You are on page 1of 75

PERLİT MADENİ

UMUT ALAN-2010801290

Perlit,inci taşı anlamına gelen, grinin tonlarından siyaha kadar değişik renklerde camsı volkanik bir kayaçdır. Bu haline Ham Perlit denir. Ham Perlit kimyasal bileşimi bakımından silisli ve alüminyumlu bileşenler içerdiği için kalsiyum esaslı bağlayıcılar ile kimyasal reaksiyona girerek hidrolik (puzzolonik) aktivite gösterdiği için inşaat sektöründe yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu özelliği ile çimentodan ekonomi sağlamakta ve dayanıklılık kazandıran mükemmel bir agregadır.

FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ
         

-


    

Renk Yumuşama noktası Ergime noktası OH Özgül ısı Özgül ağırlık Refraktif İndeks Serbest nem (%) Ağırlık kaybı Gevşek yoğunluk (Genleşmiş) - Isı iletkenliği (Genleşme) - Asitte erime özelliği çok az erir (% 0.1).

: : : : : : : : : :

Beyaz, gri ve tonları 870-1100oC 1260-1343 oC 7.5-8.0 0.2 Cal/goC (837 J/Kg.k) 2.2-2.4 g/cc (2200-2400 Kg/m3) 1.5 Maksimum 0.5 İstenildiği kadar 32-400 kg/m3

: 0.04 W/m.k : . Konsantre sıcak alkali ve hidroklorik asitte erir. : . Konsantre mineral asitlerinde az erir (% 2) : . Seyreltik mineral veya konsantre zayıf asitlerde

0.9 .0.1.5 .0.5 TiO2 0.0.0 Na2O3 2.0 .2 Fe2O3 0.0 K2O 0.0.0.0 .02 .2 FeO 0.2 Toplam klorürler Eser .1 Cr 0.0 .5 .18.0.1 SO3 0.0 AlO312.0.03 / 0.5 MgO 0.0 .75.0.5 .0 .1 Ba 0.3 NiO Eser Cu Eser B Eser Be EserSerbest silis 0.0.1 .4.0 CaO 0.05 PbO 0.2 Toplam sülfatlar Hiç Yok                .0.      KİMYASAL ÖZELLİKLERİ SiO271.0 .5.2 MnO2 0.0 .0 .03 .

 . grinin toplarından siyaha kadar değişik renklerde camsı volkanik bir kayadır. Ham Perlit Perlit. inci taşı anlamına gelen. Bu haliyle perlit'e HAM PERLİT denir.

aralıklarda kırılıp. .2 0. mm.6 0.4 1. mm.4 mm.0-2.8-2.6-1.0-0. Aşağıdaki boyutlarda ve ayrıca istenilen tane ebatlarında üretim yapılabilir. değişik aralıklı eleklerden geçirilerek boyutlandırılmasına Tasnif Edilmiş Perlit denir. 0.5 mm.2-2. mm.  Tasnif Edilmiş Perlit Ham perlitin 0.

Genleştirilmiş perlit ve bundan elde edilen ürünlerin ticari ismi ETİ MADEN adına Etiper ® olarak tescil edilmiştir.  Genleştirilmiş Perlit Tasnif edilmiş perlitin 850-1150°C'deki alev şokunda bünye suyunu kaybederek. patlaması sonucunda tane hacminin 35 misline kadar büyümesi haline Genleştirilmiş Perlit denir. .

 . ETİPER Mikronize® Perlit Genleştirilmiş perlitin mikron mertebesinde ve bünye özelliği bozulmadan özel olarak öğütülmüş haline Etiper Mikronize® denir. Ayrıca istenilen ebatlarda özel üretim yapılabilir. Etiper mikronize® kimyasal olarak aynı. fiziksel olarak farklı M1 ve M2 olmak üzere iki çeşittir.

demiryollarında patinaj kumu olarak ve donmalara karşı dayanıklılığından yararlanılarak su alan inşaatlarda kullanımı mevcuttur. . karayolu yapımında asfalt dolgu malzemesi olarak.Perlitin Kullanım Alanları  Beton kiremit üretimi. ince ve kaba sıvada. kanalizasyon borularının üretiminde. yüzme havuzu yapımında. çatı ve teras su izolasyonlarında.

