanan ncrnin pauwi. Naging patag ng pinsan ko sa pagsapit ng alasang . Alam kong respons. Dahil ako ang nalula nang 15 mgo Kllwcntong chair. e naglakad Komi palabas ng eskuwelahan. madagundong. Kaya medyo natorcmta ako nung nagsisigaw s'ya ng "Chucheel Chucheel" nang rnay kumapit nq basura sa sapatos n'ya paglusong namin sa mababaw na baha May kalayuan ang nilakad kami sa bahay Uwian na. Nang maubos ang sonde ng mga Grade I. ang mundo. daanan ng jeep.sundo namin. kahit walang ulan. Oops. do on na lang kami sa maputik. malalim talaga ang tubig at may mga lumulutang pang bagay na galing sa tiyan ng tao.bilidad ko ang pinsan ko dahil hindi s'ya Pilipino at kakatapak pa lang n'ya sa Pilipinas noon. May payong 'yung I~ A Il N I:" K If 5 N P l A 1:"0!1 Sa hindi maipaliwanag na kadahilanan Nang minsang na-Iate ulit ang sundo namin. don't panic. pwede ka nang gumawa ng palayok. at galit na galit na ulan! Ulan na sa sobrang lakas e lulutang ang daong ni Noah. laging baha maputiK pag tag-ulan. maalikabok pag tag-araw at 5inubukan ncrnin 'yung "Ganges River". At sa kapal ng putik sa sapatos namin. 'Yung iso nornon. No choice. Hello Kitty na sa sobrang liit e para lang Kaming sumilong sa ilnlim ng mushroom.sigurad 01 Ganyan din ang opjnyon nornin dati katotohanan na Lones hanggang Biyernes. lumabas na kami ng room at doon namin nakita ang naghihintay sa amino lsang malakas.. pero hindi kami tumatawid. buhay pa rin nnrnon kami. Ayos lang. Ganges River.

II:'i0 .. Kumbaga sa mga pr eso e warden s'ya.~o lurnabas ng room..minsang makita kami ng sundo nam. Pagdating sa canteen. sikat ang batang madalas utusun. Mabagal ang serbisyo ng dalawang teacher na in-charge sa canteen dahil libang na libang sila sa pagpapalitan ng talambuhay.Clng haba ng pila! Tlk . nag-aagawan pa kaming magkakaklase sa utos ng adviser ko nung Grade 3.~kil ang nnpjli.entn"9 chalk ni Dob oog . '¥an ang mission statement ko dati: Lumusonq sa baho pag umulan... teacher's pet pq ng tanghali ang dismissal.. kahjt na mosermonun Hindi ko rnclilirnotcn..Tak ... Nakatikim no nnrnon ako ng sermon.. anak ng tinapaY .. kcrhit na maputikan. 11:50.. wQla pa rin. Sa Elernentary.. Alas-dose 16 " B N K K B S N P L " Ko?1 17 "'ga klJ. Ayokong nobuhuli mag-submit ng test papers (sobra sa pressure 'yon!) at ayokong naiiwan sa isang lugar.n sa ibabaw ng tulay. Uwian nal Anak ng tinapay Iso sa mgQ pinakaayaw kong pakiramdam sa rnundo e 'yung napag-iiwanan. madalas nang excuse sa klase. Nagpapabili kas! s'ya ng isang dosenang Nutri Bun para sa mga teachers. at umakyat sa tulay pag umaraw. 1130 a. lolo na sa eskuwelahanl . Hindi maipinta ang mukha ko nang dumating ang isang classmate na dala no ang bag ko.

masusuka ka muna bago ka motce. Totoong amoy patay 'yung mga comfort rooms. hindi ipinapagamit. pero walang janitor nn nagme-maintain. Ang library para laging iahimik at rnolinis. Pagkatapos ng recess. Nag-backfire ang Teacher's Pet Theory ko. at magtapon ng basura araw-araw. Portable 18 A BN !( !( B 5 N P L . Pag pumasok ka dito. Pakiramdam ko isang dekada ang nawala sa buhay ko dahil sa mga bukbuking Nutri Bun na 'yon.Pakiramdam ko nasa ibang dimension na 'ko nang inabot ako ng 12:30.-BM na hindi nakagamit ng takuDets g~mawa na lang ng mga kuwento para maw ala 'yung sak!t 119 tiyan nila Magbura ng blackboard. PUfO rnga taga-panghapoo na. sa banal na Principal's Office lang. Wala na kasi ang mga pnrnilynr na mukha ng mga estudyanteng pang-umaga. toilet Hindi ko alam kung ono ang pumasok sa ulo ni Miss Uyehara at naisip n'ya 'yon. meron no kaming balde sa room. pila-pila ang pag-ihi. Kahit diarrhea mo uurong. maglampaso ng sahig. Meron man. Nung Grade 2. no ulit ako nagtaas ng kamay para mag-\lolunteer sa wish list ng mga teachers. pero hindi ako naniniwalang dating sernenteryo ang eskuwelahan nurnin Siguro 'yung mga nag-l. magdilig ng halaman. Simula noon hinding-hindi. Kaya hangga't maaari. "strangers". Parte 'yan ng house rules sa pampublikong eskuwelahan.~ Ko? I mgo f. Wala yata kaming librarian noon. Kaya lang kami nakapasok sa library nung Grade 6 e dahil ginamit sa general meeting ng PTA 'yung room namin at kinailangan naming mag-evacuate. isang section kayong haharap sa pader para jumingle. mogwalis. binabalutan din ng mga supernatural stories ang CR namin. Perc minson sinasadya kong hindi i-shoot 'yung ihi ko sa balde dahil baka pagalitan ako pag napuno ko 'yon Takot ako kay Miss Uyehara." Me['on kaming CR sa eskuwelahan.<lwento"g cholK oi bob oog 19 . At dahil madalas ~~alang tao. at HINDI. mag-floorwax. lahat ng gawin mo kailangan neat and orderly. kasi walang janitor.ong lTIaistorbo sa pagtuturo n'ya ng "Parts Of A Bird. Dumating ako sa bahay nang nakahikbi at galit sa mundo. 1sang beses pinigil ko ang ihi ko hanggang sa bahay 'wag ko lang s'. Nung Grade I. magbunot.

Kulang na lang holdapin ka. Karaniwan nang nauubos ang orcs dahil sa pagbisita ng mga nagtitinda ng "Ibong Adarna". basket at iba pa. mamamatay.hindi documentaryblockbuster movie! 1\nanggallang 'yung detachable partitions ng walong room nornin para makabuo ng isang malaking hall. I:to ang [nn: Lnr-o: 505 Players 2 Gamit: Ballpen at papel Mechanics: Alam mo 'yung 1\c. Dito n'yo gagamitin ang itinuro sa inyong "Goood Mooooorning. may sakit. tapos nilagyan ng projector. at fairy tales. floorwax. ng iba't-ibang Pero minsan may biyaya rin naman. Pag batung-bato ka na sa klase. namatay.Tac. wala. 'yun bang maninipis na libra ng Philippine history. at konting electric fanvolla! May sinehan na kaming amoy pawis. all-around cleansers. Minsan nga kahit 'yung ibang bisita na walang itinitinda at nanghihingi na lang: abuloy sa binaha. kumita pa ang eskuwelahan Ang galing! Pero may bisita 0 marami pang perks sa elementary school. Minsan naman 'yung mga nagtitinda ng mga handicraft materials galing sa NI:OA: mga pin cushions. Ang saya-saya Bukod sa half day na pasok at suspension of classes. 0 nc-reinccrnote paramihin mo lang 'yung cells at buuin ang salitang 50S. regular man ang classes a hindi. modeling dayat mga biskwit. reference books. Christmas decor.at ang walang humpay na mga raffle tickets organizations.Toe? 'Yun. 20 " 8 N K K ~ 5 N PI" Ko?1 rl19Q Kuweotong chaik: oi bob DOg . nasunugan. Minsan pati 'yung mga pangkaraniwang tindero hinahayaan na ring mag-interrupt ng klase: mga salesman ng metal polish. eto 'yung mga namimigay ng product samples. ganon. fables. Napilitan tuloy akong mag-toothbrush for I week dahil sa excitement Nakapanood din ako ng Film Showing. veeeseetohr!II" Sa amin dati maraming surprise guests. namatayan. Namigay sila ng isang set na toothbrush. toothpaste. legends. at disclosing tablets. screen. alam lahat ng mga estudyante ang pwedeng gawin tuwing nababato sila. ko dati nung durnating 'yung Crest Team. pwede mong ipagdasal na sana may dumating na bisita. Lcro: 5pin-A-Win Players 2 21 Pasok din sa kategoryang 'to 'yung walang kamatayang ballots para sa popularity contest tuwing United Nation's Day.

Mula sa bakat sa likod ng papel. Sabog ang uno mang tauhan n'ya na mamarnantsahan ng tinto Tapos ang larD pag naubos ang tauhan ng kalaban. thing. at S ay sweetheart. tapas. unahang makahula ng mystery word ng kalaban. 1\ B N K K B 5 N P L 1\ K07! 23 "'9" I<:uwentong chdll<: ni b"b ong . tatsulok sa kanya). Gamit ang hintutero.M. Kung higit sa 6 ang total rno. Para tumira: Mag-drawing ng maliit na bilog sa base rno.E. perc iba ang paraan ng pagtira. itulak ang ballpen upang dumulas papunta sa base ng kalaban. bilangin kung saang letter tatapat ang total mo. Maghuhulaan lang kayo ng letters. 'yun ang mararating n'yo Anirn ang letters ng FLAMES. a event. Kung ilan ang total mo. Para tumira: Itaya ang ballpen rno sa pwesto ng isa sa mga wuhan mo. A ay anger. hanapin ang kinulayan mong bilog at kiskisin ito ng takip ng ballpen. at maitim na pagnanasa Mechanics: Isulat ang 'yang full name. i-drawing ang mga tauhan n'yo. Asar aka sa larong 'to kasi ang total ko dati love. papel. Player: I Gamit Ballpen. itupi rno ang papel crosswise. Lor o: Giyera Players: 2 Garnit: Rallpen. Garnitin ang peru parnbili ng panibagong ball pen pamalit sa isang wala nang tinto. total ng crush ko anger. magbilang lang ulit mula sa F. Ang F ay frien~ship. Alam rno 'yung Wheel Of Fortune? Ganon. place.Gamit: Ballpen at papel Mechanics: Pwedeng person. at detergent soap Mechanics: Sa magkabilang dulo ng papel. kulayan rnaigi. 'yun ang nararamdarnan n'yu sa 'yo Kung jlan ang sum total n'yo. Bahala kayong mag-usap ng kalaban 22 mo kung ilan at kung anong symbols ang gagamitin n'yo (ex Tig-sampu kayo. Ipatong ang hintuturo mo sa tuktok ng nakatayong ballpen. Ngayon. gagawa ito ng check mark sa papel 5abog ang anumang tauhan ng kalaban na tatamaan ng check mark. 'yun ang nararamdaman rno sa kanya. Lnr o: Giyera Din Players: 2 Gamit Eullpen. papel. LarD: F. L ay love. Gamitin ang detergent soap para labhan ang uniforrn no puno rin ng check marks. rnga kuwadrado sa 'yo. Magkakaroon ngayon ng mantsa sa base ng kalaban. Rilangin kung ilan ang common letters ng pangalan n'vo. Pero Hapon ang asaWa n'ya ngayon. Kung ilan ang total n'ya. E ay engagement. at pera Mechanics Para ding Giyera.S.LA. punuin ng tinta ng ballpen ang loon ng bilog. total nornin marriage. Isolut ang full name ng crush mo. Tapos ang [ur o pag naubos ang tauhan ng kalaban. M ay marriage. pupel.

Pipitas kami ng bunga 2~ A 8 N K K B 5 N P L A Ko?! mga ..Lnr o: Spirit of the Coin Player 5: 2-1. anong ball pen na may butas ang pwet) kahit su<iy mdes per hour for the round trip? Mechanics: Hawakan at pagdikitin ang mga ballpen.~uwcntang 25 chalk rli bub cmg . Pag tumaas 'yung pinagdugtungan ng dalawang ballpen. inaantok na 'ko pag sinasabi ng teacher. paul itulit hanggang sa matapos ang teacher ko sa pagbilang sa lahat ng sangkap ng fruit salad. On fast would you have to travel from A to 8. espiritu ng politiko ang nakuha n'yo. Magtanong. borrring talaga. pag hindi gumalaw.f Gamit Coin at malaking papel Mechanics: Gamitin ang papel at gawing board na tulad ng sa Spirit of the Glass Maglaro ng tulad sa Spirit of the Glass. "no". gamit ang coin sa halip na glass.. Star section. Pag ganon na ang pinag-uusapan. pero boring 'to at kadalasang nauuwi lang sa batuhan ng mga nilukot na papel pagdating ng recess. Spirit of the Ballpen Players 2 Lor-e: Youare to travel from point A to point the t6p from 0 8 and return." Hindi ko alam na Math 'yun dati. May isang drawing ng puno sa blackboard no may mga bungang geometric figures.. kaya pinili ang Klase nornin ng isang teacher na nagde-demo. from A to Z. Orasyunan. "abstain". Marami pang ibang laro sa classroom. Ipasok ang dulo ng isang ballpen sa pwet ng isa pang ballpen. " Nakaranas ako ng matinding delubyo noong Grade 6 aka. tinititigan ko na lang 'yung poster ng mga alphabet sa room. "yes" ang sagot. "One apple plus one apple . mag-isip no lang ng ibang lcro. Pag bored na kayo. yoo traver at thirty miles per hour. basta alam ko. pag bumaba. tapas balik ulit sa A. How B to A in order to average Gamit: Dalawang ball pen (Scribbler. Isa nn rito ang origami at ang pag-gawa ng mga eroplanong papel. Apache. gamitin ang coin para mag-cara y crUL. Mama malayan ko na lang kakanta na pala kami ng "If you're happy and you know it clap your hands . Hindi ko talaga alam kung bakit usqr na asar aka sa Math! Sa kindergarten pa lang.

Tandaan: 8 X 7 56!!! ::0 Ewan ko ba kasi kung bakit mahirap no ang Math. music. lalim. baraha at roleta Math din ang $17-billion Channel Tunnel no nakalapot sa ilalim ng English Channel sa pagitan ng England at France. mapa. bilis. laki.: (II boo nng ~-. durni. luwang. May math ang arts. tapos ayun. Gusto kong ibalik 'yung nabunot ko. sasagutin uri ng totoonq prutas namin ito para maging isang E 'lang hiya.ulr"-lcntong d. election. pyramid. Rubik's Cube.no may math problem. Pocrncn. piano. 'yun pang mga teachers na kumakain ng bata ang pinagturo nito sa eskuwelahan namin Lulo ko tuloy kinaasaran 'yung subject Buti pa ang alphabet nakakagawa ng equation (c::o a+b). Math ang r elo. financial statement. ang number ba nakakagawa ng sentence (32 asked 1f. taas. at cotangent? Makatwiran bang pakisamahan ang mga irrational numbers? Anak ng scientific cnlculutor] Pero Math daw ang universal language. Monopoly. lottery. nung araw na 'yon. layo. jigsaw puzzle. at hanggang ngayon hindi ko na kinalimutan ang snqot sa nabunot kong math problem. pero lahat ng mata nakatutok sa akin~mga mata ng If 0 na classmates. at hugis Math ang katawan ng tao. bigat. at isa pang teacher na uzi(-sera)' Pinagpawisan ako ng malamig at nanuyo ang lalamunan ko. adviser. dice. solar system. lopud.150 if 7 will 698)? Bobaba ba ang bill ko sa Internet pag nag-factor ako ng quadratic trinomial? Malulutas ba ng Laws of Exponents ang problema natin sa basura? Mababawasan ba ng Associative Law for Multiplication ang mga krimen sa bansa? Makakabuti ba sa n1ag-asawa kung malalaman nila ang sum and difference of two cubes? Maganda ba sa sirkulasyon ng dugo ang parollelogram. polynomial. at sports Math ang time and space. at rnundo. peru.. 'yung nagdedemo. pormal kong isinumpa ang sakit sa puso no kung tawagin ay Mathematics .. principal. Walang nagko-coach ng sago! Sa isip ko tinawag ko na lahat ng santo pero wala man lang anghel na bumulong ng sagot sa tenqo ko. superintendent yata 'yung iso. Leqo..?i 27 rn qn f'. 'Yung isang minutong itinayo ko sa harapan e parang isandaang taon. isang math problem na hindi ko kayang sagutin. natawag 'yung pangalan ko! Nanginginig akong lumakad sa hcrupon ng klase Pinitns ko 'yung orange na pentagon na medium size (hindi ko malilimutan). Titanic. so who would like to help Roberto?" Whewl Wala. Mt Everest. kalendaryo. domino. Math ang habo. Bumalik na lang ang kamalayan ko nung narinig ko na ang boses ng teacher no nagbigay ng sobrang pasakit sa dignidad ko "Okay. science. 31 26 A B N K K B S N P L A K. Olympic Games. .al!o..

