You are on page 1of 3

COĞRAFYA Coğrafyanın içine giren doğal, toplumsal ve ekonomik olaylar arastırmalar sonucunda bircok bilim dalından yararlanır (1).

Bunların başlıcaları ; meteoroloji, hidroloji, antropoloji, gibi bilim dallarıdır (2). Yeryüzü sadece tekil varlıklardan oluşmamıstır (3).Farklı özellikleri olan bir yapıya sahıptır (4).coğrafya konuları soyut bir sekilde ele almaz (5).İnsanla çevre arasındaki doğal ilişki coğrafyanın temel konusudur (6).Atık su,kanalizasyon,mühendislik ve alt yapı çalışmaları bütün bunlar coğrafya nın konusu altındadır (7). Coğfrafya iki kısımda ele alınır (8).Bunlar beşeri ve fiziki coğrafyadır (9).Bir başka anlamda coğrafyanın insan ile ilişkisi ve coğrafyanın doğa ile ilişkisi olarak ele alınır (10).Beşeri coğrafya insan ve insanı ilgilendiren bilimleri ilgilendirir (11). Nüfus coğrafyası, demografi, sosyal ve kültürel coğrafya, siyasal coğrafya,ekonomik, kent ve tarihsel coğrafya olmak üzere gruplara ayrılır (12). Fiziki coğrafya ise jeomorfoloji ,klimatoloji, hidrografya, biyocoğra olmak üzere ayrılır (13). Bu bilimlerden daha fazla yararlanmak ve coğrafi olaylar arasındaki ilşkiyi anlamak için bilgi sistemlerine ihtiyaç duyulur (14).İşte coğrafyanın bilgi sistemleri ile buluşmasına da coğrafi bilgi sistemleri adı verilir (15). COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ Kısaca; coğrafi verilerin, kulacını ve bilgisayar sistemlerinin, bir plan içinde organize edilip, verilerin algılanıp işlenmesi ve veri bankası oluşturulması olayıdır (1).CBS özellikle uygulamalı bilim dallarında daha cok kullanılır (2).Bunlar ;(ormancılık, zıraat,cevre kirliliği,kadastro, insaat) gibi alanlarda yerını coktan almıştır (3).Bilgi sistemleri karar verme surecinin bilimsel ve etkin olmasına hızmet vermektedır (4).CBS sosyal, çevresel olayların düzenlenmesi ve doğadakı zamana bağlı değişimleri de inceler (5).bilgi sisteminin temelini veri bankaları oluşturur(6).CBS uzaysal,alansal ve niteliksel bilgilerin depolanması,değiştirilmesi ve kontrolünün yapılması otomasyon sayesinde gerçekleşir(7).Otomasyon aslında bilgisayar yazılım ve donanımının insan bilgisiyle birleşimidir(8).CBS aslında coğrafi bilgileri bilgisayar ortamında depolayan ve analiz eden bir araçtır(9).Coğrafi koordinantları referans alan ve bu veriler ile calışmayı dizayn eden bir bilgi sistemidir(10).Bilgilerin depolanması, analiz edilmesi cbs sayesinde gercekleşir(11).CBS nin bircok ana bilim dalı vardır(12).Amacı ne olursa olsun bir bilgi sisteminde mutlaka veri girişi,veri işleme,verinin yeniden işlenmesi ve veri sunumu yer alır(13).Aslında iki acıdan cbs vardır(14).Teknolojik acıdan cbs ve gercekleşen olay ve durumlar yönünden cbs(15). CBS’NİN FONKSİYONLARI CBS teknolojisi ortak veri tabanlarını birleştirme özelliğine sahiptir (1).CBS teknolojisi ortak veri tabanlarını birleştirme özelliğine sahiptir (2).Coğrafi analiz avantajları sorgulama ve istatistiksel analizler olarak kullanıcıya sunulur (3).Bu özelliği bakımından, CBS diğer bilgi sistemlerinden farklıdır (4).CBS, ileriye dönük tahminlerde bulunarak, stratejık planların yapımını saglar (5).CBS de konum bilgisi de önemlidir (6).Sayısal verilerin entegresyonu,konumsal,sorgulama,otomasyon,görüntüleme,manipulasyon,konumsalanalizler,ka rar verme analizleri,model analizleri cbs nin fonksiyonlarıdır(7).Sayısal verilerin entegresyonu;CBS de sayısal ve sözel verilerle entegre bir şekilde calışma özelliğine sahiptir(8).konumsal sorgulamada CBS toplanacak coğrafi verilere daha sonra ihtiyaç duyulması halinde bu verilere yenıden ulasmayı saglar (9). Bunun ıcin konumunun belli olması gerekir(10).Manipulasyon;CBS de konumsal veri ile uğraşanların en fazla sorun yaşadığı işlemlerden biri de mevcut verilerle güncelleme,ayıklama,ekleme,vb…gibi manipulasyonların yapılamamasıdır(11).

yaşanan dünyadaki doğal ve yapay ilişkilerin gerçekte olduğu gibi yansıtılması işlemidir (1). kesintisiz güç kaynakları dır(4). kanal. CBC NASIL ÇALIŞIR?(COĞRAFİ VERİ KAYNAKLARI) Coğrafi referanslar .CBS merkezi sistem bilgisayarlardan özel iş istasyonlarına. verinin toplanması. adres.KESİNTİSİZ GÜÇ KAYNAKLARI:Sistemin olası güç kesintilerine dayanması ve vzarar görmemesi için kullanılan güç kaynaklarıdır(13). .Mevcut harita ve veriler sayısallaştırılır (6).Bunların hepsi doğru bilgiye gider (3). Raster ve vektör bütünleştirme işlemleri yapılır (8).SAYISALLAŞTIRICI TABLET:Harita ve krokilerin sisteme aktarılmasında kullanılan sistemlerdir(7).video kayıt ile . (2). burada temel işlevler .Vektörel veri modelleme. yazılım.Haritaların kartoğrafik özelliklerle zenginlesmesi önemi daha da çok arttırır(12).GPS:Coğrafi verilerin toplanmasında ve takibinde kullanılan yeni bir teknolojidir(9). yerel veya internet ağı üzerinden hemen her türlü bilgisayar sistemlerinde kullanılır(2).Artık yavas yavaş terk edilmeye başlanmıştır(8). veri.Bunlar cbs yı oluşturan temel etkenlerdir(15). Örneğin yollar.Analiz aşamalarında ise.YEDEKLEME ÜNİTESİ:Sistem içindeki veri ve proğramların yedeklerinin alınmasında kullanılır(12). insanlar ve yöntemlerden oluşur(1). sayısallaştırma ile .coğrafi veri toplama gibi birimler coğrafi veri kaynaklarıdır (1).Bunlar. uzaktan algılama ile arazi ölçme ile… (4).tarama ile. işlemi . yazıcı.fotoğraf ve görüntüler. çizici. coğrafi analiz ve sorgulamaların otomasyonu yapılır (9). grafik olmayan veriler girilir (5). vektörel veri modelleri. Grafik ve grafik olmayan verilerin ilişkilendirilmesi işlemi yapılır (4).Veri toplama.Coğrafi veri kaynakları bu şekilde çalışır (10).Birçok ebatta değişik türleri vardır(6). Veri tabanı tasarımı aşamasında gerekli tüm katmanlar ve kapsamlar belirlenir (2).Mevcut taramalar yapılır (7). verilerin kağıt ya da harita ortamından bilgisayar ortamına dönüştürülmesi işlemine “ sayısallaştırma “ denir (9).mevcut harita ve dökümanlar. fotoğrometrik değerlendirme ile.Coğrafi verilerin toplanıp saklanması için özel çevre birimleri kullanılmaktadır(3). GPS.sayısallaştırıcı tablet.Coğrafi referanslar . vb…arazilerin sınırlandırılması ile de ilgilidir(11). Katmanlara ilişkin veri tabanı yapıları oluşturulur (3). yedekleme ünitesi. yönetimi ve sunumudur (8).YAZICI:Küçük ebetlı çıktıların alınmasında kullanılır(11).Coğrafi veri kaynakları. vb…gibi referans bilgilerini içerir (6).Coğrafi verilerin kullanılmasında bu birimler cok önemlidir(14). Veri hazırlama asamasında ise. boru hatları. uydu verileri.TARAYICI:Harita ve hava fotoğraflarının sisteme aktarılmasında kullanılan sistemlerdir(5).Bu tekniklerin hepsi veri toplama teknikleridir (5). hazır sayısal coğrafi veriler dir. poligon gibi… kesin konumu tanımlamada son derece yararlı bir modeldir (7). arazi verileri.ÇİZİCİ:Sistemdeki coğrafi verilerin istenen amaca yönelik harita çıktılarının alındığı işlemdir(10). tarayıcı. enlem boylam şeklindeki coğrafi koordinant ve ulusal koordinant gibi kesin değerleri ve bölge ismi.Coğrafi veri toplama .CBS’NİN BİLEŞENLERİ CBS donanım. çizgi. Makro ve menü hazırlanır (10). nokta. COĞRAFİ VARLIKLAR VE COĞRAFİ VERİLER Coğrafi bilgi sistemlerinin verimli bir sekilde çalışabilmesi . raster veri modelleri.Raster veri modelleri .

Kadastro ve hizmet amaçlı haritalar genellikle büyük ölçeklidirler(5). uzaklık gibi bilgilerle dolaylı veya doğrudan çeşitli matematiksel dönüşümleri kullanarak gerçek dünyanın genelleştirilmiş modelidir(2). aynı ölçekte farklı bölgelere bakarak özelliklerin aynı olup olmadığının karşılaştırılmasıdır(9). hiyerarşi. Nerede?.Konumsal ilişki referansların çevresi ile olan ilişkilerini ortaya koyar(14). konumsal ilişkiler. . CBS’de kullanılan haritalar çeşitli amaçlar için önceden yapılmış olan haritalardır(4). yön. aynı bölge için farklı konuların haritalanması ve konumsal dağılımlarındaki benzerlik veya farklılıkların karşılaştırılmasıdır(10).Coğrafi mekansal analizde ise genellikle küçük ölçekli haritalar kullanılır(6). Analiz. aynı bölgede aynı konu için farklı zamanlardaki değişimlerin incelenmesidir(11). Bu tür sorgulamalardaki ilişkilerin en iyi sunulduğu ortam söz konusu sorulara en iyi şekilde cevap veren haritalardır(12). tematik ve zamansal karşılaştırmalar ile elde edilir(8).Bütün bunlardan anlaşılacağı gibi haritalar konum belirleme de önemlidir(15). Harita yeryüzü gerçekliğinin özetlenerek aktarılmış biçimi. konum.Coğrafi detaylar arasındaki nitelikler haritalar aracılığı ile bulunur(13). aynı ölçekte.Tematik karşılaştırma.Zamansal karşılaştırma. nesne ilişkileri ve nesne karakteristiklerine göre işaretleştirilmiş sunumu olarak tanımlanabilir(3). yükseklik. mekana ilişkin problemlerin çözümünde kullanılan görsel iletişim araçlarıdır (1).Haritalar .Konumsal karşılaştırma.CBS ‘ DE HARİTALAR VE KONUMSAL İLİŞKİLERİ Haritalar. CBS ortamında mekansal veri ile çalışırken “Ne?. Ne zaman?” gibi üç temel sorgulama türü ile karşılaşılır(7). konumsal. aynı ölçekte. coğrafyanın temel bir dili ve coğrafi gerçekliğin seçilmiş nesneler.