çiçekçilik. mantarcılık. ve topraksız tarım ortamlarında toprak düzenleyicisi olarak yaygın şekilde kullanılan radyoaktif içermeyen hafif bir malzemedir. sebze yetiştiriciliği. Seracılık. . fidecilik.

Bu özelliği ile etkin bir ısı yalıtım. Perlit bir izolasyon maddesidir. Darbeli ve yüksek frekanslı sesleri yalıtır. izolasyon malzemesidir. Perlit bünyesinde. Bu özelliği ile yüksek ısıda özelliğini kaybetmez. . anorganik bir maddedir. bol miktarda hava boşluğu bulundurmaktadır. yangının yayılmasını önler.  Perlit radyoaktif içermeyen bir madendir.

 . kimyasal reaksiyona girmez. Bu özelliği ile tarımda her türlü bitkinin üretiminde kullanılmakta. Sulama ihtiyacını azaltarak tasarruf sağlar. havalanmasını sağlar. çürümez. buharlaşmayı azaltır. Suda erimez. Nötr bir malzemedir. bitkilerin hastalıklarından korunmasında etkili olmaktadır. Perlitin toplam gözenekliliği %90 civarında olduğundan toprak drenajını düzenler. Perlitin kimyasal yapısı kararlıdır. Perlit bünyesindeki gözenekler sayesinde filtrasyonu arttırır.

Çözünebilir iyonların çok az olması sebebiyle tuz ve alkalilik açısından sorun yaratmaz.57. İnorganiktir. Hastalık taşımaz. Nötr (pH=6. . barındırmaz.5) oluşu ve düşük kimyasal tamponluğu ile ortam pH nı kolayca düzenler.

Göllenme. Steril üretimde yapısı bozulmadığından topraksız tarımda 6 yıla kadar kullanım ömrü olduğu gibi. Isı izolasyon özelliği sebebiyle bitkilerin sıcaklık değişimlerinden etkilenmesini asgari seviyeye düşürür. Ömrü uzundur. ( Örn: Hacim hesabı olarak 20 lt torf 5 lt perlit oranında oluşturulur. kötü drenaj.)   . Yapısı itibariyle fide köklerinde yıpranma ve hasarları önler. şişme. üretim ortamının iyileşmesi sebebiyle erken ürün elde etme imkanı sağlar. çatlama gibi özelliklerin hiçbirini göstermez. kabuk oluşturma. ve 1/4 oranında kullanılır. Genellikle kullanımı torf ile birlikte olmaktadır.

ağaç kabuğu.Bu sebeple Topraksız tarım uygulaması etkin bir şekilde gerçekleştirilmektedir.Topraksız Üretimde Perlit  Sera sektöründe kullanılan toprağın kısa sürede değişmemesi. kum. torf gibi diğer maddelerle birlikte karıştırılarak kullanılabilmektedir. Tarımda Perlit tek başına kullanılabildiği gibi. . aynı ürünlerin üretime devam edilmesi sebebiyle sera toprağı yorulmakta. Topraksız tarım uygulaması birçok dış ülkede %95 lere varan oranlara ulaşmaktadır. Organik tarım ile sağlıklı ürün üretilmesi son yılların güvenilir ürün talebini artırmıştır. üretim kalitesi ve zamanı aksamaktadır.

fideler belli aralıklarla tabaka üzerine dikilmekte. besin eriyikleriyle su ve besin ihtiyaçları karşılanarak yetiştirilmektedir. bitkiler bu torbalar içine dikilerek çok kolay bir şekilde yetiştirilmektedir.  . Torbalar içinde üretim: Perlit veya Perlitli karışım ihtiyaca uygun miktarda torbalara konmakta. Topraksız üretim: Perlit veya perlitli karışım siyah plastik örtü üzerine muhtelif kalınlıkta serilmekte. Torbalar siyah plastik örtüler üzerine belli aralıklarla sıralanmakta. su ve besin maddesi ihtiyaçları sulama suyu içinde verilmektedir.

futbol ve golf alanları çim toprakları için toprak düzenleyicisi olarak başarı ile kullanılmaktadır. İri taneli Perlit homojen bir şekilde karıştırılarak kullanılması uygundur. bahçeler. parklar. Toprak sahalarda Perlit kullanımının faydası esneklik ve yumuşak bir zemin elde etmek için üst zeminin altına uygulanmaktadır. yürüyüş parkurları. Perlit. Basılma ile sıkışma ile çim zayıflarını önler.  . Çim sahalarda kullanılacak perlit seçimi önemlidir. Çimleri dış etkilerden korur. Perlit Toprak Düzenleyicisidir. belirli bir alandaki çimlenme sayısı artmaktadır. Perlit kullanımı ile çimin gelişme alanı genişlemekte.