trumpo.entong chalk.f ft. 5 in. tatsulok. 'wag ipa-slice sa walo ang isang buong pizzu. n ' bob 0118 . aL'yung ibang object hindi ko maintindihan kung DNA 0 sperm cell. mukhang question mark at 'yung mga ''3'' mukhang paruparo Kitang~k:ita ang mga bura at mali. butones.. Naka-drawing din kahon na may objects sa ng kahon. Kaya kung kakain sa pizza parlor at mag-isa ka lang. fraction (one Whole.. kariton. at ng eN Tower na may taas no 1.li ng kalamansi na tigsi-singkwenta sentimos. guhit-guhit. Yesssl 1 ~ 1 } ·1 < ·i .005 rooms bilang biggest hotel. isusulat mo kung ilan ang inrnun ko lahat. lollipop.i ! Hanggang ngayon nasa akin pa ang Math notebook noong Grade l May sulat-kamay ito sa Cover "Mafhemafics".j ! •i . bato. one holf. rnonscnos. Mula sa pagtawid ng kalsada hanggang sa pagtatayo ng building at negosyo. days in a week. pero iba-iba ang itsura. palagay ko inabot ako ng tatlong araw sa pagsulat ng mga nurner onq 'yon. shells. tirador. Yen ang Math.. lobo. ko na a Sa fir st page ng notebook e mga number sang nakasulat. puno. At kung bib. Nasagutan pulang ball pen sa buong Perfect ako Sa magkabilqng page e nakasulat ang numbers I to 50. Pasok sa Guinness Record bilang longest under sea tunnel. May mala king check ng page at nakasulat ang "100". one fourd). paulit-ulit. Lahat ito pasok sa Guinness 2000 Lahat Math. roman numerals. at 51 to 100 Sa itsura pa lang. at orus Wala nang kasunod no lesson ang "How to Tell Time" Blanko no ang mga sumunod na pages sa notebook Tqmu no sigurong rnalaman namin no lumalakad ang mga kamay n9 relo at tumatakbo ang panahon. kasama ng MGM Grand Hotel nn may 5. II inches ang diameter.. J miles 53 yards ang haba. Sa mga sumunod na pahina e tambak pa rin ang mga count~the-objects-inside-the-box na activity Iba-iba ang objects no naka-drawing: may bilug-bilog. 'Yung mga "2" 28 /I. 8 N I'" I'" B 5 N P L A Ko?! 29 1Il9" k. yoyo. at 21. dito 'yung mga walang kamatayang Ioob. bilang tallest building. nakabatay sa Math ang mga desisyong ginagawa natin sa buhay araw-araw. tumawad ka rnuno at itanong kung pwedeng dalawa-piso no lang. months in a year.. Kung ang sagot rno sa math problem sa itaas ay 90 miles per hour. Mali ka sabi sa 'yo . hindi rno mauubos 'yon.815 ft. one third. ekis. to 5.. Wala pala kaming ginawa noon kundi magbi1ang Itinuro rin ang pera.kaya ayoko ng Math.

at asawa sa buong buhay rno. KaKilala. Masaya 'yon. NaKita Ko ang trabaha KO nung 7 years old pa lang aKa. payag KG rin ba? AKo. bawat guhit ng lapis at marka ng pambura. kaya alam Kong hindi aKo malulungKat kahit na mawala lahat ng bata sa rnundo.walang mag-aaway-away. walang giyera.4 fJleasant possession is useless without a comrade" . medya dumalas AKin lahat ang ice cream at loruon. sarap. Dahil Marso at amoy-baKasyon na noon. Lahat ng nakasulat doon gawa Ka. ang absences 30 A B N K K B 5 N P L II Ko?! ko sa klase. papayag Ka mapupunta sa 'yo ang lahat ng Kayamanan sa mundo pero mawawala lahat ang tao dito at ikaw lang ang matitira. Para ka na ring nasa Garden of Eden pag tum ira ka sa mall. at Glngnakasulat: "Let's go on!" '. Isang batang may hawak na walking sticK ang nasa design ng cover.!-findi aKo maKapaniwala sa Math notebooK KO. dati isang mall. Ayos. DO. oir con pal Perc naiba 'yung pananaw Ko sa pagtatapos Ka ng Grade 3. walang magnanaKaw. Nung bata ako pinangarap kong tumira sa Madalas akong maglaro mag-isa dati. Kung mm'Jawalalahat ng tao sa rnundo. 31 Kaso isang araw m9~ Kuweolong cholK ni bob ong .Seneca Kung bibigyan Ka ng isang bilyong piso perc mawawala ba? E Kung ang pamilya rno at hindi ka magKaKaroon ng Kaibigan.

sampaguita sa leeg. medyas na puti. Section na namin ang aaKyat sa stage. Wala rin aKong teleponong matawagan.dumaan 'yung classmate teacher ko . Kilala Ko na. Pero Kung . bibilhan aKo ng matinong damit para sa KodaKan. Ko sa bahay namin May sulat 'yung lungKotll! 'Yun na yata ang pinaKamalungKat na 60 seconds sa buhay Ko. May award aKo. papagupitan aKo sa medyas na multicolor. Guilty aKo. Irnportonte raw. Natapos ang programa. Natatawa s'ya sa nangyari. A Ii N K K Ii 5 N f> L A Ka?1 mga kuwentDng chalk ni bob ong . naKa-rubber school ID. Nang maKita Ko ang pinsan Kong doon din nag-aaral. Koso hindi umabot. Kaibigan man lang. KinabuKasan. at Kasama ang mga magulang nilang bihis bovbero. at masaya silo pag naKiKitang nagtatagumpay Ka. shoes na multicolor na may 8ago tuluyang maubos ang mga tao sa school ground. mabango.. Recognition Day pala Suspense Thriller. Sumabay ang nanay Ko sa pagbasa ng sulat. naaasar naman aKo. Surprise Nang may naKita s'yang photographer na nag-iiKut-iKot nagpaKuha Kami ng litrato. mga naKa-blacK shoes na pinaKintab. dumating ang nanay. with matching payong. naKapiKit aKo. Complete uniform. blue shorts na Kupas. maaga. nasa mUKha n'ya ang ''Lagot Ka. ng classmate Ko. wala pa 'Kong magulang. bagong gupit. Ang 32 33 Kung nalaman n'ya lang nang maaga na aaKyat ng stage ang butiso n'ya. nakangiti s'ya. S'ya ang nagsabit sa 'Kin ng ribbon. Nang ma-develap 'yung picture. tiyaK magpapaKulot 'yon. . na bihis din.Kaw lang at ang tagumpay-pangit! Walang Kwenta. Pumunta naman aKo. hindi dumating ang nanay Ka. Malayo pa. Wala na 'Kong oras para bumaliK ng bahay. white shirt. Masaya pag naKiKita mong masaya ang mahal mo sa buhay.at hahataKin ang isa sa mga Kapatid Ko para tagapalaKpaK. anaK!" Pinapapunta aKo ng teacher Ko sa esKuweiahan. polo. Wala aKong Kamag-anaK 0 Alam Kong bad news 'yon. pa.. at Andami Kong Kasabay estudyante sa daan. barong. pinaKiusapan Kong purnonto sa amin at sabihin sa nanay Kong pumunta kaagad sa esKuwelahan. dumating ang nanay Ko. Pagbanggit sa pangalan Ko.

Parang narinig Ko pang sumigaw ang mga pataK ng ulan: ''LUUUUUUUUssOOOBI!!I!'' namin ng Different Types of kong nakahinga rin nang maluwag ang magiting Kong teacher habang pinipilit itago sa klase ang sariling taKot at Kahihiyan 3'1 " B N K K B S N P L " Ko?! . NagKaroon kami ng limang minutong kapayapaan Alam Kami sa parte ng room na tuyo at ligtas tuwing lumalaKas ang hangin Per o ang room nornin hindi naKapagtago. Ayos. kala mo naglalaro Hindi maiiwason sa buhay ang bagyo.~ __ ••_. gaanong sayaw ang mga dahon ng puno.'sa likod ng room._--- ~~---. Basa lahat ang mga naKa-display naming artworks. bumagyo ng signal number If. Hinto na ang Klase. _. _.. Dir etso rin ang discussion namin sa room.... ~_~~~ _ --- ~. Ismoro na ang pinto at mga bintana. at mga stocK na manila paper. f!Yos Olga'yon dahil lumamig Konti. Sa isang iglap.. walang nagjajamming ang mga ibon. at masayang Biglang binato ng napakalalaKas na hangin at ulan ang room namin. visual aids. Nang biglang Kumulimlim . posters.. Kinuha lang n'ya ang mga balde naming pandilig ng holcrncn at isinahod sa butas. MuntiK na s'yang manalo. Sira ang bintana. _ ~ . Darna! Pinalabas n'ya 35 "'g" kUwEntong chalk oi bob 0119 Ang ganda ng siKat ng aralN nung umagang 'yon. tuklap ang dingding. ng chess Perc hindi na s'ya hinintay ng kalaban.._" . charts. -~-~--~ .cc~_~_-~_ •. Hindi naman Kami masyadong nabasa dahil tumataKbo NilaKasan na ng teacher Ko ang boses n'ya para maKipaglaban Hindi na sana namin pansin ang ingay ng ulan Kung hindi lurnuso] ang mga patak nrto sa bubong ng classroom. Glom Ko dah il sa bintana aKo naKatingin at hindi sa teacher._ Kaso bumuwelo lang pala ang sangKalangitan para sa final nssovlt. Basangbasa lahat pati ang poster Weather Dahil Apocalypse na at parang tsokolateng natutunalN ang classroom narnin... Butasl Hindi pa rin pinansin ni Ma'am. ganado si Ma'am. Kaso nag-umpisa nang magpapansin ang malalaking ulap. Solb.""""---~~~-. cut-tolina. SlNaK. na patak ng ulan.. Kahit sa classroom. maps. ~--~-. Doon ko rin naKita ang umpisa ng malalakas sa ingay. Malalim na nag-isip si Ma'am ng next move. code red na Kami. Glom kong isa na lang ang gustong isigalNng teacher Ko nung mga panahong 'yon. --' _. BAGAAAAAMIII Tuloy ang Klase.. laglag ang bulletin board . Biglang umihip ang malaKas na hangin at nagpasok sa room namin ng maraming tubig.

nakaraos karni. 36 A 8 N I' I' 8 5 N P L A lCo?! mga Kuwentollg chalk n i bob ol1g 37 . natuyo. Maya-rnaya natapos din ang unos. nawak ang rnga dingding para hindi tuluyang rnatuklap. Sabay-sabay na lang narning dinamayan ang nagluluksang pnnchon sa loob ng r oorn narnin. at nakapasok pa ulit kinabukasan. nakabalik ng banay.kami ng room para mag-evacuate sa kabilang kuwarto. kaso nakasalubong ncmin ang mga taga-kabilang kuwarto na nage-evacucte din papunta sa 'min. Pero iba na ang room ncrnin. Lumipas ang ilang sandall na parang habang panahon. doon na sa bagong building.

~... "My first day in High school" . di tulad ng karamihan sa mga classmates ko sa public school na kung di ako nagkakamali e huminto na sa pag-aaral pagkatapos ng graduation.I Iba-iba ang itsura ng mga nasa high school. mukhang functional 'yung library at restroorns. j Iba rin ang mga teacher" Marami ang bata pa at mukhang hindi kumakain ng Nutri Bun. . Merong mga palangiti na halatang tatakbo sa Student Council. Iba ang high school. Merong mga magaganda na mukhang model ng Johnson's face powder" Merong mga tambak ng tigidig ang mukha. At meron din namang mga snob na akala mo anak ng magasawang congressman at mayor. di hamak na matibay-tibay sa room namin nung Grade 3 na tinirador ng bagyo. Sumakit ang tiyan naming magkakapatid sa katatawa nang una naming mabasa ang masterpiece n'ya Pero ako. akala mo tigyawat na tinubuan ng pisngi. hindi comedy ang first day ko sa high school Ibang-iba ang high school kumpara sa elementary.. Merong mga 38 A ~ N K K B 5 N P L AKa?! 39 mga ku .. naculture shock ako! Halata sa itsoro ng mga estudyante no may kaya sila sa buhay.-." Naliligo sa "first". 'Yan ang composition ng kuya kong ex-kilabot ng Nutri . Iba ang facilities.. I was 50 nervous" My first friend in first year is Ronald Gonz:aga. . i "On my first day in my first year. Iba ang classrooms.Bun. Formal theme writing activity nila 'yan sa English I. rba ang atmosphere. Merong isang tingin pa lang alam mo kaagad na bobo. The first time we talked on the first day was on our first period .geek na mukhang kabisado ang buong Periodic Table of Elements.entong chalk ni bob ong I \y-'_ .

in hell there wtll be nothing but law. may subject na Good Manners and Right Conduct para magturo ng kabutihang asa!.---~'. civic action. defamation. sa school grounds.-:- May set of rules para sa absences. Bawar ang sigarilyo. 50 canteen. school uniform. vandalism. at Kailangan ang attendance flag ceremony. at maging sa labas ng eskuwelahan kung may inter-school activities Bawat offense may penalty reprimand. 3day suspension." Hell ang high school Cool. may School Regulations and Rules of Conduct para magturo sa mga walang nututonon Bawal ang cheating. drugs. Bawal ang gambling. YO A B N K K B 5 N P L A I'D? I "'go kuwentong yl chalk. "The better the society. and due process will be meticulously observed. ----'~----. Bawal ang theft and damage to school property. at ID. weapons. automatic failure. Sa high school. uniform. s-day suspension. indecent conduct forgery. and punctuality so klase at Kailangan ang haircut. alcohol. and possession of Sa elementary. "i bob DOg . behavior. the less law there will be In heaven there will be no law. 50 library. 50 comfort room. at disqualification para sa honor students Sabi ni Grant Gilmore.. sa loob ng classroom. at offensive physical abuse. sa clinic. dismissal. at tests & examinations Meron din para sa flag ceremony.~.

July 8.. Pero dahil wala Kaming pera. hawig nung character so comics. naman e sigaw nang sigaw ng "woooww'" 51 Ulo at ang manager. school uniform pa naman Kami. BuD na sana ang araw ng kasama hindi bumagsaK Kong rnusrnos Kung 'yung laruang trucK sa liKuran nornin ~2 A B N K K B 5 N P LA Ko?1 mga k" . babayaran ang pesteng trucK. hindi ko na maalala SigurD kahit anong disguise ang gawin namin dati para magmuKhang "grown-ups". Kung sino sa amin ang may pakana. laruang cement Bukod sa bata pa ang grade schooler-s.oll<. nakapiit ako sa Office of the Manager. Sabay Half-inch Lagot! sa funnel nung Nilapitan kaagad Lagot! In- 'yung basag mixer construction truck. P~ro isang beses naisip naming dumaan muna sa isang department store. naisip ni Ulo na puntahan ang adviser namin. Wala pa 'Kong isang buwan sa high school. eotong d. depressed na at suicidal. upbeat. komi ng salesladY. PHlipilit Kong magKaroon ng out of body experience. nilasap Ko Kaagad ang sorop ng paglalaKwatsa. aKo eto. NaKatingin aka sa Kalendaryo sa opislna ng manager. Toy Section. Ipinaiwan ng manager ang school bags namin bilang collateral. Birthday ng nanay ko. halata pa ring first year students Kami dahil sa parte ng department store na pjnuntohan namin: estudyante sa teachers at classmates nilo. Lagot! Tahimik aKo habang nangyayari ang lahat.. Habang naghahanda ang mga Kapatid Ko sa bahay. na naglasang trohedyc Kasama Ko noon ang isang classmate. 5i Ulohyper. Habang busy pa sa pagpapa-impress ang mga kami lagi umuwi. escort kami hanggang sa basement ng building kung soan NaKa- nagpapahinga ang ibang empleyado. Doon alam ko isa lang ang nasa isip ng mga nakaKita sa amino Shoplifter. optimistic. July 8. sa isip ko May damage. Denial stage. high.. Kadalasan e wala ring malapit na shopping mall sa eskuwelahan nila kaya hindi uso ang lakwatsa.AT D1NALA SA MANAGER. ni bob oog . si "Ulo" Kung tawagin ng iba naming kaklase dahil medyo pandak at may Kalakihan ang ulo."PAAAGH!" 150 lang ang pumasok. si Ulo sa bawat laruang naKiKita n'yo. NagKasundo Habang pinipilit Kong maging pormal. Kulang n'ya na lang e lobo at lollipop. Kaya nung high school.

Inilahad ng adviser namin sa buong k:lase ang kuwento namin ni Ulo na may pamagat no "Huwag Ninya Tularan . Tapos ang itsurn ng mga Public enemy estuciyante. Nang minsang napuwing ako at hurniram ng salamin. at humagulgol.Pagbalik: namin ng campus. A Ko?1 'is mg" kUlNclitong chalk IIi bob Dn9 . kung sa elementary e nagbabago Pumutok: ang butsi ng adviser k:o at ipinagtanggol kami sa manager. lc!o na 'yung k:aso pumutok: din ang balita sa esuKwelahan k:inabukasan. lalo naman sa highsChool. optimistic.. babasagin k:o na 'i'i II B N K K B 5 N P l. upbeat. Pilit k:ang pinagmumukhang pangit sa edad na pilit kang nagpapa-cute. Nagk:abayaran na sana ang sak:una at natapos din ang lahat.ngumawa. nurnber lang tigyawat. f-Ianga ak:o. Umamin din na may umagaw ng lollipop at pumutok: ng lobo n'ya. tingin pa rin sila nang tingin sa salamin.. Nak:akahiya 'yung malalak:ing pigsawat (combined force ng pigsa at tigyawat) no pag dumapo sa mukha rno e talagang nagsusumigaw ng "nGYAWAT nGYAWATAKOI AKOI BWAf-iAHAHAHAIIIIII" Dyahe. Nvng Third Year oko. ak:a pa ang natsambahan ng qeornetry teacher. At pagdating doon. "'Yang salarnin no 'yan. at h boses na piyok nang piyok. si Ulo ay biglang suminghot. umiyak:. Nilusob namin ang walk:ing distance na bahay ng adviser namin. pati mga classmates kong lalaki limang laging may dalang sclcrnin sa bulsa. walang pak:ialam. at tumingin sa salamin bawat rninuto Iisipin mong may bark:ong nag-oil spill sa ulo nila sa dami ng langis na nilalagay sa buhok para magmukhang New Wave. prescribed 3><'1aircut." acne nu nagbubutas-butas ng mukha na pag nilagyan rno ng k:etchup e pwede ka na sa Night of the Living Dead. wala na si rnc'nm Pero hindi nawalan ng pag-asa si Ulo na hyper. Kahit nagle-lesson ang teacher. Routine na nila ang basain ang labi. lsabay rno pa d'yan ang baduy na uniform. magsuklay. at high pa rin noong mga oras na 'yon. Asar.

