You are on page 1of 2

ESENBOA HAVA TRAFK MDRL

Say 14, NSAN 2012

Yaz trafiinin kendini iyice hissettirdii bu gnlerde mesleimizi ifa ederken fiziksel ve zihinsel durumumuzun nasl etkilendiini irdeleyen bir konuyu ele aldk. Ekip Ynetimi ve Kontrolr Yk. 24 saat kesintisiz hizmetin verilmesi sresince alma koullarnn yol at fiziksel ve zihinsel yorgunluk, yetersiz personel says ile kaliteli ve ayn standartta srdrlebilir hizmetin salanmas, ok istense de alma saatlerinin herkesi tatmin edecek ekilde ayarlanamamas ve benzeri sorunlarn nasl alabilecei konusundaki almas iin Gonca ZDEN arkadamza teekkrlerimizi iletiyor, tm okurlarmzn 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve ocuk Bayramn kutluyor, baar ve mutluluklar diliyoruz.
Esenboa Hava Trafik Mdrl

allan saatler toplam, insan yaamnn olduka uzun bir blmn kapsar. ou i alan standart olarak adlandrlan alma saatlerine sahipken kimi iler vardr ki bu standartlarn dna kmak zorundadr. in yaps ve gereklilikleri toplumun alan kesiminin genelinden farkl saatlerde, farkl gnlerde ve hatta vardiyal olarak her saatte, her gn almay gerektirebilir. Herkesin bu balamda verebilecei meslek rnekleri vardr ama hava trafik ynetimi vardiyal allan dier i alanlarna kyasla belli ynlerden ayrlmaktadr. En belirgin farkllklar: Gn iinde (youn trafik saatleri), hafta iinde (hafta ii trafii/hafta sonu trafii) ve yl iinde (sezonsal farkllklar rn. yaz trafii/k trafii) i yknde belirgin farkllklarn yaanmas, Hava Trafik nitesinde almann kesintisiz olarak srdrlmesi zorunluluu, Dier i alanlarna oranla emniyet faktrnn daha kritik bir neme sahip olmas, Dier i alanlarna oranla iin karmaklnn ve dinamizminin ok daha yksek olmas, Kontrolrn srekli yksek performans gstermesi gereklilii olarak saylabilir.

Kontrolr, sorumluluk sahas ierisindeki hava trafiinin emniyetli, dzenli ve hzl akn salama ykmllne sahip olduu iin alt sre boyunca srekli tetikte ve aktif olmaldr. Uzun sre youn trafikte alan kontrolr; Durumsal farkndaln srdrmekte glk eker, Trafikte gelimekte olan emniyetsiz pozisyonlar fark edememeye balayabilir, Yarglarnda hata yapabilir, ykndeki ani artla baa kamayabilir. Tm bu olumsuzluklarn ortaya kma nedeni, kesintisiz ve uzun sre bir ok ii bir arada yaparken dikkati st dzeyde tutma gerekliliinin getirdii zihinsel ypranmadr. Sreen biimde bu youn alma temposu devam ederse kontrolr zihinsel tkenmilik yaamaya balar. Tkenmilik, fiziksel ve/veya zihinsel ypranmann normal yorgunluu aan hali iin kullanlan genel bir terimdir. Fiziksel tkenmilik kiinin kaslarn kapasitesinin sonuna dek zorlamas nedeniyle daha fazla kuvvet uygulayamaz hale gelmesi iken zihinsel tkenmilik; dikkatte ve karmak ileri yapabilme yeteneinde azalmaya neden olan ar zihin yorgunluudur. Genelde normal uyku dzeninin bozulmas veya hi olmamas ile ortaya kan zihinsel tkenmilik, sabahn ilk saatleri ve/veya gecenin ilerleyen saatlerinde de alan pilotlar ve kontrolrleri olduka etkilemekteZihinsel yorgunluk, hata yapma eiliminde art ve alabilme kapasitesinde d ile sonulanr. Kontrolrn durumlara kar reaksiyon sresi uzar, alma istei azalr, hafzasnda dalmalar balar ve depresif bir ruh hali oluabilir. Tm bunlarn yan sra, gece almann vcut fonksiyonlarnn bozulmasna ve uyumsuzlamasna neden olduuna dair gvenilir bilimsel bulgular vardr. Bu konudaki aratrmalar, vardiyal ve gece alanlarn normal alanlara oranla fiziksel ve zihinsel rahatszlklar asndan daha yksek risk tadn gstermektedir. nk insan vcudu gndz saatlerinde almak, aktif olmak ve gece saatlerinde uyumak dngsne alktr. Dolaysyla gece alanlar vcut saatlerine aykr hareket etmektedirler ve bu durum uyku bozukluklarna, kronik bitkinlie, gastrointestinal bozukluklara ve yaam kalitesinde de neden olmaktadr.

ATC Blten
alma ekli ve getirdii sonularla ilgili tm bu olumsuzluklar gz nne alndnda, hava trafik ynetiminde vardiyal almann ve ekip ynetiminin en iyi ekilde tasarlanmasna ynelik ciddi almalar yaplmas gereklilii ak biimde ortaya kmaktadr. Bu sebeple EUROCONTROL 2006 ylnda bir aratrma yapm ve Avrupa hava trafik ynetiminde bu alanda en iyi zmlerin tanmlanmasna yardmc olacak uygulamalar ortaya koymutur. Ayn aratrma hava trafik ynetiminde ekip planlamas ve vardiya sisteminde tek bir doru olamayacan, her lkenin hava trafik ekip ve vardiya tasarmnn kendi znel koullarna gre (i yk, iin dalm, alma koullar, alanlarn ya dalm, alkanlklar, sosyal destek faktr, organizasyon) deieceini belirtmi; bununla birlikte gz nnde bulundurulmas gereken temel gereklilikleri de ortaya koymutur. Bu aratrmann ortaya koyduu temel gereklilikler yle zetlenebilir: Hava sahas, kontrolrlerin younluu kaldrabilecekleri ekilde uygun sektrlere blnmelidir. Bu sektrler gerektiinde birletirilip ayrlabilir yapda olmaldr. Kontrolrler, gvenlik alar (Safety Nets) ve destek takmlar (Safety Tools) ile desteklenmelidir. allan pozisyonlar (planlama/uygulama kontrolrl) ve sektrler srekli rotasyon halinde olmaldr. Vardiyalar kontrolrlerin yeterli dinlenme srelerini salayacak ekilde dizayn edilmeli, farkl vardiya zamanlar iin (gndz-gece) farkl dinlenme sreleri salanmaldr. Yeterli personel says hastalk, eitim, izin vb. nedenlerle personel eksiklii olumayacak ekilde garantilenmelidir. Ekip planlamalar effaf, herkesin memnun olaca ekilde tarafsz, farkl koullara uyum salayabilir ve esnek olmaldr. Kat ve herkes iin ayn geli-gidi saatleri yerine, allacak saate uyumlu esnek geli-gidi saatleri tercih edilmelidir. Kontrolr alma ortam tasarm gzden geirilmeli ve gelitirilmelidir. Dinlenme ortamlarnn koullar gelitirilmelidir. Sonu olarak, yapmakta olduumuz iin yaps ve gereklilikleri nedeniyle i ykmzn olduka ar olduu ortadadr. Bu durum zihinsel ve hatta fiziksel tkenmilii dourmaktadr. Bu nedenle EUROCONTROLn aratrmasnda da ortaya koymu olduu gereklilikler gz nnde bulundurularak ekip ynetimi ve vardiyal alma usulleri gzden geirilmeli, alma koullar, i yk gibi znel koullara uygun planlama ve tasarm yntemleri gelitirilmelidir.
Kaynak: http://www.skybrary.aero/index.php/ATM_Shift_Management Managing Shiftwork in European ATM: Literature Review: http://www.skybrary.aero/bookshelf/books/690.pdf Shiftwork Practices Study - ATM and Related Industries: http://www.skybrary.aero/bookshelf/books/691.pdf

Gonca ZDEN Hava Trafik Kontrolr

Ulusal egemenlik ulusun namusudur, onurudur, erefidir.


Arkadalarmz Seda Akn AKARDAKn kz peke Onur ETNKAYAnn olu Kvan Batuya Tmer GMn kz Elaya Engin KAPLANHANn kz Nedaya uzun ve salkl bir yaam diliyoruz.

98-99 ve 100. dnem temel ATC eitimlerini tamamlayarak aramza katlan meslektalarmza baarlar dileriz.

Nurullah - Sevda GLTEKN iftine mr boyu mutluluklar dileriz.