İnşaat Sektörü a) Perlitli sıvalar b) Perlit agregalı hafif yalıtım betonu (Çimento veya alçı bağlayıcılı) c) Perlit agregalı hafif yapı elemanları d) Isı ve ses yalıtıcı gevşek dolgu maddesi olarak perlit kullanımı e) Yüzey döşemelerde ısı ve ses yalıtıcı olarak perlit kullanımı f) Çimento ve alçı dışındaki bağlayıcılarla yapılan özel amaçlı perlit betonları . Perlitin tüketim alanları başlıklar halinde aşağıda verilmektedir.  1. Perlit en yaygın olarak kullanıldığı alan inşaat sektörüdür.

) c) Çimli spor alanlarında . Tarım Sektörü : Toprağın fiziksel özelliklerini artırıcı "substrat" maddesi olarak perlit kullanımı a) Tarla tarımında b) Bahçe tarımı ve seracılıkta (fide yetiştiricilik. kültür tarımı vb. 2.

Fosforik asit süzme .Sitrik asit süzme .Uranyum şerbeti filtrasyonu . şarap ve likörleri süzmede .Bira.Kâğıt sanayinde (beyaz su) filtrasyonu .Sülfürik asit filtrasyonu .Bitkisel yemeklik yağları süzmede .Antibiyotiklerin süzülmesinde . ilaç ve diğer kimyasal maddeler üretiminde süzme yardımcı maddesi olarak perlit kullanımı a) Gıda sanayinde .Gıda.Boyaların süzülmesinde .Sodyum silikat (su cam) filtrasyonu .Flok süzmede (alüminyum hidroksit ve flokülasyon işlemlerinde) .Mısır şerbeti süzmede (glikoz/dekstroz üretiminde) b) İlaç ve kimya sanayinde .Şeker şerbeti süzmede .Pektin süzmede . Sanayi Sektörü: A.  3.Meyve suları süzmede .Soda külü eriyiklerinin filtrasyonu .

Yüzme havuzlarının suyunu süzmede . c) Diğer Süzme işlemlerinde .Atık suları temizlemede süzme işleminde   B.Sıı soygazlar. c) 1000 oC kadar sıcaklıktaki reaktörlerin. potanların vb. yalıtımında. etan ve metan .Sıvı oksijen .) b) Soğuk depoların yalıtımında. itici gazlar (propellanlar).Sıvı azot ve amonyak .Sıvılaştırılmış doğal gazlar (LNG) . soğutucu gazlar (refri geranlar vb. Sanayide ısı yalıtımında perlit kullanımı a) Sıvılaştırılmış gaz tanklarının ısı yalıtımında .Makine yağı süzme (kullanılmış makine yağının rejenerasyonu) . .Sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG) .Sıvı progan.İçme suyu süzmede .

Seramik ve cam sanayinde katkı maddesi olarak perlit kullanım E.) c) Temizleyici tozlarda d) Gübrelerde e) Dinamit üretiminde f) Testüre (yüzeyi grenli) örtücülğü yüksek boyaların üretiminde . İlaç ve kimya sanayinde dolgu maddesi olarak perlit kullanımı a) İlaçlarda (insan sağlığı ilaçları-veteriner ilaçları) b) Haşere ilaçlarında (bitki koruma vb. C.Perlitli refrakter harç D.Alüminyum fosfat bağlayıcılı perlit refrakter tuğla veya betonlar .Seramik bağlayıcılı perlit refrakter tuğlalar . Metalürjide perlit kullanımı a) Dökümcülükte metalurjik flaks olarak b) Döküm kumuna katkı maddesi olarak c) Potadaki ergimiş metalin korunmasında d) Dövmede veya haddeye giden sıcak metal ingotların ısı kayıplarını önlemede e) Demir-çelik sanayinde ergimiş metalin curuf kontrolünde f) Perlitli yalıtıcı refrakterlerin üretiminde .

4. Diğer Uygulamalar
a) Sondajlarda, çimentolama işlemini kolaylaştırıcı katkı maddesi olarak, b) Gemi dipleri kaplama ve yalıtımında, c) Petrol artıklarından veya diğer yağlı atıklardan gelen su kirliliğini gidermede, d) Baraj göllerinde, kentlerde, açık su rezervuarlarında buharlaşmayla su kaybını önleyici olarak, e) Ambalajlama için dolgu maddesi, f) Plastik köpüklere ve plakalara katkı dolgu maddesi, g) Ucuz ve hafif plastik mobilya yapımında dolgu maddesi, h) Titreşimli tesbitte ı ) Yangına karşı özellikle çelik kontrüksiyonlarda yalıtım katı olarak.

TABLO 1. Dünya rezervleri (Milyon Ton)

ÜLKELER Kuzey Amerika ABD Diğer TOPLAM

Rezervler 45.4 4.5

Rezerv Toplamı 182.0 18.0

49.9

200.0

Avrupa Yunanistan Diğer TOPLAM

45.5 453.6

273.0 909.0

500.0

1.182.0

Asya Japonya Filipinler Türkiye TOPLAM

9.1 9.1 27.3

45.5 36.4 273.0

45.5

354.9

Afrika ve Okyanusya

22.7

90.1

Dünya Toplamı (Yuvarlatılmış)

635.0

1.820.0

Türkiye'de yapılan araştırmalar sonucu toplam perlit rezervinin 4.5 milyar ton olduğu belirtilmektedir

Batı Avrupa'daki en büyük üretici Yunanistan olup sırasıyla İtalya, Maceristan, Çekoslavakya, Fransa ve Türkiye gelmektedir.
Sektörde tanınan firmalar aşağıda verilmektedir. a) Grefco Inc. b) Celite Corp (Manville) c) Harborlite Corp. d) Nord Perlite e) Silver and Baryte Ores f) Otavi Minen Hellas g) Dicalite (Grefco'nun şirketi)

0 20.TABLO 2.0 118.3 501.0 16.0 40.0 .7 163. Ülkeler Bazında Batı Avrupa Perlit Tüketimi (Bin Ton) 1989 ÜLKELER 1990 Belçika Danimarka Almanya İspanya Fransa Irlanda Hollanda Portekiz İngiltere 51.0 0.0 3.0 3.5 57.0 2.0 0.0 98.3 133.0 40.0 90.0 TOPLAM 464.3 118.5 4.

genleştirme öncesi kırılmış-elenmiş perliti uzak noktalardaki üretim yerlerinden genleştirme yerlerine nakliye zorunluluğu vardır. perlit yataklarının ABD'nin batı eyaletlerinde ve genleştirme tesislerinin doğu eyaletlerinde olması nedeni ile perlitin demiryolu ile baştan başa Kuzey Amerika kıtasında taşınmasını dolayısıyla da yüksek bir demiryolu navlununu gerektirmektedir. Bundan dolayı ABD iyi bir ithalatçı ülke konumunda olup yalnızca tek ihraç ülkesi Kanada'dır. Bu nedenle doğu eyaletlerdeki bir çok perlit genleştiricisi pahalı olan demiryolu navlununu ödemek yerine daha ucuz olan deniz yolu navlununu tercih ederek Avrupa'dan. özellikle de Yunanistandan ithal etmektedirler. .Uluslararası Ticaret  ABD'de perlit genleştirme tesisleri tüketim noktalarına yakın yerlerde oluşturulmaktadır. Ancak. Bu nedenle.

Ancak.  Avrupa'da. özellikle Batı Avrupa'da yüksek vasıflı perlitin ana kaynağı Yunanistan'dır. Macaristan. Çekoslavakya'dır. . Bunların içinde özellikle İtalya. İngiltere ve Fransa için önemli bir ithalat kaynağıdır. Diğer Avrupalı perlit üreticisi ülkeler İtalya. Türkiye'nin 1980'den beri uyguladığı modernizasyon ve büyüme programları nedeni ile bahsi konu pazardaki payı gittikçe artmaktadır. Macaristan ve Çekoslavakya öncelikle dahili pazarlara yönelik olarak çalışmaktadır. Yalnızca Macaristan'daki OEA Şirketi Almanya'ya önemli miktarlarda perlit ihraç etmektedir. Avrupa pazarına önemli ölçülerde ihraç yapan diğer üreticiler Türkiye ve Ermenistan’dır.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

TEŞEKKÜR EDERİM… .