Dapat nang ipatong ang mga notebook: sa mesa n'yc.. Nagbilang ang teacher." sabi ng teacher." Hindi rin ~ " section n'yo pinangalanang itsurn n'ya. lsama mo na d'ycm ang tatlong ginintuang aral sa high school: ang suklay. Pagk:atapos ng limang segundo.. dito. at deodorant. 01 bob ong . Isipin mo no lang k:ung anong Minson ding nawala ang pagk:a-japorms ng section namin. Sabay-sabay na nagtak:buhan sa teacher's desk: at ~6 A R N K K ~ 5 N P L A Ko'?! "'gQ k. Matindi ang mga high school... 5umunod naman ang buong k:lase. Mabait at matalino s'ya.Poo. Lumabas din k:aming k:ahiya-hiya nang nagpulot k:ami ng notebook:s sa harap ng high school building.tok: .tok: .Poo. "Wala nang magdadagdag labas ng room.'yanl" 5umak:it ang tiyan ng buong k:lase sa k:apipigil ng tawa. Paano napunta do on ang notebooks namin? Inihagis ng Filipino teacher sa bintana mula third floor. hari ng asaran. Rahala nc. Ayos. Titingnan kung nakumpleto namin ang chapter summaries ng Noli Me Tangere Marami ang nag-cram On the spot gumawa ng summaries. Quarterly submission noon ng notebooks. Ipinasa ang mga notebook:s sa hnr-cpun. na-defroLe ang buong section.tok: . May classmate k:ami dati na binansagang "putok:" dahil sa body odor nito. Wrong timing daw ak:o mapuwing. pero tuwing nagre-recite s'ya e maririnig mo ang mga classmate namin na parang mga palaka. mawawala ang mga biruang "Bagay k:ayo ni k:ung saan ipa-partner k:a sa pinak:apangit sa May naging classmate ak:ong babae dati no "beastfighter". sabay Pero tulad ng mga campus crush.. k:ahit na jlan dito e walang laman at marami ang incomplete. hindi rin mawawala ang mga beastfighters sa history at Who's Who ng bawat batch. salamin. k:ok:ak:nang k:ok:ak: ng "Poo.uwentu"9 ~7 en"lk..

At kung meron sabit-sabit no ang buong klase. section. "I'm sorry?" napatigil ang teacher.!. Magaling ang teacher ko pagdating sa History at Literature.'-':i'. "Tatlvl" Walang ano-ano'y kinuha ng teacher ang lahat ng notebooks namin at pinalipad sa bintana. hindi may nagdagdag nga ng notebook at man. Natutunan nakilala 51 Padre Damaso '+8 A B N K K B 5 N P L A KD?I j i. "Bibilang ako ng tqtlo. t. pilosopo. ginawang confetti sa Ayala. sisipain ka. . Mahilig s'yang mag-quote ng passages sa iba't-ibang libro. Dahil nagkanya-kanya. wala na rin kaming magagawa..·"':')2'~. at pag humirit e parang kabatak nvo lang si William Shakespeare. ko ang Noli Me Tangere at chalk ni bob Dng ~c I . walang aamin?" Mainit tolaga ang ulo ng teacher namin.'. ginamit ko ito sa mapongmatang teacher namin ng Public Speaking and Debate. PaiiKut-iKutin Ka sa disCussion at pag hilo ka rxr. 'yan ang Filipino 3..:' '" . • . naisauli na ulit ang mga notebook sa mesa pagdating n'ya at payapa na ulit ang buong kwarto." Walang umaamin. Delayed yata ang sweldo "Isa .. Hindi ko ulnrn kung cno ang pumasok sa kukote ko at nal51pan ko s'yang barahin rninson. Sa Tclgalog..+9 mga kuwentoog . Walang humihinga. Parang mga Gremlins na nabasa ng tUbig.~. Kasama na ang Bible.1 Kinabahan ang buong na rin namin masabi kung kung sino...<'1.- .kanya-kanyang bawi ng notebook para dagdagan ang lumen Nagkagulo. '. SigurD dahil hindi ko na motiis ang istilo n'ya sa klase. Hindi halata Muntik na kaming makalusot "Bakit tumaas pile ng notebooks.. I. Isang speaker at philosopher.~~ ~--.. ito?" napansin n'yang nag-iba "Sinong nagdagdag?" ang ayos ng Dahil napag-aralan ko ang oppression ng mga Kastila at ang katapangan ni Ibarra sa nobela ni RiLal.dalawa . Bumalik ang teacher makalipas ang labinlimang minuto Dahil may look-out. . sa kalagitnaan ng discussion bigla ko s'yang tinanong tungkol sa bukambibig niyang verse sa Bible "Sir in which book of the Bible can we see that verse?" Napatigil ang buong section..

Viala akong QI'gumento noong araw na 'yon. nu parang si Forrest Gump. Dahil hindi n'yo alam ang sagot. Takot silo at gusto no nilang sabihing. Alam na ng mga classmate ko na naghahanap ako ng away. "Sir. napatawad n'ya ako Nagkaunawaan rin kami ng teacher ko sa Public Speaking. napatawad ko s'ya. hindi n'ya sineryoso ang tanong ko. sabay quote Bible. 50 50 "Yes. Pero 'yan ang naging tin gin sa 'kin ng klase dahil hindi ako sumasakay sa tsubibo ng teacher nomin. 'Yun siguro ang gusto niyang iturong "eloquence". isa~isang lumapit sa 'kin ang mga classmates ko at nag-abuloy ng "Ikaw kasi eh!" Perc round one."In which book of the Bible can we see that verse?" napatigil ako." sagot ko. sabi ko hindi. nagkaroon pa kami ng re-match. lang 'yon Di nagtagal. sir. Minsan tinanong n'ya kami isc-iso kung pabor kami divorce Pagdating sa 'kin. Hindi ko ibinibigay sa kanya ang mga inaasahan niyang reaction galing sa audience. nagkasawaan din Dahil hindi no n'ya binabalahura ang klase namin. I stand by the word of God. wala akong reaksyon Ganito kami buong teen Pero katapus-tapusan. Hindi aka gago at palaban. patawarin n'yo po s'ya. 50 /I B N K K B 5 N P L " Ko?1 51 mg" KIJINento"g chalk ni bob ong . ako ang sinipa. Pinaikotikot lang ulit ng guro ang bobong klase at nang mahilo silo. Hindi ako mahilig sa debate. Hindi ko rin akalain. nagmukhang tanga si David dahil hindi s'ya pinatulan ni Goliath. Pero magaling ang pilosopong guro. sir. Pagdating ng recess. Dohil ayos nomen ako sa klase at hindi ko no s'ya kinukuwestiyon. "Kahit na iniiputcn ka na sa ulo ng asawa mo???" tanong n'ya na porang pcfuon kay Forrest Gump. hindi n'ya alam ang kanyang ginagawal" Hindi nila akalain no gagawa ako ng ganon. trip ko lang surnalungat sa kung ana man ang opmyon ng magaling kong teacher Turnawa lang s'ya nang tumawa.

pati no nn sa mga ayaw-kami 'yon. Oktubre noon.. protractor. illustratlon board.<. dahil ilang araw din ang nasayang ko sa "planning stage. Sa basketball nga marami pang nangyayari sa loob ng 2 minutes. uy.Tclma ako." . construction papers.. Rosary Month. pwedeng maiwan sa room at gumawa ng project Hmmm . "sir. May lurnitLll"Ii a sugo sa pintuan ng clus. . triangles... T-square. "@$*%I Paano na ang project ko?" V\lalang cnu-nno pinalabas na kami sa room ng teacher ko. cramming ang buong section Lalo no 'ko. Maganda rin ang pencil outline ko ng poster.within 60 minutes..AMAZING GRAcEli1 Dahil dito marami ang naging instant Hindu. Pero lumabas din ako ng room at nag-rosary nang maisip kong napakaliit no bagay nung project na 'yon para ipagpalit ang iilang prinsipyo ko sa buhay noon A a 52 N K K B 5 N P LA Ko?1 mga Ktmentong cholK ni bob oog 53 . pambura. tracing paper. 60 minutes pa kaya?' \rValang ingay. pastels. 0 Atheist kung kinakailangan At ang hindi Catholic. creativel Hanga talaga ako sa utak ng mga estudyanteng nagigipit. at oras. mga Junior Practical Arts students! Mahirap ang Prac Arts 3 dahilsunod-sunod ang projects Nagawa na yata namin ang lahat na pwedeng magawa so lapis.sr-oorn. '::. at tuwing ganoong panahon teen-teen e nagiging Lourdes ang non-sectarian kong eskuwelahan Homily Meron kaming poster & slogan making contest Bukas ang paligsahan para sa lahat ng gustong sumcl i. foot rule. Hindi nga naman lahat kami e Catholic At hindi nga nurnnn lahat kami e Catholic sa lahat ng crus. kung baga sa bahay e nasa peste pa lang ak». compass.. Buddhist. Katulad ng dati. Ayos lang. may nangyar! nga sa loob ng 2 minutes. paano 'yung non-Catholics?" may humirit. pero iisa lang ang mababasa rno sa mukha naming mngkakaklase. rnuntik magpa-convert nang maisip kong may paraan pa pala para maisalba ang poster ko. Uy. pinapalabas kami n dahil naka-schedule daw ang section normn no mag-rosary sa lobby. • . Kaya lang 'yun pa lang ang nagagawa ko. Maski ako. Marami ang pwedeng maging Baptist." Maganda ang slogan ko para sa anti-drug abuse campaign. At ang deadline . . draWing board. sabi ko..

" \. Maganda ang mga project kong parol noong Grade 6 at first year high dahil sa kanya.: . Hindi na masama (Abangan ang beatification ko sa Vatican) Hindi rin masama gumawa ng parol ang nanay ko. Kaya noong second year. Nakabalik din kami kaagad ng room at nakahabol sa pagtapos ng project Kahit hindi pa rin nakulayan ang poster ko nang ipasa ko ito.l." sinabi ng nanay ko na bum. Tumulong na ang nanay ko NCHlgmag-ala una na ng umaga at wala pa ring nangyayari su "Mundo Na Nababalot N 9 Pagmamahalan Kung Kapaskuhan." Kaya lang alas-dose na ng gabi hindi pa rin mukhang parol ang project ko. na lang daw ako n9 parol sa palengke kinabukasan at 'yun ang ipasa ko sa esk:uwelahan Ayos lang 'yon sa teacher ko dahil alam n'ya na busy komi sa iba pang projects. r~aniniwala akong quitters never win. ako ng spherical na styr'ofoam na kas. Balak kong ipakita ang "Mundo Na Nababalot Ng Pagrnamahalan Kung Kapaskuhan. binalak kong sumali sa lantern-making contest. pero hindi ayos sa 'kin 'yon dClhi! alam kong may tscnsenq manalo sa paligsahan ang "Mundo Na Nababalot Ng Pagmamahalan Kung Kapaskuhan" ko.Hindi nqrnar: kami masyadong nagtagal. nabigyan pa rin ako ng 82%. Bumil. Tinapos ko pa rin cwg obra ko kahit na binigyan na ko ng nqnoy ko ng per a pambili ng ready-made na parol Natulog ako ng olcs-cos 5~ II R N K K R 5 N P l II K071 55 mgq Kuwentong chalk oi bob ong i \'.nlaki ng bola ng basketball para gawing globe.

hindi 1<:0 pinnsc. kundi nung na-assign ang section namin sa isang Star \!'." "Napamahal ng gate. malal<:i. ma'am.anal<:. Meron ding gagawa ng excuses at rnagpapalusot para maging propsman no lang at makaligtas sa I<:ahihiyan no mangyayari-al<:o 'yonl Naglagay I<:aming pulbura sa stage. marami ang namangha sa dalo kong parol. "35 pesos." Anong nangyari sa "Mundo mahalan Kung Kapaskuhan" Na Nababalot Ng PagmaI<:a. 00. narrate ang umpisa ng I<:uwento sa audience dahil nabura sa cassette tape namin ang unang parte ng recorded forgettable nilipasan ng panahon at napuno na lang ng alil<:abol<:sa ilaHm ng sofa nornin.~)wenton8 ChCllk n ' bob ong . at may mga patay-sinding ilaw.. Sa isang al<:sidente e nasunog pa ito at nagliyab. sisindihan namin ang "explosion" gamit ang katol na nal<:atali sa dulo ng mahabang sanga ng puno . experience s(1loob ng puppet e wala nang iba pang parteng ang nc -extro sa stage. I<:o? Ayun. Pagdating sa eskuwelahan. Nang mapatay ang apoy. nakasali rin al<:osa ilang programs nOllng high school RUlllpelstiltskin Isc na dito ang puppet show namin ng I<:atawan 1<:0 I<:ungsaan bul<:od sa nanginginig I<:ongI<:amay Kinailangan din ng teacher 1<:0 no inarration. Star Wars Sasayaw ang mga babae sa music theme ng pelil<:ula at gaganap na androids at galactic warriors ang mga lalaKi. 56 1\ B N K K B S N 57 to l A Ko?! rngo k. tapyas na ang globe 1<:0 "Mundo Na Nababalot sa "Mundo Na Tinamaan ng Asteroid".]ars production noong Foundation Day. may mga sasoboo. isang rnqputi..30 pesos lang 'yan d'yan sa gilid Kahit wala al<:ongtalent. Nauwi ang Ng Pagmamahalan Kung Kapaskuhan" Pero hindi 'yan ang unforgettable 1<:0 sa stage.. buti no lang at nabuhusan I<:aagad ng isang baldeng tUbig. at magandang parol Tinanong ng teacher ko kung magkano bili 1<:0. May magba-ballet may makikipaglaban. gabi.. parang magpapaputol<: sa bagong tcon.ng madaling araw at hindi na nakagising nang maaga para magsimbang .

. kami na. 'yung kaliwa . Naka-set na ang lahat.. sa stage. Kinabukasan tahimik ilaw.~'. ubos na ang katol nornin Pag bumili komi ulit ng bago. natapos din ang mga kumanta.. '. Ayos. posters na tatlong araw naming pininturahan ng black & silver para magmukhang outer space. ayaw dumikit sa dingding ng isa sa dalawa naming 6x6 ft. na lang ng butil ialagang pinilit pa rin naming simutin ang katol at gamitin ang natitirang baga nito kahit na kasing-liit mangyari sa kaliwa at kanang ng asin. tumambling sa stage. at pagkatapos ng 30 seconds.. at ang teacher namin.. Lahat ng nakakakita nagtatanong kung nilalamok kami.~~-i. Walang Lahat nagkuwentuhan at hindi napag-usapan 'yung program. gumanal Knso 'yung double explosion na dapat bahagi ng stage Supat e hindi I! nagkasabay.~:r.Umpisa pa lang ng program sinindihan na nornin ang katol at inihundo. . Pag-akyat ng mga halong pagkamangha at panlilibak yata e nagpa-hypnDsis para kalimutan ang uno mang naganap. Pagdating kami.~ . Patay ako sa teacher at mga classmates ko. at SigurD kung kumain na lang kami ng buhay na manok sa gitna sa amin Lumipas ang higit isang oras.:<.~".uwentol\g cholt<: ni bob ong A BN r: r: B 5 .. "PuffftJ" !! Ayos din 'yung strobelights na pinaghirapan naming i-set up.". classmate ko sa stage. . It's showtirne! Nang orns na para sa explosion. . Tiyak ang mahina naming narinig sa audience. tumula._-. Aka lang ang umaamin ngayon na may ganitong pangyayari sa eskuwelahan ncrnin. Ayos. sumayaw. o"~ . tapos nag-relax na kami sa gilid ng stage nag-enjoy sa panonood.~ "". walang nakapansin nu may nagpapatay-sinding ng stage mas natuwa pa 'yung audience. Dahil olns-scis lang ng hnpon noon at nasa quadrangle 58 N P L A !Co? I 59 enga I. Pumutok 'yung kanan. 0 '-"'::~:.•c~cr. Wala nang ibang paraan kundi maglakad kami sa gitna ng stage at sindihan ng posporo Pero hindi 'yon ang ginawa namin. malamang na closing remarks na ng principal ang maabutan nurnin ang pulbura... Mano-mano.

N(lgtanungan na ang mga kasama Ko kung ano nga ba ang nduluto namin.:: (1j bDb Ilng ." sagot KO. tumango lang ulit ang teacher ko. nakakunot "Ma'am. "Basta alom KO Mechado 'to!" sagot KO 61 mgcl 60 A B N K K B 5 N P L A K. "Mechado pol" hirit ng isa Ko pang ka-grupo. ma'am . napagtiyagaan na rin ng teacher ang Menudo naming 90% patatas. Iso sa mga naging requirement sa Practical Arts namin noong First year ay ang pagluluto Napagkasunduan ng mga kasama Ko na Menudo ang lutuin nornin para me-impr-ess ng konti ang teacher.M-Mechado pol" bumalik at tinanong namin. Pero dahil noodles lang ang niluto ng Kasabay naming grupo (at dahil nagkainan kagad silo at 'yung tiro nila ang ipinatikim sa teccherl). Nagtoka-toka na kami Kung uno ang mga bibilhin naming ingredients. nagtanong tt'C1cher Kung masarap ang lulutuin namin. "Anong Afritada?" "Urom. patatas ang dala ng classmate kong dapat magdadala ng pasas (raisins).. Okay na sana. PA-SAS. Dahil naulit pa ang activity sa Second Year Anak ng Menudol "Yes.TA. "Hindi pa po. ma'am." humirit aKa. Tulad ng dati.)Jwentoog chah~. at urnolis. "Mechado po" Tumango lang ulit ang teacher ko at umalis. Maya-maya Kung kumpleto sa reKado ang "Afritada" "Huh?" bulong ng Kasama ko." na ang noo.. Pumuporma pa lang Kami. Ayos. Maya-maya burnniiK na naman at tinanong kung tapos na ang 'Afritada" namin.'?! k. Dahil yata naKa-walkman s'ya nung nag-meeting kami. kaso mo sa araw ng pagluluto. Solb? Hindi gaano.Babae ang teacher namin at sa Home Economics room KlHlli nagluto Kung saan nanananghalian ang ilang miyembro 119 flTculty Mar-ami at matitindi ang huhusga sa putahe nomm. no Kaagad ang Tumango s'yo at umalis. PA.TAS.

