You are on page 1of 41
§å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Môc lôc Lêi nãi ®Çu Ch¬ng I: Nghiªn cøu m¸y ®· cã 1.1 TÝnh n¨ng kü thuËt cña m¸y cïng cì 1.2 Ph©n tÝch m¸y tham kh¶o Ch¬ng II: ThiÕt kÕ m¸y míi. 2.1 thiÕt kÕ truyÒn dÉn hép tèc ®é 2.2 thiÕt kÕ truyÒn dÉn hép ch¹y dao 2.3 thiÕt kÕ c¸c truyÒn dÉn cßn l¹i Ch¬ng III: TÝnh to¸n søc bÒn vµ chi tiÕt m¸y. 3.1 Hép ch¹y dao 3.1.1 tÝnh c«ng suÊt ch¹y dao 3.1.2 tÝnh b¸nh r¨ng 3.1.3 tÝnh trôc trung gian Ch¬ng IV: TÝnh to¸n vµ chän kÕt cÊu hÖ thèng ®iÒu khiÓn. 4.1 Chän kiÓu vµ kÕt cÊu tay g¹t ®iÒu khiÓn 4.2 LËp b¶ng c¸c vÞ b¸nh r¨ng t¬ng øng víi c¸c vÞ trÝ tay g¹t 4.3 TÝnh to¸n c¸c hµnh tr×nh g¹t 4.4 C¸c h×nh vÏ - 1 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Ch¬ng 1:NGhI£N CøU M¸Y §· Cã . 1.1.TÝnh n¨ng kü thuËt cña m¸y cïng cì. TÝnh N¨ng Kü thuËt. P82 P81 P79 P83 C«ng suÊt ®éng c¬(kw) 7/1,7 4,5/1,7 2,8 10/2,8 Ph¹m vi ®iÒu chØnh tèc ®é(N min - n max ) 30÷ 1500 65÷ 1800 110÷ 1230 30÷ 1500 Sè cÊp tèc ®é z n 18 16 8 18 Ph¹m vi ®iÒu chØnh lîng ch¹y dao s min – s max 23,5÷ 118 0 35÷ 980 25÷ 285 23,5÷ 1180 Sè lîng ch¹y dao z s 18 16 8 18 *) Víi sè liÖu m¸y ta cÇn thiÕt kÕ míi lµ: C«ng suÊt ®éng c¬: N 1 = 7 (KW). Ph¹m vi ®iÒu chØnh tèc ®é : n = 30÷ 1500 (vßng/phót). Sè cÊp tèc ®é: Z n = 18. Ph¹m vi ®iÒu chØnh lîng ch¹y dao: S = 25 ÷ 1250 (mm). Sè lîng ch¹y dao: Z s =18 ®éng c¬ ch¹y dao: N 2 = 1,7 (KW) Ta thÊy r»ng sè liÖu cña m¸y cÇn thiÕt kÕ míi gÇn gièng víi tÝnh n¨ng kü thuËt cña m¸y P82(6H82) do ®ã ta lÊy m¸y 6H82 lµm m¸y chuÈn. 1.2 Ph©n tÝch ph¬ng ¸n m¸y tham kh¶o (6H82) 1.2.1.C¸c xÝch truyÒn ®éng trong s¬ ®å déng cña m¸y a) ChuyÓn ®éng cña trôc chÝnh nh sau: n ®c1 . 54 26 . 1 1 1 1 ] 1 ¸ 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ 71 19 38 52 . 37 28 26 39 47 18 . 33 22 39 16 36 19 ⇒ n trôc chÝnh VËy trôc chÝnh cã 18 tèc ®é kh¸c nhau tõ n = 30÷ 1500 (v/ph.). b) ChuyÓn ®éng ch¹y dao: +) Ta cã xÝch ch¹y dao däc nh sau: n ®c2 ⇒ t P - 2 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 n MT2 . . 68 20 . 44 26 . 34 24 37 21 40 18 . 36 18 27 27 18 36 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ ⇒ 1 1 1 1 ] 1 ¸ V t . 18 18 16 18 37 33 33 18 . 35 28 . 40 40 40 18 . 45 13 40 40 t P +) Cßn xÝch ch¹y dao ngang: n ®c2 ⇒ t P . n ®c2 . . 68 20 . 44 26 . 34 24 37 21 40 18 . 36 18 27 27 18 36 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ ⇒ 1 1 1 1 ] 1 ¸ V t . 33 33 33 18 . 35 28 . 40 40 40 18 . 45 13 40 40 t P +) Vµ xÝch ch¹y dao ®øng nh sau: n ®c2 ⇒ t P n ®c2 . . 68 20 . 44 26 . 34 24 37 21 40 18 . 36 18 27 27 18 36 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ¸ ⇒ 1 1 1 1 ] 1 ¸ V t . 2 1 33 22 33 18 . 35 28 . 40 40 40 18 . 45 13 40 40 t P Trong ®ã khi g¹t M1 sang tr¸i ta cã ®êng truyÒn ch¹y chËm (c¬ cÊu ph¶n håi [13/45.18/40.40/40] ). Cßn khi g¹t M1 sang ph¶i ta cã ®êng truyÒn ch¹y dao trung b×nh (®êng truyÒn trùc tiÕp 40/40). Khi tiÕn hµnh ®ãng ly hîp M2 sang tr¸i th× chuyÓn ®éng truyÒn tíi c¸c cÆp b¸nh r¨ng 28/35: 18/33 råi tíi c¸c trôc vÝt me däc hay ngang hoÆc ®øng thùc hiÖn c¸c ch¹y dao t¬ng øng lµ: S d , S ng , S ® . ChuyÓn ®éng ch¹y dao nhanh: XÝch nèi tõ ®éng c¬ ch¹y dao (kh«ng ®i qua hép ch¹y dao) ®i t¾t tõ ®éng c¬ tíi ly hîp M2 (N ®c2 .26/44.44/57.57/43.28/35.18/33). chuyÓn ly hîp M2 sang ph¶i th× chuyÓn ®éng ®îc truyÒn tíi c¸c cÆp b¸nh r¨ng b¸nh r¨ng 28/35 vµ 18/33 Råi tíi c¸c vÝt me däc ,ngang ,®øng. 1.2.2 Ph¬ng ¸n kh«ng gian vµ ph¬ng ¸n thø tù cña hép tèc ®é. a) Ph¬ng ¸n kh«ng gian: Z = 3.3.2 =18. b) Ph¬ng ¸n thø tù : Z = 3. 3. 2 [ ] 1 [ ] 3 [ ] 9 - 3 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Ta cã ®å thÞ luíi kÕt cÊu cña hép tèc ®é nh sau: 1.2.3 §å thÞ vßng quay cña hép tèc ®é. Ta cã n 0 = n ®c .i 0 = 1440. 54 26 = 693,33 (vg/ph). §Ó dÔ vÏ ta lÊy n 0 =n 15 =750v/ph Víi nhãm 1 th×: i 1 =1/ϕ 3 ; i 2 =1/ϕ 2 ; i 3 =1/ϕ. Víi nhãm 2 th×: i 4 =1/ϕ 4 ; i 5 =1/ϕ ; i 6 =1/ϕ 2 . Víi nhãm 3 th×: i 7 =1/ϕ 7 ; i 8 =1/ϕ 2 C¨n cø vµo ®ã ta vÏ ®îc ®å thÞ vßng quay cña hép tèc ®é. 1.2.4 NhËn xÐt: Tõ ®å thÞ vßng quay ta cã nhËn xÐt Víi ph¬ng ¸n nµy th× lîng më, tØ sè truyÒn cña c¸c nhãm thay ®æi tõ tõ ®Òu ®Æn tøc lµ cã d¹ng rÎ qu¹t do ®ã lµm cho kÝch thíc - 4 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 cña hép nhá gän, bè trÝ c¸c c¬ cÊu truyÒn ®éng trong hép chÆt chÏ nhÊt 1.2.5 Ph¬ng ¸n kh«ng gian vµ ph¬ng ¸n thø tù cña hép ch¹y dao a) Ph¬ng ¸n kh«ng gian: Z=3.3.2=18 b) Ph¬ng ¸n thø tù : Do cã c¬ cÊu ph¶n håi nªn cã biÕn h×nh dÉn ®Õn ph¬ng ¸n thø tù cña hép ch¹y dao thay ®æivíi Z=3.3.2 ®îc t¸ch lµm 2 Víi Z 1 = 3 . 3 Cßn Z 2 = 2 [ ] 3 [ ] 1 [9] Gåm 2 ®êng truyÒn trùc tiÕp vµ ph¶n håi ngoµi ra cßn cã ®êng ch¹y dao nhanh §å thÞ líi kÕt cÊu nh sau: Do dïng c¬ cÊu ph¶n håi nªn ta chän ph¬ng ¸n nµy 1.2.6 §å thÞ vßng quay cña hép ch¹y dao . víi ®êng ch¹y dao thÊp vµ trung b×nh. N 0 = n ®c . i 1. i 2 = 1440. 44 26 68 20 . = 250,26.. .. Chän n 0 Nhãm 1: i 1 =1/ϕ 3 i 2 = 1 i 3 =ϕ 3 Nhãm 2: i 4 =1/ϕ 4 i 5 =1/ϕ 3 i 6 =1/ϕ 2 nhãm 3: i 7 =1/ϕ 6 i 8 =ϕ 3 - 5 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Víi ®êng ch¹y dao nhanh. N 0 =n ®c .i 1 = 1446. 44 26 =850.909.. .. ta cã ®å thÞ vßng quay. 1.2.7 NhËn xÐt: Tõ ®å thÞ vßng quay ta thÊy ngêi ta kh«ng dïng ph¬ng ¸n h×nh rÏ qu¹t v× trong hép ch¹y dao th- êng ngêi ta dïng mét lo¹i modun nªn viÖc gi¶m thÊp sè vßng quay trung gian kh«ng lµm t¨ng kÝch thíc bé truyÒn nªn viÖc - 6 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 dïng ph¬ng ¸n thay ®æi thø tù nµy hoÆc kh¸c kh«ng ¶nh h- ëng nhiÒu ®Õn kÝch thíc cña hép. Ch¬ng II: thiÕt kÕ m¸y míi 21. ThiÕt kÕ truyÒn dÉn hép tèc ®é 21.1. TÝnh to¸n th«ng sè thø tù: §· cho z=18; ϕ=16; n max = 1500(v/p) ta ®i tÝnh n min Ta cã : n 1 = n min n 2 =n 1 . ϕ n 3 = n 1 . ϕ 2 n 4 = n 1 . ϕ 3 …………………… … n z = n 1 . ϕ z-1 n 1 = n min = n z/ ϕ z-1 n min = n 18/ ϕ 17 =1500/1,26 17 =29,5 (v/p) víi: z : sè tèc ®é trôc chÝnh ϕ : c«ng béi n max : sè vßng quay lín nhÊt n min : sè vßng quay nhá nhÊt TÝnh c¸c cÊp tèc ®é : n 18 = n max = 1500 n 17 = n 18 /ϕ = 1500/1,26 = 1190 n 16 = n 18/ ϕ 2 = 1500/1,26 2 = 945 n 15 = n 18 /ϕ 3 = 1500/1,26 3 = 750 n 14 = n 18 /ϕ 4 = 1500/1,26 4 = 595 n 13 = n 18 /ϕ 5 = 1500/1,26 5 = 472 n 12 = n 18 /ϕ 6 = 1500/1,26 6 = 375 n 11 = n 18 /ϕ 7 = 1500/1,26 7 = 298 n 10 = n 18 /ϕ 8 = 1500/1,26 8 = 236 n 9 = n 18 /ϕ 9 = 1500/1,26 9 = 187 n 8 = n 18 /ϕ 10 = 1500/1,26 10 = 149 - 7 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 n 7 = n 18 /ϕ 11 = 1500/1,26 11 = 118 n 6 = n 18 /ϕ 12 = 1500/1,26 12 = 94 n 5 = n 18 /ϕ 13 = 1500/1,26 13 = 74 n 4 = n 18 /ϕ 14 = 1500/1,26 14 = 59 n 3 = n 18 /ϕ 15 = 1500/1,26 15 = 47 n 2 = n 18 /ϕ 16 = 1500/1,26 16 = 37 n 1 = n min = 29,5 2.1.2. Ph¬ng ¸n kh«ng gian, lËp b¶ng so s¸nh ph¬ng ¸n KG, vÏ s¬ ®å ®éng a. Ph¬ng ¸n kh«ng gian Z=18 = 18.1 (1) = 9.2 (2) =6. 3 (3) =3.3. 2 (4) Sè nhãm truyÒn tèi thiÓu Ta cã: 1/4  i v  2 i mingh = 1/4 x = n min / n ®c víi: i mingh : tû sè truyÒn nhá nhÊt cña HT§ tÝnh tõ ®éng c¬ ®Õn trôc chÝnh x: sè nhãm truyÒn tèi thiÓu 4 x =n ®c /n min x.lg4 =lg n ®c -lg n min x= ( lg n ®c -lg n min ) /lg4 x= (lg 1440-lg29,5 )/lg4 x= 2,8 Chän x=3. NghÜa lµ sè nhãm truyÒn lµ 3 th× hîp lý nhÊt. VËy ph¬ng ¸n thø (4) z=3x3x2 lµ hîp lý nhÊt. Víi ph¬ng ¸n nµy ta cã thÓ s¾p xÕp thø tù c¸c nhãm truyÒn kh¸c nhau: Z=3x3x2 =2x3x3 =3x2x3 - 8 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Ta lËp b¶ng ®Ó chän 1 trong 3 ph¬ng ¸n. •TÝnh sè trôc : NÕu kh«ng tÝnh ®Õn trôc chÝnh th× theo nguyªn t¾c: Sè trôc = sè nhãm truyÒn + 1 Sè trôc =3 + 1= 4 •TÝnh tæng sè b¸nh r¨ng: Z= 2( p 1 +p 2 +p 3 ) =2( 3+3 +2 ) =16 LËp b¶ng so s¸nh ph¬ng ¸n KG Ph¬ng ¸n YÕu tè so s¸nh 3. 3. 2 2.3.3 3. 2.3 + Tæng sè b¸nh r¨ng 16 16 16 + Tæng sè trôc 4 4 4 +Sè b¸nh r¨ng chÞu M xmax 2 3 3 +ChiÒu dµi L 17b+1 6f 17b+16 f 17b+16f + C¬ cÊu ®Æc biÖt Ta thÊy c¸c ph¬ng ¸n 3x2x3 ,2x3x3 trôc cuèi cïng l¾p 3 b¸nh r¨ng nªn nã chÞu m« men xo¾n gÊp 3 lÇn so víi trôc cuèi cña ph¬ng ¸n 3x3x2. MÆt kh¸c do chØ cã 2 b¸nh r¨ng trªn trôc cña trôc chÝnh cã thÓ l¾p b¸nh ®µ, nªn ta chän ph¬ng ¸n 3x3x2 lµ tèt nhÊt. a. VÏ s¬ ®å ®éng: - 9 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 2.1.3. Chän ph¬ng ¸n thø tù. Ph¬ng ¸n kh«ng gian z = 3 x3 x 2 Sè ph¬ng ¸n = K! =3! =1.2.3=6 Víi K : sè nhãm truyÒn B¶ng líi kÕt cÊu nhãm: Z= 3 x 3 x 2 I II III [1] [3] [9] 1 1 3 3 9 Z= 3 x 3 x 2 I III II [1] [6] [3] 1 1 6 6 3 Z= 3 x 3 x 2 II I III [6] [1] [9] 6 6 1 1 9 Z= 3 x 3 x 2 II III I [2] [6] [1] Z= 3 x 3 x 2 III I II [6] [1] [3] Z= 3 x 3 x 2 III II I [6] [2] [1] - 10 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 2 2 6 6 1 6 6 1 1 3 6 6 2 2 1 2.1.4. VÏ mét vµi líi kÕt cÊu ®Æc trng - 11 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Ph¬ng ¸n thø tù thay ®æi tèt lµ ph¬ng ¸n cã ph¹m vi ®iÒu chØnh n»m trong giíi h¹n cho phÐp. Ta thÊy ph¬ng ¸n ®Çu tiªn lµ tèt nhÊt v× líi kÕt cÊu ph©n bè theo h×nh dÎ qu¹t , b¶o ®¶m kÕt cÊu nhá gän chÆt chÏ. 2.1.5 VÏ ®å thÞ vßng quay vµ chän tØ sè truyÒn c¸c nhãm . Líi kÕt cÊu kh«ng biÓu diÔn c¸c tû sè truyÒn thùc , c¸c trÞ sè vßng quay thùc trªn c¸c trôc. Nªn ta kh«ng thÓ tÝnh ra truyÒn dÉn thùc cña hép tèc ®é ®Ó ®¸nh gi¸ toµn diÖn chÊt l- îng cña ph¬ng ¸n ®· chän , v× thÕ ph¶i vÏ ®å thÞ vßng quay cña hép tèc ®é Chän ®éng c¬: ta chän N ®c =7,5 kw ; n ®c = 1440 (v/p) Chän i ® = 2 , ta tÝnh n 0 i ® = n ®c /n 0 → n 0 = n ®c /i ® =1400/2 =720 (v/p) Chän n 0 = 750 (v/p) → I ®cx = n ®c /n 0 =1400/750 = 1,92 Lîng më lín nhÊt cña líi kÕt cÊu : X max = 9 Ph¹m vi ®IÒu chØnh tû sè truyÒn giíi h¹n trong c¸c nhãm truyÒn: R n = u max /u min = ϕ Xmax =1,26 9 = 8 VËy tû sè truyÒn trong c¸c nhãm truyÒn kh«ng vît qu¸ gi¸ trÞ giíi h¹n. - 12 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Tõ ®ã ta vÏ ®îc ®å thÞ vßng quay : 37 59 94 149 236 375 595 945 29,5 47 74 118 187 298 472 750 1190 E minc = ( ) k f g f Z . 7 ) 7 7 min + = 90 . 19 ) 71 19 .( 17 + =0,89 ta chän E=1 ∑ Z 7 =E.K=1.90 = 90 Z 7 = ∑ + Z g f f . 7 7 7 = 90 19 .90=19 Z ’ 7 = ∑ + Z g f g . 7 7 7 = 90 71 .90=71 E minb = ( ) k g g f Z . 8 ) 8 8 min + = 120 . 82 ) 38 82 .( 17 + = 82 17 = 0,2 ta chän E =1 Z 8 = ∑ + Z g f f . 8 8 8 = 120 82 .120=82 Z ’ 8 = ∑ + Z g f g . 8 8 8 = 120 38 .120=38 B¶ng tû sè truyÒn thùc tÕ: - 13 - 150 §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Trôc 1_2 i 1 = 16/39 i 2 = 19/36 i 3 = 22/33 Trôc 2_3 i 4 = 18/47 i 5 = 28/37 i 6 = 39/26 Trôc 3_4 i 7 = 19/71 i 8 = 82/38 2.1.7 TÝnh sai sè vßng quay. Theo m¸y chuÈn ta lÊy i 0 =26/54 khi ®ã ta cã b¶ng tÝnh sai sè vßng quay n Ph¬ng tr×nh xÝch n lt n cx ∆n% n 1 n ®c .i 0. i 1. i 4. i 7 29,5 29,15 1,2 n 2 n ®c .i 0. i 2. i 4. i 7 37 37,5 -1,33 n 3 n ®c .i 0. i 3. i 4. i 7 47 47,37 -0,78 n 4 n ®c .i 0. i 1. i 5. i 7 59 57,6 2,43 n 5 n ®c .i 0. i 2. i 5. i 7 74 74,1 -0,13 n 6 n ®c .i 0. i 3. i 5. i 7 94 93,6 0,43 n 7 n ®c .i 0. i 1. i 6. i 7 118 114,5 3,0 n 8 n ®c .i 0. i 2. i 6. i 7 149 146,89 1,44 n 9 n ®c .i 0. i 3. i 6. i 7 187 185,54 0,79 n 10 n ®c .i 0. i 1. i 4. i 8 236 235 0,43 n 11 n ®c .i 0. i 2. i 4. i 8 298 302,4 -1,45 n 12 n ®c .i 0. i 3. i 4. i 8 375 382 -1,83 n 13 n ®c .i 0. i 1. i 5. i 8 472 464,5 1,6 n 14 n ®c .i 0. i 2. i 5. i 8 595 597.56 -0,45 n 15 n ®c .i 0. i 3. i 5. i 8 750 754,8 -0,64 n 16 n ®c .i 0. i 1. i 6. i 8 945 920,7 2,6 n 17 n ®c .i 0. i 2. i 6. i 8 1190 1184,4 5 0,47 n 18 n ®c .i 0. i 3. i 6. I 8 1500 1496 0,27 - 14 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Ta cã ®å thÞ sai sè vßng quay. 2.2 ThiÕt kÕ truyÒn dÉn hép ch¹y dao. Dùa vµo m¸y chuÈn (6H82)ta thÊy c¬ cÊu t¹o ra chuyÓn ®éng ch¹y dao däc ,ngang vµ ®øng lµ c¬ cÊu vÝt ®ai èc .Bíc vÝt t v =6mm mÆt kh¸c do ®Çu bµi S d =S ng =S ® =(25 ÷ 1250)mm/p do ®ã ta chØ cÇn tÝnh to¸n víi 1 ®êng truyÒn cßn c¸c ®êng truyÒn kh¸c lµ tÝnh t¬ng tù . 2.2.1 TÝnh th«ng sè thø t: §· cho :z = 18 ; ϕ =1,26 ; S min =23,5 (mm/ph) ; S nhanh =2300(mm/ph) ta cã : s 1 = s min s 2 = s 1 . ϕ s 3 = s 1 . ϕ 2 ………….. s 18 =s 1 . ϕ 17 = 23,5 .1,26 17 =1195 (mm/ph) TÝnh d·y sè ch¹y dao lý thuyÕt theo ϕ : s 1 = 23,5 (mm/ph) s 2 = s 1 . ϕ = 23,5.1,26 = 29,61 s 3 = s 1 . ϕ 2 = 23,5.1,26 2 = 37,3 s 4 = s 1 . ϕ 3 = 23,5.1,26 3 = 47 s 5 = s 1 . ϕ 4 = 23,5.1,26 4 = 59,23 s 6 = s 1 . ϕ 5 = 23,5.1,26 5 = 74,63 s 7 = s 1 . ϕ 6 = 23,5.1,26 6 = 94 s 8 = s 1 . ϕ 7 = 23,5.1,26 7 = 118,48 - 15 - n TC  n ( 3 -1.83 §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 s 9 = s 1 . ϕ 8 = 23,5.1,26 8 = 148,66 s 10 = s 1 . ϕ 9 = 23,5.1,26 9 = 188,1 s 11 = s 1 . ϕ 10 = 23,5.1,26 10 = 237 s 12 = s 1 . ϕ 11 = 23,5.1,26 11 = 298,64 s 13 = s 1 . ϕ 12 = 23,5.1,26 12 = 376,28 s 14 = s 1 . ϕ 13 = 23,5.1,26 13 = 474,12 s 15 = s 1 . ϕ 14 = 23,5.1,26 14 = 597,4 s 16 = s 1 . ϕ 15 = 23,5.1,26 15 = 752,17 s 17 = s 1 . ϕ 16 = 23,5.1,26 16 =948,4 s 18 = 1195 2.2.2 chän ph¬ng ¸n kh«ng gian ,lËp b¶ng so s¸nh ph¬ng ¸n kh«ng gian ,vÏ s¬ ®å ®éng. Z = 18 = 18 x 1 = 9 x 2 = 6 x 3 = 3 x 3 x 2 TÝnh sè nhãm truyÒn tèi thiÓu : Ta cã : 1/5 ≤ I s ≤ 2,8 VËy ph¬ng ¸n Z= 3x3x2 lµ hîp lÝ nhÊt . Víi ph¬ng ¸n nµy ta cã thÓ s¾p xÕp thø tù c¸c nhãm truyÒn kh¸c nhau: Z = 3x3x2 = 3x2x3 = 2x3x3 Ta lËp b¶ng ®Ó chän 1 trong 3 ph¬ng ¸n : Ph¬ng ¸n YÕu tè so s¸nh 3x3x2 3x2x3 2x3x3 + Tæng sè b¸nh r¨ng 16 16 16 + Tæng sè trôc 4 4 4 +Sè b¸nh r¨ng chÞu M xmax 2 3 3 - 16 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 +ChiÒu dµi L 16b+1 7f 16b+1 7f 16b+1 7f +C¬ cÊu ®Æc biÖt Ta thÊy c¸c ph¬ng ¸n 3x2x3 ; 2x3x3 trôc cuèi cïng l¾p 3 b¸nh r¨ng nªn nã chÞu m«men xo¾n gÊp 3 lÇn so víi trôc cuèi cña ph- ¬ng ¸n 3x3x2 .Nªn chän ph¬ng ¸n 3x3x2 lµ tèt nhÊt. VÏ s¬ ®å ®éng. 2.2.3 Chän ph¬ng ¸n thø tù. Z =3 x3 x2 Sè ph¬ng ¸n = K! =3! =1x2x3 = 6 ph¬ng ¸n Ta lËp b¶ng líi kÕt cÊu nhãm: Sè TT Ph¬ng ¸n thø Líi kÕt cÊu X max ϕ xm - 17 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 tù nhãm ax 1 3 x 3 x 2 I II III [1] [3] [9] 1 1 3 3 9 9 8 2 3 x 3 x 2 I III II [1] [6] [3] 1 1 6 6 3 6 4 3 3 x 3 x 2 II I III [3] [1] [9] 3 3 1 1 9 9 8 4 3 x 3 x 2 II III I [2] [6] [1] 2 2 6 6 1 6 4 5 3 x 3 x 2 III I II [6] [1] [3] 6 6 1 1 3 6 4 6 3 x 3 x 2 III II I [6] [2] [1] 6 6 2 2 1 6 4 C¨n cø vµo b¶ng lîng më ta cã thÓ lo¹i bá c¸c ph¬ng ¸n thø tù 2,4,5 vµ 6 v× c¸c ph¬ng ¸n nµy ph¹m vi ®iÒu chØnh tèc ®é ϕ Xmax =16 lín h¬n ph¹m vi ®IÒu chØnh cho phÐp ϕ Xmax ≤ 14. Sau khi lo¹I ph¬ng ¸n ta cßn ph¬ng ¸n 1,3 ta dïng ph¬ng ph¸p dùa vµo líi kÕt cÊu ®Ó chän ph¬ng ¸n tèi u nhÊt. 2.2.4 vÏ mét vµi líi kÕt cÊu ®Æc trng. - 18 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 - 19 - 3[1] 3[3] 2[9] 3[6] 3[1] 2[3] §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Hép ch¹y dao m¸y phay ph¶i b¶o ®¶m 3 xÝch truyÒn ®éng lµ ch¹y dao nhanh vµ ch¹y dao lµm viÖc.NÕu sö dông c¬ cÊu b×nh thêng nh HT§ kh¸c th× ph¶i sö dông 2 ®êng truyÒn riªng biÖt nghÜa lµ khi chuyÓn tõ xÝch ch¹y dao nhanh sang c¸c xÝch lµm viÖc (däc,ngang,®øng) th× ta ph¶i t¾t ®éng c¬ ®Ó thay ®æi c¬ cÊu truyÒn ®éng .NÕu muèn ch¹y ®ång thêi th× ta ph¶i l¾p thªm ®éng c¬ ch¹y nhanh n÷a.§Ó häp ch¹y dao nhá gän khi sö dông 2 ®êng truyÒn riªng biÖt mµ kh«ng cÇn t¸ch ®éng c¬ hoÆc thªm ®éng c¬ ngêi ta dïng c¬ cÊu ph¶n håi vµ hÖ thèng c¸c ly hîp. Khi chän c¬ cÊu ph¶n håi th× ta kh«ng dïng líi kÕt cÊu h×nh dÎ qu¹t .V× nÕu chän c¬ cÊu ph¶n håi h×nh dÎ qu¹t th× tû sè truyÒn gi÷a c¸c cÆp b¸nh r¨ng sÏ qu¸ lín hay qu¸ bÐ. Ta chän ph¬ng ¸n 3: 3 x 3 x 2 2 1 3 (3) (1) (9) Líi kÕt cÊu biÕn ®æi : n 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 V× hép ch¹y dao cÇn cã tèc ®é thÊp ®Ó trùc tiÕp thùc hiÖn c¸c lîng ¨n dao däc, ngang ,®øng ,v× vËy ®å thÞ ph¶n håi nh trªn vÉn cha tho¶ m·n ,mµ cµng ph¶igi¶m tèc nhiÒu h¬n n÷a ,muèn thÕ ta ph¶i dïng ph¬ng ph¸p t¨ng thªm hay bæ xung c¸c trôc trung gian . - 20 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Víi bíc vÝt me t x = 6(mm) lîng ch¹y dao S 17 = 950 mm/ph ta x¸c ®Þnh sè vßng quay n 0 cña líi : S 17 = n 0 .t x n 0 =S 17 /t x =950/6 = 158 (vg/ph) ta thÊy n 0 =158 << n ®c = 1420 (vg/ph) Do ®ã ta ph¶i thªm c¸c trôc trung gian ®Ó gi¶m tèc tõ n ®c → n 0 . 2.2.5 VÏ ®å thÞ vßng quay vµ chän tØ sè truyÒn c¸c nhãm . Chän ®éng c¬: N ®c =1,7 kw ; n ®c =1420 v/ph n 0 = n 18 . ϕ 3 =S 18 . ϕ 3 /6 =1195.1,26 3 /6 = 398 v/ph - 21 - s 1 s 2 s 3 s 4 s 5 s 6 s 7 s 8 s 9 s 10 s 11 s 12 s 13 s 14 s 15 s 16 s 17 s 18 s nh n ®c §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 2.2.6 TÝnh sè r¨ng cña c¸c b¸nh r¨ng theo tõng nhãm . Nhãm 1: Ta cã : i 01 =1/ ϕ =1/1,26 = 26/44 =Z 01 /Z’ 01 Z 01 = 26; Z 01 ’ = 44 Nhãm 2: i 02 =1/ϕ 5 =1/1,26 5 =1/3,17=24/64= Z 02 /Z 02 ’ Z 02 =24 ; Z 02 ’ = 64 Nhãm 3: i 1 =1/ ϕ 3 =1/1,26 3 =1/2 =f 1 /g 1 f 1 + g 1 =1+2 = 3 i 2 =ϕ 0 =1,26 0 =1 =1/1 =f 2 /g 2 f 2 +g 2 =1 + 1 = 2 i 3 = ϕ 3 =1,26 3 =2=2/1 = f 3 /g 3 f 3 +g 3 = 2+1 =3 Gäi K lµ béi sè chung nhá nhÊt cña mäi tæng trªn : K = 3x2 =6 E minc tÝnh t¹I tia cã tû sè truyÒn i 1 , b¸nh r¨ng lµ chñ ®éng ,nªn: E minc = ( ) k f g f Z . 1 ) 1 1 min + = 6 . 1 ) 2 1 .( 17 + =8,5 tõ ®ã ta cã E minc =9 Tæng sè r¨ng cña c¸c cÆp b¸nh r¨ng trong nhãm: ∑ Z =E.K=9.6=54 (r¨ng) Sè r¨ng cô thÓ cña c¶ nhãm truyÒn: Z 1 = ∑ + Z g f f . 1 1 1 = 2 1 1 + .54=18 Z ’ 1 = ∑ + Z g f g . 1 1 1 = 2 1 2 + .54=36 Z 2 = ∑ + Z g f f . 2 2 2 = 2 1 .54=27 Z ’ 2 = ∑ + Z g f g . 2 2 2 = 2 1 .54=27 - 22 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Z 3 = ∑ + Z g f f . 3 3 3 = 3 2 .54=36 Z ’ 3 = ∑ + Z g f g . 3 3 3 = 3 1 .54=18 Nhãm 4: i 4 =1/ϕ 4 = 1/1,26 4 =18/40= f 4 /g 4 f 4 +g 4 =18+40= 58 i 5 =1/ϕ 3 = 1/1,26 3 =21/37 = f 5 /g 5 f 5 +g 5 =21+37= 58 i 6 =1/ϕ 2 =1/1,26 2 =24/34 = f 6 /g 6 f 6 +g 6 =24+34= 58 i 7 =1/ϕ 5 =1/1,26 5 =13/45 =f 7 /g 7 f 7 +g 7 =13+45 = 58 i 8 =1/ϕ 4 =1/1,26 4 =18/40 = f 8 /g 8 f 8 +g 8 =18+40= 58 Béi sè chung nhá nhÊt cña mäi tæng trªn: K = 58 E minc tÝnh t¹i tia cã tû sè truyÒn i 4 , b¸nh r¨ng lµ chñ ®éng ,nªn: E minc = ( ) k f g f Z . 4 ) 4 4 min + = 58 . 18 ) 40 18 .( 17 + = 0,94 Chän E minc = 1 ∑ Z =E.K=1.58=58 (r¨ng) Z 4 = ∑ + Z g f f . 4 4 4 = 40 18 18 + .58=18 Z ’ 4 = ∑ + Z g f g . 4 4 4 = 58 40 .58=40 Z 5 = ∑ + Z g f f . 5 5 5 = 58 21 .58=21 Z ’ 5 = ∑ + Z g f g . 5 5 5 = 58 37 .58=37 Z 6 = ∑ + Z g f f . 6 6 6 = 58 24 .58=24 - 23 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Z ’ 6 = ∑ + Z g f g . 6 6 6 = 58 34 .58=34 Z 7 = ∑ + Z g f f . 7 7 7 = 58 13 .58=13 Z 7 ’= ∑ + Z g f g . 7 7 7 = 58 45 .58=45 Nhãm 5: i 9 = ϕ 0 =1 = 40/40 =Z 9 /Z 9 ’ Z 9 = 40 ; Z 9 ’ = 40 Nhãm 6: i 10 = 1/ϕ =1/1,26 =28/35 =Z 10 /Z 10 ’ Z 10 = 28 ; Z 10 ’ = 35 Nhãm 7: i 11 =1/ϕ 2,5 =1/1,26 2,5 =18/33= Z 11 /Z 11 ’ Z 11 = 18 ; Z 11 ’ = 33 Nhãm 8: i 12 = 1/ϕ =1/1,26 =33/37 =Z 12 /Z 12 ’ Z 12 = 33 ; Z 12 ’ = 37 Nhãm 9: i 13 = ϕ 0,5 =1,26 0,5 = 18/16 =Z 13 /Z 13 ’ Z 13 = 18 ; Z 13 ’ = 16 Nhãm 10: i 14 = ϕ 0 =1 = 18/18 =Z 14 /Z 14 ’ Z 14 = 18 ; Z 14 ’ = 18 Nhãm 11: i 15 = 1/ϕ =1/1,26 =44/57 =Z 15 /Z 15 ’ Z 15 = 44 ; Z 15 ’ = 57 Nhãm 12: i 16 = ϕ =1,26 = 57/43 =Z 16 /Z 16 ’ Z 16 = 57 ; Z 16 ’ = 43 2.2.7 B¶ng lîng ch¹y dao vµ sai sè: - 24 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 s Ph¬ng tr×nh xÝch s lt s cx ∆s% s 1 n ®c i 01 i 02 i 1 i 4 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 23,5 24,15 -2,69 s 2 n ®c i 01 i 02 i 1 i 5 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 29,61 30,4 -2,6 s 3 n ®c i 01 i 02 i 1 i 6 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 37,3 37,93 -1,66 s 4 n ®c i 01 i 02 i 2 i 4 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 47 48,3 -2,69 s 5 n ®c i 01 i 02 i 2 i 5 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 59,23 60,8 -2,58 s 6 n ®c i 01 i 02 i 2 i 6 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 74,63 75,85 -1,6 s 7 n ®c i 01 i 02 i 3 i 4 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 94 96,5 -2,59 s 8 n ®c i 01 i 02 i 3 i 5 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 118,4 8 121,7 -2,65 s 9 n ®c i 01 i 02 i 3 i 6 i 7 i 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 148,6 6 151,7 -2 s 1 0 n ®c i 01 i 02 i 1 i 4 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 188,1 186 1,13 s 1 1 n ®c i 01 i 02 i 1 i 5 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 237 234,5 8 1,03 s 1 2 n ®c i 01 i 02 i 1 i 6 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 298,6 4 291,9 2,3 s 1 3 n ®c i 01 i 02 i 2 i 4 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 376,2 8 371,9 8 1,16 s 1 4 n ®c i 01 i 02 i 2 i 5 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 474,1 2 469,1 6 1,06 s 1 5 n ®c i 01 i 02 i 2 i 6 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 597,4 584 2,29 s 1 6 n ®c i 01 i 02 i 3 i 4 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 752,7 743,9 6 1,17 s 1 7 n ®c i 01 i 02 i 3 i 5 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x 948,4 938,3 2 1,07 s 1 n ®c i 01 i 02 i 3 i 6 1195 1168 2,3 - 25 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 8 i 9 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x TÝnh xÝch ch¹y dao nhanh: S nhanh = n ®c i 01 i 15 i 16 i 10 i 11 i 12 i 13 i 14 t x S nhanh = 57 44 44 26 . 1420 2256 6 . 18 18 . 16 18 . 37 33 . 33 18 . 35 28 . 43 57 . · Sai sè lîng ch¹y dao nhanh: ∆S nhanh % = 100 . 2256 2256 2300 − · − S S S nhanhcx nhanhcx nhanhlt .%=1,95%<2,6% vËy ®¹t yªu cÇu Ta cã ®å thÞ sai sè vßng quay. Ch¬ng 3: TÝnh to¸n søc bÒn vµ chi tiÕt m¸y . 3.1 TÝnh to¸n c«ng suÊt ch¹y dao. TÝnh lùc c¾t Ta thÊy r»ng khi phay nghÞch th× lùc c¾t sÏ lín nhÊt do ®ã ta chØ cÇn tÝnh lùc c¾t trong trêng hîp phay nghÞch Theo b¶ng ta cã ( ) ( ) N D t Z B C K y Z o S P 41505 90 12 . 31 , 0 . 8 . 100 . 682 . . . . 82 , 0 72 , 0 · , _ ¸ ¸ · , _ ¸ ¸ · víi P Z =(0,5 ÷ 0,6)P 0 =(0,5 ÷ 0,6).41505=(20753 ÷ 24903) N lÊy P Z =24903 N - 26 - Svm  s ( %) §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 P S =(1 ÷ 1,2)P 0 = (1 ÷ 1,2)41505=(41505÷ 49806) N P 0 =t P 0 =t 0,245105=t 8301 N P x =0,3.P 0 .tg(β)=0,3 41505 tg(30)=7189 N TÝnh lùc ch¹y dao Q ( ) G K P P f P y z x + + + · ' . Q = 1,17189+0,15(24903+49806+2000)=19414 N N C = KW V Pz 6 , 5 81 , 9 . 102 . 60 5 , 13 . 24903 81 , 9 . 102 . 60 . · · N ®c = KW NC 47 , 7 75 , 0 6 , 5 · · η C«ng suÊt ®éng c¬ hép ch¹y dao. N ®cs =K.N ®c =0,15.7,47=1,12 KW B¶ng tÝnh to¸n ®éng lùc häc. n trôc n min n tÝnh N trôc M x tÝnh d sb d chän I 851 851 1,08 123 17 20 II 319 319 1,03 314 22 25 III 160 226 0,99 427 25 25 IV 76 120 0,95 771 30 30 V 10 20 0,91 4432 54 55 Víi N tÝnh =n min . 4 min max n n ; N Trôc =N ®c .η i Víi η i :lµ hiÖu suÊt tõ ®éng c¬ tíi trôc thø i M x tÝnh =7162.10 4 n N [Nm]. 3.2 tÝnh b¸nh r¨ng . - 27 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 TÝnh m« ®un Trong hép ch¹y dao ta chØ dïng mét lo¹i m« ®un do ®ã ta chØ cÇn tÝnh m« ®un trong mét cÆp b¸nh r¨ng cßn c¸c b¸nh r¨ng kh¸c cã m« ®un t¬ng tù .Gi¶ sö ta tÝnh m« ®un cho cÆp b¸nh r¨ng 24/26. [ ] n m N K y Z u n min 3 . . . .. . 1950 . 10 σ ϕ · N: c«ng suÊt trªn trôc N =1,08 KN n min sè vßng quay nhá nhÊt trªn trôc n min =851 y: hÖ sè d¹ng r¨ng chän y=0,25 ϕ=6÷ 10 z 1 =24. σ n = 35000 N/cm 2 K hÖ sè t¶i träng K=K ® .K tt .K N K ® : hÖ sè t¶i träng ®éng K ® =1,3 K tt : HÖ sè tËp trung t¶i träng lÊy K tt =2 K N : chu kú t¶i träng K N =1 45 , 1 851 08 , 61 , 2 . 35000 . 25 , 0 . 10 . 24 1950 . 10 3 · · mn theo søc bÒn tiÕp xóc. [ ] 3 0 2 . . . 1 . 6800 . . 100 n N K i i Z tx tx m ϕ σ t 1 ] 1 ¸ · i: tØ sè truyÒn i=0,375. ϕ 0 =0,7÷ 1,6 lÊy ϕ 0 =1. [ ] 2 / 260 203 cm N tx ÷ · σ chän [ ] 2 / 250 cm N tx · σ 3 2 16 , 2 . 851 . 1 . 375 , 0 08 , 1 . 6 , 2 . 375 , 1 . 2000 6800 . . 100 100 · 1 ] 1 ¸ · mtx tõ m u vµ m tx ta chän m=2,5. C¸c th«ng sè chñ yÕu ®êng kÝnh vßng chia d c =m.z=2,5.24=60mm ®êng kÝnh vßng c¬ së d 0 = d c .cos(20)=56mm ®êng kÝnh vßng ®Ønh D e =d c +2m = 65 mm - 28 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 ®êng kÝnh vßng ch©n d c =60mm b:chiÒu réng b¸nh r¨ng b=ϕ.m=2,5.10=25mm kho¶ng c¸ch trôc A=1/2.m(Z 1 +Z 2 )=1/2.2,5(24+65)=110 mm 3.1.3 TÝnh trôc trung gian Gi¶ sö trªn trôc 2 : nh ta ®· tÝnh ë phÇn tríc ta cã trªn trôc 2 N = 1,03 (KW) Tèc ®é tÝnh to¸n: n = 319 (v/ phót) M«men xo¾n tÝnh to¸n Mx = 314 (Nm) - 29 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 §êng kÝnh s¬ bé trôc 2: d 2 = 25 (mm) Ta tÝnh trôc 2 nh sau: §êng kÝnh trôc t¹i chç l¾p b¸nh r¨ng d=25(mm) §êng kÝnh trôc t¹i chç l¾p æ lµ d=20(mm) Ta thÊy r»ng trôc nuy hiÓm nhÊt khi b¸nh r¨ng z = 64 vµ z = 18 cïng lµm viÖc Lùc t¸c dông lªn b¸nh r¨ng Víi b¸nh r¨ng z = 64 ; m = 2,5 §êng kÝnh vßng l¨n d 1 = z.m = 64.2,5 = 160 (mm) Ta cã F t2 = 2M/d 1 = 2. 314000/160 = 3925 (N) Lùc híng t©m F r2 = F t tgα = F t tg 20 0 = 3925 tg20 0 = 1429(N) Víi b¸nh r¨ng z = 18 ; m = 2,5 §êng kÝnh vßng l¨n d 1 = z.m = 18.2,5 = 45 (mm) Ta cã F t2 = 2M/d 1 = 2. 314000/90 = 13956 (N) Lùc híng t©m F r2 = F t tgα = F t tg 20 0 = 5080(N) S¬ ®å ¨n khíp - 30 - l1 l2 l3 Ft2 Fr2 Ft2 Fr2 0 Y Z X §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 TÝnh ph¶n lùc ë æ vµ vÏ biÓu ®å m«men uèn , xo¾n Ph¶n lùc ë æ sinh ra bëi F r1 , F r2 Gi¶ sö ph¶n lùc ®ã lµ R A , R B va cã chiÒu nh h×nh vÏ. XÐt trong mÆt ph¼ng yoz C¸c lùc t¸c dông lªn trôc F r1 , F r2 , R AY , R BY Víi F r1Y = F r1 cos 30 0 = 4399(N) Ta cã ph¬ng tr×nh c©n b»ng F r1 - (R AY + R BY + F r2 ) = 0 (1) F r1 . l 1 - R BY .l 2 - F r2 . l 3 = 0 (2) Tõ (1)(2) ta cã : R AY = 2400(N) R BY = 570(N) XÐt trong mÆt ph¼ng xoz .C¸c ph¶n lùc lµ R AX , R BX - 31 - l2 l3 0 X Y Fr2 l1 Z Ft2 Ft2 Fr2 Rby Ray §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Víi F r1X = F r1 cos60 0 = 5080.cos60 = 2540 (N) Ta cã ph¬ng tr×nh F r1X - R AX - R BX = 0 (1) F r1X . l 1 - R BX .l 2 = 0 (2) Tõ (1)(2) ta cã : R AX = 1270(N) R BX = 1270(N) TÝnh chÝnh x¸c trôc : Ta dÔ thÊy r»ng cã 2 tiÕt diÖn cÇn ph¶i kiÓm tra ®ã lµ tiÐt diÖn l¾p b¸nh r¨ng z = 18 vµ tiÕt diÖn chç l¾p æ B. VÏ biÓu ®å m« men uèn xo¾n . BiÓu ®å m« men uèn trong mÆt ph¼ng xoz M« men uèn t¹i chç l¾p b¸nh r¨ng Z=18. M u1x =R ay .l 1 =1270.160=203200 N.mm M« men uèn t¹i æ B: M u2x =0 - 32 - l2 l3 0 X Y Fr2 l1 Z Ft2 Ft2 Fr2 Rax Rbx §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 XÐt trong mÆt ph¼ng yoz. M« men uèn t¹i chæ l¾p b¸nh r¨ng Z=18 M u1y =R ay .l 1 =2400.160=384000 N.mm M« men uèn t¹i æ B: M u2y =Fr 2 .(l 3 -l 2 )=1429.45=64305 N.mm BiÓu ®å m« men xo¾n : M« men xo¾n t¹i chç l¾p b¸nh r¨ng Z=18 M x1 =Ft 1 .d 1 /2=314000 N.mm M« men xo¾n t¹i chç l¾p b¸nh r¨ng Z=64 M x2 =Ft 2 .d 2 /2=314000 N.mm Tõ ®ã ta cã biÓu ®å m« men. - 33 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 XÐt t¹i tiÕt diÖn I - I - 34 - 2 uY 2 ux u M M M + · Fr 2 Rby Rbx Fr 1 Ray Rax Muy Mux Mx 203200 N.mm 384000 N.mm 64350 N.mm 314000 N.mm Ft 2 Ft 1 §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 M«men uèn t¹i I - I: Víi M ux = R AX . l 1 = 1270 .160 = 203200(Nmm) M uy = R AY . l 2 = 2400 .160 = 384000(Nmm) M u = 434449 (Nmm) M«men xo¾n: M X = 314000(Nmm) ¦ng suÊt uèn: XÐt t¹i tiÕt diÖn II-II chæ l¾p æ B. M M M UIIY UIIX uII 2 2 + · M u2x =Fr 2 . M u2x =Fr 2 .(l 3 -l 2 )1429.45=64305 (N.mm) M UII =M u2 y =64305 (N.mm) M« men xo¾n t¹i II-II. M X =314000 (N.mm) TÝnh chÝnh x¸c ®êng kÝnh trôc. 3 1 4 2 2 1 2 1 ). 1 ( ). . ( ] ). 1 .( [ . 17 , 2 n M C K M C K d C T UC − − − + + + · σ ξ σ σ τ σ víi ξ lµ tØ sè gi÷a 2 ®êng kÝnh ngoµi vµ trong cña trôc .Do trôc ®Æc nªn ξ =0 n:hÖ sè an toµn n=1,5 ÷ 3 C 1 C 2 gi¸ trÞ phô thuéc qu¸ tr×nh c¾t . C 1 ≈ C 2 =0,25 ÷ 0,3 chän C 1 ≈ C 2 =0,3 1 − σ :øng suÊt mái 1 − σ =(0,4 ÷ 0,5) 0 σ . Víi vËt liÖu lµm trôc lµ thÐp C45 øng suÊt ch¶y C σ =400 N/mm giíi h¹n bÒn - 35 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 0 σ =800 MPa 1 − σ =0,45.800=340 MPa K σ , K τ hÖ sè kÓ ®Õn ¶nh hëng cña tËp trung øng suÊt uèn vµ xo¾n K σ =K τ =1,7 ÷ 2chän K σ , K τ =1,8 Tõ ®ã tÝnh ®îc ®êng kÝnh chÝnh x¸c cña trôc t¹i chç l¾p b¸nh r¨ng Z=18 vµ chç l¾p æ T¹i tiÕt diÖn I-I 3 2 2 1 5 , 1 340 ] 314000 ). 3 , 0 . 8 , 1 400 340 [( ) 434449 . 8 , 1 ( + + · d = 62,85 mm t¹i tiÕt diÖn II-II 3 2 2 2 5 , 1 340 ] 314000 ). 8 , 1 400 340 [( ) 4305 . 8 , 1 ( + + · d =60,88 mm Ch¬ng 3 : TÝnh to¸n vµ chän kÕt cÊu hÖ thèng ®iÒu khiÓn 3.1 yªu cÇu ®èi víi hÖ thèng ®iÒu khiÓn : - DÔ dµng ®iÒu khiÓn - NhÑ nhµng , dÔ nhí - §¶m b¶o ®é an toµn cña kÕt cÊu ®iÒu khiÓn - §¶m b¶o ®é chÝnh x¸c , ®é tin cËy cña kÕt cÊu ®iÒu khiÓn Ta chän kiÓu ®iÒu khiÓn tay g¹t vµ ®Üa lç víi c¸ch x¸c ®Þnh hµnh tr×nh nh sau: §èi víi b¸nh r¨ng hai bËc th× vÞ trÝ gi÷a lµ kh«ng lµm viÖc . Khi g¹t ®Ó ¨n khíp tr¸i lµ : L T =B +f B : chiÒu réng b¸nh r¨ng f : kho¶ng c¸ch gi÷a hai b¸nh r¨ng Khi g¹t ®Ó ¨n khíp ph¶i lµ: L p = B 1 + f 1 Hµnh tr×nh g¹t: L = L T + L p - 36 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 Gi÷a hai b¸nh r¨ng ë khèi di trît f = (2÷ 3)mm ®Ó l¾p miÕng g¹t. Víi khèi b¸nh r¨ng 3 bËc còng g¹t t¬ng tù nhng ë vÞ trÝ gi÷a còng cã sù ¨n khíp cña cÆp b¸nh r¨ng thø 3 nªn: Khi g¹t tr¸i: L T = B T + B G + 2f Víi B T : chiÒu réng b¸nh r¨ng bªn tr¸i B G : chiÒu réng b¸nh r¨ng gi÷a f : kho¶ng c¸ch an toµn Khi g¹t sang ph¶i: L p = B p + B G + 2f B p : chiÒu réng b¸nh r¨ng ë bªn ph¶i Hµnh tr×nh g¹t cña 1 khèi b¸nh r¨ng 3 bËc: L = L T + L p = B T +2B G + B p + 4f Thay ®æi tèc ®é b»ng ®Üa lç, trªn mÆt ®Üa cã khoan nh÷ng lç n»m trªn ®êng trßn ®ång t©m.Hai ®Üa ®Æt song song víi nguyªn lý:KÐo tay g¹t cã t¸c dông ®Èy hai ®Üa lç kia ra khái c¸c chèt ,quay ®Üa lç ®i 1 gãc cÇn thiÕt øng víi tèc ®é ®· chän råi ®Èy ®Üa vµo.Tuú vÞ trÝ ®Üa cã lç hoÆc kh«ng nã sÏ ®Èy chèt 1 hoÆc chèt 2 , lµm c¸c b¸nh r¨ng 3 quay theo vµ lµm thanh r¨ng 5 chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn . Thanh r¨ng 5 cã g¾n cµng g¹t , g¹t khèi b¸nh r¨ng di trît tíi vÞ trÝ ¨n khíp. - 37 - vÞtrݨn khí p tr¸i vÞtrݨn khí p ph¶i §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 3.2 S¬ ®å vÞ trÝ c¬ cÊu ®iÒu khiÓn hép tèc ®é: i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 1 i 2 i 3 i 1 i 2 i 3 i 1 i 2 i 3 i 1 i 2 i 3 i 1 i 2 i 3 i 1 i 2 i 3 i 4 i 4 i 4 i 5 i 5 i 5 i 6 i 6 i 6 i 4 i 4 i 4 i 5 i 5 i 5 i 6 i 6 i 6 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 A_ T A_ G A_ P A_ T A_ G A_ P A_ T A_ G A_ P A_ T A_ G A_ P A_ T A_ G A_ P A_ T A_ G A_ P Kh èi A B_ T B_ T B_ T B_ P B_ P B_ P B_ G B_ G B_ G B_ T B_ T B_ T B_ P B_ P B_ P B_ G B_ G B_ G Kh èi B C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C _ T C_ P C_ P C_ P C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C_ P C_ P C_ P Kh èi C D _T D _T D _T D _ T D_ T D_ T D _ T D _T D _T D _P D _P D _P D _P D _P D _P D _P D _P D _P Kh «i D T 0 0 + + G + 0 +0 P + + 0 0 T 0 0 + + G +0 +0 P + + 0 0 T 0 0 + + G + 0 +0 P + + 0 0 T 0 0 + + G + 0 +0 P + + 0 0 T 0 0 + + G + 0 +0 P + + 0 0 T 0 0 + + G + 0 +0 P + + 0 0 A T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + P + + 00 P + + 00 P + + 0 0 G +0 +0 G + 0 +0 G + 0 +0 T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + P + + 0 0 P + + 0 0 P + + 0 0 G + 0 +0 G + 0 +0 G + 0 +0 B T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + P + + 00 P + + 0 0 P + + 0 0 T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + P + + 0 0 P + + 0 0 P + + 0 0 C T 0 0 + T 0 0 + T 0 0 + T 0 0 + T 0 0 + T 0 0 + T 0 0 + T 0 0 + T 0 0 + P + P + P + P + P + P + P + P + P + D - 38 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 + + + + + + + + + + 0 0 + 0 0 + 0 0 + 0 0 + 0 0 + 0 0 + 0 0 + 0 0 + 0 0 3.3 S¬ ®å c¬ cÊu ®iÒu khiÓn hép tèc ®é: S 1 S 2 S 3 S 4 S 5 S 6 S 7 S 8 S 9 S 10 S 11 S 12 S 13 S 14 S 15 S 16 S 17 S 18 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 0 i 1 i 1 i 1 i 2 i 2 i 2 i 3 i 3 i 3 i 1 i 1 i 1 i 2 i 2 i 2 i 3 i 3 i 3 i 4 i 5 i 6 i 4 i 5 i 6 i 4 i 5 i 6 i 4 i 5 i 6 i 4 i 5 i 6 i 4 i 5 i 6 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 8 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 i 7 A_ T A_ T A_ T A_ G A_ G A_ G A_ P A_ P A_ P A_ T A_ T A_ T A_ G A_ G A_ G A_ P A_ P A_ P Khè iA B_ T B_ G B_ P B_ T B_ G B_ P B_ T B_ G B_ P B_ T B_ G B_ P B_ T B_ G B_ P B_ T B_ G B_ P Khè iB C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C_ T C_ P C_ P C_ P C_ P C_ P C_ P C_ P C_ P C_ P Khè iC T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + G +0 +0 G +0 +0 G +0 +0 P + + 00 P + + 00 P + + 00 T 0 0 + + T 0 0 + + T 0 0 + + G +0 +0 G +0 +0 G +0 +0 P + + 00 P + + 00 P + + 00 A T 0 0 + + G +0 +0 P + + 00 T 0 0 + + G +0 +0 P + + 00 T 0 0 + + G +0 +0 P + + 00 T 0 0 + + G +0 +0 P + + 00 T 0 0 + + G +0 +0 P + + 00 T 0 0 + + G +0 +0 P + + 00 B T 0 T 0 T 0 T 0 T 0 T 0 T 0 T 0 T 0 P + P + P + P + P + P + P + P + P + C - 39 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 0 + + 0 + + 0 + + 0 + + 0 + + 0 + + 0 + + 0 + + 0 + + + 00 + 00 + 00 + 00 + 00 + 00 + 00 + 00 + 00 Tµi liÖu tham kh¶o 1.tÝnh to¸n thiÕt kÕ m¸y c¾t kim lo¹i : T¸c gi¶ Ph¹m §¾p-NguyÔn §øc Léc –Ph¹m ThÕ Trêng-NguyÔn TiÕn Lìng. 2.M¸y c«ng cô(2 tËp) T¸c gi¶ Ph¹m §¾p-NguyÔn Hoa §¨ng 3.TÝnh to¸n thiÕt kÕ HÖ DÉn §éng C¬ KhÝ. T¸c gi¶ TrÞnh ChÊt –Lª V¨n UyÓn. - 40 - §å ¸n m«n häc thiÕt kÕ m¸y c«ng cô Bïi Hïng S¬n CTM6-K44 - 41 -