You are on page 1of 6

JU Gimnazija ,,30.

Septembar“

Ermin Demić Primari elektrohemijskih izvora električne energije

Mentor:prof. Radomir Bubanja

što se naziva reakcija korozije Slika 1. kao što je shematski prikazano na Slici 2. Rastvaranje cinka onečišćenog bakrom u sumpornoj kiselini Prostornim razdvajanjem elektrodnih reakcija separatorom (na primer metalnog bakra u rastvoru bakar-sulfata i metalnog cinka u rastvoru cink-sulfata) formira se elektrohemijski spreg. U tom slučaju se između polova sprega voltmetrom . kao što je prikazano na Slici 1. Ukoliko mesto odigravanja ukupne elektrohemijske reakcije nije prostorno razdvojeno.) ali u beskorisnom vidu kao na primer u reakciji rastvaranja cinka onečišćenog bakrom u sumpornoj kiselini. dGr. oslobađa se energija (u vidu Gibsove energije reakcije.UVOD Elektrohemijski izvor električne energije je elektrohemijski reaktor u kome se potencijalna hemijska energija odigravanja prostorno razdvojenih elektrohemijskih reakcija (aktivne supstance) direktno pretvara u električnu energiju u obliku jednosmerne struje niskog napona.

može izmeriti napon koji se naziva elektromotorna sila sprega (Ems).voltmetar. tokom pražnjenja se odigravaju sledeće reakcije: Cu2+ + 2e = Cu Zn = Zn2+ + 2e (redukcija) (oksidacija) a ukupna reakcija u spregu je Zn + Cu2+ = Cu + Zn2+ Shodno tome. Na primer. Elektrohemijski spreg: V . priključivanjem potrošača (sijalica. elektromotor. a na pozitivnom polu reakcija redukcije. elektrohemijski sistem elektrohemijskog izvora energije je skup osnovnih . Pri tome se na negativnom polu odigrava reakcija oksidacije. Električna energija iz elektrohemijskog sprega na prostorno razdvojenim elektrodama se oslobađa odigravanjem reakcija.). u gore datom elektrohemijskom spregu cinkbakar. mobilni telefon i sl. a taj proces se naziva pražnjenje. Slika 2.

Pored osnovnih komponenti svaki elektrohemijski izvor se sastoji i od dodatnih komponenti koje direktno ne učestvuju u reakciji ali omogućavaju funkcionisanje izvora. (2) rastvor elektrolita (skraćeno–elektrolit) i (3) aktivna supstanca pozitivne elektrode. Shodno tome ovakvi izvori se jednokratno koriste. elektrohemijski sistem se naziva sekundarni elektrohemijski izvor električne energije ili akumulator. Razlika između primarnih i sekundarnih izvora električne energije je u tome što se kod sekundarnih izvora aktivna supstanca može regenerisati i ponovo iskoristiti priključivanjem spoljašnjeg izvora električne energije (u obliku jednosmerne struje niskog napona) i obnoviti tokom procesa koji se naziva punjenje. nosači aktivne mase. kao što su kućište.komponenti koje određuju elektrohemiju te vrste. kontakti. Uobičajeni termin BATERIJA je neispravan. separatori. Ove osnovne komponente su: (1) aktivna supstanca negativne elektrode. pošto baterija predstavlja vezu minimum dva izvora). . Ukoliko se reakcije na elektrodama odigravaju ireverzibilno (bezpovratno) tokom pražnjena elektrohemijski sistem se naziva: primarni elektrohemijski izvor električne energije (ili primarni element). Ukoliko se reakcije na elektrodama odigravaju reverzibilno (povratno) tokom pražnjenja. kolektori struje i sl.

izvršena je njihova standardizacija. prema kojoj se cilindrične (valjkaste) ćelije označavaju slovom R (engleski: round okrugao) a prizmatične sa F (flat-pljosnat). ili baterija 6F22 znači šest redno vezanih pločastih baterija F22. Takođe. Baterije sastavljene od redno vezanih ćelija označavaju se brojem koji pokazuje koliko je ćelija vezano i oznaku ćelije. . Na omotaču ćelije ili baterije označavaju se i moraju se nalaziti podaci o: nominalnom naponu ime ili znak proizvođača.Takođe. D. Broj uz ove oznake ukazuje na konkretan tip sa pripadajućim dimenzijama. C. na primer R10 ili F20. Označavanje elektrohemijskih izvora energije Mada se elektrohemijski izvori električne energije kako primarni tako i sekundarni proizvode u svim oblicima i veličinama. oznaka odgovarajućeg standarda i datum proizvodnje.). U našoj zemlji prihvaćene su oznake Internacionalne elektrotehničke komisije. postoje i hibridni elektrohemijski izvori električne energije pri čemu se jedan ili oba reaktanata na elektrode dovode iz spoljašnje sredine: gorivni galvanski spregovi ili metal|vazduh elementi. raširen je i Američki način označavanja elemenata (A. baterija 4R12 znači četiri redno vezane cilindrične ćelije R12. oznaka tipa elementa. Tako.

. Na Slici 4 su prikazani izgledi načešće korišćenog cink|mangan-dioksid (Zn|MnO2) alkalnog elementa sa odgovarajućim oznakama prema gornjoj tabeli: Slika 4. Izgledi tipičnih primarnih Zn|MnO2 elemenata.U donjoj tabeli su upredno prikazane oznake najčešće korišćenih elemenata sa tipičnim dimenzijama i masom.