• L. at noodles lang ang Kayang lutujn. nag5Olu-salo no ang lahat sa mesa. at Baby Tsina. insulto pa rin sa 'ming tawaging Afritada ang Mechado namin. Kaya kadalasan e tatlo ang Kulay ng buhoK n'ya: itirn..1" kuweoto"y chQI/<'oj bob 0"9 Kahit na pare~pareho k:ami ng mga Kagrupo KOna hotdog. pa e dumating no ang mga teachers pcrn "AnD bang niluluto ng mga bata?" tanong nila. ambango naman. Puno na ng Kanin ang mga plato namin nang mapansin naming nagdarasal pa mga teachers.~ _. 'f\fritada!" pagmamalaKi ng teacher Ko Sigurado aKo. s'ya namang pagsandoK nlla ng Kanin. PagyuKo namin paro magdasal. at Alfonso Tagle. Tigang dLlhil parang lupa na uhaw sa ulan Samantala. 8ungo. brown. Sabi nila sWerte raw ang pusang may tatlong Kulay. ewan Ko. putahe 62 " B N K K B 5 N P L II Ko?! . anong ulam 'to?" Sabay~ sabay na sumagot mga teachers. Tlnagurian s'yang tig(ll)g dahil sa pagiging terror at matandang dalaga. 63 "'. Nang maluto ang ulam. i. 8abalu. Maya-maya may dumating na namang teacher at nagtanong: ang "Wow. at Panch ito ang pangalan nila. SigurD para mas Kwela at rnadaling tandaan Kaya ginawang Cachupoy. Asar na Kami. Pablito Sarmiento. rncitim masungit-pero magaling na teacher. Kilala mo sila Sah/ador Tampac.. Maya~maya mananghalian. itlog.payat. Guchiriz. puti. Medyo nagmumurang Kamatis na si Tlgang. hindi pulido. Pero tingin Ko hindi mo Kilala sila Tlgang. kawawa naman ang mga nasa harapan ng Klase dahil lagi silang naliligo sa laway pag nagle-lecture si Waway-Kaya "Waway"l May edad na rin 'to Kaya Kailangang magtina ng buhoK para magmuKhang batao Kaso may mali yata sa paraan n'ya ng pagtitina. Waway. Sa tao. Alias ng mga high school teachers namin ang binanggit Ko. pero dalawang ang nagawa nornin. ang mga ka -grupo Ko at ang Isang beses lang kami nagluto. Kung Kilala mo. McDo. malamang magKa-batch tayo at nag-aral sa iisang esKuwelahan.

-\'. Mabaet at ayus naman si Guchiriz." May science teacher din ako dating mukhang alitaptap dohillaging makintab ang damit. PUro potential energy lang yl1ta s'ya talaga 'Yung teacher ko naman sa Theology noong college e Inukhang walang energy. pamaypay. 'Yung matulis at nakakasugat n'yang baba ang dahilan kaya s'ya inihalintulod sa kumakantang qua r ter moon sa isang Commerc ial ng McDonald's. pamaypay.. minsan yellow. momentum. panyo. 65 mga h. may lumapastangan sa anak ko. natanggal sa trabaho ang asawa ko. ng bansa. Umpisa pa lang ng klase nilinaw na niyang hindi s'ya pwedeng bigyan ng alias. hippopotamus. Madalas s'yang magsabi ng "I am very happy and thankful that all of yoU supported our outreach programs. kaya lang talagang nakakaelang 'yung puntu n' ya nn tatak ng mga taga-timug no part. 'Pero mas nakakailang si Baby Tsina no gumagamit pa rin ng mga kasuotang Tsino na ginamit n'ya sa isang Chinese school na pinagtrabahuhan n'ya bago s'ya lumipat sa eskuwelahan namin... 0 Godzilla. Hindi ako ang may pakana sa mga bansag sa teachers. Meron din yata s'yang glow in the dark. minsan blue. at kulay ng buhok Per o no match s'ya sa rnisteryosonq university staff na lagi nClining nakikitang uma-attend ng First Friday Mass sa Gym. at ako'y may cancer. Tulad na lang ng teacher ko sa Physics na dalawampung taon nang nagsasabing magre-retire s'ya per o hanggang ngayon e nagtuturo pa r in ng mga friction. at salamin sa mata. ang may pakana ng karumal-dumal na star Wars production. Sinunod naman 6y '" 8 N K K 8 5 N P L '" Ko?1 s'ya ng mga estudyante. Hindi naman lahat ng nabigyan sa ornin ng alias e terror. Hindi s'ya tatawaging Bungo kung hindi nakausli ang mga buto at ugat n'ya sa mukha. . bag.. Perc kahit na mukha s'yang x-ray.si McDo naman ang teacher naming underweight at overacting Pakiramdam n'ya lagi e sexy s'ya. payong. Hindi ko alam kung paano sila nagkakaroon ng alias at baM hindi lahat sila e meron. Laging bagsak ang mga mata tulad ni Garfield. At hindi rjn lahat ng terror e may alias Mataba ang teacher na naghagis ng mga notebook nornin sa labas ng bintana. magaling s'yang mag-piano at tipo ng mga kababaihan. 5i Bungo ang teacher namin sa Music." pero kung hindi rno pakikinggan ang sinasabi n'ya at titignan rno Il10gang mukha n'ya e para s'yang nagsasabi ng "Nasunog ang bahay nnrnin. Laging terncterno Minsan green..----. (pag-utos ang respeto Hanga ako sa mga teacher na kayang Pero mer on ding mga teacher na kahit walang alias e interesante pa rin. parang laging may pinupuntahang lamay gabigabi. Pag pula ang damit n'ya. pero wala akong naalalang pagkakataon na may tumawag sa kanya ng baboy.. dinosaur.~--. nton9 chalk n ' bob ong e l~'. stocking. pula rin ang sapatos. at potential energy.

gumamit rin aka ng kodigo na nakasulat sa likod ng Logarithmic Table.) Kalahati gum lang Naukaan ako ng buhok dahil hindi umabot ang gupit kong 2. Madalas daw akong late kaya may mga teachers no nag-object nang maging candidate ako para sa special award for conduct yon e ayon sa kuwento ng adviser ko. Dalawang papel ang sinagutan namin bawat subject. Dahil sabay-sabay na ibinigay ang test papers ng iba't-ibang subject. kasinlaki lang ng rnga letru sa librong 'to) Inuwi ko ang isang libra no matagal nang kakalat-kalat sa room namin (wala namang umaangkin at dahl! medyo siru nu 'yung lioro. nag-deal kami ng classmate kong matalino at matalinaw din.) Madalas akong mag-cutting sa ilang subjects (pera hindi para maglakwatsa kundi para tapusin ang project sa iba pang subject. alam kong sa basurahan no rin babagsak 'yon. Duhil matindi ang pressure ng fourth periodical exam sa seniors dati. natuloy ang plano naming magpalitan ng papel. Hindi lang 'yon ang kalokohan ko. pnpel n'ya at popel ko. Tolerant e wala nang ginawa 5ige. At Physics. Sagot ko ang World History at Literature.Pero bukad sa konting pangungonsensya ong proctor ko. Nahulil ko ginawa 'yung assignment ko dati sa English. Trigonometry. duhilun sa excuse letters ko e guni- na 3xlt haircut 66 A BN K K B s N P L A Ko?! rngo kuwentong 67 chalK n ' bob 0"9 . ako Kinopya ko ang pirma ng nanay ko para kunyari sa bahay Minsan nanghihinayang ako pag naiisip kong kaya lang ako hindi nagka-award noong high school graduation e dahil sa tardiness ko.d sa prescribed ng mga. Bahala na s'ya sa Advanced Algebra. Nagsulat ako ng mga pangalan sa top counter ng Chemistry laboratory nnrmn (perc maliit lang. naghati kami. Per o hindi yata dapat ako maniwala dahil bukod sa madalas akong late 'dati e marami pa 'kong ibang mga itinagong kalokohan. aaminin ka na ang lohot at mangungumpisal ngayon.

Na-hold ako ng discipline committee kasama ang iba pang estudyanteng lalaki na gumagamit ng colored/printed undershirt Nahuli ako ng first period teacher na nagtatago sa gym kasama ang dalawa pang kaklase habang iniiwasan namin ang discipline committee at CAT officers dahil late kami 50 flag ceremony Madalas akong late kaya maraming beses din akong pinagpulot ng basura sa school ground kasama ang iba pang habitual latecomer s. Nilabag ko ang rules ng attendance & punctuality at haircut & uniform. Guilty rin ako sa charges of cheating, forgery, vandalism, at "theft" Andami ko palang naging kalokohan, hindi nga lang halata dahil nakatuon ang mata ng mga opisyal ng eskuwelahan sa "usual suspects" kahit na pilit nang nagpapakatino ang mga ito. Kung sa akin napunta 'yung special award for conduct, malamang matagal na ring nilapa ng kalawang 'yung medal dahil hindi karapat-dapat sa 'kin Pero sa kabila ng lahat, nakalagay sa Certificate of Good Moral Character ko e "EXEMPLARY" pa rin. Ayos ang reputation, nangangamoy politician. pero hindi ang character. May

"8ob, you're just starting your life. What you've accornplished is but a beginning. I know you've got what it takes to make your life in the futUre the best Push hard and you'll be able to achieve what you want with flying colors. I know you could. Congrats and good luck ....Lovelots, Ma'am Babes" Lovelots ...loveiots .. Babes ...hindi halatang terror ang adviser ko noong Fourth year. Mabait naman s'ya, pero para sa nakararami, isa s'ya sa mga teachers na dapat iwasanmatapang at namamahiya-ibang-iba sa taong pumirma sa kopya ko ng class picture. Kanya-kanya ng gimik noong Graduation. Ako, pinapirma ko ang classmates ko sa itirn kong school bag, gamit ang silver ink marker. Tikas, New Wave daw ang dating! Sa bag kDng ito ngayon nakalagay ang mga naipon kong basura at garnit noong estudyante pa ko. Naging time capsule na naglalaman ng sari-saring bagay: Resibo ng entrance fee ko sa high school 69

68
" 8 N K K B 5 N P l f\ Ko!!

mgQ kuwentollg

chalK oi bob ""9

.
~ .., .-~.::-~;.~'='~'"~~~"""""""""'" "'~'

~..

'

I
t

Resibo at sukat ng toga ko noong Graduation - Registration cards mula first to fourth year - Report cards sa third at fourth year - Kopya ng NCEE score report at certificate moral character Quiz notebooks may quiz)

of good

(hindi pad paper ang gamit nornin pag

Kopya ng souvenir program ng JS Prom, Career Orientation, at CAT Graduation Name tag ko noong Recollection Isang mahabang balahibo ng manok na bigay ng classmate ko noong last classroom instruction nornin sa CAT Napulot n'ya 'yon sa school grounds (00, may manok kami sa eskuwelahan), binigay n'yo sa 'kin dahil plurna daw 'yon ni Rizal. Leather wallet no Christmas gift ng Naglnlaman ito ng balat ng Halls candy, CAT graduation, at Biogesic tablet na someone" nang minsang sumakit eSKuwelllhan - JS Pr-om candle (hindi nasindihan hangin) Pictures noong Graduation Day At love letter galing kay "special Graduation isang classmate. nginuya ko noong bigay ni "special ang ulo ko sa

- Test papers (perfect 'yung iba, bokya 'yung iba) - Reviewers at examination form para sa NcEE (Nang kUKunin ko na 'yung resulta ng exam, muntik malaglag sa kinauupuan 'yung Guidance Counselor namin dahil nakita niyang walang gusot 'yung I foot stub ko ng NcEE form. Hindi ko man lang ti(liklop 'yung stub sa pagaakalang mai-invalidate 'yung exam ko. Ganon kG sineryoso ang NCEE.) - 1sang pares ng black school socks - Bullcap. t-shirt. buckle. tickler. at white handkerchier na gamit sa CAT Student's handbook Teacher's Evaluation Form (kung saan komi gumaganti sa teacher) - Excuse letters na puro excuses 5 sheets of intermediate pad na naglalaman ng paulitulit na sulut ng "I promise to wear my PE uniform every meeting." (Halos lahat kami sa section pinagawa ng ganito.) - Kopya ng opening remarks program 70 ko para sa isang school

dahil sa lakas ng

someone

noong

A B N K K 8 5 N f' L A Ko?1

71

('

I
i
; !

KUl'song MarKeting, pero ang totoo wala lang akong maisip no korso noon Nag-eeny-meeny-miney-mo lang ako para rnny moisagot so tunonq. Fourth stop Pamantasan ng Lungsod ng Maynila. Computer Science ang isinulat ko sa application form, kahit no ang interes ko sa mga computers noon ay kapantay lang ng interes Ko sO mga kulugo. Fifth stop: Lyceum of the Philippines. Hindi ako nakapage.cm Kasaboy ng mga kasoma ko, kinailangan ko pang magpare·-schedule Pero masaya dahil winelkam kami ng mga estudyonteng nagwewelga. awo ng Oiyos, nakapasa naman ako sa lahat entrance exam ko, maging sa PLM kung soon marami mgCl KoKilalo kong mutqlino ang bumagsak
Sa

Kasama ang mga down to earth outcasts ng klase, naghanap ako ng papasukang kolehiyo sa Maynila. Revenge of the Nerds, Pinoy version. First stop: University of the East. Dire-diretso kami sa loob ng campus, per o sin ita kami ng security guard. Hindi po raw sila tumatanggap ng applicants. "Sa February 12 pa!" sabi nung sikyo. Sinunod naman nornin s'ya, disappointed kaming lumabas ng gate. Malayo na kami nang maisip naming February 12 na pala noong araw na 'yon. Second stop: Polytechnic University of the Philippines. PUP, also known as Philippine University of the Philippines. Medyo hindi nagustuhan ng mga kasama ko ang vibes pagpasoK namin sa campus, siguro dahil sa sikyong nangha-harrass sa gate sa pagtitinda ng SASEng kakailanganin sa resulta n9 exam. Medyo magulo ang proseso noong araw na 'yon, pinagpapasapasahan kami ng mga personnel. Nag-back out kami Third stop Centro Escolar University. Ayos nomen Inilagay ko sa application form na gusto kong kumuha ng 72
A B N K K 8 5 N P L A Ko? I

ng sa

Peru k:ahit na 10 Ibs. no ang nm'mla sa amin ng mga kClsama Ko, kahit no nagkandaligaw-ligaw na Komi at nodehydrate sa paglalakad ng malayong distansya sa ilalim ng golir no arow, hindi ko pa rin nak:ita ang eskuwelahan ko. AI(m) kung kailongan ko pang mamanhikan sa isa pang l esk:u,.dahan 1sa na lang Nokita ko rin :3yo paglipas ng ilang araw. Love at fir st sight Kohit no 30 minutes ak:ong late sa entrance exam, nokopasa pa rin akD. Suwerte k:o raw sabi ng iba dahil madalas
73

sabi ng office assistant wala raw silo ganoong Kurso. college no 'k:ol Nagsimulang tumugtog an5 theme ng Voltes V SCI isip Ko. na yon. Sa wak:as. 7~ A ~ N K K ~ 5 N P L A Ko?' 75 m~d KUWCl1tong chalK n.daw e hindi na pinag-e-exam ang late. Nilagay KO sa application form Computer Science. bob Dllg . F>inalitanKo ang Kurso KO ng kahit anong tungKol sa computer Basta may "computer" ayos .

~ __ ('" j Per-c wala na 'kong ibang kuwento tungkol sa college The end. May utak naman ako. 5inabi kong hindi aka "hindi pinayagan' ng instructor na mag-exam. No special exam. Umnbot naman aka sa period n'vc. Aminado akong kasalanan kong maging late nUllg araw na 'yon. Wala na 'kong gaanong maalalang istorya. hind: raw valid ang reason ko. na-Iate ako SlI first period class at hindi na pinayagan ng instructor S(I Economics para kumuha ng Prelim exam Apply no lang daw ako for special exam at isasabay n'ya 'ko sa ibang section.. baht kinailangan ko pang humingi ng permit sa Dean e idea n'ya nomen na isabay aka sa ibang section? Sayang. ayaw n'ya lang na magipit ako 5tl crus kaya isasabay n'ya na tang ako sa ibang Klase. pero pinil. Gaguhan. Pagkatapos I1gkonti pang pakikipagtawaran.~o hinayaang mag-exam? Kung concerned s'ya sa 'kin. Dahil sa heavy traffic.'a sa daan paglabas ng eskuwelahan Wala ako sa n3 sarili Doon ko lang naisip na ganon pala sa college. 5inunod ko naman s'ya." sabi nung Dean's Assistant.. At Innli nko. SigurD dah.. hindi ko alam kung bakit ako nagpa-uto sa Instructor ko.trwmz . kasabay nl pagsunog sa mga gamit ko.enhmg cha Ik: oi bob 011 g . kong rnaging bobo. Nagpaliwanag aka. Kung humabol aka siguro kahit kalahati nung excm nasagutan ko. baht hindi n'ya '. Minsan inlisip ko 17 years old ako namatay pero hindi ako nailibing seventeenth birthday ko nang una akong nakatikim mabigat na rejection.. "Wala akong makitang rnson. pero mas kasalanan ang hindi ko ipaglaban ailg sirnpleng karapatan sa loob ng klase. Muntik akong madisgras. naisip kong tama s'ya Kahit ako walang makitang katwiran sa mga sinabi ko.r.. Pagdating sa Dean's Office. pinilit kong tanggalin na sa isip ang mga nangyari. 76 A S N K K R 5 N P L " Ko?! rn goa 77 f:1J1.

