You are on page 1of 7

ΚΑΡΛ ΡΑΝΤΕΚ[1

]
ΛΕΝΙΝ
δεκνζηεύζεθε ζην The Plebs ην Φεβξνπάξην ηνπ 1924
΋πσο θάζε ηη άιιν ζηε θύζε, ν Λέληλ γελλήζεθε, αλαπηύρζεθε θαη σξίκαζε. ΋ηαλ κηα θνξά
ν Βιαληηκίξ Ίιηηο κε παξαηήξεζε λα μεθπιιίδσ κηα ζπιινγή άξζξσλ ηνπ γξακκέλε ην 1903,
πνπ είρε κόιηο εθδνζεί, έλα θαηεξγάξηθν ρακόγειν δηαγξάθεθε ζην πξόζσπό ηνπ, θαη
παξαηήξεζε κε έλα γέιην: «Δίλαη πνιύ ελδηαθέξνλ λα δηαβάδνπκε ηη ειίζηνη ηύπνη ήκαζηαλ
ηόηε!» Αιιά δελ ζθνπεύσ λα ζπγθξίλσ εδώ ην ζρήκα ηνπ θξαλίνπ ηνπ Λέληλ ζηελ ειηθία
ησλ 10, 20 ή 30 κε ην θξαλίν ηνπ αλζξώπνπ πνπ πξνήδξεπε ηηο ζπλεδξηάζεηο ηεο Κεληξηθήο
Δπηηξνπήο ηνπ θόκκαηνο ή ηνπ ΢πκβνπιίνπ ησλ Δπηηξόπσλ ηνπ Λανύ. Σν αληηθείκελό καο
δελ είλαη απιά ν Λέληλ σο εγέηεο, αιιά σο δσληαλή αλζξώπηλε ύπαξμε.
Ο Π. Μπ. Άμειξνλη [2], έλαο από ηνπο εγέηεο ηνπ κελζεβηθηζκνύ, πνπ κηζεί ηνλ Λέληλ από
ηα βάζε ηεο ςπρήο ηνπ, εμηζηόξεζε, ζε έλαλ από ηνπο θηιηππηθνύο ηνπ κε ηνπο νπνίνπο
πξνζπαζνύζε λα κε πείζεη γηα ην επηβιαβέο ηνπ κπνιζεβηθηζκνύ γεληθά θαη ηνπ Λέληλ
εηδηθόηεξα, πώο ν Λέληλ ηαμίδεςε ζην εμσηεξηθό γηα πξώηε θνξά θαη πώο έθαλαλ πεξίπαην
θαη κπάλην καδί. «Έλησζα εθείλν ηνλ θαηξό», είπε ν Άμειξνλη, «πσο εδώ βξηζθόηαλ ν
άλζξσπνο πνπ ζα γηλόηαλ ν εγέηεο ηεο Ρσζηθήο Δπαλάζηαζεο. ΋ρη κόλν ήηαλ κνξθσκέλνο
καξμηζηήο – ππήξραλ πνιινί ηέηνηνη – αιιά γλώξηδε ηη ήζειε λα θάλεη θαη πώο κπνξνύζε λα
γίλεη. Τπήξρε θάηη από ηε κπξσδηά ηεο ξσζηθήο γεο ζε απηόλ».
Ο Πάβει Μπνξίζνβηηο Άμειξνλη δελ νζθξίδεηαη ηε γε. Δίλαη θάπνηνο πνπ ζπιινγίδεηαη ζην
ζπίηη ηνπ, ζην κειεηεηήξην ηνπ, θαη ε ηξαγσδία ηεο δσήο ηνπ έγθεηηαη ζην όηη ηνλ θαηξό πνπ
δελ ππήξρε εξγαηηθό θίλεκα ζηε Ρσζία ζηνράζηεθε ηηο θαηεπζύλζεηο πάλσ ζηηο νπνίεο έλα
ηέηνην θίλεκα ζα αλαπηπζζόηαλ, θαη όηαλ αλαπηύρζεθε ζε δηαθνξεηηθέο θαηεπζύλζεηο
πξνζβιήζεθε θαηάθσξα – θαη ζήκεξα σξύεηαη κε ηελ νξγή ελόο αλππάθνπνπ παηδηνύ. Αιιά
ζπρλά νη άλζξσπνη παξαηεξνύλ ζηνπο άιινπο απηό πνπ ιείπεη ζηνπο ίδηνπο, θαη ηα ιόγηα ηνπ
Άμειξνλη αλαθνξηθά κε ηνλ Λέληλ ππνδεηθλύνπλ αθξηβώο εθείλα ηα ραξαθηεξηζηηθά πνπ
έθαλαλ ηνλ Λέληλ εγέηε.
Δίλαη αδύλαην λα είζαη εγέηεο ηεο εξγαηηθήο ηάμεο ρσξίο λα γλσξίδεηο όιε ηελ ηζηνξία απηήο
ηεο ηάμεο. Οη εγέηεο ηνπ εξγαηηθνύ θηλήκαηνο πξέπεη λα γλσξίδνπλ ηελ ηζηνξία ηνπ
εξγαηηθνύ θηλήκαηνο˙ ρσξίο απηήλ ηε γλώζε δελ κπνξεί λα ππάξρεη εγέηεο, αθξηβώο όπσο
ζηηο κέξεο καο δελ κπνξεί λα ππάξρεη ζηξαηεγόο πνπ ζα κπνξνύζε λα ληθήζεη κε ηελ
ειάρηζηε δαπάλε δύλακεο εθηόο θαη αλ γλσξίδεη ηε ζηξαηησηηθή ηζηνξία. Η ηζηνξία ηεο
ζηξαηεγηθήο δελ είλαη κηα ζπιινγή ζπληαγώλ ηνπ πώο λα θεξδίδεηο έλαλ πόιεκν, γηαηί κηα
θαηάζηαζε πνπ έρεη πεξηγξαθεί δελ επαλαιακβάλεηαη πνηέ. Αιιά ην κπαιό ηνπ ζηξαηεγνύ
εμαζθείηαη ζηε ζηξαηεγηθή κε ηε δηαξθή κειέηε ηεο˙ απηή ε κειέηε ηνπ πξνζδίδεη
ειαζηηθόηεηα ζηε δηεμαγσγή ηνπ πνιέκνπ, επηηξέπνληάο ηνπ λα εληνπίζεη ηνπο θηλδύλνπο θαη
ηηο δπλαηόηεηεο πνπ ν απιά εκπεηξηθά εθπαηδεπκέλνο ζηξαηεγόο δελ κπνξεί λα δηαθξίλεη. Η
ηζηνξία ηνπ εξγαηηθνύ θηλήκαηνο δελ καο ιέεη ηη λα θάλνπκε, αιιά θαζηζηά δπλαηό λα
ζπγθξίλνπκε ηε ζέζε καο κε θαηαζηάζεηο πνπ ήδε αληηκεηώπηζε ε ηάμε καο, ώζηε ζε
δηάθνξεο απνθαζηζηηθέο ζηηγκέο λα κπνξεί λα δνύκε θαζαξά ην δξόκν καο θαη λα
αλαγλσξίζνπκε ηνλ θίλδπλν πνπ πιεζηάδεη.
Αιιά δελ κπνξεί λα γλσξίζνπκε ηελ ηζηνξία ηνπ εξγαηηθνύ θηλήκαηνο κε επάξθεηα, αλ δελ
είκαζηε πιήξσο εμνηθεησκέλνη κε ηελ ηζηνξία ηνπ θαπηηαιηζκνύ θαη κε ηνλ νηθνλνκηθό θαη

κπνξνύζε κόλν λα δηδάμεη ηελ άιγεβξα θαη όρη ηελ αξηζκεηηθή ηεο. θαη κειέηεζε ην καξμηζκό. αιιά ηαπηόρξνλα ηνλ εθάξκνζε ζσζηά ζην ζηξαηεγηθό θαζήθνλ πνπ θαζόξηδε ηε κνίξα ηεο ξσζηθήο εξγαηηθήο ηάμεο. αιιά δελ κνπ ήηαλ αθόκε νηθεία ε ζπγθεθξηκέλε ξσζηθή πξαγκαηηθόηεηα. δελ κπνξνύζα λα αληηιεθζώ πώο ήηαλ δπλαηό λα αξλείηαη θαλείο ηέηνηεο ζηνηρεηώδεηο αιήζεηεο. Απηή ε κηθξή κπξνζνύξα πεξηέρεη ιίγεο γξακκέο αθηεξσκέλεο ζηηο δηαθνξέο αλάκεζα ζηε δηαιεθηηθή θαη ηνλ εθιεθηηθηζκό. Μπνξώ απιά λα δηαπηζηώζσ ην γεγνλόο. ΢ήκεξα είλαη ηζηνξηθά απνδεηγκέλν όηη νη ιόγνη πνπ εθθσλνύζαλ νη Μελζεβίθνη γηα ηελ «αλεμαξηεζία ηνπ εξγαηηθνύ θηλήκαηνο» ήηαλ ζηελ πξαγκαηηθόηεηα κόλν νκηιίεο γηα ηελ αλαγθαηόηεηα λα ππνηαρζεί ην ξσζηθό εξγαηηθό θίλεκα ζηε ξσζηθή αζηηθή ηάμε. ήηαλ ε πνιηηηθή ηεο κηθξναζηηθήο δηαλόεζεο. γηα παξάδεηγκα. . Αλ δηαβάζνπκε έλα άξζξν ηνπ Άμειξνλη ή ηνπ Μάξηνθ [5] γηα ηελ αλάγθε ε εξγαηηθή ηάμε «λα κάζεη λα ζηέθεηαη ζηα δηθά ηεο πόδηα». αιιά δελ θαηερόηαλ από ηε ζέιεζε ηεο επαλάζηαζεο. Ο Λέληλ κπήθε ζην θίλεκα σο ε ελζάξθσζε ηεο ζέιεζεο γηα επαλάζηαζε. θαη παξά ηε κεγάιε ζπνπδαηόηεηά ηνπ σο δαζθάινπ ηεο Ρσζηθήο Δπαλάζηαζεο. Δδώ έγθεηηαη ε ηδηνθπΐα ηνπ – ζηε ζηελή επαθή ηνπ κε ην πεδίν ηεο δξαζηεξηόηεηάο ηνπ. θαη εθείλσλ ησλ ζηξσκάησλ ηνπ πξνιεηαξηάηνπ πνπ ζπλδένληαλ ζηελόηεξα κε ηε κηθξναζηηθή δηαλόεζε. Ο κελζεβηθηζκόο. αιιά κειέηεζε ηαπηόρξνλα. Ο Πιεράλνθ ήηαλ επίζεο επαλαζηάηεο. Αο πάξνπκε. θαίλεηαη εμαηξεηηθά πξνθαλέο ζηνλ θαζέλα πνπ κεγάισζε κέζα ζην θίλεκα ηεο Γπηηθήο Δπξώπεο.ηη πνιύ κεγαιύηεξα βηβιία. νη νπνίεο όκσο ιέλε πεξηζζόηεξα γηα ην ζέκα από ό. όπσο θαλείο άιινο ζηε Ρσζία.πνιηηηθό κεραληζκό ηνπ. Μπνξεί λα εηπσζεί όηη ζηε ζηξαηησηηθή αθαδεκία δελ δηάβαζε κόλν ηνλ Κιανύδεβηηο. Δδώ βξίζθεηαη ην ζεκείν κεηάβαζεο από ην ζεσξεηηθό Λέληλ ζηνλ πνιηηηθό Λέληλ. εθιεθηηθό θαη ηνπ θαηαινγίδεη όηη ακαξηάλεη ζε πνιιά άιια δεηήκαηα. Θπκάκαη πνιύ θαιά όηη όηαλ γλσξίζηεθα κε ηηο πνιεκηθέο ζηε Ρσζηθή ΢νζηαιδεκνθξαηία θαηά ηελ Πξώηε Ρσζηθή Δπαλάζηαζε. ην έδαθνο ηνπ κειινληηθνύ ξσζηθνύ πξνιεηαξηαθνύ πνιέκνπ. ηελ εμέιημε ηνπ θαπηηαιηζκνύ θαη ηελ εμέιημε ηνπ ζνζηαιηζκνύ από ηελ άπνςε ηεο επαλαζηαηηθήο ηνπο ζεκαζίαο. Ο Λέληλ έρεη ζπιιάβεη θαη θαηαλνήζεη αλεμάξηεηα ηε ζεσξία ηνπ ηζηνξηθνύ πιηζκνύ όπσο θαλείο άιινο δελ ήηαλ ηθαλόο λα ην θάλεη. Έηζη έθιηλε πξνο ην κελζεβηθηζκό ην 1904. Θα ρξεηαζηεί λα βξσ κηα άιιε επθαηξία γηα λα επηρεηξεκαηνινγήζσ γηαηί έλα ηόζν κεγάιν κπαιό όπσο ε Ρόδα Λνύμεκπνπξγθ [4] δελ ζηάζεθε ηθαλή λα θαηαιάβεη ηελ νξζόηεηα ησλ αξρώλ ηνπ Λέληλ πάλσ ζηελ πξνέιεπζε ηνπ κπνιζεβηθηζκνύ. ηνλ Μόιηθε θαη ηνπο νκνίνπο ηνπο. ηε κηθξή κπξνζνύξα πνπ έγξαςε ζηνλ θαηξό ηεο δηακάρεο καο γηα ηα ζπλδηθάηα [3]˙ ζε απηήλ απνθαιεί ηνλ Μπνπράξηλ ζπλδηθαιηζηή. Ο Λέληλ ζπλδύαζε ην καξμηζκό κε ηε γεληθή ζηξαηεγηθή ηεο εξγαηηθήο ηάμεο. Η Ρόδα Λνύμεκπνπξγθ δελ ζπλέιαβε ζπγθεθξηκέλα ηελ νηθνλνκηθή θαη πνιηηηθή δηαθνξά αλάκεζα ζηηο ζπλζήθεο πάιεο ηνπ ξσζηθνύ πξνιεηαξηάηνπ θαη εθείλεο ηνπ πξνιεηαξηάηνπ ηεο Γπηηθήο Δπξώπεο. γηα ην ιόγν όηη ηε κειέηεζε κε ηνλ ίδην ζθνπό πνπ είρε ν Μαξμ όηαλ επεμεξγαδόηαλ ηε ζεσξία. ζεσξνύκελνο ηζηνξηθά. Γελ είλαη απιή γλώζε ησλ ληνθνπκέλησλ – εδώ ν ζύληξνθνο Ρηαδάλνθ ηνλ μεπεξλάεη – αιιά έρεη επεμεξγαζηεί ηε ζεσξία ηνπ Μαξμ όπσο θαλείο άιινο. Ο Λέληλ γλσξίδεη ηελ ηζηνξία ηνπ θαπηηαιηζκνύ όπσο ηελ μέξνπλ ειάρηζηνη καζεηέο ηνπ Μαξμ. Ο ξσζηθόο κελζεβηθηζκόο ήηαλ κηα πξνζπάζεηα λα κεηαθεξζνύλ νη ηαθηηθέο ηνπ δπηηθνεπξσπατθνύ εξγαηηθνύ θηλήκαηνο ζηε Ρσζία.

Πξηλ ηελ Πξώηε Δπαλάζηαζε θάζε δπζαξεζηεκέλνο γηαηξόο ή δηθεγόξνο πνπ ηύραηλε λα δηαβάζεη ηνλ Μαξμ πξνζπνηνύληαλ ην ζνζηαιδεκνθξάηε. ε απαίηεζε ηνπ Λέληλ όηη κόλν ηα κέιε ησλ παξάλνκσλ νξγαλώζεσλ κπνξνύζε λα ππνινγίδνληαη ζαλ θνκκαηηθά κέιε θαηλόηαλ εμαηξεηηθά ζεθηαξηζηηθή. θαη ηόηε ζα ηελ ππεξάζπηδε. Αθόκε θαη όηαλ εληάζζνληαλ ζε κηα παξάλνκε νξγάλσζε. έρνληαο πηάζεη ηε δηθή ηνπο κπνπξδνπαδία από ην ιαηκό. Καη γη’ απηόλ. ήηαλ αλαγθαίν λα είλαη ηόζν ζηελά δεκέλνο κε ηηο ξσζηθέο πξαγκαηηθόηεηεο. Αιιά γηα λα είλαη θαλείο ηθαλόο λα ην ζπιιάβεη απηό θαη λα είλαη έηνηκνο λα δηαζπάζεη ην θόκκα γη’ απηόλ ην ιόγν. ΋ρη κόλν γλσξίδεη ηε ξσζηθή πξαγκαηηθόηεηα. ΢ε θάζε ζεκείν ζηξνθήο ζηελ ηζηνξία ηνπ Κόκκαηνο. «Ο κνπδίθνο πξέπεη λα ζπλερίζεη ηνλ πόιεκν». δελ είλαη παξά έλα θησρό θνκπιηκέλην λα εγθσκηάδνπκε ηνλ θνηλό λνπ ηνπ. είλαη αθόκε αλίθαλνη λα ηειεηώζνπλ ηηο ππνζέζεηο ηνπο κε ηε γεξκαληθή κπνπξδνπαδία. ήηαλ ε απάληεζε. ΢θέθηεηαη ηνλ ΢νκπόθαβηηο. «Με ζπγρσξείηε. δελ ζθέθηεηαη κε αθεξεκέλεο ηζηνξηθέο θαηεγνξίεο. αιιά πόηε θαη πώο ςήθηζε ελάληηά ηνπ. Αιιά είλαη αθξηβώο ζε απηό πνπ βξίζθεηαη ε κεγαινζύλε ηνπ σο πνιηηηθνύ. Έθεξε ην πην απιό επηρείξεκα: Έλαο πόιεκνο δελ κπνξεί λα δηεμαρζεί από έλα θόκκα επαλαζηαηώλ. νη ππεξαμίεο. ΋ηαλ ν Λέληλ έρεη λα απνθαζίζεη γηα έλα ζπνπδαίν δήηεκα. Αιιά ν πεξηνξηζκόο ηεο ηδηόηεηαο ηνπ κέινπο ζε πξόζσπα πνπ ήηαλ πξόζπκα λα αληηκεησπίζνπλ ηνπο θηλδύλνπο ηνπ λα αλήθνπλ ζε κηα παξάλνκε νξγάλσζε είρε αλακθίβνια ην πιενλέθηεκα λα πεξηνξίδεη ηνλ θίλδπλν αλόδνπ ησλ αζηώλ κέζα ζην πξνιεηαξηαθό θόκκα. ή ηνλ εξγάηε ηνπ Πνπηίινθ. Ο Λέληλ πξνζπαζνύζε λα εκπνδίζεη ηηο ζπγρπζκέλεο ηδέεο νξηζκέλσλ δηαλννπκέλσλ λα θαζνξίζνπλ ηελ πνιηηηθή ηνπ εξγαηηθνύ θόκκαηνο. . «Αιιά δελ βιέπεηε όηη ν κνπδίθνο ςήθηζε ελάληηα ζηνλ πόιεκν. θαη ηδηαίηεξα ηε ζηηγκή πνπ θαηέιαβε ηελ εμνπζία θαη ε κνίξα 150 εθαηνκκπξίσλ αλζξώπσλ εμαξηηόηαλ από ηηο απνθάζεηο ηνπ. ηελ παξάγξαθν πνπ νδήγεζε ζηε δηάζπαζε ηνπ ΢νζηαιδεκνθξαηηθνύ Κόκκαηνο ζε Μπνιζεβίθνπο θαη Μελζεβίθνπο [6]. Αιιά πνην ήηαλ ην πξαγκαηηθό δήηεκα πνπ έκπαηλε. ηξέρνληαο καθξηά από ην κέησπν». αιιά ηε βιέπεη θαη ηελ αηζζάλεηαη.΢ήκεξα είλαη εμαηξεηηθά ελδηαθέξνλ λα δηαβάζνπκε ηε θηινληθία γηα ηελ πεξίθεκε πξώηε παξάγξαθν ηνπ θνκκαηηθνύ θαηαζηαηηθνύ. ηνλ Γθέζελ ή ηνλ ΢ίληνξ ηεο πεξηθέξεηαο ηνπ Σβεξ. ηνλ αζηπλόκν ηνπ δξόκνπ θαη ην απνηέιεζκα ησλ κέηξσλ πάλσ ζηνλ κνπδίθν ΢ίληνξ θαη ηνλ εξγάηε Ολνύθξηα σο θνξείο ηεο επαλάζηαζεο. όπσο ε γαηνπξόζνδνο. κε θαηέπιεζζε ην απόζεκα ηνπ Λέληλ απηνύ πνπ ζηελ αγγιηθή γιώζζα απνθαινύλ «θνηλό λνπ» (common sense). Κάζε επηρείξεκα πνπ θέξλακε ελάληηα ζηε ζύλαςε ηεο εηξήλεο αλαπεδνύζε πάλσ ηνπ. όζν θη αλ πεξηείραλ θαη δηαλννύκελνπο. ελώ θαηά βάζνο ήηαλ κόλν έλαο θηιειεύζεξνο. Γελ ζα μεράζσ πνηέ ηε ζπλνκηιία κνπ κε ηνλ Ίιηηο πξηλ ηε ζύλαςε ηεο Δηξήλεο ηνπ ΜπξεζηΛηηόθζθ. νη νπνίνη.» «Φήθηζε κε ηα πόδηα ηνπ. ε ηζηνξία δείρλεη πσο πνιινί δηαλννύκελνη παξέκεηλαλ θηιειεύζεξνη ζην βάζνο ηεο ςπρήο ηνπο. ήηαλ αλαγθαίν λα βξεζεί αληηκέησπνο κε ηνλ θίλδπλν λα ράζεη απηή ηε γε. θαη επέηξεπε λα θπξηαξρεί ην εξγαηηθό επαλαζηαηηθό πλεύκα ηηο θνκκαηηθέο νξγαλώζεηο. Δθείλν ηνλ θαηξό. όζν ήηαλ ν Λέληλ ζηελ ηθαλόηεηά ηνπ σο ξώζνπ καξμηζηή θαη ξώζνπ επαλαζηάηε… Ο ηξόπνο ηνπ Λέληλ λα γλσξίδεη ηε ξσζηθή πξαγκαηηθόηεηα είλαη έλα άιιν ζεκείν ζην νπνίν δηαθέξεη από όινπο ηνπο άιινπο πνπ θηινδόμεζαλ λα εγεζνύλ ηνπ ξσζηθνύ πξνιεηαξηάηνπ. ε απνιπηαξρία ή ν θηιειεπζεξηζκόο. όπσο ηα κπηδέιηα ζε έλαλ ηνίρν. αθόκε θαη όηαλ μέθνβαλ από ην κηθξναζηηθό ηξόπν δσήο ηνπο.» κε ξώηεζε ν Λέληλ. απηό έθιεηλε ην ζέκα… Ήηαλ αλαγθαίν ν κνπδίθνο λα πηάζεη κε ηα ρέξηα ηνπ ηε γε πνπ ηνπ είρε δώζεη ε επαλάζηαζε. Μπνξεί λα παξαηεξεζεί πσο όηαλ κηιάκε γηα έλαλ άλζξσπν γηα ηνλ νπνίν είκαζηε πεπεηζκέλνη όηη όκνηόο ηνπ δελ ζα μαλαθαλεί ζε έλαλ αηώλα.

Η ίδηα ζθέςε γελληέηαη θάζε θνξά πνπ ζθεθηόκαζηε γηα ηελ ηζηνξία ηνπ θόκκαηόο καο. ζην όλνκα ηεο επαλαζηαηηθήο καο θόξκνπιαο». Γελ επεμεξγάδεηαη απιά έλα ζρέδην πξνπαγάλδαο. θαη θακηά Σζεθά [8] δελ κπνξεί λα ηελ αληρλεύζεη. πεξηθπθισκέλνη από ιανύο πνπ δελ είραλ αθόκε θαηαθέξεη λα αλαηξέςνπλ ηηο θαπηηαιηζηηθέο θπβεξλήζεηο ηνπο. Η θόξκνπιά καο γηα κηα εηξήλε πνπ ζα ζπλαθζεί από ηνπο ιανύο είρε σο ζηόρν λα αθππλίζεη ηηο κάδεο ελάληηα ζηε κηιηηαξηζηηθή θαη θαπηηαιηζηηθή θπβέξλεζε. ηε κειέηεζε θαη ηε ζηνράζηεθε. Αλ δηαβάζνπκε ηηο πξώηεο αλαθνξέο ηνπ. είηε κέζα ζηελ εξγαηηθή ηάμε. Σώξα ζέιεηε λα θαηαζηξαθνύκε. αλ αθνινπζήζνπκε ηελ πνιηηηθή ηνπ βήκα πξνο βήκα. επηδηώθεη ηα κέζα πνπ νδεγνύλ ζε απηόλ ην ζηόρν κέζσ ηεο πξαγκαηηθόηεηαο. ελάληηα ζηελ εηξήλε ησλ θπβεξλήζεσλ. αιιά θαη ηελ όιε νξγάλσζε ηεο πξνπαγάλδαο ηαπηόρξνλα… ΢ηελ πξνζσπηθόηεηα ηνπ Λέληλ ζπλδένληαη ν κεγάινο πνιηηηθόο θαη ν κεγάινο νξγαλσηήο. Πξηλ από ηελ θαηάθηεζε ηεο εμνπζίαο ξίρλακε. ζηνράδεηαη ζπγθεθξηκέλα θαη κε πιεξόηεηα θάζε ηη αλαγθαίν γηα ηελ επίηεπμε απηνύ ηνπ ζηόρνπ.» ήηαλ ην εξώηεκα πνπ έβαδαλ πνιινί ζύληξνθνη. Απηνί νη –ηζκνί ήηαλ ηα ζύκβνια ηεο πξαγκαηηθόηεηαο θαη απνξξόθεζε ην ζύλνιν ηεο πξαγκαηηθόηεηαο. Γηα ηνλ Λέληλ. Γηα 15 ρξόληα εκείο παξαθνινπζνύζακε ελώ απηόο ν άλζξσπνο πνιεκνύζε γηα θάζε θόκκα ζηηο απνθάζεηο καο. ζαλ επαλαζηάηεο δηεζληζηέο. Αιιά εκείο ηξαβήμακε ηε θόξκνπιά καο κε ηα δηθά καο ρέξηα. θαη λα αθήζνπκε ηελ θαπηηαιηζηηθή θπβέξλεζε λα αθπξώζεη ηε λίθε καο. θάζε ηέηνηνο –ηζκόο ππήξμε ε ελζάξθσζε ελόο πξαγκαηηθνύ ερζξνύ. Η ηζηνξία δελ πξνζθέξεη θαλέλα άιιν ηέηνην παξάδεηγκα κεηάβαζεο από ηνλ ππόγεην επαλαζηάηε ζηνλ θξαηηθό παξάγνληα. δειαδή κε κνξηαθή εξγαζία. ζε έλα κηθξό γξαλάδη ηεο γαηνθηεζίαο. πνπ κεηά εθπιήξσζε απηόλ ην ξόιν. είκαζηε ππνρξεσκέλνη λα αλαξσηεζνύκε πώο ήηαλ δπλαηό γηα έλαλ γαηνθηήκνλα λα δηαζέηεη κηα ηέηνηα θαηαλόεζε ηεο όιεο επξσπατθήο πξαγκαηηθόηεηαο. Η γεξκαληθή κπνπξδνπαδία δελ ζα κπνξνύζε λα ελώζεη ηε Γεξκαλία. Αθνύ έρεη ζέζεη έλαλ νξηζκέλν ζηόρν. θαη θάπνπ. πνπ ππήξρε είηε κέζα ζηηο άιιεο ηάμεηο. Ο Λέληλ απαληνύζε πεξηπαηθηηθά: «Δίζηε ρεηξόηεξνη από θόηεο. κόλν ν Θεόο ην μέξεη (ν ζύληξνθνο ΢ηεπάλνθ [7] θαη ην Δπηηξνπάην γηα ηελ Καηαπνιέκεζε ηεο Θξεζθείαο ζα κνπ ζπγρσξήζνπλ ηελ έθθξαζε). Η ηζηνξία έρεη ην δηθό ηεο κεραληζκό γηα ηελ απόζηαμε ηνπ κπξάληη. δεκηνύξγεζε ηνλ Βίζκαξθ [9]. ην ζύλζεκα ηεο εηξήλεο ησλ ιαώλ.Ο Λέληλ πνηέ δελ επηηξέπεη ζηνλ εαπηό ηνπ λα ηπθισζεί ζε ζρέζε κε ηελ πξαγκαηηθόηεηα από νπνηαδήπνηε πξνθαζνξηζκέλε θόξκνπια˙ θαη έρεη πάληα ην ζάξξνο λα παξακεξίδεη ηε ρηεζηλή θόξκνπια. θαη ηώξα βιέπεηε ηε θόξκνπια κόλν. ώζπνπ ν «άλζξσπνο ηεο παξαλνκίαο» απέδεημε ηνλ εαπηό ηνπ σο ηνλ πην γήηλν άλζξσπν ηεο ξσζηθήο πξαγκαηηθόηεηαο. Γελ αξθείηαη ζην λα έρεη θαζνξίζεη ην ζηόρν ηνπ. ε ηζηνξία άλαςε ηηο κεραλέο ηεο θαη κε ηε βνήζεηα ηνπ Θενύ θαη ηνπ δηαβόινπ. από ην ρβνζηηζκό σο ηνλ εκπεηξηνθξηηηθηζκό [10]. ελάληηα ζε θάζε –ηζκό πνπ εθεπξέζεθε ζηα ηειεπηαία 25 ρξόληα. ζε θάζε πεξίπησζε όκσο κέζα ζηελ πξαγκαηηθόηεηα. θαη όρη ηελ πξαγκαηηθόηεηα. ηελ ηζηνξία ηεο επαλάζηαζεο θαη ηνλ Ίιηηο. Πώο όια απηά ζπλέβεθε λα ζπλδπαζηνύλ ζε έλαλ άλζξσπν. ηνπ πνιηηηθνύ θαη ηνπ νξγαλσηή έθαλε ηνλ Λέληλ εγέηε . αιιά κπνξεί λα δηθαηνινγήζεη ηνπιάρηζηνλ ηνλ εαπηό ηεο κε ην γεγνλόο όηη ν θύθινο ηξαβήρηεθε από έλα άγλσζην ρέξη. Απηόο ν ζπλδπαζκόο ησλ ραξαθηεξηζηηθώλ ηνπ ζεσξεηηθνύ. Η ηδηνθπΐα ηνπ Λέληλ πεξηέρεη έλα άιιν γλώξηζκα. Μηα θόηα δελ κπνξεί λα αιιάμεη ηελ απόθαζή ηεο θαη λα βγεη έμσ από έλαλ θύθιν πνπ ραξάρηεθε γύξσ ηεο κε θηκσιία. Καη μαθληθά βξεζήθακε νη ίδηνη ζηε ζέζε ηεο εξγαηηθήο θπβέξλεζεο. «Πώο κπνξεί λα ζπλάςνπκε εηξήλε κε ηελ θπβέξλεζε ησλ Υνεληδόιεξλ. όηαλ ελνριεί ηε ζύιιεςή ηνπ ηεο πξαγκαηηθόηεηαο.

νδεγεί ηνλ εξγάηε ζην δηθό ηνπ εξγαζηήξην ζθέςεο. ΋ηαλ νη εξγάηεο ηνλ αθνύλ λα κηιά. Γελ γλσξίδσ γηαηί ην θάλεη απηό ν Λέληλ. ΢ηελ 25ε επέηεην ηνπ θόκκαηνο πνπ ηώξα δελ θέξεη κόλν ηελ επζύλε γηα ηα πεπξσκέλα ηνπ ελόο έθηνπ ηεο πδξνγείνπ αιιά είλαη ηαπηόρξνλα ν θύξηνο κνριόο γηα ηελ πξνιεηαξηαθή . είλαη ζαλάζηκε αθόκε θαη γηα πνιιέο ηάμεηο. αθόκε θαη ηελ πην ζθιεξή. γηαηί πνηνο κπνξεί λα ζπλερίζεη λα κάρεηαη όηαλ ε αιήζεηα ηεο ηζηνξίαο ηνπ ιέεη όηη όρη κόλν είλαη θαηαδηθαζκέλνο ζε ζάλαην. ν εξγάηεο κπνξεί λα ππνκείλεη νπνηαδήπνηε αιήζεηα. Η αζηηθή ηάμε είλαη ηπθιή θαη βνπβή ζηε κνίξα ηεο. αιιά πξόθεηηαη λα πεηαρηεί ζηνλ ππόλνκν. νπνηεδήπνηε είρε άδηθν. έρνληαο δηαβάζεη ηηο ζέζεηο κνπ ελάληηα ζηνλ Λέληλ. Αιιά κηα επαλαζηαηηθή ηάμε ρξεηάδεηαη ηελ αιήζεηα. θάπνηνλ πνπ ιέεη ηελ αιήζεηα γηα ηνλ ίδην ηνπ ηνλ εαπηό. Από έλαλ ηέηνην εγέηε.ηεο Ρσζηθήο Δπαλάζηαζεο. αγαπά κε όιε ηελ θαξδηά ηεο έλαλ εγέηε πνπ είλαη ν ίδηνο κηα αλζξώπηλε ύπαξμε πνπ αγαπά ηελ αιήζεηα. Αιιά νη εξγάηεο δελ ζθέθηνληαη έηζη. αιιά επεηδή. ρξεηαδόηαλ θαη ε «αλζξώπηλε λόηα» – νη πνηόηεηεο πνπ έρνπλ θάλεη ηνλ Λέληλ αγαπεκέλν πξσηαγσληζηή ηεο επαλάζηαζεο… Γηα πνιινύο αλζξώπνπο ε αιήζεηα είλαη ζαλάζηκε. ΋ηαλ ν Λέληλ κηιά γηα ηα ιάζε ηνπ δελ θξύβεη ηίπνηα. αιιά ηα απνηειέζκαηα απηνύ ηνπ ηξόπνπ δξάζεο είλαη μεθάζαξα. γλσξίδνπλ όηη δελ ππάξρεη νύηε κηα θνύθηα θξάζε ζε όιε ηελ νκηιία ηνπ. θαη δηαπεξληόηαλ από απηή ηελ αιήζεηα. θαη παξ’ όια απηά αηζζάλνληαη όηη κπνξνύλ λα πνπλ: «΢ε πείζκα ησλ πάλησλ…». Μηα κεγάιε ηάμε. θαζηζηά δπλαηό γηα ηνλ εξγάηε λα πάξεη κέξνο ζηε δηακόξθσζε ηεο ηειηθήο απόθαζεο. Οη αλζξώπηλεο ππάξμεηο έρνπλ πίζηε ζηνλ εαπηό ηνπο κόλν όηαλ δελ θξύβνπλ ηίπνηα. όηαλ έλα ιάζνο γηλόηαλ θάησ από ηελ θαζνδήγεζή ηνπ. θαη παξ’ όια απηά ηελ θαζηζηά ηθαλή λα πεη ζην ηέινο: «Δίκαη ε απηνύ κεγαιεηόηεηα ην πξνιεηαξηάην. Απηόο είλαη ν ηξόπνο πνπ κπνξεί λα ζθέθηνληαη νη εγεηηθνί θνκκαηηθνί παξάγνληεο. ν κειινληηθόο θπβεξλήηεο θαη δεκηνπξγόο ηεο δσήο». Καη ζην λα είλαη ν κόλνο πνπ αλαγλσξίδεηαη θαζνιηθά σο ηέηνηνο. αθόκε θαη ηηο πην δπζκελείο δπλαηόηεηεο. γηαηί ε αιήζεηα είλαη γλώζε ηεο πξαγκαηηθόηεηαο… Ο Λέληλ ιέεη ζην πξνιεηαξηάην ηελ αιήζεηα θαη κόλν ηελ αιήζεηα. είπε: «΋ζα έγξαςεο κνπ θαίλνληαη απνιύησο πεηζηηθά˙ όκσο όπνηε αληηπαξαηέζεθα ζηνλ Λέληλ. Ο εξγάηεο είλαη πνιύ δηαθσηηζκέλνο γηα λα πηζηέςεη πηα ζε ιπηξσηέο ζσηήξεο. ζα είρε ήδε εηηεζεί. θαη νη εξγάηεο βιέπνπλ ζε απηόλ ηνλ εγέηε πνπ αληηπξνζσπεύεη ην εξγαζηήξηό ηνπο. Γελ αηζζάλνληαη δεζκεπκέλνη ζηνλ Λέληλ επεηδή είρε δίθην ρίιηεο θνξέο. πνπ ρξεηάδεηαη ηελ απόιπηε αιήζεηα. Αλ ε κπνπξδνπαδία επξόθεηην λα αληηιεθζεί ηελ αιήζεηα γηα ηνλ εαπηό ηεο. Απηόο είλαη έλαο άιινο παξάγνληαο ζην κεγαιείν ηνπ Λέληλ. όζν θαηαζιηπηηθή θαη αλ είλαη. όηαλ γλσξίδνπλ ην θάζε ηη γύξσ από ηνλ εαπηό ηνπο. Δθείλν ηνλ θαηξό ζπδεηηόηαλ ην δηθαίσκα ησλ εζλνηήησλ ζηελ απηνδηάζεζε [11]. θαη εκείο νη πνισλνί θνκκνπληζηέο ήκαζηαλ αληίζεηνη ζηηο απόςεηο ηνπ Λέληλ. ηελ ελζάξθσζε ηνπ ηαμηθνύ αγώλα ηνπο. Ο ζύληξνθνο γηα ηνλ νπνίν κηιώ. Κάπνηε δνύζα ζην Νηαβόο κε έλαλ εξγάηε πνπ πέζαηλε από ηελ εμάληιεζε. θαη απηόο είλαη ν ιόγνο ηεο απζεληίαο ηνπ Λέληλ ζην Κόκκα. Πνιινί ηνλ έρνπλ ξσηήζεη γηαηί κηιά ηόζν αλνηθηά γηα ηα ιάζε πνπ γίλνληαη. απνδείρηεθε αξγόηεξα όηη είρα άδηθν». ην παξαδέρηεθε πάληνηε αλνηθηά: «Κάλακε ιάζνο θαη ζπλεπώο εηηεζήθακε εδώ˙ απηό ην ιάζνο πξέπεη λα δηνξζσζεί κε ηνύην θη εθείλνλ ηνλ ηξόπν». Ο Λέληλ βνεζά ηελ εξγαηηθή ηάμε λα θηάζεη ζε κηα πιήξε θαηαλόεζε θάζε παξαθκηαθνύ θαη απνζπλζεηηθνύ ζηνηρείνπ ζηελ ύπαξμή ηεο. Μαο ιέεη λα είκαζηε ελήκεξνη γηα ηελ πξαγκαηηθόηεηα.

πξνεξρόκελνο σο όξνο από ηε ξσζηθή ιέμε γηα ηελ «νπξά». ε Σζεθά θαη ην παληνδύλακν Λατθό Δπηηξνπάην ησλ Δζσηεξηθώλ (Νηθαβεληέ) απέθηεζαλ ηελ πξαγκαηηθή εμνπζία. Σν 1904 ε Λνύμεκπνπξγθ δεκνζίεπζε ζηε Νόηε Σζάηη έλα άξζξν κε ηίηιν «Λεληληζκόο ή καξμηζκόο». Ο Ράληεθ ππνζηήξηδε ηόηε ηε ιαζεκέλε άπνςε ηεο Ρόδα Λνύμεκπνπξγθ όηη ε απηνδηάζεζε ησλ εζλώλ είλαη αδύλαηε ή αληηδξαζηηθή ζηελ επνρή ηνπ ηκπεξηαιηζκνύ. 25. 42. θαηέθπγε ζην εμσηεξηθό. Ο Λέληλ ππνζηήξηδε ηελ απνδνρή ηεο παξάλνκεο δνπιεηάο σο όξν γηα ηελ εγγξαθή ησλ κειώλ. 9. ηόκ. ηεο ππεξεζίαο αζθάιεηαο ηνπ ζνβηεηηθνύ θξάηνπο. ΢ηα ρξόληα ηεο επαλάζηαζεο. 286-96). 11. εθπιήξσζε ην έξγν ηεο ελνπνίεζεο ηεο Γεξκαλίαο. εμαπνιύνληαο ην θύκα ηεο ηξνκνθξαηίαο θαη ησλ δησγκώλ. Πνιέκηνο ηεο Οθησβξηαλήο Δπαλάζηαζεο. θ. Η δηάζπαζε ησλ Μπνιζεβίθσλ θαη ησλ Μελζεβίθσλ έγηλε ζην ΢πλέδξην ηνπ Ρσζηθνύ Δξγαηηθνύ ΢νζηαιδεκνθξαηηθνύ Κόκκαηνο ηνπ 1903 πάλσ ζην ζέκα ησλ όξσλ εγγξαθήο ησλ κειώλ. ζει. . εθδ. Αξγόηεξα. 3. Αξρηθά ηεο «Έθηαθηεο Δπηηξνπήο γηα ηελ Πάιε ελάληηα ζην ΢ακπνηάδ θαη ηελ Αληεπαλάζηαζε». Ο Π. εθδ. 7. Ο ρβνζηηζκόο. Ο ΋ην Μπίζκαξθ (1815-1898). θάησ από ηελ απηαξρηθή δηθηαηνξία ηνπ ΢ηάιηλ.ά. σζηόζν. λα καο θέξεη σο ηε γε ηεο επαγγειίαο. “΢ρνιείν” θαη “κεραληθηζκόο”» (βι. Δπηθαλήο επαλαζηάηξηα. άξζξν ζην νπνίν αλαθέξεηαη εδώ ν Ράληεθ. Άμειξνλη (1850-1928) ήηαλ κελζεβίθνο εγέηεο. θάπνηα κνξθή ελόηεηαο ή κηζν-ελόηεηαο αλάκεζα ζηηο δπν θξάμηεο απνθαηαζηάζεθε θαηά δηαζηήκαηα. δεκηνπξγεκέλεο ην Γεθέκβξην ηνπ 1917. ΢ύγρξνλε Δπνρή. 5. ζηα Άπαληα. ζει. 257-321). θεληξηζηήο. ππό ηνλ Σδεξδίλζθη. Αξγόηεξα. 8. ΢ύγρξνλε Δπνρή. ζ. Σξόηζθη θαη Μπνπράξηλ». αλήθε ζηελ παιηά θξνπξά ησλ Μπνιζεβίθσλ. Σν άξζξν απηό ηνπ Ράληεθ δεκνζηεύζεθε ζην The Plebs ην Φεβξνπάξην ηνπ 1924. ελώ πξσηνεκθαλίζηεθε ζην πεξηνδηθό New Russia κεξηθνύο κήλεο λσξίηεξα. πνπ πξέζβεπαλ νη αλαξρηθέο θαη κηθξναζηηθέο νκάδεο. ηελ πνιηηηθή. Ο Ιβάλ Ιβάλνβηηο ΢θβνξηζόθ (΢ηεπάλνθ. νη ξώζνη θνκκνπληζηέο θαη όινη νη επαλαζηάηεο αλάκεζα ζην πξνιεηαξηάην ηεο θάζε ρώξαο δηαθαηέρνληαη από ηε ζθέςε θαη ηελ επηζπκία απηόο ν Μσπζήο. δηαηππσκέλε ζην άξζξν ηεο «Σν εζληθό δήηεκα θαη ε απηνλνκία». θ. ππνζηεξηδόκελν από ηελ ππεξαξηζηεξή πηέξπγα ησλ Μπνιζεβίθσλ (Μπνγθληάλνθ. 6.λίθε. θαηαπνιεκήζεθε δε από ηνλ Λέληλ ζην έξγν ηνπ Τιηζκόο θαη Δκπεηξηνθξηηηθηζκνο (1908). Πξόθεηηαη γηα ην έξγν ηνπ Λέληλ «Αθόκε κηα θνξά γηα ηα ζπλδηθάηα. 1870-1928). δνινθνλήζεθε ην 1918 από ηνπο γεξκαλνύο αληηδξαζηηθνύο. Μάξηνθ (1873-1923) ήηαλ εγέηεο ηεο αξηζηεξήο πηέξπγαο ησλ Μελζεβίθσλ. σο ηελ νξηζηηθή ξήμε ην 1917. 2. Η Ρόδα Λνύμεκπνπξγθ (1871-1918) ήηαλ εγέηεο ηεο αξηζηεξήο πηέξπγαο ηεο Γεξκαληθήο ΢νζηαιδεκνθξαηίαο θαη αξγόηεξα ησλ ΢παξηαθηζηώλ. ΢ηε δηαιεθηηθή αλαθέξεηαη ν Λέληλ θπξίσο ζην θεθάιαην «Γηαιεθηηθή θαη εθιεθηηθηζκόο..ά. ηόκ. Άπαληα. γηα ηελ ηξέρνπζα ζηηγκή θαη ηα ιάζε ησλ ζ. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: 1. Ο Λέληλ απάληεζε ζηα επηρεηξήκαηά ηεο κε ηε κπξνζνύξα ηνπ «Γηα ην Γηθαίσκα Απηνδηάζεζεο ησλ Δζλώλ» (βι.) κεηά ηελ ήηηα ηεο Ρσζηθήο Δπαλάζηαζεο ηνπ 1905-07. 4. 10. Έγξαςε θπξίσο βηβιία γηα ηελ επηζηεκνληθή ζεκειίσζε ηνπ αζετζκνύ. Θεκειησηέο ηνπ ππήξμαλ ν ειβεηόο θηιόζνθνο Αβελάξηνπο θαη ν απζηξηαθόο θπζηθόο Δξλζη Μαρ. Ο εκπεηξηνθξηηηθηζκόο ήηαλ έλα ηδεαιηζηηθό θηινζνθηθό ξεύκα. όπνπ ακθηζβεηνύζε ηε καξμηζηηθή νξζόηεηα ησλ απόςεσλ ηνπ Λέληλ. Μπαδάξνθ. Ο Λ. ζην νπνίν αληηηάζζνληαλ νη Μελζεβίθνη. ε Σζεθά ππεξαζπηδόηαλ ην λεαξό ζνβηεηηθό θξάηνο από ηηο πνηθίιεο αληηδξαζηηθέο ζπλσκνζίεο θαη επηβνπιέο. γεξκαλόο θαγθειάξηνο. ζπγγξαθέαο πνιιώλ βηβιίσλ θαη άξζξσλ γηα ηελ νηθνλνκία. πνπ νδήγεζε ηνπο ζθιάβνπο καθξηά από ηε γε ηεο δνπιείαο. ππνδειώλεη ηελ πνιηηηθή ππόθιηζεο ζην απζόξκεην.