You are on page 1of 3

Jul Variboba Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë Shko te: navigacion, kërko Jul VaribobaJul Variboba (1727 në Mbuzati/San

Giorgio Albanese - 1788) prift, shkrimtar arbëresh nga Kalabria, Itali. Arbëresh nga Mbuzati (San Giorgio Albanese) i Kalabrisë. Ishte rektor i Seminarit arbëresh të Shën-Benedikt në Ullano dhe aty në vitin 1762 botoi veprën "Gjella e Shën-Mërisë Virgjër"- një vepër e hartuar me synim artistik që nga studiuesit llogaritet si kalimi nga poezia e llojeve të shkurta në poemën e gjatë, gjë që s'ishte parë deri në atë kohë ndër shkrimtarët shqiptarë.[1]. At Juli, prift uniat, mësimet i filloi e i mbaroi në kolegjin e përmendur arbëresh të Shën Adrianit, në Shën Mitër të Koronës (San Demetrio Corone). Bashkëkohësit dëshmojnë se At Juli ka qenë një prift i drejtë e shpresëtar. Meqë ishte djalë i vetëm, prindët dëshironin ta martonin përpara se të dorëzohej prift. Variboba nuk ishte i atij mendimi sepse e urrente martesën, por pas shumë lutjesh nga familja e farefisi, pranoi të shkonte në Napoli për të gjetur nuse. Pasi qëndroi disa kohë në qytetin e madh, u kthye më në fund në fshat ku hapi fjalën se nusja do të mbërrinte së shpejti. Nuk mbeti njeri pa dalë të shikojë e të përshëndesë nusen e Varibobës, por u çuditën së tepërmi kur panë në vend të nuses një shtatore të Zonjës Shën Mëri. Djaloshi s'përmbahej dot nga gazi, hoqi unazën e tij dhe ja shkoi në gisht Zonjës së Bekuar duke thënë se ajo ishte nusja e tij. Më vonë At Juli u padit në Vatikan se kish rënë në mëkat me një vajzë të fshatit, mëkat të cilin e pohon edhe vetë ne kreun e dytë të veprës së tij, dhe për të cilin u dërgua syrgjyn në Romë. Në Qytetin e Përjetshëm u njoh me shumë dijetarë e filozofë të Kishës, u pendua për mëkatin që kishte bërë dhe shkroi veprën e tij të pavdekshme "Gjella e Shën-Mërisë Virgjër", e cila u botua në Romë më 1762. At Juli vdiq në Romë duke meshuar dhe menjëherë u hap fjala se trupi i tij nuk ra përdhe, por qëndroi një pëllëmbë mbi tokë derisa e morën për ta përcjellë në banesën e fundit.

1727 Në Mbuzat (San Giorgio Albanese) të Kalabrisë, lindë Jul Variboba.[1]

[1] BIOGRAFIA E HUMANISTIT JUL VARIBOBA (arbëresh) Lindi: 1724. Përdor varg të larmishëm nga 5-14 rrokësh. e cila dallon nga personazhi biblik.Subjekti: është e ndarë në dy pjesë:1.Vdiq:1788. brengoset për të dhe vajton kur martirizohet përderisa ajo Biblike ështëindiferente. Mënyra e botimit : 1762 në Romë.2. Më vonë.Mbusat. rrethi i KozencësShkollimi:në kolegjin arbëresh Shën Benedeto Uliano. Flitet për Shën Mërinë. e quanpëllumb. e lëmon. e mban në duar. Librandi. ai luan me shokët si fëmijë i rëndomt. harton një gramatikë të gjuhës shqipe. i jep sisë. epitete. U shkarkua për arsyen e nnjejtë “ sepse propagandonte katolicizmin earbëreshëve. e puthë. nuk afrohet ta shikojë dhe nuk e pranon seështë fëmija i saj. Jul Variboba boton vepren poetike fetare me shënime mbi të folmen në vendlindje. Aktivitetet :1751.[redakto] 1762 Në Romë. edhe kur fillon të rritete ajo i këndon ninulla. 9Vecori: vepra vuan nga proliksiteti. të titulluar Gjella e Shën Mërisë Virgjër. e shtrëngonnë kraharor.Shkoi në Mbusat të punojë si prift. e zgjidhë. nga të dhënat mbi të folmen. Flitet për dy modele të Krishtin: kur flet për fëmijërin e tij është real e natyror dhevazhdon deri kur martirizohet.nëna e Krishtit.[1] [redakto] 1788 Vdiq Jul Variboba.rektor I kolegjit Shën Benedeto Uliano ( u shkarkua sepse opinion arbëresh u ankua tePapati). krahasime. Mbante korin me vajzat e fshatit të cilat këndonin këngë përShën Mërin që i thurrte ai. nuk i jep sosë. i do shokët dhe eduan. vepron sit ë gjitha nënëat. Ka përdorur metaforën. i sjellin dhurata shokët dhe i ndihmon të ëmës në punët e shtëpisë. prej martirizimitderi në vdekje tregohet sipas Biblës. poetike.Gjuha është me bazë popullore .KRIJIMTARIA LETRAREShkroi veprën origjinale por me personazhe të huazuara nga bibla “Gjella e Shën MërisëVirgjër”. pjesët nuk janë të lishura mirë dhe ndihen zbrastira ndërmjettyre. V. fshatare dhe grua e rëndomtë. Romë. ajo gëzohet kur njen se ështështatëzënë.Personazhet :Shën Bambini (Krishti)Shën Mëria. e lidhë. ANALIZA E VEPRËS GJELLA E SHËN MËRISË VIRGJËR Rëndësia:vepër origjinale. sepse Shën Mëria e Varibobës është një nënë e vertetë. nuk kujdeset për të.

jofetare si: poemat. nostalgji. Më parë është quajturletërsia me alfabet arab dheletërsia e bejtexhinjve. XVIII gjatë tërë shek. paraqitënforma letrare fetare si: ilahi. social dhe fetar. patriotizëm . divanet. Përdorën ligjeratën poetike dhe zhvilluan lloje të ndryshme të vargjeve e tëstrofave. mevlude. moral-estetik. humored. veçmasdistihët ekatrenat . Nezim Frakulla botoiveprën e parë arstistike në letërsinë tonë Divanin(1730-1735).satirat. elife.por ka edhe shumë italinizma. . kasidet. XIX.Vendi i ngjarjes:fshat. Letërsinë shqiptare e pasuroi me motiv të reja si:poetikës letrare. gazelet. Përdorën gjuhën shqipe.ALAMIADA SHQIPTARE Zhvillohet nga fillimi i shek.