Pagdating sa upuan 1<:0. ang pagpiga ng panyong basang-basa ng paw is ang una kon9 ginagawa Tapos isasampay 1\0 'yon sa hita ko. HlIldi no tinanggap ng instructor ang science project 1\0.<liI. higit labinlimcln9 minutong lakad. Six units ang failed 1\0. natutuyo naman 'yon sa aircon. Misery. Pagod. kasabay ng pawis ko sa likod. 9 vnits ang incomplete. dalawang jeep. 101. missed recitation. dumami ang absences. Turnotawag pa rin ako ng positibong pansin so klase paminsanm\rl:. lipas ng gutorn. pero ayos lang. Nagkosakit ako pagdating ng Finals. Madalas akong huli sa klase. Walang problema. First time. Habol ako nang habol ng orcs. First semester. May isang back subject.uwenlong cr. Hindi na lang basta daplis ng bala sa braso ang tornn 1\0 Pal\irarndam ko noon e ibinala na 'ko sa kanyon 79 78 A B N I( I( B S N P L 1\ 1(0?1 "'(J" I. Kung baga sa action film e nodnplisan lang ako ng bala sa braso. missed excrn. pero lagi pa ring kulang. pvyat. One way pa lang 'yan at hindi pa kasama ~ng papuntCl sa kinakainan ko sa labas n9 eskuwelahan tuwing tanghali. Fatigue? Rvrn out? Hindi ko alam Lumipas ang mga linggo nang ganito. Pag-uwi sa bahay bagsak no 'ko sa kama Wala nang merienda 0 hapunan AnD mang or as na natitira e I\u[ang pa sCl homeworks. isang linggo rin akong absent Nalaglag na lahat ang !Tlga bolang jina-juggle ko.. Kl1ya lang di talaga maiwasang maglaro sa 75 ang grades ko doh" 50 Inga missed qvlz. kong katawan dati sa kolehiyo. late na nomen akong dumating sa klase. homeworks~'yan ang nag-welcome sa 95 Ibs. Alam 1\0 na ang ibig sabihin non. 1sang linggo ang Finals. at exam.1sang beses. First year G"IItC'rol Science Sampung istasyon ng tr en. missed project. at halos isandaang baitang ng hagdan~anim nCl beses sa isang linggo~'yan ang tinatahak ko papuntang eskuwelahan noong first semester. 'Yan ang katangian ng 2 ' sern ko Pero noong panahon na 'yon hindi 1\0 pa rin alalli kung uno no nangyayari sa pag-aaral ko. pantalon ko naman ang basa Pero ayos lang. Ab po nga ang nagpapalakas ng loob ng classmate kong minor subject lang ang bagsal\ Disente po nn norncn ang score ko sa mga quiz. Ragsak ako sa Lumala ang late.alk ni bob ong .

Mas madali pang umulit ng subject kesa instructor at mag-complete ng requirement. Pero hindi ako tinatamad. rnaiisip na ayokong f>umasok Ayos Naging mayabang ulit ang closscords ko. Kaya lang pag ayos no ang lohut. spring in summer..alam ang itinuturo. Ngayon eskuwelahan. BumaliK sa barkada at mag-free section. pero nagsawa rjn sila. konti lang kayo sa klase. Hindi. naliligo. mag-hunt n~ Nag-summer class ako Kaso sa Second Year. Mas rnrn-crni eskuwelahan. bumalik ang eskuwelahan sa dati !sang hakbang 'yon ng pagbangon. nagbibihis ng at hindi lang basta hintuturo ang ginagamit sa pagtawag ng umaga estudyonte pag recitation. tahimik. rnnrurni akong back subject. ang lakas ko at interes sa f>ag-aaraL SigurD dahil bakasyon. Nakahalata ang mga classmate ko sa 'kin. kundi pangalan. Meron akong advanced subject. Lagi nila kong pin i-pep talk noong una. A B N K K B 5 N P L A Ko> I 80 31 <"go kuwenlong chalk n] bob 009 . Kinailangan ko nang humiwalay magandang karanasan sa 'kin 'yung summer na 'yon. Kalat-kalat na vacant f>eriod. dahil gumigising pa rin ako tuwing naging instructors ko . Oasis. at nakakapagturo nang maayos ang instructor SigurD dahil iba ang na ang absences ko kesa sa ipinasok sa eskuwela. tsaka ko lang instructor s ko nung summer. masipag at matyaga. Araw-araw Nag-aalmusal. Five units ang panibago kong damage. Tagumpay Naging isang Magulo no ang schedule ko. Binalikan ko ang back nitong anya-gubat Rumalik din aka sa dati kong pagkataosubject at kumuha ng advanced subject para di sayang ang purnnsnhe insekto Unti-unti nang bumigay ang interes ko sa pag-aaral. Kinilala ako ng uniform. iba-ibang classmate walang gaanong traffic at madallng magbiyahe paf>untang Dati uma-a bsent ako kung kelan ko gusto.. Siguro dahil wala masyadong estudycnte sa pumapasok ako kung kelan ko na lang gusto.

tahimik.IiILZlnJP!'!ILJ~~ . Isang buwan lang ako tumagaL slbos na ang gasolina. Naka-adapt rnundo. second life Patay na sana ang college ko kung hindi ako ini-enroll ng utol ko. i I 1\ B N K K B 5 N P L 1\ Ko?1 82 kllwenbny chalk n. hatinggabi.1 '.fi~~-"l!liiliiiii. Suko na kasi ako. Hindi ko alam kung ono ang gagawin ko noong bisperas ng exam: Tatapusin ang school projects. reports... six units ang Accounting I ko.t. Naghanap ako ng panibagong buhay sa ibang eskuwelahan. meron pang Accounting 2 & 3. Second year."?f'· . Akala ko.t L t .*. second sern.ml%iIJ U Ii 1•• nWII. " . .. dalawang beses na tigtatatlong orcs ko s'yang inuupuan sa klase sa isang linggo Nakatatlong ulit akQ ng Accounting I. Pre-requisite 'yung subject.. ang mga kagad ako sa bago kong I I· Sa pag-aakalang babalik ang dati kong interes sa pagcornl. pero hindi ako nakakatagal ng isang sern. hindi kD natatapos. estuoyunte. At meron pang Business Orientation I. at iba pang requirements? Magre-review para sa exam? Gagawa ng ID at registration card para makakuha ng exam permit? 0 susunod sa payo ng doktor na magpahinga at wag magpuyat kung ayaw kong tumira sa ospital? Malamig ang panahon. 2. 'Yoko no Nagkasakit ulit ako pagdating ng Finals. Ayos naman ang eskuwelahan. Alam kong anuman ang magiging desisyon ko noon e guguhit s(1 kinabukasan ko.IiI.-i-ij_¥'~~~'~Ifi*i(3oi~~§"~~.r 1 . kabisado ko na nga ang mga exam. ang buhay. Nakahabol ako sa third trimester ng panibagong college. Long term Uminom ako ng gamot.. & 3 no kailangang simultaneous daw sa Accounting 1-3. Nawalan pa 'ko ng school ID at registration card na kailangan para sa exam permit.nI13lillll_jj. Tapos natulog. magpapasko. Pesteng diploma. 50lb na 'ko.. ang faculty. nag-summer class na naman ako. bob 01'9 1 ~"~:::. Ayoko nang dumaan ulit sa nakakabagot na enrollment Ayoko nang malaman kung gaano pa kalayo ang tatahakin ko para makuha ang pesteng diploma. Dalawang buwan ang summer. 83 fTlgQ !.

Isinuplong aKo ng sorili Ko. alam Niyang hindi sa lahat ng or-us e gumagana ang utaK ng tao Habang nagsasalo sa hapunan ang pamilya at ilang bisita.. Paulit-ulit. taKot. baliK pasoK din aKo sa esKuwela. Tama sila.il~' • .Wll'l"'l4'>ii~'~'~~$I'~ij. Itinago KO ang problema Pagdating ng pasuKan.o no binigyan ng Karapatan ang sarili Ko na humingi ng tulong para sa scrili A B N K K R 5 N P LA 8Y Ko?! mga ~. Kaya sigurD namigay ng Konsyensya ang oiyos.l_j. isinulat ko ang lahat ng gusto Kong sabihin. paiKoHKot. nagKaroon ng gulo sa bahay. Madalas. Sinabi KO ang problema KO sa eskuwelahan Sinabi ko ang mga simpleng pangarap. Kahit na hindi aKo enrolled at may mga limang incomplete subject pa last sem na naghihintay ng saKlolo sa purgatoryo Umaalis pa rin aKo ng bahay at humihingi ng pamasahe na parang isang estudyante Pero ang oras.13iili~T. January pa lang. hindi Ko pa qlqrn. t ~. Mahal na Araw na. Nag-crack na pal a aKo sa pressure.r~r~'~-""""'""'''~''H·j{ll1ij''f. May Kahabaan 'yung sulat. per a nagawa Ko sigurD dahil gusto Ko na rin malaman nila na mer on pa 'Kong mas malalang kapalpakan nu kailangang iKumpisal. l-etter of apology. at panghihinayang. Hindi k. sa Kahit uno raw problema. Di na 'Ko naKatagal. Kailangan no ulit harapin ang problema.I •• ··lll • r.. Medyo nagkasabaysabay kasl ang problema ng pamilya noon. Hindi KO pwedeng ipaalam sa pamilya na pumalpaK na naman aKo.rH!.i<j}'i-r®O?lljJl. Sabi nila. galit lungkot._. pinapatay lang sa Maynila. '-·~_""~~~"'F"". tuwa.entong cha Ik oi bob nog 85 ~.lff."$ itt .: Natapos ang PasKo. Noong gabi ding 'yon. Hindi pwede Masyado nang marami ang mali Ko.lI. Gawa Ko. Hindi Ko sinasadya. isang tao lang ang makakatulong sa 'yo-ang sarili mo.

aKo 'yon. at nanginginig ang bawat sa1itang binibigk.o na k.o k.o na wala ak.as Minson pala k. Nawalan ak.ung may .ling pag-uusap.at ng minamahal. 0 magbibilang k.ng pangarap.ong madapa at bumangon sa buhay nang walang tatawa. Obligasyon Kong maglayag.k.abatang miyembro.o ang buhay k.o. Isa lang ang hiniling Ko sa Kanila: ang k. nasa bark. Nawalan lang talaga ak.a.o ang tatay k.arapatan Kong purnuntc sa k. Noong gabing 'yon Ko lang naramdaman na huminto ang pamilya para lumingon sa pinak..ausap rin k.o na may saril. dapat nang itapon sa basurahan.olehiyo. Napagod.ayang sabihin.ausap Alam Ko ang dismayang pasan ng balita. k. Hindi Ko nak. na rninson sumagi sa isip k.ung uno ang nangyar! at Kung uno ang binabalak. ng pag-asa. Hindi nnrnun iiyak.o.o.ong naging masamang bisyo. din ak.ong problema Sinabi k. Naisulat k. higit na madidismaya.apatid k.amall at ilang ulit ak.o dapat bumawi.ami ng mga k.o. Matagal bago Ko silo nak. ina min k. basag ang boses. k.o noong panahon na 'yon Nasa probinsya ang nanay k.o.o.o gusto.o. Masyado na k.arapatan k.o. magagalit. 5inabi k.o ang isa sa mga gamit ng bari!. perc alam k.asing maraming bura ang papel. ang rnondo para lang sa isang tao.o rin na alam ng tatay k. Wala ang mga magulang k.ung ilang beses na 'k.ung scan k. pero hindi na s'ya naghanap ng paliwanag Sa maik.asundo ang bUhay-k. Nagk.o ang lahat ng hindi k.ong bark. Nagtanong s'ya k. responsibilidad k.o ng interes sa pag-aaraL Nalito. hinayaan n'yang maisip k. hindi na pwedeng gamitin.ong nagk.ailangan rin ang laKas para sabihing mahina k. tubigan ang mga mete. magtatanong.o ng tiyaga .

.v'~""'~h' " ~'>I' "'1 f: Tulad ng marami. Iba na ang tingin Ko sa mundo 'Yung ibang pananaw Ko.II. .hindi aKo sigurado Wala na 'Kong balaK mag-aral. sa learning center-LANG._W~I!i""j' . Hindi Computer science. rr~~::"'w'. at sa mga hindi naKatapos ng pag-aaral. rI . on. 'yun e para na lang masabing may natapos aKo. Kursong computer. Gusto Kong patuloy na rnctoto. ·." m. Kahit cno Patuloy man aKong naghangad ng diploma. dalawang tuon NakaKailang pag naririnig kong tinatawag 'yon na "vocational ".l1..': N PC ". para bang napakababa.§!). bumuti.s madal. saKramentong hinihingi ng lipunun para maKapagtrabaho Ka at Kumita nang disente.. Ibang-iba ang demography sa two-year course.: ! ~~-:--::.tRr ~M-~otil!'i_ . Pero iba na 'KO nang maKaraos. hindi sa university. Two year course-LANG. <eremihan ng estudyrmte e galing sa public high school. •• ~)j[Ji. nang sabihing nciintindihcn Ko na. hindi Computer Engineering.· .jl·.t.. para na rin r e. per o ayoKong bumaliK sa esKuwelahan.. para no lang 'yon may maitapal aKo sa butas na dingding ng buhay Ko Kasi ritual' yon.. Pero mali Kung sasabihing "rnupupur-ol " ang mga estudycnte sa vocational school."" __ :. "..1'0..1iI. mga vocational graduates. ang pinagkaiba lang e mas konti sa kanila ang bilang ng mga "n1atatalino" sa klase Kumpara sa mga average at below average students Natapos din ang un 05. Tuwing babanggitin ang two year course laging Kasunod ang "lang". I "IiO'' __ '''~(~ifd~\iinW_'l1iiitifj! I.. Hindi sa college.. i< ''''''' "N.. Kung iKukumpara silo sa mga college students. hindi pantay ang tingin Ko dati sa mga out--of-school youth. trooisyon..' .spetuhin Ka ng ibang tao. RumaliK pa rin ako ng eskuwelahan at Kumuha ng kursong technical.1 IU•• S . rno.j.. .. : t f 1.. Ngayong isa no 'ko sa kanila. At DO. Ginusto Ko man ulit maKatapos. Computer Programming-LANG. 'yung iba .

Dumating ito sa anyo ng isang school paper.ation ng eskuwelahan Sa loob ng dalawang taon. Kahit medyo kapos sa sense of humor ang mga estudyante. at muling t~matakbo para sa two-year course sa isa na namang eskuwelahan Sa kabila ng paglunok ng pride..'.i. Yun ang achievement nomin.ii·iitMi. hindi ka naman pahahanginan ng mga kuwento tungkol sa kotse nila. at student council. Nakatapos din ako ng pag-aaral. may nagawa kaming tulay. Malayo sa perpekto 'yung publication nornin.kin ng pag-asa. Nakadalawang tuon ako sa college.'~~"!!'"~'j:w.ation. gym.I. drinking fountain. pag-amin sa pagkatalo. quadrangle. Per-c hindi na 'ko umakyat ng stage nung Graduation Day. faculty room.Pero hindi pa tapos ang laban. 90 A II N K K B S N P L A K. :··>'". mga puno. Kinailangan kong kumbinsihin ang sarili ko na hindi na 'ko ulit magluloko !tinali ko ang isipan ko sa isang pangarap na magbibigay sa . Miniature version din ang canteen. nasa ibang eskuwelahan ako-nagtuturo. library.?i Nakita ko rin ang dahilan para magtagalsa eskuwelahan.':k~~~. at accommodating. Hindi tatagal ang claustrophobic Pero sa eskuwelahang ito ako nakapagpahinga. ..IWentollg cnoli< ni /Job ong . 91 rngQ i<. Kung dati madalas ako umabsent. kasing layo ng kaakmaan ng naging posisyon ko sa organiz.{:·:·' ".. at inaabot ng pagsasara ng eskuwelahan kung rninson. dinaanan ko ang lahat mula sa pinakamababang posisyon hanggang sa pinakamataas.. clinic. at pagtanggap sa kaMohanang "vocational lang" ang binagsakan r:». 1 ) I 1 1 Maliit lang 'yung building.\IW"!l'W'·"'!"'r:. Mapapailing ka minsan sa lectures ng ibang instructors. Sa tulong ng mga co-editors ko na nanggaling din sa ibang college at may kanya-kanyang problema sa transcript. ngayon uma-attend pa 'ko sa Inga meeting. Lahat ng tao pwedeng kausapin. pero ayos pa rin dahillagi silang may orcs para sa 'yo. Habang nagmamartsa ang mga classmate ko. approachable. Perc may nabuwag kaming bakod ng mga kasama r».?"""~!jI. may sistemang nabago.yalang basketball court.":t1!!II!It_lilfn '_liiMlJllIi!N (1'liIIliI!ij~ If~''''~''' . aaminin kong langit ang bago kong eskuwelahan. \. isang semester sa isa pang college. hindi ka magmumukhang naghahabol sa Hollywood superstar pag may ka!langan ka.. official organiz. audio-visual room. napabuti namin ang dyaryo at nnihunop ito ng pondo. at restroorns.. Nasa isang floor lang ang buong 'campus'.

at palitan ang maong at t-shirt Ko ng slacks at polo. Natuto akong humarap sa lahat ng uri ng tao. perc dahil walang ibang baKanteng teacher nu pwede sa posisyon. Insulto ang magandang sikat ng araw na parang sarkastikong bumabati ng "Good morning.u.. Nagpanting ang tenga k».. -' .. -2i1 (. kinailangan ko lang pluntsohin ang English ko..t-jO j . sumikat ang araW~ ringl FIGHrtl1 Pakiramdam ko inihagis ako sa boxing ring. teucher!" . _. ) In! .:'-d-~'.Naging teacher aKo sa isang esKuwelahan..#' .hi' . Tumanggi ako. Tinur ucn akong mag-compute ng grades at binigyan ng last minute advice.:.. perc walang problema.. Dchi' professional ang mga estudyante. Naipadala aKo sa isang private high school para magturo.. __ . Hindi pala lahat. Ayos sa experience. 92 A B N K K B 5 N f> L A Ko?i 93! mg<l Kuwentong cho Ik ni bob "09 ~ ~ . Class Record. Ayos... VVala aKong crus para magmuni-muni.___m ...-·-~~.. hinikayat ako ng kumpanya na tanggapin ncr ang trabaho para sa kabuuan ng isang school year.. lumubog ang araw.""'~V ' . Dumating ang araw ng pagtutuos Nagkita kami ng principal para sa briefing Binigyan ako ng Teacher's Manual. -'-'i<:':C-.. Magtuturo aka sa high school Ang acid test ng mga totoong guro. parang back-to-sehoollang. i\~~t... Umuwi aKo ng bahay. Hindi rin ganon kahirap ang adjustment para sa first job ko. substitute teacher lang dapat ako. Hindi aKo binigyan ng pagkakataong umatrus.::V"~d!nn!f. ang pagf\J1kaintindi ko e hinihilingan akong kumain ng isang toneladang bubog..r'. dahil hindi na lang nomen aKo ang nakikinabang sa mga natututunan ko. Pero dahil alam kong wala na talagang ibang taong maaasahan. Para na rin akong ngumuya ng isang basong bubog. at malaking notebook para sa Lesson Plan. pumayag aKong mag-sub sa loob ng kalahating buwan..• ". Kailangan Ko pa ring mag-aral minsan para may maiturong bago.UUJU_ •• ifllMWl.

