1

Chöông trình hình hoïc lôùp 10 A_naâng
cao
Moân toaùn naâng cao
(Aùp duïng töø naêm hoïc 2006-2007)
Caû naêm : 35 tuaàn x 4 tieát/tuaàn = 140 tieát .
Hoïc kyø I : 18 tuaàn x 4 tieát/tuaàn = 72 tieát .
Hoïc kyø II : 17 tuaàn x 4 tieát/tuaàn = 68 tieát .
Caùc loaïi baøi kieåm tra trong 1 hoïc kyø:
Kieåm tra mieäng :1 laàn /1 hoïc sinh.
Kieåm tra 15’ : Ñs 2 baøi, Hh 2 baøi. T/haønh
toaùn 1 baøi .
Kieåm tra 45’ : Ñaïi soá 2 baøi, Hình hoïc 1 baøi.
Kieåm tra 90’ : 1 baøi (Ñs,Hh) cuoái HK I, cuoái
naêm .
I. Phaân chia theo hoïc kyø vaø tuaàn hoïc :
Caû naêm140
tieát
Ñaïi soá 90 tieát Hình hoïc 50 tieát
Hoïc kyø I
18 tuaàn
72 tieát
46 tieát
10 tuaàn ñaàu x 3 tieát = 30
tieát
8 tuaàn cuoái x 2 tieát = 16
tieát
26 tieát
10 tuaàn ñaàu x 1 tieát =
10 tieát
8 tuaàn cuoái x 2 tieát = 16
tieát
Hoïc kyø II
17 tuaàn
68 tieát
44 tieát
10 tuaàn ñaàu x 3 tieát = 30
tieát
7 tuaàn cuoái x 2 tieát = 14
tieát
24 tieát
10 tuaàn ñaàu x 1 tieát =
10 tieát
7 tuaàn cuoái x 2 tieát = 14
tieát
II. Phaân phoái chöông trình :Hình hoïc
Chöông Muïc Tieát
thöù
I) Veùc tô (14 tieát) 1) Caùc ñònh nghóa
t1,2
1-2
2) Toång cuûa caùc veùc tô
t3,4
3-4
3) Hieäu cuûa hai veùc tô
t5
5
4) Tích cuûa moät veùc tô vôùi moät soá
t6,7,8,9
6-7-8-9
5) Truïc toaï ñoä vaø heä truïc toaï ñoä
t10,11
10-11-12
OÂn taäp chöông
t12
13
Kieåm tra moät tieát (tuaàn thöù12 )
t12
14
II) Tích voâ
höôùng cuûa hai
veùc tô vaø öùng
duïng (12 tieát)
1) Giaù trò löôïng giaùc cuûa 1 goùc baát kyø .
t13
15-16
2) Tích voâ höôùng cuûa hai veùc tô .
t14,15
17-18-19
3) Heä thöùc löôïng trong tam giaùc .
t15,16
20-21
Kieåm tra cuoái hoïc kyø I
t16
22
3) Heä thöùc löôïng trong tam giaùc (tieáp theo) . OÂn taäp
chöông t17
23-24
OÂn taäp cuoái hoïc kyø I 25
2
t18
Traû baøi kieåm tra cuoái hoïc kyø I
t18
26
III) Phöông phaùp
toïa ñoä trong
maët phaúng (24
tieát)
1) Phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng
t19,20
27-28
2) Phöông trình tham soá cuûa ñöôøng thaúng
t21,22
29-30
3) Khoaûng caùch vaø goùc
t23,24,25
31-32-33
4) Ñöôøng troøn
t26,27
34-35
Kieåm tra moät tieát (tuaàn )
t28
36
5) Ñöôøng elíp
t29,30,31
37-38-39
6) Ñöôøng hypebol
t31,32
40-41
7) Ñöôøng parabol
t32,33
42-43
8) Ba ñöôøng coâníc
t33,34
44-45
Kieåm tra cuoái naêm
t34
46
OÂn taäp chöông
t35
47
OÂn taäp cuoái naêm
t35,36
48-49
Traû baøi kieåm tra cuoái naêm
t36
50
TRÖÔØNG THPT TX CAO LAÕNH
******





GIAÙO AÙN HÌNH HOÏC
10A

3













Moân Toaùn 10 Naâng Cao
Naêm hoïc : 2006-2007

Chöông 1 Veùc tô
******
Tieát 1-2 §1. CAÙC ÑÒNH NGHÓA





I) Muïc tieâu :
- Hoïc sinh naém ñöôïc khaùi nieäm veùc tô ( phaân bieät ñöôïc veùc tô vôùi ñoaïn thaúng ), veùc
tô khoâng , 2 veùc tô
cuøng phöông, khoâng cuøng phöông , cuøng höôùng, ngöôïc höôùng, vaø hai veùc tô baèng
nhau. Chuû yeáu
nhaát laø hs bieát ñöôïc khi naøo 2 veùc tô baèng nhau .
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa
thaày
Hoaït ñoäng cuûa
troø


1)Veùc tô laø gì ?

Goïi hs ñoïc phaàn môû ñaàu
cuûa sgk
Hs ñoïc phaàn môû ñaàu
cuûa sgk
4
A
B
D
C
F
E




















































a)Ñònh nghóa :
Veùc tô laø 1 ñoaïn
thaúng coù höôùng, nghóa laø
trong 2 ñieåm muùt cuûa ñoaïn
thaúng, ñaõ chæ roõ ñieåm
naøo laø ñieåm ñaàu, ñieåm
naøo laø ñieåm cuoái kyù hieäu

÷÷ ÷ ÷÷ ÷
, , MN AB
÷
a ,
÷
b ,
÷
x ,
÷
y ……
b). Veùc tô khoâng :
Veùc tô coù ñieåm ñaàu
vaø ñieåm cuoái truøng nhau
goïi laø veùc tô khoâng . Kyù
hieäu :
÷
0
3). Hai veùc tô cphöông, c/
höôùng :
Vôùi moãi veùctô
÷÷ ÷
AB (khaùc
÷
0 ),
ñöôøng thaúng AB ñöôïc goïi laø
giaù cuûa veùctô
÷÷ ÷
AB . Coøn
ñoái vôùi veùc tô –khoâng
÷÷ ÷
AA
thì moïi ñöôøng thaúng ñi qua A
ñeàu goïi laø giaù cuûa noù.


Ñònh nghóa :
Hai veùc tô ñgoïi laø cuøng
phöông neáu chuùng coù giaù
song song , hoaëc truøng nhau .



Neáu 2 veùctô cuøng
phöông thì hoaëc chuùng
cuøng höôùng , hoaëc chuùng
ngöôïc höôùng .





3).Hai veùctô baèng nhau:
Ñoä daøi cuûa veùctô
÷
añöôï
kyù hieäu laø |
÷
a|, laø khoaûng
caùch giöõa ñieåm ñaàu vaø
ñieåm cuoái cuûa veùctô ñoù .
Ta coù |
÷÷ ÷
AB |= AB=BA
Caâu hoûi 1 : (sgk)


Gv giôùi thieäu ñònh nghóa






A B N M

Gv giôùi thieäu veùc tô
khoâng :
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
, , BB AA …












÷
0 cuøng phöông vôùi moïi
veùctô .







Chuù yù:Quy öôùc
÷
0 cuøng höùông vôùi moïi
veùctô .






Caâu hoûi 2 : (sgk)


Caâu hoûi 3 : (sgk)
TL1:
Khoâng theå traû lôøi caâu
hoûi ñoù vì ta khoâng bieát
taøu thuûy chuyeån ñoäng
theo höôùng naøo












M
P



Q
N






















TL2:Veùctô-khoâng coù ñoä
daøi baèng 0

TL3:
*khoâng vì 2 veùctô ñoù tuy
5
G
D
F E
A
B C


















Ñònh nghóa:
Hai veùctô ñöôïc goïi laø
baèng nhau neáu chuùng cuøng
höôùng vaø cuøng ñoä daøi .
Neáu 2 veùctô
÷
avaø
÷
bbaèng
nhau thì ta vieát
÷
a=
÷
b.



















Chuù yù:
÷÷ ÷
AA =
÷÷ ÷
BB=
÷÷ ÷
PP=……=
÷
0
HÑ1: Cho hs thöïc hieän





HÑ2: Cho hs thöïc hieän






coù ñoä daøi baèng nhau
nhöng chuùng khoâng cuøng
höôùng .
*Hai veùctô
÷÷ ÷
AB vaø
÷÷ ÷
DC coù
cuøng höôùng vaø cuøng
ñoä daøi .








HÑ1:
÷÷ ÷
AF =
÷÷ ÷
FB=
÷÷ ÷
ED,
÷÷ ÷
Bf =
÷÷ ÷
FA=
÷÷ ÷
DE
÷÷ ÷
BD=
÷÷ ÷
DC=
÷÷ ÷
FE,
÷÷ ÷
CD=
÷÷ ÷
DB=
÷÷ ÷
EF
÷÷ ÷
CE=
÷÷ ÷
EA =
÷÷ ÷
DF ,
÷÷ ÷
AE =
÷÷ ÷
EC=
÷÷ ÷
FD

Thöïc hieän hoaït ñoäng2:
Vẽ đường thẳng d đi qua O và
song song hoặc trùng với giá
của véctơ
÷
a . Trên d xác định
được duy nhất 1 điểm A sao cho
OA=|
÷
a | và véctơ
÷÷ ÷
OA cùng
hướng với véctơ
÷
a .
3)Củng cố:Veùctô, veùctô-khoâng, 2 veùc tô cuøng phöông, cuøng höôùng, baèng nhau
4)Daën doø: bt 1,2,3,4,5 trang 8,9 sgk.

HD:
1) Ñoaïn thaúng coù 2 ñaàu muùt, nhöng thöù töï cuûa 2 ñaàu muùt ñoù nhö theá naøo cuõng
ñöôïc . Ñoaïn thaúng AB vaø ñoaïn thaúng BA laø moät. Veùctô laø 1 ñoaïn thaúng nhöng coù
phaân bieät thöù töï cuûa 2 ñieåm muùt . Vaäy
÷÷ ÷
AB vaø
÷÷ ÷
BA laø khaùc nhau .
2) a)Sai vì veùctô thöù ba coù theå laø vectô-khoâng;
b)Ñuùng;
c)Sai vì veùctô thöù ba coù theå laø vectô-khoâng;
d)ñuùng;
e)ñuùng;
f) Sai.
3)Caùc veùctô
÷
a,
÷
d ,
÷
v ,
÷
y cuøng phöông, Caùc veùctô
÷
b ,
÷
u cuøng phöông .
Caùc caëp veùctô cuøng höùông
÷
a vaø
÷
v ,
÷
d vaø
÷
y ,
÷
b vaø
÷
u ;
Caùc caëp veùctô baèng nhau
÷
a vaø
÷
v ,
÷
b vaø
÷
u .
4)a) Sai ;b) Ñuùng; c) Ñuùng; d)Sai ; e) Ñuùng; f) Ñuùng .
6
F
1
C'
B'
O
C
D E
B A
F
5)a) Ñoù laø caùc veùctô
÷÷ ÷
BB' ;
÷÷ ÷
FO;
÷÷ ÷
CC' .
b) Ñoù laø caùc veùctô
÷÷ ÷
F F
1
;
÷÷ ÷
ED;
÷÷ ÷
OC .
(O laø taâm cuûa luïc giaùc ñeàu )













Tieát 3-4 §2. TOÅNG CUÛA HAI VEÙCTÔ





I) Muïc tieâu :
- Hoïc sinh phaûi naém ñöôïc caùch xñ toång cuûa 2 hoaëc nhieàu veùctô cho tröôùc , ñaëc bieät
bieát söû duïng thaønh
thaïo qt 3 ñieåm vaø qt hình bình haønh .
- Hs caàn nhôù caùc tính chaát cuûa pheùp coäng veùctô vaø söû duïng ñöôïc trong tính toaùn .
Caùc tính chaát ñoù
hoaøn toaøn gioáng nhö caùc tính chaát cuûa pheùp coäng caùc soá . Vai troø cuûa
÷
0 töông töï
nhö vai troø cuûa soá 0.
- Hs bieát caùch phaùt bieåu theo ngoân nhöõ cuûa veùctô veà tính chaát trung ñieåm cuûa ñoaïn
thaúng vaø troïng taâm
cuûa tam giaùc .
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû: Ñn veùctô? Veùctô-khoâng?
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa
thaày
Hoaït ñoäng cuûa troø








1) Ñònh nghóa toång cuûa 2
veùctô:





a)Ñònh nghóa :
Goïi hs ñoïc phaàn môû
ñaàu cuûa sgk
Caâu hoûi 1 : (sgk)



Gv giôùi thieäu ñònh nghóa

Hs ñoïc phaàn môû ñaàu cuûa
sgk

TL1:
Coù theå tònh tieán 1 laàn theo
veùctô
÷÷ ÷
AC


7
b
a
+ b a
b
a
C
B
A
B'
C'
A
B
C
O
D
A
B
C
b
a
C
B O
A
a+(b+c)
(a+b)+c
b+c
a+b
c
b
a
O
A
B
C



















































Cho 2 veùc tô
÷
avaø
÷
b . Laáy
1 ñieåm A naøo ñoù roài xñ
caùc ñieåm B vaøC sao cho
÷÷ ÷
AB =
÷
a,
÷÷ ÷
BC=
÷
b. Khi ñoù veùctô
÷÷ ÷
AC ñöôïc goïi laø toång cuûa
2 veùc tô
÷
avaø
÷
b. Kyù hieäu

÷÷ ÷
AC=
÷
a+
÷
b.
Pheùp laáy toång cuûa 2 veùctô
ñ goïi laø pheùp coäng veùctô .












3)Caùc tchaát cuûa phcoäng
veùctô:






















1)
÷
a+
÷
b=
÷
b+
÷
a.
2) (
÷
a+
÷
b)+
÷
c =
÷
a+(
÷
b+
÷
c ) .








HÑ1: Cho hs thöïc hieän








HÑ2: Cho hs thöïc hieän





HÑ3: Cho hs thöïc hieän








HÑ4: Cho hs thöïc hieän














Chuù yù:
(
÷
a +
÷
b )+
÷
c =
÷
a +(
÷
b +
÷
c )
=
÷
a +
÷
b +
÷
c









HÑ1: hs thöïc hieän hñ1
a)Laáy ñieåm C’ sao cho B laø
trung ñieåm cuûa CC’. Ta coù
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
CB=
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC' =
÷÷ ÷
AC'
b) Laáy ñieåm B’ sao cho C laø
trung ñieåm cuûa BB’. Ta coù
÷÷ ÷
AC+
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
AC+
÷÷ ÷
CB' =
÷÷ ÷
AB'
HÑ2:hs thöïc hieän hñ2
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
AC+
÷÷ ÷
CB=
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
DB=

÷÷ ÷
AO+
÷÷ ÷
OB


HÑ3:hs thöïc hieän hñ3:
Veõ hbhaønh OACB sao cho
÷÷ ÷
OA=
÷÷ ÷
BC=
÷
a ,
÷÷ ÷
OB=
÷÷ ÷
AC=
÷
b
Theo ñn toång cuûa 2 veùctô,ta
coù
÷
a +
÷
b =
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
OC,
÷
b +
÷
a =
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
OC.
Vaäy
÷
a +
÷
b =
÷
b +
÷
a .
HÑ4:hs thöïc hieän hñ4:
a)Theo ñn toång cuûa 2 veùctô ,
÷
a +
÷
b =
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
OB, do ñoù
(
÷
a +
÷
b )+
÷
c =
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
OC.
b)Theo ñn toång cuûa 2 veùctô ,
÷
b +
÷
c =
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
AC, do ñoù
÷
a +(
÷
b +
÷
c )=
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
OC.
c)Töø ñoù coù keát luaän
(
÷
a +
÷
b )+
÷
c =
÷
a +(
÷
b +
÷
c )




8
N
M
P
A
O
C B
C'
G
M
A
C
B



3)
÷
a+
÷
0 =
÷
a.
3)Caùc qtaéc caàn nhôù:
*QUY TAÉC BA ÑIEÅM:


*QUY TAÉC HÌNH BÌNH
HAØNH:











Baøi toaùn1: (sgk)



Baøi toaùn2: (sgk)
Cho AABC ñeàu coù caïnh
baèng a . Tính ñoä daøi cuûa
veùctô toång
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
AC



Baøi toaùn3: (sgk)
a)Goïi M laø trung ñieåm ñoaïn
thaúng AB.Cmr
÷÷ ÷
MA +
÷÷ ÷
MB =
÷
0 .
b) Goïi G laø troïng taâm
AABC . Cmr
÷÷ ÷
GA+
÷÷ ÷
GB+
÷÷ ÷
GC=
÷
0 .










Ghi nhôù:











Caâu hoûi 2 : (sgk)





Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn1



Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn2
Giaûi:Laáy ñieåm D sao cho
ABDC laø hbhaønh . Theo qt
hbh ta coù
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
AD
Vaäy
|
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
AC|=|
÷÷ ÷
AD|=AD
Vì AABC ñeàu neân ABDC
laø hình thoi vaø ñoä daøi
AD =2AH
AD=2x
2
3 a
= 3 a










Caâu hoûi 3 : (sgk)


















a)Vì
÷÷ ÷
OC=
÷÷ ÷
AB neân
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OC=
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
OB
(quy taéc 3 ñieåm).
b)Vôùi 3 ñieåm baát kyø ta luoân
coù
MPsMN+NP .

HÑ4: Cho hs thöïc hieän
Theo qt 3 ñieåm ta coù
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC, do ñoù
÷÷ ÷
AC+
÷÷ ÷
BD=
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC+
÷÷ ÷
BD
=
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BD+
÷÷ ÷
BC
=
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
BC.



Giaûi:
Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn3
a)M trung ñieåm ñoaïn thaúng
AB neân
÷÷ ÷
MB =
÷÷ ÷
AM , do ñoù
÷÷ ÷
MA +
÷÷ ÷
MB =
÷÷ ÷
MA +
÷÷ ÷
AM =
÷÷ ÷
MM =
÷
0 .
b) G laø troïng taâm AABC
neân GeCM(trung
tuyeán),CG=2GM.
Laáy C’:M trung ñieåmGC’,
AGBC’laø hbh aønh
÷÷ ÷
GA+
÷÷ ÷
GB=
÷÷ ÷
GC'=
÷÷ ÷
CG. Bôûi vaäy
÷÷ ÷
GA+
÷÷ ÷
GB+
÷÷ ÷
GC=
÷÷ ÷
CG+
÷÷ ÷
GC=
÷÷ ÷
CC=
÷
0
TL3: G laø troïng taâm AABC
Vôùi ba ñieåm baát kyø
M,N,P,
ta coù
÷÷ ÷
MN +
÷÷ ÷
NP =
÷÷ ÷
MP
Vôùi ba ñieåm baát kyø
M,N,P,
ta coù
÷÷ ÷
MN +
÷÷ ÷
NP =
÷÷ ÷
MP
9
C
B A
D
O
C
A
D
B
M
P
N
C
B
O
A









Chuù yù:Qt hbh thöôøng
ñöôïc aùp duïng trong vaät
lyù ñeå xñ hôïp löïc cuûa 2
löïc cuøng taùc duïng leân 1
vaät .
neân GeCM(trung
tuyeán),CG=2GM.
Maø M trung ñieåmGC’neân
GC’=2GM.
÷÷ ÷
GC' vaø
÷÷ ÷
CG cuøng höôùng vaø
cuøng ñoä daøi , vaäy
÷÷ ÷
GC'=
÷÷ ÷
CG



3)Củng cố:Ñn tc toång cuûa 2 veùctô, qt 3 ñieåm , qt hbh, tc trung ñieåm vaø troïng taâm .
4)Daën doø: bt 6-12 trang 14,15 sgk.
HD:
6)Theo ñn cuûa toång 2 veùctô vaø theo tc giao hoaùn cuûa toång ,
töø
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD ¬
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
CD+
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
BC+
÷÷ ÷
CD ¬
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
BD.
Caùch khaùc:
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD ¬
÷÷ ÷
AC+
÷÷ ÷
CB=
÷÷ ÷
CB+
÷÷ ÷
BD ¬
÷÷ ÷
AC+
÷÷ ÷
CB+
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
BC+
÷÷ ÷
CB+
÷÷ ÷
BD ¬
÷÷ ÷
AC+
÷÷ ÷
CC=
÷÷ ÷
BB+
÷÷ ÷
BD ¬
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
BD.
7. Hình thoi (hbh coù 2 caïnh lieân tieáp baèng nhau).
8.a)
÷÷ ÷
PQ+
÷÷ ÷
NP +
÷÷ ÷
MN =
÷÷ ÷
MN +
÷÷ ÷
NP +
÷÷ ÷
PQ=
÷÷ ÷
MP +
÷÷ ÷
PQ=
÷÷ ÷
MQ .
b)
÷÷ ÷
NP +
÷÷ ÷
MN =
÷÷ ÷
MN +
÷÷ ÷
NP =
÷÷ ÷
MP =
÷÷ ÷
MQ +
÷÷ ÷
QP=
÷÷ ÷
QP+
÷÷ ÷
MQ .
c)
÷÷ ÷
MN +
÷÷ ÷
PQ=
÷÷ ÷
MQ +
÷÷ ÷
QN+
÷÷ ÷
PQ=
÷÷ ÷
MQ +
÷÷ ÷
PQ+
÷÷ ÷
QN=
÷÷ ÷
MQ +
÷÷ ÷
PN
9)a) Sai ;b) Ñuùng .
10).a)
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
AD=
÷÷ ÷
AC(qt hbh);
b)
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
CD=
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BA =
÷÷ ÷
AA =
÷
0 ;
c)
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
OA=
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
OB(tc giao hoaùn vaø qt 3 ñieåm)
d)Vì O laø trung ñieåm cuûa AC neân
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OC=
÷
0 ;
e)
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OC+
÷÷ ÷
OD=
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OC+
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OD=
÷
0 .
11)a) Sai ;b) Ñuùng ; c) Sai ; d) Ñuùng vì
÷÷ ÷
BD+
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
BC+
÷÷ ÷
CD+
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
DC=
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
BC.
12.a)Caùc ñieåm M,N,P ñeàu naèm treân ñtroøn, sao cho CM,AN,BP laø nhöõng ñöôøng kính cuûa
ñtroøn .
b)
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OC=
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
ON=
÷
0 .
13.a)100N ; b)50N .









Neáu M laøtrung ñieåm
ñoaïn thaúng AB thì
÷÷ ÷
MA +
÷÷ ÷
MB =
÷
0 .
Neáu G laø troïng taâm
AABC thì
÷÷ ÷
GA+
÷÷ ÷
GB+
÷÷ ÷
GC=
÷
0 .
10










Tieát 5 §3. HIEÄU CUÛA HAI VEÙCTÔ





I) Muïc tieâu :
- Hs bieát ñöôïc raèng, moãi veùctô ñeàu coù veùctô ñoái vaø bieát caùch xñ veùctô ñoái cuûa 1
veùctô ñaõ cho .
- Hs hieåu ñöôïc ñn hieäu cuûa 2 veùctô (gioáng nhö hieäu cuûa 2 soá)vaø caàn phaûi naém
chaéc caùch döïng hieäu cuûa
hai veùctô .
- Hs phaûi bieát vaän duïng thaønh thaïo qt veà hieäu veùctô : Vieát veùctô
÷÷ ÷
MN döôùi daïng hieäu
cuûa hai veùctô coù
ñieåm ñaàu laø ñieåm O baát kyø:
÷÷ ÷
MN =
÷÷ ÷
ON-
÷÷ ÷
OM
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû: Ñn toång cuûa 2 veùctô? Qt 3 ñieåm? Qt hbh ?
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa
thaày
Hoaït ñoäng cuûa troø
















1) Veùctô ñoái cuûa moät
veùctô :
Neáu toång cuûa 2 veùctô
÷
a vaø
÷
b laø veùctô-khoâng,thì
ta noùi
÷
a laø veùctô ñoái
cuûa
÷
b ,hoaëc
÷
b laø veùctô
ñoái cuûa
÷
a .




Veùctô ñoái cuûa veùctô
÷
a ñöôïc kyù hieäu laø -
÷
a .





Caâu hoûi 1 : (sgk)






Nhaän xeùt:








TL1:
Theo qt 3 ñieåm ta coù
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BA =
÷÷ ÷
AA =
÷
0 ,vaäy veùctô ñoái
cuûa veùctô
÷÷ ÷
AB laø veùctô
÷÷ ÷
BA .
Ñuùng. Moïi veùctô ñeàu coù
veùctô ñoái.




11
D
A B
C
- b a
a
b
b
a
A
B O














































Nhö vaäy
÷
a +(-
÷
a )=(-
÷
a )+
÷
a =
÷
0 .
2)Hieäu cuûa hai veùctô:
ÑÒNH NGHÓA:
Hieäu cuûa 2 veùctô
÷
a vaø
÷
b ,
kyù hieäu
÷
a -
÷
b , laø toång
cuûa veùctô
÷
a vaø veùctô ñoái
cuûa veùctô
÷
b ,töùc laø

÷
a -
÷
b =
÷
a +(-
÷
b ).
Pheùp laáy hieäu cuûa 2
veùctô goïi laø pheùp tröø
veùctô .








Quy taéc veà hieäu veùctô:

















Baøi toaùn: (sgk)










Ví duï:ABCD laø hbhaønh,
ta coù
÷÷ ÷
AB = -
÷÷ ÷
CD vaø
÷÷ ÷
CD= -
÷÷ ÷
AB .
Töông töï, ta coù
÷÷ ÷
BC= -
÷÷ ÷
DA vaø
÷÷ ÷
DA = -
÷÷ ÷
BC.
HÑ1: Cho hs thöïc hieän









*Caùch döïng hieäu
÷
a -
÷
b neáu ñaõ cho veùctô
÷
a vaø veùctô
÷
b . Laáy 1
ñieåm O tuyø yù roài veõ
÷÷ ÷
OA=
÷
a vaø
÷÷ ÷
OB=
÷
b . Khi ñoù
÷÷ ÷
BA =
÷
a -
÷
b .
Caâu hoûi 2 : (sgk)



Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn






HÑ2: Cho hs thöïc hieän



















HÑ1: Ñoù laø caùc caëp veùctô
÷÷ ÷
OA vaø
÷÷ ÷
OC;
÷÷ ÷
OBvaø
÷÷ ÷
OD.














÷÷ ÷
BA =
÷÷ ÷
BO+
÷÷ ÷
OA=
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
BO
=
÷÷ ÷
OA-
÷÷ ÷
OB=
÷
a -
÷
b .


Giaûi:Laáy 1 ñieåm O tuyø yù ,
theo qt veà hieäu veùctô , ta coù
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
CD=
÷÷ ÷
OB-
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OD-
÷÷ ÷
OC
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
CB=
÷÷ ÷
OD-
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OB-
÷÷ ÷
OC
Suy ra
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
CD=
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
CB.
HÑ2:
a)
÷÷ ÷
AB -
÷÷ ÷
AD=
÷÷ ÷
CB-
÷÷ ÷
CD=
÷÷ ÷
DB(ñpcm)
b)
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
DC=
÷÷ ÷
AC(ñpcm)
Neáu
÷÷ ÷
MN laø moät veùctô
ñaõ cho thì vôùi ñieåm O
baát kyø, ta coù
÷÷ ÷
MN =
÷÷ ÷
ON-
÷÷ ÷
OM.
Veùctô ñoái cuûa veùctô
÷
a
laø veùctô ngöôïc höôùng
vôùi veùctô
÷
a vaø coù
cuøng ñoä daøi vôùi
veùctô
÷
a .
Ñaëc bieät,veùctô ñoái
cuûa veùctô
÷
0 laø veùctô
÷
0 .
12
C
B A
D
O
C
A
D
B




c)
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC+
÷÷ ÷
CD+
÷÷ ÷
DA =
÷÷ ÷
AA =
÷
0 .Neân
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
CD= -
÷÷ ÷
DA -
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
CB.

3)Củng cố:Veùctô ñoái cuûa 1 veùctô , hieäu cuûa 2 veùctô .
4)Daën doø: bt 14-20 trang 17,18 sgk.

HD:
14.a) Veùctô
÷
a ; b) Veùctô
÷
0 ; c) Veùctô ñoái cuûa veùctô
÷
a +
÷
b laø veùctô -
÷
a -
÷
b .
Thaät vaäy, ta coù :
÷
a +
÷
b +(-
÷
a -
÷
b )=
÷
a +
÷
b +(-
÷
a )+(-
÷
b )=
÷
0 .
15.a) Töø
÷
a +
÷
b =
÷
c suy ra
÷
a +
÷
b +(-
÷
b )=
÷
c +(-
÷
b ), do ñoù
÷
a =
÷
c -
÷
b . Töông töï
÷
b =
÷
c -
÷
a .
b) Do veùctô ñoái cuûa
÷
b +
÷
c laø -
÷
b -
÷
c (theo baøi 14c).
c) Do veùctô ñoái cuûa
÷
b -
÷
c laø -
÷
b +
÷
c .
16.a) Sai ; b) Ñuùng ; c) Sai ; d) Sai ; e) Ñuùng .
17.a) Taäp roãng . b) Taäp goàm chæ moät trung ñieåm O cuûa AB .
18). Vì
÷÷ ÷
DA -
÷÷ ÷
DB=
÷÷ ÷
BA =
÷÷ ÷
CD .
19). Goïi I laø trung ñieåm cuûa AD, töùc laø
÷÷ ÷
IA =
÷÷ ÷
DI . Ta coù
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD ·
÷÷ ÷
IA +
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD+
÷÷ ÷
DI ·
÷÷ ÷
IB =
÷÷ ÷
CI . Vaäy I cuõng laø trung ñieåm cuûa BC.
Chuù yù:Coù theå coù hs giaûi theo caùch sau ñaây:
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD ·ABDC laø hbh hay trung ñieåm 2
ñöôøng cheùo AD vaø BC truøng nhau . Hs ñoù maéc phaûi thieáu soùt
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD⇎ABDC laø hbh .
Neáu
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD maø 4 ñieåm A,B,C,D thaúng haøng thì vieäc chöùng minh gaëp khoù khaên .
20).Laáy 1 ñieåm O naøo ñoù, ta phaân tích moãi veùctô thaønh hieäu 2 veùctô coù ñieåm ñaàu laø O,
ta ñöôïc :
÷÷ ÷
AD+
÷÷ ÷
BE+
÷÷ ÷
CF=
÷÷ ÷
OD-
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OE-
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OF-
÷÷ ÷
OC
÷÷ ÷
AE +
÷÷ ÷
BF +
÷÷ ÷
CD=
÷÷ ÷
OE-
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OF-
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OD-
÷÷ ÷
OC
÷÷ ÷
AF +
÷÷ ÷
BD+
÷÷ ÷
CE=
÷÷ ÷
OF-
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OD-
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OE-
÷÷ ÷
OC
(Ñpcm)













13
E
F
A
B C
D
N
A
B
C
M





Tieát 6-7-8-9 §4. TÍCH CUÛA MOÄT VEÙCTÔ VÔÙI MOÄT
SOÁ




I) Muïc tieâu :
- Hoïc sinh naém ñöôïc ñònh nghóa tích cuûa moät veùc tô vôùi moät soá, khi cho 1 soá k vaø 1
veùctô
÷
a cuï theå , hs
phaûi hình dung ra ñöôïc veùctô k
÷
a nhö theá naøo (phöông höôùng vaø ñoä daøi cuûa veùctô
ñoù).
- Hieåu ñöôïc caùc tính chaát cuûa pheùp nhaân veùctô vôùi soá vaø aùp duïng trong caùc pheùp
tính .
- Naém ñöôïc yù nghóa hình hoïc cuûa pheùp nhaân veùctô vôùi soá : Hai veùc tô
÷
a vaø
÷
b cuøng
phöông (
÷
a
÷
= 0 ) khi
vaø chæ khi coù soá k sao cho
÷
b = k
÷
a . Töø ñoù suy ra ñieàu kieän ñeå ba ñieåm thaúng haøng
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi :- Caùch veõ veùc tô hieäu
- Qui taéc veà hieäu veùc tô
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa thaày Hoaït ñoäng cuûa troø
T1

















1)Ñn tích cuûa 1 veùctô vôùi
1 soá:





Ñònh nghóa :
Tích cuûa veùc tô
÷
a vôùi
soá thöïc k laø moät veùc tô,
kyù hieäu laø k
÷
a , ñöôïc xaùc
ñònh nhö sau :
1) Neáu k >0 thì veùctô
k
÷
a cuøng höôùng vôùi veùctô
÷
a ;
Neáu k < 0 thì veùctô
Cho hs quan saùt hình 20 , so
saùnh
÷
a vaø
÷
b ,
÷
c vaø
÷
d
HÑ1: Cho hs thöïc hieän
















Thöïc hieän hoaït ñoäng1
a)E laø ñieåm ñoái xöùng vôùi A
qua ñieåm D.
b)F laø taâm cuûa hbh










Ví duï:
14
I
A
M
B
G
A
B
C
M


































T2










k
÷
a ngöôïc höôùng vôùi veùctô
÷
a
2) Ñoä daøi veùctô k
÷
a baèng
÷
a k . .
Pheùp laáy tích cuûa 1 veùctô
vôùi 1 soá goïi laø pheùp
nhaân veùctô vôùi 1 soá .
Ví duï: Cho hs ghi ñeàvaø tìm
caùc moái quan heä giöõa caùc
veùc tô

2) Caùc tc cuûa pheùp nhaân
veùctô vôùi moät soá:
Tính chaát:
















3) Ñieàu kieän ñeå hai veùc tô
cuøng phöông:
Nhaän xeùt:
1.
÷
a =
÷
a , (-1).
÷
a = -
÷
a







Cho hs ghi caùc tính chaát

C'
A'
B
A
C








Baøi toaùn 1:
Cmraèng I laø trung ñieåm
ñoaïn AB khi vaø chæ khi vôùi
ñieåm M baát kyø, ta coù :
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= + MI 2 MB MA


Baøi toaùn 2: Cho tam giaùc
ABC vôùi troïng taâm G.
Chöùng minh raèng vôùi M baát
kyø ta coù :

÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= + + MG MC MB MA 3
HÑ3 :a)
÷÷ ÷
MA =
÷÷ ÷
MG +
÷÷ ÷
GA
÷÷ ÷
MB =
÷÷ ÷
MG +
÷÷ ÷
GB,
÷÷ ÷
MC =
÷÷ ÷
MG +
÷÷ ÷
GC


Cho hs quan saùt hình 24 vaø
traû lôøi caâu hoûi1:sgk
caâu hoûi2:sgk




a)
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= MN 2 BC ;
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= BC
2
1
MN
b)
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
÷ = NM 2) ( BC ;
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
|
.
|

\
|
÷ = CB
2
1
MN
c)
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= MB 2 AB ;
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
|
.
|

\
|
÷ = CA
2
1
AN





HÑ2:
a)vaøb)xem hình veõ.
c)
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
AC C' A' , laø cuøng höôùng
vaø A’C’=3AC, vaäy
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= AC C' A' 3
d)Theo qt3 ñieåm ta coù
÷÷ ÷
AC=
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC=
÷
a +
÷
b ,
÷÷ ÷
C' A' =
÷÷ ÷
B A' +
÷÷ ÷
BC' =3
÷
a +3
÷
b . Bôûi
vaäy, töø
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= C' A' AC 3 ta suy ra
3(
÷
a +
÷
b )=3
÷
a +3
÷
b . Töông töï
3(
÷
a -
÷
b )=3
÷
a -3
÷
b .
Giaûi : Vôùi ñieåm M baát kyø
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ + + = + IB MI IA MI MB MA
= 2
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ + IB IA MI
=2
÷÷ ÷
MI
(vì I trung ñieåm AB
·
÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= + 0 IB IA )
HÑ3 :b)
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ + MC MB MA
= 3
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ + + GC GB GA MG
= 3
÷÷ ÷
MG (vì
÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= + + 0 GC GB GA )



caâu hoûi1
k=3/2; m= -5/2; n= -3/5;
p= -3; q= -1
caâu hoûi2
Neáu
÷
a =
÷
0 vaø
÷
b
÷
= 0 thì hieån
÷
¬a ,
÷
b . ¬k, leR ta coù :
1) k(l
÷
a ) = (kl)
÷
a ;
2) (k+l)
÷
a = k
÷
a +l
÷
a ;
3) k(
÷
a +
÷
b ) = k
÷
a +k
÷
b ;
k(
÷
a -
÷
b ) = k
÷
a -k
÷
b ;
4) k
÷
a =
÷
0 khi vaø chæ khi k
= 0
hoaëc
÷
a =
÷
0 .
15

Ñ kieän ñeå ba ñieåm thaúng
haøng:




















4) Bieåu thò moät veùc tô qua
hai veùc tô khoâng cuøng
phöông:
Ñònh lyù :











Baøi toaùn 3: Cho hs ghi ñeà
vaø höôùng daãn giaûi
























Cho hoïc sinh ghi ñònh lyù vaø
gv minh hoïa qua hình veõ

nhieân khoâng coù soá k naøo
ñeå
÷
b = k
÷
a .



Giaûi :a)Deã thaáy
÷÷ ÷
AH =2
÷÷ ÷
OI neáu tam giaùc ABC
vuoâng taïi B or C .
neáu tam giaùc ABC khoâng
vuoâng
goïi D laø ñieåm ñxöùng cuûa A
qua O. Khi ñoù BH//DC (cuøng
vg goùc AC)
BD//CH(cuøng vg goùc
AB)
Suy ra BDCH hbh, do ñoù I
trñieåm HD. Töø ñoù
÷÷ ÷
AH =2
÷÷ ÷
OI
b)
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OC=2
÷÷ ÷
OI =
÷÷ ÷
AH neân
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OB+
÷÷ ÷
OC=
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
AH =
÷÷ ÷
OH

Veùctô
÷
b cuøng phöông
vôùi veùctô
÷
a (
÷
a
÷
= 0 ) khi
vaø chæ khi coù soá k
sao cho
÷
b = k
÷
a .

Cho hai veùctô khoâng
cuøng phöông
÷
a vaø
÷
b . Khi
ñoù moïi veùctô
÷
x ñeàu
coù theå bieåu thò ñöôïc
moät caùch duy nhaát qua
hai veùctô
÷
a vaø
÷
b , nghóa
laø coù duy nhaát caëp
soá m vaø n sao cho
÷
x =
m
÷
a +n
÷
b .
Ñieàu kieän caàn vaø ñuû
ñeå ba ñieåm phaân bieät
A,B,C thaúng haøng laø
coù soá k sao cho
÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= AC k AB .

16

3) Caâu hoûi vaø baøi taäp:
Cho hs giaûi caùc baøi taäp 22,
23, 24, 25, 26
















22)
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ = OB OA OM . 0
2
1


÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ ÷ = OB OA MN
2
1
2
1


÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ ÷ = OB OA AN
2
1


÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ ÷ = OB OA MB
2
1


23)
) ( ) (
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ + + + + = + ND MN BM NC MN AM BD AC
= 2 ) ( ) (
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
+ + + + ND NC BM AM MN
= 2
÷÷ ÷
MN
Töông töï :
÷÷ ÷ ÷÷ ÷ ÷÷ ÷
= + MN BC AD 2






























17






Tieát 10-12 §5. TRUÏC TOAÏ ÑOÄ VAØ HEÄ TRUÏC TOAÏ
ÑOÄ




I) Muïc tieâu :
- Hoïc sinh xñònh ñöôïc toaï ñoä cuûa veùctô, toaï ñoä cuûa ñieåm ñv truïc toïa ñoä vaø heä truïc
toïa ñoä .
- Hs hieåu vaø nhôù ñöôïc bthöùc toaï ñoä cuûa caùc pheùp toaùn veùctô, ñieàu kieän ñeå 2
veùctô cuøng phöông. Hoïc sinh
cuõng caàn hieåu vaø nhôù ñöôïc ñk ñeå 3 ñieåm thaúng haøng, toaï ñoä cuûa trung ñieåm
ñoaïn thaúng vaø toaï ñoä cuûa
troïng taâm tam giaùc .
- Veà kyõ naêng, hs bieát caùch löïa choïn coâng thöùc thích hôïp trong giaûi toaùn vaø tính toaùn
chính xaùc.
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi :Ñn tích cuûa 1 soá vôùi veùc tô
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa
thaày
Hoaït ñoäng cuûa troø
18
T1


















































1)Truïc toïa ñoä :
Truïc toaï ñoä (coøn goïi laø
truïc, hay truïc soá ) laø moät
ñöôøng thaúng treân ñoù ñaõ
xñònh 1 ñieåm O vaø 1 veùctô
÷
i
coù ñoä daøi baèng 1.
O:goác toaï ñoä.
÷
i :veùctô ñvò cuûa truïc toaï
ñoä.
Truïc toaï ñoä kyù hieäu laø
(O;
÷
i ) coøn goïi laø truïc x’Ox
hay truïc Ox.
*Toaï ñoä cuûa veùctô vaø
cuûa ñieåm treân truïc:
Cho veùctô
÷
u naèm / truïc
(O;
÷
i ). Khi ñoù coù soá a xñònh
ñeå
÷
u=a
÷
i . Soá a nhö theá goïi
laø toaï ñoä cuûa veùctô
÷
u ñv
truïc (O;
÷
i ).
Cho ñieåm M naèm / truïc (O;
÷
i ).
Khi ñoù coù soá m xñònh ñeå
÷÷ ÷
OM=m
÷
i . Soá m nhö theá goïi
laø toaï ñoä cuûa ñieåm M ñv
truïc (O;
÷
i ) (cuõng laø toaï ñoä
cuûa veùctô
÷÷ ÷
OM).








*Ñoä daøi ñaïi soá cuûa veùctô
/ truïc:
Neáu 2 ñieåm A, B naèm treân
truïc Ox thì toaï ñoä cuûa veùctô
÷÷ ÷
AB ñöôïc kyù hieäu laø AB vaø
goïi laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa
veùctô
÷÷ ÷
AB treân truïc Ox .
Nhö vaäy
÷÷ ÷
AB =AB
÷
i
Chuù yù:
Cho hs quan saùt veõ hình
27 , vaø ghi ñn truïc toaï
ñoä.
























Hñ1:
Gv höôùng daãn hs thöïc
hieän hñ1.





























Truïc toaï ñoä nhö vaäy ñöïôc kyù hieäu laø
(O;
÷
i ). Laáy I sao cho
÷÷ ÷
OI =
÷
i , tia OI coøn
ñöôïc kyù hieäu laø Ox, tia ñoái cuûa Ox laø
Ox’














Hñ1:
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
OB-
÷÷ ÷
OA
=b
÷
i -a
÷
i =(b-a)
÷
i
Toïa ñoä cuûa
÷÷ ÷
AB baèng b-a. Töông töï , toïa
ñoä cuûa
÷÷ ÷
BA baèng a-b
I trung ñieåm cuûa AB ·
÷÷ ÷
OI =
2
1
(
÷÷ ÷
OA+
÷÷ ÷
OB)
=
2
1
( a
÷
i + b
÷
i )=
2
b a+
÷
i
Toïa ñoä trung ñieåm cuûa ñoaïn AB baèng
2
b a+
.










19



T2









1/
÷÷ ÷
AB =
÷÷ ÷
CD ·AB=CD
2/
÷÷ ÷
AB +
÷÷ ÷
BC=
÷÷ ÷
AC ·AB+BC=AC
(heä thöùc Sa lô).
2)Heä truïc toaï ñoä:
Heä truïc toaï ñoä vuoâng goùc
goïi ñôn giaûn laø heä truïc toaï
ñoä kyù hieäu Oxy hay (O;
÷
i ,
÷
j )
bao goàm 2 truïc toaï ñoä Ox
vaø Oy vuoâng goùc vôùi nhau.
Veùctô ñôn vò treân truïc Ox laø
÷
i .
Veùctô ñôn vò treân truïc Ox laø
÷
j .
O:goác toaï ñoä.
Ox:truïc hoaønh.
Oy:truïc tung.
Chuù yù:Khi trong mp ñaõ cho 1
heä truïc toaï ñoä , ta coù mp
toaï ñoä.
3)Tñoä cuûa veùctô ñv heä
truïc tñoä:










Hñ2:
Gv höôùng daãn hs laøm
hñ2.















Hñ2:
÷
a =2
÷
i +2,5
÷
j
15’

















25’
Ñònh lí: Treân maët
phaúng vôùi heä truïc toïa
ñoä Oxy cho moät vectô tuøy
yù u

. Khi ñoù coù duy nhaát
moät caëp soá thöïc x vaø y
sao cho j y i x u
 

+ = .

Ñònh nghóa: Neáu
j y i x u
 

+ = thì caëp soá x vaø
y ñöôïc goïi laø toïa ñoä cuûa
vectô u

ñoái vôùi heä toïa
ñoä Oxy, vaø vieát
) ; ( y x u =

hoaëc ) ; ( y x u

. Soá x
goïi laø hoaønh ñoä, soá y
goïi laø tung ñoä cuûa vectô
u

.

4.Bthöùc tñoä cuûa caùc
ptoaùn veùctô:
Tính chaát: Neáu


- Theo qui taéc hình bình
haønh thì u

laø toång hai
vectô naøo?
- Vectô b a


, nhö theá naøo
vôùi j i
 
, ?
u a
b
i
j
O
x
y

- Töø ñoù haõy bieãu dieãn
vectô u

theo vectô j i
 
vaø ?
- Neáu coù moät caëp x’, y’
sao cho j y i x u
 

' ' + = thì x, y
vaø x’, y’ nhö theá naøo
vôùi nhau?



- Ta coù: b a u

 
+ =

- Ta coù: j y a


. =
i x b
 
. =






- Suy ra: j y i x u
 

+ = .

- Khi ñoù x = x’ vaø y = y’.


- Ta coù: j y i x u
 

+ =
20
) ; ( y x u =

vaø ) ' ; ' ( y x v =

thì:
a) ) ' ; ' ( y y x x v u + + = +
 
;
b) ) ' ; ' ( y y x x v u ÷ ÷ = ÷
 

c) ) ; ( ky kx u k =

;
d)
2 2
y x u + =

.
- Bieãu dieãn v u
 
, theo hai
vectô j i
 
, ?
- Töø ñoù ta suy ra ñöôïc
ñieàu gì?



- Theo Pitago ñoä daøi
vectô u

tính baèng ñoä
daøi vectô naøo?

- Tính bình phöông ñoä daøi
vectô b a


, (chuù yù i

=1) ?
j y i x v
 

' ' + =
- Suy ra:
j y y i x x v u
 
 
) ' ( ) ' ( ± + ± = ± j ky i kx v u k
 
 
) ( ) ( + = ± .

- Ñoä daøi vectô u

:
2 2
b a u + =
 

- Ta tính ñöôïc:
1 , 1
2
2
= = b a



20’



























10’




5. Toïa ñoä cuûa moät
ñieåm:
Ñònh nghóa: Trong maët
phaúng vôùi heä toïa ñoä Oxy,
cho moät ñieåm M naøo ñoù.
Khi ñoù toïa ñoä cuûa vectô
OM cuõng ñöôïc goïi laø toïa
ñoä cuûa ñieåm M ñoái vôùi
heä toïa ñoä aáy.
Neáu toïa ñoä cuûa M laø
caëp soá x, y thì ta vieát M =
(x; y) hoaëc M(x; y). Soá x goïi
laø hoaønh ñoä, soá y goïi laø
tung ñoä cuûa ñieåm M.
M = (x; y) · j y i x OM
 
+ = .
y
x
O
i
j
M
M
M
1
2

x =
1
OM ; y =
2
OM .
a)Ñònh lí: Ñoái vôùi heä truïc
toïa ñoä Oxy cho hai ñieåm A
= (x; y) vaø B = (x’; y’) thì:
a) ) ' ; ' ( y y x x AB ÷ ÷ =
b)
2 2
) ' ( ) ' ( y y x x AB ÷ + ÷ =

- Moãi ñieåm M treân maët
phaúng ñöôïc xaùc ñònh bôûi
vectô naøo?
- Treân truïc x’Ox, toïa ñoä
ñieåm M ñöôïc ñònh nghóa
nhö theá naøo?
- Giaùo vieân cho hoïc sinh
tìm toïa ñoä caùc ñieåm A, B,
C, D treân hình ñeå khaéc
saâu kieán thöùc.
y
x
O -2 -1 -3 1 2 3 4
1
2
-1
-2
3
-3
A
B
D
C

- Haõy xaùc ñònh toïa ñoä
caùc ñieåm A, B, C, D ?
- Hoaønh ñoä x cuûa ñieåm M
laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa
ñoaïn thaúng naøo?
- Tung ñoä y cuûa ñieåm M
laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa
ñoaïn thaúng naøo?
- Tìm toïa ñoä vectô OA OB ÷ ?

- Toïa ñoä vectô OA OB ÷ laø
toïa ñoä vectô naøo?
- Vì sao ta coù ñaúng thöùc
- Ñieåm M hoaøn toaøn
ñöôïc xaùc ñònh bôûi
OM .
- Toïa ñoä ñieåm M
chính laø toïa ñoä OM ?
- Giaùo vieân chuù yù
ñeå khaéc saâu kieán
thöùc.









- Ñieåm A(3; 2), B(-1; 1),
C(2; -2), D(-2; -1).
- Hoaønh ñoä x cuûa M
laø ñoä daøi ñaïi soá
cuûa OM
1
.
- Tung ñoä y cuûa M laø
ñoä daøi ñaïi soá cuûa
OM
2
.
- Toïa ñoä OA OB ÷ laø
(x’ – x; y’ – y)
- Laø toïa ñoä vectô
AB .

- Döïa vaøo daøi ñaïi
soá cuûa hai caïnh tam
21









10’


b)Chia ñoaïn thaúng theo
tæ soá cho tröôùc:
Ñònh lí: Cho hai ñieåm A =
(x; y) vaø B = (x’; y’). Neáu
ñieåm M chia ñoaïn thaúng AB
theo tæ soá k = 1 thì M coù
toïa ñoä laø:
k
ky y
y
k
kx x
x
M M
÷
÷
=
÷
÷
=
1
'
;
1
'

- Khi k = -1 ta coù: Trung
ñieåm M cuûa ñoaïn thaúng
noái hai ñieåm A = (x; y) vaø B
= (x’; y’) coù toïa ñoä laø:
2
'
;
2
' y y
y
x x
x
M M
+
=
+
=
6. Toïa ñoä troïng taâm tam
giaùc:
Cho ba ñieåm A(x
A
, y
A
),
B(x
B
, y
B
), C(x
C
, y
C
). Goïi G(x
G
,
y
G
) laø troïng taâm AABC, ta
coù:
¦
¹
¦
´
¦
+ +
=
+ +
=
3
3
C B A
G
C B A
G
y y y
y
x x x
x

tính ñoä daøi vectô AB ?
- Neáu M chia ñoaïn thaúng
AB theo tæ soá k thì ta coù
ñaúng thöùc naøo?
- Toïa ñoä caùc vectô
MB k MA, nhö theá naøo?



- Neáu M laø trung ñieåm AB
thì k laø giaù trò naøo?

- Khi ñoù ta coù ñieàu gì?


- Neáu G laø troïng taâm tam
giaùc ABC ta coù ñieàu gì?
- Töø ñoù ta coù ñöôïc ñieàu
gì?
giaùc vuoâng chöùa hai
ñieåm A, B.
- Ta coù: MB k MA = .


- Toïa ñoä MB k MA, laø:
) ; (
M M
y y x x MA ÷ ÷ =
) ' ; ' (
M M
ky ky kx kx MB k ÷ ÷ =
- Khi M laø trung ñieåm
AB thì k = -1.
- Toïa ñoä trung ñieåm
cuûa hai ñieåm A, B laø
trung bình coäng caùc
toïa ñoä töông öùng.
- Ta coù:
0

= + + GC GB GA
- Ta ñöôïc:
x
A
+ x
B
+ x
C
+3x
G
= 0
y
A
+ y
B
+ y
C
+3y
G
= 0



Baøi taäp
BAØI 1:
2 3 a i j = + coù toaï ñoä laø
( ) 2;3 a =
3 c i = coù toaï ñoä laø
( ) 3;0 c = .
Caùc vectô coøn laïi hoïc sinh töï tìm toaï ñoä cuûa vectô.


BAØI 2:
(2; 3) u = ÷ ta vieát laïi nhö sau: 2 3 u i j = ÷ .
( ) 0;0 u = ta coù theå vieát laïi nhö sau: 0 0 0 u i j = + = .

BAØI 3:
( ) ( )
( )
( )
( )
1; 2 ; 0;3
1;1
1; 5
2 3 2; 13
a b
x a b
y a b
z a b
= ÷ =
¬ = + =
= ÷ = ÷
= ÷ = ÷


BAØI 4:
a)Ta coù:
*Nhaéc laïi ñònh
nghóa toaï ñoä cuûa
moät vectô?
*Vaäy toaï ñoä cuûa
, , , a b c d laø bao
nhieâu?
*Goïi hs ñöùng taïi
choã ñoïc toaï ñoä
cuûa caùc vectô.

*Neáu coù toïa ñoä
cuûa moät vectô ta
coù theå vieát laïi
vectô ñoù ntn?
*Goïi hs ñöùng taïi
choã traû lôøi.

*Nhaéc laïi caùc tính
chaát toaï ñoä cuûa
vectô.
*Aùp duïng caùc t/c
22

( ) ( ) 2; 2 ; 1; 1
2
AB AC
AB AC
= = ÷ ÷
¬ = ÷

Vaäy A,B,C thaúng haøng.
b)*Ta coù 2 AB AC = ÷ neân ñieåm A chia ñoaïn thaúng BC theo tyû
soá k=-2.
*Töông töï
2
3
BA BC = neân B chia ñoaïn thaúng AC theo tyû soá
k=2/3.
*Coøn laïi hs töï laøm.

BAØI 5:
Ta coù:
3
3
3
A B C
G
A B C
G
OA OB OC
OG
x x x
x
y y y
y
+ +
=
+ +
¬ =
+ +
=


BAØI 6:
a)Ta coù:
26
90
32
AB
AC
BC
=
=
=


Vaäy chu vi tgiaùc ABC laø: p=AB+AC+BC= 26 90 32 + +

b)Goïi I(x;y) laø taâm ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tgiaùc ABC.
Ta coù I caùch ñeàu ba ñænh A,B,C neân ta coù:
IA=IB=IC
Hay
( ) ( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( ) ( )
2 2 2 2
2 2
2 2 2 2 2 2
4 6 5 1
4 6 1 3
1
2
5
2
x y x y
IA IB
IA IC
x y x y
x
y
¦
÷ + ÷ = ÷ + ÷ ¦ =
¦ ¦
·
´ ´
=
¦ ÷ + ÷ = ÷ + ÷ ÷
¹ ¦
¹
¦
= ÷
¦
¦
·
´
¦
=
¦
¹

Vaäy I(-1/2;5/2)

Baùn kính ñöôøng troøn laø:IA=
130
2



ñoù thì caùc vectô
treân ñöôïc tính ntn?
*Goïi hs leân baûng
laøm baøi.



*Muoán chöùng minh
ba ñieåm A,B,C
thaúng haøng ta caàn
cm ñieàu gì?


*Nhaéc laïi ñn ñieåm
M chia ñoaïn thaúng
AB theo tyû soá k ?Ta
coù ñaúng thöùc
naøo?

*Vaäy ñieåm A chia
ñoaïn thaúng BC theo
tyû soá naøo?
*Goïi hs leân baûng
vieát.

*Nhaéc laïi caùc coâng
thöùc troïng taâm tam
giaùc?
*Ta coù nhieàu caùch
ñeå tìm toaï ñoä troïng
taâm tgiaùc(Aùp duïng
caùc coâng thöùc
troïng taâm).
*Ñaây laø moät caùch
tieâu bieåu.



*Chu vi tam giaùc
ñöôïc tính theo coâng
thöùc naøo?
*Ñoä daøi caùc caïnh
AB,BC,AC ñöôïc tính
theo coâng thöùc
naøo vaø baèng bao
nhieâu?
*Goïi hs leân baûng
laøm baøi.



23
*Neáu goïi I laø taâm
ñöôøng troøn ngoaïi
tieáp tam giaùc ABC
thì ta coù ñöôïc ñieàu
gì?
*ñeå ñôn giaûn ta
khoâng tính theo
IA,IB… maø ta tính
theo IA
2
,…
*Tieáp tuïc bieán ñoåi
ta tìm ñöôïc toaï ñoä
taâm I .
*Baùn kính ñöôøng
troøn laø bao nhieâu?
*GV höôùng daãn,goïi
hs leân baûng trình
baøy lôøi giaûi.



4.Cuûng coá:
-Nhaéc laïi caùch xaùc ñònh toaï ñoä ,ñoä daøi cuûa vectô,caùch xaùc ñònh toaï ñoä troïng taâm
tam giaùc ,taâm ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tam giaùc.
5.Daën doø:
- BTVN:Laøm taát caû caùc baøi taäp Oân taäp chöông I.
- Boå sung nhöõng baøi taäp chöa hoaøn chænh trong chöông I.
- Xem laïi lyù thuyeát chöông I.







Tieát 13 OÂN TAÄP CHÖÔNG I




I) Muïc tieâu :
- Hoïc sinh xñònh ñöôïc toaï ñoä cuûa veùctô, toaï ñoä cuûa ñieåm ñv truïc toïa ñoä vaø heä truïc
toïa ñoä .
- Hs hieåu vaø nhôù ñöôïc bthöùc toaï ñoä cuûa caùc pheùp toaùn veùctô, ñieàu kieän ñeå 2
veùctô cuøng phöông. Hoïc sinh
cuõng caàn hieåu vaø nhôù ñöôïc ñk ñeå 3 ñieåm thaúng haøng, toaï ñoä cuûa trung ñieåm
ñoaïn thaúng vaø toaï ñoä cuûa
troïng taâm tam giaùc .
24
- Veà kyõ naêng, hs bieát caùch löïa choïn coâng thöùc thích hôïp trong giaûi toaùn vaø tính toaùn
chính xaùc.
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi :Ñn tích cuûa 1 soá vôùi veùc tô
NOÄI DUNG PHÖÔNG PHAÙP
BAØI 1:

O
C
B
A
H
B'


ABCD laø hình bình haønh.
Vaäy ta coù: ' AB HC =
' AH B C =

BAØI 2:


n
q
A
B
D
C
I
J
G
P
Q
M
N

a.Ta coù:

2
AC BD AI IJ JC BI IJ JD
IJ
+ = + + + + +
=

Veá coøn laïi töông töï,hs töï laøm vaøo vôû.
b.G laø trung ñieåm IJ neân ta coù:

2
2
GA GB GI
GC GD GJ
+ =
+ =

Maø 0 GI GJ + =
Vaäy ta coù ñpcm.
c.Ta coù G laø trung ñieåm IJ.Caàn cm G laø trung ñieåm MN, PQ.
* Ta coù:


*Goïi moät hoïc sinh leân
baûng veõ hình.

*Coù nhaän xeùt gì veà
ñieåm B’?
*Quan heä giöõa
'; AB HC ?
*Vaäy quan heä giöõa
; ' AH B C
*Hai vectô baèng nhau
khi naøo?
*Ai coù caùch giaûi baøi
toaùn naøy?
*Hoïc sinh trình baøy
phöông phaùp laøm cuûa
mình,giaùo vieân nhaän
xeùt vaø lôøi giaûi cuûa
baøi toaùn.
B2*Giaùo vieân goïi moät
hoïc sinh leân baûng veõ
hình.
*Baïn naøo coù theå neâu
leân phöông phaùp giaûi
caâu a cuûa mình?
*Gv nhaéc phöômg phaùp
thöôøng aùp duïng:duøng
qui taéc ba ñieåm phaân
tích 1 vectô thaønh 3
vectô ,vaø aùp duïng tính
chaát trung ñieåm.
*Hs töï laøm vaøo vôû.







* G laø trung ñieåm IJ thì
ta coù ñöôïc nhöõng
25
( ) ( )
( )
1 1
2 2
1
0
2
GP GQ GA GC GB GD
GA GC GB GD
+ = + + +
= + + + =

Vaäy G laø trung ñieåm cuûa PQ.
*Töông töï cm G laø trung ñieåm MN.
Ta coù ñpcm.

BAØI 3:
a) Ta coù:

.
MD MC AB
MD MD DC AB
CD AB
= +
¬ = + +
¬ =

Vaäy D laø ñænh thöù tö cuûa hbh ABDC, khoâng phuï thuoäc
vaøo vò trí ñieåm M.
*Töông töï E laø ñænh thöù tö cuûa hbh ABCE.
*Töông töï F laø ñænh thöù tö cuûa hbh ACBF.
b)Ta coù:
MD ME MF MC AB MA BC MB CA
MA MB MC
+ + = + + + + +
= + +


BAØI 4:


A
B
D
C
G
A' B'
C'
D'


a)Vì G laø troïng taâm ABCD neân:
0 GA GB GC GD + + + = (1)
Maët khaùc ,do A’ laø troïng taâm tam giaùc BCD neân ta coù:

( )
1
'
3
GA GB GC GD = + + (2)
Thay (1) vaøo (2) ta ñöôïc : 3 ' GA GA = ÷
Vaäy G,A,A’ thaúng haøng.
*Töông töï ta cm ñöôïc G,B,B’ thaúng haøng.
*Töông töï G,C,C’ thaúng haøng.
*Töông töï G,D,D’ thaúng haøng.
Vaäy G laø ñieåm chung cuûa AA’,BB’,CC’,DD’.
b)Ta coù:

3 '; 3 '; 3 ';
3 '
GA GA GB GB GC GC
GD GD
= ÷ = ÷ = ÷
= ÷

ñieàu gì?
* GA GB + =?
* GC GD + =?

*Muoán cm IJ,PQ,MN coù
chung trung ñieåm ta
caàn chöùng minh ñieàu
gì?
-Caàn cm G laø trung
ñieåm PQ, MN.
*Aùp duïng nhöõng qui
taéc naøo ñeå cm ñöôïc
ñieàu ñoù?






*Coù nhöõng caùch naøo
ñeå tìm caùc ñieåm
D,E,F?
*Aùp duïng qui taéc ba
ñieåm cuûa pheùp coäng
hoaëc pheùp tröø ta tìm
ñöôïc vò trí caùc ñieåm.
*Löu yù hoïc sinh thöù töï
caùc ñieåm phaûi ñoïc
theo voøng cho chính
xaùc.
*Vaäy caùc ñieåm D,E,F
coù phuï thuoäc vaøo vò
trí ñieåm M khoâng?
*Goïi hs leân trình baøy
lôøi giaûi treân baûng .





Goïi 1 hoïc sinh leân
baûng veõ hình.

*Ñeà baøi cho giaû thieát
lieân quan ñeán troïng
taâm tam giaùc, vaäy
baøi naøy seõ phaûi aùp
duïng qui taéc troïng taâm
tam giaùc,troïng taâm tam
giaùc ñeå chöùng minh.

26
Vaäy G chia caùc ñoaïn thaúng AA’,BB’,CC’ theo tyû soá k=-3
c) Ta coù:

( )
1
' ' ' '
3
0
GA GB GC GD GA GB GC GD + + + = + + +
=

Vaäy G laø troïng taâm töù giaùc A’B’C’D’.
BAØI TAÄP LAØM THEÂM:
1/Cho 4 Ñieåm A,B,C,D vaø I,J laø trung ñieåm BC,CD.
CMR:
( )
2 3 AB AI JA DA DB + + + =
Hd:Phaân tích FA thaønh hai vectô baèng caùch cheøn ñieåm
I,vaø aùp duïng t/c ñöôøng trung bình cuûa tam giaùc.
2/Cho hbh ABCD vôùi O laø giao ñieåm hai ñöôøng cheùo.
a.Vôùi ñieåm M baát kyø,CMR: 4 MA MB MC MD MO + + + =
b.N laø ñieåm thoaû heä thöùc : 3 AB AC AD AN + + = .
CM:N thuoäc ñoaïn AC.
3/Cho ñoaïn thaúng AB.Tìm taäp hôïp caùc ñieåm M sao cho:
MA MB MA MB + = ÷
*Ñeå chöùng minh G laø
ñieåm chung cuûa
AA’,BB’,CC’,DD’ thì ta
caàn chöùng minh ñieàu
gì?
*Aùp duïng caâu a. Ta
coù G chia ñoaïn AA’ theo
tyû soá naøo?
*Töông töï cho caùc caâu
sau.
*Ñeå chöùng minh G
cuõng laø troïng taâm
A’B’C’D’ ta caàn cm ñieàu
gì?


BAØI 5:
a)D naèm treân Ox neân D(x
D
;0).
D caùch ñeàu A,B neân ta coù:DA=DB
¬DA
2
=DB
2

·
2 2 2 2
( ) ( ) ( ) ( )
A D A D B D B D
x x y y x x y y ÷ + ÷ = ÷ + ÷
Thay toaï ñoä caùc ñieåm vaøo ta coù x
D
=5/3.
Vaäy D(5/3;0).

b)OA=
2 2
1 3 10 + =
OB=
2 2
4 2 20 + =
AB=
2 2
3 1 10 + =
P=OA+OB+AB=2 10 20 +
Ta coù:OA
2
+AB
2
=OB
2

Vaäy tam giaùc OAB laø tam giaùc vuoâng taïi A.
Ta coù: S=
1 1
. 10. 10 5
2 2
OA AB = = (ñvdt)
c)Ta coù coâng thöùc tính toaï ñoä troïng taâm tam giaùc OAB laø:

( )
( )
1 5
3 3
1 5
3 3
5 5
;
3 3
G A B O
G A B O
x x x x
y y y y
G
¦
= + + =
¦
¦
´
¦
= + + =
¦
¹
| |
¬
|
\ .

d)Ñieåm M naèm treân Ox neân ta coù toaï ñoä cuûa M(x
M
;0)
Ñieåm M chia ñoaïn thaúng AB theo tyû soá k ,ta coù:
*Nhaéc laïi toaï ñoä cuûa
vectô?
*Toaï ñoä cuûa ñieåm?
*VD1: 3 5 OA i j = ÷
+Toaï ñoä cuûa vectô
OA laø bao nhieâu?Toaï
ñoä cuûa ñieåm A laø
bao nhieâu?
*VD2:Cho B(2;3)
+Vectô OB ñöôïc
bieåu dieãn ntn?
+ Toaï ñoä AB laø
bao nhieâu? Vectô AB
ñöôïc bieåu dieãn ntn?
Ñoä lôùn AB baèng bao
nhieâu?
*Nhaéc laïi toaï ñoä trung
ñieåm?Toaï ñoä troïng
taâm tam giaùc ?
*Goïi hs leân baûng veõ
heä truïc toaï ñoä Oxy
vaø bieåu dieãn caùc
ñieåm cuûa ñeà baøi.
*D naèm treân Ox thì toaï
ñoä cuûa D coù daïng
ntn?
*D caùch ñeàu A vaø B
thì ta coù ñöôïc ñaúng
thöùc naøo?
*Coâng thöùc tính chu
27

(1 ) 1 4
3
0 3 2 2
M
MA kMB
k x k
k
k
=
÷ = ÷ ¦
¬ · =
´
= ÷
¹

Vaäy M chia AB theo tyû soá k=3/2.
Töông töï ta tìm ñöôïctyû soá N chia AB theo tyû soá k=1/4.
e)Theo tính chaát ñöôøng phaân giaùc trong tam giaùc ta coù:

2
2
EA OA
EB OB
= =
Vì E naèm giöõa A,B neân ta coù:
2
2
EA EB = ÷
Vaäy toaï ñoä E laø:
2
1 4
2 4 2
2
2 2 2
1
2
3 2 6 2 2
2 2 2
1
2
E
E
x
y
¦
+
¦
+
= = ¦
+
¦
+
¦
´
¦
+ +
¦
= =
+ ¦
+
¦
¹

Vaäy ta coù toaï ñoä E.

Baøi taäp laøm theâm:Treân mp Oxy cho A(3;1),B(-2;2),C(2;-4)
a.ctoû tam giaùc ABC vuoâng,caân.Tính chu vi,dieän tích tam
giaùc ABC.
b.Tìm toaï ñoä ñieåm D trong mp Oxy sao cho ABCD laø hcn.
c.Tìm ñieåm E ñeå 3BE+5EC=0.

vi,dieän tích tam giaùc?
*OA=?
*OB=?
*AB=?
*Tam giaùc OAB laø tam
giaùc gì?
*Vaäy dieän tích tam
giaùc OAB ñöôïc tính
ntn?
*ÔÛ baøi tröôùc chuùng
ta ñaõ cm ñöôïc coâng
thöùc tính toaï ñoä troïng
taâm tam giaùc.Caùc em
nhaéc laïi coâng thöùc
tính toaï ñoä troïng taâm
tam giaùc OAB?
*Ñieåm M naèm treân Ox
vaäy M coù toaï ñoä ntn?
*M chia ñoaïn thaúng AB
theo tyû soá k thì ta coù
ñöôïc ñaúng thöùc naøo?
*Töø ñaúng thöùc ñoù ta
chuyeån sang toaï ñoä
ntn?
*Töông töï hoïc sinh tính
tyû soá ñieåm M chia
ñoaïn thaúng AB?
*Neâu tính chaát ñöôøng
phaân giaùc trong cuûa
tam giaùc?
*E naèm giöõa A,B thì ta
coù ñaúng thöùc naøo?
*Vaäy toaï ñoä E ñöôïc
tính ntn?
4.Cuûng coá:Nhaéc laïi caùc phaàn troïng taâm.
5.Daën doø:Boå sung caùc phaàn btaäp chöa hoaøn chænh.



Tieát 14 Kieåm tra 1 tieát
*********
BAØI 1(4Ñ):Cho hbh ABCD vôùi O laø giao ñieåm cuûa hai ñöôøng cheùo.
a)Vôùi M laø ñieåm baát kyø,CM: 4 MA MB MC MD MO + + + =
b)N laø ñieåm thoaû heä thöùc: 3AN AB AC AD = + + .
Cm N thuoäc ñoaïn thaúng AC.
BAØI 2(5Ñ):Trong heä truïc toaï ñoä Oxy,cho caùc ñieåm A(2;3),B(0;2),C(4;-1)
a)CM tam giaùc ABC vuoâng.
b)Tính chu vi vaø dieän tích tam giaùc ABC.
c)Tìm ñieåm M treân truïc Ox sao cho tam giaùc AMC caân taïi M.
BAØI 3(1Ñ):Cho ñoaïn thaúng AB.Tìm taäp hôïp caùc ñieåm M sao cho: MA MB MA MB + = ÷
28
ÑAÙP AÙN
BAØI 1:(4Ñ)
a)O laø trung ñieåm AC 2 (1) (0.5) MA MC MO ¬ + =
O laø trung ñieåm BD 2 (2) (0.5) MB MD MO ¬ + =
Coäng (1) vaø (2) suy ra ñpcm (1.0)
b)ABCD laø hbh

(0.5)
2 (0.5)
AB AD AC
AB AD AC AC
¬ + =
¬ + + =
Theo ñeà 3AN AB AC AD = + +
2
3 2 (0.5)
3
AN AC AN AC ¬ = · =
Lyù luaän ñeå daãn ñeán N thuoäc AC. (0.5)
BAØI 2:(5Ñ)
a)Tính ñöôïc AC
2
=20 (0.5);AB
2
=5 (0.5);BC
2
=25 (0.5).
Suy ra tam giaùc BCA vuoâng taïi A (0.5)
b)Chu vi tam giaùc ABC=5+3 5 (0.5)
Dieän tích tam giaùc ABC=5 (0.5)
c)M(x;0). AMC A caân taïi M · AM=MC·AM
2
=MC
2
(0.5)
Vieát ñöôïc MA
2
=(2-x)
2
+3
2
(0.25)
MC
2
=(4-x)
2
+1
2
(0.25)
Laäp ñuùng pt,giaûi tìm ñöôïc x=1 (0.75)
Suy ra M(1;0) (0.25)
BAØI 3:(1Ñ)
Goïi I laø trung ñieåm AB 2 (1) (0.25) MI MA MB ¬ = +
(2) (0.25) MA MB BA ÷ = ;
Theo ñeà MA MB MA MB + = ÷ (3)
(1,2,3) ta coù
1
2
2
MI BA MI AB = ¬ = (0.25)
Lyù luaän I coá ñònh,AB/2 khoâng ñoåi suy ra taäp hôïp ñieåm M laø ñöôøng troøn (I;AB/2) (0.25)

CHÖÔNG II: TÍCH VOÂ HÖÔÙNG CUÛA HAI VEÙCTÔ
VAØ ÖÙNG
DUÏNG
**********
Tieát 15-16 §1. GIAÙ TRÒ LÖÔÏNG GIAÙC CUÛA
MOÄT GOÙC BAÁT KYØ ( TÖØ 0
0
ÑEÁN
180
0
)




I) Muïc tieâu :
29
MOx
MOM'
MOx
Hoïc sinh naém ñöôïc ñn gtlg cuûa caùc goùc tuyø yù töø 0
0
ñeán 180
0
, nhôù ñöôïc tính chaát : hai
goùc buø nhau thì
sin baèng nhau , coøn coâsin, tang vaø coâtang cuûa chuùng ñoái nhau.
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi :Ñn tích cuûa 1 soá vôùi veùc tô
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa
thaày
Hoaït ñoäng cuûa troø
T1
































T2







o
1
1 -1
O
y
x
M(x;y)




1)Ñònh nghóa :
Vôùi moãi goùc
o (0
0
s o s180
0
), ta xñ ñieåm
M treân nöõa ñtroøn ñôn vò :
=o .Giaû söû M(x;y)
Khi ñoù sino =y
coso =x
tano =y/x (x = 0)
coto =x/y (y = 0)
Ví duï 1:Tìm caùc gt löôïng giaùc
cuûa goùc 135
0
.

45
0
135
0
1
1 -1
O
y
x
M










Cho heä truïc toaï ñoä
Oxy vaø nöõa ñtroøn
taâm O baùn kính R=1,
naèm phía treân truïc
Ox goïi laø nöõa ñtroøn
ñôn vò.
Neáu cho tröôùc 1 goùc
nhoïn o thì xñ ñöôïc
ñieåm M duy nhaát
treân nöõa ñtroøn ñôn
vò :
=o
Hñ1:
Gv höôùng daãn hs
thöïc hieän hñ1.






sino , coso , tano ,
coto goïi laø caùc gtlg
cuûa goùc o

Gv höôùng daãn hs
laøm vd1




Gv höôùng daãn
traû lôøi caâu hoûi1.



Gv höôùng daãn
traû lôøi caâu hoûi2.

Hñ2:
Cho hs quan saùt hình 32 , vaø ghi
ñn nöõa ñtroøn ñôn vò.






Hñ1: Goïi M’ laø hc cuûa M treân
Ox khi ñoù tam giaùc MOM’ vuoâng
taïi M’ vaø =o .
Theo ñn lôùp 9
coso =OM’/OM=OM’=x
sino =M’M/OM=M’M=y
tano =sino /coso =y/x
coto =coso /sino =x/y



M(- 2 /2; 2 /2). Vaäy
sin135
0
= 2 /2 ;
cos135
0
= - 2 /2 ;
tan135
0
= -1 ;
cot135
0
= -1 ;


sin0
0
=0;cos0
0
=1;tan0
0
=0;cot0
0
kxñ
sin180
0
=0;cos180
0
=1;tan180
0
=0;cot180
0
kxñ
sin90
0
=1;cos90
0
=0;tan90
0
kxñ;cot90
0
=0

Khoâng coù goùc o naøo maø
sino <0, vì moïi ñieåm M naèm treân nöõa
ñtroøn ñvò ñeàu coù tung ñoä y >0,
coso < khi 90
0
<o s180
0

Hñ2:
a) o +o ’=180
0

b)sino =sino ’;coso = -coso ’
tano = -tano ’;coto = -coto ’
?1
?1
?2
?2
30




Tính chaát:
sin(180
0
-o )= sino ;
cos(180
0
-o )= -coso ;
tan(180
0
-o )= -tano ;(o = 90
0
)
cot(180
0
-o )= -
coto ;(0
0
<o <180
0
)

Ví duï 2:
Tìm caùc gt löôïng giaùc cuûa
goùc 150
0

2)Gtrò lgiaùc cuûa 1 soá goùc
ñb:
Gv höôùng daãn hs
laøm hñ2.










Gv höôùng daãn hs
laøm vd2.


o
o'
M
1
1 -1
O
y
x
M'






Goùc 0
0
30
0
45
0
60
0
90
0
120
0
135
0
150
0
180
0

sin 0
2
1

2
2

2
3

1
2
3

2
2

2
1

0
cos 1
2
3

2
2

2
1

0
-
2
1

-
2
2
-
2
3

-1
tan 0
3
3

1
3
kxñ
- 3
-1
-
3
3

0
cot kxñ
3
1
3
3

0
-
3
3

-1
- 3
kxñ
3)Cuûng coá: Ñn gtlg cuûa goùc baát kyø o (0
0
s o s180
0
), baûng gtlg cuûa 1 soá goùc ñaëc bieät .
4)Daën doø : Caâu hoûi vaø bt 1,2,3 sgk trang 43.
HD:1.a)( 2 /2- 3 -1)(1+ 3 /3); b)1/4 ;
2.a)2sin80
0
; b)coso
3.a)Neáu o laø goùc nhoïn thì coâng thöùc naøy ñaõ cm ôû lôùp 9. Neáu o =0
0
hoaëc o =90
0
thì
theo ñn
sin
2
0
0
+cos
2
0
0
=0+1=1 ; sin
2
90
0
+cos
2
90
0
=1+0=1. Neáu 90
0
<o s180
0
, ñaët | =180
0
-o vaø
sin
2
o +cos
2
o = sin
2
| +cos
2
(- | )=sin
2
| +cos
2
| =1;b)1+tan
2
o =1+sin
2
o /cos
2
o =1/cos
2
o ;c)töông töï .
Tieát 17-19 §2. TÍCH VOÂ HÖÔÙNG CUÛA HAI VEÙCTÔ




I) Muïc tieâu :
- Hoïc sinh naém ñöôïc ñn tích voâ höôùng, yù nghóa vaät lyù cuûa tích voâ höôùng vaø b thöùc
toaï ñoä cuûa noù.
- Hs söû duïng ñöôïc caùc tính chaát cuûa tích voâ höôùng trong tính toaùn, bieát cm 2 veùctô
vuoâng goùc baèng caùch
duøng tích voâ höôùng, bieát söû duïng bình phöông voâ höôùng cuûa 1 veùctô .
II) Ñoà duøng daïy hoïc:
Giaùo aùn, sgk
31
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi :Ñn nöõa ñtroøn ñôn vò? Gtlg cuûa goùc baát kyø o (0
0
s o s180
0
)?
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa
thaày
Hoaït ñoäng cuûa troø
T1












































1)Goùc giöõa 2 veùctô :
Cho 2 veùctô
÷
avaø
÷
bñeàu khaùc
÷
0 .
Töø 1 ñieåm O naøo ñoù, veõ
÷÷ ÷
OA=
÷
a vaø
÷÷ ÷
OB=
÷
b. Khi ñoù
Soá ño cuûa goùc AOB ñöôïc goïi
laøgoùc giöõa 2 veùctô
÷
avaø
÷
b , kyù
hieäu laø (
÷
a,
÷
b).





Neáu (
÷
a;
÷
b)=90
0
thì
÷
a ±
÷
b




B
50
0
C
A

2) Ñn tích voâ höôùng cuûa 2
veùctô :
Tích voâ höôùng cuûa 2 veùctô
÷
a
vaø
÷
b laø 1 soá, kyù hieäu
÷
a.
÷
b,
ñöôïc xñ bôûi
÷
a.
÷
b=|
÷
a|.|
÷
b|cos(
÷
a,
÷
b )
Ví duï 1:Cho AABC ñeàu caïnh a
vaø troïng taâm G. Tính caùc tích
voâ höôùng sau ñaây
÷÷ ÷
AB .
÷÷ ÷
AC;
÷÷ ÷
AC.
÷÷ ÷
CB;
÷÷ ÷
AG.
÷÷ ÷
AB ;
÷÷ ÷
GB.
÷÷ ÷
GC;
÷÷ ÷
BG.
÷÷ ÷
GA;
÷÷ ÷
GA.
÷÷ ÷
BC;

Cho hs quan saùt veõ hình
35 , vaø ghi ñn goùc giöõa
2 veùctô .





Trong tröôøng hôïp coù ít
nhaát 1 trong 2 veùctô
÷
a hoaëc
÷
b laø
÷
0 thì goùc
giöõa
÷
a vaø
÷
b laø tuyø yù
(töø 0
0
ñeán 180
0
).
Caùch xñ goùc giöõa 2
veùctô khoâng phuï thuoäc
vaøo vieäc choïn ñieåm O


Gv höôùng daãn
hs traû lôøi caâu hoûi .



Hñ1:
Gv höôùng daãn hs laøm
hñ1.









Vd1:
Gv höôùng daãn hs thöïc
hieän vd1.











Goùc giöõa 2 veùctô baèng 0
0

khi 2 veùctô cuøng höôùng.
Goùc giöõa 2 veùctô baèng 180
0

khi 2 veùctô ngöôïc höôùng.
Hñ1:
(
÷÷ ÷
BA ,
÷÷ ÷
BC)=50
0
;(
÷÷ ÷
AB ,
÷÷ ÷
BC)=130
0
;
(
÷÷ ÷
CA,
÷÷ ÷
CB)=40
0
; (
÷÷ ÷
AC,
÷÷ ÷
BC)=40
0
;
(
÷÷ ÷
AC,
÷÷ ÷
CB)=140
0
;(
÷÷ ÷
AC,
÷÷ ÷
BA )=90
0
;






Giaûi:
÷÷ ÷
AB .
÷÷ ÷
AC=a.a.cos60
0
=a
2
/2;
÷÷ ÷
AC.
÷÷ ÷
CB=a.a.cos120
0
= - a
2
/2;
÷÷ ÷
AG.
÷÷ ÷
AB =a
3
3
.a.cos30
0
=a
2
/2;
÷÷ ÷
GB.
÷÷ ÷
GC= a
3
3
. a
3
3
.cos120
0

= - a
2
/6;
?1
?1
?1
32









T2



















Bình phöông voâ höôùng:
Bình phöông voâ höôùng cuûa
1 veùctô baèng bình phöông
ñoä daøi cuûa veùctô ñoù .
÷
a
2
=|
÷
a|.|
÷
a|.cos0
0
=|
÷
a|
2
3)Tính chaát cuûa tích voâ
höôùng:





Ñònh lyù:
Vôùi 3 veùctô
÷
a,
÷
b,
÷
c tuyø yù
vaø moïi soá thöïc k , ta coù
1/
÷
a.
÷
b=
÷
b.
÷
a (t/c giao hoaùn);
2/
÷
a.
÷
b=0 ·
÷
a ±
÷
b;
3/(k
÷
a).
÷
b=
÷
a.(k
÷
b)=k(
÷
a.
÷
b);
4/
÷
a.(
÷
b+
÷
c )=
÷
a.
÷
b+
÷
a.
÷
c (tc
phaân phoái ñv pheùp coäng);

÷
a.(
÷
b-
÷
c )=
÷
a.
÷
b-
÷
a.
÷
c (tc
phaân phoái ñv pheùp tröø );

Heä thöùc:
(
÷
a+
÷
b)
2
=
÷
a
2
+
÷
b
2
+2
÷
a.
÷
b; (1)
(
÷
a-
÷
b)
2
=
÷
a
2
+
÷
b
2
-2
÷
a.
÷
b; (2)
(
÷
a+
÷
b).(
÷
a-
÷
b)=
÷
a
2
-
÷
b
2

=|
÷
a|
2
-|
÷
b|
2
; (3)










Gv höôùng daãn hs
traû lôøi
caâu hoûi 2







Gv höôùng daãn hs
traû lôøi
caâu hoûi 3





















Hñ2:
Gv höôùng daãn hs laøm
hñ2.
(cm (1) vaø (2) )
Sgk cm(3)
÷÷ ÷
BG.
÷÷ ÷
GA= a
2
/6;
÷÷ ÷
GA.
÷÷ ÷
BC= a
3
3
. a.cos90
0
=0;
Tích voâ höôùng cuûa 2
veùctô
baèng 0 khi 2 veùctô ñoù
vuoâng goùc.







Coù, suy töø ñn tích voâ
höôùng cuûa 2 veùctô vaø
(
÷
a ,
÷
b )=(
÷
b ,
÷
a )



















Hñ2:
(
÷
a +
÷
b )
2
=(
÷
a +
÷
b ).(
÷
a +
÷
b )
=
÷
a
2
+
÷
a .
÷
b +
÷
b .
÷
a +
÷
b
2

=
÷
a
2
+
÷
b
2
+2
÷
a .
÷
b ;
(
÷
a -
÷
b )
2
=(
÷
a -
÷
b ).(
÷
a -
÷
b )
=
÷
a
2
-
÷
a .
÷
b -
÷
b .
÷
a +
÷
b
2

=
÷
a
2
+
÷
b
2
-2
÷
a .
÷
b ;

Ñaúng thöùc noùi chung
khoâng ñuùng, chæ ñuùng khi
B C
A
G
?2
?2
?3
?3
?4
33
AOB
AOB
AOB
AOB
B'OB

B
C
A
D

Baøi toaùn 1:Cho töù giaùc ABCD.
a)Cmr
AB
2
+CD
2
=BC
2
+AD
2
+2
÷÷ ÷
CA.
÷÷ ÷
BD
b) töù giaùc ABCD coù CA±BD·
AB
2
+CD
2
=BC
2
+AD
2





Baøi toaùn 2:Cho ñoaïn thaúng AB
coù ñoä daøi 2a vaø soá k
2
. Tìm
taäp hôïp caùc ñieåm M sao cho
÷÷ ÷
MA .
÷÷ ÷
MB= k
2
.


Baøi toaùn 3:Cho 2 veùctô
÷÷ ÷
OA,
÷÷ ÷
OB. Goïi B’ laø hình chieáu
cuûa B treân ñöôøng thaúng
OA.Cmr:
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB=
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB'





“Veùctô
÷÷ ÷
OB' goïi laø hình chieáu
cuûa
÷÷ ÷
OB treân ñöôøng thaúng OA.
Coâng thöùc
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB=
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB'
Goïi laø coâng thöùc hình chieáu.”
Baøi toaùn 4:Cho ñtroøn (O;R) vaø
ñieåm M coá ñònh. Moät ñöôøng
thaúng Athay ñoåi, luoân ñi qua M,
caét ñtroøn ñoù taïi 2 ñieåm A vaø
B. Cmr:
÷÷ ÷
MA .
÷÷ ÷
MB= MO
2
-R
2
.
(
÷
a+
÷
b ).(
÷
a -
÷
b )=
÷
a .(
÷
a -
÷
b )+
÷
b .(
÷
a-
÷
b)=
÷
a
2
-
÷
a .
÷
b +
÷
b .
÷
a -
÷
b
2
=
÷
a
2
-
÷
b
2
=|
÷
a |
2
-|
÷
b |
2



Gv höôùng daãn hs
traû lôøi
Caâu hoûi 4.






Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn 1
O A B
M


Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn 2





Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn 3









Hñ3:Gv höôùng daãn hs
laøm hñ3.



÷
a vaø
÷
b cuøng phöông .
Vieát ñuùng :
(
÷
a .
÷
b )
2
=(|
÷
a |.|
÷
b |cos(
÷
a ,
÷
b ))
2

=
÷
a
2
.
÷
b
2
.cos
2
(
÷
a ,
÷
b ).
Baøi toaùn 1:
a) AB
2
+CD
2
-BC
2
-AD
2
=
(
÷÷ ÷
CB-
÷÷ ÷
CA)
2
+ CD
2
-BC
2
-(
÷÷ ÷
CD-
÷÷ ÷
CA)
2

= -2
÷÷ ÷
CB.
÷÷ ÷
CA+2
÷÷ ÷
CD.
÷÷ ÷
CA
=2
÷÷ ÷
CA(
÷÷ ÷
CD-
÷÷ ÷
CB)=2
÷÷ ÷
CA.
÷÷ ÷
BD.
b) CA±BD·
÷÷ ÷
CA.
÷÷ ÷
BD=0
· AB
2
+CD
2
=BC
2
+AD
2

Baøi toaùn 2:Goïi O trung ñieåm
AB
÷÷ ÷
MA .
÷÷ ÷
MB =(
÷÷ ÷
MO+
÷÷ ÷
OA).(
÷÷ ÷
MO+
÷÷ ÷
OB)
=
÷÷ ÷
MO
2
-
÷÷ ÷
OA
2
=MO
2
-a
2

÷÷ ÷
MA .
÷÷ ÷
MB = k
2
· MO
2
= k
2
+a
2

Vaäy taäp hôïp caùc ñieåm M
laø ñtroøn taâm O, baùn kính
R=
2 2
a k +
Baøi toaùn 3:Neáu < 90
0

thì
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB=OA.OB.cos =
=OA.OB’=
=OA.OB’.cos0
0
=
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB'
Neáu > 90
0
thì
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB=OA.OB.cos =
= -OA.OB.cos = -OA.OB’=
=OA.OB’.cos180
0
=
÷÷ ÷
OA.
÷÷ ÷
OB'
Hñ3:Tích voâ höôùng cuûa
÷
a vaø
÷
b baèng tích voâ höôùng
cuûa
÷
a vôùi hình chieáu cuûa
÷
b treân giaù cuûa
÷
a .
Baøi toaùn 4:Veõ ñkính BC
cuûa ñtroøn (O;R). Ta coù
÷÷ ÷
MA laø hình chieáu cuûa
÷÷ ÷
MC treân ñthaúng MB. Theo
coâng thöùc hình chieáu ta coù
?4
34
Baøi taäp
BAØI 1:
AB=a;BC=2a
a)Aùp duïng Pitago ta ñöôïc: AC= 3 a .
Vaäy


*Töông töï nhö VD ñaõ
laøm trong phaàn lyù
thuyeát ta tính ñöôïc tích
voâ höôùng baèng bao












4)Bthöùc tñoä cuûa tích voâ
höôùng :




Caùc heä thöùc quan troïng
Cho 2 veùctô
÷
a=(x;y)
vaø
÷
b=(x’;y’) . Khi ñoù
1/
÷
a.
÷
b= xx’+yy’;
2/|
÷
a|=
2 2
y x + ;
3/cos(
÷
a,
÷
b)=
2 2 2 2
y' x' y x
yy' xx'
+ +
+

(
÷
a =
÷
0 ,
÷
b =
÷
0 ).
Ñaëc bieät
÷
a ±
÷
b ·
xx’+yy’=0.






Heä quaû: Trong mp toaï ñoä,
khoaûng caùch giöõa 2 ñieåm
M(x
M
;y
M
) vaø N(x
N
;y
N
) laø
MN=|
÷÷ ÷
MN |=
2
M N
2
M N
) y - y ) x - (x ( +
Vd2:
Gv höôùng daãn hs thöïc hieän vd2.
Gv höôùng daãn hs giaûi
btoaùn 4.





Chuù yù:1/Giaù trò khoâng
ñoåi
÷÷ ÷
MA .
÷÷ ÷
MB = d
2
-R
2
goïi laø
phöông tích cuûa ñieåm M
ñv ñtroøn (O) vaø kyù
hieäu laø P
M/(O)

P
M/(O)
=
÷÷ ÷
MA .
÷÷ ÷
MB = d
2
-R
2
(d=MO).
2/Khi ñieåm M naèm
ngoaøi ñtroøn (O), MT laø
ttuyeán cuûa ñtroøn ñoù (T
laø tieáp ñieåm), thì
P
M/(O)
=
÷÷ ÷
MT
2
=MT
2
.
Gv höôùng daãn hs laøm
hñ4.






Hñ5:Gv höôùng daãn hs
laøm hñ5.

÷÷ ÷
MA .
÷÷ ÷
MB =
÷÷ ÷
MC .
÷÷ ÷
MB =
=(
÷÷ ÷
MO+
÷÷ ÷
OC).(
÷÷ ÷
MO+
÷÷ ÷
OB)=
=(
÷÷ ÷
MO-
÷÷ ÷
OB).(
÷÷ ÷
MO+
÷÷ ÷
OB)
=
÷÷ ÷
MO
2
-
÷÷ ÷
OB
2
=d
2
-R
2
(vôùi d=MO)






Hñ4:
a)
÷
i
2
=1;
÷
j
2
=1;
÷
i .
÷
j =0;
b)
÷
a .
÷
b =(x
÷
i +y
÷
j ).(x’
÷
i +y’
÷
j )
=xx’
÷
i
2
+xy’
÷
i .
÷
j +x’y
÷
j .
÷
i +yy’
÷
j
2

=xx’+yy’.
c)
÷
a
2
=
÷
a .
÷
a =x
2
+y
2
.
d)cos(
÷
a ,
÷
b )=
÷ ÷
÷ ÷
b . a
b . a

=
2 2 2 2
y' x' y x
yy' xx'
+ +
+

Hñ5:a)
÷
a ±
÷
b ·
÷
a .
÷
b =0
·-1+2m=0·m=1/2.
b) |
÷
a |= 5 ,|
÷
b |=
2
m 1+ ;
|
÷
a |=|
÷
b |· 5 =
2
m 1+
·m
2
=4·m=±2



35

( )
0
. cos ,
. 3.cos90 0
AB AC AB AC AB AC
a a
=
= =

b)Ta coù:

( )
0 2
. . cos ,
3.2 .cos30 3
ACCB CACB CA CB CA CB
a a a
= ÷ = ÷
= ÷ = ÷


BAØI 3:
Ñaúng thöùc
( )
2 2 2
. . a b a b = xaûy ra khi
( ) ( )
2
cos , 1 cos , 1 a b hay a b = = ± .Suy ra goùc giöõa
( )
, a b laø 0
0
hoaëc
180
0
hay laø ñaây hai vectô cuøng phöông.

BAØI 4:
Ta coù
( ) ( ) ( )
. . .
. . .
. . . . . .
0
DABC DBCA DC AB
DA DC DB DB DA DC DC DB DA
DADC DADB DB DA DB DC DC DB DC DA
+ + =
= ÷ + ÷ + ÷
= ÷ + ÷ + ÷
=

Vaäy ta coù ñpcm.
Baøi toaùn:Cho tam giaùc ABC,ñöôøng cao AH vaø BH’ giao nhau taïi
D.CMR: CD vuoâng goùc AB.
CM:
Theo ñeà baøi ta coù:

. . . 0 DA BC DBCA DC AB + + =
(1)
AH±BC ¬ . 0 AD BC = (2)
' . 0 BH AC BD AC ± ¬ = (3)
Töø (1),(2),(3) ta coù . 0 DC AB = hay CD vuoâng goùc vôùi AB.Vaäy
ta coù ñpcm.

BAØI 5:
Vôùi ba trung tuyeán AD,BE,CF ta coù:

( )
( )
( )
1
2
1
2
1
2
AD AB AC
BE BA BC
CF CA CB
= +
= +
= +

Vaäy khi theá caùc ñaúng thöùc vectô vaøo VT ta coù ñpcm.

BAØI 6:
Goïi I laø trung ñieåm AB IA IB ¬ = ÷
nhieâu?

*Tam giaùc ABC laø tam
giaùc gì?
*Caùc caïnh cuûa tam
giaùc naøy laø bao
nhieâu?
*Goïi HS leân baûng laøm
baøi.



*
2
( . ) a b =?
*Vaäy ñaúng thöùc ñeà
baøi xaûy ra khi naøo?
*Goïi HS leân baûng trình
baøy laïi lôøi giaûi.




*Cheøn ñieåm D vaøo VT
cuûa ñaúng thöùc theo qui
taéc tröø thì ta coù ñieàu
gì?
*HS leân baûng bieán
ñoåi.

*Vaäy neáu DA,DB laø hai
ñöôøng cao cuûa tam
giaùc ABC thì ta coù ñieàu
gì?

*Vaäy ta coù baøi toaùn
naøo?

*Goïi HS leân baûng ghi
laïi baøi toaùn vaø chöùng
minh baøi toaùn ñoù.




*AD,BE,CF laø ba trung
tuyeán thì ta coù ñöôïc
caùc coâng thöùc vectô
naøo?

*Töø caùc coâng thöùc
ñoù raùp vaøo vaø ta seõ
ra ñöôïc ñpcm.
36

( )( )
2 2
2 2
2 2
2
. MAMB MI IA MI IA MI MA
MI MA k
MI k MA MI k IA
= + ÷ = ÷
¬ ÷ =
¬ = + ¬ = +

Vaäy vôùi I coá ñònh,
2
k IA + khoâng ñoåi,taäp hôïp M laø ñöôøng
troøn taâm I,bk
2
k IA + .

BAØI 7:
a)
( )
. . AM AI AB BM AI AB AI = + =
(do BM vuoâng goùc vôùi AI)
Ta coù ñpcm.
Ñaúng thöùc coøn laïi cm töông töï.
A
O
B
M
N
I


b)
( )
2 2
. . . .
. 4
AM AI BN BI AB AI BABI
AB AI IB AB AB AB R
+ = +
= + = = =


BAØI 8:

( )
2
,
. ( ) .
a x y a xi y j
a i xi y j i xi y j i x
¬ = +
¬ = + = + =


BAØI 9/:
*
( ) ( ) 1;3 ; 9; 3 AB AC = = ÷ ;
. 0 AB AC = Neân tam giaùc ABC vuoâng taïi A.

*
( ) ( 1; 3); 8; 6 BA BC = ÷ ÷ = ÷
BA= 10 ; BC=10
Vaäy ta coù . 10 BABC = .
Maø ta coù:

. cos
. 1
cos
10
BA BC BA BC B
BA BC
B
BA BC
=
¬ = =



*Goïi HS leân baûng laøm
baøi.

*Neáu cheøn trung ñieåm I
cuûa AB vaøo caû hai
vectô ; MA MB theo qui
taéc coäng thì ta coù ñieàu
gì?
*Ñaõ coù theå keát luaän
gì veà quyõ tích ñieåm M
chöa?
*Löu yù HS phaûi noùi roõ
nhöõng yeáu toá naøo coá
ñònh,khoâng ñoåi.



*Goïi HS leân baûng veõ
hình.
*Nhìn hình veõ ta thaáy
nhöõng ñöôøng naøo
vuoâng goùc vôùi nhau?
Ñieàu ñoù coù nghóa tích
voâ höôùng cuûa noù
baèng bao nhieâu?
*Ta neân cheøn ñieåm
naøo vaøo VT?
*Goïi HS leân baûng trình
baøy baøi giaûi.


*Aùp duïng caùc keát quaû
cuûa caâu a vaøo caâu b
ta seõ coù ñöôïc ñieàu gì?
*HS leân baûng laøm baøi.


*Vectô a ñöôïc vieát theo
bieåu thöùc vectô ntn?
* . a i =?
*Töông töï ñeå cm y= . a j .


*Ñeå CM tam giaùc ABC
vuoâng taïi A ta caàn CM
ñieàu gì?Coù maáy caùch
ñeå CM?Caùch naøo ñôn
giaûn nhaát?

*Tính
37
; ?; . ? AB AC AB AC = =
*Tính cosB ntn?
*Goïi HS leân baûng laøm
baøi.
*Vaäy ñeå tính cos B ta
caàn tính gì?
*Töông töï Hs töï laøm.
4.Cuûng coá:-Muoán tính ñöôïc tích voâ höôùng cuûa hai vectô ta caàn bieát caùc yeáu toá naøo?
5.Daën doø: *Hoïc baøi cuõ,laøm laïi caùc baøi taäp ñaõ laøm ôû lôùp vaø boå sung caùc phaàn
baøi taäp chöa hoaøn chænh.
*Soaïn baøi “CAÙC HEÄ THÖÙC LÖÔÏNG TRONG TAM GIAÙC”
























Tieát20-22 §3. HEÄ THÖÙC LÖÔÏNG TRONG TAM
GIAÙC



I) Muïc tieâu:
- Hs vaän duïng ñöôïc ñònh lyù cosin, ñònh lyù sin ñeå giaûi tam giaùc . Cuï theå laø tính ñöôïc
caùc goùc , caùc caïnh chöa bieát cuûa tam giaùc khi ñaõ bieát ba caïnh , hoaëc hai caïnh vaø goùc
xen giöõa , hoaëc moät caïnh vaø hai goùc keà .
- Hs vaän duïng ñöôïc hai ñònh lyù naøy ñeå giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn coù noäi dung thöïc teá
ñaõ neâu trong sgk
II) Chuaån bò:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
38
Caâu hoûi : Coâng thöùc tính ñoä daøi trung tuyeán tam giaùc , coâng thöùc tính
dieän tích tam giaùc
2) Baøi môùi :

TG NOÄI DUNG Hoaït ñoäng cuûa gv Hñoäng cuûa
hs
1/ÑÒNH LYÙ COSIN TRONG TAM GIAÙC:

a
c
b
B
A
C

1.ÑÒNH LYÙ:Vôùi moïi tam giaùc ABC ta coù:
a
2
=b
2
+c
2
-2bcCosA (1)
b
2
=a
2
+c
2
-2acCosB (2)
c
2
=a
2
+b
2
-2abCosC (3)
CM:
Vì: BC AC AB = ÷
Neân :

2 2 2
2
2 2
( ) 2 .
2 . .cos
BC AC AB AC AB AC AB
AC AB AC AB A
= ÷ = + ÷
= + ÷

Vaäy ta coù ñpcm.
*Caùc coâng thöùc coøn laïi cm töông töï.
Heä quaû :sgk cho hs töï suy ra
2.VD:Cho tam giaùc ABC ,BC=8,AB=3,AC=7.
Laáy D thuoäc BC sao cho BD=5.AD=?
Giaûi:
Trong ABC ta coù:
CosB=1/2 hay B=60
0
(Aùp duïng ñlyù haøm
soá cosin)
Trong ABD ta coù:
AD
2
=AB
2
+BD
2
-2.AB.BD.cos60
0
=19
Vaäy AD= 19

2/ÑÒNH LYÙ SIN TRONG TAM GIAÙC:
1.ÑÒNH LYÙ:Trong ABC ,R laø baùn kính
ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tam giaùc,ta coù:
2
sin sin sin
a b c
R
A B C
= = = (4)
CM:(SGK)

*Neâu caùc heä thöùc löôïng
trong tam giaùc
vuoâng?Chia toå ra thi giöõa
caùc toå xem toå naøo ghi
ñöôïc nhieàu coâng thöùc
ñuùng hôn?
*GV boå sung theâm neáu
coøn thieáu.

*Töø coâng thöùc ñaàu tieân
caùc em coù theå phaùt
bieåu xem b
2
,c
2
ñöôïc tính
ntn?

*Töø 3 coâng thöùc beân
laøm theá naøo ñeå tính cos
A,CosB,CosC?

*Neáu A=90
0
thì ta coù ñieàu
gì?

*Vectô BC ñöôïc phaân tích
ntn ñeå coù lieân quan ñeán
AC vaø AB?
*Muoán tính AD maø ñaõ
coù AB, BD ñaõ ñuû chöa?
ta caàn tính theâm yeáu toá
naøo?

a
c
b
B
A
C



*Töø (4) a,b,c ñöôïc tính
ntn?
*SinA,sinB,sinC ñöôïc tính
ntn?

*GV höôùng daãn HS cm.


Hs traû lôøi .







Hs traû lôøi .



Hs traû lôøi .


Hs traû lôøi .


Hs traû lôøi .



Hs traû lôøi .











Hs traû lôøi .
Hs traû lôøi .








39

a
c
b
B
A
C
O
A'

2.VD: Cho tgiaùc ABC coù b+c=2a.CMR:
2sinA=sinB+sinC.
Giaûi:

2 2 sin 2 sin 4 sin
sin sin 2sin
b c a R B R C R A
B C A
+ = · + =
· + =


3/CAÙC COÂNG THÖÙC VEÀ DIEÄN TÍCH:
Ta coù caùc coâng thöùc tính dieän tích sau:

( )( )( )
1 1 1
(5)
2 2 2
1 1 1
sin sin sin (6)
2 2 2
(7)
4
(8)
( )(9)
ABC a b c
ABC
ABC
ABC
ABC
S ah bh ch
S ab C ac B bc A
abc
S
R
S pr
S p p a p b p c Herong
= = =
= = =
=
=
= ÷ ÷ ÷

Vôùi *R laø bk ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tam
giaùc.
*r laø bk ñöôøng troøn noäi tieáp tam giaùc.
*p laø nöûa chu vi tam giaùc ABC.

VD: Cho tam giaùc ABC vôùi a=13,b=14,c=15.
1)Tính dtích tam giaùc ABC.
2)r=?,R=?
Giaûi:
21
2
a b c
p
+ +
= = (ñvñd)
( )( )( ) 84
ABC
S p p a p b p c = ÷ ÷ ÷ = (ñvdt)
S=pr 4
S
r
p
¬ = = (ñvñd)
65
4 4 8
abc abc
S R
R S
= ¬ = = (ñvñd)

4/COÂNG THÖÙC ÑOÄ DAØI ÑÖÔØNG
TRUNG TUYEÁN:
*Goïi(O;R) laø ñtroøn ngoaïi
tieáp ABC.
Veõ ñöôøng kính BA’,ta coù
' BCA vuoâng taïi C.
Neân:BC=A’B sin A’
Maø A=A’
Neân ta coù ñpcm.


*Töø (4) ta coù theå tính
b,c,a sau ñoù raùp vaøo ñk
ñeà cho,ta seõ cm ñöôïc
keát quaû.




*Neâu caùc coâng thöùc tính
dieän tích tam giaùc maø em
bieát?


*GV höôùng daãn HS caùch
cm:
-Töø (5) ta tính h
a
theo tyû
soá löôïng giaùc sin.Chia ra
2TH : C laø goùc nhoïn vaø
C laø goùc tuø,töø ñoù ta
seõ suy ra ñöôïc ñpcm.
-Töø (4) ta tính ñöôïc sinC
theo R vaø theá vaøo (6) ta
coù ñöôïc coâng thöùc (7).
-Chia tam giaùc ABC thaønh
3 tgiaùc nhoû laø
OAB,OBC,OAC, tính dieän
tích töøng tam giaùc nhoû
sau ñoù coäng laïi ta seõ
coù ñöôïc coâng thöùc (8).
-Coâng thöùc Herong
chuùng ta thöøa nhaän tính
ñuùng ñaén cuûa noù.

*Aùp duïng nhöõng coâng
thöùc naøo ñeå coù theå
tính ñöôïc S.r.R?

















Hs traû lôøi .





















Hs traû lôøi .








Hs traû lôøi .








40
Kyù hieäu m
a
,m
b
,m
c
laø ñoä daøi ñöôøng
trung tuyeán laàn löôït keû töø A,B,C.Ta coù:
ÑÒNH LYÙ:Trong moïi tam giaùc ABC ta ñeàu
coù:

2 2 2
2
2 2 2
2
2 2 2
2
(10)
2 4
(11)
2 4
(12)
2 4
a
b
c
b c a
m
a c b
m
a b c
m
+
= ÷
+
= ÷
+
= ÷

CM:Goïi AM=m
a.
Ta
coù:b
2
+c
2
=
( ) ( )
2 2 2 2
AC AB AM MC AM MB + = + + +

=2AM
2
+MC
2
+MB
2
+
( )
2
2
2 2
2
a
a
AM MB MC m + = +
Töø ñoù ta suy ra ñpcm.
*Caùc ñaúng thöùc khaùc cm töông töï.
VD:Cho hai ñieåm A,B coá ñònh.Tìm quyõ tích
nhöõng ñieåm M thoaû ñk: MA
2
+MB
2
=k
2
(k laø
moät soá cho tröôùc)
Giaûi:
Giaû söû coù ñieåm M thoaû ñk ñeà baøi.Goïi
O laø trung ñieåm AB,thì OM laø trung tuyeán
tam giaùc MAB neân:

( )
( )
2 2 2
2 2 2
2 2
1
2 4 2 4
1
2
4
AB k AB
OM MA MB
k AB
= + ÷ = ÷
= ÷

*Neáu 2k
2
>AB
2
thì OM=
( )
2 2
1
2
2
k AB ÷ .Khi ñoù
quyõ tích M laø ñtroøn taâm O,bk
r=
( )
2 2
1
2
2
k AB ÷ .
*Neáu 2k
2
=AB
2
thì OM=0 hay M truøng O.
*Neáu 2k
2
<AB
2
thì quyõ tích laø taäp roãng.
*Töø coâng thöùc (10) caùc
em coù theå phaùt bieåu
coâng thöùc tính m
b
,m
c
ntn?



*GV höôùng daãn HS
chöùng minh.

*Chuùng ta seõ chöùng minh
2
2 2 2
2
2
a
a
b c m + = + sau ñoù
seõ suy ra ñieàu caàn cm.

* , MB MC ntn vôùi nhau?



*OM laø trung tuyeán tam
giaùc MAB thì ta coù ñieàu
gì?


*Ta ñaõ coù ñöôïc quyõ tích
ñieåm M chöa?

*Caàn bieän luaän caùc
tröôøng hôïp naøo? taïi sao?








Hs traû lôøi .




Hs traû lôøi .




Hs traû lôøi .

Hs traû lôøi .





Baøi taäp:
BAØI 1/51/SGK:
Aùp duïng ñlyù hsoá cosin ta coù:
a
2
=b
2
+c
2
-2bcCosA=32
Vaäy a=4 2
S= ( )( )( ) 14 p p a p b p c ÷ ÷ ÷ = (ñvdt)
2 7 2
2
a
S
h
a
= =
5 2
4 2
abc
R
S
= =

*Muoán tìm h
a
ta caàn döïa
vaøo coâng thöùc naøo?

*Do ñoù ta caàn tính hteâm
caùc yeáu toá naøo?
*Muoán tính R ta caàn döïa
vaøo coâng thöùc naøo?
*Töø baøi toaùn treïn tính
theâm B,C,r,m
a
=?
*Goïi HS leân baûng laøm
baøi.

41

BAØI 3/52/SGK:
a)a=b.cosC+c.cosB
Ta coù:
VP=
2 2 2 2 2 2
2 2
a b c a c b
b c a
ab ac
| | | | + ÷ + ÷
+ =
| |
\ . \ .
(ñpcm)


b) sinA=sinB.cosC+sinC.cosB
VP=sinA
2 2 2 2 2 2
sin
2 2
b a b c c a c b
A
a ab a ac
( | | | | + ÷ + ÷
+ =
( | |
\ . \ . ¸ ¸

(ñpcm)
BAØI 4/52/SGK:
a)
2 2 2.2
2
b c a
S S S
b c a
h h h
+ = · + =
Töø ñaây suy ra ñöôïc ñpcm.
b) töông töï laøm baøi b.
BAØI 6/52/SGK:

2 2 2
2 2 2 2 2 2 2 2 2
2 2 2
5
5
2 4 2 4 2 4
b c a
m m m
a c b a b c b c a
a b c
+ =
| | + + +
· ÷ + ÷ = ÷
|
\ .
· = +

Theo ñònh lyù pythagor suy ra ñöôïc ñieàu caàn
cm.

*Nhìn vaøo ñeà baøi,caùc
em seõ baét ñaàu cm töø
ñaâu?
*Ñònh lyù hsoá cosin ñöôïc
aùp duïng vaøo baøi naøy
ntn?

*Ñònh lyù hsoá cosin vaø
ñlyù hsoá sin ñöôïc aùp
duïng vaøo baøi b ntn?

*Goïi HS leân baûng laøm
baøi.


*Döïa vaøo coâng thöùc tính
dieän tích
S=
1 1 1
2 2 2
a b c
ah bh ch = =
ta suy ra a,b,c vaø thay vaøo
ñaúng thöùc ñaàu tieân,ta
seõ coù ñccm.
*Ta giaùc ABC vuoâng taïi A
khi naøo?
*Söû duïng coâng thöùc veà
ñöôøng trung tuyeán,ruùt
goïn vaø aùp duïng ñlyù
pythagor ñeå keát luaän.
3.Cuûng coá:-Neâu ñònh lyù haøm soá cos,ñònh lyù haøm soá sin,caùc coâng thöùc tính dieän
tích tam giaùc,caùc coâng
thöùc veà ñöôøng trung tuyeán.
4.Daën doø:BTVN:Boå sung baøi taäp vaøo vôû baøi taäp.
Chuaån bò muïc “GIAÛI TAM GIAÙC VAØ ÖÙNG DUÏNG THÖÏC TEÁ”





Tieát23-24 §3. HEÄ THÖÙC LÖÔÏNG TRONG TAM GIAÙC
OÂN HOÏC KYØ I



I) Muïc tieâu:
- Hs vaän duïng ñöôïc ñònh lyù cosin, ñònh lyù sin ñeå giaûi tam giaùc . Cuï theå laø tính ñöôïc
caùc goùc , caùc caïnh chöa bieát cuûa tam giaùc khi ñaõ bieát ba caïnh , hoaëc hai caïnh vaø goùc
xen giöõa , hoaëc moät caïnh vaø hai goùc keà .
- Hs vaän duïng ñöôïc hai ñònh lyù naøy ñeå giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn coù noäi dung thöïc teá
ñaõ neâu trong sgk
42
II) Chuaån bò:
Giaùo aùn, sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp:
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi : Coâng thöùc tính ñoä daøi trung tuyeán tam giaùc , coâng thöùc tính
dieän tích tam giaùc
2) Baøi môùi :

Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa thaày Hoaït ñoäng cuûa troø
5)Giaûi tam giaùc vaø öùng
duïng thöïc teá:



Ví duï 5:
Cho tam giaùc ABC bieát a =
17,4 ;
.
B = 44
0
30
/
;
.
C = 64
0
. Tính goùc
A vaø caùc caïnh b, c cuûa
tam giaùc.







Ví duï 6:
Cho tam giaùc ABC bieát
a=49,4 ; b = 26,4 ;
.
C =47
0
20
/
.
Tính hai goùc A,B vaø caïnh c








Ví duï 7:
Cho tam giaùc ABC bieát a
=24;
b = 13; c = 15.
Tính caùc goùc A, B, C






Giaûi thích:
Giaûi tam giaùc laø tính
caùc caïnh vaø caùc goùc
cuûa tam giaùc döïa treân
moät soá ñieàu kieän cho
tröôùc
HD hs giaûi caùc baøi
toaùn


ÖÙng duïng ñònh lyù haøm
soá sin ñeå tìm caïnh b, c





HD:
ÖÙng duïng ñònh lyù haøm
soá cosin ñeå tìm caïnh c,
goùc A









HD:
Söû duïng ñònh lyù haøm
soá cosin ñeå tìm goùc
A,ñònh lyù haøm soá sin
ñeå tìm goùcB












Giaûi :
Ta coù :
.
A= 180
0
-(
.
B +
.
C )
= 180
0
-(64
0
+44
0
30
/
)
= 71
0
30
/


Theo ñònh lyù sin ta coù :
b = 9 , 12
30
30 . 4 , 17
/
/
~ =
0
0
sin71
sin44
sinA
asinB


c = 5 , 16
30
. 4 , 17
/
~ =
0
0
sin70
sin64
sinA
asinC


Giaûi :
Ta coù :
c
2
= a
2
+ b
2
-2ab cosC
= 1369,5781.
Vaäy c = 0 , 37 5781 , 1369 ~

cosA=
2bc
a - c b
2 2 2
+
~-0,1914.
~-cos78
0
58
/
.
~cos(180
0
-78
0
58
/
) =
cos101
0
2
/

¬
.
A ~101
0
2
/


.
B ~180
0
-(101
0
2
/
+47
0
20
/
) =
31
0
38
/
.
Giaûi:
Ta coù :
cosA=
2bc
a - c b
2 2 2
+

=
15
7
÷ =
+
2.13.15
576 - 225 169

~-0,4667
~-cos 62
0
11
/

43









Ví duï 8:
Ñöôøng daây cao theá
thaúng töø vò trí A ñeán vò trí
B daøi 10km, töø vò trí A ñeán
vò trí C daøi 8km, goùc taïo
bôûi hai ñöôøng daây treân
khoaûng 75
0
. Tính khoaûng
caùch töø vò trí B ñeán vò trí C
Ví duï 9: sgk cho hs thöïc
hieän







HD:
Aùp duïng ñònh lyù haøm
soá cosin cho tam giaùc
ABC ñeå tìm caïnh a
~cos(180
0
-62
0
11
/
) =
cos117
0
49
/

Vaäy
.
A ~117
0
49
/
.

sinB
b
sinA
a
=
Neân sinB =
a
bsinA
~
24
49 13
/ 0
sin117

= 4791 , 0
24
11 13
/
~
0
62 sin

¬
.
B ~28
0
38
/


.
C ~180
0
-(117
0
49
/
+28
0
38
/
) =
33
0
33
/
Giaûi ;
Ta coù:
a
2
= b
2
+ c
2
– 2bc.cosA
~8
2
+ 10
2
– 2.8.10.cos75
0

~ 122,5890
a ~11 (km)
Vaäy k caùch töø B ñeán C xaáp
xæ 11km

BAØI 1/55/SGK:
a)c=14,A=60
0
,B=40
0

Ta coù:C=180-A-B=80
0

a=
sin
12
sin
c A
C
=
b=
.sin
9
sin
c B
C
=
*Caùc baøi coøn laïi töông töï.HS töï
laøm.

BAØI 2/55/SGK:
a)a=6,3 ;b=6,3; c=54
0
Tam giaùc ABC caân vì a=b=6,3.
Neân A=B=(180
0
-C)/2=63
Aùp duïng ñlyù hsoá cosin ta coù
c=5,7.
*Caùc baøi coøn laïi töông
töï.HS töï laøm.

BAØI 4/56/SGK:
Chieàu cao cuûa thaùp baèng :

BC=BH+HC=AHtg45
0
+AHtg10
0

=AH(tg45
0
=tg10
0
)
=12(m)

*Bieát 3 goùc vaø 1 caïnh
laøm theá naøo ñeå tính
caùc caïnh coøn laïi?

*Löu yù HS tröôùc khi laøm
kieåm tra xem tam giaùc
coù daïng ñaëc bieät
khoâng?(Caân,ñeàu,nöûa
tam giaùc ñeàu...)
*Goïi HS leân baûng laøm
baøi.

*Tam giaùc ABC laø tam
giaùc gì?

*Vaäy caùc goùc coøn laïi
baèng bao nhieâu?
*Goïi HS leân baûng trình
baøy lôøi giaûi.


*Goïi HS leân baûng veõ
hình vaø trình baøy baøi
laøm.

4.Cuûng coá:Nhaéc laïi caùc coâng thöùc tính toaùn trong tam giaùc.
44
5.Daën doø:
- BTVN:Chuaån bò baøi taäp trong ñeà cöông oân thi HKI.
- Hoïc laïi taát caû lyù thuyeát vaø baøi taäp trong HKI.




Tieát23-24 OÂN TAÄP HOÏC KYØ I
I./Muïc ñích yeâu caàu:
-Giuùp hoïc sinh oân taäp vaø heä thoáng laïi caùc kieán thöùc cô baûn veà vectô,toaï ñoä,veà heä
thöùc giöõa caùc tyû soá löôïng giaùc,heä thöùc löôïng trong tam giaùc...
II./Kieán thöùc troïng taâm:
-Vectô.
-Heä thöùc giöõa caùc tyû soá löôïng giaùc.
-Heä thöùc löôïng trong tam giaùc.
III./Phöông phaùp giaûng daïy:
-Neâu vaán ñeà vaø giaûi quyeát vaán ñeà.
-Moâ taû vaø dieãn giaûi .
IV./Tieán trình baøi giaûng:
1.OÅn ñònh lôùp: Naém sæ soá lôùp vaø giôùi thieäu baøi môùi.
2. Kieåm tra baøi cuõ:
3. Noäi dung baøi môùi

NOÄI DUNG PHÖÔNG PHAÙP
BAØI TAÄP 1:
Trong mp Oxy cho A(1;2),B(-2;6),C(9;8).
a.Tính , AB AC ,töø ñoù suy ra tam giaùc ABC laø
tgiaùc vuoâng.
b.Tìm taâm I vaø baùn kính R cuûa ñtroøn ngoaïi
tieáp tam giaùc ABC.
c.Tính ñoä daøi caùc caïnh,chu vi,dieän tích tam
giaùc ABC.
d.Tìm toaï ñoä ñieåm M treân Oy ñeå B,M,A thaúng
haøng.
e.Tìm N thuoäc Ox ñeå tam giaùc ANC caân taïi N.
f.Tìm D ñeå ABCD laø hình chöõ nhaät.
g.Tìm toaï ñoä ñieåm T thoaû 2 3 0 TA TB TC + ÷ =

GIAÛI:
a.Ta tính ñöôïc:

( )
( )
3; 4
8, 6
AB
AC
= ÷
=

Ta coù: . ( 3).8 4.6 0 AB AC = ÷ + =
Vaäy AB±AC taïi A.
Chöùng toû tam giaùc ABC vuoâng taïi A.
b.Vì ABC vuoâng taïi A neân taâm I cuûa ñtroøn
ngoaïi tieáp
ABC
laø trung ñieåm caïnh huyeàn BC.

*Theá naøo laø vectô?
*Coâng thöùc tính toaï
ñoä vectô?
*Coâng thöùc tính ñoä
daøi cuûa vectô?

*Ñieàu kieän ñeå hai
vectô cuøng phöông?
*Ñieàu kieän ñeå hia
vectô vuoâng goùc?

*Coâng thöùc tính toaï
ñoä trung ñieåm AB?
*Coâng thöùc tính toaï
ñoä troïn taâm tam
giaùc,töù giaùc?

*Caùc caùch chöùng
minh tam giaùc vuoâng?



*Caùch xaùc ñònh taâm
vaø baùn kính ñöôøng
troøn ngoaïi tieáp 1 tam






*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.







*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.



45
Goïi I(x
I
,y
I
)
Ta coù:
7
; 7
2 2 2
B C B C
I I
x x y y
x y
+ +
= = = =
Vaäy I(7/2;7)
Baùn kính
125 5 5
2 2 2
BC
R = = =
c. 5; 10, 5 5 AB AC BC = = =
1
. 25 2( )
2
15 5 5( )
ABC
ABC
S AB AC dvdt
P AB AC BC dvdd
= =
= + + = +

d.Vì M thuoäc Oy neân M(0;y
M
).
Ñeå B,M,A thaúng haøng thì

( ) ( ) 2;6 1; 2
M M
MB kMA y k y = · ÷ ÷ = ÷
( )
2
2
10
6 1; 2
3
M M M
k
k
y k y y
= ÷ ¦
÷ = ¦
¦ ¦
¬ ·
´ ´
÷ = ÷ =
¦
¹ ¦
¹

Vaäy M(0;10/3)
e.
( ) , 0
N
N Ox N x e ¬ =
Ñeå tam giaùc ANC caân taïi N thì NA=NC
( ) ( )
2 2
2 2
9 64 1 4
140 35
16 4
35
; 0
4
N N
N
NA NC x x
x
N
· = · ÷ + = ÷ +
· = =
| |
¬
|
\ .

f.Vì ta coù goùc A=90
0
neân ñeå ABDC laø hcn thì
AB CD =
Goïi D(x
D
,y
D
)
Vaäy:(-3;4)=(xD-9;y
D
-8)

( )
9 3 6
8 4 12
6;12
D D
D D
x x
y y
D
÷ = ÷ = ¦ ¦
¬ ·
´ ´
÷ = =
¹ ¹
¬ =

g.Goïi T(x;y) thoaû ñaúng thöùc:

2 3 0
1 4 2 27 3 0
2 12 2 24 3 0
TA TB TC
x x x
y y y
+ ÷ =
÷ ÷ ÷ ÷ + = ¦
·
´
÷ + ÷ ÷ + =
¹

Khoâng tìm ñöôïc T thoaû ñaúng thöùc cuûa ñeà baøi.

BAØI 2:
CHÖÙNG MING RAÈNG:
giaùc baát kyø?Ñoái vôùi
tröôøng hôïp tam giaùc
ABC vuoâng thì taâm vaø
baùn kính ñöôøng troøn
ngoaïi tieáp ñöôïc xaùc
ñònh ntn?


*Caùc ñoä daøi
AB,BC,AC ñöôïc tính
theo coâng thöùc naøo?

*Chu vi, dieân tích tam
giaùc ABC baèng bao
nhieâu?

*M thuoäc Oy thì toaï ñoä
M ñöôïc bieåu dieãn ntn?
*Ñieàu kieän ñeå M,B,A
thaúng haøng?

*N thuoäc Ox thì toaï ñoä
cuûa N ntn?

*Ñeå tam giaùc ANC
caân taïi N ta caàn ñieàu
kieän gì?
*Neáu ghi ñieàu kieän
ñeå tgiaùc ANC caân laø
NA NC = thì ñuùng hay
sai?

*Ñieàu kieän ñeå ABDC
laø hcn?

*Tìm x
D
,y
D
ntn?



*Laøm theá naøo ñeå
chöùng minh ñöôïc ñaúng
thöùc?

*Coù tìm ñöôïc T thoaû
maõn yeâu caàu ñeà
baøi?

*Goïi töøng hoïc sinh leân
laøm töøng caâu sau khi
giaùo vieân vaø hoïc sinh
xaây döïng caùch laøm.










*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.










*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.







*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.









46

( ) ( )
2 2 2
2
2 2
1
. sin cos
cos
. 1 cos cot 1 cos cos
a x tg x x
x
b x g x x x
÷ ÷ =
+ ÷ =
Giaûi:

2 2
2
1
. sin
cos
a x tg x
x
÷ ÷ =1 +tg
2
x-sin
2
x-tg
2
x
=1-sin
2
x=cos
2
x
( ) ( )
2
. 1 cos cot 1 cos b x g x x + ÷ =(1-cos
2
x)
2
2
cos
sin
x
x
=cos
2
x

Baøi 3:
ÑÔN GIAÛN:
a.A=sin(90
0
-x)+cos(180
0
-x)+sin
2
(1+tg
2
x)-tg
2
x
b.B=cos(90
0
-x)sin(180
0
-x)
c.C=
2
2
1 cos
.cot
1 sin
x
tgx gx
x
÷
+
÷

Giaûi:
a. A=0
b. B=sin
2
x
c. C=
2
1
cos x


Baøi 4:
Trong tam giaùc ABC
Cho a= 6 ,b=2,c= 3 1 +
Tính A,B,ha,R,r,mb cuûa tam giaùc ABC.
Giaûi:
Theo ñlyù haøm soá cosin ta coù:
CosA=
2 2 2
1
2 2
a b c
bc
÷ + +
=
Vaäy A=60
0

Töông töï, Cos B=
2
2

Vaäy B=45
0

Aùp duïng ñlyù sin ta coù:R=
6
2
2sin 3
2.
2
a
A
= =
Ta coù:S=
( )
1 1 3 3 3
. sin .2. 3 1
2 2 2 2 2
b c A = + = +

Maø S=
( )
3 3
1 2
.
2 6
a a
S
a h h
a
+
¬ = =
Nöûa chu vi tam giaùc ABC laø
6 3 3
2
p
+ +
=




*Nhaéc laïi caùc heä
thöùc cô baûn cuûa tyû
soá löôïng giaùc?


*Goïi töøng hoïc sinh leân
chöùng minh töøng baøi.





*Tyû soá löôïng giaùc
cuûa caùc goùc phuï
nhau?buø nhau?


*Tyû soá löôïng giaùc
cuûa moät soá goùc
thöôøng duøng?(30
0
,45
0
, 60
0
,...)

*Goïi hoïc sinh leân
baûng laøm baøi.



*Neâu ñònh lyù haøm
soá sin? Haøm soá
cosin?

*Coâng thhöùc tính ñoä
daøi ñöôøng trung
tuyeán?

*Caùc coâng thöùc tính
dieän tích tam giaùc ?

*Aùp duïng caùc coâng
thöùc naøo ñeå tính goùc
A,B?

*Laøm theá naøo ñeå
tính ñöôïc R?

*Aùp duïng nhöõng
coâng thöùc naøo ñeå






*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.










*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.






*Goïi HS leân
baûng veõ
hình vaø trình
baøy baøi
laøm.

hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng


47
Ta laïi coù: S=p.r neân r=
3 3
3 3 6
S
p
+
=
+ +

Trung tuyeán mb:

2 2 2
2
3
4
2 4 2
3
4
2
b
b
a c b
m
m
+
= ÷ = ÷
¬ = ÷

Baøi taäp oân
BAØI 1
a)
( ) ( )
2 2
sin cos
sin cos
cos 1 sin 1 cot
x x
x x
x tgx x gx
÷ = ÷
+ +

VT=
( )( )
2 2
sin cos sin cos
sin cos
cos sin cos sin sin cos
x x x x
x x
x x x x x x
÷ +
÷ =
+ + +

sin cos x x VP = ÷ =
b)
cos sin 1
cot
1 sin 1 cos sin cos
x x
tgx gx
x x x x
| || |
+ + =
| |
+ +
\ .\ .

( )
( )
( )
( )
( )( )
( )( )
( ) ( )
( )( )
2 2
2 2 2 2
sin 1 sin cos cos 1 cos sin
cos 1 sin sin 1 cos
sin cos sin cos sin cos
sin cos 1 sin 1 cos
1 sin 1 cos
1
sin cos 1 sin 1 cos sin cos
x x x x x x
VT
x x x x
x x x x x x
x x x x
x x
VP
x x x x x x
| || | + + + +
=
| |
| |
+ +
\ .\ .
+ + + +
=
+ +
+ +
= = =
+ +

( )
( ) ( )
2 2 2 2 2
2 2 2
2 2 2 2
2
) cos cos 2sin sin 1
cos 1 sin 1
1
cos 1 sin cos sin
cos
1
c x x x xtg x
VT x x tg x
x x x x
x
VP
+ + =
= + +
| |
= + = +
|
\ .
= =

BAØI 2:
a) . 0 BN CM BN CM ± · =
( )( )
2
2 2 2 2
2 2
0
. . . . 0
1 1
. . . 0
2 3 3
1 1 1
0
2 3 3 2
1 5
6 6
1
5
BA AN CA AM
AB AC AB AM AC AN AN AM
k
a AB AB k AC AC AB AC
k
a a ka a
a ka
k
· + + =
· ÷ ÷ + =
· ÷ ÷ + =
· ÷ ÷ + =
· =
· =

b)Ta coù:
tính ñöôïc ha,r?


*Goïi töøng hoïc sinh leân
baûng laøm baøi theo
höôùng ñaõ xaây döïng
cuøng vôùi giaùo vieân.



*Neâu caùc heä thöùc cô
baûn giöõa caùc tæ soá
löôïng giaùc?
(6 heä thöùc)


*Neâu caùc phöông
phaùp ñeå chöùng minh
ñaúng thöùc?

-Bieán ñoåi VT ñeå ñöôïc
bieåu thöùc nhö VP.
-Bieán ñoåi VP ñeå ñöôïc
bieåu thöùc nhö VT.
-Bieán ñoåi VT thaønh
bieåu thöùc C vaø bieán
ñoåi VP thaønh bieåu
thöùc C.
-Laáy VT-VP bieán ñoåi
sao cho baèng 0.
-..............

*Goïi HS leân baûng
laøm baøi.

*BN vuoâng goùc vôùi
CM thì töông ñöông vôùi
ñieàu gì?

*Ta caàn ñöa vectô BN
vaø CM veà AN vaø AM
ñeå coù theå tính toaùn
ñöôïc.Ta bieán ñoåi nhö
theá naøo?

* . ?
* . ?
* . ?
AB AB
AB AC
AC AC
=
=
=


*Goïi HS leân baûng






hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng













hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng


hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
48
Töông töï ta tính ñöôïc CM
2
=
2
7
9
a
Theo ñeà baøi ta coù:
( ) ( )
( )
0
2
2
2
2
1
. . . 120 .
2
1 7
1 5 1
6 2 9
1 5 7 1
6 2 0
2
1
3
5
BN CM BN CM Cos BN CM
a
k a k k a
k k k
k k
k
k
= = ÷
· ÷ = ÷ + ÷
· ÷ = ÷ + ÷
¦ ÷ ÷ =
¦
· · =
´
>
¦
¹


BAØI 3:
a)CMR: MA
2
+MB
2
+MC
2
=3MG
2
+GA
2
+GB
2
+GC
2

Ta coù:

( ) ( ) ( )
( )
2 2 2
2 2 2
2 2 2 2
2 2 2 2
3 2
3
VT MA MB MC
MG GA MG GB MG GC
MG GA GB GC MG GA GB GC
MG GA GB GC VP
DPCM
= + +
= + + + + +
= + + + + + +
= + + + =
¬


b)Ta coù: MA
2
+MB
2
+MC
2
=3MG
2
+GA
2
+GB
2
+GC
2

Neân MA
2
+MB
2
+MC
2
coù giaù trò beù nhaát khi
vaø chæ khi 3MG
2
+GA
2
+GB
2
+GC
2
coù giaù trò beù
nhaát.
Maø GA
2
+GB
2
+GC
2
khoâng ñoåi neân
3MG
2
+GA
2
+GB
2
+GC
2
coù giaù trò beù nhaát khi MG=0
hay M truøng vôùi troïng taâm G.
Vaäy MA
2
+MB
2
+MC
2
coù giaù trò beù nhaát khi vaø
chæ khi M truøng vôùi troïng taâm G.

c)Ta coù: MA
2
+MB
2
+MC
2
=3MG
2
+GA
2
+GB
2
+GC
2

Neân MA
2
+MB
2
+MC
2
=k
2

( ) ( )
2 2 2 2 2
2 2 2 2 2
3
1
3
MG GA GB GC k
MG k GA GB GC
· + + + =
· = ÷ + +
*Neáu k
2
> GA
2
+GB
2
+GC
2
thì quyõ tích M laø ñöôøng
laøm baøi.

* . ? BN CM =

*BN=? CM=?

*Töø nhöõng yeáu toá
ñoù ta ñaõ coù theå tính
ñöôïc k chöa?

*Goïi hoïc sinh leân
baûng trình baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc sinh khaùc
theo doõi baøi laøm cuûa
baïn treân baûng

*Sau khi HS treân baûng
laøm xong,GV goïi HS
nhaän xeùt baøi laøm
cuûa baïn.
*GV nhaän xeùt,cho
ñieåm.




*Nhìn vaøo ñeà baøi
chuùng ta coù höôùng
laøm nhö theá naøo cho
baøi naøy?

*Goïi Hs leân baûng laøm
baøi.



*ÔÛ caâu b vaø caâu c
chuùng ta caàn aùp
duïng keát quaû vöøa
chöùng minh ñöôïc ôû
caâu a.

*Vaäy nhìn vaøo keát
quaû ñaõ chöùng minh
ôû caâu a thì
MA
2
+MB
2
+MC
2
coù giaù
trò beù nhaát khi naøo?

*Töông töï baøi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng





hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng










hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng











( ) ( )
( )
2
2
2 2 2
2 2 2 2 2 2 2 2 2 2
2 .
1
2 1
2
BN BA AN BA k AC
a k a kBA AC
a k a k a a k a ka a k k
= + = +
= + +
= + ÷ = + ÷ = + ÷
49
troøn taâm G baùn kính r=
( ) ( )
2 2 2 2
1
3
k GA GB GC ÷ + +
*Neáu k
2
= GA
2
+GB
2
+GC
2
thì MG=0 coù nghóa laø M
truøng G
*Neáu k
2
<GA
2
+GB
2
+GC
2
thì quyõ tích ñieåm M laø taäp
roãng.

BAØI 4:CMR
a)b
2
-c
2
=a(b.cosC-c.cosB)

2 2 2 2 2 2
2 2
a b c a c b
VP a b c
2ab 2ac
b c VT
dpcm
| | + ÷ + ÷
= ÷
|
\ .
= ÷ =
¬

b)(b
2
-c
2
)cosA=a(c.cosC-b.cosB)
( ) ( )
( ) ( )
( ) ( )
( ) ( )
( )( )
( )
( )
cos
2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 4 2 2 2 2 4
4 2 2 2 2 4 2 2 2 2
2 2 2 2 2 2 2 2
2 2 2 2 2
2 2
a b c a c b
VP a c b
2ab 2ac
c a b c b a c b
2bc
c a c b c b a b c b
2bc
b b a c b c b c c a
2bc
b b a c c c b a
2bc
b c b c a
b c A VT
2bc
+ ÷ + ÷
= ÷
+ ÷ ÷ + ÷
=
+ ÷ + ÷ ÷ +
=
÷ + ÷ + ÷
=
÷ + ÷ + ÷
=
÷ + ÷
= = ÷ =


BAØI 5:
a)CM:
2 2 2 2
2 AB CD BC AD ACDB + ÷ ÷ =

( )( ) ( )( )
( ) ( )
( )
( )
2 2 2 2
2
VT AB BC CD AD
AB BC AB BC CD AD CD AD
AC AB BC AC CD AD
AC AB BC CD AD
AC DB BD ACDB VP
= ÷ + ÷
= + ÷ + ÷ +
= ÷ ÷ +
= ÷ ÷ ÷
= ÷ = =

Vaäy ta coù ñpcm.
b)Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå töù giaùc coù hai
ñöôøng cheùo vuoâng goùc vôùi nhau laø
. 0 2 . 0 AC DB AC DB = · =
·
2 2 2 2
0 AB CD BC AD + ÷ ÷ =
· AB
2
+CD
2
=BC
2
+AD
2


1/62/SGK, quyõ tích M
ñöôïc tìm baèng caùch
naøo?

*Ta phaûi xeùt bao
nhieâu tröôøng hôïp khi
tìm quyõ tích M?

*Goïi hoïc sinh leân
baûng laøm baøi.



*Nhaéc laïi caùc heä
thöùc löôïng trong tam
giaùc?
-Ñònh lyù haøm soá
cosin?Töø ñoù suy ra
cosA,CosB,CosC?
-Ñònh lyù haøm soá
sin?Töø ñoù suy ra
sinA,sinB,sinC theo R
vaø khoâng theo R?
-Caùc coâng thöùc tính
ñöôøng trung tuyeán?

*Töø caùc coâng thöùc
ñoù raép vaøo theo caùc
phöông phaùp chöùng
minh chuùng ta seõ ra
ñöôïc keát quaû.

*Theo caùc em chuùng ta
neân laáy veá naøo ñeå
bieán ñoåi?

*Goïi HS leân baûng
laøm baøi.






























hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng























50
BAØI 6:
Hình bình haønh coù AB=CD=a,BC=DA=b.
Goïi O laø giao ñieåm cuûa AC vaø BD.
Khi ñoù ta coù BO laø ñöôøng trung tuyeán cuûa tam
giaùc ABC neân:
2 2 2
2
2 4
a b AC
OB
+
= ÷

( )
( )
2 2 2 2
2 2 2 2
4 2
2
OB a b AC
DB AC a b
· = + ÷
· + = +


BAØI 7:
a)Ta coù:

2 2 2
2 2 2 2 2 2 2 2 2
2 2 2
5
5
2 4 2 4 2 4
b c a
m m m
c a b a b c b c a
a b c
+ =
| | + + +
· ÷ + ÷ = ÷
|
\ .
· = +

Vaäy ta coù ñöôïc ñpcm.
b)Goïi G laø troïng taâm tam giaùc ABC.Khi ñoù ta coù:

( )
( )
( )
2
2 2 2 2 2
2 2 2 2
2 2 2 2 2
2 1
2 2
3 9
1
2 2
9
1
4
9
B
GB m a c b
GC a b c
GB GC a c b
| |
= = + ÷
|
\ .
= + ÷
¬ + = + +

Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå hai trung tuyeán töø B
vaø C cuûa tam giaùc ABC vuoâng goùc vôùi nhau laø:
GB
2
+GC
2
=a
2

( )
2 2 2 2
2 2 2
1
4
9
5
a c b a
b c a
· + + =
· + =


a
A
B
C
G






*Ghi
2
2
AB AB = coù ñöôïc
khoâng?

* ? CD AD ÷ =

*Goïi HS leân baûng
bieán ñoåi.



*Töø caâu a caùc em cho
bieát ñieàu kieän caàn
vaø ñuû ñeå hai ñöôøng
cheùo cuûa töù giaùc
vuoâng goùc nhau laø
gì ?



O
A B
D C


*OB
2
=?

*Goïi HS leân baûng trình
baøy lôøi giaûi.

*Goïi HS leân baûng trình
baøy laïi caâu a(Ñaõ
laøm trong phaàn baøi
taäp cuûa baøi heä thöùc
löôïng trong tam giaùc).



*Giaû söû GB vuoâng
goùc vôùi GC thì ta coù
ñöôïc ñieàu gì?

*GB
2
=?
*GC
2
=?
*Goïi HS leân baûng trình
hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng















hoïc sinh leân
baûng trình
baøy lôøi
giaûi.

*Caùc hoïc
sinh khaùc
theo doõi
baøi laøm
cuûa baïn
treân baûng





51
baøy baøi giaûi.




3.Cuûng coá:
-Löu yù laïi HS nhöõng phaàn caùc em hay sai soùt trong quaù trình giaûi baøi taäp.
4.Daën doø:
- BTVN: Boå sung taát caû caùc baøi taäp trong HKI.
- Chuaån bò toát cho kyø thi HKI.














Chöông III Phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng
****
Tieát27-28 §1. PHÖÔNG TRÌNH TOÅNG QUAÙT
CUÛA ÑÖÔØNG THAÚNG


I) Muïc tieâu:
- Hs hieåu ñöôïc : trong mp toïa ñoä , moãi ñöôøng thaúng coù phöông trình Ax + By + C = 0
vôùi A, B khoâng ñoàng thôøi baèng 0. Ngöôïc laïi moãi phöông trình nhö theá laø phöông trình
cuûa moät ñöôøng thaúng naøo ñoù .
- Vieát ñöôïc ñuùng phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng ñi qua moät ñieåm vaø coù
moät veùc tô phaùp tuyeán cho tröôùc .
- Cho pt toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng . Hs bieát caùch xaùc ñònh veùc tô phaùp tuyeán ,
vieát vaø hieåu pt ñöôøng thaúng trong nhöõng tröôøng hôïp ñaëc bieät .
52
- Nhaän bieát ñöôïc vò trí töông ñoái giöõa hai ñöôøng thaúng vaø bieát caùch tìm toïa ñoä giao
ñieåm (neáu coù) cuûa hai ñöôøng thaúng .
II) Chuaån bò :
Giaùo aùn , sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp :
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi : Bieåu thöùc toïa ñoä caùc pheùp toaùn veà veùc tô, caùc coâng thöùc
bieåu thò quan heä giöõa caùc veùc tô, ñoä daøi veùc tô vaø goùc giöõa hai veùc tô, ñieàu kieän ñeå
ba ñieåm thaúng haøng ,toïa ñoä trung ñieåm cuûa ñoaïn thaúng vaø toïa ñoä troïng taâm rong tam
giaùc
2) Baøi môùi:

Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa thaày Hoaït ñoäng cuûa troø
T30





































1) Phöông trình toång quaùt
cuûa ñöôøng thaúng :
Ñònh nghóa:
Veùc tô
÷ ÷
= 0 n naèm treân
ñöôøng thaúng vuoâng goùc
vôùi ñöôøng thaúng A goïi laø
veùc tô phaùp tuyeán cuûa
ñöôøng thaúng A







Baøi toaùn:
Trong mp toïa ñoä cho
I(x
0
;y
0
),
÷ ÷
= = 0 B) A; ( n . Goïi A laø
ñöôøng thaúng ñi qua I , coù
vtpt laø
÷
n . Tìm ñieàu kieän
cuûax vaø y ñeå M(x;y) thuoäc
A ?






Keát luaän :
1) Pt ñöôøng thaúng ñi qua
ñieåm I(x
0
;y
0
) vaø coù vtpt
÷ ÷
= 0 n
A: A(x-x
0
)+B(y-y
0
) = 0.
(vôùi A
2
+B
2
= 0)

Veõ hình vaø cho hs ghi
ñònh nghóa.




Goïi hs traû lôøi caâu hoûi
1, 2







Giaûi :
Me A ·
÷÷ ÷
IM
÷
± n
·
÷÷ ÷
IM .
÷
n = 0 (*)
Ta coù:
÷÷ ÷
IM =(x-x
0
; y-y
0
)

÷
n = (A; B)
Neân :
(*) ·A(x-x
0
)+B(y-y
0
)=0 (1)
·Ax+By-Ax
0
-By
0
=0
·Ax+By+C=0
Vôùi C = -Ax
0
-By
0
vaø A
2
+B
2
= 0















TL1:
Ñöôøng thaúng coù voâ
soá veùc tô phaùp tuyeán,
caùc veùc tô naøy ñeàu khaùc
÷
0 vaø cuøng phöông
TL2:
Coù duy nhaát moät
ñöôøng thaúng qua I vaø
nhaän
÷ ÷
= 0 n laø veùc tô phaùp
tuyeán













Hs ghi keát luaän







53




















T31
2) Pttq cuûa ñöôøng thaúng
coù daïng:
A: Ax + By + C = 0
(vôùi A
2
+B
2
= 0)








Ví duï:
Cho tam giaùc coù ba
ñænh
A(-1; -1), B(-1; 3), C(2; -4),
Vieát phöông trình ñöôøng cao
cuûa tam giaùc keû töø A









Caùc daïng ñaëc bieät cuûa
phöông trình ñöôøng
thaúng :







Ghi nhôù:
Ñt Ax + C = 0 vuoâng goùc
truïc Ox
Ñt By + C = 0 vuoâng goùc
truïc Oy
Ñt Ax+By+C=0 ñi qua O(0;0)










Goïi hs thöïc hieän HÑ1








Gv HD hs giaûi






Goïi hs traû lôøi caâu hoûi
3





Goïi hs thöïc hieän HÑ2
A
x O
y




A
O
y

Goïi hs thöïc hieän HÑ3



HÑ1:
a) Ñt Anhaän veùc tô
÷
n =(3;-2)
laø vtpt
b) Thay toïa ñoä M vaøo veá
traùi pt ñöôïc : 3.1 – 2.1 + 1 = 0
¬MeA
Ne A, Pe A, QeA, EeA

Giaûi:
Ta coù : ) 7 ; 3 ( ÷ =
÷÷ ÷
BC
Ñöôøng cao A qua A(-1;-1)
nhaän ) 7 ; 3 ( ÷ =
÷÷ ÷
BC laø vtpt
neân :
A: 3(x+1)-7(y+1) = 0
· A: 3x-7y-4 = 0
TL3:
Moãi ñt coù voâ soá vtpt,
chaúng haïn :
÷
1
n = (1;0) ,
÷
2
n = (m;m+1)
÷
3
n = (1; - 2 )
HÑ2:
- Khi A = 0, B= 0.
Vtpt
÷
n =(0; B) cuøng phöông
÷
j
neân A ±Oy (// hoaëc ÷Ox)
- Khi B= 0: A ±Ox (//
hoaëc÷Oy)
- Khi C = 0
A:Ax +By = 0 ñt qua O(0;0)


A
x O
y


HÑ3:
Pt 1 = +
b
y
a
x
0 1 - y
b
1
x
a
= + ·
1

54





Ghi nhôù:
Ñt 1 = +
b
y
a
x
(a= 0, b= 0) ñi qua
hai ñieåm (a;0) vaø (0;b) , ptñt
treân goïi laø ptñt theo ñoaïn
chaén







Chuù yù :
Xeùt ñt A:Ax + By + C = 0
(B= 0)
·y=
B
C
- x
B
A
-
·y= kx + m (*)
vôùi k = -
B
A
, m = -
B
C

Pt (*) goïi laø ptñt theo heä soá
goùc
k laø heä soá goùc cuûa ñt
YÙ nghóa hình hoïc cuûa heä
soá goùc:
Cho ñt A: y= kx + m (k = 0)
Goïi M laø giao cuûa A vaø Ox
Mt laø tia cuûa A naèm phía
treân Ox
o laø goùc hôïp bôûi hai tia Mt
&Mx
Thì heä soá goùc k = tgo
Khi k = 0 thì A//Ox hoaëc
A ÷Ox






2) Vò trí töông ñoái cuûa hai
ñöôøng thaúng :
Trong heä Oxy cho :
1
A :A
1
x+B
1
y+C
1
= 0 (1)
x O
y
A
B







Goïi hs traû lôøi caâu hoûi
4













t
o
A
x O
y
M


Goïi hs traû lôøi caâu hoûi
5





Giaûi thích :
Soá ñieåm chung cuûa
1
A &
2
A
laø soá nghieäm cuûa hpt
goàm hai pt
1
A &
2
A
Goïi hs nhaéc laïi caùch
bieän luaän hpt baäc nhaát
Do 0
1
, 0
1
= =
b a
neân ñaây laø
ptñt
A(a;0) , B(0;b)









TL4:
Ñt qua A(-1;0) , B(0;2) laø :
1 = +
2
y
1 -
x

·2x – y + 2 = 0

















TL5:
a)
1
A coù heä soá goùc k = -
1,o =135
0

b)
2
A coù heä soá goùc k
= 3 ,o =60
0



Nhaéc laïi:
D =
2 2
1 1
B A
B A
= A
1
B
2
– A
2
B
1

D
x
=
2 2
1 1
C B
C B
= B
1
C
2
– B
2
C
1

55
2
A :A
2
x+B
2
y+C
2
=0 (2)












Keát quaû :
Khi A
2
, B
2,
C
2
khaùc 0 ta
coù :
1
A caét
2
A ·
2
1
2
1
B
B
A
A
=
1
A //
2
A ·
2
1
2
1
2
1
C
C
B
B
A
A
= =
1
A ÷
2
A ·
2
1
2
1
2
1
C
C
B
B
A
A
= =
















Caâu hoûi vaø baøi taäp
Cho hs laøm caùc baøi taäp
11,12a,12b,13,14,15,16








hai aån.




















Goïi hs traû lôøi caâu hoûi
6






Goïi hs traû lôøi caâu hoûi
7






Laøm taïi lôùp caùc baøi
taäp 11,12a,12b
Veà nhaø caùc baøi taäp
13,14,15,16




13)
- B |
.
|

\
|
÷ ÷
3
5
; 2


D
y
=
2 2
1 1
A C
A C
= A
2
C
1
– A
1
C
2

- Neáu D = 0 : hpt coù
nghieäm duy nhaát neân
1
A caét
2
A
- Neáu D = 0 :
* D
x
= 0 hoaëc D
y
= 0 :
Hpt voâ nghieäm neân
1
A //
2
A
* D
x
= D
y
= 0 :
Hpt voâ soá nghieäm neân
1
A ÷
2
A .









TL6:
a)
3
3
1
2 ÷
= :
1
A caét
2
A
b)
3
2
6
3
2
1
=
÷
=
÷
:
1
A //
2
A
c)
10
5
24
12
4 , 1
7 , 0
÷
÷
= = :
1
A ÷
2
A
TL7:
Hai ñöôøng thaúng ñoù :
- Coù cuøng vtpt.
- Coù caùc vtpt cuøng phöông .
- Khoâng caét nhau .
- Song song hoaëc truøng nhau


Giaûi:
11)
Caùc meänh ñeà ñuùng : b, c.
Caùc meänh ñeà sai : a, d, e.
12)
a) Ox qua O(0;0) vaø vg
÷
j (0;1)
neân Ox : y = 0
b)Oy qua O(0;0) vaø vg
÷
i (1;0)
neân Oy : x = 0


56









14)
a) PQ : 1 = +
2 -
y
4
x
·x-2y-4=0
A//PQ neân A:x-2y+C=0 (C= -
4)
Ae A ·3-2.2+C=0
·C=1
Vaäy A:x-2y+1=0
b) Kq :2x+y-3=0
15)
a) Kq :-x+y+2=0
b) M |
.
|

\
|
2
3
;
2
3

4.Cuûng coá:Nhaéc laïi caùc
phaàn troïng taâm.
5.Daën doø:Boå sung caùc
phaàn btaäp chöa hoaøn
chænh.
- Laáy M |
.
|

\
|
2
1
; 0 ,
N |
.
|

\
|
÷ 0 ;
5
1
thuoäc AC thì
|
.
|

\
|
÷ ÷ =
÷÷ ÷
2
1
;
5
1
MN laø vtpt
cuûa ñöôøng cao BB
/
, ta
coù theå choïn
÷÷ ÷ ÷
÷ = MN 10 n = (2;5) laøm
vtpt cuûa BB
/


- BB
/
: 2x + 5y +
3
37
= 0


















16)
a) Hai ñöôøng thaúng caét
nhau taïi M |
.
|

\
|
29
21
;
29
9

b) Hai ñöôøng thaúng song
song .
c) Hai ñöôøng thaúng truøng
nhau.









PHAÂN MOÂN: HÌNH HOÏC

CHÖÔNG III TIEÁT 29 + 30
Ngaøy ..... thaùng ..... naêm 200....





1.MUÏC TIEÂU : Qua baøi hoïc hoïc sinh caàn naém ñöôïc
Veà kieán thöùc
§2.PHÖÔNG TRÌNH THAM SOÁ
CUÛA ÑÖÔØNG THAÚNG


57
+ Hieåu ñöôïc khaùi nieäm vectô chæ phöông
+ Phöôngtrình toàng qnaùt cuûa ñöôøng thaúng
+ Caùc tröôøng hôïp ñaëc bieät
Veà kyõ naêng
+ Bieåu dieãn moät vectô chæ phöông
+ Xaùc ñònh toaï ñoä cnûa vectô chæ phöông
+ Vieát ñöôïc phöông trình tham soá cuûa ñöôøng thaúng
Veà tö duy
+ Bieát qui laï veà quen
+ Caån thaän ,chính xaùc trong tính toaùn laäp luaän
+ Bieát ñöôïc caùc baøi toaùn öùng dnïng trong thöïc teá
2.CHUAÅN BÒ PHÖÔNG TIEÄN DAÏY HOÏC
 Giaùo vieân
+ Tranh veõ ,baûng phuï,phieán hoïc taäp
+ Thöôùc ,vieát,phaán maøn…
Hoïc sinh
+ Saùch giaùo khoa
+ Phieáu traû lôøi
3.GÔÏI YÙ VEÀ PHÖÔNG PHAÙP DAÏY HOÏC
Cô baûn dung phöông phaùp gôïi môû vaán ñaùp thoâng qna caùc hoaït ñoäng ñieàn khieån tö
duy,ñan xen hoaït ñoäng nhoùm
4.TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC VAØ CAÙC HOAÏT ÑOÄNG
1.1.Kieåm tra baøi cuõ (10’)
 Vôùi tình huoáng 1: hoaït ñoäng1, giaùo vieân treo hình veõ vaø cho hoïc sinh nhaän xeùt.
Hoaït ñoäng 1: Ñònh nghóa vectô chæ phöông
TG Hoaït ñoäng cuûa giaùo
vieân
Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung
15

1.Toå chöùc cho hoïc sinh xem
hình veõ vaø töï oân taäp kieán
thöùc cnõ
2.Lieân heä thöïc teá,cho hoïc
sinh nhaän xeùt veà phöông
vectô u


3.hoïc sinh xem hình
veõ,nhaän xeùt veà ñöôøng
thaúng ñi qna vectô u

-Nhaän xeùt vaø neân keát
luaän
Xem tranh,nhaän xeùt


Neân nhöõng chnyeån
ñoäng coù höôùng vnoâng
goùc
Neán u laø vectô chæ
phöông thì ku cnõng laø
vectô chæ phöông


Nhaän xeùt ñònh nghóa
vectô chæ phöông

Nhaän xeùt ñieàn ngöôïc
laïi
1. Vectô chæ phöông cuûa
ñöôøng thaúng :

5
4
2
u
vectôchæ
phöông

Moät vectô u 0 = ñgl vectô
chæ phöông cnûa ñöôøng
thaúng a neán u naèm treân
ñöôøng thaúng // (hoaëc
truøng) vôùi a

Hoaït ñoäng 2: phöông trình tham soá cnûa döôøng thaúng
TG Hoaït ñoäng cuûa giaùo
vieân
Hoaït ñoäng cuûa hoïc
sinh
Noäi dung
58
20

-_Toå chöùc cho hoïc sinh
tìm hieån kieán thöùc môùi
1.Phöông trình tham soá
cnûa ñöôøngthaúng?
2.Moái lieân heä giöûa
phöông trình vaø vectô
chæ phöông

-Cho hoïc sinh ghi nhaän
laïi treân baûng toång keát


3.phöông trình ñöôøng
thaúng A ñi qna ñieåm
0 0 0
( , ) M x y vaø coù vectô
chæ phöông ( , ) u A B = laø
gì?
÷ Hoïc sinh nhaéc laïi .
phöông trình döôøng
thaúng ñaõ ñöôïc hoïc



÷ Neán pt ñöôøng
thaúng Ax+By+C=0 thì
vectô chæ phöông
laø ( , ) u B A = ÷


÷ Neân ñònh lyù veà
phöông trình tham soá
cnûa ñöôøng thaúng
 Nhaän xeùt vaø phaùt
bieån
Chænh söûa vaø
hoaøn thieän (Neán coù)
Ghi nhaän kieán thöùc
2/ phöông trình tham soá cnûa
döôøng thaúng










Phöông trình tham soá cnûa ñöôøng
thaúng d ñi qna ñieåm
0 0 0
( , ) M x y vaø
coù vectô chæ phöông
1 2
( , ) u u u = laø:
( )
0 1
0 2
x x u t
t
y y u t
= + ¦
e
´
= +
¹


Hoaït ñoäng 3 phöông phaùp giaûi toaùn vaø ví du
TG Hoaït ñoäng cuûa giaùo
vieân
Hoaït ñoäng cuûa hoïc
sinh
Noäi dung
15

1.Toå chöùc cho hoïc sinh
tìm hieån kieán thöùc
môùi?

2.tìm moái lieân heä giöõa
Phöông trình tham soá
vaø vectô chæ phöông ?


-Khaúng ñònh laïi phaùt
bieån cnûa hoïc sinh
- Cho hoïc sinh ghi nhaän
laïi treân baûng toång keát
-Nhaän xeùt gì veà moái
lieân heä vaø ñeà nghò hs
ñöa ra phöông phaùp
giaûi?
-Coù keát luaän gì ñeà
toaùn ñaõ cho?

-Tìm toaï ñoä cnûa trnng
ñieåm I
-Chính xaùc hoaù laïi kieán
thöùc
 Tìm nhöõng tính chaát
ñaëc bieät

Coâng thöùc trung ñieåm
1 2
1 2
2
2
I
I
x x
x
y y
y
+ ¦
=
¦
¦
´
+
¦
=
¦
¹

Neân tính chaát ñöôøng
trnng tröïc

Giaûi vaø nhaän xeùt
Laäp höông trình tham
soá cnûa ñöôøng thaúng
ñi qna ñieåm
( )
1
1,3 M vaø
( )
2
1, 5 M ÷
 Laäp phöông trình tham
soá cnûa ñöôøng thaúng
trnng tröïc cnûa
1 2
M M
‡ phöông phaùp giaûi toaùn

1.Bieát
( ) , u A B
A
= vaø
( )
0 0 0
, M x y eA
- phöông trình tham soá laø:
( )
0 1
0 2
x x u t
t
y y u t
= + ¦
e
´
= +
¹


2. Neán
( ) , u A B = vaø n u ± thì
( ) , n B A = ÷
.Ví duï
1) laäp Phöông trình tham soá
cnûa ñöôøng thaúng ñi qna ñieåm
( )
1
1,3 M vaø
( )
2
1, 5 M ÷
2) laäp phöông trình tham soá
cnûa ñöôøng thang trnng tröïc cnûa
1 2
M M

Hoaït ñoäng 4: Cuûng coá kieán thöùc thoâng qna hoaït ñoäng nhoùm`
TG Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung
5
4
2
d
u
vectô chæ
phöông
59
vieân
20
/
-Cho HS phaùt bieån laïi
kieán thöùc ñaõ hoïc
-Chia hoïc sinh thaønh
nhoùm vaø phaùt ñeà baøi
-Phaùt ñeà baøi vaø yeân
caàn hoïc sinh ñieàn keát
qnaû theo nhoùm
-Theo doõi hoaït ñoäng Hs
vaø ginùp ñôõ khi caàn thieát
-Yeân caàn ñaïi dieän moãi
nhoùm leân trình baøi vaø
ñaïi dieän nhoùm khaùc
nhaän xeùt lôøi giaûi cnûa
nhoùm baïn
-Söûa chöûa vaø chính xaùc
hoaù
Xem laïi kieán thöùc

Hs laøm vieäc theo nhoùm

Hoaït ñoäng nhoùm:thaûo
lnaän ñeå tìm ñöôïc keát qnaû
aøi toaùn
Ñaïi dieän nhoùm trình baøi

Ñaïi dieän nhoùm khaùc nhaän
xeùt lôøi giaûi cnûa baïn


Phaùt hieän sai laàm vaøsöûa
chöõa khôùp vôùi ñaùp soá
giaùo vieân
Ví dnï:
Laäp phöông trình tham
soá cnûa ñöôøng thaúng
NHOÙM 1:Ox
NHOÙM 2:Oy
NHOÙM3: ñöôøng thaúng
// Ox
NHOÙM 4: ñöôøng thaúng
// Oy






Hoaït ñoäng 5: Cnûng coá kieán thöùc thong qna baøi taäp traéc nghieäm
TG Hoaït ñoäng cuûa
giaùo vieân
Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung
5
/

-Cho HS phaùt bieån laïi
kieán thöùc ñaõ hoïc




-Cnõng coá thoâng qna
caân hoûi traéc nghieäm
-Söûa chöûa vaø chính
xaùc hoaù

-Chc hsinh ghi nhaän laïi
treân baûng toång keát
Nhaän xeùt vaø phaùt bieån
Ñoïc vaø hieån yeân caàn
baøi toaùn



Vaän dnïng tri thöùc môùi
ñeå choïn caân ñnùng

Phaùt hieän sai laàm
vaøsöûa chöõa khôùp vôùi
ñaùp soá giaùo vieân
Caân hoûi:
Khoanh troøn vaøo chöõ caùi
ñöùng ñaàn caân maø em cho laø
ñnùng
Cho A ABC coù
( ) ( ) ( ) 1,1 , 4, 7 , 3, 2 A B C ÷ ÷ .Phöông
trình naøo sao ñaây laø phöông
trình ñöôønh cao cnûa tam giaùc
veõ töø A
a)
( )
3
2 4
x t
t
y t
= + ¦
e
´
= ÷ +
¹

b)
( )
3
2 4
x t
t
y t
= + ¦
e
´
= ÷ + ÷
¹

c)
( )
3
2 4
x t
t
y t
= + ¦
e
´
= ÷ +
¹

d)
( )
3
4 2
x t
t
y t
= ÷ ¦
e
´
= +
¹

Traû lôøi :caân b)
1.2.Cnûng coá toaøn baøi (3
/
)
Caân hoûi 1: Em haõy cho bieát caùc noäi dnng ñaõ ñöôïc hoïc
Caân hoûi 2: Vieát pt ts cuûa d: 5x - y = 0
1.3.Höôùng daãn hoïc baøi vaø baøi taäp veà nhaø (2
/
)
Qna baøi hoïc caùc em caàn naém:
+ Nhaän bieát ñöôïc : vectô chæ phöông
+ Bieát xaùc ñònh :phöông trình
+ Laøm baøi taäp sgk vaø xem caùc vd sgk

60
Tieát29-30 §2. PHÖÔNG TRÌNH THAM SOÁ
CUÛA ÑÖÔØNG
THAÚNG


I) Muïc tieâu:
- Hs hieåu ñöôïc : trong mp toïa ñoä , moãi ñöôøng thaúng coù phöông trình Ax + By + C = 0
vôùi A, B khoâng ñoàng thôøi baèng 0. Ngöôïc laïi moãi phöông trình nhö theá laø phöông trình
cuûa moät ñöôøng thaúng naøo ñoù .
- Vieát ñöôïc ñuùng phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng ñi qua moät ñieåm vaø coù
moät veùc tô phaùp tuyeán cho tröôùc .
- Cho pt toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng . Hs bieát caùch xaùc ñònh veùc tô phaùp tuyeán ,
vieát vaø hieåu pt ñöôøng thaúng trong nhöõng tröôøng hôïp ñaëc bieät .
- Nhaän bieát ñöôïc vò trí töông ñoái giöõa hai ñöôøng thaúng vaø bieát caùch tìm toïa ñoä giao
ñieåm (neáu coù) cuûa hai ñöôøng thaúng .
II) Chuaån bò :
Giaùo aùn , sgk
III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp :
1) Kieåm tra baøi cuû:
Caâu hoûi : Bieåu thöùc toïa ñoä caùc pheùp toaùn veà veùc tô, caùc coâng thöùc
bieåu thò quan heä giöõa caùc veùc tô, ñoä daøi veùc tô vaø goùc giöõa hai veùc tô, ñieàu kieän ñeå
ba ñieåm thaúng haøng ,toïa ñoä trung ñieåm cuûa ñoaïn thaúng vaø toïa ñoä troïng taâm rong tam
giaùc
2) Baøi môùi:
Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa thaày Hoaït ñoäng cuûa troø























1)Ñònh nghóa :Moät vectô u
= 0 coù giaù song song
hoaëc truøng ñöôøng
thaúng Añöôïc goïi laø vectô
chæ phöông cuûa ñöôøng
thaúng A .
a. Neáu u laø vectô chæ
phöông cuûa ñöôøng thaúng
Athì k. u
(k = 0) laø vectô chæ
phöông cuûa ñöôøng thaúng
A.
b. Moät ñöôøng thaúng hoaøn
toaøn xaùc ñònh neáu bieát
moät
ñieåm vaø moät vectô chæ
phöông cuûa noù.
c. Vectô chæ phöông vaø
vectô phaùp tuyeán cuûa moät
ñöôøng
thaúng luoân vuoâng goùc vôùi
nhau.
Veõ hình vaø cho hs ghi
ñònh nghóa.







Goïi hs traû lôøi caâu hoûi
1, 2


















TL1:
Vectô chæ phöông vaø
vectô phaùp tuyeán cuûa moät
ñöôøng
thaúng luoân vuoâng goùc vôùi
nhau.


TL2:
n = (a ; b) <=> u = (b ; –a)







61



































n = (a ; b) <=> u = (b ; –a)
2)Phöông trình tham soá
cuûa moät ñöôøng thaúng
a. Baøi toaùn :Trong maët
phaúng vôùi heä toïa ñoä Oxy,
cho
ñöôøng thaúngAñi qua
I(x
0
;y
0
) vaø coù vectô chæ
phöông
u =(a;b).Tìm ñieàu kieän caàn
vaø ñuû ñeå ñieåm M naèm
treân A CM:
¹
´
¦
+ =
+ =
bt y y
t a x x
0
0
.
(teR) a
2
+ b
2
=
0 (*)
b. Ñònh ly ù:Trong maët
phaúng vôùi heä toïa ñoä Oxy,
moãi heä
phöông trình (*) ñeàu laø
phöông trình tham soá cuûa
moät
ñöôøng thaúng naøo ñoù .
CM (trang 11 SGK)
c. Caùc tröôøng hôïp rieâng :
i. Neáu a = 0 PTTQ cuûa
ñöôøng thaúngA: x = x
0

A // hoaëc truøng vôùi Oy
vaø ñi qua M = (x
0
; 0).
ii. Neáu b = 0 PTTQ cuûa
ñöôøng thaúngA: y = y
0
.
A// hoaëc truøng vôùi Ox
vaø ñi qua M = (0 ; y
0
) .
Chuù yù : pt chính taéc cuûa
ñt
Ñöôøng thaúngAqua
M
0
(x
0
; y
0
) coù vectô chæ
phöông
u = (a ; b) coù phöông
trình chính
taéc :
a
x x
0
÷
=
b
y y
0
÷
.
Trong tröôøng hôïp a=0 hoaëc
b=0 thì ñt khoâng coù pt chính
taéc.
Ví duï : Gv HD hs giaûi

HÑ1:
Giaûi :
Me A ·
÷÷ ÷
IM , u laø cp
·
÷÷ ÷
IM =t
÷
u (*)
Ta coù:
÷÷ ÷
IM =(x-x
0
; y-y
0
)

÷
u = (a; b)
Neân :
(*) ·
¹
´
¦
+ =
+ =
bt y y
t a x x
0
0
.
vaø
a
2
+b
2
= 0
Caâu hoûi 3: Gv höôùng
daãn hs traû lôøi


Goïi hs thöïc hieän HÑ2













Gv HD hs giaûi
Goïi hs thöïc hieän HÑ2








Hs ghi keát luaän





hs traû lôøi caâu hoûi 3




HÑ2:
Cho hs thöïc hieän hñ 2

3. Cuûng coá:
Vieát phöông trình tham soá vaø chính taéc cuûa ñöôøng thaúng A qua M(x
0
; y
0
) vaø coù vectô chæ
phöông u = (a;b)
62
4 Daën doø:(trang 83 - 85 SGK)
1.Cho ñöôøng thaúng
¹
´
¦
+ ÷ =
+ =
3t 5 y
2t 1 x

a)Ñieåm naøo naèm treân ñöôøng thaúng ñoù: A(1,1), B(3,1), C(5,1), D(3,2), E(201,295).
b)Tìm giao ñieåm cuûa ñöôøng thaúng vôùi caùc truïc toaï ñoä.
2.Vieát phöông trình thamsoá vaø phöông trình chính taéc trong caùc tröôøn hôïp sau:
a) Qua M(1;-4) coù chæ phöông u

(2;3)
b)Ñöôøng thaúng qua O vaø coù chæ phöông u

(1;-2).
c)Qua I(0,3) vaø vu6oâng goùc vôùi ñöôøng thaúng 2x-5y+4=0.
d) Qua A(1;5) vaø B(-2;9)
3.Cho ñöôøng thaúng
¹
´
¦
+ =
+ =
t 3 y
t 2 2 x

a)Tìm ñieåm M thuoäc ñöôøng thaúng ñoù vaø caùch A(0,1) moät khoaûng baèng 5.
b)Tìm giao ñieåm cuûa ñöôøng thaúng ñoù vôùi ñöôøng thaúng x+y+1=0.
HD:
Baøi 1
Baøi 2
Giaûi:
a)Ñöôøng thaúng qua M(1,4) coù chæ phöông u

= (2;3).
¹
´
¦
+ ÷ =
+ =
t 3 4 y
t 2 1 x

b)
c)Ñöôøng thaúng ± 2x -3y +4 = 0 ¬ a

= (2;-3)
Vaäy ñöôøng thaúng A
¹
´
¦
÷ =
÷
) 3 ; 2 ( a
) 4 ; 1 .( qua

¬A:
¹
´
¦
÷ ÷ =
+ =
t 3 4 y
t 1 x

Khöû t ta coù phuông trình toång quaùt 3x + y + 3 = 0.
d) Ñöôøng thaúng qua A(1,5), vaø B(-2,9) ¬ chæ phöông u

=
÷÷ ÷
AB = (-3;4)
Vaäy ñöôøng thaúng qua A,B
¹
´
¦
÷ = ) 4 ; 3 ( a
) 5 ; 1 .( qua

·
¹
´
¦
+ =
÷ =
t 4 5 y
t 3 1 x

Baøi 3
a)M(x,y) thuoäc ñöôøng thaúng ¬ toïa ñoä M thoaû
¹
´
¦
+ =
+ =
t 3 y
t 2 2 x

M caùch A moät khoaûng baèng 3 · MA = 3
· (x-0)
2
+(y- 1)
2
= 9 · (2+2t)
2
+(2+t)
2
= 9
· 5t
2
+12t -1 = 0 · t =
10
41 6± ÷

Vaäy ta coù M (
5
41 4 ±
;
10
41 24 ±
)
b)Giao ñieåm cuûa hai ñöông thaúng thoaû:
¦
¹
¦
´
¦
= + +
+ =
+ =
0 1 y x
t 3 y
t 2 2 x
·
¦
¹
¦
´
¦
=
÷ =
÷ =
1 y
2 x
2 t
giao ñieåm laø (-2;1)
HD:7)b,d,e,f ñuùng ; 8)a,b,d,e ñuùng ;
63

Tieát31-33 §3. KHOAÛNG CAÙCH VAØ GOÙC



I.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh:
+Nhôù ñöôïc coâng thöùc tính khoaûng caùch töø moät ñieåm ñeán moät ñöôøng thaúng vaø
coâng thöùc tính coâsin cuûa goùc giöõa hai ñöôøng thaúng.
+Vieát ñöôïc phöông trình hai ñöôøng phaân giaùc cuûa goùc taïo bôûi hai ñöôøng thaúng caét
nhau. Bieát caùch kieåm tra xem hai ñieåm ôû cuøng phía hay khaùc phía ñoái vôùi moät
ñöôøng thaúng.
II. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH:
- Giaùo vieân: Giaùo aùn, ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng, baûng phuï.
- Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû, laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi.
III. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY:

TG
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY HOAÏT ÑOÄNG CUÛA TROØ
NOÄI DUNG BAØI
HOÏC
5’  Hoaït ñoäng1:
-Gv kieåm tra só soá
-Gv kieåm tra baøi cuû
Yeâu caàu: “Vieát phöông trình
toång quaùt cuûa ñöôøng
thaúng (d). Bieát (d) ñi qua
A=(2;1) vaø
B= (-1;4).”
-Gv goïi moät hoïc sinh leân
baûng.







-Gv goïi moät hoïc sinh nhaän
xeùt baïn
-Gv khaúng ñònh laïi, ñaùnh giaù
ñieåm hoïc sinh vaø giôùi thieäu
baøi môùi.
-Gv giôùi thieäu muïc 1 vaø goïi
moät hoïc sinh ñoïc ñeà Baøi
toaùn1


-Lôùp tröôûng baùo caùo só
soá
-Caû lôùp chuù yù.




-Hoïc sinh leân baûng (coù
theå thöïc hieän nhö sau)
* Ta coù: (d) coù veùctô chæ
phöông laø: ) 3 ; 3 (÷ = AB . Ta suy
raVTPT laø ) 3 ; 3 ( = n

hay
) 1 ; 1 ( = n


Do ñoù ta coù phöông trình
toång quaùt (d): x + y – 3 = 0

-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn




-Hoïc sinh ñoïc ñeà Baøi
toaùn1














§3. KHOAÛNG
CAÙCH VAØ
GOÙC
1.Khoaûng caùch töø
moät ñieåm ñeán
moät ñöôøng thaúng
a) Baøi toaùn1:
Trong(Oxy) cho ) (A : ax
+ by + c = 0 Tính
d(M, A) bieát raèng M =
(x
M
;y
M
).
64


15’


























10’

 Hoaït ñoäng2:





-Gv höôùng daãn
töøng böôùc caùch tìm
coâng thöùc tính
khoaûng caùch cho
caû lôùp hieåu.

















 Hoaït ñoäng3:
-Gv cho hoïc sinh thöïc
hieän H1 .
-Gv goïi moät hoïc sinh
ñoïc yeâu caàu H1 .
-Gv höôùng daãn H1
vaø goïi hai hoïc sinh
leân baûng thöïc
hieän.





-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt








-Caû lôùp chuù yù





















-Hoïc sinh ñoïc H1 .
-Hai hoïc sinh leân baûng
+HS1: a) Ta coù
2 2
) 3 ( 4
15 14 . 3 13 . 4
) , (
÷ +
+ ÷
= A M d
= 5
+HS2: b) Ta coù
) (A coù PTTQ 3x + 2y – 13
= 0
2 2
2 3
13 ) 1 .( 2 5 . 3
) , (
+
÷ ÷ +
= A M d
= 0
- Hoïc sinh nhaän xeùt baïn






Giaûi:
Goïi M’(x’;y’) laø hình chieáu cuûa
M treân A neân
ta coù d(M, A) = M

M (*)
Maø nhaän thaáy M M
'
CP n


¬ M M
'
=kn

(**)
Töø (*) ¬d(M, A) = M

M = M M
'

= n k n k
 
. . = =
2 2
. b a k + (I)
Töø (**)
¹
´
¦
= ÷
= ÷
¬
kb y y
ka x x
M
M
'
'

hay
¹
´
¦
÷ =
÷ =
kb y y
ka x x
M
M
'
'

Vì M’(x’;y’) A e neân ta coù:
0 ) ( ) ( = + ÷ + ÷ c kb y b ka x a
M M

2 2
b a
c by ax
k
M M
+
+ +
= ¬
Thay k vaøo (I) ta ñöôïc:



n
n
x
y
O
M
'
M
2 2
) , (
b a
c by ax
M d
M M
+
+ +
= A
65
15’  Hoaït ñoäng4:
-Gv ñöa ra noäi dung cuûa
“Vò trí cuûa hai ñieåm ñoái
vôùi ñöôøng thaúng” (nhö
saùch giaùo khoa)
-Gv cho hoïc sinh traû
lôøi ?1. Nhaän xeùt veà
daáu cuûa k vaø k’
-Gv goïi moät hoïc sinh traû
lôøi.



-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt baïn
-Gv ñöa ra nhaän xeùt veà
vò trí cuûa hai ñieåm M vaø
N










-Gv cho hoïc sinh thöïc
hieän H2
-Gv höôùng daãn cho hoïc
sinh caùch xaùc ñònh A
caét caïnh naøo cuûa tam
giaùc.
-Gv goïi hoïc sinh leân
baûng thöïc hieän







-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt baïn
-Gv khaúng ñònh laïi vaøcoù
theå ñaùnh giaù ñieåm cho

-Caû lôùp chuù yù


-Hoïc sinh traû lôøi ?1
+ Khi k vaø k’ cuøng daáu
thì M M
'
vaø N N
'
cuøng
höôùng
+ Khi k vaø k’ traùi daáu
thì M M
'
vaø N N
'
ngöôïc
höôùng

-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn













-Hoïc sinh leân baûng
thöïc hieän
+Vôùi A=(1;0)
Tacoù 1.1 -2.0 +1 = 2 (1)
+Vôùi B=(2;-3)
Tacoù 1.2 -2.(-3) +1 = 9
(2)
+Vôùi C=(-2;4)
Tacoù 1.(-2) -2.4 +1 = -9
(3)
* Vì (1). (3) = -18 < 0
Neân A caét AC
* Vì (2). (3) = -81 < 0
Neân A caét BC

-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn














b) Vò trí cuûa hai ñieåm
ñoái vôùi ñöôøng thaúng.

Cho ) (A : ax + by + c = 0
vôùi hai ñieåm M = (x
M
;y
M
)
vaø
N = (x
N
;y
N
)
+ Hai ñieåm M vaø N naèm
cuøng phía ñoái vôùi ) (A khi
vaø chæ khi: (ax
M
+ by
M
+
c).(ax
N
+ by
N
+ c) > 0
+ Hai ñieåm M vaø N naèm
khaùc phía ñoái vôùi ) (A khi
vaø chæ khi: (ax
M
+ by
M
+
c).(ax
N
+ by
N
+ c) < 0

66


Daën doø: (1phuùt)
 Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû
 Xem tröôùc noäi dung baøi môùi

§3. KHOAÛNG CAÙCH VAØ GOÙC
(tieáp theo)

I.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh:
+Nhôù ñöôïc coâng thöùc tính khoaûng caùch töø moät ñieåm ñeán moät ñöôøng thaúng vaø
coâng thöùc tính coâsin cuûa goùc giöõa hai ñöôøng thaúng.
+Vieát ñöôïc phöông trình hai ñöôøng phaân giaùc cuûa goùc taïo bôûi hai ñöôøng thaúng caét
nhau. Bieát caùch kieåm tra xem hai ñieåm ôû cuøng phía hay khaùc phía ñoái vôùi moät
ñöôøng thaúng.
II. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH:
- Giaùo vieân: Giaùo aùn, ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng, baûng phuï.
- Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû, laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi.
III. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY:

TG
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY HOAÏT ÑOÄNG CUÛA TROØ
NOÄI DUNG BAØI
HOÏC
20’  Hoaït ñoäng1:
-Gv kieåm tra só soá
-Gv giôùi thieäu Baøi toaùn2.
-Gv goïi moät hoïc sinh ñoïc
yeâu caàu Baøi toaùn2
-Gv khaúng ñònh: “ Ñaây laø
phöông trình cuûa hai ñöôøng
phaân giaùc” vaø sau ñaây ta
chöùng minh noù.
-Gv cho hoïc sinh thöïc hieän
H3
-Gv höôùng daãn cho hoïc
sinh caùch chöùng minh.
-Gv goïi moät hoïc sinh leân
baûng.








-Lôùp tröôûng baùo caùo só
soá
-Caû lôùp chuù yù.
-Hoïc sinh ñoïc ñeà Baøi
toaùn2








-Hoïc sinh leân baûng (coù
theå thöïc hieän nhö sau)
Goïi M(x,y) laø ñieåm thuoäc
ñöôøng phaân giaùc
Tacoù :
d(M; ) (
1
A ) =
2
1
2
1
1 1 1
b a
c y b x a
+
+ +



§3. KHOAÛNG
CAÙCH VAØ
GOÙC
(tieáp theo)

1.Khoaûng caùch töø
moät ñieåm ñeán
moät ñöôøng thaúng
c) Baøi toaùn2: Cho
) (
1
A : a
1
x + b
1
y + c
1
= 0
) (
2
A : a
2
x + b
2
y + c
2
= 0
CMR: Phöông trình hai
ñöôøng phaân giaùc
coù daïng:
±
+
+ +
2
1
2
1
1 1 1
b a
c y b x a

0
2
2
2
2
2 2 2
=
+
+ +
b a
c y b x a

hoïc sinh sau ñoù GV cho
caû lôùp nghó.
67
d(M; ) (
2
A ) =
2
2
2
2
2 2 2
b a
c y b x a
+
+ +

Vì d(M; ) (
1
A ) = d(M; ) (
2
A )













25’








-Gv goïi moät hoïc
sinh nhaän xeùt baïn
-Gv khaúng ñònh laïi,
ñaùnh giaù ñieåm hoïc
sinh.
 Hoaït ñoäng2:
-Gv ñöa ra ví duï ñeå
giuùp cho hoïc sinh
hieåu caùch tìm
phöông trình ñöôøng
phaân giaùc trong
hoaëc ngoaøi cuûa hai
ñöôøng thaúng caét
nhau
-Gv höôùng daãn
caùch laøm töøng
böôùc cho hoïc sinh
hieåu.
-Gv goïi moät hoïc sinh
leân baûng thöïc hieän















Neân ta coù
2
1
2
1
1 1 1
b a
c y b x a
+
+ +
=
2
2
2
2
2 2 2
b a
c y b x a
+
+ +

hay
±
+
+ +
2
1
2
1
1 1 1
b a
c y b x a
0
2
2
2
2
2 2 2
=
+
+ +
b a
c y b x a


-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn








-Hoïc sinh leân baûng thöïc
hieän
Ta coù phöông trình cuûa hai
caïnh
(AB): 4x – 3y + 2 = 0
(AC): y – 3 = 0
Ta coù phöông trình cuûa hai
ñöôøng phaân giaùc laø:
0
1
3
5
2 3 4
=
÷
+
+ ÷ y y x
(I)
Hoaëc 0
1
3
5
2 3 4
=
÷
÷
+ ÷ y y x

(II)
Xeùt (II)
*)Vôùi B=(1;2) thay vaøo (I)
Ta coù: 4.1 – 8.2 +17 = 5 > 0
*)Vôùi C=(-4;3)
Ta coù: 4.(-4 )-8.3 + 17 = -23 <
0
Töùc laø B vaø C naèm ôû hai
phía ñoái vôùi (II)
Do ñoù 0
1
3
5
2 3 4
=
÷
÷
+ ÷ y y x

hay 4x – 8y +17 = 0 laø ñöôøng
phaân giaùc trong cuûa goùc A.








d) Ví duï: Cho tam giaùc
ABC vôùi A=( |
.
|

\
|
3 ;
3
7
;B=(1;2)
vaø
C=(-4;3). Vieát phöông
trình ñöôøng phaân giaùc
trong cuûa goùc A.












2
1
M
2
1
C
B
A
68
-Gv höôùng daãn laïi
töøng böôùc cho hoïc
sinh hieåu sau ñoù
giaùo vieân cho hoïc
sinh nghó.


Daën doø: (1phuùt)
 Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû
 Xem tröôùc noäi dung baøi môùi
Baøi taäp:
1.Xeùt vò trí töông ñoái cuûa caùc caëp ñöôøng thaúng sau,tìm giao ñieåm
a) 2x + 3y +1 = 0 vaø 4x+5y -6 = 0
b) 4x -y +2 = 0 vaø -8x+2y +1 = 0
c)
x t
y t
= +
= ÷ +
¦
´
¹
5
3 2
vaø
x t
y t
= +
= ÷ +
¦
´
¹
4 2
7 3
d)
x t
y t
= ÷
= ÷ +
¦
´
¹
1
2 2
vaø
x t
y t
= +
= ÷ ÷
¦
´
¹
2 3
4 6

e)
x t
y
= +
= ÷
¦
´
¹
5
1
vaø x + y - 5 = 0
2.Hai caïnh hình bình haønh coù phöông trình : x - 3y = 0 vaø 2x + 5y +6 = 0 Moät ñænh hình bình haønh
laø C(4;-1).Vieát phöông trình hai caïnh coøn laïi
3.Vieát phöông trình ñöôøng thaúng ñi qua M(2;5) vaø caùch ñeàu hai ñieåm P(-1;2) vaø Q (5;4)
4.Vieát phöông trình ñöôøng thaêng qua giao ñieåm cuûa 2x -3y +15 = 0 vaø x-12y + 3 = 0 vaø thoaû moät
trong caùc ñieàu kieän sau: a) Ñi qua (2;0) b) vuoâng goùc vôùi x-y -100 =0 c) coù chæ phöông laø

u = (5;-4)
5.Vieát phöông trình cac ñöôøng cao cuûa tam giaùc coù ba caïnh coù phöông trình:
x - y -2 = 0 ;3x -y - 5 = 0 ; x -4y -1 = 0 .Tìm toïa ñoä tröïc taâm cuûa tam giaùc ñoù
HD:
Baøi 1:
Giaûi:
a) Ta coù D =
2
4

3
5
= -2 # 0 neân hai ñöôøng thaúng caét nhau
D
x
=
3
5

1
6 ÷
= -23 D
y
=
1
6 ÷

2
4
= 16
Suy ra giao dieåm cuûa hai ñöôøng thaúng ñoù coù toaï ñoä laø
x =
D
D
x
=
23
2
y =
D
D
y
=
16
2 ÷
= - 8
Baøi 2:
Goïi f(x;y) = x - 3y = 0 (C
1
); f(4;-1) = 4- 3(-1) = 7 neân C e(C
1
);
Goïi g(x;y) = 2x +5y +6 = 0(C
2
) ,g(4 ;-1) = 11 neân C e(C
2
)
Vaäy giaû söû AB,AD coù phöông trình f(x;y) = 0 vaø g(x;y) = 0
Suy ra phöông trình CD
quaC
AB
( ; )
/ /
4 1 ÷
¦
´
¹
·
quaC
u u
CD AB
 
= = ÷
|
\

( ; ) 1 3

Vaäy CD coù veùc tô phaùp tuyeán

n = (3;1)
Phöông trình CD : A( x - x
0
) + B( y- y
0
) = 0
· 3( x- 4) + ( y +1) = 0 · 3x + y - 11 = 0
Töông töï phöông trình CB
quaC
AD
( ; )
/ /
4 1 ÷
¦
´
¹
·
quaC
u u
CB AD
 
= =
|
\

( ; ) 2 5

Vaäy CB coù veùc tô phaùp tuyeán

n = (5;-2)
69
Phöông trình CD : A( x - x
0
) + B( y- y
0
) = 0
· 5( x- 4) -2 ( y +1) = 0 · 5x - 2y - 22 = 0
Baøi 4
a) Giaûi:
Ñöôøng thaúng ñi qua giao ñieåm cuûa hai ñöôøng thaúng ñaõ cho thì thuoäc chuøm:
m( 2x -3y +15 ) + n(x -12 y + 3) = 0 (3)
(3) ñi qua (2;0) ta coù
m( 4 - 0 + 15) + n ( 2 - 0 + 3 ) = 0 ¬ 19 m + 5n = 0
Choïn n = 19 ¬ m = -1
Ñöôøng thaúng phaûi tìm laø -1( 2x -3y +15 ) +19 (x -12y +3) = 0
· 17x -225 y +32 = 0
Baøi 4
Giaûi:
giaû söû AB : x -y - 2 = 0 AC : 3x -y - 5 = 0 BC : x- 4y -1 = 0
*Phöông trình ñöôøng cao AH laø giao AB vaø AC neân thuoäc chuøm:
m(x -y - 2) + n (3x -y - 5) = 0
· (m+3n) x - (m + n) y - 2m -5n = 0
AH ±BC ·

n
AH
.

n
BC
= 0 · (m+3n) .1 + (m+n)(4) = 0
· 5m +7n = 0
choïn n = -5 ¬ m = 7
Phöông trình AH laø: 8x -2 y +11 = 0
* Phöông trình ñöôøng cao BH laø giao AB vaø BC neân thuoäc chuøm:
m(x -y - 2) + n (x - 4y - 1) = 0
· (m+n)x +(-m - 4 n) y - 2m -n = 0
BH ± AC ·

n
BH
.

n
AC
= 0 · (m+n) .3 + (-m-4n)(-1) = 0
· 4m +7n = 0
choïn n =-4 ¬ m = 7
Phöông trình BH laø: 3x +9 y - 6 = 0
* Tröïc taâm tam giaùc ABC laø giao ñieåm caùc ñöôøng cao
8 2 11 0
3 9 6 0
x y
x y
÷ + =
+ ÷ =
¦
´
¹
· x =
27
26
y=
25
78











Tieát 34 §4. ÑÖÔØNG TROØN

70


I.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh:
- Vieát ñöôïc phöông trình ñöôøng troøn trong moät soá tröôøng hôïp ñôn giaûn
- Xaùc ñònh ñöôïc taâm vaø baùn kính cuûa ñöôøng troøn coù phöông trình daïng
(x – x
0
)
2
+ (y – y
0
)
2
= R
2
. Bieát ñöôïc khi naøo phöông trình :
x
2
+ y
2
+2ax + 2by + c = 0 laø phöông trình ñöôøng troøn vaø chæ ra ñöôïc taâm, baùn kính
cuûa ñöôøng troøn ñoù.
- Vieát ñöôïc phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn khi bieát moät ñieåm thuoäc tieáp
tuyeán hoaëc phöông cuûa tieáp tuyeán ñoù.
II. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH:
- Giaùo vieân: Giaùo aùn, ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng, baûng phuï.
- Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû, laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi.
III. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY:

TG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY HOAÏT ÑOÄNG CUÛA TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC
15’  Hoaït ñoäng1:
-Gv kieåm tra só soá
-Gv giôùi thieäu baøi môùi
-Gv giôùi thieäu phöông trình
ñöôøng troøn vaø giaûi thích
roõ cho hoïc sinh hieåu.

-Gv khaúng ñònh laïi khi ta
vieát phöông trình ñöôøng
troøn ta chæ caàn tìm taâm
vaø baùn kính cuûa noù.


-Gv cho hoïc sinh thöïc hieän
H1
-Gv höôùng daãn cho hoïc
sinh vaø goïi hai hoïc sinh
leân baûng.

-Lôùp tröôûng baùo caùo só
soá
-Caû lôùp chuù yù.











-Hai hoïc sinh leân baûng
(coù theå thöïc hieän nhö
sau)
+HS1 a)
Ta coù taâm P(-2;3) vaø
baùn kính
R = PQ = 52 ) 6 ( 4
2 2
= ÷ +
 Phöông trình ñöôøng
troøn laø:
( ) ( ) 52 3 2
2 2
= ÷ + + y x



§4. ÑÖÔØNG
TROØN
1. Phöông trình ñöôøng
troøn








* Phöông trình ñöôøng
troøn coù daïng:
( ) ( )
2 2
0
2
0
R y y x x = ÷ + ÷ (1)
* Trong ñoù I ( )
0 0
; y x laø
taâm vaø R laø baùn kính
ñöôøng troøn.






+HS b) Goïi I laø trung
ñieåm PQ thì ta coù I laø
taâm ñöôøng troøn
H1 Cho hai ñieåm P(-2;3)
vaø Q(2;-3)
a)Haõy vieát phöông trình
I
y
0
x
0
x
x
y
y
M
O
71








15’























15’



-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt baïn.
-Gv khaúng ñònh laïi vaø
giôùi thieäu muïc 2

 Hoaït ñoäng2:
-Gv höôùng daãn caùch
tìm daïng thöù hai cuûa
phöông trình ñöôøng troøn.
-Gv nhaán maïnh ñieàu
kieän ñeå coù phöông trình
ñöôøng troøn a
2
+ b
2
> c

-Gv cho hoïc sinh thöïc
hieän H2
-Gv goïi hoïc sinh ñoïc yeâu
caàu H2 vaø traû lôøi caâu
hoûi



-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt baïn
-Gv khaúng ñònh laïi vaø
cho hoïc sinh traû lôøi ?



-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt baïn
 Hoaït ñoäng3:
-Gv ñöa ra Ví duï ñeå minh
hoïa cho PT (1) vaø PT(2)
-Gv höôùng daãn vaø giaûi
cho hoïc sinh hieåu Ví duï

I (0;0) vaø baùn kính R = IP
= IQ
13 ) 3 ( 2
2 2
= ÷ +
 Phöông trình ñöôøng
troøn laø:
13
2 2
= + y x
-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn




-Caû lôùp chuù yù.








-Hoïc sinh traû lôøi H2
Khi a
2
+ b
2
< c thì a
2
+ b
2
– c
< 0
Taäp hôïp M laø roãng
Khi a
2
+ b
2
= c thì a
2
+ b
2
– c
= 0
Taäp hôïp M laø moät ñieåm
coù toïa ñoä laø (-a;-b)
-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn

-Hoïc sinh traû lôøi
Caâu a) ;b) ; d) laø phöông
trình cuûa ñöôøng troøn
Caâu c); e) khoâng phaûi laø
phöông trình cuûa ñöôøng
troøn
-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn
ñöôøng troøn taâm P vaø
ñi qua Q
b) Haõy vieát phöông trình
ñöôøng troøn ñöôøng kính
PQ







2.Nhaän daïng phöông
trình ñöôøng troøn
Phöông trình:
x
2
+ y
2
+ 2ax + 2by + c = 0
(2) vôùi ñieàu kieän a
2
+
b
2
> c laø phöông trình cuûa
döôøng troøn taâm I(-a;-b)
vaø baùn kính
c b a R ÷ + =
2 2












Ví duï: Vieát phöông trình
ñöôøng troøn ñi qua ba
ñieåm M(1;2) ; N(5;2) vaø
P(1;-3)
Giaûi:
Caùch1: Goïi I(x;y) laø
taâm cuûa ñöôøng troøn
Ta coù IM = IN = IP (*)
Hay (*) ·
¹
´
¦
=
=
2 2
2 2
IP IM
IN IM

-Gv giôùi thieäu coù hai
caùch giaûi
-Gv giôùi thieäu caùch
giaûi thöù nhaát cho

-Caû lôùp chuù yù


(*) ·
( ) ( ) ( ) ( )
( ) ( ) ( ) ( )
¹
´
¦
+ + ÷ = ÷ + ÷
÷ + ÷ = ÷ + ÷
2 2 2 2
2 2 2 2
3 1 2 1
2 5 2 1
y x y x
y x y x

72
hoïc sinh hieåu.




-Gv giôùi thieäu caùch
giaûi thöù hai cho hoïc
sinh hieåu
-Gv khaúng ñònh laïi
tuøy theo giaû thieát
ñeà baøi toaùn maø ta
coù theå choïn caùch
giaûi 1 hoaëc caùch
giaûi 2 sao cho ngaén
goïn ñuùng keát quaû.



-Gv nhaän xeùt tieát
hoïc vaø cho lôùp nghó








-Caû lôùp chuù yù

¹
´
¦
÷ =
=
¹
´
¦
·
÷ =
=
·
5 , 0
3
5 10
24 8
y
x
y
x

Taâm I( 3 ; -0,5)
Baùn kính R
2
= IM
2
= 10,25
Vaäy phöông troøn laø:
(x – 3)
2
+ (y + 0,5)
2
= 10,25
Caùch2:
Giaû söû phöông trình ñöôøng troøn
coù daïng:
x
2
+ y
2
+ 2ax + 2by + c = 0
Vì caùc ñieåm M; N; P ñeàu thuoäc
ñöôøng troøn neân ta coù:
¦
¹
¦
´
¦
= + ÷ +
= + + +
= + + +
0 6 2 10
0 4 10 29
0 4 2 5
c b a
c b a
c b a

) 3 (
) 2 (
) 1 (

Töø (1) (2) vaø (3) ta suy ra
¦
¹
¦
´
¦
÷ =
=
÷ =
1
5 , 0
3
c
b
a

Vaäy phöông trình ñöôøng troøn laø:
x
2
+ y
2
– 6x +y – 1 = 0

Daën doø: (1phuùt)
 Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû
 Laøm caùc baøi taäp 21; 22; 23; 24; 25; 26 (SGK trang 95)
vaø xem tröôùc noäi dung baøi môùi













73


Tieát 35 §4. ÑÖÔØNG TROØN



I.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh:
- Vieát ñöôïc phöông trình ñöôøng troøn trong moät soá tröôøng hôïp ñôn giaûn
- Xaùc ñònh ñöôïc taâm vaø baùn kính cuûa ñöôøng troøn coù phöông trình daïng
(x – x
0
)
2
+ (y – y
0
)
2
= R
2
. Bieát ñöôïc khi naøo phöông trình :
x
2
+ y
2
+2ax + 2by + c = 0 laø phöông trình ñöôøng troøn vaø chæ ra ñöôïc taâm, baùn kính
cuûa ñöôøng troøn ñoù.
- Vieát ñöôïc phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn khi bieát moät ñieåm thuoäc tieáp
tuyeán hoaëc phöông cuûa tieáp tuyeán ñoù.
II. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH:
- Giaùo vieân: Giaùo aùn, ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng, baûng phuï.
- Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû, laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi.
III. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY:

TG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA
THAÀY
HOAÏT ÑOÄNG CUÛA
TROØ
NOÄI DUNG BAØI HOÏC
 Hoaït ñoäng1:
-Gv kieåm tra só soá
-Gv giôùi thieäu baøi môùi
-Gv giôùi thieäu phöông
trình ñöôøng troøn vaø
giaûi thích roõ cho hoïc sinh
hieåu.






-Gv höôùng daãn caùch
giaûi cuûa baøi toaùn1
-Gv tröôùc tieân ta laäp
phöông trình ñöôøng
thaúng qua M vôùi vectô
phaùp tuyeán ) ; ( b a n =

-Gv hoûi ñieàu kieän ñeå
ñöôøng troøn tieáp xuùc
vôùi ñöôøng thaúng
laø gì?

-Lôùp tröôûng bcaùo
só soá
-Caû lôùp chuù yù.










-Caû lôùp chuù yù.




-Hoïc sinh traû lôøi:
Khoaûng caùch töø
taâm ñeán ñöôøng
thaúng baèng baùn
kính cuûa ñöôøng
troøn


§4. ÑÖÔØNG TROØN
(tieáp theo)

3.Phöông trình tieáp tuyeán
cuûa ñöôøng troøn.

a) Baøi toaùn1: Vieát phöông
trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng
troøn
(C ) : (x+1)
2
+ (y-2)
2
= 5 bieát
raèng tieáp tuyeán ñoù ñi qua
ñieåm M( ) 1 ; 1 5 ÷






74





-Gv trình baøy lôøi giaûi
cho hoïc sinh hieåu.























-Gv khaúng ñònh laïi ñoái
vôùi moät ñieåm khoâng
thuoäc ñöôøng troøn thì töø
ñieåm ñoù ta coù hai tieáp
tuyeán vôùi ñöôøng troøn.
-Chuù yù töø “ñi qua” thì ta
coù 2 tieáp tuyeán

 Hoaït ñoäng2:
-Gv giôùi thieäu Baøi toaùn
2


-Gv höôùng daãn caùch
giaûi vaø trình baøy lôøi
giaûi nhö saùch giaùo khoa


-Caû lôùp theo doõi
caùch giaûi cuûa
giaùo vieân.






























 Hoaït ñoäng2:
Cho hs thöïc hieän




Giaûi:
Ta coù
(C ) coù taâm I(-1;2) baùn kính
R= 5
Ñöôøng thaúng qua M ( ) 1 ; 1 5 ÷
) (A : a(x - ) 1 5 + + b(y-1) = 0
Ta coù d(I ; ) (A ) = R
·
2 2
) 1 2 ( ) 1 5 1 (
b a
b a
+
÷ + + ÷ ÷
= 5
·
2 2
5
b a
b a
+
+ ÷
= 5
·
2 2
5 5 5 b a b a + = + ÷
·b(2b + 5 a) = 0

¸

= +
=
0 5 2
0
a b
b

* Vôùi b = 0 thì 0 = a choïn a = 1
) (
1
A : x – 5 + 1 = 0
* Vôùi 2b + 5 a = 0 choïn a = 2
thì ta ñöôïc b = – 5
) (
2
A : 2x – 5 y + 2 – 5 = 0







b) Baøi toaùn2: Cho ñöôøng
troøn
x
2
+ y
2
– 2x + 4y – 20 = 0 vaø
ñieåm M(4;2)
a) Chöùng toû raèng ñieåm M
naèm treân ñöôøng troøn ñaõ
cho
b) Vieát phöông trình tieáp
tuyeán cuûa ñöôøng troøn taïi M
Giaûi: (SGK)

I
M
x
y
O
75
-Gv khaúng ñònh laïi ñoái
vôùi moät ñieåm thuoäc
ñöôøng troøn thì töø ñieåm
ñoù ta chæ coù moät tieáp
tuyeán vôùi ñöôøng troøn.
-Chuù yù töø “taïi” thì ta
coù1 tieáp tuyeán
 Hoaït ñoäng3:
-Gv cho hoïc sinh thöïc
hieän H3
-Gv höôùng daãn cho hoïc
sinh hieåu vaø goïi hoïc sinh
thöïc hieän







-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt baïn
-Gv khaúng ñònh laïi vaø
cho hoïc sinh thöïc hieän
H4














-Gv goïi hoïc sinh nhaän
xeùt baïn.
-Gv khaúng ñònh laïi nhaän
xeùt lôùp vaø cho lôùp
nghó








-Hoïc sinh leân baûng thöïc
hieän H3
(coù theå thöïc hieän nhö
sau:)
(C ): x
2
+ y
2
– 3x + y = 0
Coù taâm I |
.
|

\
|
÷
2
1
;
2
3
.Vì O(0;0)
e(C )
Neân tieáp tuyeán qua O
vaø nhaän OI = |
.
|

\
|
÷
2
1
;
2
3

laøm VTPT
Do ñoù ta coù tieáp tuyeán
laø:
0 ) 0 (
2
1
) 0 (
2
3
= ÷ ÷ ÷ y x
Hay 3x – y = 0
-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn

-Hoïc sinh coù theå thöïc
hieän nhö sau: Vì ñöôøng
thaúng caàn tìm song song
vôùi ) (A : 3x – y + 2 = 0
neân PT laø:
( )
'
A : 3x – y + c = 0 ( 2 = c )
Ñöôøng troøn coù taâm I(2;-
3) vaø baùn kính laø R = 1
Ñieàu kieän d(I; ( )
'
A ) = R
1
10
) 3 ( 2 . 3
=
+ ÷ ÷
·
c

10 9 = + · c

¸

÷ ÷ =
÷ =
·
9 10
9 10
c
c

Do ñoù ta coù hai tieáp
tuyeán laø:
3x – y 0 9 10 = ÷ + vaø
3x – y 0 9 10 = ÷ ÷
-Hoïc sinh nhaän xeùt baïn








H3 Vieát phöông trình
ñöôøng thaúng ñi qau goác
toïa ñoä vaø tieáp xuùc vôùi
ñöôøng troøn
(C ): x
2
+ y
2
– 3x + y = 0









H4 Vieát phöông trình
tieáp tuyeán cuûa ñöôøng
troøn
(x – 2 )
2
+ (y + 3)
2
= 1 bieát
tieáp tuyeán ñoù song song
vôùi ñöôøng thaúng
) (A : 3x – y + 2 = 0
O
y
x
M
4
1
I
2
-2
76

Daën doø: (1phuùt)
 Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû
 Laøm caùc baøi taäp 27; 28; 29 (SGK trang 96)
vaø xem tröôùc noäi dung baøi môùi
HD:
1.Cho hai ñieåm A(1;1) vaø B( 9;7).Tìm quó tích caùc ñieåm M sao cho:
a) MA MB
2 2
+ = 90 b) 2 3
2 2
MA MB ÷ = k
2
trong ñoù k laø soá cho tröôùc
2.Tìm taâm vaø baùn kính caùc ñöôøng troøn sau:
a) x y
2 2
+ -2x-2y - 2 = 0 b) 16x y
2 2
16 + + 16 x - 8y = 11 c) 7 7
2 2
x y + -4x + 6y - 1 = 0
3.Vieát phöông trình ñöôøng troøn qua 3 ñieåm : A(1;2) ,B(5;2) ,vaø C( 1;-3)
4.Vieát phöông trình ñöôøng troøn tieáp xuùc vôùi caùc truïc toïa ñoä ñoàng thôøi ñi qua M(2;1)
5.Cho phöông trình ñöôøng troøn x y
2 2
+ - 4x +8y -5 = 0
a) Tìm toïa ñoä taâm vaø baùn kính
b)Vieát phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn ñi qua
* A(-1;0) * B (3;- 11)
c) Vieát phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn vuoâng goùc vôùi x +2 y = 0
d) Tìm ñieàu kieän cuûa m ñeå x +( m-1) y +m = 0 tieáp xuùc vôùi ñöôøng troøn
6. Vieát phöông trình tieáp tuyeán chung cuûa hai ñöôøng troøn
(C
1
) x y
2 2
+ - 1 = 0
(C
2
)
( ) ( ) x y ÷ + ÷ 8 6
2 2
= 16
7.Cho hai hoï (C
m
) x y
2 2
+ - 2mx + 2( m+1)y - 1 = 0
( ' C
m
) x y
2 2
+ - x + ( m- 1) y + 3 = 0
Tìm truïc ñaúng phöông cuûa hai ñöôøng troøn ñoù.
Chöùng toû khi m thay ñoåi,caùc truïc ñaúng phöông ñoù luoân luoân qua moät ñieåm coá ñònh
NOÄI DUNG : PHÖÔNG PHAÙP :
Baøi 1a)
Giaûi:Giaû söû M(x;y)
Ta coù MA
2
= (x- 1)
2
+(y-1)
2
; MB
2
= (x-9)
2
+(y-7)
2

Giaû thieát cho
MA
2
+MB
2
= 90 · (x- 1)
2
+(y-1)
2
+ (x-9)
2
+(y-7)
2
=
90
·2x
2
+2y
2
-20x-16y+132 = 90
· x
2
+y
2
-10x - 8y + 16 = 0
Vaäy taäp hôïp M laø ñöôøng troøn
Baøi 3
Giaûi: Giaû söû phöông trình ñöøng troøn coù daïng
x y
2 2
+ +2Ax+2By+C = 0 (C)
(C) qua A ¬ 2A + 4B + C + 5 = 0 (1)
(C) qua B ¬ 10A +4B +C +29 = 0 (2)
(C) qua C ¬ 2A - 6B +C +10 = 0 (3)
Giaûi heä (1),(2),(3) ta ñöôïc A = -3; B =
1
2
;C = -1
Vaäy ñtroøn ù taâm I(3;-
1
2
); R= ( ) ( ) ( ) ÷ + ÷ ÷ 3
1
2
1
2 2
=
41
2

Baøi 4
HD Baøi 1a)
* Duøng bieåu thöùc toïa ñoä
giaûng



HD Baøi 1b)
* Nhö baøi 1a) Hoïc sinh thöïc
hieän taïi nhaø

* Baøi 2a),b),c) :cho hoïc sinh
reøn luyeän

*Baøi 3a) Gv giaûng
3b,3c :hoïc sinh reøn
luyeän






- HD: Khai thaùc khoaûng
77
Giaûi: Giaû söû ñöôøng troøn coù daïng (x-a)
2
+ (y-
b)
2
= R
2

Goïi I(a,b) laø taâm ñöông troøn,R laø baùn kính
Ta coù khoaûng caùch töø M ñeàn Oxy = 0 ) vaø
ñeán Oy (x= 0 )
ñ(M,Ox) =
2 2
I
0 1
y
+
=
1
b
= b
ñ(M,Oy) =
2 2
I
0 1
x
+
=
1
a
= a
Vì ñöôøng troøn tieáp xuùc vôùi hai truïc ¬ b = a =
R
Maët khaùc ñöôøng troøn qua M( 2;1) ¬ ñöôøng
troøn naèn trong maët phaúng toïa ñoä I neân a ,b >
0 ¬ b = a = R
¬ PT ñöôøng troøn laø (x-R)
2
+ (y-R)
2
= R
2

vaø qua M(2;1) ¬ (2- R)
2
+ (1-R)
2
= R
2

¬ R
2
-6R + 5 = 0 ¬ R =1 hay R = 5
Keát luaään Phöông trình ñöôøng troøn phaûi tìm laø
(x-1)
2
+ (y-1)
2
=1 hay (x-5)
2
+ (y-5)
2
= 25
5.Baøi 6
a) Ta coù: 2A = -4 ¬ A = -2; 2B = 8 ¬ B = 4; C = -
5
neân taâm ñöôøng troøn laø I( 2;-4)
R = A B C
2 2
+ ÷ = 5
b) Ñöông thaúng qua A(-1;0) coù daïng : y =
k( x+1) (1)
ñ kieän caàn vaø ñuû ñeå (1) laø tieáp tuyeán cuûa
ñöôøng troøn laø:
d (I,(1) ) = R ·
kx y k
k
I I
÷ +
+
2
1
=
3 4
1
2
k
k
+
+
= 5 (2)
· 3 4 5 1
2
k k + = + · k =
3
4

Vaäy tieáp tuyeán laø 3x - 4y +3 = 0
d)Tieáp tuyeán vuoâng goùc vôùi x +2y = 0 coù
daïng: 2x - y + C = 0 (3)
Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå (3) laø tt cuûa ñöôøng
troøn laø:
d (I,(3) ) = R ·
2
2 1
2
x y C
I I
÷ +
+
=
4 4
2 1
2
÷ +
+
C
= 5
(4)
· C = 5 5 · C = ± 5 5
Vaäy tieáp tuyeán laø 2x - y ± 5 5
caùch töø ñieåm ñeàn ñöông
thaúng





















- Cho hoïc sinh thöïc hieän 6a)
- 6b) HD: Ñieàu kieän caàn
vaø ñuû ñeå ñöôøng thaúng
laø tieáp tuyeán cuûa ñöôøng
troøn? suy ra caùch giaûi




- baøi 6c) Cho hoïc sinh töï
giaûi
-Baøi 6d) HD: vieát daïng
ñöôøng thaúng vuoâng goùc
vôùi ñöôøng thaúng ñaõ cho
töø ñoù duøng ñieàu kieän
caàn vaø ñuû ñeå ñöôøng
thaúng laø tieáp tuyeán cuûa
ñöôøng troøn ta coù lôùi giaûi.




78















Tieát 36 ÑEÀ KIEÅM TRA 1 TIEÁT
I/ Traéc nghieäm khaùch quan (4 ñieåm)
Caâu 1: Ñöôøng thaúng 2x+y-1=0 coù vectô phaùp tuyeán laø vectô naøo ?
(A) ) 1 ; 2 ( =
÷
n (B) ) 1 ; 2 ( ÷ =
÷
n (C) ) 1 ; 1 ( ÷ =
÷
n (D) ) 2 ; 1 ( ÷ =
÷
n
Caâu 2: Phöông trình tham soá
¹
´
¦
÷ ÷ =
+ =
t y
t x
2 5
3 10
coù vectô chæ phöông laø
(A) ) 2 ; 3 (÷ =
÷
u (B) ) 2 ; 3 ( ÷ =
÷
n (C) ) 3 ; 2 ( =
÷
n (D) ) 2 ; 3 ( =
÷
n
Caâu 3: Phöông trình ñöôøng thaúng ñi qua A(2;1) vaø B(-4;5) laø:
(A) 2x-3y-7=0 (B) 2x+3y+7=0
(C) 2x+3y-7=0 (D) 3x+2y-7=0
Caâu 4: Ñöôøng thaúng  ñi qua M(1;2) vaø song song vôùi ñöôøng thaúng 2x-3y+5=0. Ñöôøng
thaúng  coù phöông trình tham soá laø :
(A)
¹
´
¦
+ ÷ =
+ =
t y
t x
2 2
3 1
(B)
¹
´
¦
+ =
+ =
t y
t x
2 1
3 2
(C)
¹
´
¦
+ =
+ =
t y
t x
2 2
3
(D)
¹
´
¦
+ =
+ =
t y
t x
2 2
3 1

Caâu 5: Khoaûng caùch töø ñieåm A(1 ;3) ñeán ñöôøng thaúng  : 4x+3y+2=0 laø :
(A) 3 (B) 5 (C) 0 (D) 6
Caâu 6: Soá ñoù goùc giöõa hai ñöôøng thaúng d
1
: 4x-2y+6=0 vaø d
2
: x-3y+1=0 laø :
(A) 90
o
(B) 60
o
(C) 45
o
(D) -45
o

Caâu 7: Cho hai ñöôøng thaúng 1 : x+y+5=0 vaø 2 : y=-10. Goùc giöõa hai ñöôøng thaúng 1 vaø
2 laø :
(A) 30
o
(B) 45
o
(C) 88
o
57’52’’ (D) 1
o
13’8’’
Caâu 8: Cho ñöôøng troøn (C) : x
2
+y
2
+2x+4y-20+0. Tìm meänh ñeà sai :
(A) (C) Coù baùn kính R = 5 (B) (C) ñi qua ñieåm M(2 ;2)
(C) (C) Khoâng ñi qua ñieåm A(1 ;1) (D) (C) coù taâm I(1 ;2)
II/ Traéc nghieäm töï luaän (6 ñieåm)
Baøi 1: Cho tam giaùc ABC vôùi A(2;4) ; B(-2;1) ; C(5;0)
a) Vieát phöông trình toång quaùt vaø phöông trình tham soá cuûa ñöôøng cao keû töø ñænh A
b) Tính khoaûng caùch töø ñieåm C(5;0) ñeán ñöôøng cao xuaát phaùt töø ñænh A.
c) Vieát phöông trình ñöôøng phaân giaùc cuûa goùc ACB
Baøi 2: Cho ñöôøng troøn (C) coù phöông trình : x
2
+y
2
-4x+8y-5=0
79
a) Tìm toïa ñoä taâm vaø baùn kính cuûa (C)
b) Vieát phöông trình tieáp tuyeán vôùi (C) ñi qua A(-1;0)







Tieát 37-38-39 §5. ELIP




1. Muïc tieâu:
a/ Kieán thöùc: Hieåu vaø naém vöõng ñònh nghóa elip, phöông trình chính taéc cuûa elip.
b/ Kyõ naêng: Töø phöông trình chính taéc cuûa elip, xaùc ñònh ñöôïc caùc tieâu ñieåm, truïc lôùn,
truïc beù, taâm sai cuûa elip ñoù vaø ngöôïc laïi; laäp phöông trình chính taéc cuûa elip khi bieát caùc
yeáu toá xaùc ñònh noù.
c/ Thaùi ñoä:
- Caån thaän, chính xaùc;
- Ñam meâ boä moân Toaùn khi phaùt hieän ra nhöõng khaùi coù trong thöïc teá thöôøng gaëp.
2. Chuaån bò phöông tieän daïy hoïc:
a/ Thöïc tieãn: HS ñaõ bieát caùc coâng thöùc tính khoaûng caùch giöõa hai ñieåm, bieát ñöôïc caùc
böôùc tìm quyõ tích cuûa moät ñieåm.
b/ Phöông tieän daïy hoïc:
- Maùy tính xaùch tay, projector, webcam.
- Chuaån bò phieáu hoïc taäp.
3. Tieán trình baøi hoïc:
a/ Kieåm tra baøi cuõ:
Vieát phöông trình ñöôøng troøn qua ba ñieåm M(1; -2), N(1; 2), P(5; 2).
b/ Noäi dung baøi môùi: Tieát 1
Hoaït ñoäng 1: Giôùi thieäu elip - veõ ñöôøng elip.
Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV
- Nghe, nhìn vaø lieân töôûng ñeán thöïc teá
ñaõ töøng gaëp.
- Tieán haønh thöïc hieän veõ elip vaø traû
lôøi caâu hoûi cuûa giaùo vieân.
- Ghi nhaän kieán thöùc.
- Cho hoïc sinh xem nhöõng ñoaïn video
Clip vaø giôùi thieäu veà elip.

Haønh tinh
Maët trôøi

- Höôùng daãn HS caùch veõ elip, cho HS
leân veõ thöû baèng maùy tính. (Duøng
80
phaàn meàm Geometer's Sketchpad)
F1 F2
M

- Cho M di ñoäng, ñaët caâu hoûi: " Khi M di
ñoäng, em coù nhaän xeùt gì veà ñoä daøi
MF
1
, MF
2
vaø F
1
F
2
"?
MF1+MF2 = 14.50 cm
MF2 = 4.04 cm
MF1 = 10.46 cm
Chuyeån ñoäng
F1 F2
M

- Giaùo vieân chính xaùc hoùa ñònh nghóa
vaø neáu caùc khaùi nieäm lieân quan ñeán
ñònh nghóa.
Hoaït ñoäng 2: Thieát laäp phöông trình chính taéc cuûa elip.
Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV
- Chuù yù nghe vaø quan saùt caùch choïn
heä truïc toïa ñoä.
- Neâu toïa ñoä hai tieâu ñieåm F
1
, F
2
.
- Traû lôøi phieáu hoïc taäp moät caùch
nhanh nhaát:
Giaû söû ñieåm M(x; y) naèm treân elip
(E). Tính vaø ñieàn vaøo caùc khoaûng
troáng:
1) Khi ñoù: MF
1
+ MF
2
= .....
2) Duøng coâng thöùc tính khoaûng
caùch giöõa hai ñieåm tính:
MF
1
2
= ......
MF
2
2
= ......
MF
1
2
- MF
2
2
= ....... ¬ MF
1
- MF
2
= .....
3) Giaûi heä phöông trình:
¹
´
¦
= ÷
= +
...
...
2 1
2 1
MF MF
MF MF
, tìm MF
1
, MF
2
?
4) Töø MF
1
vöøa tính vaø MF
1
=
2 2
) ( y c x + + , haõy bình phöông hai veá
vaø ruùt goïn ñaúng thöùc: ...... =
2 2
) ( y c x + + .
- Ghi nhôù kieán thöùc.
- Traû lôøi traéc nghieäm.
Toïa ñoä caùc tieâu ñieåm cuûa elip:
- Töøng böôùc döïng heä truïc Oxy, ñaët
caâu hoûi: "Vôùi caùch choïn heä truïc toïa
ñoä nhö vaäy, haõy cho bieát toïa ñoä cuûa
hai tieâu ñieåm F
1
vaø F
2
?" (Duøng phaàn
meàm Geometer's Sketchpad)
x
y
O F
2 F
1
M(x; y)

- Cho 4 nhoùm hoaït ñoäng thi ñua vôùi
nhau traû lôøi phieáu hoïc taäp.
- Chính xaùc hoùa phöông trình chính taéc
cuûa elip vaø neâu caùc khaùi nieäm lieân
quan.
- Neâu chuù yù: "phöông trình
1
2
2
2
2
= +
b
y
a
x
vôùi a < b vôùi tieâu ñieåm naèm
treân Oy khoâng phaûi laø phöông trình
chính taéc".
- Cho HS traû lôøi phieáu traéc nghieäm
cuûng coá kieán thöùc.
81
1
4 25
2 2
= +
y x
laø:
a) F
1
(-2; 0), F
2
(2; 0)
b) F
1
(-5; 0), F
2
(5; 0)
c) F
1
(- 21 ; 0), F
2
( 21 ; 0)
d) F
1
(0; - 21 ), F
2
(0; 21 )
Hoaït ñoäng 3: Vaän duïng kieán thöùc giaûi toaùn.
Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV
- Traû lôøi phieáu hoïc taäp:
Cho ba ñieåm F
1
( 5 ÷ ; 0), F
2
( 5 ; 0)
vaø I(0; 3). Ñieàn vaøo caùc khoaûng
troáng sau:
Phöông trình chính taéc cuûa elip (E)
coù daïng: ..........
Vì ñieåm I naèm treân elip neân ta
coù: 1
.....
.....
.....
.....
= + ¬ b
2
= .....
Theo giaû thieát 2c = ..... ¬ a
2
= ......
Vaâî phöông trình chính taéc cuûa elip
(E) laø: ................
- Yeâu caàu HS ñieàn vaøo phieáu hoïc
taäp.
- Chính xaùc hoùa baøi giaûi (neáu caàn).
- Minh hoïa ñöôøng elip hoïc sinh vöøa vieát
phöông trình chính taéc.
O
F2( 5; 0) F1(- 5; 0)
I (0; 3)
x
y

c/ Cuûng coá: Vieát phöông trình chính taéc cuûa elíp ñi qua hai ñieåm M(0; 1) vaø N(1;
2
3
). Xaùc
ñònh toïa ñoä caùc tieâu ñieåm cuûa elip ñoù.
Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV
Ñöa ra daïng chính taéc
Theá toaï ñoä hai ñieåm M, N vaøo
phöông trình vaø giaûi heä.
Vieát phöông trình chính taéc vôùi a, b
vöøa tìm ñöôïc.
- Giuùp hoïc sinh naém ñöôïc caùc böôùc
vieát phöông trình chính taéc cuûa elip.
Daïng chính taéc cuûa elip.
Tìm caùc heä soá a, b.
Vieát phöông trình vôùi a, b tìm ñöôïc.
d/ Baøi taäp veà nhaø: 30, 31, 32 SGK trang 102 - 103















82








Tiết 40,41 §6. ÑÖÔØNG HYPEBOL





I). Muïc tieâu:
- Kieán thöùc
Hieåu vaø naém vöõng ñònh nghóa Hyperbol, phöông trình chính taéc cuûa Hyperbol.
Xaùc ñònh ñöôïc caùc tieâu ñieåm, truïc lôùn, truïc beù, taâm sai cuûa (H), laäp ñöôïc phöông trình
chính taéc cuûa (H).
- Kó naêng
Töø phöông trình chính taéc cuûa (H) chæ ra ñöôïc : tieâu ñieåm, ñænh, 2 ñöôøng tieäm caän.
Tính chính xaùc, giaûi ñuùng phöông trình vaø heä phöông trình.
- Tö duy thaùi ñoä
Lieân heä ñöôïc vôùi nhieàu vaán ñeà coù trong thöïc teá lieân quan ñeán hình Hyperbol coù oùc töôûng
töôïng toát hôn.
II). Chuẩn bị
Gv: giaùo aùn ñieän töû
Hs: xem tröôùc baøi
III).Tiến trình baøi dạy
1) Kieåm tra mieäng :
2) Baøi môùi :

TG
Nội dung baøi dạy Hoạt động của thầy Hoạt động của troø

























1).Ñn ñöôøng Hyperbol:
ÑN: Cho hai ñieåm coá ñònh
F
1
, F
2
coù khoaûng caùch
F
1
F
2
=2c (c>0). Ñöôøng
Hyperbol laø taäp hôïp caùc
ñieåm M sao cho
|MF
1
-MF
2
|=2a.
HÑ1: ÑN ñöôøng
Hyperbol GV chieáu:
Ñoà thò haøm soá:
x
y
1
= hình 86 a) b)
Gv giaûi thích hình
Hyperbol
Gv neâu ÑN (chieáu
maøn hình ÑN)
GV höôùng daãn caùch
veõ hình
HÑ2: phöông trình chính
taéc cuûa (H)
Goïi hs neâu caùch
döïng
Ñoä daøi F
1
F
2
=2c
Hs quan saùt traû lôøi

Hs quan saùt ÑN vaø phaân bieät
laïi ÑN





Hs veõ hình
Choïn heä truïc toïa ñoä Oxy, O
laø trung ñieåm cuûa F
1
F
2
, Oy laø
ñöôøng trung tröïc cuûa F
1
F
2

F
1
(-c;0); F
2
(c;0)

Hs hoaït ñoäng nhoùm giaûi
83







































Trong ñoù a laø soá döông
cho tröôùc nhoû hôn c
Hai ñieåm F
1
, F
2
goïi laø caùc
tieâu ñieåm cuûa (H).
Khoaûng caùch F
1
F
2
=2c goïi
laø tieâu cöï cuûa (H)
2).Phöông trình chính taéc
cuûa Hyperbol
vôùi a
2
-c
2
= -b
2
hay b
2
= c
2
- a
2

1
2
2
2
2
= ÷
b
y
a
x
(a>0, b>0)
Cuûng coá :
Neâu ñònh nghóa (H);
phöông trình chính taéc cuûa
(H)
Cho hs giaûi baøi taäp 1

3. Hình daïng cuûa (H)

VD: Cho Hyperbol (H)
1
4 9
2 2
= ÷
y x

Xaùc ñònh toïa ñoä caùc
ñænh, caùc tieâu ñieåm vaø
tính taâm sai, ñoä daøi truïc
thöïc, ñoä daøi truïc aûo cuûa
(H)
F
1
(......); F
2
(......)
Gv chieáu hình leân
treân baûng yeâu caàu
hs hoaït ñoäng
MF
1
= ?
Xem a
2
-c
2
aâm hay
döông ?

Ngöôïc laïi : Neáu M(x,y)
thoûa (2) thì MF
1
= ?;
MF
2
= ?
Muoán vieát ñöôïc
phöông trình chính taét
cuûa (H) ta phaûi coù
ñieàu kieän gì?
HÑ3: Hình daïng cuûa
(H) cho hs hoaït ñoäng
nhoùm giaûi quyeát
Gv treo baûng phuï neâu
caùc khaùi nieäm
Truïc Ox goïi laø truïc
thöïc, truïc Oy goïi laø
truïc aûo
Taâm sai
a
c
e = so saùnh
vôùi 1
Gôïi yù giaûi VD:
¦
¹
¦
´
¦
=
=
?
?
2
2
b
a

Gv treo baûng phuï coù
hình 90
Gv giaûi thích, phöông
trình 2 tieäm caän laø
x
a
b
y ± =
HÑ4: Giaûi baøi taäp
BT 37) a)
¦
¹
¦
´
¦
=
=
?
?
2
2
b
a

Xem 37c) coù daïng (H)
chuùng ta phaûi ñöa veà
daïng phöông trình chính
taéc cuûa (H)
2 2 2
2
2
2
2
2
2 2 2
2 2
1
1
2 ) (
) (
c a y
a
c
x
a
c
cx a y c x
a
cx
a y c x MF
÷ = +
|
|
.
|

\
|
÷ ·
+ + = + + ·
+ = + + =

a
2
-c
2
<0
Neân a
2
-c
2
= -b
2
(vôùi b>0)
1
2
2
2
2
= ÷ ·
b
y
a
x
(1) (a>0; b>0)
M(x,y) ∈ pt (1) thì
a MF MF
x
a
c
a MF x
a
c
a MF
2
;
2 1
2 1
= ÷ ¬
÷ = + =

Töùc M ∈ (H)
Bieát a vaø b hoaëc bieát a vaø c
(b vaø c) hoaëc (H) ñi qua hai
ñieåm
Hs hoaït ñoäng nhoùm
Hs nghe hieåu
1 > =
a
c
e (vì c>a)
VD:Phöông trình
13 13
2
3
4
9
2 2 2
2
2
= ¬ = + =
¹
´
¦
=
=
¬
¦
¹
¦
´
¦
=
=
c b a c
b
a
b
a

Vaäy (H) coù ) 0 , 13 ( ); 0 ; 13 (
2 1
F F ÷
A
1
(-3,0) ; A
2
(3,0)
3
13
= e
2a=6 ; 2b=4
BT3) a)
13 13
2
3
4
9
2 2 2
2
2
= ¬ = + =
¹
´
¦
=
=
¬
¦
¹
¦
´
¦
=
=
c b a c
b
a
b
a

Vaäy (H) coù ) 0 , 13 ( ); 0 ; 13 (
2 1
F F ÷
A
1
(-3,0) ; A
2
(3,0)
3
13
= e
2a=6 ; 2b=4
x x
a
b
y
3
2
± = ± =
c) x
2
-9y
2
=9
84
1
1 9
2 2
= ÷
y x

Coù
10 10
1
3
1
9
2 2 2
2
2
= ¬ = + =
¹
´
¦
=
=
¬
¦
¹
¦
´
¦
=
=
c b a c
b
a
b
a


3).Cuûng coá:Ñn (H), pt chính taéc cuûa (H), hình daïng cuûa (H).
4).Daën doø : Höôùng daãn giaûi baøi taäp 38, 39





















Tieát 42-43 §7. ÑÖÔØNG PARABOL




A. Muïc tieâu:
1. Veà kieán thöùc:
- Ñònh nghóa parabol, caùc khaùi nieäm: tieâu ñieåm, ñöôøng chuaån, tham soá tieâu cuûa
parabol.
- Phöông trình chính taéc cuûa parabol.
2. Kyõ naêng:
- Hoïc sinh bieát tìm tieâu ñieåm, ñöôøng chuaån, tham soá tieâu cuûa parabol.
85
- Hoïc sinh bieát vieát phöông trình chính taéc cuûa parabol khi bieát caùc yeáu toá: tieâu ñieåm,
ñöôøng chuaån, tham soá tieâu.
3. Veà thaùi ñoä:
- Caån thaän, chính xaùc.
- Bieát öùng duïng parabol trong ñôøi soáng.
B. Chuaån bò phöông tieän daïy hoïc:
- Chuaån bò hình veõ treân giaáy.
- Chuaån bò caùc phieáu traéc nghieäm khaùch quan.
C. Tieán trình baøi hoïc vaø caùc hoaït ñoäng:
1) Caùc tình huoáng hoïc taäp:
TH1: Giaùo vieân xaây döïng ñònh nghóa (P).
HÑ1: Xaây döïng ñònh nghóa (P)
TH2: Phöông trình chính taéc cuûa parabol.
HÑ2: Xaây döïng phöông trình chính taéc.
HÑ3: Caùc tính chaát cuûa (P).
HÑ4: Cuûng coá phöông trình chính taéc cuûa (P) thoâng qua phieáu traû lôøi traéc nghieäm.
HÑ5: Reøn luyeän kyõ naêng cho hoïc sinh thoâng qua baøi taäp.
2) Tieán trình baøi hoïc:
a/ Kieåm tra baøi cuõ: loàng vaøo caùc hoaït ñoäng cuûa baøi hoïc.
b/ Baøi môùi:
Hoaït ñoäng 1: Xaây döïng ñònh nghóa (P) (10')
HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng
- HS thaûo luaän theo nhoùm caâu hoûi
GV cho.
- Ñaïi dieän moät nhoùm trình baøy
baûng baøi laøm cuûa nhoùm mình
(baøi giaûi: MF = d(M, A) ·
2
0
2
0
)
4
1
( ÷ + y x = y
0
+
4
1
·
+ ÷ +
0
2
0
2
0
2
1
y y x
16
1
=
16
1
2
1
0
2
0
+ + y y ·
0
2
0
y x = · M e (P).)
- Caùc nhoùm coøn laïi cho yù kieán.
- HS phaùt bieåu ñònh nghóa (P)

- Gv cho HS thaûo luaän theo
nhoùm: "Xeùt ñoà thò (P)
cuûa haøm soá y = x
2
, ñieåm
F(0;
4
1
) vaø ñöôøng thaúng A:
y +
4
1
= 0. CMR: M(x
0
; y
0
) e
(P) · MF = d(M, A)"
- GV nhaän xeùt phaàn trình
baøy cuûa nhoùm.
- GV gôïi yù cho HS phaùt
bieåu ñònh nghóa (P), tieâu
ñieåm, ñöôøng chuaån, tham
soá tieâu.
- Giaùo vieân toång keát laïi
ñònh nghóa.
ÑN SGK.
Hoaït ñoäng 2: Xaùc ñònh phöông trình chính taéc (8').
HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng
- HS quan saùt hình veõ vaø
neâu toïa ñoä tieâu ñieåm F,
phöông trình ñöôøng chuaån
A.
- HS thaûo luaän theo nhoùm
ñeå tính MF, d(M, A).
- Theo höôùng daãn cuûa GV
HS xaây döïng phöông trình
chính taéc cuûa (P).
- Ñaïi dieän moät nhoùm trình
- GV choïn heä truïc toïa
ñoä nhö hình veõ, yeâu
caàu HS xaùc ñònh toïa ñoä
F, phöông trình ñöôøng
chuaån A.
- GV cho HS thaûo luaän
theo nhoùm ñeå tính MF
vaø d(M, A). Töø ñoù gôïi yù
cho HS aùp duïng ñònh
nghóa ñöa ra phöông trình
Veõ hình 94



MF =
2 2
)
2
( y
p
x + ÷
d(M, A) =
2
p
x +
MF
2
= d
2
(M, A) · y
2
= 2px
86
baøy baøi laøm cuûa nhoùm
mình. Caùc nhoùm coøn laïi
ñoùng goùp yù kieán.
chính taéc cuûa (P).
- GV boå sung, chænh söûa
vaø ñöa ra phöông trình
chính taéc cuûa (P).
(p > 0)
Hoaït ñoäng 3: Caùc tính chaát cuûa (P) (10').
HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng
- Thaûo luaän nhoùm vaø ñaïi
dieän moät nhoùm traû lôøi
caâu hoûi.
- Caùc nhoùm coøn laïi
ñoùng goùp yù kieán.
- GV ñöa ra heä thoáng
caùc caâu hoûi cho HS
thaûo luaän: "töø phöông
trình chính taéc cuûa (P)
caùc em coù nhaän xeùt gì
veà:
+ Giaù trò x? töø ñoù suy
ra vò trí cuûa (P).
+ Haøm soá y
2
= 2px laø
haøm soá chaün hay leû
(ñoái vôùi bieán y), suy ra
Ox coù quan heä gì vôùi (P).
+ Toïa ñoä giao ñieåm
cuûa (P) vôùi caùc truïc toïa
ñoä"
- GV toång keát laïi caùc yù
kieán cuûa HS.

a) (P) naèm veà beân phaûi
cuûa truïc tung.
b) Ox laø truïc ñoái xöùng
cuûa (P).
c) (P) caét truïc Ox taïi
ñieåm O vaø ñoù cuõng laø
ñieåm duy cuûa Oy e (P)
Hoaït ñoäng 4: Cuûng coá phöông trình chính taéc cuûa (P) thoâng qua phieáu traû lôøi traéc
nghieäm (5').
HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng
- HS thaûo luaän nhoùm vaø
traû lôøi phieáu traû lôøi traéc
nghieäm.
- Ñaïi dieän moät nhoùm trình
baøy baøi laøm cuûa nhoùm
mình. Caùc nhoùm coøn laïi
ñoùng goùp yù kieán.
- GV phaùt phieáu TNKQ cho töøng
nhoùm: Cho (P) y
2
= 2px, khoanh troøn
caâu ñuùng:
A- tham soá tieâu cuûa (P) laø p.
B- (P) coù tieâu ñieåm F(p; 0)
C- Truïc ñoái xöùng cuûa (P) laø Oy.
D- x +
2
p
= 0 laø phöông trình ñöôøng
chuaån cuûa (P).
E- Neáu M(x
0
; y
0
) e R thì x
0
> 0.

Hoaït ñoäng 5: Reøn luyeän kyõ naêng cuûa HS thoâng qua baøi taäp (7').
HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng
87
- HS thaûo luaän nhoùm vaø
ñaïi dieän moät nhoùm trình
baøy keát quaû.
Caùc nhoùm coøn laïi
ñoùng goùp yù kieán.
- GV phaùt phieáu cho töøng nhoùm
HS: phöông trình chính taéc cuûa (P)
coù tieâu ñieåm F(
4
1
; 0) laø:
A- y
2
= 6x
B- y
2
= 4x
C- y
2
= 2x
D- y
2
= x
- GV ñöa ra ñaùp aùn.
- GV phaùt phieáu 2 cho töøng nhoùm
HS: Phöông trình ñöôøng chuaån cuûa
parabol: 12x - y
2
= 0 laø:
A- x + 2 = 0
B- x - 2 = 0
C- x + 3 = 0
D- x - 3 = 0
- GV ñöa ra ñaùp aùn.

c/ Cuûng coá: (5')
Caâu hoûi 1: Haõy nhaéc laïi ñònnh nghóa ñöôøng parabol vaø daïgn chính taéc cuûa parabol?
Caâu hoûi 2: Haõy cho bieát toïa ñoä tieâu ñieåm vaø phöông trình ñöôøng chuaån cuûa (P):
y = ax
2
(a = 0)?
d/ Baøi taäp veà nhaø: caùc baøi taäp trang 112 - SGK.













Tiết 44,45 §8. BA ÑÖÔØNG CONIC





I).Muïc tieâu:
- Kieán thöùc
Cho hoïc sinh bieát veà ba ñöôøng (E), (P) vaø (H) chuùng ñoàng nhaát döôùi moät ñònh nghóa
chung.
- Kó naêng
Khoâng yeâu caàu nhieàu veà luyeän taäp
- Tö duy thaùi ñoä
Lieân heä ñöôïc vôùi nhieàu vaán ñeà coù trong thöïc teá
88
Coù oùc töôûng töôïng toát hôn.
II).Chuẩn bị
Gv: Baûng phuï, thöôùc, compa
Hs: xem tröôùc baøi môùi.
III).Tiến trình baøi dạy
1) Kieåm tra mieäng :
2) Baøi môùi :

TG
Nội dung baøi dạy Hoạt động của thầy Hoạt động của troø









































1) 1)Ñg chuaån cuûa(E)
2) (E) : 1
2
2
2
2
= +
b
y
a
x
(a>b>0)
3) Ñt 0 :
1
= + A
e
a
x goïi laø
ñg chuaån cuûa (E) öùng
vôùi tieâu ñieåm F
1
(-c;0)
4) 0 :
2
= ÷ A
e
a
x goïi laø ñg
chuaån cuûa (E) öùng
vôùi tieâu ñieåm F
2
(c;0) .
5) Tính chaát :
6) ¬M cuûa (E) ta luoân
coù
7)

=
A ) , (
1
1
M d
MF
=
A ) ; (
2
2
M d
MF


8)

= e (e<1)
9) 2)Ñg chuaån cuûa(H)
10) (H) : 1
2
2
2
2
= ÷
b
y
a
x
(a>b>0)
11) Caùc ñt 0 :
1
= + A
e
a
x vaø
0 :
2
= ÷ A
e
a
x goïi laø
caùc ñg chuaån cuûa (H)
laàn löôït öùng vôùi caùc
tieâu ñieåm F
1
(-c;0) vaø
F
2
(c;0) .
12) Tính chaát :
13) ¬M cuûa (H) ta luoân
coù
14)

=
A ) ; (
1
1
M d
MF
=
A ) , (
2
2
M d
MF


15)

= e (e>1)
16) 3)Ñn ñöôøng coânic :
17) Cho ñieåm F coá ñònh
vaø ñthaúng A coá ñònh
khoâng ñi qua F . Taäp
HÑ : Ñöôøng chuaån cuûa (E)
Neâu ñn ñöôøng chuaån cuûa (E)
Neâu tính chaát cuûa (E)
Cho hs CM
MF
1
=
D(M,
1
A )=
?
) , (
1
1
=
A M d
MF

HÑ2: ñöôøng chuaån cuûa (H)
Gv neâu ñònh nghóa cuûa (H)
Tính chaát cuûa (H)
Goïi hs CM tính chaát
HÑ3: Ñònh nghóa ñöôøng conic
Neâu ÑN caùc ñöôøng conic
Vaäy:
(E) laø ñöôøng conic coù e=?
(H) laø ñöôøng conic coù e=?
(P) laø ñöôøng conic coù e=?
Nhaéc laïi taâm sai (E), (H), (P)
Cho hs giaûi bt 47c
HÑ4: Giaûi baøi taäp
Goïi 2 hs giaûi baøi taäp 47
47a) coù
¦
¹
¦
´
¦
=
=
7
10
2
2
b
a

Do b
2
=a
2
-c
2

¬ c
2
=a
2
-b
2

0 :
1
= + A x
e
a
x
0 :
2
= ÷ A x
e
a
x
47b) Töông töï
b
2
=a
2
+c
2
cho hs trình baøy caùch giaûi
bt 48a) goïi M(x,y) laø ñieåm
thuoäc ñöôøng conic
neân :
Hs neâu laïi ÑN cuûa (E)
Hs chöùng minh tính chaát
e
ex a
e
ex a
e
a
x M d
ex a x
a
c
a MF
+
=
+
= + = A
+ = + =
) , (
1
1

Hs neâu laïi phöông trình chính
taéc cuûa (H)
Hs chöùng minh töông töï tính
chaát cuûa (E)







Hs laäp laïi ñònh nghóa caùc
ñöôøng conic
1
1
1
=
> =
< =
e
a
c
e
a
c
e







48a)
0 3 2 2 2
2
) 1 (
) 1 ( ) 1 (
2 2
2
2 2
= + ÷ ÷ ÷ + ·
÷ +
= ÷ + ÷
y x xy y x
y x
y x

89











hôïp caùc ñieåm M sao
cho tæ soá =
A ) ; (
1
1
M d
MF

baèng 1 soá döông e cho
tröôùc ñöôïc goïi laø
ñöôøng coâníc .
18) F : tieâu ñieåm ,
19) A : ñg chuaån ,
20) E : taâm sai cuûa ñöôøng
coânic .
21) Ta coù
(E) laø ñg coânic coù
taâm sai e < 1 ;
(P) laø ñg coânic coù
taâm sai e = 1 ;
(H) laø ñg coânic coù
taâm sai e > 1 ;
2
1
) 1 ( ) 1 (
1
) , (
2 2
÷ +
= ÷ + ÷ ·
= =
A
y x
y x
e
M d
MF

gv goïi hs nhaän xeùt vaø choát
laïi
48b, c) töông töï
Gv cho hs giaûi
Goïi hs khaùc nhaän xeùt, choát
laïi

0 7 6 6 2 3 3
) , ( 8 2
2
) , (
)
0 1 2
) 1 ( ) 1 ( ) 1 (
) , ( 2
2
) , (
) 48
2 2
2 2
2 2 2
2
= + ÷ ÷ ÷ + ·
A = ·
= =
A
= ÷ ·
÷ + = ÷ + ÷ ·
A = ·
=
A
x y xy y x
M d MF
e
M d
MF
c
xy
y x y x
M d MF
M d
MF
b

22) 3) Cuûng coá : Cho hs neâu laïi ñöôøng chuaån cuûa (E), (H), (P) ; ñònh nghóa 3 ñöôøng conic
4) Daën doø : Bt 47, 48 trang 114 sgk .
HD : 47b) Coù b
2
= a
2
-c
2
⇒ c
2
=a
2
-b
2
=10-7=3 3 = ¬ c ) 0 ; 3 (
1
÷ ¬ F ;Ñöôøng chuaån 0
3
10
:
1
= + A x
) 0 ; 3 (
2
F Ñöôøng chuaån 0
3
10
:
2
= ÷ A x

47c) Tieâu ñieåm a
2
=14 ; b
2
=1, c
2
=a
2
+b
2
=15 .Neân ) 0 , 15 (
1
÷ F .Ñöôøng chuaån 0
15
14
:
1
= + A x
) 0 , 15 (
2
F .Ñöôøng chuaån 0
15
14
:
2
= ÷ A x


Tiết 47,48,49 OÂN TAÄP CHÖÔNG



I).Muïc tieâu:
- Kieán thöùc
Oân laïi caùch vieát phöông trình cuûa ñöôøng thaúng, ñöôøng troøn, ba ñöôøng conic khi bieát
caùc yeáu toá xaùc ñònh chuùng.
- Kó naêng
Reøn luyeän caùc kyõ naêng toång hôïp cuûa chöông veà: phöông trình ñöôøng thaúng, ñöôøng troøn;
ba ñöôøng conic.
- Tö duy thaùi ñoä
Gv: oân taäp toát caùc baøi taäp vaø caâu hoûi trong chöông
Hs
II).Chuẩn bị
III).Tiến trình baøi dạy
1).Kieåm tra mieäng :Ñn ñöôøng coânic ?
2).Baøi môùi :
90
T
G
Nội dung baøi dạy Hoạt động của thầy Hoạt động của troø

















































1) Caùc ñònh nghóa
a) *
÷
n laø 1 vtpt cuûa ñöôøng
thaúng  neáu
÷ ÷
= 0 n vaø
giaù cuûa
÷
n ………….vôùi 
*
÷
n laø 1 vtcp cuûa ñöôøng
thaúng  neáu
÷ ÷
= 0 n vaø
giaù cuûa
÷
n ………….hoaëc…………..v
ôùi 
b) Elip : Taäp hôïp caùc
ñieåm M thoûa maõn
MF
1
+MF
2
=2a (F
1
F
2
=2c ;
a>c>0)
Hyperbol : Taäp caùc ñieåm
M thoûa maõn
MF
1
……MF
2
=2a (F
1
F
2
=2c ;
c>a>0)
Parabol : Taäp hôïp caùc
ñieåm M thoûa maõn
MF…….d(M, ) (d(F,
)=p>0)
Ñöôøng conic : Taäp hôïp
caùc ñieåm thoûa
maõn 0 .........
) , (
>
A
e
M d
MF

Neáu e>1 thì ñöôøng conic
laø…
e=1
e>1

b) Phöông trình ñöôøng troøn
ñöôøng troøn taâm I(x
o
,y
o
)
baùn kính R coù pt
(x………x
o
)
2
+(y……..y
o
)
2
=R
2

pt x
2
+y
2
+2ax+2by+c=0
vôùi a
2
+b
2
-c>0 laø phöông
trình ñöôøng troøn coù taâm
I(………….) vaø baùn kính
R=
c) Pt chính taéc cuûa ba
ñöôøng conic vaø caùc yeáu
toá lieân quan
(E):
HÑ1 : Toùm taét kieán
thöùc caàn nhôù
Gv cho hs ñieàn vaøo
caùc oâ troáng sau ñaây
Gv goïi hs khaùc nhaän
xeùt vaø söûa sai





HÑ2 : Giaûi baøi taäp
Hs neâu laïi coâng thöùc
vò trí töông ñoái cuûa hai
ñöôøng thaúng
a) Xeùt
3
2
;
2
3 ÷
so saùnh
b) coù theå ñöa veà pt
toång quaùt
c)
bt2 : tìm vectô phaùp
tuyeán vaø VTCP cuûa

haõy xaùc ñònh 1 ñieåm
thuoäc  vaø pt tham
soá cuûa 
vieát pt cuûa  döôùi
daïng pt theo ñoaïn
chaén
tính khoaûng caùch töø
moãi ñieåm M(3,5);
N(-4,0);P(2,1) tôùi  vaø
xeùt xem ñt  caét
caïnh naøo cuûa MNP



bt5 tr118
goïi A(x,y) laø giao
ñieåm cuûa 2 ñöôøng
thaúng ñaõ cho
I laø trung ñieåm cuûa
AC
Hs laàn löôït ñieàn vaøo oâ
troáng theo caùc caâu treân









Bt1: a)vì
3
2
2
3 ÷
= vaäy 
1

caét 
2

Vì 3(+2)+(-2).3=0
2 1
2 1
2 1
)
// )
A ÷ A
A A
A ± A
c
b
Bt2: a)
÷
n (3,-4);
÷
u =(4,3)
M(-2,-1)∈ . Khi ñoù pt tham
soá cuûa  laø
b)
1
2
1
3
2
3 1
4 2
= +
÷
¹
´
¦
+ ÷ =
+ ÷ =
y x
t y
t x

c) d(M, )=1,8 ; d(N, )=2
d(P, )=0,8;
 caét hai caïnh MP vaø NP;
 khoâng caét caïnh MN.
d) Goïi o vaø | laàn löôït laø
goùc giöõa  vôùi 0x vaø 0y
' '
'
8 53 52 36 90 90
52 36
5
4
cos
o o o o
o
= ÷ ~ ÷ =
~ ¬ =
o |
o o
bt5) Toïa ñoä A laø nghieäm
cuûa heä
) 1 , 3 (
1
3
0 1 5 2
0 6 3
A
y
x
y x
y x
¬
¹
´
¦
=
=
·
¹
´
¦
= ÷ ÷
= ÷ +

Vì I(3,5) laø trung ñieåm cuûa
AC neân
91






.... , ..........
) 0 ; 0 ( 1 : ) (
....... , ..........
) 0 ( 1 : ) (
2
2
2
2
2
2
2
2
2
2
> = =
> > = ÷
< = =
> > = +
a
c
e c
b a
b
y
a
x
H
a
c
e c
b a
b
y
a
x
E

Ñöôøng chuaån x = ……..
tieäm caän y=…………..=0
(P); y
2
=2px (p>0)
Taâm sai e=………ñöôøng
chuaån x=………
3) Khoaûng caùch vaø goùc
M(x
1
,y
1
); N(x
2
,y
2
)
MN=
Khoaûng caùch töø M
o
(x
o
,y
o
)
ñeán  : ax+by+c=0 tieáp
xuùc ñöôøng troøn (I,R)
d(I, )…………R
Goùc giöõa hai ñöôøng
thaúng

1
: a
1
x+b
1
y+c
1
=0

2
: a
2
x+b
2
y+c
2
=0
Ñöôïc xaùc ñònh bôûi
Cos(
1
, 
2
)=..............

neân
¹
´
¦
=
=
¬
¦
¦
¹
¦
¦
´
¦
+
=
+
=
C
C
C A
I
C A
I
y
x
y y
y
x x
x
2
2

pt ñöôøng thaúng qua
C(3,9) vaø song song
vôùi ñt x+3y-6=0 coù
daïng?








Bt9) Ñt  ñi qua A coù
phöông trình
Ñöôøng troøn (C) coù
taâm O(0,0), bk R=2; 
laø tieáp tuyeán cuûa (C)















Bt10) a)
¦
¹
¦
´
¦
=
=
?
?
2
2
b
a

Hs neâu laïi caùch tính
c
2
=?, ñöôøng chuaån (E)
vaø (H)
Gv höôùng daãn hs veõ
hình
c)
¹
´
¦
= ÷ = ÷ =
= ÷ = ÷ =
9 1 10 2
3 3 6 2
A I C
A I C
y y y
x x x

Pt ñöôøng thaúng ñi qua
C(5,7) song song vôùi : x+3y-
6=0 coù daïng  :x+3y+n=0
Vì C ∈  => 3+27+n=0
 n= -30
töông töï: pt caàn tìm
x+3y-30=0
ttöï: 2x-5y+39=0
bt9a)
a(x+2)+b(y-3)=0 (a
2
+b
2
= 0)
A tt cuûa ñtroøn
0 ) 5 12 (
2
3 2
2 2
= ÷ ·
=
+
÷
·
b a b
b a
b a

vôùi b=0 => a= 0
ta ñöôïc moät tieáp tuyeán
coù phöông trình : x+2=0
vôùi 12a-5b=0 ; laáy a=5 =>
b=12 ta ñöôïc pt tieáp tuyeán :
5x+12y-26=0
b)
AT=AT’=3
TT’=2TJ
13
12
4 9
2 . 3
. 2
.
2 2 '
2
2
=
+
=
+
= =
OT AT
OT AT
TJ TT

Bt10)a)
¦
¹
¦
´
¦
=
=
4
5
2
2
b
a

(E) coù hai tieâu ñieåm (-1,0);
(1,0)
(H) coù 2 tieâu ñieåm (-3,0);
(3,0)
b) hs veõ hình
c) Toïa ñoä ) 0 , 5 ( ); 0 , 5 (÷




92



















































93

t18 Traû baøi kieåm tra cuoái hoïc kyø I t18 1) Phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng t19,20 2) Phöông trình tham soá cuûa ñöôøng thaúng t21,22 3) Khoaûng caùch vaø goùc t23,24,25 4) Ñöôøng troøn t26,27 Kieåm tra moät tieát (tuaàn ) t28 5) Ñöôøng elíp t29,30,31 6) Ñöôøng hypebol t31,32 7) Ñöôøng parabol t32,33 8) Ba ñöôøng coâníc t33,34 Kieåm tra cuoái naêm t34 OÂn taäp chöông t35 OÂn taäp cuoái naêm t35,36 Traû baøi kieåm tra cuoái naêm t36 26 27-28 29-30 31-32-33 34-35 36 37-38-39 40-41 42-43 44-45 46 47 48-49 50

III) Phöông phaùp toïa ñoä trong maët phaúng (24 tieát)

TRÖÔØNG THPT TX CAO LAÕNH

******

GIAÙO AÙN

HÌNH HOÏC
2

10A

Moân Toaùn 10 Naâng Cao Naêm hoïc : 2006-2007
Chöông 1 Veùc tô ******

Tieát 1-2

§1. CAÙC ÑÒNH NGHÓA

I) Muïc tieâu : - Hoïc sinh naém ñöôïc khaùi nieäm veùc tô ( phaân bieät ñöôïc veùc tô vôùi ñoaïn thaúng ), veùc tô khoâng , 2 veùc tô cuøng phöông, khoâng cuøng phöông , cuøng höôùng, ngöôïc höôùng, vaø hai veùc tô baèng nhau. Chuû yeáu nhaát laø hs bieát ñöôïc khi naøo 2 veùc tô baèng nhau . II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn, sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa thaày troø 1)Veùc tô laø gì ? Goïi hs ñoïc phaàn môû ñaàu Hs ñoïc phaàn môû ñaàu cuûa sgk cuûa sgk 3

hoaëc truøng nhau . 3).Hai veùctô baèng nhau:  Ñoä daøi cuûa veùctô a ñöôï kyù hieäu laø  a . Kyù       TL1: Khoâng theå traû lôøi caâu hoûi ñoù vì ta khoâng bieát taøu thuûy chuyeån ñoäng theo höôùng naøo    A B N M Gv giôùi thieäu veùc tô khoâng :     hieäu : 0 3). x . y …… b). Chuù yù:Quy öôùc  0 cuøng höùông vôùi moïi veùctô . ñaõ chæ roõ ñieåm naøo laø ñieåm ñaàu. b . laø khoaûng caùch giöõa ñieåm ñaàu vaø ñieåm cuoái cuûa veùctô ñoù . BB . Ta coù  AB = AB=BA    Caâu hoûi 2 : (sgk) TL2:Veùctô-khoâng coù ñoä daøi baèng 0 TL3: *khoâng vì 2 veùctô ñoù tuy 4 Caâu hoûi 3 : (sgk) . a . …  M P B A C D F E Vôùi moãi veùctô AB (khaùc 0 ). ñöôøng thaúng AB ñöôïc goïi laø   giaù cuûa veùctô AB . phöông neáu chuùng coù giaù song song . hoaëc chuùng ngöôïc höôùng . c/ höôùng :   AA . MN . Veùc tô khoâng : Veùc tô coù ñieåm ñaàu vaø ñieåm cuoái truøng nhau goïi laø veùc tô khoâng . Neáu 2 veùctô cuøng phöông thì hoaëc chuùng cuøng höôùng . nghóa laø Gv giôùi thieäu ñònh nghóa trong 2 ñieåm muùt cuûa ñoaïn thaúng. ñieåm naøo laø ñieåm cuoái kyù hieäu AB . Hai veùc tô cphöông.   Q N Ñònh nghóa :  0 cuøng phöông vôùi moïi Hai veùc tô ñgoïi laø cuøng veùctô . Coøn ñoái vôùi veùc tô –khoâng AA thì moïi ñöôøng thaúng ñi qua A ñeàu goïi laø giaù cuûa noù.Caâu hoûi 1 : (sgk) a)Ñònh nghóa : Veùc tô laø 1 ñoaïn thaúng coù höôùng.

Caùc veùctô b . 5 . 4)a) Sai . Ñònh nghóa: Hai veùctô ñöôïc goïi laø baèng nhau neáu chuùng cuøng höôùng vaø cuøng ñoä daøi .     *Hai veùctô AB vaø DC coù cuøng höôùng vaø cuøng ñoä daøi .                3)Caùc veùctô a . v . f) Sai.  Caùc caëp veùctô cuøng höùông a vaø v . d vaø y . HD: 1) Ñoaïn thaúng coù 2 ñaàu muùt.coù ñoä daøi baèng nhau nhöng chuùng khoâng cuøng höôùng . c) Ñuùng. Veùctô laø 1 ñoaïn thaúng nhöng coù     phaân bieät thöù töï cuûa 2 ñieåm muùt .9 sgk. 3)Củng cố:Veùctô. e) Ñuùng. Ñoaïn thaúng AB vaø ñoaïn thaúng BA laø moät. b)Ñuùng. CD = DB = EF HÑ2: Cho hs thöïc hieän     CE = EA = DF .2. f) Ñuùng . 2) a)Sai vì veùctô thöù ba coù theå laø vectô-khoâng. c)Sai vì veùctô thöù ba coù theå laø vectô-khoâng. cuøng höôùng. b vaø u .5 trang 8. d)Sai . Caùc caëp veùctô baèng nhau a vaø v . AE = EC = FD Thöïc hieän hoaït ñoäng2: Vẽ đường thẳng d đi qua O và song song hoặc trùng với giá của véctơ a . y cuøng phöông. b vaø u .4.3.     A Chuù yù: Neáu 2 veùctô a vaø b baèng nhau thì ta vieát a = b . d)ñuùng. Trên d xác định được duy nhất 1 điểm A sao cho OA= a  và véctơ OA cùng      hướng với véctơ a . 2 veùc tô cuøng phöông. nhöng thöù töï cuûa 2 ñaàu muùt ñoù nhö theá naøo cuõng ñöôïc . Vaäy AB vaø BA laø khaùc nhau . Bf = FA = DE BD = DC = FE .b) Ñuùng. u cuøng phöông . baèng nhau 4)Daën doø: bt 1. AA = BB = PP =……= 0 HÑ1: Cho hs thöïc hieän B HÑ1:              F G D     E C                       AF = FB = ED . e)ñuùng. d . veùctô-khoâng.

ED .Hs bieát caùch phaùt bieåu theo ngoân nhöõ cuûa veùctô veà tính chaát trung ñieåm cuûa ñoaïn thaúng vaø troïng taâm cuûa tam giaùc .Hs caàn nhôù caùc tính chaát cuûa pheùp coäng veùctô vaø söû duïng ñöôïc trong tính toaùn . Vai troø cuûa 0 töông töï nhö vai troø cuûa soá 0. . ñaëc bieät bieát söû duïng thaønh thaïo qt 3 ñieåm vaø qt hình bình haønh . . (O laø taâm cuûa luïc giaùc ñeàu ) A B B' F1 F O C C' E D Tieát 3-4 §2.     b) Ñoù laø caùc veùctô F1F . TOÅNG CUÛA HAI VEÙCTÔ I) Muïc tieâu : . II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn. sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Ñn veùctô? Veùctô-khoâng? 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa troø thaày 1) Ñònh nghóa toång cuûa 2 Goïi hs ñoïc phaàn môû Hs ñoïc phaàn môû ñaàu cuûa veùctô: ñaàu cuûa sgk sgk Caâu hoûi 1 : (sgk) TL1: Coù theå tònh tieán 1 laàn theo   Gv giôùi thieäu ñònh nghóa a)Ñònh nghóa : veùctô AC 6 . OC . CC' . Caùc tính chaát ñoù  hoaøn toaøn gioáng nhö caùc tính chaát cuûa pheùp coäng caùc soá .Hoïc sinh phaûi naém ñöôïc caùch xñ toång cuûa 2 hoaëc nhieàu veùctô cho tröôùc .        5)a) Ñoù laø caùc veùctô BB' . FO .

HÑ4:hs thöïc hieän hñ4: a)Theo ñn toång cuûa 2 veùctô . c)Töø ñoù coù keát luaän       Chuù yù:                  ( a + b )+ c = a +( b + c ) 1)   a+b=b+a. BC = b . b)Theo ñn toång cuûa 2 veùctô . Khi ñoù veùctô AC ñöôïc goïi laø toång cuûa    B a b    a C a + b 2 veùc tô a vaø b . . OB = AC = b Theo ñn toång cuûa 2 veùctô. Ta coù           A AB + CB = AB + BC' = AC' b) Laáy ñieåm B’ sao cho C laø trung ñieåm cuûa BB’. Pheùp laáy toång cuûa 2 veùctô ñ goïi laø pheùp coäng veùctô .  Cho 2 veùc tô a vaø b .ta coù                 a + b = OA + AC = OC .     b B A c b+c (a+b)+c Vaäy a + b = b + a . Ta coù           HÑ2: Cho hs thöïc hieän B C' A D AC + BC = AC + CB' = AB' HÑ2:hs thöïc hieän hñ2               C O B B' AB = AC + CB = AD + DB = AO + OB C HÑ3: Cho hs thöïc hieän 3)Caùc tchaát cuûa phcoäng veùctô: A a b HÑ3:hs thöïc hieän hñ3: Veõ hbhaønh OACB sao cho           C OA = BC = a . O HÑ4: Cho hs thöïc hieänB b + a = OB + BC = OC . C     a+(b+c)              b + c = AB + BC = AC . Laáy 1 ñieåm A naøo ñoù roài xñ caùc ñieåm B vaøC sao cho         b AB = a . do ñoù   O ( a + b )+ c = OB + BC = OC . HÑ1: Cho hs thöïc hieän HÑ1: hs thöïc hieän hñ1 A a)Laáy ñieåm C’ sao cho B laø trung ñieåm cuûa CC’. do ñoù a +( b + c )= OA + AC = OC . Kyù hieäu AC = a + b . ( a + b )+ c = a +( b + c ) =a+b+c 7 2) ( a + b )+ c = a +( b + c ) .                a a+b a + b = OA + AB = OB .

3) a+0 =a. 3)Caùc qtaéc caàn nhôù: *QUY TAÉC BA ÑIEÅM:
M

O A

Vôùi ba ñieåm baát kyø M,N,P,
   

 

ta coù

MN + NP = MP
N P

*QUY TAÉC HÌNH BÌNH HAØNH: Vôùi ba ñieåm baát kyø M,N,P,
   

C

B

Caâu hoûi 2 : (sgk)

 

ta coù

MN + NP = MP

     

 
 

a)Vì OC = AB neân
 
 

Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn1

OA + OC = OA + AB = OB (quy taéc 3 ñieåm). b)Vôùi 3 ñieåm baát kyø ta luoân coù MP  MN+NP .

Baøi toaùn1: (sgk)

Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn2 Giaûi:Laáy ñieåm D sao cho ABDC laø hbhaønh . Theo qt
 
 

HÑ4: Cho hs thöïc hieän Theo qt 3 ñieåm ta coù
   

   

 

AC = AB + BC , do ñoù
     
 

Baøi toaùn2: (sgk) Cho  ABC ñeàu coù caïnh baèng a . Tính ñoä daøi cuûa
 
 

 

hbh ta coù AB + AC = AD Vaäy  AB + AC = AD =AD Vì  ABC ñeàu neân ABDC laø hình thoi vaø ñoä daøi AD =2AH a 3 AD=2x =a 3 2
 
 

 
 

AC + BD = AB + BC + BD
 
 

 

= AB + BD + BC = AD + BC .

veùctô toång AB + AC

Baøi toaùn3: (sgk) a)Goïi M laø trung ñieåm ñoaïn
   

thaúng AB.Cmr MA + MB = 0 . b) Goïi G laø troïng taâm

Giaûi: Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn3 a)M trung ñieåm ñoaïn thaúng
             

 ABC . Cmr GA + GB + GC = 0 .
A

 

 

 

AB neân MB = AM , do ñoù

M G

C'

Caâu hoûi 3 : (sgk)

MA + MB = MA + AM = MM = 0 . b) G laø troïng taâm  ABC neân G  CM(trung tuyeán),CG=2GM. Laáy C’:M trung ñieåmGC’, AGBC’laø hbh aønh
   

 
 

 

 
     

GA + GB = GC'= CG . Bôûi vaäy
C
 

B

Ghi nhôù:

GA + GB + GC = CG + GC = CC = 0 TL3: G laø troïng taâm  ABC 8

Neáu M laøtrung ñieåm ñoaïn thaúng AB thì
   

MA + MB = 0 . Neáu G laø troïng taâm  ABC thì
 

 

 

GA + GB + GC = 0 .

Chuù yù:Qt hbh thöôøng ñöôïc aùp duïng trong vaät lyù ñeå xñ hôïp löïc cuûa 2 löïc cuøng taùc duïng leân 1 vaät .

neân G  CM(trung tuyeán),CG=2GM. Maø M trung ñieåmGC’neân GC’=2GM.
 

 
 

GC' vaø CG cuøng höôùng vaø
 

cuøng ñoä daøi , vaäy GC'= CG

3)Củng cố:Ñn tc toång cuûa 2 veùctô, qt 3 ñieåm , qt hbh, tc trung ñieåm vaø troïng taâm . 4)Daën doø: bt 6-12 trang 14,15 sgk. HD: 6)Theo ñn cuûa toång 2 veùctô vaø theo tc giao hoaùn cuûa toång , töø AB = CD  AB + BC = CD + BC = BC + CD  AC = BD . Caùch khaùc:
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

AB = CD  AC + CB = CB + BD  AC + CB + BC = BC + CB + BD  AC + CC = BB + BD  AC = BD . 7. Hình thoi (hbh coù 2 caïnh lieân tieáp baèng nhau). D
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

 

C

8.a) PQ + NP + MN = MN + NP + PQ = MP + PQ = MQ .
     
 

 
 

 
 

 
 

 

 

 

b) NP + MN = MN + NP = MP = MQ + QP = QP + MQ .
       

 

c) MN + PQ = MQ + QN + PQ = MQ + PQ + QN = MQ + PN 9)a) Sai ;b) Ñuùng .
       
     

A

B

10).a) AB + AD = AC (qt hbh);
 
 

   

 
 

b) AB + CD = AB + BA = AA = 0 ; c) AB + OA = OA + AB = OB (tc giao hoaùn vaø qt 3 ñieåm)
                   

D

C O

d)Vì O laø trung ñieåm cuûa AC neân OA + OC = 0 ;

     

A

B

e) OA + OB + OC + OD = OA + OC + OB + OD = 0 .
   
 

 

 

11)a) Sai ;b) Ñuùng ; c) Sai ; d) Ñuùng vì BD + AC = BC + CD + AD + DC = AD + BC . 12.a)Caùc ñieåm M,N,P ñeàu naèm treân ñtroøn, sao cho CM,AN,BP laø nhöõng ñöôøng kính cuûa ñtroøn .
         

b) OA + OB + OC = OA + ON = 0 . 13.a)100N ; b)50N .

A M P

O

B

C

N

9

Tieát 5

§3. HIEÄU CUÛA HAI VEÙCTÔ

I) Muïc tieâu : - Hs bieát ñöôïc raèng, moãi veùctô ñeàu coù veùctô ñoái vaø bieát caùch xñ veùctô ñoái cuûa 1 veùctô ñaõ cho . - Hs hieåu ñöôïc ñn hieäu cuûa 2 veùctô (gioáng nhö hieäu cuûa 2 soá)vaø caàn phaûi naém chaéc caùch döïng hieäu cuûa hai veùctô .
 

- Hs phaûi bieát vaän duïng thaønh thaïo qt veà hieäu veùctô : Vieát veùctô MN döôùi daïng hieäu cuûa hai veùctô coù
   
 

ñieåm ñaàu laø ñieåm O baát kyø: MN = ON - OM II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn, sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Ñn toång cuûa 2 veùctô? Qt 3 ñieåm? Qt hbh ? 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa troø thaày 1) Veùctô ñoái cuûa moät veùctô : Neáu toång cuûa 2 veùctô
  

a vaø b laø veùctô-khoâng,thì
ta noùi a laø veùctô ñoái
 

Caâu hoûi 1 : (sgk)

cuûa b ,hoaëc b laø veùctô  ñoái cuûa a .

TL1: Theo qt 3 ñieåm ta coù
 
   

AB + BA = AA = 0 ,vaäy veùctô ñoái
 
 

Nhaän xeùt: Veùctô ñoái cuûa veùctô

cuûa veùctô AB laø veùctô BA . Ñuùng. Moïi veùctô ñeàu coù veùctô ñoái.

a ñöôïc kyù hieäu laø - a .
10

a )=(- a )+ a = 0 . veùctô .b . duï:ABCD laø hbhaønh. HÑ1: Cho hs thöïc hieän HÑ1: Ñoù laø caùc caëp veùctô         OA vaø OC . HÑ2: HÑ2: Cho hs thöïc hieän a) AB .CD = DB (ñpcm) b) AB + BC = AD + DC = AC (ñpcm) 11                         . ta coù       *Caùch döïng hieäu a  b b neáu ñaõ cho veùctô   a A a -b MN = ON .AD = CB .  ta coù B A cuûa veùctô b . ta coù Pheùp laáy hieäu cuûa 2         veùctô goïi laø pheùp tröø D C BC = .b ). 2)Hieäu cuûa hai veùctô: ÑÒNH NGHÓA:    Veùctô ñoái cuûa veùctô a laø veùctô ngöôïc höôùng   Hieäu cuûa 2 veùctô a vaø b . Laáy 1 ñieåm O tuyø yù roài veõ     OA = a vaø OB = b .b .OM .DA vaø DA = .veùctô ñoái    cuûa veùctô a vaø veùctô ñoái Vícuûa veùctô 0 laø veùctô 0 .OC             AD + CB = OD .OC   Suy ra AB + CD = AD + CB .OA + OB .OA + OD . ta coù               AB + CD = OB .   Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn Baøi toaùn: (sgk) Giaûi:Laáy 1 ñieåm O tuyø yù .CD vaø CD = . Töông töï. a .BC . theo qt veà hieäu veùctô . a vaø veùctô b . laø toång Ñaëc bieät.töùc laø             AB = . kyù hieäu a .OB = a . OB vaø OD . Caâu hoûi 2 : (sgk) BA = BO + OA = OA + BO   = OA . Khi ñoù       a O     b B         BA = a .b = a +(. vôùi veùctô a vaø coù cuøng ñoä daøi vôùi  veùctô a .AB .      Nhö vaäy a +(.b . Quy taéc veà hieäu veùctô:    Neáu MN laø moät veùctô ñaõ cho thì vôùi ñieåm O baát kyø.

Vaäy I cuõng laø trung ñieåm cuûa BC.OB + OF .OC AE + BF + CD = OE . Ta coù AB = CD  IA + AB = CD + DI  IB = CI .a . Töông töï b = c .b . D C B 18).Neân                    AB + CD = .b )= c +(.b )= a + b +(.a) Töø a + b = c suy ra a + b +(. O c) Do veùctô ñoái cuûa b .DB = BA = CD .OB + OE .b )= 0 . ta phaân tích moãi veùctô thaønh hieäu 2 veùctô coù ñieåm ñaàu laø O.18 sgk.B.BC = AD + CB .a) Sai .b ).c laø .a) Veùctô a . 20). b) Veùctô 0 .  b) Do veùctô ñoái cuûa b + c laø . HD:                     D C              14. ta ñöôïc :                                                                 AD + BE + CF = OD .a )+(.a .     3)Củng cố:Veùctô ñoái cuûa 1 veùctô . töùc laø IA = DI .a) Taäp roãng . 4)Daën doø: bt 14-20 trang 17. do ñoù a = c .a .OC AF + BD + CE = OF . b) Taäp goàm chæ moät trung ñieåm OA cuûa AB . c) Veùctô ñoái cuûa veùctô a + b laø veùctô . e) Ñuùng . 17.OB + OD . Vì DA .OA + OE . hieäu cuûa 2 veùctô . Thaät vaäy. b) Ñuùng .OA + OF .Laáy 1 ñieåm O naøo ñoù.C.OC (Ñpcm) 12 .c) AB + BC + CD + DA = AA = 0 .b + c .DA . Neáu AB = CD maø 4 ñieåm A.    15. Goïi I laø trung ñieåm cuûa AD.b .                 Chuù yù:Coù theå coù hs giaûi theo caùch sau ñaây: AB = CD  ABDC laø hbh hay trung ñieåm 2 ñöôøng cheùo AD vaø BC truøng nhau . Hs ñoù maéc phaûi thieáu soùt AB = CD ⇎ABDC laø hbh . c) Sai .c (theo baøi 14c). ta coù : a + b +(.               A B 19). d) Sai .D thaúng haøng thì vieäc chöùng minh gaëp khoù khaên . 16.OA + OD .b .

Qui taéc veà hieäu veùc tô 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa thaày Hoaït ñoäng cuûa troø T1 1)Ñn tích cuûa 1 veùctô vôùi Cho hs quan saùt hình 20 .Naém ñöôïc yù nghóa hình hoïc cuûa pheùp nhaân veùctô vôùi soá : Hai veùc tô a vaø b cuøng phöông ( a  0 ) khi   vaø chæ khi coù soá k sao cho b = k a . . Neáu k < 0 thì veùctô Ví duï: B C 13 . ñöôïc xaùc ñònh nhö sau : 1) Neáu k  0 thì veùctô  A k a cuøng höôùng vôùi veùctô  M N a. khi cho 1 soá k vaø 1  veùctô a cuï theå . TÍCH CUÛA MOÄT VEÙCTÔ VÔÙI MOÄT SOÁ I) Muïc tieâu : . so     1 soá: saùnh a vaø b .     . Töø ñoù suy ra ñieàu kieän ñeå ba ñieåm thaúng haøng II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn. hs  phaûi hình dung ra ñöôïc veùctô k a nhö theá naøo (phöông höôùng vaø ñoä daøi cuûa veùctô ñoù). c vaø d Thöïc hieän hoaït ñoäng1 HÑ1: Cho hs thöïc hieän a)E laø ñieåm ñoái xöùng vôùi A C B qua ñieåm D. b)F laø taâm cuûa hbh F Ñònh nghóa :  A D E Tích cuûa veùc tô a vôùi soá thöïc k laø moät veùc tô.Hoïc sinh naém ñöôïc ñònh nghóa tích cuûa moät veùc tô vôùi moät soá. sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi :.Tieát 6-7-8-9 §4.Hieåu ñöôïc caùc tính chaát cuûa pheùp nhaân veùctô vôùi soá vaø aùp duïng trong caùc pheùp tính .  kyù hieäu laø k a .Caùch veõ veùc tô hieäu .

a = . ta coù : vaäy. vaäy A' C'  3 AC d)Theo qt3 ñieåm ta coù        a .  1 BC 2         1  b) BC  ( 2) NM . Giaûi : Vôùi ñieåm M baát kyø hoaëc a = 0 . MC = MG + GC = 3 MG (vì GA GB GC  0 ) Cho hs quan saùt hình 24 vaø traû lôøi caâu hoûi1:sgk caâu hoûi2:sgk G 3) Ñieàu kieän ñeå hai veùc tô C B cuøng phöông: caâu hoûi1 k=3/2. Töông töï 3( a . MN     CB  2         1  c) AB  2 MB . =2 MI Chöùng minh raèng vôùi M baát (vì I trung ñieåm AB      kyø ta coù :  IA  IB  0 )               MA MB MC  3 MG HÑ3 :b) MA  MB  MC               HÑ3 :a) MA = MG + GA = 3 MG  GA GB GC                      MB = MG + GB . (-1). a = a . Ví duï: Cho hs ghi ñeàvaø tìm caùc moái quan heä giöõa caùc veùc tô 2) Caùc tc cuûa pheùp nhaân veùctô vôùi moät soá: Tính chaát: Cho hs ghi caùc tính chaát B A C HÑ2: a)vaøb)xem hình veõ. p= -3. AC laø cuøng höôùng vaø A’C’=3AC. töø 3 AC  A' C' ta suy ra         3( a + b )=3 a +3 b .  I A' C' = A' B + BC' =3 a +3 b .a .     A' C' c) A' C'. A                        AC = AB + BC = a + b . MA  MB  2 MI       MA  MB  MI  IA  MI  IB = 2 MI  IA  IB                   T2 M A Baøi toaùn 2: Cho tam giaùc   ABC vôùi troïng taâm G. AN     CA  2 a) BC  2 MN . b . l  R ta coù :     1) k(l a ) = (kl) a .   4) k a = 0 khi vaø chæ khi k =0   B Baøi toaùn 1: Cmraèng I laø trung ñieåm ñoaïn AB khi vaø chæ khi vôùi ñieåm M baát kyø. k a ngöôïc höôùng vôùi veùctô  Nhaän xeùt:     a  1. q= -1 caâu hoûi2 Neáu a = 0 vaø b  0 thì hieån 14     . MN        Pheùp laáy tích cuûa 1 veùctô vôùi 1 soá goïi laø pheùp nhaân veùctô vôùi 1 soá .   2) (k+l) a = k a +l a .b ) = k a -k b . m= -5/2.a 2) Ñoä daøi veùctô k a baèng  k .  k.    3) k( a + b ) = k a +k b . Bôûi M k( a . n= -3/5.b )=3 a -3 b .

C thaúng haøng laø coù soá k sao cho   AB  k AC . do ñoù I                 trñieåm HD. Ñ kieän ñeå ba ñieåm thaúng haøng: Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå ba ñieåm phaân bieät A. Khi ñoù moïi veùctô x ñeàu coù theå bieåu thò ñöôïc moät caùch duy nhaát qua   hai veùctô a vaø b . Khi ñoù BH//DC (cuøng vg goùc AC) BD//CH(cuøng vg goùc AB) Suy ra BDCH hbh. Baøi toaùn 3: Cho hs ghi ñeà vaø höôùng daãn giaûi Giaûi :a)Deã thaáy     sao cho b = k a .B.   AH =2 OI neáu tam giaùc ABC vuoâng taïi B or C . 15 . nghóa laø coù duy nhaát caëp  soá m vaø n sao cho x =   m a +n b . neáu tam giaùc ABC khoâng vuoâng goïi D laø ñieåm ñxöùng cuûa A qua O. Veùctô b cuøng phöông vôùi veùctô a ( a  0 ) khi vaø chæ khi coù soá k      nhieân khoâng coù soá k naøo ñeå   b = ka . Töø ñoù AH =2 OI       b) OB + OC =2 OI = AH neân   OA + OB + OC = OA + AH = OH 4) Bieåu thò moät veùc tô qua hai veùc tô khoâng cuøng phöông: Ñònh lyù : Cho hai veùctô khoâng    Cho hoïc sinh ghi ñònh lyù vaø gv minh hoïa qua hình veõ cuøng phöông a vaø b .

1 22) OM  OA  0. 25. OB 23. 26 2    1   1 MN   OA  OB 2 2     1   AN   OA  OB 2      1 MB   OA  OB 2 23)   AC  BD  ( AM  MN  NC )  ( BM  MN  ND )               = 2 MN  ( AM  BM )  ( NC  ND )             = 2 MN Töông töï : AD BC  2 MN       16 . 24.3) Caâu hoûi vaø baøi taäp:      Cho hs giaûi caùc baøi taäp 22.

Hoïc sinh cuõng caàn hieåu vaø nhôù ñöôïc ñk ñeå 3 ñieåm thaúng haøng.Tieát 10-12 §5. II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn.Hoïc sinh xñònh ñöôïc toaï ñoä cuûa veùctô.Veà kyõ naêng. hs bieát caùch löïa choïn coâng thöùc thích hôïp trong giaûi toaùn vaø tính toaùn chính xaùc. .Hs hieåu vaø nhôù ñöôïc bthöùc toaï ñoä cuûa caùc pheùp toaùn veùctô. toaï ñoä cuûa trung ñieåm ñoaïn thaúng vaø toaï ñoä cuûa troïng taâm tam giaùc . ñieàu kieän ñeå 2 veùctô cuøng phöông. TRUÏC TOAÏ ÑOÄ VAØ HEÄ TRUÏC TOAÏ ÑOÄ I) Muïc tieâu : . . sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi :Ñn tích cuûa 1 soá vôùi veùc tô 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa troø thaày 17 . toaï ñoä cuûa ñieåm ñv truïc toïa ñoä vaø heä truïc toïa ñoä .

xñònh 1 ñieåm O vaø 1 veùctô i coù ñoä daøi baèng 1. i ). hay truïc soá ) laø moät ñöôøng thaúng treân ñoù ñaõ  Cho hs quan saùt veõ hình 27 . Khi ñoù coù soá a xñònh    ñeå u =a i . vaø ghi ñn truïc toaï ñoä. *Toaï ñoä cuûa veùctô vaø cuûa ñieåm treân truïc:  Truïc toaï ñoä nhö vaäy ñöïôc kyù hie      (O. i ) coøn goïi laø truïc x’Ox hay truïc Ox. O:goác toaï ñoä. i ).       Hñ1: AB = OB .T1 1)Truïc toïa ñoä : Truïc toaï ñoä (coøn goïi laø truïc. i ). Soá m nhö theá goïi laø toaï ñoä cuûa ñieåm M ñv  truïc (O. Toïa ñoä cuûa AB baèng b-a. 2 AB ñöôïc kyù hieäu laø AB vaø goïi laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa   veùctô AB treân truïc Ox . Khi ñoù coù soá m xñònh ñeå    OM =m i .  i :veùctô ñvò cuûa truïc toaï ñoä. tia OI c ñöôïc kyù hieäu laø Ox. tia ñoái cuûa Ox’ Cho veùctô u naèm / truïc  (O. Truïc toaï ñoä kyù hieäu laø (O. i ) (cuõng laø toaï ñoä   Hñ1: Gv höôùng daãn hs thöïc hieän hñ1. i ).    Nhö vaäy AB = AB i Chuù yù: 18 . Laáy I sao cho OI = i .  Cho ñieåm M naèm / truïc (O. B naèm treân truïc Ox thì toaï ñoä cuûa veùctô      1  I trung ñieåm cuûa AB  OI = ( OA 2    1 a b i = ( a i + b i )= 2 2 Toïa ñoä trung ñieåm cuûa ñoaïn AB a b . Soá a nhö theá goïi laø toaï ñoä cuûa veùctô u ñv  truïc (O. Töông ñoä cuûa BA baèng a-b *Ñoä daøi ñaïi soá cuûa veùctô / truïc: Neáu 2 ñieåm A.OA        =b i -a i =(b-a) i cuûa veùctô OM ).

. y’ nhö theá naøo . b nhö theá naøo . Chuù yù:Khi trong mp ñaõ cho 1 heä truïc toaï ñoä . y    ptoaùn veùctô: vaø x’.Ta coù: u  xi  yj Tính chaát: Neáu vôùi nhau? . j ? b  x. goïi laø tung ñoä cuûa vectô . Khi ñoù coù duy nhaát moät caëp soá thöïc x vaø y    sao cho u  xi  yj . y ) . Oy:truïc tung. j ) bao goàm 2 truïc toaï ñoä Ox vaø Oy vuoâng goùc vôùi nhau. u.Suy ra: u  xi  yj . Hñ2:    a =2 i +2. Ox:truïc hoaønh.Töø ñoù haõy bieãu dieãn     vectô u theo vectô i vaøj ? . vaø vieát O   u  ( x. Soá x    goïi laø hoaønh ñoä.Vectô a . 25’ y Ñònh  nghóa: Neáu   u  xi  yj thì caëp soá x vaø y ñöôïc goïi laø toïa ñoä cuûa a u  vectô u ñoái vôùi heä toïa b j x i ñoä Oxy.i 19 .Ta coù: u  a  b vectô naøo?     .Ta coù: a  y.1/ AB = CD  AB = CD 2/ AB + BC = AC  AB + BC = AC T2 (heä thöùc Sa lô). soá y . O:goác toaï ñoä. 3)Tñoä cuûa veùctô ñv heä truïc tñoä: Hñ2: Gv höôùng daãn hs laøm hñ2.Theo qui taéc hình bình     haønh thì u laø toång hai . y) hoaëc u ( x. Veùctô ñôn vò treân truïc Ox laø  i. y’    4. Veùctô ñôn vò treân truïc Ox laø  j. i . ta coù mp toaï ñoä. j     vôùi i .Bthöùc tñoä cuûa caùc sao cho u  x' i  y ' j thì x. 2)Heä truïc toaï ñoä: Heä truïc toaï ñoä vuoâng goùc goïi ñôn giaûn laø heä truïc toaï             ñoä kyù hieäu Oxy hay (O.Neáu coù moät caëp x’.Khi ñoù x = x’ vaø y = y’.5 j 15’ Ñònh lí: Treân maët phaúng vôùi heä truïc toïa ñoä Oxy cho moät vectô tuøy  yù u .

cho moät ñieåm M naøo ñoù. y' y) . y M . y thì ta vieát M = (x.Vì sao ta coù ñaúng thöùc soá cuûa hai caïnh tam x .Toïa ñoä ñieåm M chính laø toïa ñoä OM ?  Giaùo vieân chuù yù ñeå khaéc saâu kieán thöùc. . -2).Ñoä daøi vectô u :  2 2 u  a b .Tung ñoä y cuûa ñieåm M a)Ñònh lí: Ñoái vôùi heä truïc laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa toïa ñoä Oxy cho hai ñieåm A ñoaïn thaúng naøo? = (x. B. B. y  y' ) . y)  OM  xi  yj .Hoaønh ñoä x cuûa ñieåm M laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa ñoaïn thaúng naøo? x = OM 1 . toïa ñoä ñieåm M ñöôïc ñònh nghóa nhö theá naøo?  Giaùo vieân cho hoïc sinh tìm toïa ñoä caùc ñieåm A.Tính bình phöông ñoä daøi    vectô a .Moãi ñieåm M treân maët phaúng ñöôïc xaùc ñònh bôûi vectô naøo? . 20 .Ta tính ñöôïc:  2 2 vectô u tính baèng ñoä a  1.Tìm toïa ñoä vectô OB  OA ? a) AB  ( x'x. Neáu toïa ñoä cuûa M laø caëp soá x. Soá x goïi laø hoaønh ñoä. D(-2. ky) .   M = (x. y’) thì: . C.Treân truïc x’Ox.Toïa ñoä vectô OB  OA laø b) AB  ( x' x) 2  ( y ' y ) 2 toïa ñoä vectô naøo? . C. D ? M1 i . .  d) u  x 2  y 2 . M2 j 10’ . y) vaø B = (x’. y) hoaëc M(x. .Ñieåm A(3.Suy ra: vectô i . 2).Döïa vaøo daøi ñaïi . b  1 daøi vectô naøo? . y  y' )  c) ku  (kx. y = OM 2 . y' ) thì:   a) u  v  ( x  x' .Theo Pitago ñoä daøi .  u  ( x. .Ñieåm M hoaøn toaøn ñöôïc xaùc ñònh bôûi OM . y) vaø v  ( x' .Töø ñoù ta suy ra ñöôïc u  v  ( x  x' )i  ( y  y ' ) j ku  v  (kx)i  ñieàu gì?  .   b) u  v  ( x  x' . v theo hai v  x' i  y ' j   . y 3 A 2 B 1 -3 -2 D -1 -1 -2 -3 C O 1 2 3 4 x .Tung ñoä y cuûa M laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa OM2. b (chuù yù i =1) ? 20’ 5.Laø toïa ñoä vectô AB . y’ – y) .Toïa ñoä OB  OA laø (x’ – x.Haõy xaùc ñònh toïa ñoä O caùc ñieåm A. . soá y goïi laø tung ñoä cuûa ñieåm M. C(2.      . Toïa ñoä cuûa moät ñieåm: Ñònh nghóa: Trong maët phaúng vôùi heä toïa ñoä Oxy. 1).Bieãu dieãn u . j ?        . D treân hình ñeå khaéc saâu kieán thöùc. Khi ñoù toïa ñoä cuûa vectô OM cuõng ñöôïc goïi laø toïa ñoä cuûa ñieåm M ñoái vôùi heä toïa ñoä aáy. B(-1. y). -1).Hoaønh ñoä x cuûa M laø ñoä daøi ñaïi soá cuûa OM1.

Ta coù: MA  k MB . *Neáu coù toïa ñoä cuûa moät vectô ta coù theå vieát laïi vectô ñoù ntn? *Goïi hs ñöùng taïi choã traû lôøi.3 c  3i coù toaï ñoä laø c   3. BAØI 3: a  1. *Nhaéc laïi ñònh nghóa toaï ñoä cuûa moät vectô? *Vaäy toaï ñoä cuûa a.1 y  a  b  1. . B. y) vaø B = (x’. Toïa ñoä troïng taâm tam giaùc: Cho ba ñieåm A(xA. 3) ta vieát laïi nhö sau: u  2i  3 j . Goïi G(xG.Toïa ñoä trung ñieåm cuûa hai ñieåm A. thì k laø giaù trò naøo? .Neáu M laø trung ñieåm AB AB thì k = -1. ta coù: x  xB  xC  xG  A  3  y A  y B  yC  yG  3  tính ñoä daøi vectô AB ? . ky'kyM ) . k MB laø: MA  ( x  xM . Caùc vectô coøn laïi hoïc sinh töï tìm toaï ñoä cuûa vectô. 2  . y) vaø B = (x’.Neáu M chia ñoaïn thaúng AB theo tæ soá k thì ta coù ñaúng thöùc naøo? . 13 BAØI 4: a)Ta coù: .0  . yA). y’).Toïa ñoä MA. yG) laø troïng taâm ABC. d laø bao nhieâu? *Goïi hs ñöùng taïi choã ñoïc toaï ñoä cuûa caùc vectô.10’ b)Chia ñoaïn thaúng theo tæ soá cho tröôùc: Ñònh lí: Cho hai ñieåm A = (x. b. C(xC.Khi M laø trung ñieåm .Töø ñoù ta coù ñöôïc ñieàu . *Aùp duïng caùc t/c 21 BAØI 2: u  (2. Neáu ñieåm M chia ñoaïn thaúng AB theo tæ soá k  1 thì M coù toïa ñoä laø: x  kx' y  ky' xM  .Khi ñoù ta coù ñieàu gì? trung bình coäng caùc toïa ñoä töông öùng.Toïa ñoä caùc vectô MA. B laø . *Nhaéc laïi caùc tính chaát toaï ñoä cuûa vectô. yM  1 k 1 k  Khi k = -1 ta coù: Trung ñieåm M cuûa ñoaïn thaúng noái hai ñieåm A = (x. b   0. c. u   0. . y’) coù toïa ñoä laø: x  x' y  y' xM  . B(xB. k MB nhö theá naøo? giaùc vuoâng chöùa hai ñieåm A. yC).3  x  a  b  1.Ta coù:  giaùc ABC ta coù ñieàu gì? GA  GB  GC  0 . yM  2 2 6.0 ta coù theå vieát laïi nhö sau: u  0i  0 j  0 . yB).Neáu G laø troïng taâm tam . 5  z  2a  3b   2.Ta ñöôïc: gì? xA + xB + xC +3xG = 0 yA + yB + yC +3yG = 0 Baøi taäp BAØI 1: a  2i  3 j coù toaï ñoä laø a   2. . y  yM ) k MB  (kx'kxM .

AB  26 a)Ta coù: AC  90 BC  32 Vaäy chu vi tgiaùc ABC laø: p=AB+AC+BC= 26  90  32 b)Goïi I(x.y) laø taâm ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tgiaùc ABC. b)*Ta coù AB  2 AC neân ñieåm A chia ñoaïn thaúng BC theo tyû soá k=-2.BC. AC   1.C thaúng haøng ta caàn cm ñieàu gì? OA  OB  OC 3 x x x Ta coù:  xG  A B C 3 y  yB  yC yG  A 3 OG  BAØI 6: *Nhaéc laïi ñn ñieåm M chia ñoaïn thaúng AB theo tyû soá k ?Ta coù ñaúng thöùc naøo? *Vaäy ñieåm A chia ñoaïn thaúng BC theo tyû soá naøo? *Goïi hs leân baûng vieát.B. 22 . Ta coù I caùch ñeàu ba ñænh A.C neân ta coù: IA=IB=IC 2 2 2 2   IA2  IB 2   4  x    6  y    5  x   1  y    2 2 2 2 2 2  IA  IC   4  x    6  y   1  x    3  y   Hay 1  x   2   y  5   2 Vaäy I(-1/2. BAØI 5: ñoù thì caùc vectô treân ñöôïc tính ntn? *Goïi hs leân baûng laøm baøi.B. *Coøn laïi hs töï laøm. 1  AB  2 AC Vaäy A.AC ñöôïc tính theo coâng thöùc naøo vaø baèng bao nhieâu? *Goïi hs leân baûng laøm baøi. 2  . *Nhaéc laïi caùc coâng thöùc troïng taâm tam giaùc? *Ta coù nhieàu caùch ñeå tìm toaï ñoä troïng taâm tgiaùc(Aùp duïng caùc coâng thöùc troïng taâm).AB   2.B. 2 *Töông töï BA  BC neân B chia ñoaïn thaúng AC theo tyû soá 3 k=2/3. *Muoán chöùng minh ba ñieåm A.5/2) Baùn kính ñöôøng troøn laø:IA= 130 2 *Chu vi tam giaùc ñöôïc tính theo coâng thöùc naøo? *Ñoä daøi caùc caïnh AB.C thaúng haøng. *Ñaây laø moät caùch tieâu bieåu.

ñieàu kieän ñeå 2 veùctô cuøng phöông.taâm ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tam giaùc.  Xem laïi lyù thuyeát chöông I. toaï ñoä cuûa ñieåm ñv truïc toïa ñoä vaø heä truïc toïa ñoä . *Baùn kính ñöôøng troøn laø bao nhieâu? *GV höôùng daãn.  Boå sung nhöõng baøi taäp chöa hoaøn chænh trong chöông I.Hs hieåu vaø nhôù ñöôïc bthöùc toaï ñoä cuûa caùc pheùp toaùn veùctô.IB… maø ta tính theo IA2.Daën doø:  BTVN:Laøm taát caû caùc baøi taäp Oân taäp chöông I. Tieát 13 OÂN TAÄP CHÖÔNG I I) Muïc tieâu : . toaï ñoä cuûa trung ñieåm ñoaïn thaúng vaø toaï ñoä cuûa troïng taâm tam giaùc .Hoïc sinh xñònh ñöôïc toaï ñoä cuûa veùctô. 23 . 4.Cuûng coá: -Nhaéc laïi caùch xaùc ñònh toaï ñoä .caùch xaùc ñònh toaï ñoä troïng taâm tam giaùc .goïi hs leân baûng trình baøy lôøi giaûi. Hoïc sinh cuõng caàn hieåu vaø nhôù ñöôïc ñk ñeå 3 ñieåm thaúng haøng. .*Neáu goïi I laø taâm ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tam giaùc ABC thì ta coù ñöôïc ñieàu gì? *ñeå ñôn giaûn ta khoâng tính theo IA.… *Tieáp tuïc bieán ñoåi ta tìm ñöôïc toaï ñoä taâm I .ñoä daøi cuûa vectô. 5.

* Ta coù: * G laø trung ñieåm IJ thì ta coù ñöôïc nhöõng 24 . B ' C *Hai vectô baèng nhau khi naøo? *Ai coù caùch giaûi baøi toaùn naøy? *Hoïc sinh trình baøy phöông phaùp laøm cuûa mình.Ta coù: AC  BD  AI  IJ  JC  BI  IJ  JD  2 IJ Veá coøn laïi töông töï. *Baïn naøo coù theå neâu leân phöông phaùp giaûi caâu a cuûa mình? *Gv nhaéc phöômg phaùp thöôøng aùp duïng:duøng qui taéc ba ñieåm phaân tích 1 vectô thaønh 3 vectô .hs töï laøm vaøo vôû. b. GC  GD  2GJ Maø GI  GJ  0 Vaäy ta coù ñpcm.Caàn cm G laø trung ñieåm MN.Veà kyõ naêng.Ta coù G laø trung ñieåm IJ. HC ? *Vaäy quan heä giöõa AH . sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi :Ñn tích cuûa 1 soá vôùi veùc tô NOÄI DUNG PHÖÔNG PHAÙP BAØI 1: A *Goïi moät hoïc sinh leân baûng veõ hình. B2*Giaùo vieân goïi moät hoïc sinh leân baûng veõ hình.vaø aùp duïng tính chaát trung ñieåm. II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn. Vaäy ta coù: AB '  HC AH  B ' C BAØI 2: A M Q D J C G I n P B N q a.giaùo vieân nhaän xeùt vaø lôøi giaûi cuûa baøi toaùn.G laø trung ñieåm IJ neân ta coù: GA  GB  2GI *Coù nhaän xeùt gì veà ñieåm B’? *Quan heä giöõa AB '. hs bieát caùch löïa choïn coâng thöùc thích hôïp trong giaûi toaùn vaø tính toaùn chính xaùc. c. B' H O C B ABCD laø hình bình haønh.. PQ. *Hs töï laøm vaøo vôû.

Ta coù ñpcm.F? *Aùp duïng qui taéc ba ñieåm cuûa pheùp coäng hoaëc pheùp tröø ta tìm ñöôïc vò trí caùc ñieåm.A’ thaúng haøng. *Töông töï ta cm ñöôïc G.C.E.troïng taâm tam giaùc ñeå chöùng minh.GP  GQ   1 1 GA  GC  GB  GD 2 2      1 GA  GC  GB  GD  0 2 Vaäy G laø trung ñieåm cuûa PQ. GC  3GC '.D.B’ thaúng haøng. *Aùp duïng nhöõng qui taéc naøo ñeå cm ñöôïc ñieàu ñoù? BAØI 3: a) Ta coù: MD  MC  AB  MD  MD  DC  AB  CD  AB. khoâng phuï thuoäc vaøo vò trí ñieåm M.E. *Töông töï cm G laø trung ñieåm MN.BB’.DD’. *Töông töï F laø ñænh thöù tö cuûa hbh ACBF. *Töông töï G. vaäy baøi naøy seõ phaûi aùp duïng qui taéc troïng taâm tam giaùc.PQ.A.B. *Löu yù hoïc sinh thöù töï caùc ñieåm phaûi ñoïc theo voøng cho chính xaùc. MN.C’ thaúng haøng. GB  3GB '. Vaäy G laø ñieåm chung cuûa AA’. 25 GD  3GD ' . *Töông töï G.CC’. a)Vì G laø troïng taâm ABCD neân: GA  GB  GC  GD  0 (1) Maët khaùc .  ñieàu gì? * GA  GB =? * GC  GD =? *Muoán cm IJ. *Töông töï E laø ñænh thöù tö cuûa hbh ABCE.D’ thaúng haøng. *Ñeà baøi cho giaû thieát lieân quan ñeán troïng taâm tam giaùc.do A’ laø troïng taâm tam giaùc BCD neân ta coù: 1 GA '  GB  GC  GD (2) 3 Thay (1) vaøo (2) ta ñöôïc : GA  3GA ' Vaäy G.F coù phuï thuoäc vaøo vò trí ñieåm M khoâng? *Goïi hs leân trình baøy lôøi giaûi treân baûng .MN coù chung trung ñieåm ta caàn chöùng minh ñieàu gì? -Caàn cm G laø trung ñieåm PQ.   Goïi 1 hoïc sinh leân baûng veõ hình. *Vaäy caùc ñieåm D. b)Ta coù: MD  ME  MF  MC  AB  MA  BC  MB  CA  MA  MB  MC BAØI 4: A B C' G B' D D' A' C *Coù nhöõng caùch naøo ñeå tìm caùc ñieåm D. Vaäy D laø ñænh thöù tö cuûa hbh ABDC. b)Ta coù: GA  3GA '.

*Ñeå chöùng minh G cuõng laø troïng taâm A’B’C’D’ ta caàn cm ñieàu gì?  ( x A  xD ) 2  ( y A  y D ) 2  ( xB  xD ) 2  ( y B  y D ) 2 Thay toaï ñoä caùc ñieåm vaøo ta coù xD=5/3.  3 3 d)Ñieåm M naèm treân Ox neân ta coù toaï ñoä cuûa M(xM. a.vaø aùp duïng t/c ñöôøng trung bình cuûa tam giaùc.0).D vaø I.Vôùi ñieåm M baát kyø. 10  5 (ñvdt) 2 2 c)Ta coù coâng thöùc tính toaï ñoä troïng taâm tam giaùc OAB laø: 1 5   xG  3  x A  xB  xO   3   y  1 y  y  y   5 B O  G 3 A 3  5 5  G .N laø ñieåm thoaû heä thöùc : AB  AC  AD  3 AN . b)OA= 12  32  10 OB= 42  22  20 AB= 32 12  10 P=OA+OB+AB= 2 10  20 Ta coù:OA2+AB2=OB2 Vaäy tam giaùc OAB laø tam giaùc vuoâng taïi A. CMR: 2 AB  AI  JA  DA  3DB     Hd:Phaân tích FA thaønh hai vectô baèng caùch cheøn ñieåm I.CC’ theo tyû soá k=-3 c) Ta coù: 1 GA '  GB '  GC '  GD '  GA  GB  GC  GD 3 0 Vaäy G laø troïng taâm töù giaùc A’B’C’D’.CD. CM:N thuoäc ñoaïn AC.Vaäy G chia caùc ñoaïn thaúng AA’.B.Tìm taäp hôïp caùc ñieåm M sao cho: MA  MB  MA  MB BAØI 5: a)D naèm treân Ox neân D(xD.J laø trung ñieåm BC.C. D caùch ñeàu A.0).CC’.DD’ thì ta caàn chöùng minh ñieàu gì? *Aùp duïng caâu a. 1 1 Ta coù: S= OA. Vaäy D(5/3.ta coù: *Nhaéc laïi toaï ñoä cuûa vectô? *Toaï ñoä cuûa ñieåm? *VD1: OA  3i  5 j +Toaï ñoä cuûa vectô OA laø bao nhieâu?Toaï ñoä cuûa ñieåm A laø bao nhieâu? *VD2:Cho B(2.BB’.3) +Vectô OB ñöôïc bieåu dieãn ntn? + Toaï ñoä AB laø bao nhieâu? Vectô AB ñöôïc bieåu dieãn ntn? Ñoä lôùn AB baèng bao nhieâu? *Nhaéc laïi toaï ñoä trung ñieåm?Toaï ñoä troïng taâm tam giaùc ? *Goïi hs leân baûng veõ heä truïc toaï ñoä Oxy vaø bieåu dieãn caùc ñieåm cuûa ñeà baøi.B neân ta coù:DA=DB  DA2=DB2 *Ñeå chöùng minh G laø ñieåm chung cuûa AA’. 2/Cho hbh ABCD vôùi O laø giao ñieåm hai ñöôøng cheùo. BAØI TAÄP LAØM THEÂM: 1/Cho 4 Ñieåm A.CMR: MA  MB  MC  MD  4MO b. *D naèm treân Ox thì toaï ñoä cuûa D coù daïng ntn? *D caùch ñeàu A vaø B thì ta coù ñöôïc ñaúng thöùc naøo? *Coâng thöùc tính chu 26 . Ta coù G chia ñoaïn AA’ theo tyû soá naøo? *Töông töï cho caùc caâu sau. AB  10. 3/Cho ñoaïn thaúng AB.0) Ñieåm M chia ñoaïn thaúng AB theo tyû soá k .BB’.

2).B neân ta coù: EA   thöùc tính toaï ñoä troïng 2 taâm tam giaùc. *Neâu tính chaát ñöôøng phaân giaùc trong cuûa tam giaùc? *E naèm giöõa A. ñoaïn thaúng AB? c. tyû soá ñieåm M chia b.vi.dieän tích tam *Töông töï hoïc sinh tính giaùc ABC. BAØI 2(5Ñ):Trong heä truïc toaï ñoä Oxy.B(-2. c)Tìm ñieåm M treân truïc Ox sao cho tam giaùc AMC caân taïi M.Cuûng coá:Nhaéc laïi caùc phaàn troïng taâm.Caùc em  2 1 4 nhaéc laïi coâng thöùc  2  24 2  xE  tính toaï ñoä troïng taâm 2 2 2  tam giaùc OAB? 1  Vaäy toaï ñoä E laø:  2 *Ñieåm M naèm treân Ox  vaäy M coù toaï ñoä ntn? 3 2 6 2 2  yE   *M chia ñoaïn thaúng AB 2 2 2  1 theo tyû soá k thì ta coù   2 ñöôïc ñaúng thöùc naøo? Vaäy ta coù toaï ñoä E. Cm N thuoäc ñoaïn thaúng AC.Tìm ñieåm E ñeå 3BE+5EC=0.Tìm taäp hôïp caùc ñieåm M sao cho: MA  MB  MA  MB 27 . *Vaäy dieän tích tam e)Theo tính chaát ñöôøng phaân giaùc trong tam giaùc ta coù: giaùc OAB ñöôïc tính EA OA 2   ntn? EB OB 2 *ÔÛ baøi tröôùc chuùng 2 ta ñaõ cm ñöôïc coâng EB Vì E naèm giöõa A. BAØI 3(1Ñ):Cho ñoaïn thaúng AB.2).cho caùc ñieåm A(2.C(2.caân. *Töø ñaúng thöùc ñoù ta chuyeån sang toaï ñoä Baøi taäp laøm theâm:Treân mp Oxy cho A(3.-4) ntn? a.Tìm toaï ñoä ñieåm D trong mp Oxy sao cho ABCD laø hcn. 5. a)Vôùi M laø ñieåm baát kyø.B(0.CM: MA  MB  MC  MD  4MO b)N laø ñieåm thoaû heä thöùc: 3AN  AB  AC  AD .1).3).B thì ta coù ñaúng thöùc naøo? *Vaäy toaï ñoä E ñöôïc tính ntn? 4.C(4. MA  k MB Tieát 14 Kieåm tra 1 tieát ********* BAØI 1(4Ñ):Cho hbh ABCD vôùi O laø giao ñieåm cuûa hai ñöôøng cheùo.ctoû tam giaùc ABC vuoâng. b)Tính chu vi vaø dieän tích tam giaùc ABC.Tính chu vi.dieän tích tam giaùc? *OA=? (1  k ) xM  1  4k 3 *OB=?  k 0  3 k2 2 *AB=?  *Tam giaùc OAB laø tam Vaäy M chia AB theo tyû soá k=3/2.Daën doø:Boå sung caùc phaàn btaäp chöa hoaøn chænh.-1) a)CM tam giaùc ABC vuoâng. giaùc gì? Töông töï ta tìm ñöôïctyû soá N chia AB theo tyû soá k=1/4.

AB/2 khoâng ñoåi suy ra taäp hôïp ñieåm M laø ñöôøng troøn (I.5) Vieát ñöôïc MA 2=(2-x)2+32 (0. AMC caân taïi M  AM=MC  AM2=MC2 (0.0) Theo ñeà 3AN  AB  AC  AD  3 AN  2 AC  AN  2 AC 3 (0.5).2.25) Goïi I laø trung ñieåm AB  2 MI  MA  MB (1) MA  MB  BA(2) (0.5) (1.5) Dieän tích tam giaùc ABC=5 (0.0).BC2=25 (0. GIAÙ TRÒ LÖÔÏNG GIAÙC CUÛA MOÄT GOÙC BAÁT KYØ ( TÖØ 00 ÑEÁN 1800 ) I) Muïc tieâu : 28 .5) (0.25) .5) c)M(x.25) AB 2 Lyù luaän I coá ñònh.25) CHÖÔNG II: TÍCH VOÂ HÖÔÙNG CUÛA HAI VEÙCTÔ VAØ ÖÙNG DUÏNG ********** Tieát 15-16 §1.AB/2) (1.75) Suy ra M(1.0) (0.5).25) MC2=(4-x)2+12 (0.ÑAÙP AÙN BAØI 1:(4Ñ) a)O laø trung ñieåm AC  MA  MC  2MO(1) O laø trung ñieåm BD  MB  MD  2MO(2) Coäng (1) vaø (2) suy ra ñpcm b)ABCD laø hbh  AB  AD  AC (0.5) (0.25) Laäp ñuùng pt.giaûi tìm ñöôïc x=1 (0.5). Suy ra tam giaùc BCA vuoâng taïi A (0.3) ta coù 2MI  BA  MI  (0.5) Lyù luaän ñeå daãn ñeán N thuoäc AC.AB 2=5 (0.5) BAØI 2:(5Ñ) a)Tính ñöôïc AC 2=20 (0.5) b)Chu vi tam giaùc ABC=5+3 5 (0. (0.5)  AB  AD  AC  2 AC (0. Theo ñeà MA  MB  MA  MB (3) 1 (0.25) BAØI 3:(1Ñ) (0.

1 naèm phía treân truïc Ox goïi laø nöõa ñtroøn M(x.cot  = -cot  ’ 29 . tang vaø coâtang cuûa chuùng ñoái nhau. vì moïi ñieåm M naèm treân nöõa ñtroøn ñvò ñeàu coù tung ñoä y  0. tan  . cos  .cos0 =1.y) ñôn vò.cos90 =0. vò : Theo ñn lôùp 9 MOM' = 1)Ñònh nghóa : cos  =OM’/OM=OM’=x Hñ1: Vôùi moãi goùc Gv höôùng daãn hs sin  =M’M/OM=M’M=y  (00    1800).cos  = -cos  ’ tan  = -tan  ’. vaø ghi Oxy vaø nöõa ñtroøn ñn nöõa ñtroøn ñôn vò. nhôù ñöôïc tính chaát : hai goùc buø nhau thì sin baèng nhau .Giaû söû M(x.tan0 =0. ta xñ ñieåm thöïc hieän hñ1.cot180 kxñ 0 0 0 0 sin90 =1. sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi :Ñn tích cuûa 1 soá vôùi veùc tô 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa troø thaày T1 Cho heä truïc toaï ñoä Cho hs quan saùt hình 32 .2 /2. y 1 Gv höôùng daãn hs ?1 M laøm vd1 0 0 0 0 450 1350 -1 sin0 =0. 0 0 cos  < khi 90 <   180 Hñ2: a)  +  ’=1800 b)sin  =sin  ’.Hoïc sinh naém ñöôïc ñn gtlg cuûa caùc goùc tuyø yù töø 00 ñeán 1800.2 /2 .tan180 =0.  Neáu cho tröôùc 1 goùc -1 1 O x nhoïn  thì xñ ñöôïc Hñ1: Goïi M’ laø hc cuûa M treân ñieåm M duy nhaát Ox khi ñoù tam giaùc MOM’ vuoâng treân nöõa ñtroøn ñôn MOx taïi M’ vaø = .cot0 kxñ 0 0 0 0 sin180 =0.cot90 =0 O 1 x Gv höôùng daãn traû lôøi caâu hoûi1. T2 ?2 ?1 Gv höôùng daãn traû lôøi caâu hoûi2. y taâm O baùn kính R=1. cuûa goùc 1350 . Hñ2: ?2 Khoâng coù goùc  naøo maø sin  <0. cos1350= . cuûa goùc  0 cot135 = -1 . tan  =sin  /cos  =y/x M treân nöõa ñtroøn ñôn vò : MOx cot  =cos  /sin  =x/y =  . coøn coâsin.cos180 =1. II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn. Ví duï 1:Tìm caùc gt löôïng giaùc sin  . Vaäy cot  =x/y (y  0) sin1350= 2 /2 . 2 /2).y) Khi ñoù sin  =y cos  =x tan  =y/x (x  0) M(.tan90 kxñ. cot  goïi laø caùc gtlg tan1350= -1 .

Neáu 900<   1800. cos(1800.3 -1)(1+ 3 /3). II) Ñoà duøng daïy hoïc: Giaùo aùn. )= sin  .b)1+tan2  =1+sin2  /cos2  =1/cos2  .Hs söû duïng ñöôïc caùc tính chaát cuûa tích voâ höôùng trong tính toaùn.(00<  <1800) Ví duï 2: Tìm caùc gt löôïng giaùc cuûa goùc 1500 2)Gtrò lgiaùc cuûa 1 soá goùc ñb: Gv höôùng daãn hs laøm hñ2.Hoïc sinh naém ñöôïc ñn tích voâ höôùng. bieát cm 2 veùctô vuoâng goùc baèng caùch duøng tích voâ höôùng. Tieát 17-19 §2.a)( 2 /2. vaø sin2  +cos2  = sin2  +cos2(. yù nghóa vaät lyù cuûa tích voâ höôùng vaø b thöùc toaï ñoä cuûa noù. b)cos  3. M' y 1 M '  -1 O 1 x Gv höôùng daãn hs laøm vd2. Neáu  =00 hoaëc  =900 thì theo ñn sin200+cos200=0+1=1 .3 1350 2 2 2 2 -1 1500 1 2 3 2 3 3 .a)2sin800. . 2.3 1800 0 -1 0 - 0 -1 kxñ 3 3 3 3 0 3)Cuûng coá: Ñn gtlg cuûa goùc baát kyø  (0    1800). bieát söû duïng bình phöông voâ höôùng cuûa 1 veùctô . )= -cos  .Tính chaát: sin(1800. TÍCH VOÂ HÖÔÙNG CUÛA HAI VEÙCTÔ I) Muïc tieâu : . sin2900+cos2900=1+0=1.c)töông töï . Goùc sin cos tan cot 00 0 1 0 kxñ 300 1 2 3 2 3 3 3 450 2 2 2 2 1 1 600 3 2 1 2 3 900 1 0 kxñ 1200 3 2 1 2 .a)Neáu  laø goùc nhoïn thì coâng thöùc naøy ñaõ cm ôû lôùp 9. sgk 30 . b)1/4 .(   900) cot(1800.3 sgk trang 43. )= cot  .2. ñaët  =1800. 4)Daën doø : Caâu hoûi vaø bt 1. )= -tan  . tan(1800. )=sin2  +cos2  =1. baûng gtlg cuûa 1 soá goùc ñaëc bieät . HD:1.

 b cos( a .a.a. CB )=400. AB . b )=900 thì a  b     giöõa a vaø b laø tuyø yù (töø 00 ñeán 1800). Trong tröôøng hôïp coù ít nhaát 1 trong 2 veùctô    a hoaëc b laø 0 thì goùc   Neáu ( a . AC . BC )=1300.cos1200= .     AB . GC . kyù hieäu a . BC . 500 A B           2) Ñn tích voâ höôùng cuûa 2 veùctô :  Tích voâ höôùng cuûa 2 veùctô a    vaø b laø 1 soá. Goùc giöõa 2 veùctô baèng 1800 khi 2 veùctô ngöôïc höôùng. CB =a. CB )=1400. AG . kyù hieäu laø ( a . ?1 Goùc giöõa 2 veùctô baèng 00 khi 2 veùctô cuøng höôùng. AB =a .         AB . b ) Ví duï 1:Cho  ABC ñeàu caïnh a vaø troïng taâm G. b . b = a . ( AC . BC )=400.cos300=a2/2.     3 AG . GB . ( AC .a2/2. Caùch xñ goùc giöõa 2 veùctô khoâng phuï thuoäc vaøo vieäc choïn ñieåm O ?1 Gv höôùng daãn hs traû lôøi caâu hoûi . 31 .a . 3     3 3 GB .a /6.( AC . Töø 1 ñieåm O naøo ñoù. veõ       OA = a vaø OB = b . b ). AC .III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi :Ñn nöõa ñtroøn ñôn vò? Gtlg cuûa goùc baát kyø  (00    1800)? 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa troø thaày T1 1)Goùc giöõa 2 veùctô : Cho hs quan saùt veõ hình    35 . AC =a. ñöôïc xñ bôûi a . 2 veùctô . Tính caùc tích voâ höôùng sau ñaây                           Giaûi: Vd1: Gv höôùng daãn hs thöïc hieän vd1. vaø ghi ñn goùc giöõa Cho 2 veùctô a vaø b ñeàu khaùc 0 . ( CA . GA .cos1200 3 3 2 ?1 = . Khi ñoù Soá ño cuûa goùc AOB ñöôïc goïi     laøgoùc giöõa 2 veùctô a vaø b . BG . GA . BC )=500. BA )=900.( AB .cos600=a2/2. GC = a . CB . Hñ1: ( BA .a. AC .               C Hñ1: Gv höôùng daãn hs laøm hñ1.

( a . ta coù     ?3 Gv höôùng daãn hs traû lôøi caâu hoûi 3 1/ a . ( a . b .a+b  2 2 2  2  = a + b -2 a .A G B C BG .( a + b ) =a +a. chæ ñuùng khi 32 2   . c tuyø yù vaø moïi soá thöïc k . c (tc phaân phoái ñv pheùp coäng). 2/ a . a 2= a .cos900=0. b . a. ?4 Ñaúng thöùc noùi chung khoâng ñuùng.b-b. b = a .b+b.b )= a . Heä thöùc:               ( a + b ) = a + b +2 a .cos00= a 2 3)Tính chaát cuûa tích voâ höôùng:     ?2 Gv höôùng daãn hs traû lôøi caâu hoûi 2 Coù.                  3/(k a ).( b .(k b )=k( a .a . b . b ). a ) Ñònh lyù:    Vôùi 3 veùctô a . b + a .( b + c )= a .b ) = a + b -2 a .b ). a .b  2  2 2  2 = a  - b  .b ) =a -a. b . a (t/c giao hoaùn).c )= a . b . (3) Hñ2: Gv höôùng daãn hs laøm hñ2.     T2 Bình phöông voâ höôùng: Bình phöông voâ höôùng cuûa 1 veùctô baèng bình phöông ñoä daøi cuûa veùctô ñoù . GA = a2/6.        a .a+b 2 2                 2     ( a + b ).     3 . 4/ a . b . (cm (1) vaø (2) ) Sgk cm(3) 2    = a + b +2 a .( a . suy töø ñn tích voâ höôùng cuûa 2 veùctô vaø     ?3 ( a . BC = a 3 ?2 Tích voâ höôùng cuûa 2 veùctô baèng 0 khi 2 veùctô ñoù vuoâng goùc.   2 2 2 (1) (2) Hñ2:    2 2 2  ( a + b ) =( a + b ). b =0  a  b . b = b . b )=( b . c (tc phaân phoái ñv pheùp tröø ).  2 ( a .b ) =( a . GA .

OB’= = -OA.Cmr:             < 900 = Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn 2 OA . luoân ñi qua M. MB = k2  MO2= k2+a2 Vaäy taäp hôïp caùc ñieåm M laø ñtroøn taâm O.cos ( a .( a . b ) =( a . b cos( a . MB = MO2-R2. OB' Hñ3:Tích voâ höôùng cuûa        a vaø b baèng tích voâ höôùng cuûa a vôùi hình chieáu cuûa   OB treân ñöôøng thaúng OA.b )+        b . OB' Neáu AOB  900 thì         Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn 3 “Veùctô OB' goïi laø hình chieáu cuûa     OA .b )= a b 2 2 2 2 -a. BD b) töù giaùc ABCD coù CA  BD  AB2+CD2=BC2+AD2 2 2 2 2   ?4 Gv höôùng daãn hs traû lôøi Caâu hoûi 4. MB =( MO + OA ).OB’.” Baøi toaùn 4:Cho ñtroøn (O.OB. a)Cmr AB +CD =BC +AD +2 CA . baùn kính R= k 2  a2 AOB Baøi toaùn 3:Neáu thì         Baøi toaùn 3:Cho 2 veùctô OA . CA +2 CD . BD =0  AB2+CD2=BC2+AD2 Baøi toaùn 2:Goïi O trung ñieåm AB       Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn 1 M           MA .     A O B MA . OB =OA. b . Tìm taäp hôïp caùc ñieåm M sao cho MA .cos AOB =OA. MB = k2. Baøi toaùn 1: a) AB2+CD2-BC2-AD2=     2  2 2   ( CB . Cmr: b treân giaù cuûa a .CB )=2 CA .cos00= OA .( MO + OB ) = MO . = a .cos =OA.a     a vaø b cuøng phöông . Moät ñöôøng thaúng  thay ñoåi.CA ) + CD -BC -( CD . BD . caét ñtroøn ñoù taïi 2 ñieåm A vaø B.CA )                   2 2 2     2 = -2 CB . Baøi toaùn 4:Veõ ñkính BC cuûa ñtroøn (O.R) vaø ñieåm M coá ñònh. CA     =2 CA ( CD . OB = OA .         B C A ( a + b ).OB. b ))    = a .b )= a . OB' =OA. OB .OB’.     MC treân ñthaúng MB. b) CA  BD  CA . Ta coù Hñ3:Gv höôùng daãn hs laøm hñ3.         Coâng thöùc OA . OB = OA . Vieát ñuùng : ( a .   MA laø hình chieáu cuûa   MA .OB. OB' Goïi laø coâng thöùc hình chieáu.b+b. b ).b = a  - b  2  2 2     2 D Baøi toaùn 1:Cho töù giaùc ABCD. Theo coâng thöùc hình chieáu ta coù 33 .R).OA =MO2-a2 2   2 Baøi toaùn 2:Cho ñoaïn thaúng AB coù ñoä daøi 2a vaø soá k2. OB =OA. Goïi B’ laø hình chieáu cuûa B treân ñöôøng thaúng OA.( a .OB’= OA .cos AOB = B'OB = -OA.( a .cos1800= OA .

          MA . j =1. 2/ a = x 2  y 2 .BC=2a a)Aùp duïng Pitago ta ñöôïc: AC= a 3 .( MO + OB ) = MO .x M ) 2  (y N . khoaûng caùch giöõa 2 ñieåm M(xM. b)  a = 5 . Gv höôùng daãn hs laøm hñ4. b = xx’+yy’. Khi ñoù 1/ a .y M ) 2 Vd2: Gv höôùng daãn hs thöïc hieän vd2.( MO + OB )=   =( MO . b) a . b  0 ).yN) laø MN= MN = (x N . j =0. a =x2+y2.(x’ i +y’ j ) =xx’ i +xy’ i . Vaäy *Töông töï nhö VD ñaõ laøm trong phaàn lyù thuyeát ta tính ñöôïc tích voâ höôùng baèng bao 34 . j +x’y j . i . b )=     xx' yy' x y  2 x' y' 2 2 = xx' yy' x  y 2 x' 2 y' 2 2     ( a  0 . Ñaëc bieät a  b  xx’+yy’=0. thì =MT2.  a = b   5 = 1 m 2  m2=4  m=  2     Heä quaû: Trong mp toaï ñoä. b   a. b =(x i +y j ). b = 1 m 2 . c) a = a .   Baøi taäp BAØI 1: AB=a.y) vaø b =(x’.Gv höôùng daãn hs giaûi btoaùn 4. b =0  -1+2m=0  m=1/2.yM) vaø N(xN. MT laø ttuyeán cuûa ñtroøn ñoù (T laø tieáp ñieåm). b )= a. MB = d2-R2 Caùc heä thöùc quan troïng      a) i =1. i +yy’ j =xx’+yy’. Hñ5:a) a  b  a .y’) .       2      2  PM/(O)= MT   2   2 d)cos( a . MB =             2     =( MO + OC ).b 3/cos( a . MB = d2-R2 goïi laø phöông tích cuûa ñieåm M ñv ñtroøn (O) vaø kyù hieäu laø PM/(O)     Hñ4:  PM/(O)= MA .  Hñ5:Gv höôùng daãn hs laøm hñ5.OB ).   2     (d=MO).OB =d2-R2 (vôùi d=MO) Chuù yù:1/Giaù trò khoâng ñoåi 2 4)Bthöùc tñoä cuûa tích voâ höôùng : MA . MB = MC .     2  2    Cho 2 veùctô a =(x. 2/Khi ñieåm M naèm ngoaøi ñtroøn (O).

ñöôøng cao AH vaø BH’ giao nhau taïi D.BC  0 (2) BH '  AC  BD.CB  CA.DC  DC.CMR: CD vuoâng goùc AB.b cos 2 a.       BAØI 6: Goïi I laø trung ñieåm AB  IA   IB *AD.BE.cos900  0   nhieâu? *Tam giaùc ABC laø tam giaùc gì? *Caùc caïnh cuûa tam giaùc naøy laø bao nhieâu? *Goïi HS leân baûng laøm baøi.Suy ra goùc giöõa a. AC  AB AC cos AB. AB  Ta coù 0  DA.DB laø hai ñöôøng cao cuûa tam giaùc ABC thì ta coù ñieàu gì? *Vaäy ta coù baøi toaùn naøo? *Goïi HS leân baûng ghi laïi baøi toaùn vaø chöùng minh baøi toaùn ñoù.Vaäy ta coù ñpcm.CB   CA CB cos CA. BAØI 5: Vôùi ba trung tuyeán AD.DB  DB. DC  DB  DB.b xaûy ra khi 2 2     180 hay laø ñaây hai vectô cuøng phöông.2a.(2).CA  DC.  DA.DA  DB. AH  BC  AD. AB  0 hay CD vuoâng goùc vôùi AB.CA  DC.a 3.CF ta coù: 1 AD  AB  AC 2 1 BE  BA  BC 2 1 CF  CA  CB 2 Vaäy khi theá caùc ñaúng thöùc vectô vaøo VT ta coù ñpcm. Baøi toaùn:Cho tam giaùc ABC.BC  DB.CF laø ba trung tuyeán thì ta coù ñöôïc caùc coâng thöùc vectô naøo? *Töø caùc coâng thöùc ñoù raùp vaøo vaø ta seõ ra ñöôïc ñpcm. *Vaäy neáu DA. 35 .AB. CM: Theo ñeà baøi ta coù: DA.BC  DB. CB    a 3.DC  DA.DA 0 Vaäy ta coù ñpcm.DB  DC. BAØI 4: DA.b) 2 =? *Vaäy ñaúng thöùc ñeà baøi xaûy ra khi naøo? *Goïi HS leân baûng trình baøy laïi lôøi giaûi. AC  a.cos300  3a 2 BAØI 3: Ñaúng thöùc a.(3) ta coù DC. DB  DA       * ( a. AC  0 (3) Töø (1). AB  0 (1) *Cheøn ñieåm D vaøo VT cuûa ñaúng thöùc theo qui taéc tröø thì ta coù ñieàu gì? *HS leân baûng bieán ñoåi. DA  DC  DC. b laø 00 hoaëc     2  a . b  1 .BE. b)Ta coù: AC. b  1 hay cos a.

*Ñeå CM tam giaùc ABC vuoâng taïi A ta caàn CM ñieàu gì?Coù maáy caùch ñeå CM?Caùch naøo ñôn giaûn nhaát? *Tính 36 .MA. 6 BA= 10 . a  x. BC=10 Vaäy ta coù BA. BC  8. *Aùp duïng caùc keát quaû cuûa caâu a vaøo caâu b ta seõ coù ñöôïc ñieàu gì? *HS leân baûng laøm baøi.i  ( xi  y j )i  xi  y j. AI 2 2 2 2 2    2 2 *Goïi HS leân baûng laøm baøi. AC  0 Neân tam giaùc ABC vuoâng taïi A. y   a  xi  y j  a. AB. j . k  IA2 khoâng ñoåi. M N I O B A b) AM . MB theo qui taéc coäng thì ta coù ñieàu gì? *Ñaõ coù theå keát luaän gì veà quyõ tích ñieåm M chöa? *Löu yù HS phaûi noùi roõ nhöõng yeáu toá naøo coá ñònh.BC BA BC  1 10 *Vectô a ñöôïc vieát theo bieåu thöùc vectô ntn? * a.BC  BA BC cos B  cos B  BA. Maø ta coù: BA. Vaäy vôùi I coá ñònh.BI  AB.MB  MI  IA MI  IA  MI  MA  MI  MA  k  MI  k  MA  MI  k  IA troøn taâm I.i  x 2 BAØI 9/: * AB  1.BI  AB AI  IB  AB.i =? *Töông töï ñeå cm y= a. AI  BN . Ñaúng thöùc coøn laïi cm töông töï. *Nhìn hình veõ ta thaáy nhöõng ñöôøng naøo vuoâng goùc vôùi nhau? Ñieàu ñoù coù nghóa tích voâ höôùng cuûa noù baèng bao nhieâu? *Ta neân cheøn ñieåm naøo vaøo VT? *Goïi HS leân baûng trình baøy baøi giaûi.khoâng ñoåi. AC  9.bk k  IA2 . 3). AI  AB  BM AI  AB. *Neáu cheøn trung ñieåm I cuûa AB vaøo caû hai vectô MA. AI  BA.taäp hôïp M laø ñöôøng   (do BM vuoâng goùc vôùi AI) Ta coù ñpcm. BAØI 7: a) AM .3 . * BA  (1. AB  AB 2  4 R 2 BAØI 8:   *Goïi HS leân baûng veõ hình. 3 .BC  10 .

*Soaïn baøi “CAÙC HEÄ THÖÙC LÖÔÏNG TRONG TAM GIAÙC” Tieát20-22 GIAÙC §3. . sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: 37 . Cuï theå laø tính ñöôïc caùc goùc . ñònh lyù sin ñeå giaûi tam giaùc . AB. 4.Hs vaän duïng ñöôïc ñònh lyù cosin. hoaëc moät caïnh vaø hai goùc keà .laøm laïi caùc baøi taäp ñaõ laøm ôû lôùp vaø boå sung caùc phaàn baøi taäp chöa hoaøn chænh. caùc caïnh chöa bieát cuûa tam giaùc khi ñaõ bieát ba caïnh . AC  ?.AB. hoaëc hai caïnh vaø goùc xen giöõa .Cuûng coá:-Muoán tính ñöôïc tích voâ höôùng cuûa hai vectô ta caàn bieát caùc yeáu toá naøo? 5.Hs vaän duïng ñöôïc hai ñònh lyù naøy ñeå giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn coù noäi dung thöïc teá ñaõ neâu trong sgk II) Chuaån bò: Giaùo aùn. HEÄ THÖÙC LÖÔÏNG TRONG TAM I) Muïc tieâu: . AC  ? *Tính cosB ntn? *Goïi HS leân baûng laøm baøi. *Vaäy ñeå tính cos B ta caàn tính gì? *Töông töï Hs töï laøm.Daën doø: *Hoïc baøi cuõ.

cos A Vaäy ta coù ñpcm.Caâu hoûi : Coâng thöùc tính ñoä daøi trung tuyeán tam giaùc .CosC? Hs traû lôøi .  AC 2  AB 2  2 AC.AD=? Giaûi: Trong ABC ta coù: CosB=1/2 hay B=600(Aùp duïng ñlyù haøm soá cosin) Trong ABD ta coù: AD2=AB2+BD2-2. Hs traû lôøi .CosB. c a C B 1.VD:Cho tam giaùc ABC .c ñöôïc tính ntn? *SinA.ta coù: a b c    2 R (4) sin A sin B sin C CM:(SGK) c B a C Hs traû lôøi .ÑÒNH LYÙ:Vôùi moïi tam giaùc ABC ta coù: a2=b2+c2-2bcCosA (1) b2=a2+c2-2acCosB (2) c2=a2+b2-2abCosC (3) CM: Vì: BC  AC  AB Neân : BC  ( AC  AB)  AC  AB  2 AC.c2 ñöôïc tính ntn? *Töø 3 coâng thöùc beân laøm theá naøo ñeå tính cos A. *Caùc coâng thöùc coøn laïi cm töông töï. Heä quaû :sgk cho hs töï suy ra 2. Hs traû lôøi . *Töø coâng thöùc ñaàu tieân caùc em coù theå phaùt bieåu xem b2. Laáy D thuoäc BC sao cho BD=5.BD.sinC ñöôïc tính ntn? *GV höôùng daãn HS cm. AB 2 2 2 2 *Neâu caùc heä thöùc löôïng trong tam giaùc vuoâng?Chia toå ra thi giöõa caùc toå xem toå naøo ghi ñöôïc nhieàu coâng thöùc ñuùng hôn? *GV boå sung theâm neáu coøn thieáu.b.BC=8.AB=3. 2/ÑÒNH LYÙ SIN TRONG TAM GIAÙC: 1.ÑÒNH LYÙ:Trong ABC . Hs traû lôøi . *Töø (4) a.AB. BD ñaõ ñuû chöa? ta caàn tính theâm yeáu toá naøo? A b Hs traû lôøi .sinB. 38 .AC=7.R laø baùn kính ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tam giaùc.cos600=19 Vaäy AD= 19 *Neáu A=900 thì ta coù ñieàu Hs traû lôøi . AB. coâng thöùc tính dieän tích tam giaùc 2) Baøi môùi : TG NOÄI DUNG 1/ÑÒNH LYÙ COSIN TRONG TAM GIAÙC: A b Hoaït ñoäng cuûa gv Hñoäng cuûa hs Hs traû lôøi . gì? *Vectô BC ñöôïc phaân tích ntn ñeå coù lieân quan ñeán AC vaø AB? *Muoán tính AD maø ñaõ coù AB.

R=? Giaûi: p abc  21 (ñvñd) 2 *GV höôùng daãn HS caùch cm: -Töø (5) ta tính ha theo tyû soá löôïng giaùc sin.a sau ñoù raùp vaøo ñk ñeà cho.r. VD: Cho tam giaùc ABC vôùi a=13. S  4 (ñvñd) p abc abc 65 S R  (ñvñd) 4R 4S 8 S=pr  r  4/COÂNG THÖÙC ÑOÄ DAØI ÑÖÔØNG TRUNG TUYEÁN: 39 . Veõ ñöôøng kính BA’. tính dieän tích töøng tam giaùc nhoû sau ñoù coäng laïi ta seõ coù ñöôïc coâng thöùc (8).R? Hs traû lôøi .c.CMR: 2sinA=sinB+sinC.OBC.Chia ra 2TH : C laø goùc nhoïn vaø C laø goùc tuø. Neân:BC=A’B sin A’ Maø A=A’ Neân ta coù ñpcm.ta coù BCA ' vuoâng taïi C.OAC.A b c O B a A' *Goïi(O. -Töø (4) ta tính ñöôïc sinC theo R vaø theá vaøo (6) ta coù ñöôïc coâng thöùc (7). *Neâu caùc coâng thöùc tính dieän tích tam giaùc maø em bieát? S ABC  p  p  a  p  b  p  c  ( Herong )(9) Vôùi *R laø bk ñöôøng troøn ngoaïi tieáp tam giaùc. 1)Tính dtích tam giaùc ABC. C 2.VD: Cho tgiaùc ABC coù b+c=2a. 2)r=?. S ABC  p  p  a  p  b  p  c   84 (ñvdt) Hs traû lôøi . *p laø nöûa chu vi tam giaùc ABC. *Aùp duïng nhöõng coâng thöùc naøo ñeå coù theå tính ñöôïc S. *r laø bk ñöôøng troøn noäi tieáp tam giaùc.b=14. Hs traû lôøi .ta seõ cm ñöôïc keát quaû. -Coâng thöùc Herong chuùng ta thöøa nhaän tính ñuùng ñaén cuûa noù. -Chia tam giaùc ABC thaønh 3 tgiaùc nhoû laø OAB.c=15.töø ñoù ta seõ suy ra ñöôïc ñpcm. Giaûi: b  c  2a  2 R sin B  2 R sin C  4 R sin A  sin B  sin C  2sin A 3/CAÙC COÂNG THÖÙC VEÀ DIEÄN TÍCH: Ta coù caùc coâng thöùc tính dieän tích sau: 1 1 1 S ABC  aha  bhb  chc (5) 2 2 2 1 1 1 S ABC  ab sin C  ac sin B  bc sin A(6) 2 2 2 abc S ABC  (7) 4R S ABC  pr (8) *Töø (4) ta coù theå tính b.R) laø ñtroøn ngoaïi tieáp ABC .

thì OM laø trung tuyeán tam giaùc MAB neân: 1 AB 2 k 2 AB 2 OM 2   MA2  MB 2     2 4 2 4 1   2k 2  AB 2  4 1 *Neáu 2k2>AB2 thì OM=  2k 2  AB2  . *GV höôùng daãn HS chöùng minh.Khi ñoù 2 quyõ tích M laø ñtroøn taâm O.Goïi O laø trung ñieåm AB. =2AM2+MC2+MB2+ 2 AM MB  MC  2ma 2    a 2 2 Töø ñoù ta suy ra ñpcm.Kyù hieäu ma. Ta coù:b2+c2= AC  AB  AM  MC 2 2 *Töø coâng thöùc (10) caùc em coù theå phaùt bieåu coâng thöùc tính mb. *Caùc ñaúng thöùc khaùc cm töông töï. MC ntn vôùi nhau?     AM  MB  2 2 Hs traû lôøi .C.Tìm quyõ tích nhöõng ñieåm M thoaû ñk: MA2+MB2=k2 (k laø moät soá cho tröôùc) Giaûi: Giaû söû coù ñieåm M thoaû ñk ñeà baøi.mc ntn? Hs traû lôøi .C.r.mb. * MB . 40 . *Chuùng ta seõ chöùng minh a2 b 2  c 2  2ma 2  sau ñoù 2 seõ suy ra ñieàu caàn cm. *Neáu 2k2<AB2thì quyõ tích laø taäp roãng.ma=? *Goïi HS leân baûng laøm baøi. *OM laø trung tuyeán tam giaùc MAB thì ta coù ñieàu gì? *Ta ñaõ coù ñöôïc quyõ tích ñieåm M chöa? *Caàn bieän luaän caùc tröôøng hôïp naøo? taïi sao? Baøi taäp: BAØI 1/51/SGK: Aùp duïng ñlyù hsoá cosin ta coù: a2=b2+c2-2bcCosA=32 Vaäy a= 4 2 S= p  p  a  p  b  p  c   14 (ñvdt) ha  2S 7 2  a 2 abc 5 2 R  4S 2 *Muoán tìm ha ta caàn döïa vaøo coâng thöùc naøo? *Do ñoù ta caàn tính hteâm caùc yeáu toá naøo? *Muoán tính R ta caàn döïa vaøo coâng thöùc naøo? *Töø baøi toaùn treïn tính theâm B. Hs traû lôøi .B coá ñònh.Ta coù: ÑÒNH LYÙ:Trong moïi tam giaùc ABC ta ñeàu coù: b2  c2 a 2 ma 2   (10) 2 4 2 2 a  c b2 2 mb   (11) 2 4 2 2 a  b c2 mc 2   (12) 2 4 CM:Goïi AM=ma.B. 2 *Neáu 2k2=AB2 thì OM=0 hay M truøng O.mc laø ñoä daøi ñöôøng trung tuyeán laàn löôït keû töø A. VD:Cho hai ñieåm A. Hs traû lôøi .bk 1 r=  2k 2  AB2  .

BAØI 3/52/SGK: a)a=b.cosC+c.cosB Ta coù:  a 2  b2  c 2   a 2  c 2  b2  VP= b    c   a (ñpcm) 2ab 2ac    

*Nhìn vaøo ñeà baøi,caùc em seõ baét ñaàu cm töø ñaâu? *Ñònh lyù hsoá cosin ñöôïc aùp duïng vaøo baøi naøy ntn? *Ñònh lyù hsoá cosin vaø ñlyù hsoá sin ñöôïc aùp duïng vaøo baøi b ntn? *Goïi HS leân baûng laøm baøi.

b) sinA=sinB.cosC+sinC.cosB  b  a 2  b2  c2  c  a 2  c2  b2  VP=sinA        sin A 2ab 2ac  a  a  (ñpcm) BAØI 4/52/SGK: 2 S 2 S 2.2 S   a) b  c  2a  hb hc ha Töø ñaây suy ra ñöôïc ñpcm. b) töông töï laøm baøi b. BAØI 6/52/SGK: mb 2  mc 2  5ma 2

*Döïa vaøo coâng thöùc tính dieän tích 1 1 1 S= aha  bhb  chc 2 2 2 ta suy ra a,b,c vaø thay vaøo ñaúng thöùc ñaàu tieân,ta  b2  c2 a 2  a 2  c2 b2 a 2  b2 c2      5   seõ coù ñccm. 2 4 2 4 4  *Ta giaùc ABC vuoâng taïi A  2 khi naøo?  a 2  b2  c 2 *Söû duïng coâng thöùc veà Theo ñònh lyù pythagor suy ra ñöôïc ñieàu caàn ñöôøng trung tuyeán,ruùt cm. goïn vaø aùp duïng ñlyù pythagor ñeå keát luaän. 3.Cuûng coá:-Neâu ñònh lyù haøm soá cos,ñònh lyù haøm soá sin,caùc coâng thöùc tính dieän tích tam giaùc,caùc coâng thöùc veà ñöôøng trung tuyeán. 4.Daën doø:BTVN:Boå sung baøi taäp vaøo vôû baøi taäp. Chuaån bò muïc “GIAÛI TAM GIAÙC VAØ ÖÙNG DUÏNG THÖÏC TEÁ”

Tieát23-24

§3. HEÄ THÖÙC LÖÔÏNG TRONG TAM GIAÙC OÂN HOÏC KYØ I

I) Muïc tieâu: - Hs vaän duïng ñöôïc ñònh lyù cosin, ñònh lyù sin ñeå giaûi tam giaùc . Cuï theå laø tính ñöôïc caùc goùc , caùc caïnh chöa bieát cuûa tam giaùc khi ñaõ bieát ba caïnh , hoaëc hai caïnh vaø goùc xen giöõa , hoaëc moät caïnh vaø hai goùc keà . - Hs vaän duïng ñöôïc hai ñònh lyù naøy ñeå giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn coù noäi dung thöïc teá ñaõ neâu trong sgk 41

II) Chuaån bò: Giaùo aùn, sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp: 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi : Coâng thöùc tính ñoä daøi trung tuyeán tam giaùc , coâng thöùc tính dieän tích tam giaùc 2) Baøi môùi : Tg Noäi dung 5)Giaûi tam giaùc vaø öùng duïng thöïc teá: Hoaït ñoäng cuûa thaày Giaûi thích: Giaûi tam giaùc laø tính caùc caïnh vaø caùc goùc cuûa tam giaùc döïa treân moät soá ñieàu kieän cho tröôùc HD hs giaûi caùc baøi toaùn Hoaït ñoäng cuûa troø

Ví duï 5: Cho tam giaùc ABC bieát a = 17,4 ;

Giaûi : Ta coù : A = 1800-( B + C ) = 1800-(640+44030/) = 71030/ Theo ñònh lyù sin ta coù : asinB 17 ,4.sin44030 /   12 ,9 b= sinA sin71030 / c=
asinC 17 ,4.sin640   16 ,5 sinA sin70030 /
 

B = 44030/ ; C = 640. Tính goùc A vaø caùc caïnh b, c cuûa tam giaùc.

ÖÙng duïng ñònh lyù haøm soá sin ñeå tìm caïnh b, c

Ví duï 6: Cho tam giaùc ABC bieát a=49,4 ; b = 26,4 ; C =47020/ . Tính hai goùc A,B vaø caïnh c

HD: ÖÙng duïng ñònh lyù haøm soá cosin ñeå tìm caïnh c, goùc A

Giaûi : Ta coù : c2 = a2 + b2 -2ab cosC = 1369,5781. Vaäy c = 1369,5781  37,0
b2  c2 - a2  -0,1914. 2bc  -cos78058/.  cos(1800-78058/) = cos10102/

cosA=

Ví duï 7: Cho tam giaùc ABC bieát a =24; b = 13; c = 15. Tính caùc goùc A, B, C

HD: Söû duïng ñònh lyù haøm soá cosin ñeå tìm goùc A,ñònh lyù haøm soá sin ñeå tìm goùcB

 A  10102/
B  1800-(10102/+47020/) = 31038/. Giaûi: Ta coù : b2  c2 - a2 cosA= 2bc 169 225- 576 7 =  2.13.15 15  -0,4667  -cos 62011/
42

 cos(1800-62011/) = cos117049/

Ví duï 8: Ñöôøng daây cao theá thaúng töø vò trí A ñeán vò trí B daøi 10km, töø vò trí A ñeán vò trí C daøi 8km, goùc taïo bôûi hai ñöôøng daây treân khoaûng 750. Tính khoaûng caùch töø vò trí B ñeán vò trí C Ví duï 9: sgk cho hs thöïc hieän

HD: Aùp duïng ñònh lyù haøm soá cosin cho tam giaùc ABC ñeå tìm caïnh a

Vaäy A  117049/. a b Vì  sinA sinB bsinA 13sin1170 49 /  Neân sinB = 24 a 0 / 13sin 62 11  0,4791 = 24

 B  28038/
C  1800-(117049/+28038/) = 0 33 33/ Giaûi ; Ta coù: a2 = b2 + c2 – 2bc.cosA  82 + 102 – 2.8.10.cos750  122,5890 a  11 (km) Vaäy k caùch töø B ñeán C xaáp xæ 11km

BAØI 1/55/SGK: a)c=14,A=600,B=400 Ta coù:C=180-A-B=800 c sin A a=  12 sin C c.sin B b= 9 sin C *Caùc baøi coøn laïi töông töï.HS töï laøm. BAØI 2/55/SGK: a)a=6,3 ;b=6,3; c=540 Tam giaùc ABC caân vì a=b=6,3. Neân A=B=(1800-C)/2=63 Aùp duïng ñlyù hsoá cosin ta coù c=5,7. *Caùc baøi coøn laïi töông töï.HS töï laøm. BAØI 4/56/SGK: Chieàu cao cuûa thaùp baèng :

*Bieát 3 goùc vaø 1 caïnh laøm theá naøo ñeå tính caùc caïnh coøn laïi? *Löu yù HS tröôùc khi laøm kieåm tra xem tam giaùc coù daïng ñaëc bieät khoâng?(Caân,ñeàu,nöûa tam giaùc ñeàu...) *Goïi HS leân baûng laøm baøi. *Tam giaùc ABC laø tam giaùc gì? *Vaäy caùc goùc coøn laïi baèng bao nhieâu? *Goïi HS leân baûng trình baøy lôøi giaûi.

BC=BH+HC=AHtg450+AHtg100 =AH(tg450=tg100) =12(m) 4.Cuûng coá:Nhaéc laïi caùc coâng thöùc tính toaùn trong tam giaùc. 43

*Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình baøy baøi laøm.

e. *Caùch xaùc ñònh taâm vaø baùn kính ñöôøng troøn ngoaïi tieáp 1 tam 44 .6).Tìm taâm I vaø baùn kính R cuûa ñtroøn ngoaïi tieáp tam giaùc ABC.M.Ta tính ñöôïc: AB   3. a. AC . Tieát23-24 OÂN TAÄP HOÏC KYØ I I.Tìm N thuoäc Ox ñeå tam giaùc ANC caân taïi N. b.  Hoïc laïi taát caû lyù thuyeát vaø baøi taäp trong HKI./Muïc ñích yeâu caàu: -Giuùp hoïc sinh oân taäp vaø heä thoáng laïi caùc kieán thöùc cô baûn veà vectô./Phöông phaùp giaûng daïy: -Neâu vaán ñeà vaø giaûi quyeát vaán ñeà. -Heä thöùc giöõa caùc tyû soá löôïng giaùc. Ta coù: AB.2).8  4. Chöùng toû tam giaùc ABC vuoâng taïi A. IV. 6  PHÖÔNG PHAÙP *Theá naøo laø vectô? *Coâng thöùc tính toaï ñoä vectô? *Coâng thöùc tính ñoä daøi cuûa vectô? *Ñieàu kieän ñeå hai vectô cuøng phöông? *Ñieàu kieän ñeå hia vectô vuoâng goùc? *Coâng thöùc tính toaï ñoä trung ñieåm AB? *Coâng thöùc tính toaï ñoä troïn taâm tam giaùc. -Heä thöùc löôïng trong tam giaùc./Tieán trình baøi giaûng: 1. 4  AC   8.6  0 Vaäy AB  AC taïi A. 2. AC  (3).C(9. b.toaï ñoä.Tìm D ñeå ABCD laø hình chöõ nhaät.Tính AB.Daën doø:  BTVN:Chuaån bò baøi taäp trong ñeà cöông oân thi HKI.Vì ABC vuoâng taïi A neân taâm I cuûa ñtroøn ngoaïi tieáp ABC laø trung ñieåm caïnh huyeàn BC.chu vi.veà heä thöùc giöõa caùc tyû soá löôïng giaùc. II. g.töø ñoù suy ra tam giaùc ABC laø tgiaùc vuoâng.Tìm toaï ñoä ñieåm T thoaû TA  2TB  3TC  0 GIAÛI: a.OÅn ñònh lôùp: Naém sæ soá lôùp vaø giôùi thieäu baøi môùi.8). Kieåm tra baøi cuõ: 3. III.5. f. c.B(-2.Tìm toaï ñoä ñieåm M treân Oy ñeå B.A thaúng haøng./Kieán thöùc troïng taâm: -Vectô.Tính ñoä daøi caùc caïnh.dieän tích tam giaùc ABC. Noäi dung baøi môùi NOÄI DUNG BAØI TAÄP 1: Trong mp Oxy cho A(1.. d.heä thöùc löôïng trong tam giaùc.. -Moâ taû vaø dieãn giaûi .töù giaùc? *Caùc caùch chöùng minh tam giaùc vuoâng? *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình baøy baøi laøm. *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình baøy baøi laøm.

thöùc? *Coù tìm ñöôïc T thoaû maõn yeâu caàu ñeà baøi? *Goïi töøng hoïc sinh leân laøm töøng caâu sau khi giaùo vieân vaø hoïc sinh xaây döïng caùch laøm. 45 BAØI 2: CHÖÙNG MING RAÈNG: .0 Ñeå tam giaùc ANC caân taïi N thì NA=NC 2 2  NA2  NC 2   9  xN   64  1  xN   4 140 35  16 4  35   N  .A thaúng haøng thì MB  kMA   2.AC ñöôïc tính theo coâng thöùc naøo? *Chu vi.A thaúng haøng? *N thuoäc Ox thì toaï ñoä cuûa N ntn? *Ñeå tam giaùc ANC caân taïi N ta caàn ñieàu kieän gì? *Neáu ghi ñieàu kieän ñeå tgiaùc ANC caân laø NA  NC thì ñuùng hay sai? *Ñieàu kieän ñeå ABDC laø hcn? *Tìm xD.0   4  f.yD) Vaäy:(-3. k  2 2  k     10 6  yM  k 1.yD-8)  x  9  3 x  6  D  D  yD  8  4  yD  12  xN   D   6.Vì ta coù goùc A=900 neân ñeå ABDC laø hcn thì AB  CD Goïi D(xD. g.yD ntn? *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình baøy baøi laøm.Goïi T(x. yI  B 7 2 2 2 Vaäy I(7/2.Goïi I(xI.7) BC 125 5 5   Baùn kính R  2 2 2 c.6  yM   k 1. *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình *Laøm theá naøo ñeå chöùng minh ñöôïc ñaúng baøy baøi laøm.Vì M thuoäc Oy neân M(0.M.yI) xB  xC 7 y  yC  . BC  5 5 1 S ABC  AB.12  *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình baøy baøi laøm. Ñeå B.2  yM  Ta coù: xI  giaùc baát kyø?Ñoái vôùi tröôøng hôïp tam giaùc ABC vuoâng thì taâm vaø baùn kính ñöôøng troøn ngoaïi tieáp ñöôïc xaùc ñònh ntn? *Caùc ñoä daøi AB.4)=(xD-9. dieân tích tam giaùc ABC baèng bao nhieâu? *M thuoäc Oy thì toaï ñoä M ñöôïc bieåu dieãn ntn? *Ñieàu kieän ñeå M.y) thoaû ñaúng thöùc: TA  2TB  3TC  0 1  x  4  2 x  27  3x  0  2  y  12  2 y  24  3 y  0 Khoâng tìm ñöôïc T thoaû ñaúng thöùc cuûa ñeà baøi. 2  yM    yM  3  Vaäy M(0.BC. N  Ox  N   xN .yM). AC  10.10/3) e. AC  25 2(dvdt ) 2 P ABC  AB  AC  BC  15  5 5(dvdd ) d.B. AB  5.

Giaûi: 1 a.c sin A  .A=sin(900-x)+cos(1800-x)+sin 2(1+tg 2x)-tg 2x b. 2 1 1 3 3 3   Ta coù:S= b.1  sin 2 x  tg 2 x  cos 2 x cos 2 x b.c= 3  1 Tính A.ha  ha  2 a 6   6  3 3 2 Nöûa chu vi tam giaùc ABC laø p  *Aùp duïng nhöõng coâng thöùc naøo ñeå 46 .  sin 2 x  tg 2 x  1 +tg 2x-sin 2x-tg 2x 2 cos x =1-sin 2x=cos2x cos 2 x b. B=sin 2x 1 c.r. 600. *Neâu ñònh lyù haøm soá sin? Haøm soá cosin? *Coâng thhöùc tính ñoä daøi ñöôøng trung tuyeán? *Caùc coâng thöùc tính dieän tích tam giaùc ? *Aùp duïng caùc coâng thöùc naøo ñeå tính goùc A.. 1  cos x  cot g 2 x 1  cos x   cos 2 x a. 3  1 2 2 2 2 2 *Goïi hoïc sinh leân baûng laøm baøi.B. *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi baøi laøm cuûa baïn treân baûng   3 3 1 2S  Maø S= a. laøm. Giaûi: Theo ñlyù haøm soá cosin ta coù: a 2  b 2  c 2 1  CosA= 2bc 2 Vaäy A=600 2 Töông töï. *Tyû soá löôïng giaùc cuûa caùc goùc phuï nhau?buø nhau? *Tyû soá löôïng giaùc cuûa moät soá goùc thöôøng duøng?(300 . hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi.2. C= cos 2 x Baøi 4: Trong tam giaùc ABC Cho a= 6 .1  cos x  cot g 2 x 1  cos x   (1-cos2x) 2 =cos2x sin x Baøi 3: ÑÔN GIAÛN: a.cot gx c.B? *Laøm theá naøo ñeå tính ñöôïc R? *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình baøy baøi laøm. Cos B= 2 Vaäy B=450 a 6 Aùp duïng ñlyù sin ta coù:R=   2 2sin A 3 2.) *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình baøy baøi laøm.C= 1  sin 2 x Giaûi: a.mb cuûa tam giaùc ABC.45 0 . A=0 b..ha.B=cos(900-x)sin(1800-x) 1  cos 2 x  tgx.. *Nhaéc laïi caùc heä thöùc cô baûn cuûa tyû soá löôïng giaùc? *Goïi HS leân baûng veõ hình vaø trình *Goïi töøng hoïc sinh leân baøy baøi chöùng minh töøng baøi.R.b=2.

AB  ? * AB....... -Bieán ñoåi VT thaønh bieåu thöùc C vaø bieán ñoåi VP thaønh bieåu thöùc C. hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi. AC  ? * AC. AM  0 1 2 1 k a  AB.. AC  AB.. *Goïi HS leân baûng laøm baøi.Ta laïi coù: S=p.. *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi 47 *Goïi HS leân baûng .r neân r= Trung tuyeán mb: S 3 3  p 3 3  6 tính ñöôïc ha.CM  0  BA  AN CA  AM  0  AB.Ta bieán ñoåi nhö theá naøo? * AB. *Neâu caùc heä thöùc cô baûn giöõa caùc tæ soá *Caùc hoïc löôïng giaùc? sinh khaùc (6 heä thöùc) theo doõi baøi laøm cuûa baïn *Neâu caùc phöông treân baûng phaùp ñeå chöùng minh ñaúng thöùc? -Bieán ñoåi VT ñeå ñöôïc bieåu thöùc nhö VP. AN  AN .. *BN vuoâng goùc vôùi CM thì töông ñöông vôùi ñieàu gì? *Ta caàn ñöa vectô BN vaø CM veà AN vaø AM ñeå coù theå tính toaùn ñöôïc. -. AC  0 2 3 3 1 1 k1 2  a 2  a 2  ka 2  a 0 2 3 32 1 5  a 2  ka 2 6 6 1 k 5 b)Ta coù:  hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi. AC  AB. AB  k AC. AC  ?  sin   2 x  cos 2 x  sin x  cos 2 x  sin 2 x  cos x  sin x cos x 1  sin x 1  cos x  c) cos 2 x  cos 2 x  2sin 2 x  sin 2 xtg 2 x   1 VT  cos 2 x 1  sin 2 x 1  tg 2 x  1  sin x 1  cos x  1   VP sin x cos x 1  sin x 1  cos x  sin x cos x   1   2 2  cos 2 x 1  sin 2 x   cos x  sin x 2 cos x    1  VP BAØI 2: a) BN  CM  BN .. *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi baøi laøm cuûa baïn treân baûng    hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi. -Laáy VT-VP bieán ñoåi sao cho baèng 0. -Bieán ñoåi VP ñeå ñöôïc bieåu thöùc nhö VT. AM  AC..r? a 2  c2 b2 3 mb 2    4 2 4 2  mb  4  3 2 Baøi taäp oân BAØI 1 sin 2 x cos2 x a)   sin x  cos x cos x 1  tgx  sin x 1  cot gx  VT=  sin x  cos x  sin x  cos x  sin 2 x cos 2 x   cos x  sin x cos x  sin x sin x  cos x  sin x  cos x  VP cos x  sin x  1  b)  tgx   cot gx   1  sin x  1  cos x  sin x cos x   sin x 1  sin x   cos 2 x   cos x 1  cos x   sin 2 x  VT        cos x 1  sin x  sin x 1  cos x     *Goïi töøng hoïc sinh leân baûng laøm baøi theo höôùng ñaõ xaây döïng cuøng vôùi giaùo vieân..

* BN . *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi baøi laøm cuûa baïn treân baûng *Sau khi HS treân baûng laøm xong. *Vaäy nhìn vaøo keát quaû ñaõ chöùng minh ôû caâu a thì MA2+MB2+MC2 coù giaù trò beù nhaát khi naøo? *Töông töï baøi   *Neáu k2> GA2+GB2+GC2 thì quyõ tích M laø ñöôøng 48 .CM  BN .CM  ? *BN=? CM=? *Töø nhöõng yeáu toá ñoù ta ñaõ coù theå tính ñöôïc k chöa? *Goïi hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi.cho ñieåm.GV goïi HS nhaän xeùt baøi laøm cuûa baïn.  a 2  k 2 a 2  2k BA. Maø GA2+GB2+GC2 khoâng ñoåi neân 3MG2+GA2+GB2+GC2 coù giaù trò beù nhaát khi MG=0 hay M truøng vôùi troïng taâm G. b)Ta coù: MA2+MB2+MC2=3MG2+GA2+GB2+GC2 Neân MA2+MB2+MC2 coù giaù trò beù nhaát khi vaø chæ khi 3MG2+GA2+GB2+GC2 coù giaù trò beù nhaát.Cos1200   BN . *GV nhaän xeùt. Vaäy MA2+MB2+MC2 coù giaù trò beù nhaát khi vaø chæ khi M truøng vôùi troïng taâm G.BN 2  BA  AN     BA  k AC  2 laøm baøi. *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi baøi laøm cuûa baïn treân baûng *ÔÛ caâu b vaø caâu c chuùng ta caàn aùp duïng keát quaû vöøa chöùng minh ñöôïc ôû caâu a.CM 2 2 a 1 7  1  5k    a 1  k 2  k a 6 2 9 baøi laøm cuûa baïn treân baûng hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi. AC 1  a 2  k 2 a 2  2k a 2  a 2  k 2 a 2  ka 2  a 2 1  k 2  k  2 7 Töông töï ta tính ñöôïc CM2= a 2 9 Theo ñeà baøi ta coù: 1 BN .CM . c)Ta coù: MA2+MB2+MC2=3MG2+GA2+GB2+GC2 Neân MA2+MB2+MC2=k2  3MG 2  GA2  GB 2  GC 2  k 2 1  MG 2  k 2   GA2  GB 2  GC 2  3 hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi. *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi baøi laøm cuûa baïn treân baûng  1  5k   7 1  k 2  k  6 k 2  k  2  0 2   k 1 3 k  5  BAØI 3: a)CMR: MA2+MB2+MC2=3MG2+GA2+GB2+GC2 Ta coù: VT  MA  MB  MC 2 2 2  MG  GA  MG  GB  MG  GC    2 2   2  3MG 2  GA2  GB 2  GC 2  2MG GA  GB  GC  3MG  GA  GB  GC  VP 2 2 2   2   DPCM *Nhìn vaøo ñeà baøi chuùng ta coù höôùng laøm nhö theá naøo cho baøi naøy? *Goïi Hs leân baûng laøm baøi.

cosC-b.cosC-c. Vaäy ta coù ñpcm.CosB. *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi baøi laøm cuûa baïn treân baûng     AC  AB  BC   AC  CD  AD   AC  AB  BC  CD  AD   AC  DB  BD   2 AC DB  VP  AB  BC   AB  BC  CD  AD CD  AD  *Goïi HS leân baûng laøm baøi. b)Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå töù giaùc coù hai ñöôøng cheùo vuoâng goùc vôùi nhau laø AC. *Theo caùc em chuùng ta neân laáy veá naøo ñeå bieán ñoåi? hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi.sinC theo R vaø khoâng theo R? -Caùc coâng thöùc tính ñöôøng trung tuyeán? *Töø caùc coâng thöùc ñoù raép vaøo theo caùc phöông phaùp chöùng minh chuùng ta seõ ra ñöôïc keát quaû.cosB)  a2  b2  c2 a2  c2  b2  VP  a  b c  2ab 2ac    b2  c2  VT  dpcm b)(b2-c2)cosA=a(c. troøn taâm G baùn kính r=   1/62/SGK.sinB.1 2 k   GA2  GB 2  GC 2  3 2 2 2 2 *Neáu k = GA +GB +GC thì MG=0 coù nghóa laø M truøng G *Neáu k2<GA2+GB2+GC2 thì quyõ tích ñieåm M laø taäp roãng.DB  0  2 AC.CosC? -Ñònh lyù haøm soá sin?Töø ñoù suy ra sinA. BAØI 4:CMR a)b2-c2=a(b.DB  0  AB2  CD2  BC 2  AD2  0  AB2+CD2=BC2+AD2 49 .cosB) a2  b2  c2 a2  c2  b2 VP  a(c b ) 2ab 2ac c2  a2  b2  c2   b2  a2  c2  b2   2bc 2 2 2 2  c a  c b  c4    b2a2  b2c2  b4   2bc  b4  b2a2  c2b2    c4  b2c2  c2a2   2bc 2 2 2 2 b  b  a  c   c2  c2  b2  a2   2bc 2 2 2  b  c  b  c2  a2   b2  c2 cos A  VT    2bc BAØI 5: a)CM: AB 2  CD2  BC 2  AD 2  2 ACDB VT  AB 2  BC 2  CD 2  AD 2 *Nhaéc laïi caùc heä thöùc löôïng trong tam giaùc? -Ñònh lyù haøm soá cosin?Töø ñoù suy ra cosA. quyõ tích M ñöôïc tìm baèng caùch naøo? *Ta phaûi xeùt bao nhieâu tröôøng hôïp khi tìm quyõ tích M? *Goïi hoïc sinh leân baûng laøm baøi.

 DB 2  AC 2  2  a 2  b 2  BAØI 7: a)Ta coù: mb 2  mc 2  5ma 2  b2  c2 a 2  c2  a 2 b2 a 2  b2 c2     5   2 4 2 4 2 4    a 2  b2  c 2 Vaäy ta coù ñöôïc ñpcm. Khi ñoù ta coù BO laø ñöôøng trung tuyeán cuûa tam a 2  b 2 AC 2  giaùc ABC neân: OB 2  2 4 2 2 2 2  4OB  2  a  b   AC hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi. *Goïi HS leân baûng trình baøy laïi caâu a(Ñaõ laøm trong phaàn baøi taäp cuûa baøi heä thöùc löôïng trong tam giaùc). *Caùc hoïc sinh khaùc theo doõi baøi laøm cuûa baïn treân baûng *OB2=? *Goïi HS leân baûng trình baøy lôøi giaûi. Goïi O laø giao ñieåm cuûa AC vaø BD.BC=DA=b. b)Goïi G laø troïng taâm tam giaùc ABC.BAØI 6: Hình bình haønh coù AB=CD=a. 2 *Ghi AB2  AB coù ñöôïc *Caùc hoïc sinh khaùc khoâng? theo doõi baøi laøm * CD  AD  ? cuûa baïn treân baûng *Goïi HS leân baûng bieán ñoåi. G C a B *Giaû söû GB vuoâng goùc vôùi GC thì ta coù ñöôïc ñieàu gì? *GB2=? *GC2=? *Goïi HS leân baûng trình 50 .Khi ñoù ta coù: 2 2 2 1 2 GB   mB    2a 2  2c 2  b 2  3  9 1 GC 2   2a 2  2b 2  c 2  9 1  GB 2  GC 2   4a 2  c 2  b 2  9 Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå hai trung tuyeán töø B vaø C cuûa tam giaùc ABC vuoâng goùc vôùi nhau laø: GB2+GC2=a2 1   4a 2  c 2  b 2   a 2 9  b 2  c 2  5a 2  A *Töø caâu a caùc em cho bieát ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå hai ñöôøng cheùo cuûa töù giaùc vuoâng goùc nhau laø gì ? A B O D C hoïc sinh leân baûng trình baøy lôøi giaûi.

 Chuaån bò toát cho kyø thi HKI. .baøy baøi giaûi. Chöông III Phöông phaùp toaï ñoä trong maët phaúng Tieát27-28 **** §1.Cuûng coá: -Löu yù laïi HS nhöõng phaàn caùc em hay sai soùt trong quaù trình giaûi baøi taäp.Hs hieåu ñöôïc : trong mp toïa ñoä . 3. Ngöôïc laïi moãi phöông trình nhö theá laø phöông trình cuûa moät ñöôøng thaúng naøo ñoù . PHÖÔNG TRÌNH TOÅNG QUAÙT CUÛA ÑÖÔØNG THAÚNG I) Muïc tieâu: . 51 .Cho pt toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng . . vieát vaø hieåu pt ñöôøng thaúng trong nhöõng tröôøng hôïp ñaëc bieät . moãi ñöôøng thaúng coù phöông trình Ax + By + C = 0 vôùi A. Hs bieát caùch xaùc ñònh veùc tô phaùp tuyeán . B khoâng ñoàng thôøi baèng 0. 4.Vieát ñöôïc ñuùng phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng ñi qua moät ñieåm vaø coù moät veùc tô phaùp tuyeán cho tröôùc .Daën doø:  BTVN: Boå sung taát caû caùc baøi taäp trong HKI.

n = 0 Ta coù: IM =(x-x0.toïa ñoä trung ñieåm cuûa ñoaïn thaúng vaø toïa ñoä troïng taâm rong tam giaùc 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung T30 1) Phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng : Ñònh nghóa: Veùc tô n  0 naèm treân ñöôøng thaúng vuoâng goùc vôùi ñöôøng thaúng  goïi laø veùc tô phaùp tuyeán cuûa ñöôøng thaúng    Hoaït ñoäng cuûa thaày Veõ hình vaø cho hs ghi ñònh nghóa. B) Neân : (*)  A(x-x0)+B(y-y0)=0 (1)  Ax+By-Ax0-By0=0  Ax+By+C=0 Vôùi C = -Ax0 -By0 vaø A2+B2  0 Hs ghi keát luaän Keát luaän : 1) Pt ñöôøng thaúng ñi qua ñieåm I(x0.y) thuoäc ? n = (A. (vôùi A2+B2  0) 52   . II) Chuaån bò : Giaùo aùn .Nhaän bieát ñöôïc vò trí töông ñoái giöõa hai ñöôøng thaúng vaø bieát caùch tìm toïa ñoä giao ñieåm (neáu coù) cuûa hai ñöôøng thaúng . coù    Giaûi : M    IM  n         nhaän n  0 laø veùc tô phaùp tuyeán (*)    IM .. 2 Ñöôøng thaúng coù voâ soá veùc tô phaùp tuyeán. n  (A. caùc coâng thöùc bieåu thò quan heä giöõa caùc veùc tô. B)  0 . Goïi  laø ñöôøng thaúng ñi qua I . y-y0)  vtpt laø n . Hoaït ñoäng cuûa troø Goïi hs traû lôøi caâu hoûi TL1: 1. sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp : 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi : Bieåu thöùc toïa ñoä caùc pheùp toaùn veà veùc tô. ñieàu kieän ñeå ba ñieåm thaúng haøng . Tìm ñieàu kieän cuûax vaø y ñeå M(x.y0) vaø coù vtpt n0  : A(x-x0)+B(y-y0) = 0. ñoä daøi veùc tô vaø goùc giöõa hai veùc tô. caùc veùc tô naøy ñeàu khaùc  0 vaø cuøng phöông TL2: Coù duy nhaát moät ñöôøng thaúng qua I vaø Baøi toaùn: Trong mp toïa ñoä cho I(x0.y0).

Vieát phöông trình ñöôøng cao cuûa tam giaùc keû töø A Giaûi: Ta coù : BC  (3.2 ) HÑ2: . -1). B) cuøng phöông x j neân   Oy (// hoaëc  Ox) . E   Gv HD hs giaûi Ví duï: Cho tam giaùc coù ba ñænh A(-1. P  .1 + 1  0  M  N  .7) laø vtpt neân :  : 3(x+1)-7(y+1) = 0 Goïi hs traû lôøi caâu hoûi   : 3x-7y-4 = 0 3 TL3: Moãi ñt coù voâ soá vtpt.2) Pttq cuûa ñöôøng thaúng coù daïng:  : Ax + By + C = 0 (vôùi A2+B2  0) Goïi hs thöïc hieän HÑ1 HÑ1: a) Ñt  nhaän veùc tô n =(3.7) Ñöôøng cao  qua A(-1. chaúng haïn :      n1 = (1.    Vtpt n =(0.0) y Ghi nhôù: Ñt Ax + C = 0 vuoâng goùc truïc Ox Ñt By + C = 0 vuoâng goùc truïc Oy Ñt Ax+By+C=0 ñi qua O(0. .-2) laø vtpt b) Thay toïa ñoä M vaøo veá traùi pt ñöôïc : 3. 3). Q  . n 2 = (m.-1)   T31 nhaän BC  (3.Khi A = 0.m+1) Goïi hs thöïc hieän HÑ2 y Caùc daïng ñaëc bieät cuûa phöông trình ñöôøng thaúng : O n 3 = (1.Khi C = 0  :Ax +By = 0 ñt qua O(0. B(-1.0) y   O O x Goïi hs thöïc hieän HÑ3 HÑ3: x y 1 1 Pt   1  x  y .1  0 a b a b 53 .Khi B= 0:   Ox (// hoaëc  Oy) .0) . C(2. B  0. -4).1 – 2.

B(0.  =1350 5 b)  2 coù heä soá goùc k = 3 .y Do B 1 1  0.2) laø : 4 x y  1 -1 2  2x – y + 2 = 0 y t  O M  x TL5: a)  1 coù heä soá goùc k = Goïi hs traû lôøi caâu hoûi 1.  =600 2) Vò trí töông ñoái cuûa hai ñöôøng thaúng : Trong heä Oxy cho :  1 :A1x+B1y+C1= 0 (1) Giaûi thích : Soá ñieåm chung cuûa 1 &  2 laø soá nghieäm cuûa hpt goàm hai pt  1 &  2 Goïi hs nhaéc laïi caùch bieän luaän hpt baäc nhaát Nhaéc laïi: A 1 B1 D= = A1B2 – A2B1 A 2 B2 Dx = B1 B2 C1 C2 = B1C2 – B2C1 54 .0) . ptñt treân goïi laø ptñt theo ñoaïn chaén O Chuù yù : Xeùt ñt  :Ax + By + C = 0 (B  0) A C  y= .0) vaø (0.. B(0.x B B (*)  y= kx + m A C vôùi k = .b) A x Ghi nhôù: x y Ñt   1 (a  0. b  0) ñi qua a b hai ñieåm (a.0) . m = B B Pt (*) goïi laø ptñt theo heä soá goùc k laø heä soá goùc cuûa ñt YÙ nghóa hình hoïc cuûa heä soá goùc: Cho ñt  : y= kx + m (k  0) Goïi M laø giao cuûa  vaø Ox Mt laø tia cuûa  naèm phía treân Ox  laø goùc hôïp bôûi hai tia Mt &Mx Thì heä soá goùc k = tg  Khi k = 0 thì  //Ox hoaëc   Ox Goïi hs traû lôøi caâu hoûi TL4: Ñt qua A(-1.b) .  0 neân ñaây laø a b ptñt A(a.

0) vaø vg j (0. . C2 khaùc 0 ta coù : A B  1 caét  2  1  1 A 2 B2 A B C  1 //  2  1  1  1 A 2 B 2 C2 A B C 1   2  1  1  1 A 2 B 2 C2  Neáu D  0 : hpt coù nghieäm duy nhaát neân  1 caét  2  Neáu D = 0 : * Dx  0 hoaëc Dy  0 : Hpt voâ nghieäm neân  1 //  2 * Dx = Dy = 0 : Hpt voâ soá nghieäm neân 1   2 .Coù cuøng vtpt.12b.15.12a. 12)  13) 5   B   2.14. e.0) vaø vg i (1.13. c.14. .Song song hoaëc truøng nhau Laøm taïi lôùp caùc baøi taäp 11.15. Caùc meänh ñeà sai : a. B2. .16 Giaûi: 11) Caùc meänh ñeà ñuùng : b.16 Caâu hoûi vaø baøi taäp Cho hs laøm caùc baøi taäp 11. Goïi hs traû lôøi caâu hoûi 6 TL6: 2 3  a) :  1 caét  2 1 3 1 3 2 b)   :  1 //  2 2 6 3 0. d.4 24  10 7 TL7: Hai ñöôøng thaúng ñoù : .Khoâng caét nhau .  3  a) Ox qua O(0.12a. Dy = C1 C2 A1 A2 = A2C1 – A1C2 Keát quaû : Khi A2.1) neân Ox : y = 0  b)Oy qua O(0.0) neân Oy : x = 0 55 . 2 :A2x+B2y+C2=0 (2) hai aån.Coù caùc vtpt cuøng phöông .7 12 5   : 1   2 Goïi hs traû lôøi caâu hoûi c) 1.12b Veà nhaø caùc baøi taäp 13.

.   29 29  b) Hai ñöôøng thaúng song song .  2 2 4.PHÖÔNG TRÌNH THAM SOÁ CUÛA ÑÖÔØNG THAÚNG 1...  laø vtpt  5 2 cuûa ñöôøng cao BB/.  . thaùng . 5.14) x y a) PQ :   1  x-2y-4=0 4 -2  //PQ neân  :x-2y+C=0 (C  4) A    3-2..  2  1  N   ....0  thuoäc AC thì  5     1 1 MN    . naêm 200.Cuûng coá:Nhaéc laïi caùc phaàn troïng taâm.Daën doø:Boå sung caùc phaàn btaäp chöa hoaøn chænh. PHAÂN MOÂN: HÌNH HOÏC CHÖÔNG III TIEÁT 29 + 30 Ngaøy .  1  Laáy M  0.2+C=0  C=1 Vaäy  :x-2y+1=0 b) Kq :2x+y-3=0 15) a) Kq :-x+y+2=0 3 3 b) M  ... §2. ta coù theå choïn n  10 MN = (2.5) laøm vtpt cuûa BB/     BB/: 2x + 5y + 37 =0 3 16) a) Hai ñöôøng thaúng caét  9 21  nhau taïi M  .MUÏC TIEÂU : Qua baøi hoïc hoïc sinh caàn naém ñöôïc Veà kieán thöùc 56 ... c) Hai ñöôøng thaúng truøng nhau.

nhaän xeùt 1. Vectô chæ phöông cuûa hình veõ vaø töï oân taäp kieán ñöôøng thaúng : thöùc cnõ 2.TIEÁN TRÌNH BAØI HOÏC VAØ CAÙC HOAÏT ÑOÄNG 1.Lieân heä thöïc teá.GÔÏI YÙ VEÀ PHÖÔNG PHAÙP DAÏY HOÏC Cô baûn dung phöông phaùp gôïi môû vaán ñaùp thoâng qna caùc hoaït ñoäng ñieàn khieån tö duy. Hoaït ñoäng 1: Ñònh nghóa vectô chæ phöông TG Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung vieân 15’ 1.baûng phuï.CHUAÅN BÒ PHÖÔNG TIEÄN DAÏY HOÏC  Giaùo vieân + Tranh veõ .phaán maøn… Hoïc sinh + Saùch giaùo khoa + Phieáu traû lôøi 3.vieát.1.+ Hieåu ñöôïc khaùi nieäm vectô chæ phöông + Phöôngtrình toàng qnaùt cuûa ñöôøng thaúng + Caùc tröôøng hôïp ñaëc bieät Veà kyõ naêng + Bieåu dieãn moät vectô chæ phöông + Xaùc ñònh toaï ñoä cnûa vectô chæ phöông + Vieát ñöôïc phöông trình tham soá cuûa ñöôøng thaúng Veà tö duy + Bieát qui laï veà quen + Caån thaän .hoïc sinh xem hình vectô chæ phöông veõ.phieán hoïc taäp + Thöôùc .Kieåm tra baøi cuõ (10’)  Vôùi tình huoáng 1: hoaït ñoäng1. giaùo vieân treo hình veõ vaø cho hoïc sinh nhaän xeùt.nhaän xeùt veà ñöôøng thaúng ñi qna vectô u Moät vectô u  0 ñgl vectô Nhaän xeùt ñònh nghóa chæ phöông cnûa ñöôøng -Nhaän xeùt vaø neân keát vectô chæ phöông thaúng a neán u naèm treân luaän ñöôøng thaúng // (hoaëc Nhaän xeùt ñieàn ngöôïc truøng) vôùi a laïi 4 2 5 TG Hoaït ñoäng 2: phöông trình tham soá cnûa döôøng thaúng Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa hoïc Noäi dung vieân sinh 57 .ñan xen hoaït ñoäng nhoùm 4.cho hoïc Neân nhöõng chnyeån sinh nhaän xeùt veà phöông ñoäng coù höôùng vnoâng vectô chæ u phöông goùc vectô u Neán u laø vectô chæ phöông thì k u cnõng laø 3.Toå chöùc cho hoïc sinh xem Xem tranh.chính xaùc trong tính toaùn laäp luaän + Bieát ñöôïc caùc baøi toaùn öùng dnïng trong thöïc teá 2.

A . B ) laø gì?  Neân ñònh lyù veà phöông trình tham soá cnûa ñöôøng thaúng  Nhaän xeùt vaø phaùt bieån Chænh söûa vaø hoaøn thieän (Neán coù) Ghi nhaän kieán thöùc Phöông trình tham soá cnûa ñöôøng thaúng d ñi qna ñieåm M 0 ( x0 . y0 ) vaø coù vectô chæ phöông u  (u1 . Neán u   A.3 vaø M 2 1.3 vaø Noäi dung ‡ phöông phaùp giaûi toaùn 1. 5 2) laäp phöông trình tham soá cnûa ñöôøng thang trnng tröïc cnûa M 1M 2 TG Hoaït ñoäng 4: Cuûng coá kieán thöùc thoâng qna hoaït ñoäng nhoùm` Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung 58 . B  vaø M 0  x0 .Moái lieân heä giöûa phöông trình vaø vectô chæ phöông -Cho hoïc sinh ghi nhaän laïi treân baûng toång keát  Hoïc sinh nhaéc laïi . y0    phöông trình tham soá laø:  x  x 0 u 1t t     y  y0  u2t 2.Phöông trình tham soá cnûa ñöôøngthaúng? 2.Bieát u   A.phöông trình ñöôøng thaúng  ñi qna ñieåm M 0 ( x0 .Cho hoïc sinh ghi nhaän laïi treân baûng toång keát -Nhaän xeùt gì veà moái lieân heä vaø ñeà nghò hs ñöa ra phöông phaùp giaûi? -Coù keát luaän gì ñeà toaùn ñaõ cho? -Tìm toaï ñoä cnûa trnng ñieåm I -Chính xaùc hoaù laïi kieán thöùc Neân tính chaát ñöôøng trnng tröïc Giaûi vaø nhaän xeùt Laäp höông trình tham soá cnûa ñöôøng thaúng ñi qna ñieåm M1 1. u2 ) laø:  x  x 0 u 1t   y  y0  u2t t   Hoaït ñoäng 3 phöông phaùp giaûi toaùn vaø ví du TG Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa hoïc vieân sinh ’ 15 1. A) d u 2 vectô chæ phöông 5 3. B  vaø n  u thì M 2 1.20’ -_Toå chöùc cho hoïc sinh tìm hieån kieán thöùc môùi 1. phöông trình döôøng thaúng ñaõ ñöôïc hoïc 2/ phöông trình tham soá cnûa döôøng thaúng 4  Neán pt ñöôøng thaúng Ax+By+C=0 thì vectô chæ phöông laø u  ( B.Ví duï 1) laäp Phöông trình tham soá cnûa ñöôøng thaúng ñi qna ñieåm M1 1. y0 ) vaø coù vectô chæ phöông u  ( A.tìm moái lieân heä giöõa x1  x2   xI  2 Phöông trình tham soá   vaø vectô chæ phöông ?  y  y1  y2  I 2  -Khaúng ñònh laïi phaùt bieån cnûa hoïc sinh .Toå chöùc cho hoïc sinh  Tìm nhöõng tính chaát tìm hieån kieán thöùc ñaëc bieät môùi? Coâng thöùc trung ñieåm 2. 5  Laäp phöông trình tham soá cnûa ñöôøng thaúng trnng tröïc cnûa M 1M 2 n    B.

1 .Cnûng coá toaøn baøi (3/) Caân hoûi 1: Em haõy cho bieát caùc noäi dnng ñaõ ñöôïc hoïc Caân hoûi 2: Vieát pt ts cuûa d: 5x .2.7  .Höôùng daãn hoïc baøi vaø baøi taäp veà nhaø (2/ ) Qna baøi hoïc caùc em caàn naém: + Nhaän bieát ñöôïc : vectô chæ phöông + Bieát xaùc ñònh :phöông trình + Laøm baøi taäp sgk vaø xem caùc vd sgk 59 .Phöông Vaän dnïng tri thöùc môùi trình naøo sao ñaây laø phöông -Cnõng coá thoâng qna ñeå choïn caân ñnùng trình ñöôønh cao cnûa tam giaùc caân hoûi traéc nghieäm veõ töø A -Söûa chöûa vaø chính Phaùt hieän sai laàm x  3  t xaùc hoaù vaøsöûa chöõa khôùp vôùi a)  t   ñaùp soá giaùo vieân  y  2  4t -Chc hsinh ghi nhaän laïi x  3  t b)  t   treân baûng toång keát  y  2  4t x  3  t c)  t    y  2  4t x  3  t d)  t    y  4  2t Traû lôøi :caân b) 1. 2 .y = 0 1. C 3.3.20 / vieân -Cho HS phaùt bieån laïi kieán thöùc ñaõ hoïc -Chia hoïc sinh thaønh nhoùm vaø phaùt ñeà baøi -Phaùt ñeà baøi vaø yeân caàn hoïc sinh ñieàn keát qnaû theo nhoùm -Theo doõi hoaït ñoäng Hs vaø ginùp ñôõ khi caàn thieát -Yeân caàn ñaïi dieän moãi nhoùm leân trình baøi vaø ñaïi dieän nhoùm khaùc nhaän xeùt lôøi giaûi cnûa nhoùm baïn -Söûa chöûa vaø chính xaùc hoaù Xem laïi kieán thöùc Hs laøm vieäc theo nhoùm Hoaït ñoäng nhoùm:thaûo lnaän ñeå tìm ñöôïc keát qnaû aøi toaùn Ñaïi dieän nhoùm trình baøi Ñaïi dieän nhoùm khaùc nhaän xeùt lôøi giaûi cnûa baïn Phaùt hieän sai laàm vaøsöûa chöõa khôùp vôùi ñaùp soá giaùo vieân Ví dnï: Laäp phöông trình tham soá cnûa ñöôøng thaúng NHOÙM 1:Ox NHOÙM 2:Oy NHOÙM3: ñöôøng thaúng // Ox NHOÙM 4: ñöôøng thaúng // Oy Hoaït ñoäng 5: Cnûng coá kieán thöùc thong qna baøi taäp traéc nghieäm TG Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung giaùo vieân 5/ Nhaän xeùt vaø phaùt bieån Caân hoûi: -Cho HS phaùt bieån laïi Ñoïc vaø hieån yeân caàn Khoanh troøn vaøo chöõ caùi kieán thöùc ñaõ hoïc baøi toaùn ñöùng ñaàn caân maø em cho laø ñnùng Cho ABC coù  A  1. B  4.

60 . caùc coâng thöùc bieåu thò quan heä giöõa caùc veùc tô.toïa ñoä trung ñieåm cuûa ñoaïn thaúng vaø toïa ñoä troïng taâm rong tam giaùc 2) Baøi môùi: Tg Noäi dung Hoaït ñoäng cuûa thaày Hoaït ñoäng cuûa troø Veõ hình vaø cho hs ghi 1)Ñònh nghóa :Moät vectô u ñònh nghóa. moãi ñöôøng thaúng coù phöông trình Ax + By + C = 0 vôùi A.Hs hieåu ñöôïc : trong mp toïa ñoä . TL1: a. Ngöôïc laïi moãi phöông trình nhö theá laø phöông trình cuûa moät ñöôøng thaúng naøo ñoù . . phöông cuûa ñöôøng thaúng . . c. sgk III) Caùc hoaït ñoäng treân lôùp : 1) Kieåm tra baøi cuû: Caâu hoûi : Bieåu thöùc toïa ñoä caùc pheùp toaùn veà veùc tô. u 1. Moät ñöôøng thaúng hoaøn TL2: toaøn xaùc ñònh neáu bieát moät n = (a . PHÖÔNG TRÌNH THAM SOÁ CUÛA ÑÖÔØNG I) Muïc tieâu: . vieát vaø hieåu pt ñöôøng thaúng trong nhöõng tröôøng hôïp ñaëc bieät .Cho pt toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng .Nhaän bieát ñöôïc vò trí töông ñoái giöõa hai ñöôøng thaúng vaø bieát caùch tìm toïa ñoä giao ñieåm (neáu coù) cuûa hai ñöôøng thaúng . –a) ñieåm vaø moät vectô chæ phöông cuûa noù.Tieát29-30 THAÚNG §2. 2 thaúng luoân vuoâng goùc vôùi (k  0) laø vectô chæ nhau. b) <=> u = (b . ñieàu kieän ñeå ba ñieåm thaúng haøng . ñoä daøi veùc tô vaø goùc giöõa hai veùc tô. . Vectô chæ phöông vaø vectô phaùp tuyeán cuûa moät ñöôøng thaúng luoân vuoâng goùc vôùi nhau. II) Chuaån bò : Giaùo aùn .Vieát ñöôïc ñuùng phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng ñi qua moät ñieåm vaø coù moät veùc tô phaùp tuyeán cho tröôùc .  0 coù giaù song song hoaëc truøng ñöôøng thaúng  ñöôïc goïi laø vectô chæ phöông cuûa ñöôøng thaúng  . Hs bieát caùch xaùc ñònh veùc tô phaùp tuyeán . Neáu u laø vectô chæ Vectô chæ phöông vaø phöông cuûa ñöôøng thaúng vectô phaùp tuyeán cuûa moät Goïi hs traû lôøi caâu hoûi ñöôøng  thì k. B khoâng ñoàng thôøi baèng 0. b.

y-y0) u = (a. b) Neân :  x  x0  a. moãi heä phöông trình (*) ñeàu laø phöông trình tham soá cuûa moät ñöôøng thaúng naøo ñoù . y0) . u laø cp      IM =t u     (*) Hs ghi keát luaän Ta coù: IM =(x-x0.Tìm ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå ñieåm M naèm treân  CM:  x  x0  a. b a Trong tröôøng hôïp a=0 hoaëc b=0 thì ñt khoâng coù pt chính taéc. Neáu b = 0 PTTQ cuûa ñöôøng thaúng  : y = y0. –a) 2)Phöông trình tham soá cuûa moät ñöôøng thaúng a.b) 61 . Ví duï : Gv HD hs giaûi HÑ1: Giaûi : M    IM . Baøi toaùn :Trong maët phaúng vôùi heä toïa ñoä Oxy. CM (trang 11 SGK) c. Ñònh ly ù:Trong maët phaúng vôùi heä toïa ñoä Oxy. 0). Neáu a = 0 PTTQ cuûa ñöôøng thaúng  : x = x0  // hoaëc truøng vôùi Oy vaø ñi qua M = (x0 . y0) vaø coù vectô chæ phöông u = (a.y0) vaø coù vectô chæ phöông u =(a.t (*)   vaø  y  y 0  bt a2+b2  0 Caâu hoûi 3: Gv höôùng daãn hs traû lôøi hs traû lôøi caâu hoûi 3 Goïi hs thöïc hieän HÑ2 HÑ2: Cho hs thöïc hieän hñ 2 Gv HD hs giaûi Goïi hs thöïc hieän HÑ2 3. Caùc tröôøng hôïp rieâng : i.  // hoaëc truøng vôùi Ox vaø ñi qua M = (0 . b) <=> u = (b .b). Chuù yù : pt chính taéc cuûa ñt Ñöôøng thaúng  qua M0(x0 . Cuûng coá: Vieát phöông trình tham soá vaø chính taéc cuûa ñöôøng thaúng  qua M(x0 . b) coù phöông trình chính x  x0 y  y 0 taéc : = . ii.t (t  R) a2 + b2    y  y 0  bt 0 (*) b.n = (a . y0) coù vectô chæ phöông u = (a . cho ñöôøng thaúng  ñi qua I(x0 .

1).Cho ñöôøng thaúng  y  3  t a)Tìm ñieåm M thuoäc ñöôøng thaúng ñoù vaø caùch A(0. d) Ñöôøng thaúng qua A(1. D(3.295).5).2).e. E(201.4) y  5  4t Baøi 3 a)M(x.1) y  3  t x  y  1  0 y  1   HD:7)b.( qua 1.b.4) x  1  t Vaäy ñöôøng thaúng   :  a  (2. 2. x  1  2t  y  4  3t b)  c)Ñöôøng thaúng  2x -3y +4 = 0  a = (2.-3) .1) 2 = 9  (2+2t) 2 +(2+t) 2 = 9  6  41  5t 2 +12t -1 = 0  t = 10 4  41 24  41 Vaäy ta coù M ( .( qua 1.-2).4) .B    a  (3.4) coù chæ phöông u = (2.5) vaø B(-2.3). HD: Baøi 1 Baøi 2 Giaûi:  a)Ñöôøng thaúng qua M(1. B(3.d. ) 10 5 b)Giao ñieåm cuûa hai ñöông thaúng thoaû: x  2  2t t  2    x  2 giao ñieåm laø (-2.y) thuoäc ñöôøng thaúng  toïa ñoä M thoaû x  2  2t  y  3  t M caùch A moät khoaûng baèng 3  MA = 3  (x-0) 2 +(y. d) Qua A(1.d.-4) coù chæ phöông u (2.1). C(5.1) moät khoaûng baèng 5. c)Qua I(0.1).3)  b)Ñöôøng thaúng qua O vaø coù chæ phöông u (1. vaø B(-2.e ñuùng .Vieát phöông trình thamsoá vaø phöông trình chính taéc trong caùc tröôøn hôïp sau:  a) Qua M(1.3) y  4  3t Khöû t ta coù phuông trình toång quaùt 3x + y + 3 = 0.3) vaø vu6oâng goùc vôùi ñöôøng thaúng 2x-5y+4=0. 8)a. b)Tìm giao ñieåm cuûa ñöôøng thaúng vôùi caùc truïc toaï ñoä.Cho ñöôøng thaúng  x  1  2t y  5  3t a)Ñieåm naøo naèm treân ñöôøng thaúng ñoù: A(1.85 SGK) 1.f ñuùng .5) x  1  3t Vaäy ñöôøng thaúng qua A.9) .9) x  2  2t 3.4 Daën doø:(trang 83 . 62     chæ phöông u = AB = (-3. b)Tìm giao ñieåm cuûa ñöôøng thaúng ñoù vôùi ñöôøng thaúng x+y+1=0.

laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi.4). Bieát (d) ñi qua A=(2. -Hoïc sinh leân baûng (coù theå thöïc hieän nhö sau) * Ta coù: (d) coù veùctô chæ phöông laø: AB  (3.1) vaø B= (-1. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH: . -Gv giôùi thieäu muïc 1 vaø goïi -Hoïc sinh ñoïc ñeà Baøi moät hoïc sinh ñoïc ñeà Baøi toaùn1 toaùn1 §3. -Lôùp tröôûng baùo caùo só soá -Caû lôùp chuù yù.yM). Ta suy  raVTPT laø n  (3. baûng phuï.Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû. +Vieát ñöôïc phöông trình hai ñöôøng phaân giaùc cuûa goùc taïo bôûi hai ñöôøng thaúng caét nhau. KHOAÛNG CAÙCH VAØ GOÙC I.3) hay  n  (1. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY: TG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY HOAÏT ÑOÄNG CUÛA TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC 5’  Hoaït ñoäng1: -Gv kieåm tra só soá -Gv kieåm tra baøi cuû Yeâu caàu: “Vieát phöông trình toång quaùt cuûa ñöôøng thaúng (d). II.” -Gv goïi moät hoïc sinh leân baûng. III.Tieát31-33 §3.Khoaûng caùch töø moät ñieåm ñeán moät ñöôøng thaúng a) Baøi toaùn1: Trong(Oxy) cho ( ) : ax + by + c = 0 Tính d(M.Giaùo vieân: Giaùo aùn. ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng. . Bieát caùch kieåm tra xem hai ñieåm ôû cuøng phía hay khaùc phía ñoái vôùi moät ñöôøng thaúng. ñaùnh giaù ñieåm hoïc sinh vaø giôùi thieäu baøi môùi.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh: +Nhôù ñöôïc coâng thöùc tính khoaûng caùch töø moät ñieåm ñeán moät ñöôøng thaúng vaø coâng thöùc tính coâsin cuûa goùc giöõa hai ñöôøng thaúng.3) . KHOAÛNG CAÙCH VAØ GOÙC 1. 63 .1) Do ñoù ta coù phöông trình toång quaùt (d): x + y – 3 = 0 -Gv goïi moät hoïc sinh nhaän -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn xeùt baïn -Gv khaúng ñònh laïi.  ) bieát raèng M = (xM.

n = k .  ) = M’M (*) Maø nhaän thaáy M ' M CP n   M ' M =k n (**) x  Töø (*)  d(M. )  4.(1)  13 32  2 2 =0 -Gv goïi hoïc sinh nhaän . -Hoïc sinh ñoïc H1 .  ) = M’M = M ' M = k.13  3. -Caû lôùp chuù yù Giaûi: Goïi M’(x’.15’  Hoaït ñoäng2: y M n M' n O -Gv höôùng daãn töøng böôùc caùch tìm coâng thöùc tính khoaûng caùch cho caû lôùp hieåu. )  3. -Hai hoïc sinh leân baûng +HS1: a) Ta coù d ( M .14  15 4 2  ( 3) 2 d ( M .5  2.y’)   neân ta coù: a( x M  ka)  b( y M  kb)  c  0 axM  by M  c k  a2  b2   Thay k vaøo (I) ta ñöôïc: 10’  Hoaït ñoäng3: -Gv cho hoïc sinh thöïc hieän H1 .Hoïc sinh nhaän xeùt baïn xeùt 64 .n  k . -Gv höôùng daãn H1 vaø goïi hai hoïc sinh leân baûng thöïc hieän. )  axM  by M  c a2  b2 =5 +HS2: b) Ta coù ( ) coù PTTQ 3x + 2y – 13 =0 d ( M . -Gv goïi moät hoïc sinh ñoïc yeâu caàu H1 .y’) laø hình chieáu cuûa M treân  neân ta coù d(M. a 2  b 2 (I) Töø (**)    x M  x '  ka '  y M  y  kb  x '  x M  ka hay  '  y  y M  kb Vì M’(x’.

(-3) +1 = 9 (2) +Vôùi C=(-2. (3) = -18 < 0 Neân  caét AC * Vì (2).(axN + byN + c) > 0 + Hai ñieåm M vaø N naèm khaùc phía ñoái vôùi ( ) khi vaø chæ khi: (axM + byM + c).-3) Tacoù 1.4 +1 = -9 (3) * Vì (1). Cho ( ) : ax + by + c = 0 vôùi hai ñieåm M = (xM.(-2) -2. -Gv goïi hoïc sinh leân baûng thöïc hieän -Gv goïi hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Gv khaúng ñònh laïi vaøcoù theå ñaùnh giaù ñieåm cho 65 .0 +1 = 2 (1) +Vôùi B=(2.yN) + Hai ñieåm M vaø N naèm cuøng phía ñoái vôùi ( ) khi vaø chæ khi: (axM + byM + c).1 -2. Nhaän xeùt veà daáu cuûa k vaø k’ -Gv goïi moät hoïc sinh traû lôøi.2 -2.4) Tacoù 1. (3) = -81 < 0 Neân  caét BC -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Gv goïi hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Gv ñöa ra nhaän xeùt veà vò trí cuûa hai ñieåm M vaø N -Gv cho hoïc sinh thöïc hieän H2 -Gv höôùng daãn cho hoïc sinh caùch xaùc ñònh  caét caïnh naøo cuûa tam giaùc. -Caû lôùp chuù yù -Hoïc sinh traû lôøi ?1 + Khi k vaø k’ cuøng daáu thì M ' M vaø N ' N cuøng höôùng + Khi k vaø k’ traùi daáu thì M ' M vaø N ' N ngöôïc höôùng -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn b) Vò trí cuûa hai ñieåm ñoái vôùi ñöôøng thaúng.yM) vaø N = (xN.15’  Hoaït ñoäng4: -Gv ñöa ra noäi dung cuûa “Vò trí cuûa hai ñieåm ñoái vôùi ñöôøng thaúng” (nhö saùch giaùo khoa) -Gv cho hoïc sinh traû lôøi ?1.(axN + byN + c) < 0 -Hoïc sinh leân baûng thöïc hieän +Vôùi A=(1.0) Tacoù 1.

Bieát caùch kieåm tra xem hai ñieåm ôû cuøng phía hay khaùc phía ñoái vôùi moät ñöôøng thaúng. -Hoïc sinh ñoïc ñeà Baøi toaùn2 §3.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh: +Nhôù ñöôïc coâng thöùc tính khoaûng caùch töø moät ñieåm ñeán moät ñöôøng thaúng vaø coâng thöùc tính coâsin cuûa goùc giöõa hai ñöôøng thaúng. +Vieát ñöôïc phöông trình hai ñöôøng phaân giaùc cuûa goùc taïo bôûi hai ñöôøng thaúng caét nhau. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH: . -Gv goïi moät hoïc sinh leân baûng.Giaùo vieân: Giaùo aùn. II. KHOAÛNG CAÙCH VAØ GOÙC (tieáp theo) 1.Khoaûng caùch töø moät ñieåm ñeán moät ñöôøng thaúng c) Baøi toaùn2: Cho ( 1 ) : a1x + b1y + c1 = 0 ( 2 ) : a2x + b2y + c2 = 0 CMR: Phöông trình hai ñöôøng phaân giaùc coù daïng: a1 x  b1 y  c1 a12  b12 2 2 a 2  b2 -Hoïc sinh leân baûng (coù theå thöïc hieän nhö sau) Goïi M(x. -Gv cho hoïc sinh thöïc hieän H3 -Gv höôùng daãn cho hoïc sinh caùch chöùng minh. .Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû. ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng. III. -Gv goïi moät hoïc sinh ñoïc yeâu caàu Baøi toaùn2 -Gv khaúng ñònh: “ Ñaây laø phöông trình cuûa hai ñöôøng phaân giaùc” vaø sau ñaây ta chöùng minh noù. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY: TG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY HOAÏT ÑOÄNG CUÛA TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC 20’  Hoaït ñoäng1: -Gv kieåm tra só soá -Gv giôùi thieäu Baøi toaùn2.hoïc sinh sau ñoù GV cho caû lôùp nghó. laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi.y) laø ñieåm thuoäc ñöôøng phaân giaùc Tacoù : d(M. ( 1 ) ) = a1 x  b1 y  c1 a b 2 1 2 1  0 a 2 x  b2 y  c 2 66 . Daën doø: (1phuùt)  Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû  Xem tröôùc noäi dung baøi môùi §3. baûng phuï. -Lôùp tröôûng baùo caùo só soá -Caû lôùp chuù yù. KHOAÛNG CAÙCH VAØ GOÙC (tieáp theo) I.

2) vaø C=(-4. 67 .(-4 )-8. -Gv goïi moät hoïc sinh leân baûng thöïc hieän -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn B 7  3  A 1 2 -Hoïc sinh leân baûng thöïc hieän Ta coù phöông trình cuûa hai caïnh (AB): 4x – 3y + 2 = 0 (AC): y – 3 = 0 Ta coù phöông trình cuûa hai ñöôøng phaân giaùc laø: 4x  3 y  2 y  3   0 (I) 5 1 4x  3y  2 y  3 Hoaëc  0 5 1 (II) Xeùt (II) *)Vôùi B=(1.1 – 8. C 25’ -Gv goïi moät hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Gv khaúng ñònh laïi.2 +17 = 5 > 0 *)Vôùi C=(-4.3).3  .3) Ta coù: 4. ñaùnh giaù ñieåm hoïc sinh.3 + 17 = -23 < 0 Töùc laø B vaø C naèm ôû hai phía ñoái vôùi (II) Do ñoù 4x  3y  2 y  3  0 5 1 hay 4x – 8y +17 = 0 laø ñöôøng phaân giaùc trong cuûa goùc A.  Hoaït ñoäng2: -Gv ñöa ra ví duï ñeå giuùp cho hoïc sinh hieåu caùch tìm phöông trình ñöôøng phaân giaùc trong hoaëc ngoaøi cuûa hai ñöôøng thaúng caét nhau -Gv höôùng daãn caùch laøm töøng böôùc cho hoïc sinh hieåu.B=(1. ( 2 ) ) Neân ta coù a1 x  b1 y  c1 a b 2 1 2 1 = a 2 x  b2 y  c 2 a b 2 2 2 2 1 hay a1 x  b1 y  c1 a12  b12  a 2 x  b2 y  c 2 2 2 a 2  b2 M 0 2 d) Ví duï: Cho tam giaùc ABC vôùi A=(  .2) thay vaøo (I) Ta coù: 4.d(M. ( 1 ) ) = d(M. Vieát phöông trình ñöôøng phaân giaùc trong cuûa goùc A. ( 2 ) ) = a 2 x  b2 y  c 2 2 2 a 2  b2 Vì d(M.

AD coù phöông trình f(x.5 = 0 .y) = 2x +5y +6 = 0 (C 2 ) .3(-1) = 7 neân C (C 1 ).Vieát phöông trình ñöôøng thaúng ñi qua M(2.Vieát phöông trình ñöôøng thaêng qua giao ñieåm cuûa 2x -3y +15 = 0 vaø x-12y + 3 = 0 vaø thoaû moät trong caùc ñieàu kieän sau: a) Ñi qua (2.y 0 ) = 0  3( x.4) 4.Tìm toïa ñoä tröïc taâm cuûa tam giaùc ñoù HD: Baøi 1: Giaûi: a) Ta coù D = Dx = 2 3 = -2 # 0 neân hai ñöôøng thaúng caét nhau 4 5 Dy = 3 1 = -23 5 6 2 1 = 16 6 4 Suy ra giao dieåm cuûa hai ñöôøng thaúng ñoù coù toaï ñoä laø D 23 16 D x= x = y= y = =-8 2 D 2 D Baøi 2: Goïi f(x.y -2 = 0 . f(4.-1) = 11 neân C  (C 2 ) Vaäy giaû söû AB.-4) 5.-1) = 4.-2) quaC quaC (4.3y = 0 vaø 2x + 5y +6 = 0 Moät ñænh hình bình haønh laø C(4.1)    u CB  u AD  (2.1)  / / AB quaC   uCD  u AB  (1.5) vaø caùch ñeàu hai ñieåm P(-1.y) = 0 Suy ra phöông trình CD   Vaäy CD coù veùc tô phaùp tuyeán n = (3.y) = 0 vaø g(x.11 = 0 Töông töï phöông trình CB  quaC (4.1) Phöông trình CD : A( x .2) vaø Q (5. x -4y -1 = 0 .y) = x .3)  Vaäy CB coù veùc tô phaùp tuyeán n = (5.-1).Hai caïnh hình bình haønh coù phöông trình : x .x 0 ) + B( y.3x -y . Goïi g(x.5 = 0  y  1 2.0) b) vuoâng goùc vôùi x-y -100 =0 c) coù chæ phöông laø  u = (5. Daën doø: (1phuùt)  Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû  Xem tröôùc noäi dung baøi môùi Baøi taäp: 1.-Gv höôùng daãn laïi töøng böôùc cho hoïc sinh hieåu sau ñoù giaùo vieân cho hoïc sinh nghó.Vieát phöông trình cac ñöôøng cao cuûa tam giaùc coù ba caïnh coù phöông trình: x .4) + ( y +1) = 0  3x + y .g(4 .Xeùt vò trí töông ñoái cuûa caùc caëp ñöôøng thaúng sau.3y = 0 (C 1 ).5) / / AD 68 .tìm giao ñieåm a) 2x + 3y +1 = 0 vaø 4x+5y -6 = 0 b) 4x -y +2 = 0 vaø -8x+2y +1 = 0 x  5t  x  4  2t x  2  3t x  1  t c)  vaø  d)  vaø   y  3  2t  y  7  3t  y  4  6t  y  2  2t x  5  t e)  vaø x + y .Vieát phöông trình hai caïnh coøn laïi 3.

Phöông trình CD : A( x . n A C = 0  (m+n) .4y .y 0 ) = 0  5( x.1 + (m+n)(4) = 0  5m +7n = 0 choïn n = -5  m = 7 Phöông trình AH laø: 8x -2 y +11 = 0 * Phöông trình ñöôøng cao BH laø giao AB vaø BC neân thuoäc chuøm: m(x -y .2 = 0 AC : 3x -y .x 0 ) + B( y.2) + n (3x -y .4) -2 ( y +1) = 0  5x . n BC = 0  (m+3n) .(m + n) y .22 = 0 Baøi 4 a) Giaûi: Ñöôøng thaúng ñi qua giao ñieåm cuûa hai ñöôøng thaúng ñaõ cho thì thuoäc chuøm: m( 2x -3y +15 ) + n(x -12 y + 3) = 0 (3) (3) ñi qua (2.3 + (-m-4n)(-1) = 0  4m +7n = 0 choïn n =-4  m = 7 Phöông trình BH laø: 3x +9 y .5 = 0 BC : x. ÑÖÔØNG TROØN 69 .4y -1 = 0 *Phöông trình ñöôøng cao AH laø giao AB vaø AC neân thuoäc chuøm: m(x -y .0 + 3 ) = 0  19 m + 5n = 0 Choïn n = 19  m = -1 Ñöôøng thaúng phaûi tìm laø -1( 2x -3y +15 ) +19 (x -12y +3) = 0  17x -225 y +32 = 0 Baøi 4 Giaûi: giaû söû AB : x -y .0 + 15) + n ( 2 .6 = 0 * Tröïc taâm tam giaùc ABC laø giao ñieåm caùc ñöôøng cao 8x  2 y  11  0 27 25 x= y=  26 78 3x  9 y  6  0 Tieát 34 §4.2m -n = 0   BH  AC  n BH .4 n) y .5) = 0  (m+3n) x .1) = 0  (m+n)x +(-m .2y .0) ta coù m( 4 .2m -5n = 0   AH BC  n A H .2) + n (x .

ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng. baûng phuï. -Gv khaúng ñònh laïi khi ta vieát phöông trình ñöôøng troøn ta chæ caàn tìm taâm vaø baùn kính cuûa noù.-3) a)Haõy vieát phöông trình 70 .Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû. Bieát ñöôïc khi naøo phöông trình : x2 + y2 +2ax + 2by + c = 0 laø phöông trình ñöôøng troøn vaø chæ ra ñöôïc taâm. +HS1 a) Ta coù taâm P(-2. ñöôøng troøn vaø giaûi thích roõ cho hoïc sinh hieåu. x  22   y  32  52 +HS b) Goïi I laø trung ñieåm PQ thì ta coù I laø taâm ñöôøng troøn H1 Cho hai ñieåm P(-2. ÑÖÔØNG TROØN 1. y 0  laø taâm vaø R laø baùn kính ñöôøng troøn. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY: TG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY HOAÏT ÑOÄNG CUÛA TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC 15’  Hoaït ñoäng1: -Lôùp tröôûng baùo caùo só -Gv kieåm tra só soá soá -Gv giôùi thieäu baøi môùi -Gv giôùi thieäu phöông trình -Caû lôùp chuù yù. . Phöông trình ñöôøng troøn y y y0 M I -Gv cho hoïc sinh thöïc hieän H1 -Hai hoïc sinh leân baûng -Gv höôùng daãn cho hoïc (coù theå thöïc hieän nhö sinh vaø goïi hai hoïc sinh sau) leân baûng.Vieát ñöôïc phöông trình ñöôøng troøn trong moät soá tröôøng hôïp ñôn giaûn .Giaùo vieân: Giaùo aùn. III. laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh: . II. §4.3) vaø Q(2.Vieát ñöôïc phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn khi bieát moät ñieåm thuoäc tieáp tuyeán hoaëc phöông cuûa tieáp tuyeán ñoù.Xaùc ñònh ñöôïc taâm vaø baùn kính cuûa ñöôøng troøn coù phöông trình daïng (x – x0)2 + (y – y0)2 = R2 . baùn kính cuûa ñöôøng troøn ñoù.I. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH: .3) vaø baùn kính R = PQ = 4 2  (6) 2  52  Phöông trình ñöôøng troøn laø: O x0 x x * Phöông trình ñöôøng troøn coù daïng: x  x0 2   y  y0 2  R 2 (1) * Trong ñoù I x 0 . .

Nhaän daïng phöông trình ñöôøng troøn Phöông trình: x2 + y2 + 2ax + 2by + c = 0 (2) vôùi ñieàu kieän a2 + b2 > c laø phöông trình cuûa döôøng troøn taâm I(-a.-b) vaø baùn kính R  a 2  b2  c -Gv goïi hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Gv khaúng ñònh laïi vaø cho hoïc sinh traû lôøi ? -Hoïc sinh traû lôøi H2 Khi a2 + b2 < c thì a2 + b2 – c <0 Taäp hôïp M laø roãng Khi a2 + b2 = c thì a2 + b2 – c =0 Taäp hôïp M laø moät ñieåm coù toïa ñoä laø (-a. e) khoâng phaûi laø phöông trình cuûa ñöôøng troøn -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn 15’ -Gv goïi hoïc sinh nhaän xeùt baïn  Hoaït ñoäng3: -Gv ñöa ra Ví duï ñeå minh hoïa cho PT (1) vaø PT(2) -Gv höôùng daãn vaø giaûi cho hoïc sinh hieåu Ví duï Ví duï: Vieát phöông trình ñöôøng troøn ñi qua ba ñieåm M(1.0) vaø baùn kính R = IP = IQ -Gv goïi hoïc sinh nhaän xeùt baïn. -Gv khaúng ñònh laïi vaø giôùi thieäu muïc 2 15’ 2 2  (3) 2  13  Phöông trình ñöôøng troøn laø: x 2  y 2  13 ñöôøng troøn taâm P vaø ñi qua Q b) Haõy vieát phöông trình ñöôøng troøn ñöôøng kính PQ -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn  Hoaït ñoäng2: -Gv höôùng daãn caùch tìm daïng thöù hai cuûa phöông trình ñöôøng troøn.b) . -Gv nhaán maïnh ñieàu kieän ñeå coù phöông trình ñöôøng troøn a2 + b2 > c -Gv cho hoïc sinh thöïc hieän H2 -Gv goïi hoïc sinh ñoïc yeâu caàu H2 vaø traû lôøi caâu hoûi 2. d) laø phöông trình cuûa ñöôøng troøn Caâu c).2) vaø P(1. -Caû lôùp chuù yù.-b) -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Hoïc sinh traû lôøi Caâu a) .2) . N(5.-3) Giaûi: Caùch1: Goïi I(x.I (0.y) laø taâm cuûa ñöôøng troøn Ta coù IM = IN = IP (*) IM 2  IN 2 Hay (*)   2 2  IM  IP -Gv giôùi thieäu coù hai caùch giaûi -Gv giôùi thieäu caùch giaûi thöù nhaát cho -Caû lôùp chuù yù x  12   y  22  x  52   y  22 (*)   2 2 2 2  x  1   y  2  x  1   y  3 71 .

hoïc sinh hieåu. 23. -0. 26 (SGK trang 95) vaø xem tröôùc noäi dung baøi môùi 72 . 24.25 Caùch2: Giaû söû phöông trình ñöôøng troøn coù daïng: x2 + y2 + 2ax + 2by + c = 0 Vì caùc ñieåm M. P ñeàu thuoäc ñöôøng troøn neân ta coù:  5  2a  4b  c  0 (1)  29  10a  4b  c  0 (2)  10  2a  6b  c  0 (3)   a  3  Töø (1) (2) vaø (3) ta suy ra b  0.5)2 = 10.5) Baùn kính R2 = IM2 = 10. 22.5  c  1  -Gv nhaän xeùt tieát hoïc vaø cho lôùp nghó Vaäy phöông trình ñöôøng troøn laø: x2 + y2 – 6x +y – 1 = 0 Daën doø: (1phuùt)  Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû  Laøm caùc baøi taäp 21. N. -Caû lôùp chuù yù Taâm I( 3 . 25.  8 x  24  x3   10 y  5  y  0.5 -Gv giôùi thieäu caùch giaûi thöù hai cho hoïc sinh hieåu -Gv khaúng ñònh laïi tuøy theo giaû thieát ñeà baøi toaùn maø ta coù theå choïn caùch giaûi 1 hoaëc caùch giaûi 2 sao cho ngaén goïn ñuùng keát quaû.25 Vaäy phöông troøn laø: (x – 3)2 + (y + 0.

Vieát ñöôïc phöông trình ñöôøng troøn trong moät soá tröôøng hôïp ñôn giaûn . baûng phuï. II. -Gv giôùi thieäu phöông trình ñöôøng troøn vaø giaûi thích roõ cho hoïc sinh hieåu. ÑÖÔØNG TROØN I. III. ÑÖÔØNG TROØN (tieáp theo) 3. §4.Xaùc ñònh ñöôïc taâm vaø baùn kính cuûa ñöôøng troøn coù phöông trình daïng (x – x0)2 + (y – y0)2 = R2 .Giaùo vieân: Giaùo aùn.MUÏC TIEÂU: Giuùp hoïc sinh: . baùn kính cuûa ñöôøng troøn ñoù. b) -Gv hoûi ñieàu kieän ñeå ñöôøng troøn tieáp xuùc vôùi ñöôøng thaúng laø gì? -Caû lôùp chuù yù.   -Hoïc sinh traû lôøi: Khoaûng caùch töø taâm ñeán ñöôøng thaúng baèng baùn kính cuûa ñöôøng troøn 73 .Vieát ñöôïc phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn khi bieát moät ñieåm thuoäc tieáp tuyeán hoaëc phöông cuûa tieáp tuyeán ñoù. laøm baøi taäp veà nhaø vaø xem tröôùc baøi môùi. . ñoà duøng daïy hoïc: thöôùc thaúng. CHUAÅN BÒ CUÛA GIAÙO VIEÂN – HOÏC SINH: .Phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn.Hoïc sinh: Hoïc laïi baøi cuû.1 -Gv höôùng daãn caùch giaûi cuûa baøi toaùn1 -Gv tröôùc tieân ta laäp phöông trình ñöôøng thaúng qua M vôùi vectô phaùp tuyeán n  (a. Bieát ñöôïc khi naøo phöông trình : x2 + y2 +2ax + 2by + c = 0 laø phöông trình ñöôøng troøn vaø chæ ra ñöôïc taâm.Tieát 35 §4. a) Baøi toaùn1: Vieát phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn (C ) : (x+1)2 + (y-2)2 = 5 bieát raèng tieáp tuyeán ñoù ñi qua ñieåm M 5  1. TIEÁN TRÌNH BAØI DAÏY: TG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA THAÀY HOAÏT ÑOÄNG CUÛA TROØ NOÄI DUNG BAØI HOÏC  Hoaït ñoäng1: -Lôùp tröôûng bcaùo -Gv kieåm tra só soá -Gv giôùi thieäu baøi môùi só soá -Caû lôùp chuù yù. .

2) a) Chöùng toû raèng ñieåm M naèm treân ñöôøng troøn ñaõ cho b) Vieát phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn taïi M Giaûi: (SGK) 74 .1 ( ) : a(x .5  1) + b(y-1) = 0 Ta coù d(I . -Chuù yù töø “ñi qua” thì ta coù 2 tieáp tuyeán  Hoaït ñoäng2:  Hoaït ñoäng2: -Gv giôùi thieäu Baøi toaùn Cho hs thöïc hieän 2 -Gv höôùng daãn caùch giaûi vaø trình baøy lôøi giaûi nhö saùch giaùo khoa b) Baøi toaùn2: Cho ñöôøng troøn x2 + y2 – 2x + 4y – 20 = 0 vaø ñieåm M(4.-Gv trình baøy lôøi giaûi cho hoïc sinh hieåu.2) baùn kính R= 5 Ñöôøng thaúng qua M 5  1. y M Giaûi: Ta coù (C ) coù taâm I(-1. ( ) ) = R    I O x a(1  5  1)  b(2  1) a2  b2  5a  b a b 2 2 = 5 5  =   5a  b  5a 2  5b 2  b(2b + 5 a) = 0 b0  2b  5a  0  * Vôùi b = 0 thì a  0 choïn a = 1 ( 1 ) : x – 5 + 1 = 0 * Vôùi 2b + 5 a = 0 choïn a = 2 thì ta ñöôïc b = – 5 ( 2 ) : 2x – 5 y + 2 – 5 = 0 -Gv khaúng ñònh laïi ñoái vôùi moät ñieåm khoâng thuoäc ñöôøng troøn thì töø ñieåm ñoù ta coù hai tieáp tuyeán vôùi ñöôøng troøn. -Caû lôùp theo doõi caùch giaûi cuûa giaùo vieân.

c   10  9 -Gv khaúng ñònh laïi nhaän Do ñoù ta coù hai tieáp xeùt lôùp vaø cho lôùp tuyeán laø: nghó 3x – y  10  9  0 vaø 3x – y  10  9  0 -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn 75 . '  ) = R  3.-Gv khaúng ñònh laïi ñoái vôùi moät ñieåm thuoäc ñöôøng troøn thì töø ñieåm ñoù ta chæ coù moät tieáp tuyeán vôùi ñöôøng troøn. -Chuù yù töø “taïi” thì ta coù1 tieáp tuyeán  Hoaït ñoäng3: -Gv cho hoïc sinh thöïc hieän H3 -Gv höôùng daãn cho hoïc sinh hieåu vaø goïi hoïc sinh thöïc hieän y 2 1 M x 4 O -2 I -Hoïc sinh leân baûng thöïc hieän H3 H3 Vieát phöông trình (coù theå thöïc hieän nhö ñöôøng thaúng ñi qau goác sau:) toïa ñoä vaø tieáp xuùc vôùi 2 2 (C ): x + y – 3x + y = 0 ñöôøng troøn (C ): x2 + y2 – 3x + y = 0 3 1 Coù taâm I  .Vì O(0.2  (3)  c 10 1 H4 Vieát phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn (x – 2 )2 + (y + 3)2 = 1 bieát tieáp tuyeán ñoù song song vôùi ñöôøng thaúng ( ) : 3x – y + 2 = 0  c  10  9 -Gv goïi hoïc sinh nhaän  c  9  10   xeùt baïn.  .0) 2 2  (C ) Neân tieáp tuyeán qua O vaø nhaän OI =  .  laøm VTPT Do ñoù ta coù tieáp tuyeán laø: 3 1 ( x  0)  ( y  0)  0 2 2 3 2 1 2 -Gv goïi hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Gv khaúng ñònh laïi vaø cho hoïc sinh thöïc hieän H4 Hay 3x – y = 0 -Hoïc sinh nhaän xeùt baïn -Hoïc sinh coù theå thöïc hieän nhö sau: Vì ñöôøng thaúng caàn tìm song song vôùi ( ) : 3x – y + 2 = 0 neân PT laø: '  : 3x – y + c = 0 ( c  2 ) Ñöôøng troøn coù taâm I(2.3) vaø baùn kính laø R = 1 Ñieàu kieän d(I.

Tìm quó tích caùc ñieåm M sao cho: a) MA 2  MB 2 = 90 b) 2MA 2  3MB 2 = k 2 trong ñoù k laø soá cho tröôùc 2.1 = 0 3. Vieát phöông trình tieáp tuyeán chung cuûa hai ñöôøng troøn (C 1 ) x 2  y 2 .11) c) Vieát phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn vuoâng goùc vôùi x +2 y = 0 d) Tìm ñieàu kieän cuûa m ñeå x +( m-1) y +m = 0 tieáp xuùc vôùi ñöôøng troøn 6. MB 2 = (x-9) 2 +(y-7) 2 Giaû thieát cho MA 2 +MB 2 = 90  (x.caùc truïc ñaúng phöông ñoù luoân luoân qua moät ñieåm coá ñònh NOÄI DUNG : PHÖÔNG PHAÙP : Baøi 1a) Giaûi:Giaû söû M(x. 28.Cho phöông trình ñöôøng troøn x 2  y 2 . R= 2 2 1 ) 2  ( 1) = ( 3)  ( 2 2 HD Baøi 1a) * Duøng bieåu thöùc toïa ñoä giaûng HD Baøi 1b) * Nhö baøi 1a) Hoïc sinh thöïc hieän taïi nhaø * Baøi 2a).8y + 16 = 0 Vaäy taäp hôïp M laø ñöôøng troøn Baøi 3 Giaûi: Giaû söû phöông trình ñöøng troøn coù daïng x 2  y 2 +2Ax+2By+C = 0 (C) (C) qua A  2A + 4B + C + 5 = 0 (1) (C) qua B  10A +4B +C +29 = 0 (2) (C) qua C  2A ..3c :hoïc sinh reøn luyeän 41 2 Baøi 4 .0) * B (3.8y = 11 c) 7x 2  7 y 2 -4x + 6y .vaø C( 1. B = 1 .2mx + 2( m+1)y .c) :cho hoïc sinh reøn luyeän *Baøi 3a) Gv giaûng 3b.Cho hai hoï (C m ) x 2  y 2 .2) .Daën doø: (1phuùt)  Caùc em veà nhaø xem laïi baøi cuû  Laøm caùc baøi taäp 27.Vieát phöông trình ñöôøng troøn tieáp xuùc vôùi caùc truïc toïa ñoä ñoàng thôøi ñi qua M(2.1) 2 +(y-1) 2 + (x-9) 2 +(y-7) 2 = 90 2x 2 +2y 2 -20x-16y+132 = 90  x 2 +y 2 -10x . 29 (SGK trang 96) vaø xem tröôùc noäi dung baøi môùi HD: 1.1 = 0 ( C 2 ) (x  8) 2  ( y  6) 2 = 16 x 2  y 2 .Tìm taâm vaø baùn kính caùc ñöôøng troøn sau: a) x 2  y 2 -2x-2y .1 ).C = -1 Vaäy ñtroøn ù taâm I(3.2 = 0 b) 16 x 2  16 y 2 + 16 x .1 = 0 7.1) 5.1) y + 3 = 0 (C m )  Tìm truïc ñaúng phöông cuûa hai ñöôøng troøn ñoù.6B +C +10 = 0 (3) Giaûi heä (1). Chöùng toû khi m thay ñoåi.Cho hai ñieåm A(1.1) vaø B( 9.Vieát phöông trình ñöôøng troøn qua 3 ñieåm : A(1.(3) ta ñöôïc A = -3.4x +8y -5 = 0 a) Tìm toïa ñoä taâm vaø baùn kính b)Vieát phöông trình tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn ñi qua * A(-1..2) .-3) 4.(2).x + ( m.HD: Khai thaùc khoaûng 76 .1) 2 +(y-1) 2 .b).7).y) Ta coù MA 2 = (x.B(5.

(3) ) = R  = =5 22  1 22  1 (4)  C =5 5  C=5 5 Vaäy tieáp tuyeán laø 2x .b) laø taâm ñöông troøn.y  5 5 caùch töø ñieåm ñeàn ñöông thaúng .1)  (2.-4) R = A 2  B 2 C = 5 b) Ñöông thaúng qua A(-1.6b) HD: Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå ñöôøng thaúng laø tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn? suy ra caùch giaûi .Baøi 6 a) Ta coù: 2A = -4  A = -2.b > 0b=a=R  PT ñöôøng troøn laø (x-R) 2 + (y-R) 2 = R 2 vaø qua M(2.1)  ñöôøng troøn naèn trong maët phaúng toïa ñoä I neân a .Cho hoïc sinh thöïc hieän 6a) . C = 5 neân taâm ñöôøng troøn laø I( 2.Oy) = = = a 1 12  02 Vì ñöôøng troøn tieáp xuùc vôùi hai truïc  b = a = R Maët khaùc ñöôøng troøn qua M( 2. 77 .Ox) = = =b 1 12  02 a xI ñ(M.baøi 6c) Cho hoïc sinh töï giaûi -Baøi 6d) HD: vieát daïng ñöôøng thaúng vuoâng goùc vôùi ñöôøng thaúng ñaõ cho töø ñoù duøng ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå ñöôøng thaúng laø tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn ta coù lôùi giaûi.R laø baùn kính Ta coù khoaûng caùch töø M ñeàn Oxy = 0 ) vaø ñeán Oy (x= 0 ) b yI ñ(M.Giaûi: Giaû söû ñöôøng troøn coù daïng (x-a) 2 + (yb) 2 = R 2 Goïi I(a.R) 2 + (1-R) 2 = R 2  R 2 -6R + 5 = 0  R =1 hay R = 5 Keát luaään Phöông trình ñöôøng troøn phaûi tìm laø (x-1) 2 + (y-1) 2 =1 hay (x-5) 2 + (y-5) 2 = 25 5. 2B = 8  B = 4.4y +3 = 0 d)Tieáp tuyeán vuoâng goùc vôùi x +2y = 0 coù daïng: 2x .(1) ) = R  = = 5 (2) k 2 1 k 2 1 3  3k  4  5 k 2  1  k = 4 Vaäy tieáp tuyeán laø 3x .0) coù daïng : y= k( x+1) (1) ñ kieän caàn vaø ñuû ñeå (1) laø tieáp tuyeán cuûa ñöôøng troøn laø: kx I  y I  k 3k  4 d (I.y + C = 0 (3) Ñieàu kieän caàn vaø ñuû ñeå (3) laø tt cuûa ñöôøng troøn laø: 4  4 C 2x I  y I  C d (I.

Tieát 36 (A) n  (2.1) vaø B(-4.2) (C) (C) Khoâng ñi qua ñieåm A(1 .2) (C) n  (2.4) .2) (B) n  (3.1) .0) a) Vieát phöông trình toång quaùt vaø phöông trình tham soá cuûa ñöôøng cao keû töø ñænh A b) Tính khoaûng caùch töø ñieåm C(5. Ñöôøng thaúng  coù phöông trình tham soá laø :  x  1  3t  x  2  3t x  3  t  x  1  3t (A)  (B)  (C)  (D)   y  2  2t  y  1  2t  y  2  2t  y  2  2t Caâu 5: Khoaûng caùch töø ñieåm A(1 . Tìm meänh ñeà sai : (A) (C) Coù baùn kính R = 5 (B) (C) ñi qua ñieåm M(2 . B(-2.2) II/ Traéc nghieäm töï luaän (6 ñieåm) Baøi 1: Cho tam giaùc ABC vôùi A(2.3) ñeán ñöôøng thaúng  : 4x+3y+2=0 laø :     (A) 3 (B) 5 (C) 0 (D) 6 Caâu 6: Soá ñoù goùc giöõa hai ñöôøng thaúng d1 : 4x-2y+6=0 vaø d2 : x-3y+1=0 laø : (A) 90o (B) 60o (C) 45o (D) -45o Caâu 7: Cho hai ñöôøng thaúng 1 : x+y+5=0 vaø 2 : y=-10. Goùc giöõa hai ñöôøng thaúng 1 vaø 2 laø : (A) 30o (B) 45o (C) 88o57’52’’ (D) 1o13’8’’ Caâu 8: Cho ñöôøng troøn (C) : x2+y2+2x+4y-20+0. C(5.1)  ÑEÀ KIEÅM TRA 1 TIEÁT    I/ Traéc nghieäm khaùch quan (4 ñieåm) Caâu 1: Ñöôøng thaúng 2x+y-1=0 coù vectô phaùp tuyeán laø vectô naøo ? (B) n  (2.1) (C) n  (1.2)  x  10  3t Caâu 2: Phöông trình tham soá  coù vectô chæ phöông laø  y  5  2t (A) u  (3. c) Vieát phöông trình ñöôøng phaân giaùc cuûa goùc ACB Baøi 2: Cho ñöôøng troøn (C) coù phöông trình : x2+y2-4x+8y-5=0 78 .2) vaø song song vôùi ñöôøng thaúng 2x-3y+5=0.3) (D) n  (3.1) (D) (C) coù taâm I(1 .1) (D) n  (1.2) Caâu 3: Phöông trình ñöôøng thaúng ñi qua A(2.0) ñeán ñöôøng cao xuaát phaùt töø ñænh A.5) laø: (A) 2x-3y-7=0 (B) 2x+3y+7=0 (C) 2x+3y-7=0 (D) 3x+2y-7=0 Caâu 4: Ñöôøng thaúng  ñi qua M(1.

. -2). b/ Noäi dung baøi môùi: Tieát 1 Hoaït ñoäng 1: Giôùi thieäu elip . phöông trình chính taéc cuûa elip. .Tieán haønh thöïc hieän veõ elip vaø traû lôøi caâu hoûi cuûa giaùo vieân. Tieán trình baøi hoïc: a/ Kieåm tra baøi cuõ: Vieát phöông trình ñöôøng troøn qua ba ñieåm M(1.0) Tieát 37-38-39 §5. laäp phöông trình chính taéc cuûa elip khi bieát caùc yeáu toá xaùc ñònh noù. truïc lôùn. webcam. chính xaùc.Cho hoïc sinh xem nhöõng ñoaïn video ñaõ töøng gaëp. Clip vaø giôùi thieäu veà elip.Ñam meâ boä moân Toaùn khi phaùt hieän ra nhöõng khaùi coù trong thöïc teá thöôøng gaëp. bieát ñöôïc caùc böôùc tìm quyõ tích cuûa moät ñieåm. 2).Höôùng daãn HS caùch veõ elip. cho HS leân veõ thöû baèng maùy tính. taâm sai cuûa elip ñoù vaø ngöôïc laïi. 2). . Chuaån bò phöông tieän daïy hoïc: a/ Thöïc tieãn: HS ñaõ bieát caùc coâng thöùc tính khoaûng caùch giöõa hai ñieåm. nhìn vaø lieân töôûng ñeán thöïc teá .veõ ñöôøng elip. c/ Thaùi ñoä: . Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV . Haø h tinh n Maë trôø t i . b/ Phöông tieän daïy hoïc: . projector. (Duøng 79 . ELIP 1. xaùc ñònh ñöôïc caùc tieâu ñieåm.Nghe. truïc beù.Ghi nhaän kieán thöùc.Chuaån bò phieáu hoïc taäp. Muïc tieâu: a/ Kieán thöùc: Hieåu vaø naém vöõng ñònh nghóa elip. b/ Kyõ naêng: Töø phöông trình chính taéc cuûa elip.Caån thaän.Maùy tính xaùch tay. 2. . N(1. P(5.a) Tìm toïa ñoä taâm vaø baùn kính cuûa (C) b) Vieát phöông trình tieáp tuyeán vôùi (C) ñi qua A(-1. 3.

Cho M di ñoäng... treân Oy khoâng phaûi laø phöông trình .Ghi nhôù kieán thöùc...Giaùo vieân chính xaùc hoùa ñònh nghóa vaø neáu caùc khaùi nieäm lieân quan ñeán ñònh nghóa..46 cm MF2 = 4. chính taéc". .. tìm MF1.. haõy bình phöông hai veá Neâu chuù yù: "phöông trình 2 2 vaø ruùt goïn ñaúng thöùc: .Traû lôøi phieáu hoïc taäp moät caùch hai tieâu ñieåm F1 vaø F2?" (Duøng phaàn meàm Geometer's Sketchpad) nhanh nhaát: y Giaû söû ñieåm M(x. em coù nhaän xeùt gì veà ñoä daøi MF1.. haõy cho bieát toïa ñoä cuûa .. 3) Giaûi heä phöông trình: ..Töøng böôùc döïng heä truïc Oxy.. x 2) Duøng coâng thöùc tính khoaûng O F F caùch giöõa hai ñieåm tính: MF12 = ...Neâu toïa ñoä hai tieâu ñieåm F1. y) 1 2 80 . ñaët caâu hoûi: " Khi M di ñoäng...Traû lôøi traéc nghieäm.  MF1 .50 cm M Chuyeå ñoäg n n F1 F2 ... ñaët heä truïc toïa ñoä. Hoaït ñoäng 2: Thieát laäp phöông trình chính taéc cuûa elip....Chính xaùc hoùa phöông trình chính taéc MF1  MF2  .Chuù yù nghe vaø quan saùt caùch choïn . F2. cuûa elip vaø neâu caùc khaùi nieäm lieân 4) Töø MF1 vöøa tính vaø MF1 = quan. M(x....Cho 4 nhoùm hoaït ñoäng thi ñua vôùi MF1  MF2  .MF22 = ..Cho HS traû lôøi phieáu traéc nghieäm cuûng coá kieán thöùc. .. Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV . nhau traû lôøi phieáu hoïc taäp.04 cm MF1+MF2 = 14.. ( x  c) 2  y 2 . y) naèm treân elip (E). MF22 = .. MF2?  . = x y  2  1 vôùi a < b vôùi tieâu ñieåm naèm 2 2 2 a b ( x  c)  y .phaàn meàm Geometer's Sketchpad) M F1 F2 . ñoä nhö vaäy... Toïa ñoä caùc tieâu ñieåm cuûa elip: . MF2 vaø F1F2"? MF1 = 10.. caâu hoûi: "Vôùi caùch choïn heä truïc toïa ...MF2 = . Tính vaø ñieàn vaøo caùc khoaûng troáng: 1) Khi ñoù: MF1 + MF2 = .. MF12 .

Vieát phöông trình chính taéc vôùi a. Ñieàn vaøo caùc khoaûng .... b Tìm caùc heä soá a.. Daïng chính taéc cuûa elip. coù:   1  b2 = . 0) x c/ Cuûng coá: Vieát phöông trình chính taéc cuûa elíp ñi qua hai ñieåm M(0...... 0). Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV Ñöa ra daïng chính taéc . F2(0. d/ Baøi taäp veà nhaø: 30. 0) c) F1(.. F2( 21 . 0) b) F1(-5... Hoaït ñoäng cuûa HS Hoaït ñoäng cuûa GV . phöông trình vaø giaûi heä.. .. ñònh toïa ñoä caùc tieâu ñieåm cuûa elip ñoù...21 ).. .. 0) O F2( 5. Vieát phöông trình vôùi a.. b tìm ñöôïc..21 .. coù daïng: ..5..Chính xaùc hoùa baøi giaûi (neáu caàn).103 3 ).. b. vaø I(0.Yeâu caàu HS ñieàn vaøo phieáu hoïc Cho ba ñieåm F1(  5 .. 0). Xaùc 2 81 . 0). . F2( 5 .. Vaâî phöông trình chính taéc cuûa elip (E) laø: .. 32 SGK trang 102 ...Minh hoïa ñöôøng elip hoïc sinh vöøa vieát troáng sau: Phöông trình chính taéc cuûa elip (E) phöông trình chính taéc... vöøa tìm ñöôïc. ... F2(2... 21 ) Hoaït ñoäng 3: Vaän duïng kieán thöùc giaûi toaùn.Traû lôøi phieáu hoïc taäp: .... 3).x2 y2   1 laø: 25 4 a) F1(-2.  a2 = . 1) vaø N(1... F2(5. 3) F1(. Vì ñieåm I naèm treân elip neân ta ..Giuùp hoïc sinh naém ñöôïc caùc böôùc Theá toaï ñoä hai ñieåm M.. Theo giaû thieát 2c = ...... y I (0... N vaøo vieát phöông trình chính taéc cuûa elip. 31. 0) taäp... . 0) d) F1(0. 0)...

Hs veõ hình Choïn heä truïc toïa ñoä Oxy.Ñn ñöôøng Hyperbol: ÑN: Cho hai ñieåm coá ñònh F1. ÑÖÔØNG HYPEBOL I). F2 coù khoaûng caùch F1F2=2c (c>0). F2(c. ñænh.Kó naêng Töø phöông trình chính taéc cuûa (H) chæ ra ñöôïc : tieâu ñieåm.Tiết 40.0). O laø trung ñieåm cuûa F1F2. Tính chính xaùc. .Tiến trình baøi dạy 1) Kieåm tra mieäng : 2) Baøi môùi : TG Nội dung baøi dạy Hoạt động của thầy HÑ1: ÑN ñöôøng Hyperbol GV chieáu: Ñoà thò haøm soá: 1 y  hình 86 a) b) x Gv giaûi thích hình Hyperbol Gv neâu ÑN (chieáu maøn hình ÑN) GV höôùng daãn caùch veõ hình HÑ2: phöông trình chính taéc cuûa (H) Goïi hs neâu caùch döïng Ñoä daøi F1F2=2c Hoạt động của troø Hs quan saùt traû lôøi Hs quan saùt ÑN vaø phaân bieät laïi ÑN 1). Chuẩn bị Gv: giaùo aùn ñieän töû Hs: xem tröôùc baøi III). Ñöôøng Hyperbol laø taäp hôïp caùc ñieåm M sao cho MF1-MF2=2a.0) Hs hoaït ñoäng nhoùm giaûi 82 . 2 ñöôøng tieäm caän. truïc beù. II). Muïc tieâu: . laäp ñöôïc phöông trình chính taéc cuûa (H).41 §6.Kieán thöùc Hieåu vaø naém vöõng ñònh nghóa Hyperbol. taâm sai cuûa (H). . giaûi ñuùng phöông trình vaø heä phöông trình. Xaùc ñònh ñöôïc caùc tieâu ñieåm.Tö duy thaùi ñoä Lieân heä ñöôïc vôùi nhieàu vaán ñeà coù trong thöïc teá lieân quan ñeán hình Hyperbol coù oùc töôûng töôïng toát hôn. phöông trình chính taéc cuûa Hyperbol. Oy laø ñöôøng trung tröïc cuûa F1F2 F1 (-c. truïc lôùn.

b>0) a2 b2 Cuûng coá : Neâu ñònh nghóa (H). truïc Oy goïi laø truïc aûo c Taâm sai e  so saùnh a vôùi 1 Gôïi yù giaûi VD:  2 a  ?  2 b  ?  Gv treo baûng phuï coù hình 90 Gv giaûi thích.0) .0).y) ∈ pt (1) thì c c MF1  a  x ... phöông trình 2 tieäm caän laø b y x a HÑ4: Giaûi baøi taäp  2 a  ? BT 37) a)  2 b  ?  Xem 37c) coù daïng (H) chuùng ta phaûi ñöa veà daïng phöông trình chính taéc cuûa (H) MF1  ( x  c) 2  y 2  a  cx a c2 2 x vì a2  ( x  c) 2  y 2  a 2  2cx   c2   1  2   y 2  a 2  c 2  a    2 2 a -c <0 Neân a2-c2= -b2 (vôùi b>0) x2 y2  2  2  1 (1) (a>0. MF2= ? Muoán vieát ñöôïc phöông trình chính taét cuûa (H) ta phaûi coù ñieàu kieän gì? HÑ3: Hình daïng cuûa (H) cho hs hoaït ñoäng nhoùm giaûi quyeát Gv treo baûng phuï neâu caùc khaùi nieäm Truïc Ox goïi laø truïc thöïc. phöông trình chính taéc cuûa (H) Cho hs giaûi baøi taäp 1 3.Trong ñoù a laø soá döông cho tröôùc nhoû hôn c Hai ñieåm F1. Hình daïng cuûa (H) VD: Cho Hyperbol (H) x2 y2  1 9 4 Xaùc ñònh toïa ñoä caùc ñænh.0) 13 e 3 2a=6 .. 2b=4 b 2 y x x a 3 c) x2-9y2=9 83 .0) A1(-3. A2(3.0) 13 e 3 2a=6 . A2(3.. F2 ( 13 . ñoä daøi truïc aûo cuûa (H) F1 (..) Gv chieáu hình leân treân baûng yeâu caàu hs hoaït ñoäng MF1= ? Xem a2-c2 aâm hay döông ? Ngöôïc laïi : Neáu M(x. b>0) a b M(x.0). 2b=4 a 2  9 a  3    BT3) a) b 2  4 b  2  c 2  a 2  b 2  13  c  13 Vaäy (H) coù F1 ( 13 ..y) thoûa (2) thì MF1= ?.Phöông trình chính taéc cuûa Hyperbol vôùi a2-c2= -b2 hay b2 = c2. MF2  a  x a a  MF1  MF2  2a Töùc M ∈ (H) Bieát a vaø b hoaëc bieát a vaø c (b vaø c) hoaëc (H) ñi qua hai ñieåm Hs hoaït ñoäng nhoùm Hs nghe hieåu c e   1 (vì c>a) a VD:Phöông trình  2 a  9 a  3   2 b  4 b  2  c 2  a 2  b 2  13  c  13 Vaäy (H) coù F1 ( 13 . caùc tieâu ñieåm vaø tính taâm sai. ñoä daøi truïc thöïc.0) A1(-3... F2 goïi laø caùc tieâu ñieåm cuûa (H)..0) . F2(.).. F2 ( 13 . Khoaûng caùch F1F2=2c goïi laø tieâu cöï cuûa (H) 2).a2 x2 y2   1 (a>0.

39 Tieát 42-43 §7. 2. Veà kieán thöùc: .x2 y2  1 9 1 a 2  9 a  3    Coù b 2  1 b  1  c 2  a 2  b 2  10  c  10 3). ñöôøng chuaån.Phöông trình chính taéc cuûa parabol. ÑÖÔØNG PARABOL A. hình daïng cuûa (H).Hoïc sinh bieát tìm tieâu ñieåm.Ñònh nghóa parabol. . Muïc tieâu: 1. 4). ñöôøng chuaån. tham soá tieâu cuûa parabol.Cuûng coá:Ñn (H). tham soá tieâu cuûa parabol.Daën doø : Höôùng daãn giaûi baøi taäp 38. Kyõ naêng: . pt chính taéc cuûa (H). 84 . caùc khaùi nieäm: tieâu ñieåm.

tham soá tieâu. )  y = 2px 85 .. HÑ1: Xaây döïng ñònh nghóa (P) TH2: Phöông trình chính taéc cuûa parabol. y0)  x0  ( y 0  ) 2 = y0 +  y + 4 4 4 (P)  MF = d(M. HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng Veõ hình 94  HS quan saùt hình veõ vaø  GV choïn heä truïc toïa neâu toïa ñoä tieâu ñieåm F. GV cho. ) = x  2 cho HS aùp duïng ñònh chính taéc cuûa (P). Veà thaùi ñoä: . ). chính xaùc. . CMR: M(x0. )  4 1 1 1 2 = 0. 2  Theo höôùng daãn cuûa GV theo nhoùm ñeå tính MF p HS xaây döïng phöông trình vaø d(M. p (x  )2  y 2  GV cho HS thaûo luaän MF = ñeå tính MF. 2) Tieán trình baøi hoïc: a/ Kieåm tra baøi cuõ: loàng vaøo caùc hoaït ñoäng cuûa baøi hoïc.  Giaùo vieân toång keát laïi ñònh nghóa.Caån thaän. HÑ3: Caùc tính chaát cuûa (P). )" 1 1 1 1 2 2 2 = y0  y0    GV nhaän xeùt phaàn trình x0  y 0  y 0  2 16 2 16 baøy cuûa nhoùm. C. ). d(M. tieâu  HS phaùt bieåu ñònh nghóa (P) ñieåm. yeâu phöông trình ñöôøng chuaån caàu HS xaùc ñònh toïa ñoä F. Hoaït ñoäng 2: Xaùc ñònh phöông trình chính taéc (8'). ñöôøng chuaån. HÑ4: Cuûng coá phöông trình chính taéc cuûa (P) thoâng qua phieáu traû lôøi traéc nghieäm. 2 x0  y 0  M  (P). phöông trình ñöôøng . tham soá tieâu. 2 2 2  Ñaïi dieän moät nhoùm trình nghóa ñöa ra phöông trình MF = d (M.Hoïc sinh bieát vieát phöông trình chính taéc cuûa parabol khi bieát caùc yeáu toá: tieâu ñieåm.Chuaån bò caùc phieáu traéc nghieäm khaùch quan. HÑ2: Xaây döïng phöông trình chính taéc. Chuaån bò phöông tieän daïy hoïc: . ñieåm 1 baûng baøi laøm cuûa nhoùm mình F(0. ñöôøng chuaån.  HS thaûo luaän theo nhoùm chuaån . HÑ5: Reøn luyeän kyõ naêng cho hoïc sinh thoâng qua baøi taäp. . Tieán trình baøi hoïc vaø caùc hoaït ñoäng: 1) Caùc tình huoáng hoïc taäp: TH1: Giaùo vieân xaây döïng ñònh nghóa (P). nhoùm: "Xeùt ñoà thò (P) 2  Ñaïi dieän moät nhoùm trình baøy cuûa haøm soá y = x . 3. B. bieåu ñònh nghóa (P). Töø ñoù gôïi yù d(M. b/ Baøi môùi: Hoaït ñoäng 1: Xaây döïng ñònh nghóa (P) (10') HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng  HS thaûo luaän theo nhoùm caâu hoûi  Gv cho HS thaûo luaän theo ÑN SGK.Chuaån bò hình veõ treân giaáy. ñoä nhö hình veõ. ) vaø ñöôøng thaúng : (baøi giaûi: MF = d(M.Bieát öùng duïng parabol trong ñôøi soáng.)  GV gôïi yù cho HS phaùt  Caùc nhoùm coøn laïi cho yù kieán.

HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng  HS thaûo luaän nhoùm vaø  GV phaùt phieáu TNKQ cho töøng traû lôøi phieáu traû lôøi traéc nhoùm: Cho (P) y 2 = 2px. 0) baøy baøi laøm cuûa nhoùm C. + Toïa ñoä giao ñieåm cuûa (P) vôùi caùc truïc toïa ñoä"  GV toång keát laïi caùc yù kieán cuûa HS. Caùc nhoùm coøn laïi p ñoùng goùp yù kieán. Hoaït ñoäng 5: Reøn luyeän kyõ naêng cuûa HS thoâng qua baøi taäp (7'). vaø ñöa ra phöông trình chính taéc cuûa (P). khoanh troøn nghieäm. thaûo luaän: "töø phöông cuûa truïc tung.  Ñaïi dieän moät nhoùm trình B. Caùc nhoùm coøn laïi  GV boå sung. chænh söûa ñoùng goùp yù kieán. HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng 86 .Truïc ñoái xöùng cuûa (P) laø Oy. c) (P) caét truïc Ox taïi veà: + Giaù trò x? töø ñoù suy ñieåm O vaø ñoù cuõng laø ra vò trí cuûa (P). mình. Hoaït ñoäng 4: Cuûng coá phöông trình chính taéc cuûa (P) thoâng qua phieáu traû lôøi traéc nghieäm (5'). Hoaït ñoäng 3: Caùc tính chaát cuûa (P) (10'). (p > 0) mình.x + = 0 laø phöông trình ñöôøng 2 chuaån cuûa (P). caâu ñuùng: A. suy ra Ox coù quan heä gì vôùi (P).baøy baøi laøm cuûa nhoùm chính taéc cuûa (P). ñoùng goùp yù kieán. HÑ cuûa HS HÑ cuûa GV Ghi baûng  Thaûo luaän nhoùm vaø ñaïi  GV ñöa ra heä thoáng dieän moät nhoùm traû lôøi caùc caâu hoûi cho HS a) (P) naèm veà beân phaûi caâu hoûi. ñieåm duy cuûa Oy  (P) 2 + Haøm soá y = 2px laø haøm soá chaün hay leû (ñoái vôùi bieán y). D. y0)  R thì x0  0.tham soá tieâu cuûa (P) laø p.(P) coù tieâu ñieåm F(p.  Caùc nhoùm coøn laïi trình chính taéc cuûa (P) b) Ox laø truïc ñoái xöùng caùc em coù nhaän xeùt gì cuûa (P). E.Neáu M(x0.

y2 = 6x B. (P) vaø (H) chuùng ñoàng nhaát döôùi moät ñònh nghóa chung.Kó naêng Khoâng yeâu caàu nhieàu veà luyeän taäp . 1 coù tieâu ñieåm F( . 0) laø: Caùc nhoùm coøn laïi 4 ñoùng goùp yù kieán. HS thaûo luaän nhoùm vaø  GV phaùt phieáu cho töøng nhoùm ñaïi dieän moät nhoùm trình HS: phöông trình chính taéc cuûa (P) baøy keát quaû.y2 = 2x D.y2 = 4x C.x .45 §8.3 = 0  GV ñöa ra ñaùp aùn. A. BA ÑÖÔØNG CONIC I).Kieán thöùc Cho hoïc sinh bieát veà ba ñöôøng (E).  GV phaùt phieáu 2 cho töøng nhoùm HS: Phöông trình ñöôøng chuaån cuûa parabol: 12x .y2 = x  GV ñöa ra ñaùp aùn. c/ Cuûng coá: (5') Caâu hoûi 1: Haõy nhaéc laïi ñònnh nghóa ñöôøng parabol vaø daïgn chính taéc cuûa parabol? Caâu hoûi 2: Haõy cho bieát toïa ñoä tieâu ñieåm vaø phöông trình ñöôøng chuaån cuûa (P): y = ax2 (a  0)? d/ Baøi taäp veà nhaø: caùc baøi taäp trang 112 .SGK.2 = 0 C.x + 2 = 0 B.y2 = 0 laø: A.Muïc tieâu: .x + 3 = 0 D. Tiết 44.Tö duy thaùi ñoä Lieân heä ñöôïc vôùi nhieàu vaán ñeà coù trong thöïc teá 87 . .x .

1 ) d (M .0) a 4)  2 : x   0 goïi laø ñg e chuaån cuûa (E) öùng vôùi tieâu ñieåm F2(c.0) . (H). 5) Tính chaát : 6)  M cuûa (E) ta luoân coù MF1 MF2   7) d (M . 12) Tính chaát : 13)  M cuûa (H) ta luoân coù MF1 MF2   14) d (M .Chuẩn bị Gv: Baûng phuï.y) laø ñieåm thuoäc ñöôøng conic neân : Hoạt động của troø Hs neâu laïi ÑN cuûa (E) Hs chöùng minh tính chaát c MF1  a  x  a  ex a a a  ex a  ex d (M . (P) Cho hs giaûi bt 47c HÑ4: Giaûi baøi taäp Goïi 2 hs giaûi baøi taäp 47 a 2  10  47a) coù  2 b  7  2 2 2 Do b =a -c  c2=a2-b2 a 1 : x  x  0 e a 2 : x  x  0 e 47b) Töông töï b2=a2+c2 cho hs trình baøy caùch giaûi bt 48a) goïi M(x. 1 )  x    e e e Hs neâu laïi phöông trình chính taéc cuûa (H) Hs chöùng minh töông töï tính chaát cuûa (E) 1) 1)Ñg chuaån cuûa(E) x2 y2 2) (E) : 2  2  1 (a>b>0) a b a 3) Ñt 1 : x   0 goïi laø e ñg chuaån cuûa (E) öùng vôùi tieâu ñieåm F1(-c. thöôùc.  1 )= MF1 ? d (M . 1 ) HÑ2: ñöôøng chuaån cuûa (H) Gv neâu ñònh nghóa cuûa (H) Tính chaát cuûa (H) Goïi hs CM tính chaát HÑ3: Ñònh nghóa ñöôøng conic Neâu ÑN caùc ñöôøng conic Vaäy: (E) laø ñöôøng conic coù e=? (H) laø ñöôøng conic coù e=? (P) laø ñöôøng conic coù e=? Nhaéc laïi taâm sai (E).Tiến trình baøi dạy 1) Kieåm tra mieäng : 2) Baøi môùi : TG Nội dung baøi dạy Hoạt động của thầy HÑ : Ñöôøng chuaån cuûa (E) Neâu ñn ñöôøng chuaån cuûa (E) Neâu tính chaát cuûa (E) Cho hs CM MF1= D(M. II). 1 ) d (M .Coù oùc töôûng töôïng toát hôn. compa Hs: xem tröôùc baøi môùi.  2 ) 8) = e (e<1) 9) 2)Ñg chuaån cuûa(H) x2 y2 10) (H) : 2  2  1 (a>b>0) a b a 11) Caùc ñt 1 : x   0 vaø e a  2 : x   0 goïi laø e caùc ñg chuaån cuûa (H) laàn löôït öùng vôùi caùc tieâu ñieåm F1(-c.  2 ) 15) = e (e>1) 16) 3)Ñn ñöôøng coânic : 17) Cho ñieåm F coá ñònh vaø ñthaúng  coá ñònh khoâng ñi qua F .0) vaø F2(c.0) . III). Taäp Hs laäp laïi ñònh nghóa caùc ñöôøng conic c e  1 a c e  1 a e 1 48a) ( x  1) 2  ( y  1) 2  ( x  y  1) 2 2 2 2  x  y  2 xy  2 x  2 y  3  0 88 .

(H). MF 48b.Kieåm tra mieäng :Ñn ñöôøng coânic ? 2). 10 0 HD : 47b) Coù b2 = a2-c2⇒ c2=a2-b2=10-7=3  c  3  F1 (  3.22) hôïp caùc ñieåm M sao MF MF 48b)  2  e 1 MF1 d ( M .0) .Kieán thöùc Oân laïi caùch vieát phöông trình cuûa ñöôøng thaúng. ) Gv cho hs giaûi 20) E : taâm sai cuûa ñöôøng Goïi hs khaùc nhaän xeùt. )  cho tæ soá d (M . ) coânic .0) Ñöôøng chuaån  2 : x  0 3 14 0 47c) Tieâu ñieåm a2=14 . laïi 18) F : tieâu ñieåm .Ñöôøng chuaån  1 : x  3 10 F2 ( 3. ñöôøng troøn. . choát  2 MF 2  8d 2 ( M . ) d ( M .Kó naêng Reøn luyeän caùc kyõ naêng toång hôïp cuûa chöông veà: phöông trình ñöôøng thaúng.49 OÂN TAÄP CHÖÔNG I). (H) laø ñg coânic coù taâm sai e > 1 . 1 ) x  y 1  MF 2  2d ( M .Muïc tieâu: . d ( M .0) . 3) Cuûng coá : Cho hs neâu laïi ñöôøng chuaån cuûa (E). c) töông töï c) e 2 19)  : ñg chuaån . ñöôøng troøn. (P) laø ñg coânic coù taâm sai e = 1 . ba ñöôøng conic khi bieát caùc yeáu toá xaùc ñònh chuùng.Ñöôøng chuaån  2 : x  0 15 Tiết 47.Neân F1 (  15 .Tiến trình baøi dạy 1).Ñöôøng chuaån  1 : x  15 14 F2 ( 15 . ñònh nghóa 3 ñöôøng conic 4) Daën doø : Bt 47. )  ( x  1) 2  ( y  1) 2  baèng 1 soá döông e cho 2  ( x  1) 2  ( y  1) 2  ( x  y  1) 2 tröôùc ñöôïc goïi laø gv goïi hs nhaän xeùt vaø choát  2 xy  1  0 ñöôøng coâníc . . b2=1. c2=a2+b2=15 . 48 trang 114 sgk .Chuẩn bị III). laïi 21) Ta coù  3 x 2  3 y 2  2 xy  6 y  6 x  7  0 (E) laø ñg coânic coù taâm sai e < 1 .Baøi môùi : 89 . ba ñöôøng conic.0) . (P) .48.Tö duy thaùi ñoä Gv: oân taäp toát caùc baøi taäp vaø caâu hoûi trong chöông Hs II).

1) tôùi  vaø xeùt xem ñt  caét caïnh naøo cuûa MNP Bt1: a)vì caét 2 Vì 3(+2)+(-2).) vaø baùn kính R= c) Pt chính taéc cuûa ba ñöôøng conic vaø caùc yeáu toá lieân quan (E):  HÑ2 : Giaûi baøi taäp Hs neâu laïi coâng thöùc vò trí töông ñoái cuûa hai ñöôøng thaúng 3 2 a) Xeùt .-4)..v ôùi  b) Elip : Taäp hôïp caùc ñieåm M thoûa maõn MF1+MF2=2a (F1F2=2c .0)..hoaëc…………. N(-4.yo)2=R2 pt x2+y2+2ax+2by+c=0 vôùi a2+b2-c>0 laø phöông trình ñöôøng troøn coù taâm I(…………. )=1.-1)∈ .y) laø giao ñieåm cuûa 2 ñöôøng thaúng ñaõ cho I laø trung ñieåm cuûa AC  A(3. Khi ñoù pt tham soá cuûa  laø  x  2  4t   y  1  3t b) x y  1 2 1 3 2 c) d(M. u =(4. a>c>0) Hyperbol : Taäp caùc ñieåm M thoûa maõn MF1……MF2=2a (F1F2=2c .3=0 1   2 3 2 vaäy 1  2 3 b)  1 //  2 c)1   2   Bt2: a) n (3.  caét hai caïnh MP vaø NP.. )=2 d(P.yo) baùn kính R coù pt (x………xo)2+(y…….d(M...5)..1) Vì I(3.T G Nội dung baøi dạy 1) Caùc ñònh nghóa  Hoạt động của thầy HÑ1 : Toùm taét kieán thöùc caàn nhôù Gv cho hs ñieàn vaøo caùc oâ troáng sau ñaây Gv goïi hs khaùc nhaän xeùt vaø söûa sai Hoạt động của troø Hs laàn löôït ñieàn vaøo oâ troáng theo caùc caâu treân a) * n laø 1 vtpt cuûa ñöôøng thaúng  neáu n  0 vaø giaù cuûa n ………….5) laø trung ñieåm cuûa AC neân 90 . )=p>0) Ñöôøng conic : Taäp hôïp caùc ñieåm thoûa MF .. d) Goïi  vaø  laàn löôït laø goùc giöõa  vôùi 0x vaø 0y 4 cos      36 o 52 ' 5 o   90    90 o  36 o 52 '  53 o 8 ' bt5) Toïa ñoä A laø nghieäm cuûa heä x  3 y  6  0 x  3   2 x  5 y  1  0 y  1 bt5 tr118 goïi A(x.vôùi      * n laø 1 vtcp cuûa ñöôøng thaúng  neáu n  0 vaø giaù cuûa   n ………….. d(N.P(2..3) M(-2.8. e  0 maõn d ( M . so saùnh 2 3 b) coù theå ñöa veà pt toång quaùt c) bt2 : tìm vectô phaùp tuyeán vaø VTCP cuûa  haõy xaùc ñònh 1 ñieåm thuoäc  vaø pt tham soá cuûa  vieát pt cuûa  döôùi daïng pt theo ñoaïn chaén tính khoaûng caùch töø moãi ñieåm M(3. ) (d(F.8 . ) Neáu e>1 thì ñöôøng conic laø… e=1 e>1 b) Phöông trình ñöôøng troøn ñöôøng troøn taâm I(xo. c>a>0) Parabol : Taäp hôïp caùc ñieåm M thoûa maõn MF……. )=0..  khoâng caét caïnh MN.

. bk R=2.. N(x2..e   .. a 2 2 x y ( H ) : 2  2  1(a  0.0)  2.=0 (P).. tieäm caän y=………….R) d(I..9) vaø song song vôùi ñt x+3y-6=0 coù daïng?  xC  2 x I  x A  6  3  3   yC  2 y I  y A  10  1  9 Pt ñöôøng thaúng ñi qua C(5. )…………R Goùc giöõa hai ñöôøng thaúng 1 : a1x+b1y+c1=0 2 : a2x+b2y+c2=0 Ñöôïc xaùc ñònh bôûi Cos(1. (3.. ( 5 .. (1......yo) ñeán  : ax+by+c=0 tieáp xuùc ñöôøng troøn (I.y1)..e   .7) song song vôùi : x+3y6=0 coù daïng  :x+3y+n=0 Vì C ∈  => 3+27+n=0  n= -30 töông töï: pt caàn tìm x+3y-30=0 ttöï: 2x-5y+39=0 bt9a) a(x+2)+b(y-3)=0 (a2+b2  0)  tt cuûa ñtroøn 2a  3b  2 2 2 a b  b(12a  5b)  0 vôùi b=0 => a  0 ta ñöôïc moät tieáp tuyeán Bt9) Ñt  ñi qua A coù coù phöông trình : x+2=0 phöông trình vôùi 12a-5b=0 ..  laø tieáp tuyeán cuûa (C) 5x+12y-26=0 b)  AT=AT’=3 TT’=2TJ AT .........2  12 a 2  ?  Bt10) a)  2 b  ?  Hs neâu laïi caùch tính c2=?. 2)=. ñöôøng chuaån (E) vaø (H) Gv höôùng daãn hs veõ hình c) 91 . a Ñöôøng chuaån x = ……..... laáy a=5 => Ñöôøng troøn (C) coù b=12 ta ñöôïc pt tieáp tuyeán : taâm O(0.0)..0)...y2) MN= Khoaûng caùch töø Mo(xo...0).. b  0) a b c c 2  .. 3 ....0).0) b) hs veõ hình c) Toïa ñoä ( 5 ..0) (H) coù 2 tieâu ñieåm (-3..x2 y2 ( E ) : 2  2  1(a  b  0) a b c c 2  ... x  xC  xI  A   2  y A  yC neân  y I   2   xC    yC  pt ñöôøng thaúng qua C(3...OT TT '  2TJ  2 AT2  OT 2 94 13 2 a  5  Bt10)a)  2 b  4  (E) coù hai tieâu ñieåm (-1. . y2=2px (p>0) Taâm sai e=………ñöôøng chuaån x=……… 3) Khoaûng caùch vaø goùc M(x1.

92 .

93 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful