You are on page 1of 7
ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ Γ΄ ΤΑΞΗ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ∆ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Έστω f(x)=x, όπου x∈ℜ. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιµη στο ℜ, όπου για κάθε x∈ℜ και h≠0, ισχύει: f (x + h) − f (x) x + h − x = = 1. h h Εποµένως: f (x + h) − f (x) = lim 1 = 1  f ′( x ) = 1 , για κάθε x∈ℜ. h h →0 h →0 lim Β. Μια συνάρτηση f λέγεται γνησίως αύξουσα σε ένα διάστηµα ∆ του πεδίου ορισµού της, όταν για κάθε χ 1 , χ 2 ∈ ∆ µε χ 1 < χ 2 ισχύει: f(χ 1 ) < f(χ 2 ). Μια συνάρτηση f λέγεται γνησίως φθίνουσα σε ένα διάστηµα ∆ του πεδίου ορισµού της, όταν για κάθε χ 1 , χ 2 ∈ ∆ µε χ 1 < χ 2 ισχύει: f(χ 1 ) > f(χ 2 ). Γ. 1 ος τρόπος ∆ιάµεσος (δ) ενός δείγµατος ν παρατηρήσεων, είναι εκείνη η τιµή για την οποία το πολύ το 50% των παρατηρήσεων είναι µικρότερες από αυτήν και το πολύ το 50% των παρατηρήσεων είναι µεγαλύτερες από αυτή. 2 ος τρόπος ∆ιάµεσος (δ) ενός δείγµατος ν παρατηρήσεων, είναι η µεσαία παρατήρηση, όταν έχουµε περιττό πλήθος παρατηρήσεων ή το ηµιάθροισµα των δύο µεσαίων παρατηρήσεων όταν έχουµε άρτιο πλήθος παρατηρήσεων. ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ Γ΄ ΤΑΞΗ ∆. α. Από τη θεωρία γνωρίζουµε ότι το εύρος είναι µέτρο διασποράς, άρα η πρόταση είναι λανθασµένη (ΛΑΘΟΣ). β. Από τη θεωρία γνωρίζουµε ότι η διακύµανση (s 2 ) δεν εκφράζεται µε τις ίδιες µονάδες µε τις οποίες εκφράζονται οι παρατηρήσεις, άρα η πρόταση είναι λανθασµένη (ΛΑΘΟΣ). γ. Από τη θεωρία γνωρίζουµε ότι για τις παραγωγίσιµες συναρτήσεις f, g ισχύει ότι: (f(g(x)))΄ = f΄ (g(x)) . g΄ (x) , άρα η πρόταση είναι σωστή (ΣΩΣΤΟ). δ. Από τη θεωρία γνωρίζουµε ότι δύο ενδεχόµενα Α και Β του ίδιου δειγµατικού χώρου Ω λέγονται ασυµβίβαστα, όταν Α ∩ Β = ∅ , άρα η πρόταση είναι σωστή (ΣΩΣΤΟ). ε. Από τη θεωρία γνωρίζουµε ότι το κυκλικό διάγραµµα χρησιµοποιείται για τη γραφική παράσταση και ποσοτικών και ποιοτικών µεταβλητών, άρα η πρόταση είναι λανθασµένη (ΛΑΘΟΣ). ΘΕΜΑ 2ο Έστω τα ενδεχόµενα: Γ = «Επιλέγεται καθηγήτρια» και Φ = «Επιλέγεται φιλόλογος». Τότε: Γ΄ = «Επιλέγεται καθηγητής» και Φ΄ = «∆εν επιλέγεται φιλόλογος». Επιπλέον έχουµε ότι: Ρ(Γ) = 55% = 0,55 Ρ(Φ) = 40% = 0,4 Ρ(Γ∩Φ) = 30% = 0,3 α. Τότε: ΤΕΛΟΣ 2ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ ΑΡΧΗ 3ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ Γ΄ ΤΑΞΗ Γ∪Φ = «Επιλέγεται γυναίκα ή φιλόλογος». Εποµένως: Ρ(Γ∪Φ) = Ρ(Γ) + Ρ(Φ) – Ρ(Γ∩Φ)   Ρ(Γ∪Φ) = 0,55 + 0,4 – 0,3   Ρ(Γ∪Φ) = 0,65. β. Επίσης: Γ–Φ = «Επιλέγεται γυναίκα και όχι φιλόλογος». Εποµένως: Ρ(Γ–Φ) = Ρ(Γ) – Ρ(Γ∩Φ)   Ρ(Γ–Φ) = 0,55 – 0,3   Ρ(Γ–Φ) = 0,25. γ. Επιπλέον: Γ΄∩Φ = «Επιλέγεται άνδρας και φιλόλογος». Εποµένως: Ρ(Γ΄∩Φ) = Ρ(Φ – Γ) = Ρ(Φ) - Ρ(Γ∩Φ)   Ρ(Γ΄∩Φ) = 0,4 – 0,3   Ρ(Γ΄∩Φ) = 0,1. δ. Τέλος: Γ΄∪Φ = «Επιλέγεται άνδρας ή φιλόλογος». Εποµένως: Ρ(Γ΄∪Φ) = Ρ(Γ΄) + Ρ(Φ) - Ρ(Γ΄∩Φ)   Ρ(Γ΄∪Φ) = 1 – Ρ(Γ) + Ρ(Φ) - Ρ(Γ΄∩Φ)  Ρ(Γ΄∪Φ) = 1 – 0,55 + 0,4 – 0,1   Ρ(Γ΄∪Φ)= 0,75. ΘΕΜΑ 3 ο x . x2 − 1 Η συνάρτηση f είναι ορισµένη όταν: x 2 – 1 ≠ 0  x 2 ≠ 1  x ≠ ±1, ∆ίνεται η συνάρτηση f(x) = Α. ΤΕΛΟΣ 3ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ ΑΡΧΗ 4ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ Γ΄ ΤΑΞΗ άρα το πεδίο ορισµού της f είναι το σύνολο A f = ℜ – {–1, 1}, δηλαδή, σωστό είναι το γ. Β. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιµη στο ℜ – {–1, 1}, µε: 2 2  x  (x)΄ ⋅ (x − 1) − x ⋅ (x − 1)΄ f ΄(x) =  2  =  (x 2 − 1) 2  x −1  x 2 − 1 − 2x 2 x 2 − 1 − x ⋅ 2x  f ΄(x) =   f ΄(x) = (x 2 − 1) 2 (x 2 − 1) 2 ΄ −1 − x 2 (x 2 − 1) 2  f ΄(x) =  1+ x2 f ΄(x) = − 2 (x − 1)2  , άρα f΄(x) < 0, αφού (1+x 2 ) > 0 και (x 2 – 1) 2 > 0. Γ. Για x∈(–2, –1)∪(–1, 0), έχουµε: x   lim ( x + 1) ⋅ f (x)  = lim ( x + 1) ⋅ 2 =  x → −1 x → −1 x 1 −   ( x + 1) ⋅ x = lim x = −1 = 1 = lim x → −1 (x − 1)(x + 1) x → −1 x − 1 −1 − 1 2 ∆. Αν ω είναι η γωνία που σχηµατίζει η εφαπτοµένη της γραφικής παράστασης της f στο σηµείο (0, f(0)) µε τον άξονα x΄x , θα ισχύει ότι: 1 + 02 1 εφω = f΄(0)  εφω = − 2  2  εφω = − (0 − 1) 1  εφω = – 1   εφω = – εφ45 ο   εφω = εφ(180 ο – 45 ο )  εφω = εφ135 ο   ω = 135 ο , αφού 0 ο ≤ ω < 180 ο . ΘΕΜΑ 4ο __ α. x= 1 + 8 + 9 + 5 + 3 + 4 30 = = 5 και 6 6 ΤΕΛΟΣ 4ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ ΑΡΧΗ 5ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ Γ΄ ΤΑΞΗ ___ y = 7 + 14 + 6 + 4 + 12 + 5 48 = =8. 6 6 Ταξινοµούµε τις παρατηρήσεις της οµάδας Α σε αύξουσα σειρά και έχουµε: 1, 3, 4, 5, 8, 9 και αφού έχουµε άρτιο πλήθος παρατηρήσεων η διάµεσος είναι το ηµιάθροισµα των δύο µεσαίων παρατηρήσεων, δηλαδή, δΑ = 4+5 = 4, 5 . 2 Ταξινοµούµε τις παρατηρήσεις της οµάδας Β σε αύξουσα σειρά και έχουµε: 4, 5, 6, 7, 12, 14 και αφού έχουµε άρτιο πλήθος παρατηρήσεων η διάµεσος είναι το ηµιάθροισµα των δύο µεσαίων παρατηρήσεων, δηλαδή, δΒ = 6+7 = 6, 5 . 2 β. Για την οµάδα Α έχουµε ότι: ΣΥΝΟΛΟ ___ xi xi − x 1 –4 16 3 –2 4 4 –1 1 5 0 0 8 3 9 9 4 16 30 ---- 46 Τότε: __   x − ∑  i x  s 2x =  v 2  s 2x = 23 69 46 23 = = , άρα s x = . 3 3 6 3 ΤΕΛΟΣ 5ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ ___    xi − x    2 ΑΡΧΗ 6ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ Γ΄ ΤΑΞΗ Για την οµάδα Β έχουµε ότι: ΣΥΝΟΛΟ ___ yi yi − y ___    yi − y    4 –4 16 5 –3 9 6 –2 4 7 –1 1 12 4 16 14 6 36 48 ---- 82 2 Τότε: __   y − ∑  i y  s 2y =  v 2  s 2y = 41 123 82 41 = = , άρα s y = . 3 3 6 3 Εποµένως: 23 41 sy s 23 3 = 41 CVx = ___x = 3 = και CVy = ___ = . 5 8 5 3 8 3 x y Συνεπώς CV x > CV y , αφού 23 41 > 5 3 8 3  23 41 > 25 ⋅ 3 64 ⋅ 3  23 41 > 25 64  23⋅64 > 41⋅25   1.472 > 1.025, δηλαδή, το οµοιογένεια. δείγµα της οµάδας Β έχει µεγαλύτερη γ. Αν σε κάθε παρατήρηση της οµάδας Α γίνει αύξηση 20%, έχουµε µια νέα µεταβλητή Ω της οποίας οι τιµές είναι: ΤΕΛΟΣ 6ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ ΑΡΧΗ 7ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ Γ΄ ΤΑΞΗ ω = x + 20%⋅x  ω = x + 0,2⋅x  ω = 1,2⋅x. Από τη θεωρία γνωρίζουµε ότι για τη µεταβλητή Χ και τη _______ ___ σταθερά c, θα ισχύει: ( c ⋅ x ) = c ⋅ x και s c⋅x = c ⋅ s x . _______ ___ Συνεπώς: ω = (1, 2 ⋅ x ) = 1, 2 ⋅ 5 = 6 και s ω = s1,2⋅x = 1, 2 ⋅ 23 . 3 Αν σε κάθε παρατήρηση της οµάδας Β γίνει αύξηση κατά 5 ευρώ, έχουµε µια νέα µεταβλητή Ζ της οποίας οι τιµές είναι: z = y + 5. Από τη θεωρία γνωρίζουµε ότι για τη µεταβλητή Y και τη _______ σταθερά c, θα ισχύει: ( y + c ) = _______ __ ___ y + c και s y + c = s y . ___ Συνεπώς: z = ( y + 5 ) = y + 5 = 8 + 5 = 13 και s z = s y +5 = s y = 41 123 = . 3 3 δ. Εποµένως: CVΩ = sω ___ ω = 23 3 = 0, 2 ⋅ 23 = 1 ⋅ 23 6 3 5 3 1, 2 ⋅ και 41 s 1 41 CVΖ = ___z = 3 = ⋅ . 13 13 3 z Τότε CV Ω > CV Z , αφού: 1 23 1 41 1 23 1 41 23 41 ⋅ > ⋅ ⋅ > ⋅ >    5 3 13 3 25 3 169 3 25 169  23⋅169 > 41⋅25  3.887 > 1.025. Συνεπώς το δείγµα µε τιµές z έχει µικρότερη οµοιογένεια από το δείγµα µε τιµές ω. ΤΕΛΟΣ 7ΗΣ ΣΕΛΙ∆ΑΣ