Tingl FIGI'ff1!1 Pakiramdam ko inihagis ako sa boxing ring. lumubog ang arow. Wala akong orcs para rnuqrnuni-rnuni. sumikat ang araw. pero walang problema. parang back-to-schoollang. Hindi pala lahat. hinikayat ako ng kumpanya no tanggapin no ang trabaho para sa kabuuan ng isang school year. Ayos.. Naipadala ako sa isang private high school para rncqturo substitute teacher lang dapat ako. Kailangan ko pa ring mag-aral minscn para may maiturong bago. Dahil professional ang mga estudyante.I H ! 11 I I ~ Naging teacher ako sa isang eskuwelahan. Umuwi ako ng bahay. Magtuturo ako sa high school Ang acid test ng mga Moong guro. Tinuruun akong mag-compute ng grades at binigyan ng last minute advice. Tumanggi ako. Para na rin akong ngumuya ng isang basong bubog. Hindi ako binigyan ng pagkakataong umatras. Pero dahil alam kong wala na talagang ibang taong maaasahan. Hindi rin ganon kahirap ang adjustment para sa first job ko. Binigyan ako ng Teacher's Manual. Nagpanting ang knga ko. Ayos sa experience Natuto akong humarap sa lahat ng uri ng tao. kinailangan ko lang plantsahin ang English k». at palitan ang maong at t-shirt ko ng slacks at polo. Nagkita kami ng principal para sa briefing. . Dumating ang araw ng pagtutuos. pumayag akong mag-sub sa loob ng kalahating buwan. Class Record. teacher!" \! !I r I I I l- I I ! 92 II B N K K B 5 N P I Ii KD?! 93 mga kuwcntDng ell"lk n] bob cng I L.rJ' . at malaking notebook para sa Lesson Plan. __ . . dahil hindi na lang naman ako ang nakikinabang sa mga natututunan ko. Insult» ang magandang sikat ng araw na parang sarkastikong bumabati n9 "Good morning. ang pagkakaintindi ko e hinihilingan akong kumain ng isang toneladang bubog. per o dahil walang ibang bakanteng teacher na pwede sa posisyon.

Nagkanya-kanya nc kami ng punta sa mga first period class namin. Ngayon eto. "pero wala menu tayong batian ng good morning habang ncndito. lagi akong humahabol sa pila. Ipinatawag ko na ang mga kaklase nilang nasa labas po rin ng room para mag-umpisa na ang klase. professional Pagdating ko sa harapan ng klase tinanong kaagad ako ng isang estodyonte. "Sir. pero 3'0' floor pa lang parang gusto ko nang mag-back out. huling araw ko no sa mondo. Pur o chalkbox.. Siguro dahil sa itsurn ko. chalkbox. pormang kagalang-galang ako.." Itinawa na lang nornin ang dismay a sa bagong trabaho. Holy cow! Talaga ngang G-U-R-O na 'ko . "Oh look. bolik na OOman ako sa high school. Para sa mga tctoonq guro. sire kaagad ang depensa kol Halatang baguhan ako. class record. minsan nag/\a-cutting pa para matakasan ang mga bantay nu CAT officers.. chalk"Hi! Good morning!" bati ng isa pang teacher na kasama kong in-export din ng kumpanya. we've got very young computer teachers here!" Bigla naming narinig ang boses ng isang teacher.YIKEs!!!!I Kahit soon ako lorninqon puro teacher ang nakikita ko. Ibinalik namin ang mga ngiti nila. isang panibagong araw no naman ng pagpapalaganap ng karunungan at pakikipagtunggali sa kamangmangan. Para sa 'kin." sabi ko. floor ang klase ko. at sa tumatagaktak kong pawls na tanda ng sobrang kaba Di na 'ko tinantanan ng iba pang estudyante na nagbato na ng kanya-kanyang tanong tungkol sa 'kin. madalas akong late sa flag ceremony. chalkbox. Tinamaan ng magalingl Nung high school." Parang naririnig ko pa ang soundtrack ng Dangerous Minds habang tinatahak ko ang classroom. Dual-force kaming ipinadala sa eskuwelahan na 'yon "Pasensya no.ES1'? " rmtt1li' Unang araw ng pagtuturo. liang sandali pa narating ko rin ang classroom ko. chalkbox. 95 mga Kuwelllollg (f-oll( IIi boob Ollg . libro. Paglingon nurnin. Nagkalat ang mga estudyante sa corridors dahil hindi pa nnrnan regular ang classes. huling palapag. Sa yll. "Sir. teacher pal Hindi ako makapaniwala sa mga paa ko nang dalhin nila ako sa Faculty Room. hindi pa nomen time ehl" hirit ng isang dalagita.. Hindi no 'ko sumagot. 9~ A B N K K B S N P L A Ko?! Nag-ring ang bell. "As I walk through the valley of the shadow of death . eraser. Pero anak ng pagong. Pakiramdam ko'y mga bago kaming inmates no naghihintay ng initiation. first time n'yong magturo?" Humindi ako at nagsabing galing ako ng ibang eskuwelahan. lahat ng rncto sa malaking faculty room e nakatitig no sa 'min. Syempre.

mahirap isipin kung bakit parang mamamatay ang teacher tuwing nakakarinig ng ingay Bilang teacher. "It's a different world at the teacher's table. sabayeskapo at takbo sa ibang room kung saan 10 minutes nang naghihintay ang klase ko. different world up there.. "It's world down there. Sa diplomatikong tono._______ ~. habang ang atensyon ko narncm ang hindi ko malaman kung saan ncpuntn Hindi ako makapaniwala sa hinahawakan kong class schedule~NAsA MALING ROOM AKO AT HINDI 'YON ANG KLAsE KO II!I! Jumping Jupiterl Napakagandang simula. ~ 'llnong orcs ba time n'yo?" tanong ko.. nagpakilala ako." "It's a Sabi ng mga sky diver tungkol sa kalawakan.._. kahit na sinabihan lang ng isa ang classmate n'yo no hintayin s'ya sa canteen pagkatapos ng klase."-1' _. kahit na nakikiusap lang ang isa na iurong ang silya ng iso. nakakainit pa rin ng ulo. isa lang ang masasabi ko. Busy na 'ko sa pagkukonsulta sa sarili kong kopya ng class schedule. Ibang-ibang-iba. But right now there's a problem with your schedule so I'll have to see Mrs. Sumimple na lang ako. Whew! I I a different Sabi ng mga scuba diver tungkol sa ilalim ng dagat. Santillan first. '~j/- #4- 6'*. Dinig mo ang lahat. Pumasok no sa room ang iba pang estocyonte. para kang may hearing aid at sonar power.. Kahit na alam kong nagtatanong lang ng crus ang isang estudyonte sa katabi n'ya.." Sa pagiging high school teacher. Pero hindi ko na plnakinggan ang sagot n'yo." Ibang-iba." ._.. I'm going to be your teacher in Computer. We'll start next meeting. Lahat ng uri ng bulong at tunog ng sal ita e nakakapikon pag naririnig mong sumasabay sa pagsasalita mo.. mahirap isipin kung bakit parang mamamatay ang estudynnte pag hindi nakagawa ng ingay. "My name is Roberto Ong.... Bilang estudycnte. 97 A B N K K B S N P LA 96 KD?I mga kuwentDng chalk oi bob ong ._ . '*. Maingay pa rln ang Klase pero nasa akin no ang atensyon ng karamihan.

Ang mga rnofutclino masisipag. ang mga geeks ang walang takot na lumalapit sa kanila para lang itanong kung mag-iiba ang result ng equation kung isa-substitute 'yung value ng X sa Y . ang type A at type R.Mga walang pakialam sa rnundo libro-teacherblackboard lang ang iniintindi.@. Clowns . at kung rneron man. I i 1 i I ."JW- t~ . etc raw 'yung mga kSP sa klase no dahil hindi nornon matalino e idinadaan na lang sa patawa ang pagpapapansin Pero aaminin ko. May mga oneliner na gumigising sa lahat pag nagkakaantukan no. Hollow Man . Mahirap iwasan ang favoritism.. .. walang klaseng walang ganito.. may tsang dosenang klase lang ng high school students. Ang type A ay ang mga estudyanteng madalas invisible.'"ZfP b' m U " Wi.May dalawang uri ang HM virus.. mga sipsip. . ay ang mga anghel na nagpapadali ng trabaho ko ngayon bilang teacher. magiging matinding sakripisyo ang pagpasok sa eskuwela araw-araw. Kahit na mainit ang ulo at bad trip ang teacher. at mga teacher's pet no isinusumpa ko noong estudyonte pa 'ko. Sa mata ng isang guro. . Geeks .. sabi ng ilang teacher.Ang official kenkoy ng klase. bakante ang upucn. Mahirap ding maging "fair" pag ikaw ang teacher. madalas absent 98 as N '99 P L A Ko?1 "'go I\lIwenLong A ~NKK chelK n bob oog ..:."'-"-.

Hari Math. ang mga celebrities ay may matinding PR. Madalas na may hawak na suklay. Leather Goods . aktibo sa recitation. at performers. science. at teacher's enemy Mga Anak ni Riz.Barkadohan ng mga kobaboihang mahilig gumimik. Celebrities . Masinop sa projects. Athletes ang ilang varsitarian na kung gaono kabilis tumakbo e ganoon din kabagal magbasa. B N !C !C B 5 N P L.. athletes. Politicians ang mga palaban nu mag-oaral na mas nagaalala pa sa kalagayan ng eskuwelahan at mga kapwa estudyante kesa sa grades nilo sa Algebra.Politicians. Pag pinagawa mo ng grupo ang isang klase. Sa pangkalahatan. pero moy oras pa rin para konting extra-curricular activities at gimmicks.. Eto 'yung estudyanteng habang nagle-lecture 'yung teacher e pinopluno na 'yung librong ipa-publish n'yo tungkol sa mga classmates n'ya.hulK ni bob on9 . Talo ang balat ng mga buwaya sa pakapalan. sila ang kadalasang nagtatagumpay sa buhay.Mga medyo matino na medyo may sayad.Mga problematic students. misunderstood daw. bulgarang pandaraya. pero mababang 1Q. Laging determinado ang mga ito sa harapang pangongopya. kadalasang tinatawag na black sheep ng klase. so at ng sa Bob Ongs . Da Gwapings . Konti lang ang miyembro nito. pero hindi sipsip.anya silong katangian: konti oog koibigan.Ang endangered species eskuwelahan Straight 'A' students.al . ot makatula sa stage tuwing Linggo ng Wika. paro mas pansin ang bawat iso.Mga record holders pagdating sa persistence. at palagi~ ang pagpapalapad ng papel SO teacher.Type B naman ang mga moq-uuru] no bagomo't present e invisible ncrncn modolos ong sogot so mga quiz. mababa ang grades. Teacher's pet. pero well rounded hindi geeks. 101 . 100 !Co?! mgQ KUINentoll9 . mga dalawa hanggang ~pot lang. Tulad ng SG. brush. sobaY-sOboy pero laging late nn pumapasok ng room pagkatapos ng recess at lunch break. makakanta. isinilang so mundo para magpa-cute. madolas mopaaway. at songhits. Paulitulit at mad alas magtoos ng kamay kahit na laging mali ang sagot. Performers naman ang mga estudyanteng kaya lang yata pumopasok sa eskuwela e para makasoyaw. Weirdos . spice Girls . Guinness . hollow ang utak.. kadalasang puro hair gel lang ang laman ng utak ng mga DG.Ang male counterpart ng sG.Mga estudyanteng may maling uri ng determinasyon. at English. laging magkakasoma sa iisong grupo ang sG. Pilit pinupunan ng kasipagan ang kakulangan ng katalinuhan. May kanya-k.

Pag maingay ang klase. Noon ko lang nalaman. at sa paglipas ng panahon. pag madumi ang eskuwelahan. Para ka ring estudyante na kailangang mag-aral. Noon ko lang naranasan na matulog sa jeep sa sobrang pagod.nton9 chulk oi bob ong ~ . Hindi sila kagad napapansin ng teacher pag absent. Ang mga alam mo na dati. AnD man ang napag-aralan rno noon. dapat dagdagan. awatin ang mga nag·-aaway. Parang isang malaking pamilya ang klase rno at ikaw ang magulang.\uwe. Posibleng may mga estudyante no ang katangian ay kombinasyon ng mga nabanggit. Noon ko lang din ulit noroncscn matulog at gumising nang maaga araw-araw.Commoners . nakakaapekto sa pagtuturo mo. at pakilusin ang mga tinatamad. .. sila ang mga taong unang nakakalimutan ng mga teachers at classmates nila. Posible ring hindi lahat ng uri ng estudyante ay makikita sa iisang klase. Ang problema ng bawat estudyante. gisingin ang mga inaantok.mahirap pala talagang maging teacher! Araw-araw mong problema ang lesson plan. nababago.Mga generic na miyembro ng klase Kulang sa individuality at katangiang umuukit sa isipan. pag noging mapurol ang mgo 102 II ~ N K K B 5 N P L II Ko?! 103 mgn . Tungkulin mong patinuin ang magulong klase. problema rno AnD mang nakakaapekto sa pag-aaral nile. pag makalat ang classroom. pagsalitain ang mga nahihiya.

singkwentang buhay." Ano Lucresio Studies teacher kaya ang naging pakiramdam ng Music teacher nj Kasilag. . Singkwentang bata ang ginagabayan ng teacher. j I 1 ··1 I I . isa lang ang premyorespeto. PE teacher ni Paeng Nepornuceno. mananagat ka sa boss mo-ang principal. magiging artista. Shakespeare. at pamumuhay. galaw.:. pananamit kilos. Beethoven. "A teacher affects eternity. sila at ang magulang ng mga bata. Meron ka ring nrno at mga katrabaho. May kinalaman ang teacher kung ilan SO singkwentang ito ang rncrnurnuno sa bansa. singkwentang pag-asa ng bayan. . at Social teacher ni Carlos Romulo? Sino kaya ang naging nila Einstein. Isyu rin ang personalidad mo: itsura. per o mas tumaas ang tingin ko ngayon sa nasabing prope. 0 magiging isa na namang teacher. Trabaho ang pagtuturo.~ I 1 estudyonte. singkwentang pangarap. magiging tycoon.an ) f. papatay ng tao. "No one can tell where his influence stops. ang pagtuturo na ang pinakasagradong trabaho sa mundo liang to on matapos rnctuto maglakad ang bata. pananalita. ipinapasok no ito sa eskuwelahan at iniiwon sa pangangalaga ng teacher.u"enlong chalK ni bob Dny ( A B N K K 8 5 N P L A Ko?1 I L. kailangan mong pakitunguhan. na parang revolving fund na ipupuhunan rno na naman para makapagturo ka ulit kinabukasan. at Gandhi? . magiging illegal recruiter.syon Palagay ko." sobi ni Henry Adams. makakadiskubre ng gamot sa AIDS.1 lOY 105 mga i. Ewan ko kung stockholm Syndrome ang ncrcncson ko sa pagkaka-upo sa teacher's table.' t . Lahat sinusukat Pag nabalanse mo ang lahat ng tungkulin at responsabilidad rno sa mga estudycnte at katrabaho.

r 106 A R N K K R 5 N P L A K. may mga lugar na 1:10 ang book ratio. gamit ang orange juice bilang panulak.. sigurado akong rnororru pa rin tayong masisipag na teachers Hindi na nila Kailangan kumaio ng bulate. higit 18 million ang students Isa sa bawat apat na Pilipino ay estudyante.?I . gabi.000 na Alexander the Great ang walang upuan at 90 million ang kulang na textbooK. Franklin Drilon. at may mga panahon na nagkaklase no rin sa mga esKuwelahan kahit Sabado. Halos isa sa bawat sampung estudyante e hindi nakakatapos ng elementary. higit 19.·• 1 r~ --------I 1 :I i labindalawang disipulo sa Bible? - ~ I I • Pouno kaya kung naging guro rno rm ang naging guro ng ! A teacher affects eternity. Ninety-one billion ang budget. tama na 'yung mag-sideline sila para lang mapakain ng tatlong beses sa isang araw ang pamilya nila Sapat na Katibayan na aog pagtawid nila sa mga ilog at bundoK arawaraw para turuan nang sabay ang pinagsamang Klase ng mga Grade I at Grade 2 sa mga liblib na probinsya ng Pilipinos Hindi na nila kailangan kumain ng bulate. "National disaster in slow motion. at panganib tuwing eleKsyon. Kumain daw ng dalawang bulate ang principal para lang sipaging magbasa ang mga estudyante sa Colfax Elementary SChool Nag-umpisa ang lchot sa pangaKo ng principal no kaKain s'ya ng bulate pag nagbasa ng Kahit dalawang libro lang ang mga estucyunte bilang supor tc sa "Reading is FUNdamental" project nila Nagbasa ang mga estudyante at tinupad ng principal ang pangaKo n'ya. Kapos din tayo ng higit 20.y.E.000 classrooms.000 na Socrates ang kulang ng Pilipinas. May mga pagkakataon no umaabot ng 60 ang mga estudyante sa isang klase. Wala man akong nabalitaang principal na gumawa ng ganyan dito sa bansa. 15ang Kuwento sa dyaryo ang nabasa ko dati tungkol sa principal sa North Hollywood USA. sapat na ang puyat. sino makapagsasabing tumigil na ang 51 Plato. pagod. lalong bumababa ang budget para sa edukasyon. 0 madaling araw para mapagKasya lang lahat ang mga estuoycnte. Ayos na ang dUKutin silo ng mga rebelde at pugutan ng ulo puminson107 Ingo h. impluwensya ni Socrates? Sa pasukan noong June year 2000. gutom. Habang lumalaKi ang pangangailangan." sabi ni Sen. Higit sa 700. Naging mag-aaral ni Socrates Tinuruan ni Plato si Aristotle Naging mag-aaral naman ni Aristotle si Alexander the Great na naging hor i ng Macedonia at tinaguriang isa sa mga pinakamagaling na henerol sa kasaysayan ng rnundo MaKalipas ang higit dalawang libong teen.'tong chall<: ni bob ang .

Pero 00. Ang teachers ang mga bagong bayani kung tutuosin. assignment overloads. Away ang hinuhunnp ng sino mang naghihikayat sa 'kin dati. Dati 109 May isang kuwento tungkol sa !sang manlalakbay sa Halya na pumunta sa lugar ng Chnr-tes para tignan ang isang malaking simbahan na ginagawa doon. mahirap tanggaping sa eskuwelahan din pala aka babagsak vocation ang pagiging isang teacher. kailan pauwi na ang mga trabahador. isang matandang babae ncrncn ang nakita n'yang nagwawalis ng mga bubog.c:ff. buhangin. bayani rjn ang mga DFW's. bilang guro 0 bilang estudyante.. rninson. ay may tatlong uri ng mama mayan: ang mahihirap. "Ako? Nagtatayo ako ng magarang bahay-dalanginan para sa fanginoonl" Natapos ang pagiging substitute teacher ko makalipas ang dalawang Iinggo. gumagawa ng rnga rnakukulay na salamin" Nang tanungin n'ya ang isa pang trabahador. delayed na sWeldo._... "Blacksmith" naman ang sagot nito. at killer interests at contributions na umaabot sa kabuuang 10 billion para sa lahat ng teacher sa bansa. ang mas mahihirap. di tulad ng mga OFW's.. Tinanong n'ya ang Isa pang lalake.. Dumating s'ya nang hupon kung 108 A B N K K B 5 N P L A Ku?i . Iniwan ko na rin nang tuluyan ang pagtuturo makalipas ang halos tatlong taon Hindi ako ipinanganak para maging guro. Sa Amerika. at ang mga makapangyarihang opor-tunistu nu may likha sa dalawa. Ayoko nang bumalik ng eskuwelahan. Ang problema lang e nasa Third World Country tayo._ . Ayos na ang mababang sahod. at maraming guro ang hindi naman talaga pinangarap ang pagtuturo Ayokong magturo dahil ayokong rncq-urcl." ang sagot ng lalake. huwag kang magturo Kung iisipin mong trabaho ang pagtuturo. Ang totoo."vocation" sabi ng isang kaibigang guro. Kung kailangan rno ng perc.6L1' __ . Kaya nga yata maraming Education graduates ang hindi nagiging guro.. kung saan sa pagkakaintindi ko ngayon._. taga-ukit ng bato.. mission ito . mahihirapan ka. pero hindi sila nabibigyan ng titulo dahil wala naman silang naibibigay na dollars sa bansa.. sumagot ito. "Glassblower" naman ang sagot nito... hindi rno ikakayaman Mas malak! pa ang kita sa pagdiDH sa ibang bansa at mas madali ang trabaho. at kinatam na kahoy Nang tanungin n'ya kung ano ang trabaho ng matanda. " -". bayani ang nakararaming filipino. Nang pumasok ang manlalakbay sa loob ng simbahan. Tinakbuhan ko ang responsibilidad ko dati bilang estudyonte. Dito ko nakuha ang ideya na walang pera sa pagiging teacher--meron man. isa sa mga trabahong may mababang sWeldo ay ang pagtuturo. di nalalayo sa kaso ng filipinas. Nakasalubong n'ya ang isang lalaki at tinanong kung uno ang trabaho nito "Stonemason.IiIt1'. purnapanday ng mga kailangang bakal.. Hindi na nila kailangan pang kuma In ng bulate.

ang yaman ko na .. Bakit nga ba nauuwi ang kwentuhan sa payabangan pag nagKikita ulit ang mga magkakaklase pagkaraan ng ilang taong paghihiwalay? Minsan iniisip ko. baka ma~kidnap 3x a week.AnaK ng 1 110 A & N K K R s N P l A Ko?1 III my" k""e"tong ch~lk ni bob ong I~.) blah ba~ na?" aKo sa pabriKa el" (hindi ka pa nakakasagot "AKa.. Matanda Ka no ba? I020 ... "pass your papers. malas.. natanggal ng blah ba~bablah "AKo.1 r=: bubuyog.Ang ganda Kong lalake . roses. Sino ang naging successful? Sino ang naging pinaka-successful? May mga nagsasabing ang mga may maipagmamalaki lang ang urnc-nttend sa school reunions. hindi nakatuntong ng college. Ako..Ano na nga bang nangyari sa buha~ mo? MaKaKausap rno ulit 'yung binigyan mo ng love letters.\ (Nag monologue na s'ya." "Buti Ka pa. Walang h iya. U m .. Magkano aka hindi na 'ko makakapag-golf ka nga pala?" (Iisipin rno tuloy na 'wag na lang purnuntu sa reunion) Parang "Time's up!" ang reunion.....sino nga pala si Bill Gates?" ." Manager "Eto.mas moycrnon lang sa 'Kln si Bill Gates ng isang kurbata.. salita nang salita no parang buhay na Curriculum Vitae. "0 pare. paano kaya kung magsabi ka ng totoo? "0 pare. finished or not!" Dras no para husgahan kung naging sino ka .t: . 'musta Sa isang buwan na gaganapin ang high school reunion namin. HIGH sCHOOL REUNION Hindi ba tumatayo ang balahibo rno pag naririnig mo ang mga salitang 'yan? Titingin Ka sa salamin. NaKikitira lang ako ngayon sa kamag-anaK ko.. l __ . Amoy central Bank ang Kotse Ko . CEO ng multinational telecommunication company specializing .o kung naging magkano ka. lisa lang naman ang naririnig rno: "Magaling ako . eto.... at Serge Chocolate Maririnig mo na naman ang kuwento ng mga classmates mong mahangin pa sa buhaw i.30years. 'musta na?" magkukuwento na s'ya .n yadda ya-yadda yadda . General bablah .

Sa edad na 5 hanggang 21. at NI (Needs Improvement)? Sino ang matalino-ang Best in Spelling? Best in Math? Fir st Honor? Valedictorian? Magna Cum Laude? Boord Exam Topnotcher? SOon nga ba nauuwi ang maraming tnon ng pag-aaral? Madaling isipin kung uno ang gamit ng pera. pumapasok toyo sa eskuwela para magkatrabaho.1{ AnD nga ba ang tclino? Nasusukat ba 'to ng A. i . 5.. 3. 60%. Mahihina na tayo pagkatapos nating magretiro sa trabaho. i~ ..r'--~.-. no mas marami pa s'yang alam kesa sa nakasolat sa Transcript of 'Records n'ya.-. P (pass). Dysphasia. papasikat pa long ang araw. : . papalubog na ito. 'yung mga hirap mag-aral 0 'yung mga walang natutunan? AnD ang pinagkaiba ng out-of-school youth na shoplifter at Harvard-graduate na corrupt government official bukod sa mas masama 'yung pangalawa? Matalino ba 'yung professor no may Master's Degree na nangwarta at nangmolestya sa mga estudyonte n'ya sa isang eskuwelahan sa Maynila? Genius ba ang mga hacker at programmer ng mga computer virus? Hindi ba malaking pagkakamali ng maraming eskuwelahan na gawing 0 to 10% lang ang 'Character' sa computation ng II B N K K B 5 N P L II Ko?! . mas rrornrni pa s'yang kayang gawin kesa sa nakalista sa resume n'ya. 100%. Kung pumapasok tayo sa eskuwela para lang makahanap ng trabaho at kumita ng peru balang araw. at kahirapan sa pag-intindi 50 mga salitang nakasulat.75%. pero hindi ko maintindihan kung bakit kailangang ito ang maging sukatan ng tagumpay ng mo. Pero sino nga ba ang learning disabled.. Ganyan no lang yata taloga ang buhay ng tao."tong 113 chalK ni bob DOg l . F. Mah ihino pa ang katawan nutin nang una tayong pumasok sa eskuwela. kakulangan sa kakayahang magsalita 0 urmntindi sa sinasabi ng ibang tao. E. B.~r ft : l~ . Bumabalik tayo ng bahay. S (Satisfactory). F (Fail). C. - '. Sa edod no 21 hanggang 60. I. Sino ang bobo? Ang Dyspraxia. . di na nakakapagtaka kung bakit marami ang namamatay nang mangmang. D. at mas mamas ang halaga n'ya kesa sa presyong nakasulat sa payslip n'ya tuwing sWeldo.0 (Outstanding). kahirapan sa pag-control ng daliri para makapag-sulat. 2. at Dyslexia ay mga learning disabilities: ang k!lkulangan sa kakayahang igalaw nang tama ang labi at dila para makapagsalita. nagtatrabaho tayo para magkapera. Nakalimutan no ng tao ang kabanalan n'yn. Dysgraphia. Lumalabas toyo ng bahay.~.1 i' 'I' 112 mgQ "uw.

d bob ong . perc noon. naging pinaKomalaKi May nntutunun baon nung colleqe.j.--- - . pamilya. lumalabas na higit 150.872_Lf2 pesos aKo sa tuition fees. dugo. Sa loob ng 17 years KO sa eSKuwelahan. at Kasaysayan7 Dalawang Mula tnon aKo nag Kindergarten. bansa.! panahon no iginugol Ko sa pag-aaral. rnundo. ang humohulrnn sa tao.. mas mababa sa Periodical at Class Standing (LfO%) gayong Character Test (20%). ba 'K07 mga registration cards KO. Gurnasta dalawang 729 days dyan ang iniupo Ko sa loob ng classroom II'! /I B N K K B 115 N P l /I Ko? I 11190 s kuwcllLung cha~k .000 pesos ang naging presyo ng pag-aaral Ko Chicken feed 'yung presyong 'yan ngayon. Bente hanggang trenta pesos Fifty pesos narnan ang Kong baon Ko nung high school. umabDt sa 6.__------ .600 ang binayarang miscellaneous fees at booKs & school supplies ng mga magulang KD_ Kung idadagdag ang baon KD._. naKa 63. sentimo na sa 75 sarnpung piso noong ang naging dyes ang baon Ko_ baoa noong Grade I.-- grades. tqon ako turn ira sa esKuwelahan.. paw is. Project (30%). umabot ito sa Grade 6. at luha 'yan_ sa May nututonun Kung bibilangin lalabas no higit Base ba ang 'K07 .

at sumali sa Fun Run at Alay Lakad. at ang "Three Little Kittens. 2~ enrollments.r. Larn-unq. Naismith. 32 na First Friday Mass. i May nctutunun ba 'k07 I. reviews. compass. encyclopedia. microscope. nagkumpisal. water color. religious reports. at parts of a cell Nalaman ko ang caste system. Hitler. Rizal Shrine. 620 na Flag Retreat. almanac. 12 Christmas Parties. mixed fractions. namulot ng tae ng kabayo para gawing fertilizer sa Agriculture. Wax Museum. ko ang market segmentation. 2 Graduation Ceremonies. ! . Antonio Luna. 960 na exercise. ~OO na recess.rin ako ng extrang 5. Mozart. I" II May natutunan ba 'ko? Natutunan ko ang Iife stages of a butterfly. 2. Doon ko nalamang pwede pala talagang malamangan pa sa test score ng nangopya ang nagpaKopya. protractor. different types of clouds.I~O na Flag Ceremony at Panatang Makabayan. at computer. At palagay ko. at Bloody Mary Napag-aralan order s. mga 56 minutes din ang inubos ko kakadasal no sana walang pasok 0 absent 'yung prof ko. calculator. Hamlet. Nakapagpabakuna ako. Bahay Kubo. Quezon Circle. at Rehabilitation Center sa Bicutan. business documentation. Natuto akong mangopya at magpakopya tuwing exam. at extra curricular activities. Nayong Pilipino. at program Nakapunta ako ng Magnolia Dairy Plant Central Bank's Security Printing Plant Rizal Park. cradles of civilization. at di na mabilang na embarrassing moments. nagluto ng Menudo't "AfriChado" para sa Practical Arts. Trojan War. Ninoy Aquino Parks ang Wildlife. homeworks. Fort Bonifacio. II Ko?1 117 chalk ni bob ong . mga kuwenlon9 l /" B N K K g 5 N P l. Mount Makiling. 91h Symphony. Vistamar Beach Resort. I I· I" I Naka-anim na eskuwelahan ako. bumisita sa depressed areas para sa "Theology.nagbantay sa Registration of Voters para sa ROTC. military organization. nag-dissect ng palaka para sa Biology. Tala Leprosarium. 8 Field Day Demonstrations. Nakilala ko si Whitman.100 hours para sa projects. nag "15 weeks" push-ups sa CAT. Newton. mga I. May natutunan ba 'ko? 116 Natuto akong gumamit ng dictionary.

'r» i 118 A B N K K B 5 N P L A Ko?! 119 . bitbit mong notebooK at libro. ay hindi Hindi 'yung maKulay na murals na naKikita sa mga pre-school. Meron ding rnahilig magbigay ng surprise quiz. sa totoong buhay. ang project na nagche-checK ng notebooK. Nalaman Kong S'Nerte pa rin ako dahil Kahit Kelan e hindi Nalaman kong masama pala ang nag-iisip nang malalim kung maling Nalaman Kong kahit pal a akala mong iKaw ang pinakabobo sa Geometry Nalaman Kong dapat nagle-lecture maKapulot ng 100 pesos. (oops.. pwede Ka pa rin mag-top Hindi rno dapat maliitin ang kakayahan sa periodical exam. puno at mga bulaKlaK Nalaman Kong masl'Jerte aKo dahil pinaglaro orol aKo ng mga magulang Ko nung bata pa lahat ng bata e dumaraan sa Kamuslnusan at pinag~ Hindi pala malaKas no ulan dahil pwede Kayong ma-stranded I ~ I sa mga bahang Kalye ng Metro madaling araw. Nalaman Nalaman Kong mahirap paJang i-overnight dapat e isang buwan ginagawa. Nalaman may bagyo 0 Kong hindi dapat ito laging may rainbow. araw. Nalaman Ko sa Boy Scout na [rnportonte ang laging handa Nalaman Kong pwede palang mamatay ang classmate mo kahit anong oras. Ka na lang ng plastic bag sa mga vendor sa kalye.. tsumamba. mas maganda na 'yung may notes Ka. Kong may mga teacher palang bigla-biglang palang tumingin sa sahig habang sa Finance dahil pwede Kong ang professor sa Klase n'yo. Kaya mas maganda lalo Kung binabasa mo 'yung notes mo. Nalaman kong ang Calculu~ ay . Pwede ka maligo sa ulan basta naka-plastic no ang Nalaman itinutuloy ang field trip pag Manila hanggang alas-dos ng Kong ang rnundo. mong no-morder ang pangalan Ko sa mga annuals at list of graduates Nalaman Kong pangit ang madalas na pag-absent dahil pwedeng hindi ka maKasama pag nagKuhaan ng class picture habang naglalakad dahil hindi rno napapansin classroom ang pinapasuKan mo. wala pala aKong alam sa Calculusl) Nalaman kong pag malakas ang ulan at wala kang payong. ibon. pwedeng bumil.t Nalaman Kong mali ang laging mamigay ng pad paper sa mga kaklaseng linta na hindi bumibili ng papel Kahit na may pambili.

yung estudyanteng hindi naka-pin ang 10 ang pinaginitan ng sikyo Natawa ako sa sistema. Nalaman kong napakaliit na bagay pala ng isang recitation. at quiz para sumira sa buhay rno At napakalaking pagkakamali ang kallmutan ang pangarap rno para lang makaiwas sa mga terror na teachers at mahihirap na subjects Nalaman kong hindi pala e~am nu may passing rate ang buhay Hindi ito multiple choice. -~ ~ . desisyon rno kung kanino ka magpapaturo Lahat tayo enrolled ngayon sa isang university. pasan ang mabigat na backpack at naghahabol ceremony Naalala ko ang ng puso na 'yon sa flag madaanan ko rin ang mga barkada ko nung 2'd year nang ko ang school canteen. bumibilis ang Mok ko.hall<. iikot ang mundo. naisip kong gawing dahilan 'yon pag tinanong ako ng security guard Pero walang surnito sa 'kin. true or false. 0 iill-in-the-blanks na sinasagutan. Tanging diploma ay ang alaala ng kung one mang tulong 0 pagmamahal ang iniwan natin sa mundong pinangarap nating baguhin minsan. bakasyon at walang gaanong tao noon. hindi na nagpapigil ang mga paa ko papasok ng gate Tamang-tama. identification. at mauubos ang orns. hindi matuloy-tuloy dahil SO maraming dahilan Pero isang beses nang mapadaan ako dito. kundi essay na isinusulat araw-araw Huhusgahan ito hindi base sa kung tama 0 mali ang sagot. sobi 1<:0.uv. Matagal ko nang binabalak bumalik SO eskuwelahan 1<:0 ng high school. iba't-ibang paraan. maraming subject na mahirap..entong 121 . Naaaiaia ko pa kung paano ko lakarin ang daan dati. magpapatuloy ang buhay. ikaw ang gagawa ng syllabus Maraming teacher sa labas ng eskuwelahan. Rumangon ka man ulit 0 hindi. Dahil hindi ko pa rin nakukuha ang diploma ko. oi bob ""9 -. Allowed ang erasures Nalaman kong marami palang libreng lecture sa rnundo. project. pero dahil libre. "Been Gang" kung tawagin kami dati dahil lagi kaming may baong kanin at ulam sa bag ·1 120 A 8 N K K B 5 N P L A Ko?1 I1lga I<.Nalaman kong habang lumalaki ka._ . kundi base sa kung may kabuluhan ang mga naisulat 0 wala. enumeration. ikaw ang talo pag nag-drop ka Isc-iso tayong ga-graduate. Wala pa ring pagbabago Mala k:i ang eskuwelahan ko Habang tinatahak papuntang high school building. maraming beses kang madadapa.

Maram. Mas mar ami na ring halaman. Sinagot n'yo ang mga tanong ko at ikinuwento lahat ng nangyari sa eskuwelahan simula nang umalis batch namin. yakap. sa canteen rno rin maririnig ang malakas nn A M radio na nakaabang sa suspension of classes ko ang computer laboratory--wala pa 'yun nung kapanahunan nam in Dinaanan ko lahat ang mga classroom. Dito kami dati nagpa'-pradice para sa mga group presentations sa iba't-ibang subject Djto kami pinagpupulot ng mga tuyong dahon pag nagpa-power trip ang mga teacher ng Practical A rts. at magaganda no ang mga bench. Tahimik Nakakabingi sa lobby para Kunin ang diploma Registrar's Office Tuwang-tuwa ang registrar.kinayod na ang paborito naming tambayan. Di maiwasang mag-senti. Walang ibang tao sa paligid. hindi nga lang halata dahil taon-taong pinipinturnhun para rnabura ang vandalism Naaaiaia ko pa ang reaksyon ng CAT Cornmandant nnrnin dati nang mabasa n'ya ang nakasulat sa CR ng rnga lalake: "Ano nurnun ngayon kung nakita n'yo ngang malaki ang AND ni Miss Garcia?" sabi n'yo "Bakit kailangan n'yo pang isolot sa mga dingding?" Hindi solot sa sense of humor ang mga tao sa pinanggalingan ko.. 123 rT':JG Kuwentorl~ clu::iI.kni bob ong . at paalam noong Graduation Day Ano nang nangyari sa mga takot at pangarap namin? Malakas pa rin kaya silang turncwo? Malakas pa kaya ang mga teachers ko? Paano ko sila pasasalamatan kung ngayol1 ko lang naintindihan ang mga itinuro nila? Paglabas ko ng high school building. napansin ko ang iba pang building na dati ay wala Itinirik ang mga ito sa lugar na dati e puro puno-. Inikot ko ang buong building. Pinuntahan ko ang Biology room. wala 'yung piano.Pag malakas ang ulan. bago. pur 0 shell pa rin at patay na hayop ang laman. sabik alumnus. Walang pagbabago sa loob ng high school building-bulok pa rin ang mahal kong paaralan. Sinilip ko ang Music room. habang iniiKot ng buong building ang isipan ko. Inisip ko kung saan na nagpuntahan ang mga kaklase ko pagkatapDs magpalitan ng autograph. nakita Ko pa ang sarili kong nak:aupo sa isa sa mga upuan Kinakabahan ako habang nag-iikot dahil baka may teacher na sumito sa 'kin. Mag-isa lang pala ako. At dito rin kami naghahanap ng mga paglalaruang bulate pag kami noroan ang nagpa-power trip. Nakita ko ang library kung saan kailangan rno munang maKipag-espadahan sa librarian no burnubuga ng apoy bago ka makapaglabas ng libro. pugad ng section nnrmn 'yon dati pag vacant period. baka tanungin kung ono ang section ko at magsumbong sa adViser ko. Nakita 122 A B N K K B 5 N P L A K071 sa sa ang ang Bago umuwi. naihagis na yata ng teacher sa mga sintonadong estudyante. picture. Pero wala. Purnunto ako Iba na ang iisura ng likod ng high sehool building. umupo muna ako sa hagdanan ng stage sa quadrangle at nagpahinga.

makakoting higad at toe ng ibon.?I 125 . kohit no nokatulog kami sa lecture 0 nagsermon lang ang teocher buong period.So adviser ko noong l" year high school. basong damo. 'Yan ang mga salitang binibitiwan namin noong high school pagkatapos magturo ng mgo teacher. sa 2' J year. na nagturo sa "Euon Gang" kung paano mag-power trip sa mga bulate sa " i 124 /\ B N I( I( B 5 N P L /\ I(.. sa Grade 't at 6.on. Halonq saya at lungkot ang baon ko pauwi. sa Grade 5.. na mahilig sumigow 50 klase. na parehong magaling magturo. sa Grade 3.. Kilala ko pa ang 75 50 mgo noging teacher ko. na nurnu!o sa 'kin nang di ko alam ang dahilan. nagpapasalamat oko. (hindi pa tapos) . sa Grade 2. Nakabalik ako sa lugar. posibleng yun na ong huling dalaw ko 50 lugar na kumupkop sa mopongorop kong kabataan.sabay nakipagkilala sa mundo. Automatic ang pogsosabi n'ycn. pero di ko no naibalik ang panahon Goodbye and thank you. na noging ulirong guro at laging tapat sa trabaho.Wala na ang mga tuyong doh. Lqlo no sa teacher ko 50 Grode I. na nagturo sa 'kin ng pananampalataya ("born agoin" yata). Wala nn rin ang alaala ng mga nabuong some han at pagkakaibigan ng mga batang sabay. Dahil nakuha ko no ang diplomo. na nogpiyansa para sa kalayaan namin ni U 10. sigurD mga sampu lang ang hindi ko na rnctcndacn ang pongalan Sa kanilang luhut.

" Para sa lahat ng magaganda at pangit na lesson na wala sa lesson plan at hindi kasama sa binayaran kong miscellaneous fee.. tsismis~.: t.. 126 A B I~ t.: 8 S N P l A Ko?1 127 "'go KuwentDo9 eh. sa terror na teacher ng Math noong Grade 5. sa Lf~r ear. no one can tell where his influence stops.. paano pa kaya ang mga gurong sangKaterbang bata ang kaharap araw-araw? Basta wag lang sosobra.Sa teacher sa English na naging galante sa pagpuri sa kanyang estudyunte: sa teacher sa Social Studies na sa kabila ng KabagsiKan e nagtiwala at isinoli pa rin ako sa quiz.._ . Isonq taon naming naKalimutan ang katamaran. avos lang sa 'kin ang istriktong guro Kagaya nung teacher ko dating isang batas lang ang ipinatupad sa klase: "Bawal ang tcrncd!" Malinaw ang batas.. Kung ang mga magulang na konti lang ung anak e nauubusan ng pasensya. na sa Kabila ng santambak y naming atraso e kinalimutan ang galit at hindi ibinoycott ang "huling Christmas party" namin sa high school. na ginagawang suputos at blackboard eraser ang mga estudyante. show. at sa teacher Ko sa Music.tL~. alam nqrnin ang kaparusahan.1k ni bDb ""g . Maraming bagay ang natututunan ng mga estudyante sa teacher nang hindi nila alam. lahat nag-aral maigi . nagpapasalamat ako sa mga teacher ko at eskuwelahan. sa isang terror na teacher ng Math noong Grade 5. __ liKod ng high school building. na nurnornuto ng suputos at blackboard eraser (sa kanya ako na-underl). (Konti na lang) .at natuto! Maraming bagay ang naituturo ng mga teacher sa estudyante nang hindi sinasadya. sa 3rd year. "A teacher affects eternity. na namamato ng sapatos (hindi ako na-under sa kanya!). na nagpaKita ng Kababaang loob Kahit na patuloy ang paninira sa Kanya ng ibang tao (uy.

classmate. Roock. bob Dng .. subscriber. Nightowl.. pero determmudo pa ring harapin ang buhay at abutin ang pangarap At sa mabait.. Sa mga barkada ko sa high school na nagturo sa 'kin kumain sa college canteen kung snun nasa katabing mesa namin ang mga dissected mammals ng college students. --. at pinakamatalinong na gumawa ng langit at lupa guro sA LAMAT po NANG MARAML ang mga magulang at (Parang may nakalimutan pa 'K» ) ko sa kindergaden 00 nga pala! Salamat din sa teacher Sa taong nag-edit nag-type. at squatters ng bobongpinoycom Sa mga webmaster.Sl Ponkan Sa mga accomplice at spiritual adviser ko Tl._ ~. sysop. at netizens na Sa rnga barkada ko sa elementary na nagturo sa 'kin lumusot sa mga barbed wire ng bukiring may "No Trespassing" sign. artist. Wisely.C.--------- Sa mga contr-ibutor. teacher. Sa mga barkada ko sa college no nagturo sa 'kin uminom ng beer na room temperature at kumanta habang naglalakad. Sa mga barkada ko sa Iba't-ibang sa 'kin ng "The Joy of Transferring. at mga kababayan no naging inspirasyon ko kahit na hindi nila ak» kilala Sa mga estudyanteng masaya at di-gaanong maSCIya sa kurso. Pixeltioys.to"9 129 cholk 0. . katrabaho. at results ng mga exams nila. tumulong sa 'kin writer. kapitbahay.." Sa mga uno kong naging guro kapatid ko eskuwelahan na nagturo Sa mga kaibigan. at L Perez 128 A 8 N K K 8 5 N P L II Ko?i !TI~O KUINe.-----~-. lister. moderator.-. magaling mag toro. kamag-anak. Juan Luna. gumupit at nagdikit sa mga papel para mabuo ang librong binabasa rno ngayon. rohclccn. Guess. chatter. eskuwelahan.

Lo!o nn 'ko dahil dang beses ko rin 'tong mulit Dalawang rninutonq lakad lang ang layo 'min ng eskuwelahan. 130 A B N Ie Ie R S N P L A Ie. tiyak masislgawan ako "Bakit hindi ka naging waiter???" Rewind. Basta. Hinihintay ko nga kung ibebentn kami 0 ipapakain sa mangkukulam ng Hansel & Gretel.. Hindi uso dati ang pre-school... Simple lang ang p(lftgarap ko nung bota ako makapagtrabaho nang naka-Iong sleeves nt l1)a). Ngayon ko lang nalaman na 'yun na pala 'yung tinatawag na Day Care Center at Child Feeding Program ng gobyerno dati sa . .gn k). kaharap na sari-sari store ang canteen.?! 131 [11. Bring your own upuan. 0 koya sopus May giveaway ding gatos at sweet corn pominsan-minsan_ Tinitimbang kami regulorly. Did :ili~ ~b(lOll. ginataan.Seryoso. swer te ka na. Asul:n. ni (Job ong ..lw-!:'lllong chaH.uVm:wrts 'at puting t-shirt na may logo ng DSWD ang unifoFm May I!breng merienda tuwing hap on: lugaw. kurbatn kung magkikitn kami ng batang 'yon ngayon.. lisa 'yung classroom at 'yung garahe' riff Rffi~1ft9ay captain noroin. nnkapagkinc/er ka.

Dahi! may kahihiyan ong mga bata. Alam ba ng mga kamog-aral ko? Hindi siguro. hindi ka tatakutin 0 bibigyan ng memo. kohit kanino.?) 133 Jr'9Q KLJwerrtong chalk n! bob D{I:l . Pinipilit nilang mak:inig sa k:lase kahit na pulang-pula no ong rnga mata nila. wolong sumisigow. At naisip mong . tumigillang ong pagtulo n9 mga malalamig na butil ng pawis sa iyong katawan. ct puno. Hindi rno ginusto 'to. pero alam mong maaari itong mangyari ulit. Ang walanghiyang pagkain 132 Ii 8 N I' I' 8 5 N P I Ii IC. Walang nak:ak:aolom ng kalagayan rna. Isnnq mobisa at huwarang gobyerno. At 'yung teacher. at Discovery Chonnel ng buong barangay. kadolasong mabisa ong kantang 'to pampawala ng antok. dahil seryosonqseryoso ito sa pagkukulay ng mga iginuhit n'yang bahay. ncnonood. Perc sa sarili ay may nangyayaring gulo. ayaw mo nong mag-isip. Puno ng dangal at respeto Minsan. Wala pa k:asing gaanong Tv'sa lugar nam. k:ahit k:oilan. Walang masususpinde a mogkakaroon ng record.n noon. walang nagagalit su 'yo.. walang nakakarinig. Ang demonyo sa iyong bituka. Moaring ngayon lang ito nangyari.. Laging nak:apaik:ot ang mga tao sa room. Ayaw mong humingi ng tulong dahil nlum mong wola ring mokakatulong sa 'yo Iso ito sa mga mapak:lang katotohanan sa buhay. k:ahit suon. Walang nak:ak:aalam. koya k:ami ang ginagawong PSA. 'Yan ang buhay su kindergarten.Masaya sa esk:uwelahan namin. dahil taimtim silang nagsusulat ng pangalan nila sa popel nang paul itulit Alam ba ng kat(1bi k:o? Hindi siguro. Alam ba ni Madom? Hindi rin siguro.Ngayon Nal Biglo mong inilabas ong sama ng loob. ng paghihirap rno ngayon. Marimar. Natutulog (2x) si Bob Ong (2x) Atin s'yan9 gisingin (2x) ding-dong-ding (2x) Maririnig mo ang buong klase no kumakanta n'ycn pog nuhuli k:ang medyo nahihimbing sa pagtulog. Hindi rno na kaya ang lchot. dahil abala ito sa pagbabantoy so iba mo pang rnga kamag-aral. 'Yung mga classmates naman. arow. nais rna nang tapusin ang dusa at pasakit Hindi mo na alintana kung kutyain ka ng kahit no sino man.

ng isang bata ang kalbaryo rno nang basagin n'ya ang katahimikan. pero ninais roo s'yang isurnpa. tibok ng puso rno lamang ang tanging naririnig mo. kanino ka hihingi ng saklolo? A ~ N r: r: B 13~ s r. Teacher. Bakit kailangang mangyari ang ganitong trahedya sa isang bata? "Okay! stand up. S'ya at ang kanyang rnalaking bun ganga Gusto mo s'yang pagbayarin sa ginawa n'yang kasalanan ngvnit meron na namang hurnirit. 0 si ote't kuya. uno ba 'yon?I" 1sang karnag-aral ang nangahas rw nagsabi ng katotohanan Hindi mo alam kung sino. purnihit ang iyong ulo. rnga matang nakatitig sa iyong mga mata. payapa no ang kapaligiran Ginusto mong ngumiti ngunit may nagbanta sa kasiyahan 'Ambaho. "Ay. ligtas ka no. at isa po.aral rno ay nakatingin na sa 'yo. Tahirnik (lng buong klase. per o uno 'tong gusto n'yang ipagawa? Paano ka tatayo? Paano mo ipagtatapat ang lahat? Umikot ang lyong mga rnoto. Hindi mo na alam ang gagawin mo.no nagpupumiglas sa kaloob-Iooban mo Lumipas ang ilang sandali. P 135 LA Ko?! . At doon nakahinga ka nang malalirn. at iso padumararni sila. tumae s'yaill" Vvala ka no ulit naalala Hindi sila pinansin ni Teacher. pati si Teacher. nang matiwasay. Tvrnigil na ang vnos. pero wala sa paningin mo ang nanay mo. ngunit tinopos. Hindi mo na alam Kung uno pa meron ang buhay. "May mabaho ngali" Huh??? Totoo ba ang narinig rno? Hindi lang isa ang traydor sa mga kaklase mo. May isa pa. Ayaw rno na sana gUlnalaw. everybody We shall dance and singl" Litonq-lito ka na nang rnapansin rnong lahat ng karnag. 1knw na lang ang nakaupo Lahat naghihintay na sa iyong pagtayo.

ailaple at speCial quantity discounts For mare informatl'on.A.L PRINT ENTERPRISES 6a09 h santuico street Rgy Pia del Pilar.~.ibro Ni Hudas ".toE puDi. Bakit Ba/ii\tad Magbasa Ng Llbro /Ing lvIga Pilipino? /tng Paboritonq l.qkat.l.City 1230 312~'176..~."..~. r\."~'-~------- other books by bob ong.. a~02~2~ • vi:5print@pacificnetph .s are a'.ed bOD. please contact VIsU.

.'Cln'.p....'~i:~:1 ::iClbr..]t or'g sokJ) rr'ldLl su ~)t.:Cl!r-:er paSD 1~(1:ji'19 at .. 1-.""-'." •.!~pu't l::ij'-'~J I:rgsc rnCltapD5 ClilS PJiclris r.~ .0 5')'.':' OC>c'i ... -~-'-... '.. C.O~·.ul.illY .-1 J~ Sa it.....1 ISJI'i t./t Isan~ ({~.jev.uL1 s'y::! nSQVOI' -".. '-'puon bahLly II:} [US_ r-bgl'-.lr-i':=. teJcher..~~'.'2UnClster I(/(:t.(l3~1!.'_=-i..lUCl en t:llil.· -t.(.o. -- - Iplll'JnSljlJi~~.•.:(.'J·t~ Ib:1:")9 dy~lr)'o.l.rll .. l ~>.!t. I-. l1'-l:]i:-':1 5Ludfllt -It3:l1 0150.-':2i.::c'.1 8CH-._:.51 boL Clll~~ 511 1~}·'·~95::::J:·)3 .-~ . \"et~ .sl~'::: r-'cl bODorgplnoy Con' iJotJpog5LIIJt n"..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful