Küre Da¤lar› / Kastamonu

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLI⁄I

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜ⁄Ü

‹¤neada - Demirköy / K›rklareli

Orman Atlas›
2.
Kapak Foto¤raf›: Çakmakkaya - Murgul / Artvin
1

I SK BA

Yaral›göz Da¤lar› / Kastamonu

2

Önsöz
Ülkemizin çevresel flartlar›, sosyal ve ekonomik yap›s› ve bunlarla ilgili geliflmeler orman kaynaklar›m›z›n yönetimini önemli ölçüde etkilemektedir. Di¤er taraftan, son y›llarda ve özellikle 1992 y›l›ndaki Çevre ve Kalk›nma Zirvesi (UNCED) ile h›z kazanan küresel ormanc›l›k müzakerelerinde ormanlar›n sürdürülebilir yönetimine iliflkin al›nan kararlar› ve taahhütleri gerçeklefltirmek üzere oluflturulan süreçlere ülkemizin aktif kat›l›m› da giderek önem kazanmaktad›r. Ormanlar›n, toplumsal hayatta büyük önem tafl›yan su rejimini düzenleme, toprak koruma (erozyonu önleme) ve çevre kirlili¤ini (hava, su ve toprak) önleme gibi hayati fonksiyonlar› yan›nda, biyolojik çeflitlili¤in korunmas›ndaki yeri ve rolü son derece önemlidir. Ulusal ve uluslararas› düzeylerde önemleri giderek artan "biyolojik çeflitlilik" ve "korunan alanlar" bak›m›ndan ülkemiz önemli potansiyel kayna¤a sahip bulunmaktad›r. Dünyadaki h›zl› nüfus art›fl› ve sanayileflme do¤al kaynaklar üzerinde yo¤un bask›lar oluflturmakta ve bu olumsuzluktan ormanlar da ciddi flekilde etkilenmektedir. Ormanlar›n biyoçeflitlilik, toprak koruma, su üretimi, rekreasyon, avc›l›k, eko turizm gibi fonksiyonlar›n›n giderek önem kazand›¤› günümüzde, bu geliflmelerin de ormanlar›m›z üzerindeki bask›lar› art›raca¤›n› göstermektedir. Bu bask›lar›n asgariye indirilebilmesi mevcut orman alanlar›m›z›n biyolojik çeflitlilik baflta olmak üzere zengin yap›s›n›n iyi bilinmesi ve nerede nas›l bir ifllem tesis edilece¤i aç›s›ndan önem arz etmektedir. ‹çinde bulundu¤umuz bilgi ça¤›n›n bize sundu¤u imkanlardan Co¤rafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Alg›lama tekniklerini kullanarak bu verileri toplamak, de¤erlendirmek, analiz yapmak ve sunmak art›k kolay hale gelmifltir. Orman Genel Müdürlü¤ümüzün bu teknikleri kullanarak haz›rlad›¤› "Orman Atlas›" ülke orman varl›¤›m›zla ilgili önemli de¤erlendirmeleri ortaya koymakta, var olan kaynak de¤erlerimizin yeri ve önemini göstermektedir. Bu kayna¤›n haz›rlanmas›nda eme¤i geçen Bakanl›¤›m›z personelini kutluyor, teflkilat›m›za ve konu ile ilgilenen tüm kesimlere yararl› olmas›n› diliyorum.

Prof.Dr. Veysel ERO⁄LU Çevre ve Orman Bakan›

3

‹ncedere - Yenice / Karabük

4

Sunufl
Biyolojik çeflitlilik aç›s›ndan dünya ülkeleri aras›nda ön s›ralarda yer alan ülkemiz; flora ve fauna zenginli¤i ile ekolojik yap›s›na paralel olarak dünyada az görülen çeflitlili¤i olan orman varl›¤›na sahiptir. ‹klim, jeoloji ve toprak yap›s›ndaki farkl›l›klar, türlerin kompozisyonu ve özellikleri aç›s›ndan bitki örtüsünde zengin çeflitlilik sa¤lamaktad›r. Üç binden fazlas› endemik, dokuz binden fazla do¤al bitkisiyle bitki endemizmi aç›s›ndan dünya ülkeleri aras›nda sekizinci s›rada yer almaktad›r. Ormanlar›m›z, bu yönüyle ulusal önemi yan›nda global düzeyde de dikkat çekmekte ve sürdürülebilir yönetiminin sa¤lanmas› gerekmektedir. Orman Genel Müdürlü¤ü; 1992 Rio-Çevre ve Kalk›nma Konferas›nda al›nan kararlar ve Pan Avrupa bölgesel sürecini de dikkate alarak orman kaynaklar›n›n sürdürülebilir yönetiminde, ormanlar›n ekolojik, ekonomik ve sosyal fonksiyonlar›n›n entegre bir yaklafl›mla, çok amaçl› faydalanma, koruma ve gelifltirilmesine çal›flmakta ormanlar›n planlanmas›, uygulamalar›n›n izlenmesi ve de¤erlendirilmesini yapmaktad›r. Orman ekosistemlerimizin sürdürülebilir yönetimi, aktüel orman istatistiklerinin sa¤lanmas› ve geçmifl y›llara ait veri ve bilgilerle iliflkilendirilmesi ve gelece¤e iliflkin projeksiyonlar›n yap›larak stratejik kararlar›n al›nmas›n› ve hatta orman ekosistemlerinin di¤er ekosistemlerle olan etkileflimlerinin de incelenerek de¤erlendirilmesini zorunlu k›lmaktad›r. Ça¤›m›z bilgi ça¤› olmas› iletiflim teknolojilerinin h›zl› geliflmesine vesile olmufl, iletiflim teknolojilerindeki bu geliflme, dünyan›n ve ülkemizin gündemine Bilgi Sistemlerini getirmifl, bu sistemler gerek küresel gerekse yöresel olarak, dinamik ve etkin stratejik planlar›n haz›rlanmas› ve uygulanabilmesi için elzem olan bilgiye h›zla ulafl›lmas›n› sa¤lam›flt›r. Bu geliflmelere paralel olarak, Orman Genel Müdürlü¤ü; envanterinde bulunan çok farkl› nitelik ve nicelikteki verilerin toplanmas›, iliflkisel bir ortamda depolanmas›, uygun yönetimi, sorgulanmas›, analizi ve ayn› anda birden fazla kullan›c›n›n kullan›m›na sunulmas›, hizmetlerini bir bütün olarak karfl›layacak flekilde 90’l› y›llardan itibaren Co¤rafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Alg›lama tekniklerini yo¤un ve etkin bir flekilde kullanmaya bafllam›flt›r. Bu çal›flmalarda; e-Devlet ilkeleri ›fl›¤›nda, bir taraftan yönetim, hizmet ve üretim faaliyetlerinde, personel, zaman ve malzeme tasarrufu sa¤lamak; di¤er taraftan etkinli¤i, verimi ve kaliteyi art›rmak, amaçlanmaktad›r. Bu do¤rultuda, orman amenajman plan veri ve bilgilerin genel kullan›ma yönelik süzülmesi ile 1/100 000 ölçekli orman veri taban› oluflturulmufl, sorgulama ve analizler yap›larak, de¤iflik amaç ve kullan›ma yönelik, baflta Genel Müdürlü¤ümüz personeli olmak üzere, di¤er kullan›c›lara da hizmet edecek flekilde, ormanc›l›k çal›flmalar› ile ilgili haritalar› içeren "Orman Atlas›" isimli bu kaynak, Co¤rafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Alg›lama teknikleri kullan›larak haz›rlanm›flt›r. Genel Müdürlü¤ümüzce daha önce haz›rlanan ve istatistiki bilgileri içeren "Orman Varl›¤›m›z" isimli yay›n›m›z›n bir sonraki halkas›n› oluflturan bu atlas, var olan kaynak de¤erlerimizin konumsal olarak yeri ve önemini ortaya koymaktad›r. Bu kayna¤›n haz›rlanmas›nda eme¤i geçen Genel Müdürlü¤ümüz personelini kutluyor, teflkilat›m›za ve konu ile ilgilenen tüm kesimlere yararl› olmas›n› diliyorum. Osman KAHVEC‹ Orman Genel Müdürü

5

Abant Gölü / Bolu

6

A

Genel Orman Durumu

Demirköy / K›rklareli

7

TÜRK‹YE ORMAN VARLI⁄I
‹breli, Yaprakl›, Kar›fl›k Koru ve Baltal›k Ormanlar› itibariyle (Ha.) Niteli¤i Normal Bozuk Toplam ‹breliler 6280245 5123546 11403791 Yaprakl›lar 1298806 532730 1831536 ‹br.+Yapr. Kar›fl›k 1361163 843104 2204267 Koru Toplam 8940214 6499380 15439594 Baltal›k 1681006 4068146 5749152 Ormanl›k Toplam 10621220 10567526 21188746

(Ha.)

KORU VE BALTALIK ORMANLARIN BÖLGE MÜDÜRLÜKLER‹NE DA⁄ILIMI

Koru Baltal›k

8

TÜRK‹YE ORMAN VARLI⁄I HAR‹TASI

Bulgaristan

Karadeniz

Gürcistan

Yunanistan Ermenistan Marmara Denizi

‹ran

Ege Denizi

Akdeniz

Suriye

ARAZ‹ KULLANIMI Orman ‹flletme Müd. Merkezi Orman Bölge Müd. Merkezi Orman Bölge Müd. S›n›r› Orman ‹flletme Müd. S›n›r› ‹l Merkezleri A¤açland›rma Alan› Arboratum Baltal›k, Sazl›k Göller Bozuk Orman Verimli Orman Aç›k Alanlar Özel Orman

Orman Harita ve Fotogrametri Müdürlü¤ü Taraf›ndan Üretilmifltir.

9

Yedigöller / Bolu

10

ALANLARIN ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜKLER‹NE GÖRE DA⁄ILIMI
BÖLGE KOD MÜDÜRLÜ⁄Ü ADI KORU ORMANLARI Normal Ha. Bozuk Ha. TOPLAM Ha. BALTALIK ORMANLARI Normal Ha. Bozuk Ha. TOPLAM Ha. Normal Ha. GENEL ORMANLIK Bozuk Ha. TOPLAM Ha. ORMANSIZ Ha. GENEL ALAN Ha.

01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27

ADANA ADAPAZARI AMASYA ANKARA ANTALYA ARTV‹N BALIKES‹R BOLU BURSA ÇANAKKALE DEN‹ZL‹ ELAZI⁄ ERZURUM ESK‹fiEH‹R G‹RESUN ISPARTA ‹STANBUL ‹ZM‹R K.MARAfi KASTAMONU MERS‹N MU⁄LA TRABZON ZONGULDAK KÜTAHYA KONYA S‹NOP

465930,0 232705,7 538109,7 268727,0 574634,9 184964,5 304628,5 461859,0 358037,6 345336,5 391109,4 41352,0 159767,5 196965,5 237047,5 309693,0 279930,2 376225,5 342267,8 493423,7 381827,2 644487,1 213501,0 500260,2 293022,0 148096,5 196305,0 8940214,5

298100,0 35327,1 464981,0 234818,0 519796,3 92001,5 232971,5 102916,6 208881,2 181677,5 267208,8 74606,0 188249,5 227518,0 157483,5 276714,5 42001,4 320147,0 485512,7 209454,0 463274,2 447248,1 209148,3 66465,6 234329,5 404183,5 54364,5

764030,0 268032,8 1003090,7 503545,0 1094431,2 276966,0 537600,0 564775,6 566918,8 527014,0 658318,2 115958,0 348017,0 424483,5 394531,0 586407,5 321931,6 696372,5 827780,5 702877,7 845101,4 1091735,2 422649,3 566725,8 527351,5 552280,0 250669,5

13627,5 64239,4 376508,0 6436,5 2184,0 6994,0 32911,5 7840,0 118141,7 59830,5 350,5 549893,5 8616,5 30386,5 1443,0 1000,5 215659,7 30863,5 33908,6 10074,5 908,0 11119,5 6122,5 9635,1 3849,0 49120,5 29341,5

124840,5 16993,2 462271,5 120392,0 18370,7 104574,0 107717,5 39429,0 75103,4 95628,0 116939,8 1510817,9 105973,5 83778,0 35420,5 132286,0 22019,6 266481,5 153871,5 72602,6 1484,0 42883,4 89563,5 11641,5 81387,0 132359,5 43316,5 4068146,1

138468,0 81232,6 838779,5 126828,5 20554,7 111568,0 140629,0 47269,0 193245,1 155458,5 117290,3 2060711,4 114590,0 114164,5 36863,5 133286,5 237679,3 297345,0 187780,1 82677,1 2392,0 54002,9 95686,0 21276,6 85236,0 181480,0 72658,0 5749152,1

479557,5 296945,1 914617,7 275163,5 576818,9 191958,5 337540,0 469699,0 476179,3 405167,0 391459,9 591245,5 168384,0 227352,0 238490,5 310693,5 495589,9 407089,0 376176,4 503498,2 382735,2 655606,6 219623,5 509895,3 296871,0 197217,0 225646,5 10621220,5

422940,5 52320,3 927252,5 355210,0 538167,0 196575,5 340689,0 142345,6 283984,6 277305,5 384148,6 1585423,9 294223,0 311296,0 192904,0 409000,5 64021,0 586628,5 639384,2 282056,6 464758,2 490131,5 298711,8 78107,1 315716,5 536543,0 97681,0 10567525,9

902498,0 349265,4 1841870,2 630373,5 1114985,9 388534,0 678229,0 612044,6 760163,9 682472,5 775608,5 2176669,4 462607,0 538648,0 431394,5 719694,0 559610,9 993717,5 1015560,6 785554,8 847493,4 1145738,1 518335,3 588002,4 612587,5 733760,0 323327,5

3755207,0 466322,1 6135350,3 4009668,5 934879,2 328637,0 847824,3 431093,8 811658,7 1128302,0 993557,9 10191687,8 6178446,0 2111667,5 894812,5 1006583,0 1055175,3 1507685,0 4470000,9 545216,8 722549,3 898902,1 1336367,4 348388,8 543309,5 4759942,0 244019,7

4657705,0 815587,5 7977220,5 4640042,0 2049865,1 717171,0 1526053,3 1043138,4 1571822,6 1810774,5 1769166,4 12368357,2 6641053,0 2650315,5 1326207,0 1726277,0 1614786,2 2501402,5 5485561,5 1330771,6 1570042,7 2044640,2 1854702,7 936391,2 1155897,0 5493702,0 567347,2 77846000,8

TOPLAM

6499379,8 15439594,3 1681006,0

21188746,4 56657254,4

11

BÖLGE MÜDÜRLÜ⁄Ü KOD NO 01 ADI

ORMAN ‹fiLETME MÜDÜRLÜ⁄Ü ADI Adana Feke Kozan Osmaniye Pos Pozant› Saimbeyli Yahyal› Kadirli Karaisal› Adapazar› Akyaz› Geyve Hendek ‹zmit Karasu Gölcük Akda¤madeni Amasya Bafra Çorum Karg› Koyulhisar ‹skilip Niksar Samsun Tokat Vezirköprü Çay›ralan Almus Sivas Erbaa Ankara Beypazar› Çaml›dere Çank›r› Çerkefl Ilgaz K.Hamam Nall›han Eskipazar KOD NO 05 ADI ANTALYA

ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜ⁄Ü VE ORMAN ‹fiLETME MÜDÜRLÜ⁄Ü KODLARI
KOD NO 0501 0502 0503 0504 0505 0506 0507 0508 0509 0510 0511 0512 0513 0601 0602 0603 0605 0606 0607 0701 0702 0703 0704 0705 0706 0707 0801 0802 0803 0804 0805 0806 0807 0808 0809 0810 0811 0812 ADI Akseki Alanya Antalya Elmal› Finike Gazipafla Gündo¤mufl Kafl Korkuteli Kumluca Manavgat Serik Tafla¤›l Ardanuç Artvin Borçka fiavflat Yusufeli Arhavi Alaçam Bal›kesir Band›rma Dursunbey Edremit S›nd›rg› Bigadiç Akçakoca Alada¤ Bolu Düzce Gerede Göynük K›br›sc›k Mengen Seben Mudurnu Y›¤›lca Gölyaka KOD NO 09 KOD ADI NO BURSA 0901 Bilecik 0902 Bursa 0903 ‹negöl 0904 Keles 0905 M.Kemalpafla 0906 Orhaneli 0907 Yalova ÇANAKKALE 1001 Ayvac›k 1002 Bayramiç 1003 Biga 1004 Çanakkale 1005 Keflan 1006 Yenice 1008 Çan 1009 Kalk›m DEN‹ZL‹ 1101 Ac›payam 1102 Çal 1103 Çameli 1104 Denizli 1105 Eskere 1106 Tavas 1107 Uflak ELAZI⁄ 1202 Bitlis 1203 Elaz›¤ 1204 Hakkari 1206 Tunceli 1209 Diyarbak›r 1211 Siirt ERZURUM 1301 Erzincan 1302 Erzurum 1303 Göle 1304 Oltu 1305 Sar›kam›fl 1307 fienkaya ESK‹fiEH‹R 1401 Afyonkarahisar 1402 Mihal›çc›k 1403 Eskiflehir 1404 Çatac›k ADI KOD NO 15 ADI G‹RESUN KOD NO 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509 1510 1601 1602 1603 1604 1605 1607 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1708 1709 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1908 ADI Giresun Ordu fi.Karahisar Tirebolu Ünye Akkufl Espiye Dereli Mesudiye Burdur E¤irdir Gölhisar Isparta Sütçüler Bucak Bahçeköy Çatalca Demirköy ‹stanbul K›rklareli Vize Kanl›ca fiile Bay›nd›r Bergama Demirci Gördes ‹zmir Manisa Akhisar And›r›n Antakya Göksun K.Marafl Dörtyol Kilis Ad›yaman KOD ADI KOD NO NO 20 KASTAMONU 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2016 21 MERS‹N 2101 2102 2103 2104 2105 2106 2107 2108 22 MU⁄LA 2201 2202 2203 2204 2205 2206 2207 2208 2209 2210 2211 2212 ADI Araç Azdavay Cide Çatalzeytin Daday ‹hsangazi ‹nebolu Kastamonu Küre Taflköprü Tosya Samatlar P›narbafl› Bozkurt Karadere Anamur Gülnar Mersin Mut Silifke Tarsus Erdemli Bozyaz› Ayd›n Fethiye Köyce¤iz Marmaris Milas Mu¤la Nazilli Yata¤an Y›lanl› Kavakl›dere Dalaman Kemer KOD NO 23 KOD NO TRABZON 2302 2303 2304 2305 2306 2307 ZONGULDAK 2401 2402 2403 2404 2405 2406 2407 2408 KÜTAHYA 2501 2502 2503 2504 2505 2506 KONYA 2602 2603 2605 S‹NOP 2701 2702 2703 2704 2705 TOPLAM ADI ADI Maçka Pazar Rize Sürmene Torul Trabzon Bart›n Devrek Dirgine Kdz.Ere¤li Karabük Ulus Yenice Zonguldak Domaniç Emet Gediz Kütahya Simav Tavflanl› Beyflehir Ermenek Konya Ayanc›k Boyabat Dura¤an Sinop Türkeli 217

02

03

04

KOD NO ADANA 0101 0102 0103 0104 0105 0106 0107 0108 0111 0113 ADAPAZARI 0201 0202 0203 0204 0205 0206 0207 AMASYA 0301 0302 0303 0304 0305 0306 0307 0308 0309 0110 0311 0312 0313 0315 0316 ANKARA 0401 0402 0403 0404 0405 0406 0407 0408 0409

24

10

16

ISPARTA

06

ARTV‹N

25

11

17

‹STANBUL

07

BALIKES‹R

26

12

18

‹ZM‹R

27

08

BOLU

13

19

K.MARAfi

14

12

TÜRK‹YE ORMAN ‹DAR‹ SINIRLARI HAR‹TASI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme fiefli¤i S›n›r›

13

ALANLARIN A⁄AÇ TÜRLER‹ ‹T‹BAR‹YLE DA⁄ILIMI
KOD A⁄AÇ TÜRÜ Normal Ha.
2999684,9 2392079,3 715642,9 386203,0 213517,2 199167,3 77845,5 27893,8 197,5 465,0 70743,0 47,0 19,5 1373244,7 337685,7 9755,0 59402,5 3032,0 50757,5 12262,5 3276,5 585,0 668,0 469,5 460,5 128,4 92,0 4888,8 8940214,5

KORU Bozuk Ha.
2420839,7 1810218,9 523935,3 240444,2 83879,3 218021,2 369647,0 14724,4 1050,0 250,0 6348,7

TOPLAM Ha.
5420524,6 4202298,2 1239578,2 626647,2 297396,5 417188,5 447492,5 42618,2 1247,5 715,0 77091,7 47,0 19,5 1751483,9 691878,4 10036,0 95021,5 7963,0 79899,0 14110,2 4581,5 651,5 798,0 503,0 161,0 927,5 128,4 92,0 8162,8 15439594,3

Normal Ha.

BALTALIK Bozuk Ha.

TOPLAM Ha.

TOPLAM ORMANLIK Normal Bozuk TOPLAM Ha. Ha. Ha.
2999684,9 2392079,3 715642,9 386203,0 213517,2 199167,3 77845,5 27893,8 197,5 465,0 70743,0 47,0 19,5 1373244,7 2005400,5 9755,0 59484,5 3032,0 59631,0 12262,5 3276,5 585,0 2289,2 469,5 460,5 128,4 92,0 7603,3 10621220,5 2420839,7 1810218,9 523935,3 240444,2 83879,3 218021,2 369647,0 14724,4 1050,0 250,0 6348,7 5420524,6 4202298,2 1239578,2 626647,2 297396,5 417188,5 447492,5 42618,2 1247,5 715,0 77091,7 47,0 19,5 1751483,9 6426277,3 10036,0 95103,5 7963,0 88772,5 14110,2 4581,5 651,5 2419,2 503,0 161,0 927,5 128,4 92,0 12339,3 21188746,4

OT Ha.
752963,7 2470701,7 2111357,5 91142,5 34303,5 147309,0 206460,1 1973,5 1,0 15316,5

ORMANSIZ (OT DAH‹L) Ha.
9444336,1 13570423,4 6146502,0 441635,3 531013,9 1055594,2 2240310,9 79076,5 145,0 227,0 170405,3 28,0 1575238,9 20146902,3 7889,3 202521,0 146562,5 171735,1 159059,9 2616,5 915,3 4535,5 533844,0 3249,0

GENEL ALAN Ha.
15443186,9 18434015,7 7661546,7 1130396,0 874977,9 1478841,8 2727715,8 123266,2 1392,5 942,0 257980,5 75,0 19,5 3429336,8 24750479,3 20885,3 302350,5 154541,0 285821,1 176469,1 7752,0 651,5 3334,5 5038,5 534005,0 5600,5 128,4 92,0 34735,3 77846000,8

01 K›z›lçam 02 Karaçam 03 Sar›çam 04 Göknar 05 Ladin 06 Sedir 07 Ard›ç 08 F›st›k Çam› 09 Servi 11 Halep Çam› 12 Sahil Çam› 13 Monteri Çam› (P.Radita) 20 Di¤er ibreli 21 Kay›n 22 Mefle 23 Gürgen 24 K›z›la¤aç 25 Kavak 26 Kestane 27 Diflbudak 28 Ihlamur 32 Ç›nar 33 Okaliptüs 34 S›¤la 37 Hufl 55 K›br›s akasyas› 56 Yalanc› akasya 58 Kiraz 60 Di¤er Yaprakl› TOPLAM

378239,2 354192,7 281,0 35619,0 4931,0 29141,5 1847,7 1305,0 66,5 130,0 33,5 161,0 467,0

1667714,8 82,0 8873,5

4066684,1

5734398,9 82,0 8873,5

1621,2

1621,2

378239,2 4420876,8 281,0 35619,0 4931,0 29141,5 1847,7 1305,0 66,5 130,0 33,5 161,0 467,0

91223,8 2889733,1 33,0 3111,5 69810,0 11801,6 2471,3 216,0

28,0

3274,0 6499379,8

2714,5 1681006,0

1462,0 4068146,1

4176,5 5749152,1

4736,0 10567525,9

649,0 8900620,3

22396,0 56657254,4

KORU ORMANI ALANLARININ, A⁄AÇ TÜRÜ KARIfiIM SINIFLARINA GÖRE DA⁄ILIM M‹KTARI

Saf ‹breli

‹breli+‹breli

‹breli+Yaprakl›
14

Saf Yaprakl›

Yaprakl›+‹breli

Yaprakl›+Yaprakl›

BAZI ÖNEML‹ A⁄AÇ TÜRLER‹N‹N BASKIN OLARAK YAYILIfi GÖSTERD‹⁄‹ ALANLAR

Kay›n F›st›kçam› Ard›ç Mefle

K›z›la¤aç K›z›lçam Sar›çam Karaçam

Göknar Ladin Sedir Kestane

Göl ve Barajlar Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r›

15

Beypazar› / Ankara

16

BAZI ÖNEML‹ ‹⁄NE YAPRAKLI (‹BREL‹) A⁄AÇ TÜRLER‹N‹N BASKIN OLARAK YAYILIfi GÖSTERD‹⁄‹ ALANLAR

Karaçam F›st›kçam› Ard›ç

Sedir K›z›lçam Sar›çam

Göknar Ladin Göl ve Barajlar

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r›

17

Tekkoz - Dörtyol / Hatay

18

BAZI ÖNEML‹ YAPRAKLI A⁄AÇ TÜRLER‹N‹N BASKIN OLARAK YAYILIfi GÖSTERD‹⁄‹ ALANLAR

Kay›n Mefle Kestane

K›z›la¤aç Gürgen Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r›

19

Bolu

20

KORU ORMANLARIMIZIN GEL‹fi‹M ÇA⁄LARINA GÖRE DA⁄ILIMI

GEL‹fiME ÇA⁄LARI Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r›
a. Gençlik ve s›kl›k (0-8 cm) b. S›r›kl›k ve Direklik (8-20 cm) c. ‹nce a¤açl›k (20-35 cm) d. Orta a¤açl›k (35-50 cm)

ab; a; ba b bd ; db d

Geliflme ça¤› bilinmeyen meflcereler ad bc c cd

21

Demirköy / K›rklareli

22

KORU ORMANLARIMIZIN KAPALILIKLARINA GÖRE DA⁄ILIMI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› KAPALILIK DERECELER‹ Gevflek kapal› (%10 - %40 aras›) Orta kapal› (%40 - %70 aras›) Kapal› ve tam kapal› (> %70)

23

Yenice / Karabük

24

Yenice / Karabük

B

Ormanlar›m›zda Yay›l›fl Gösteren Asli A¤aç Türleri

25

KARAÇAM
Pinus nigra Arnold. (Pinaceae)
Ülkemizin hemen hemen her bölgesinde görülür. Co¤rafi olarak genifl yay›l›fla sahip çam türü olan karaçam ülkemizde 400-2100 m yükseltilerde yer al›r. Yafll› gövdesi derin çatlakl›, kal›n ve boz renkli kabuklar› vard›r. 40 m kadar boy, 1 m den çok çap yapabilen silindir biçiminde düzgün gövdeye sahiptir. Tepe yap›s›, azman yapmaya e¤ilimli oldu¤u halde, yüksek m›nt›kalarda ve s›k meflcerelerde dar ve küçüktür. Gençlikte büyümesi çabuktur. Toprak istekleri bak›m›ndan çok kanaatkârd›r. Karaçam derin topraklarda kaz›k kök, s›¤ ve sert topraklarda kalp kök sistemini oluflturur. Nemli derin a¤›r balç›kla, kumlubalç›k ve balç›kl›-kum topraklar›nda iyi yetiflir. Saf ormanlar›n› yang›n ve kar zararlar› tehdit eder. F›rt›na zararlar› s›¤ topraklarda ve seyrek yetiflti¤i alanlarda tehlikelidir. Dona ve kurakl›¤a dayan›kl›d›r. Karaçam›n odunlar› sert, dayan›kl›, reçineli ve iyi kalitelidir. Çivi ve vida tutma direnci iyi, ifllenmesi kolay oldu¤undan yap› malzemesi olarak kullan›l›r.

Gövde

KARAÇAM’IN YAYILIfi DA⁄ILIMI Normal Ha. 2392079,3 Bozuk Ha. 1810218,9 Toplam Ha. 4202298,2

Yaprak ve Kozalak

26

KARAÇAM’IN YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Karaçam meflcereleri Karaçam ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Karaçam’›n kar›fl›m›

27

SARIÇAM
Pinus silvestris L. (Pinaceae)
Türkiye ve dünyadaki en güney s›n›r› Kayseri-P›narbafl›’ndad›r. En yo¤un yay›l›fl›n› Kuzey Anadolu’nun iç m›nt›kalar›nda yapar ve buradan orta Anadolu’ya sarkar. Karadeniz k›y›s›nda Of-Sürmene (Çamburnu) aras›nda denize kadar iner. Do¤u Anadolu’da 2700 m’ye (Sar›kam›flZiyaret Tepesi) ç›kar. Güneydeki en uç yay›l›fl› Afyon‹hsaniye’dedir. Sar›çam Türkiye’de ortalama 1000-2500 m’ler aras›nda toplu yay›l›fl›n› yapar. Bunu d›fl›nda Kayseri-Kahramanmarafl aras›nda P›narbafl›, Göksun yörelerinde yedi küçük odac›k halinde bulunur. Burada yaln›z Türkiye’de de¤il dünyada ki yay›l›fl›n›n en güney noktalar›ndan birisine ulaflm›fl olmaktad›r. Narin gövdeli, sivri tepeli ve ince dall› ya da dolgun ve düzgün gövdeli herdem yeflil bir a¤açt›r. Yaflamakta oldu¤u genifl alan›n ekolojik flartlar›na göre 20-50 m aras›nda boy yapabilir. Genç gövdelerde, yafll› a¤açlar›n üst k›s›mlar›nda, kal›n dallarda "tilki sar›s›" rengindeki kabuk gayet ince levhalar halinde ayr›l›r. Genellikle kuvvetli bir kök sistemi kurar. Toprak iste¤i bak›m›ndan kanaatkâr olan Sar›çam gevflek, derin, nemli kum topraklar›nda iyi yetiflir. Dona ve kurakl›¤a karfl› dayan›kl›d›r. Çok çeflitli kullan›m yerlerine sahip bulunan odunu oldukça dayan›kl› ve reçinelidir. Çok kolay ifllenen odunu düzgün ve parlak bir sat›h verir, boya cila ve tutkal› kolay emer ve iyi çivi tutar. Bu özellikleri ile sar›çam yap› malzemesi; kap›, pencere, tavan ve taban kaplamas› olmak üzere mobilyac›l›k ve oymac›l›kta kullan›l›r.

Gövde

Sürgün

SARIÇAM’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 715642,9 Bozuk Ha. 523935,3 Toplam Ha. 1239578,2

Yaprak ve Kozalak

28

SARIÇAM’IN YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Sar›çam meflcereleri Sar›çam ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Sar›çam’›n kar›fl›m›

29

KIZILÇAM
Pinus brutia Ten. (Pinaceae)
Bat› Anadolu ve Akdeniz bölgesindeki genifl yay›l›fl›n›n d›fl›nda k›z›lçam, Erbaa yak›nlar›ndaki Kelkit çay› ile Yeflil›rma¤›n birleflti¤i yer, Ayanc›k, Sinop, Boyabat, Amasya, Zonguldak gibi Akdeniz ikliminin bariz olarak görüldü¤ü mikroklima bölgelerinde küçük adac›klar halinde bulunur. Türkiye’de en büyük yay›l›fl› Akdeniz k›y› kufla¤› ile k›y›ya yak›n arka bölgeler ve Güneydo¤u’dur. Ülkemizde 1500 m’ye kadar yetiflir. En genifl yay›l›fl gösteren çam türümüzdür. 25 m boy, 60 cm kadar çap yapabilen önemli bir orman a¤ac›d›r. Önceleri piramit görünüfllü iken yaflland›kça genifl tepelidir. Kabu¤u düzgün boz renkte iken yafllan›nca, esmer k›rm›z›ms› renkte kal›n kabuk durumunda görülür. Yeni sürgünler k›rm›z›ms› renktedir. Daha çok k›z›lçam ad›n›da buradan almaktad›r. S›cakl›k iste¤i fazla olan bir türdür. K›fllar› ›l›man, yazlar› s›cak ve kurak olan yerlerde toprak bak›m›ndan zay›f, kayal›k, kireçli ya da kumsal yerlerde yetiflebildi¤i gibi elveriflli iklim ve balç›kl› topraklarda kaliteli gövde yapar. Çok derine giden kaz›k kök yapar. Ülkemizde do¤al olarak yeteflin ve en h›zl› büyüyen türümüzdür. Rüzgarlara dayan›kl›l›¤› azd›r. Rüzgar bu türün gövde ve tepe flekillenmesinde önemli rol oynar. Yetiflti¤i bölgeler bak›m›ndan kar k›rmas› ve devirmesi seyrek görülür. Çamkese böce¤i ve en büyük düflman›d›r. S›¤ topraklarda f›rt›na zarar verir. Donlara karfl› hassast›r. Örtü yang›nlar›ndan az zarar görür. Çünkü kal›n kabukludur. Reçinesinden yararlan›lan tek çam türüdür. Kolay ifllenmesi nedeniyle yap› malzemesi, mobilya ve ambalaj sanayisinde kullan›l›r.

Gövde

Kozalak

KIZILÇAM’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 2999684,9 Bozuk Ha. 2420839,7 Toplam Ha. 5420524,6

Yaprak ve Sürgün

30

KIZILÇAM’IN YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf K›z›lçam meflcereleri K›z›lçam ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve K›z›lçam’›n kar›fl›m›

31

TOROS SED‹R‹
Cedrus libani A. Rich. (Pinaceae)
Genel olarak Akdeniz ikliminin (Güney Anadolu deniz iklimi) hakim oldu¤u yerlerde, Anadolu’da bat›, orta ve do¤u Toroslarda do¤al olarak yay›l›fl gösterir. Kuzeyde Erbaa, Niksar ve Afyon-Emirda¤ çevrelerinde küçük ve izole bir yay›l›fl gösterir. 40 m.ye kadar boy, 2 m.ye kadar çap yapabilen genç iken piramit görünüfllü, yafll›larda genifl, yass› tepeli, düzgün gövdeli güzel görünüfllü bir a¤aç türüdür. Yurdumuzda birçok yerde görüldü¤ü gibi nispeten kurak ve kalkerli yamaçlarda ço¤u kez kayalar aras›nda yetiflebilmektedir. Serin ve derin topraklarda iyi bir geliflme ve büyüme gösterir. Sedir bilhassa gevflik, s›cak, havalanmas› ve suyu geçirgenli¤i iyi, biyolojik bak›mdan aktif, nötr ya da hafif alkalen reaksiyonlu balç›k ve ince kum bal盤› topraklarda yetiflmekle birlikte, do¤al yay›l›fl› bu topraklara ba¤l› kalmaktad›r. S›k meflcerelerde gövde yap›s› düz, az dall› ve dolgundur. Derine giden kaz›k kök sistemine sahiptir. Özellikle kireçtafl› topraklarda yar›k ve çatlaklarda oldukça derine gider. Kök sistemini gelifltiremedi¤i yerlerde rüzgâr etkilerine duyarl›d›r. Acalla undulana’n›n tehdidi alt›ndad›r. Mobilya, do¤rama, tel dire¤i, inflaat ve gemi kerestesi, k⤛t imalinde kullan›lmaktad›r.

Gövde

Yaprak ve Sürgün

SED‹R’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 199167,3 Bozuk Ha. 218021,2 Toplam Ha. 417188,5

Kozalak

32

TOROS SED‹R‹’N‹N YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Sedir’in do¤al yay›l›fl alanlar› Saf Sedir meflcereleri Sedir ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Sedir’in kar›fl›m›

33

DO⁄U LAD‹N‹
Picea orientalis (L) Link. (Pinaceae)
Do¤u ladini Kafkasya’da ve Türkiye’de bulunur. Ülkemizdeki yay›l›fl›n›n bat› s›n›r› Ordu’da Melet ›rma¤›n›n do¤usundan bafllar ve do¤uya do¤ru Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin m›nt›kalar›n› içine al›r. Yer yer tek ya da birkaç a¤açl›k kümeler halinde deniz k›y›s›na kadar inmekte ise de deniz yüzeyinden 1000 m yükseklikten sonra genifl orman kurulufllar›nda görülür. 60 m bazen daha fazla boylanabilen ve 2 m’den fazla çap yapabilen düz ve dolgun gövdeli bir a¤aç türüdür. Nemli havalar›, derin, havalanma kapasitesi yüksek, nem içeri¤i fazla, kumlu ve balç›k, besince zengin, humuslu serin topraklar› sever. Böyle yerlerde çok iyi bir geliflme gösterir. Yetiflme muhitinde dar ve sivri tepeler yapar. S›¤ kök sistemine sahiptir. ‹yi yetiflme ortam›nda gençlikte gölgeye oldukça dayan›kl›d›r. Do¤al yay›l›fl alan›nda dondan zarar görmez, ancak baz› y›llarda geç donlardan olumsuz etkilendi¤i tespit edilmifltir. Kurakl›k zarar› görüldü¤ü gibi s›k ve ba¤›ms›z meflcerelerde f›rt›na, kar devirmesi ve kar k›rmas› görülmüfltür. Selüloz ve k⤛t endüstrisi yan›nda yap› malzemesi, kontrplak, kaplama, mobilya, lambri, her türlü ambalaj, sand›k, kutu, sepet, kibrit çöpü ve kurflun kalem yap›m›nda kullan›l›r.

Gövde

Yaprak ve Kozalak

LAD‹N’‹N ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 213517,2 Bozuk Ha. 83879,3 Toplam Ha. 297396,5

Sürgün

34

DO⁄U LAD‹N‹’N‹N YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Ladin meflcereleri Ladin ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Ladin’in kar›fl›m›

35

GÖKNAR
Abies sp. (Pinaceae)
Ülkemizde 4 türü vard›r: Abies nordmanniana Link. (Do¤u Karadeniz Göknar›) Abies bornmülleriana Mattf. (Uluda¤ Göknar›) Abies equitrojani Aschers. et Sint. (Kazda¤› Göknar›) Abies cilicica Carr. (Toros Göknar›) Do¤u Karadeniz Göknar›; do¤udan bafllamak üzere Do¤u Karadeniz Bölgesinde bat›ya do¤ru K›z›l›rma¤a kadar olan yerlerde bulunmaktad›r. Uluda¤ Göknar› yurdumuza özel bir a¤aç türüdür. Kuzey Anadolu’da K›z›l›rmak vadisinden bafllayarak bat› yönünde Uluda¤’a kadar yay›l›fl gösterir. Kazda¤› Göknar› endemik bir türümüzdür. Çanakkale, Bal›kesir ve Bursa ars›ndaki alanda yay›l›fl gösterir. As›l yay›l›fl›n› Kazda¤lar› ve Çatalda¤’da yapar. Bu sahalarda birbiriyle ba¤lant›s› olmayan 6 ayr› alanda bulunur. Toros Göknar› Güney Anadolu Toros da¤lar›, antiToroslar, Amanos Da¤lar›nda yay›l›r. Uzun, düzgün ve dolgun gövde yapar Sivri tepe oluflturur. Kaz›k kök sistemine sahiptir. Bununla birlikte yan köklerin bir bölümü s›¤ olarak yayma yetene¤indedir. Gölgeye dayan›kl› bir a¤açt›r. Nemli ve serin iklim bölgelerinde derin havadar nemli topraklarda iyi yetiflir. S›¤ topraklarda f›rt›na zararlar› görülür. Göknar özellikle mobilya, lambri, pervaz, kaplama levhas› üretiminde ve inflaat sektöründe yap› malzemesi olarak kullan›l›r. Ayr›ca, kutu, kafes ambalaj›, sand›k, f›ç›, oyuncak, v.b. yap›m›nda tercih edilir.

Gövde

Yaprak ve Sürgün

GÖKNAR’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 386203,0 Bozuk Ha. 240444,2 Toplam Ha. 626647,2

Kozalak

36

GÖKNAR’IN YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Göknar meflcereleri Göknar ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Göknar’›n kar›fl›m›

37

ARDIÇ
Juniperus sp. (Cupressaceae)
Ülkemizde bulunan Ard›çlar botanik özelliklerine göre oxycedrus ve sabina adl› 2 seksiyona ayr›l›r. Önemli ard›ç türleri; Oxycedrus seksiyonundan; Juniperus oxycedrus L. (Katran Ard›c›, Diken Ard›c›) Sabina seksiyonundan; Juniperus excelsa Bieb. (Boz Ard›ç) Juniperus foetidissima Willd. (Kokulu Ard›ç, Ya¤ Ard›c›) Juniperus phoenicea L. (Finike Ard›c›, Servi Ard›ç) Sürüngen çal›lardan büyük a¤açlara kadar dünyada 60 kadar türü olan ard›ç ülkemiz ormanlar›nda en fazla yay›l›fl gösteren a¤aç türlerinden biridir. Deniz iklimi etkilerinin azalmaya bafllad›¤› yörelerden bafllayarak stepe kadar sokulmakta ve s›ca¤a, so¤u¤a ve kurakl›¤a dayan›kl› olmas› nedeniyle karasal iklimin bir a¤ac› olarak ülkemizin hemen hemen her bölgesinde yay›l›fl göstermektedir. Toprak bak›m›ndan kanaatkârd›r. Nemli hatta batakl›k yerlerde oldu¤u gibi kurak topraklarda da yetiflebilen türleri vard›r. Kurak, fakir topraklarda, tafll›k kayal›k ve kireçli yerlerde, kumsal topraklar üzerinde yetiflebilirler. Odunu genel olarak yumuflak, hafif ve çok dayan›kl› ve güzel kokuludur. Kurflun kalem üretiminde çivi ve vida tutma direnci iyi oldu¤undan mobilyac›l›kta, dekorasyon ve duvar kaplamalar› üretiminde kullan›lan ard›ç ayn› zamanda park ve bahçe düzenlemelerinde kullan›lan dekoratif bir a¤açt›r.

Gövde

J. communis L. Sürgün ve Kozala¤›

J. phoenicea L. Sürgün ve Kozala¤›

ARDIÇ’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 77845,5 Bozuk Ha. 369647,0 Toplam Ha. 447492,5

J. oxycedrus L. Sürgün ve Kozala¤›
38

ARDIÇ’IN YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Ard›ç meflcereleri Ard›ç ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Ard›ç’›n kar›fl›m›

39

MEfiE
Quercus sp. (Fagaceae)
Gövde Ülkemizin hemen her bölgesinde türlerine ba¤l› olarak yay›l›fl gösterir. Ço¤unlu¤u a¤aç, baz›lar› boylu çal› halinde k›fl›n yapra¤›n› döken veya herdem yeflil bitkilerdir. Yapraklar› de¤iflik boyut ve görünüfltedir; kenarlar› loplu, diflli, ender olarak da tamd›r ve k›sa ya da uzun sapl›d›r. Mefleler k›ymetli yapacak ve yakacak odun verirler. K›ymetli odunlar› d›fl›nda de¤erli yan ürünleri yan› s›ra uzun ömürlü muhteflem varl›klar› ile kuvvet ve kudret sembolü olmufllard›r. Odunlar›n›n yap›lar›, meyvelerinin olgunlaflma süresi, yaprak ve kabuk özelliklerine göre Akmefleler, K›rm›z›mefleler ve Herdemyeflilmefleler olmak üzere üç gruba ayr›lan meflelerin yurdumuzda 18 türü bulunmaktad›r. Baz›lar›; 1- Ak Mefleler; Q. petraea (Saps›z Mefle) Q. robur (Sapl› Mefle) Q. hartwissiana (Istranca Meflesi) 2- K›rm›z› Mefleler; Q. libani (Lübnan Meflesi) Q. trojana (Makedonya Meflesi) Q. cerris (Saçl› Mefle) 3- Herdem Yeflil Mefleler Q. coccifera (Kermes Meflesi) Q. ilex (P›rnal Meflesi) Q. aucheri (Boz P›rnal) Masif ve kaplama olarak mobilya, oymac›l›k, do¤rama ve kontrplak üretiminde kullan›l›r. Ayr›ca, tar›m aletleri, parke, yap› malzemesi olarak iskele, tavan ve taban kaplama gibi genifl kullan›m alan› vard›r.

Quercus ithaburensis - Palamudu

Q. pubescens - Palamudu

Q. robur - Palamudu

MEfiE’N‹N ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 2005400,5 Bozuk Ha. 4420876,8 Toplam Ha. 6426277,3

Q. petraea - Palamudu
40

MEfiE’N‹N YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Mefle meflcereleri Mefle ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Mefle’nin kar›fl›m›

41

KAYIN
Fagus sp. L. (Fagaceae)
Fagus orientalis (Do¤u Kay›n›), Balkanlar’dan Trakya’ya ve kuzeyden ve güneyden Y›ld›z (Istranca) Da¤lar› ile ‹stanbul’a ulafl›r, sonra Kocaeli Yar›madas›’na biraz Ege’ye iner. Buradan Do¤u Karadeniz boyunca Kafkaslar’a ve K›r›m’a uzan›r. Bu ana yay›l›fltan ayr› olarak ‹skenderun körfezinin kuzeydo¤usunda Hatay ve Marafl’ta ormanlar›n›n yüksek m›nt›kalar›nda 1500 m. üzerinde izole yay›l›fl gösterir. 30-40 m ye kadar boylanabilen kay›n›n en belirgin özelli¤i, aç›k gri veya koyu gri renkli kabuklar›n›n a¤açlar›n hayat› boyunca çatlamadan düz ve pürüzsüz olarak kalmalar›d›r. Genç sürgünleri tüylüdür. Deniz iklimini sever. Il›man iklimli k›y› da¤lar›nda yay›l›r. Direklik ça¤›nda tepeler sivridir sonralar› yayg›nlafl›r ve kubbemsi bir biçim al›r, yapraklanma s›kt›r. ‹yi yetiflme ortamlar›nda ve s›k meflcerelerde çok uzun, düz ve dolgun gövdeler yapar. Kay›n, genç yafllardan bafllayarak ince tali kökçükler meydana getirerek kalp kökü gelifltirir ve bu kök sistemi oldukça derine gider. Buna ra¤men tamamen derin köklülerden olmay›p entansif köklenen grubuna girer. Sürekli fakat orta derecede nemli madensel besin maddelerince ve humusça zengin topraklar› sever. En büyük düflman› don ve kurakl›kt›r. Mobilya, kontrplak, parke, ambalaj sand›¤› maden dire¤i, kömür, emprenye edildi¤i zaman travers imali ve yakacak odun olarak kullan›l›r. Ayr›ca Fagus silvatica (Avrupa Kay›n›)’n›n da ülkemizde yay›l›fl› bilinmektedir.

Gövde

Yaprak

KAYIN’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 1373244,7 Bozuk Ha. 378239,2 Toplam Ha. 1751483,9

Çiçek

42

KAYIN’IN YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Kay›n meflcereleri Kay›n ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Kay›n’›n kar›fl›m›

43

KIZILA⁄AÇ
Alnus spp. (Betulaceae) K›z›la¤aç’›n ülkemizde do¤al olarak yetiflen iki türü vard›r; Alnus orientalis (Do¤u K›z›la¤ac›) Alnus glutinosa (Adi K›z›la¤aç) Adi K›z›la¤aç’›n ülkemizde do¤al olarak yetiflen üç alt türü vard›r; Alnus glutinosa subsp. glutinosa (Adi K›z›la¤aç) Alnus glutinosa subsp. barbata (Sakall› K›z›la¤aç) Alnus glutinosa subsp. antitaurica (Toros K›z›la¤ac›) Ülkemizde Trakya, Marmara çevresi, Bat› Karadeniz ve Do¤u Karadeniz’de, Güney Anadolu ile hatayda bilhassa dere içlerinde s›k rastlan›r. Saf ve kar›fl›k olarak yay›l›fl gösterir. Ço¤unlukla boyu 20-30 m. ye ulaflan düzgün gövdeli a¤aç, bazen de çal› halinde bulunur. Narin ve uzun gövdenin önceleri yeflilimsi esmer, düzgün ve parlak bir kabu¤u vard›r. K›fl›n yapra¤›n› döken a¤aç veya çal› halinde odunsu bitkilerdir. ‹leri yafllarda parçalan›r, yerini koyu ve kal›n bir kabuk al›r. Genel olarak toprak nemi iste¤i fazla olan k›z›la¤aç fakir topraklar üzerinde de yetiflebilir. Köklerinde havan›n serbest azotu ba¤layan bakteriler ile yumrular meydana getiriler. Bu özelliklerinden dolay› fakir kum topraklar›nda öncü a¤aç olarak dikildikten ve toprak azotça zenginlefltikten sonra di¤er a¤açlara yer verilir. Kuvvetli kütük sürgünü yapt›¤›ndan dolay› baltal›k olarak iflletilir. K›z›la¤açlar›n hafif, hava ile temasta k›rm›z›ya yak›n bir renk alan odunlar› özellikle kontrplak yap›m›nda kullan›l›r. Çabuk çürümesi nedeni ile kullan›m alan› s›n›rl› olup, oymac›l›k, kurflun kalem, kaplama ve kontrplak üretiminde kullan›l›r.

Gövde

Yaprak

KIZILA⁄AÇ’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 59484,5 Bozuk Ha. 35619,0 Toplam Ha. 95103,5

Meyve Kurulu

44

KIZILA⁄AÇ’IN YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf K›z›la¤aç meflcereleri K›z›la¤aç ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve K›z›la¤aç’›n kar›fl›m›

45

GÜRGEN
Carpinus sp. (Betulaceae)
Ülkemizde iki türü do¤al olarak bulunmaktad›r. Carpinus betulus L. (Adi Gürgen) Carpinus orientalis Mill. (Do¤u Gürgeni) K›fl›n yapra¤›n› döken a¤aç veya boylu çal› halindeki bitkilerdir. Trakya, Ege, Marmara Bölgesi, Kuzey Anadolu ve Do¤u Anadolu Bölgesinde yay›l›fl gösterir. Genellikle kuzey ve güney k›y› bölgelerimizin kar›fl›k ormanlar›nda bulunur. Dallar narin, kabuk gri renkli, düzgün veya levhalar halinde çatlakl›d›r. Toprak durumuna göre derine giden veya yayvan bir kök sistemi kurar. Rutubetli a¤›rca topraklar› sever, su bask›nlar›na dayan›kl›d›r, humus içeri¤i fazla olan s›cakça kalker topraklar›nda iyi bir büyüme yapar. ‹ki tür aras›ndaki en önemli fark, Do¤u Gürgeni s›ca¤a, dolay›s›yla kurakl›¤a daha dayan›kl› olmas› nedeniyle Güney ve Güneydo¤u Anadolu’da bulunmakta, Adi Gürgen ise Trakya, Kuzey ve Kuzeybat› Anadolu’da yay›lmaktad›r. Yakacak olarak yo¤un flekilde kullan›lmas›n›n yan›nda makine parçalar›, ayakkab› kal›b›, spor aletleri, alet saplar›, tar›m aletleri, mekik yap›m› ve torna ifllerinde kullan›l›r.

Gövde

Meyve ve Sürgün

GÜRGEN’N‹N ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 9755,0 Bozuk Ha. 281,0 Toplam Ha. 10036,0

Yaprak

46

GÜRGEN’‹N YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Saf Gürgen meflcereleri Gürgen ve di¤er türlerin kar›fl›m› Di¤er türler ve Gürgen’in kar›fl›m›

47

ANADOLU KESTANES‹
Castanea sativa Mill. (Fagaceae)
Ülkemizde do¤u s›n›r›dan bafllar, Kuzey Anadolu sahilleri boyunca Belgrad Ormanlar›na kadar uzan›r. Marmara çevresi ve Bat› Anadolu’da bulunur. Güneyde rastlanmaz ama Manavgat’ta ulu a¤açlardan oluflan küçük bir kestanelik vard›r. Meyve bak›m›ndan en meflhur kestanelikler Bursa çevresinde görülür. Orman a¤ac› olarak en güzel kestane meflcerelerine Kuzeydo¤u Anadolu’da Hopa dolaylar›nda Sultan Selim da¤›nda Marmara çevresinde ise Kap› Da¤› Yar›madas›nda rastlan›r. Boyu 20-25 m ye ulaflan dolgun gövdeli, genifl tepeli, uzun ömürlü bir a¤açt›r. Kabuk önceleri düzgün, üzerinde aç›k renkli mantar kabarc›klar› vard›r. Sonralar› esmer gri renkli, parçal›, yukar›dan afla¤›ya yar›lm›fl kabu¤a dönüflür. Sürgünleri koyu esmer önceleri s›k tüylü, sonra seyrek tüylü veya tamamen ç›plakt›r. Boy büyümesi önce yavafl olan bu türün 10. yafltan itibaren h›zl› büyür, yafl› 800-1000 seneye, çap› da birkaç metreye ulaflabilir. Kuvvetli kaz›k kök yapar. Ülkemizde do¤al olarak yetiflen Anadolu Kestanesi, büyük ölçüde kurumalara neden olan mürekkep hastal›¤› tehdidi alt›ndad›r. Tanence zengin olan koyu renkli odunu çok dayan›kl›d›r. Mobilya ve yap› endüstrisi, iskele, tekne, telefon dire¤i, çit kaz›¤›, f›ç› ve tornac›l›kta tercih edilir.

Gövde

Yaprak ve Meyve

Meyve

ANADOLU KESTANES‹’N‹N ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 59631,0 Bozuk Ha. 29141,5 Toplam Ha. 88772,5

Erkek Çiçek

48

FISTIKÇAMI
Pinus pinea L. (Pinaceae)
F›st›kçam› en genifl co¤rafi yay›l›fl›n› Anadolu’da yapar. Özellikle Bat› Anadolu’da, Bergama yak›n›nda (Kozak Yaylas›), Ayd›n, Mu¤la dolaylar›nda ormanlar kurar. Antalya Manavgat sahillerinde, Gemlik körfezi k›y›lar›nda, Marafl’ta ve Çoruh vadisinde ve Trabzon Kalenema deresinde lokal olarak yay›l›r. 25 m’ye kadar boylanabilen, düzgün gövdeli, flemsiye görünümünde genifl ve yuvarlak tepelidir. Kabuk önceleri düzgün, sonra yar›lm›fl durumda, k›rm›z›ms› boz esmer renktedir. Odunundan çok halk aras›nda çam f›st›¤› diye adland›r›lan ya¤l› tohumundan faydalan›l›r. Ayn› zamanda de¤erli bir süs a¤ac›d›r. Kök sistemi kuvvetlidir. Elveriflli topraklarda derine giden kaz›k kök yapar. F›st›kçam› odunu çivi ve vida tutma kabiliyetinin yüksek olmas› ve kolay ifllenmesi nedeniyle yap› kerestesi olarak kullan›l›r.

Gövde

FISTIKÇAMI’NIN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 27893,8 Bozuk Ha. 14724,4 Toplam Ha. 42618,2

Erkek Çiçek

Kozalak ve F›st›¤›

49

D‹fiBUDAK
Fraxinus sp. (Oleaceae)
Türkiye’de do¤al olarak yetiflen dört türü vard›r; Fraxinus excelsior L. (Adi Diflbudak) Fraxinus angustifolia (F. oxycarpa Willd.) (Sivri Meyveli Diflbudak) Fraxinus ornus L. (Çiçekli Diflbudak) Fraxinus pallisae (Tüylü Diflbudak) Trakya, Do¤u ve Bat› Karadeniz Bölgesi, Marmara ve Ege Bölgesi’nde yay›l›fl gösterir. K›rklareli-‹¤neada (Longos ormanlar›) ve Sakarya subasar ormanlar›nda bulunur. Adi Diflbudak Bat› ve Kuzey Anadolu’da, Sivri Meyveli Diflbudak Sakarya ve ‹¤neada subasar ormanlar›nda, Çiçekli Diflbudak Bat› ve Güney sahil m›nt›kalar›nda görülür. Türüne göre maksimum boyu 10-30 m aras›nda de¤iflebilen dolgun ve düzgün gövdeli yuvarlak tepeli a¤açlard›r. Genellikle sulak ve derin topra¤a sahip yerlerde bulunur. Olgun bireyleri gri kabuklu ve derin çatlakl›d›r. Genellikle elips ve kenarlar› ince diflli olan yapraklar›, bir sap üzerinde birarada bulunur. Beyaz çiçekleri salk›m, meyveleri de dar ve uzun flerit fleklindedir. Çiçekleri yapraklanmadan önce açar sonra dik durur. Mobilya karoseri, vagon, spor aletleri, kontrplak kaplama, f›ç› ve kayak tak›m› yap›m›nda kullan›l›r.

Gövde

Yaprak

D‹fiBUDAK’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 12262,5 Bozuk Ha. 1847,7 Toplam Ha. 14110,2

Çiçek

50

ANADOLU KESTANES‹, FISTIKÇAMI VE D‹fiBUDAK YAYILIfi ALANLARI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r› Kestane meflcereleri F›st›kçam› meflcereleri Diflbudak meflcereleri

51

PORSUK
Taxus baccata L. (Taxaceae)
Türkiye’de deniz iklimli Kuzeybat› Adadolu’da ve Toroslar’da bulunur. Bu m›nt›kalarda Porsuk’a rutubetli dere yamaçlar› ve vadilerdeki ormanlar içinde tek, küme veya gruplar halinde da¤›n›k olarak rastlan›r. Kuzey Anadolu da¤lar›nda Rize ve Trabzon’da, Bart›n dolaylar›nda Kay›n-Göknar ormanlar›nda alt bitki olarak kümeler halinde bulunur. Karabük’ün Elmal›düz mevkiinde kalker kayalar üzerinde 40-146 cm çap ve 15-30 m boya sahip düz ve dolgun gövdeli bireylere rastlan›r. Yaz k›fl yeflil a¤açç›klar ya da 20 m kadar boylanabilen ve bazen 1 m kadar çap yapan uzun ömürlü s›k dall› a¤açlard›r. Gövde kabu¤u k›z›l kahverengidir, gelifli güzel çatlayarak dökülür, genç sürgünler yeflildir. ‹¤ne yaprakl› (ibreli) a¤açlar içinde sürgün verme yeteni¤inde olan bir türdür. Porsuk odunu esnek oldu¤undan özellikle Avrupa ve ‹ngiltere’de ok ve yay yap›m›nda kullan›lm›flt›r. Hiçbir zaman saf meflcere halinde bulunmaz tek ya da kümeler halinde kay›n, göknar, ladin ormanlar›nda bulunur. Kireçli topraklar› seven porsuk a¤ac› serbest alanlarda dona karfl› duyarl›d›r. Genel görünüflü ve k›rm›z› renkli meyveleri ile park ve bahçelerde süs bitkisi olarak kullan›lan porsuk a¤ac›n›n 3 bin y›l yaflayanlar›na rastlan›r. Yaprak ve genç sürgünlerinde ise “Taksol” (Taxin) adl› zehirli bir alkoloid bulunur.

Gövde

Yaprak ve Arillus (Meyve)

52

SERV‹
Cupressus spp. L. (Cupressaceae)
Herdem yeflil a¤aç veya çal› formunda bulunan servilerin 20 türü ve bu türlerin çeflitli taksonlar› vard›r. Uygun iklim koflullar›n›n bulundu¤u yerlerde rutubetli saf kum topraklardan, hafif veya a¤›r balç›k veya kurak, kireçli topraklara kadar de¤iflik özellikteki topraklarda yetiflebilir. Tüm serviler park, bahçe, koruyucu flerit ve canl› çit a¤açlar› olarak çok dekoratiftirler. Ülkemizde do¤al olarak yetiflen Cupressus sempervirens L. (Adi Servi, Akdeniz Servisi)’in iki varyetesi vard›r. Cupressus sempervirens var. sempervirens (Piramidal Servi), Cami avlular›nda, mezarl›klarda süs bitkisi olarak kullan›l›r. Di¤er varyetesi, Cupressus sempervirens var. horizontalis (Dall› Servi)’in dünya üzerindeki ormanlar›n›n bir bölümü Akdeniz Bölgesi’nde bulunmaktad›r. Piramidal formdan genifl konik tepe yap›s›yla ayr›l›r. 30 m’ye kadar boy yapabilen sütun ya da piramit görünüflünde veya genifl ve yayg›n tepeli a¤aç durumunda bulunur. Kabuk genç bitkilerde k›rm›z›ms› renkte, yafll›larda bozumsu kahverengindedir. Uzun çatlakl› ince ve düzgün bir kabu¤u vard›r. Kanaatkar bir tür olup, hiç bir a¤aç türünün yitiflmedi¤i fazla kireçli topraklarda, Akdaniz iklim tipinin hüküm sürdü¤ü kurak ve fakir arazilerde ve kireçli topraklarda rahatça yetiflebilmektedir. Üretim orman›nda veya rüzgar fleritleri içinde iyi büyüyebilmesi için derin ve rutubetlice toprak ister. Yap›lar›n iç ve d›fl bölümlerinde, gemi, köprü ve iskele ayaklar›nda kullan›l›r. Mobilya yap›m›nda, tornal› ifllerde, çamafl›r ve çeyiz sand›¤› ve dolaplar›nda tercih edilir.

Gövde

Yaprak ve Kozalak

SERV‹’N‹N ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 197,5 Bozuk Ha. 1050,0 Toplam Ha. 1247,5

53

AKÇAA⁄AÇ
Acer sp. (Aceraceae)
Ülkemizin muhtelif yerlerinde en az 8-10 tanesi do¤al olarak bulundu¤u gibi baz›lar› da d›flar›dan getirilen süs bitkisi olarak yetifltirilmektedir. Ülkemizde bulunan önemli türleri; Acer Acer Acer Acer platanoides L. (Ç›nar Yaprakl› Akçaa¤aç) monspessulanum L. (Frans›z Akçaa¤ac›) campestre L. (Ova Akçaa¤ac›) tataricum L. (Tatar Akçaa¤ac›) Gövde

Ço¤unlu¤u k›fl›n yapra¤›n› döken a¤aç, baz›lar› a¤açç›k halindeki odunsu bitkilerdir. Ad›n› a¤›r, beyaz ve sert olan odunundan alan Akçaa¤ac›n gövdeleri genç yafllarda düzgün ve pürüzsüz, sonralar› derin çatlakl› levhalar halinde parçalanm›fl olan kabuklar› vard›r. Sonbaharda yedek madde olarak niflasta depo ettiklerinden sürgün uçlar›ndan kopar›l›nca süt ç›kan türleri vard›r. Her mevsim ayr› bir renk alan yapraklar›, göz al›c› çiçek ve meyveleri ile park bahçe a¤ac› olarak özel bir önem tafl›r. Birbiri aralar›nda kolayca hibrid yapabildikleri için 100’ü aflk›n türü, alt türü, varyete ve formlar› vard›r. Kaplama üretiminde aranan a¤aç türlerindendir. Kuflgözü flekilli urlu kaplamalar› dalgal›, benekli, damarl› görünüflü ile çok aran›r. Ayr›ca parke, oyuncak, kontrplak, alet saplar›, müzik aletleri ve makara yap›m›nda kullan›l›r.

Yaprak ve Çiçek

54

ÇINAR
Platanus orientalis L. (Platanaceae)
Ülkemizin hemen hemen bütün orman m›nt›kalar›ndaki dere içlerinde, nehir yataklar›nda do¤al olarak bulundu¤u gibi flehirlerde yol kenarlar›nda, park ve bahçelerde süs bitkisi olarak rastlan›r. 20-30 m ye kadar boylanabilen, 5-6 m çap yapan, yüzlerce y›l yaflayan ulu a¤açlard›r. Serbest büyüdü¤ü zaman k›sa gövde, kal›n dal ve genifl tepe yapar. Gövde ve dallar aç›k gri veya yeflilimsi gri renktedir. Yafll› gövdelerin kabuklar› küçük levhalar halinde kalkar ve yavafl dökülür. ‹nsan eline benzeyen iri yapraklar› ve küremsi topluluklar oluflturan meyveleri vard›r. Kentlerimizde rastlanan Platanus occidentalis (Bat› Ç›nar›)’n›n anayurdu Kuzey Amerika, Platanus x acerifolia’n›n (Akçaa¤aç Yaprakl› Ç›nar) anayurdu ise Avrupa’d›r. Kaplama, mobilya, ambalaj, kuru madde f›ç›lar› ve mutfak aletleri yap›m›nda kullan›l›r.

Gövde

ÇINAR’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 585,0 Bozuk Ha. 66,5 Toplam Ha. 651,5

Yaprak

Meyve

55

HUfi
Betula sp. L. (Betulaceae)
Ülkemizde do¤al olarak yetiflen türleri; Betula Betula Betula Betula Betula pendula Roth. (Si¤illi Hufl) pubescens Ehrh. (Tüylü Hufl) medwediewii Reg. (K›z›la¤aç Yaprakl› Hufl) recurvata browicziana

Gövde

Do¤u, Kuzey, Kuzeydo¤u Anadolu’da yay›l›r. K›z›la¤cç yaprakl› Hufl ise lokal bir yay›l›fl göstererek çal› ve a¤açç›k halinde Çoruh dolaylar›nda ve Hatila vadisinde bulunur. Yüksek kesimlerde tek bafl›na veya baflka a¤açlarla kar›fl›k olarak bulunan hufllar 15-20 m’ye kadar boylanabilen çeflitli türlere sahiptir. So¤u¤a dayan›kl› olup, Türkiye’de ›l›man iklimlerden tabi olarak kaç›n›r. Gövdelerinin kar beyaz› ince kabu¤u en karakteristik özelli¤idir. Zamanla yatay yönde genifl bantlar halinde kavlar, dökülür. Bunun yerini siyah ve sert bir kabuk al›r. Ifl›k ihtiyac› fazlad›r. Nemli ve serin yerlerde yetiflir. H›zl› büyür. Fakir kum veya kumlu topraklar›n a¤açland›r›lmas›na elveriflli bitkilerdir. Ekolojik istekleri yüksek olmayan hufllar çok eski zamanlardan beri kültüre al›nm›fl k›ymetli bir park bitkisidir. Mobilya, kaplama, kontrplak, alet saplar›, tar›m ve müzik aletleri yap›m›nda kullan›l›r.

Yaprak

HUfi’UN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. Bozuk Ha. 161,0 Toplam Ha. 161,0

Meyve

56

IHLAMUR
Tilia spp. (Tiliaceae)
Ülkemizde yetiflen türleri; Tilia tomentosa Moench. (Gümüfli Ihlamur) Tilia platyphyllos Scop. (Büyük Yaprakl› Ihlamur) Tilia rubra DC. supsp. caucasica (Kafkas Ihlamuru) Genel olarak, Marmara, Bat› Karadeniz, orta Toroslar ve Kuzey Anadolu’da yay›l›fl gösteren 20-30 m boyunda s›k dall›, genifl tepeli bir a¤açt›r. Türlerine göre Gümüfli Ihlamur; Bat› Karadeniz ve Marmara sahilleri ormanlar›n›n alçak ve rutubetli yerlerinde, Büyük Yaprakl› Ihlamur; Çanakkale çevresi ve orta toroslarda, Kafkas Ihlamuru; Anadolu’nun Kuzey ve Kuzeydo¤u m›nt›kalar›nda, Kazda¤lar› ve Antalya çevrelerinde görülür. Ço¤unlu¤u a¤aç, baz›lar› da boylu çal› halinde k›fl›n yapra¤›n› döken bitkilerdir. Sürgünleri ç›plak veya tüylüdür. Yapraklar› yürek biçiminde ve çarp›kt›r. Çiçekleri kurutularak çay gibi içilen ›hlamur, çok geç Haziran-Temmuzda çiçek açar. Ayn› zamanda süs bitkisi olarak da kullan›l›r. Resim tahtas› ve çerçevesi, tornac›l›k, oymac›l›k ve müzik aletleri yap›m›nda kullan›l›r. Odununun yumuflakl›¤› nedeniyle protez yap›m›nda da kullan›l›r.

Gövde

Çiçek

Meyve

IHLAMUR’UN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 3276,5 Bozuk Ha. 1305,0 Toplam Ha. 4581,5

Yaprak

57

SI⁄LA
Liquidambar orientalis Mill. (Hamamelidaceae)
Dünya üzerindeki tek do¤al yay›l›fl alan› Türkiye’nin güneybat›s› ile Rodos adas›d›r. Saf ya da baflka a¤açlarla kar›fl›k ormanlar kurar. Ülkemizde 503 hektar saf s›¤la orman› bulunmaktad›r. Ortalama 15-20 m’ye kadar boylanabilen s›¤la, kal›n dall› ve genifl tepeli bir a¤açt›r. ‹lk bak›flta ç›nar› and›r›r. Yaflland›kça, kabu¤u koyulafl›r ve derin çatlakl› bir görünüm al›r. Dallara uzun saplarla ba¤lanan yapraklar› genellikle befl lopludur. Gövde kabu¤unun yaralanmas› sonucu elde edilen s›¤la ya¤› özellikle parfüm sanayinde kullan›lan önemli bir hammaddedir.

Gövde

Yaprak (‹lkbahar)

SI⁄LA’NIN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 469,5 Bozuk Ha. 33,5 Toplam Ha. 503,0

Yaprak (Sonbahar)

Meyve

58

KAVAK
Populus spp. (Salicaceae)
Kavak’›n ülkemizde yetiflen dört türü 1 varyetesi vard›r. Populus Populus Populus Populus Populus nigra L. (Karakavak) alba L. (Akkavak) tremula L. (Titrekkavak) euphratica Oliv. (F›rat Kava¤›) tremula cv. pendula (Sark›k Dall› Titrek Kavak)

Gövde

Ülkemizin hemen hemen her bölgesinde yay›l›fl gösterir. Kavaklar› tohumla büyütmek mümkünse de bunlar da vejetatif olarak çelik yolu ile ço¤alt›l›r. Kavaklar›n hafif ve yumuflak odunu kolay ifllenir. Kibrit yap›m›nda çok kullan›ld›¤› gibi selüloz ve ka¤›t endüstrisininde k›ymetli bir hammaddesidir. Titrek Kavak d›fl›nda ki Kavaklar›n sürgün verme özellikleri fazlad›r. Özellikle ›l›man ve serin yerlerde, bilhassa akarsu kenarlar› ve dolma arazide iyi yetiflirler. Durgun sulu yerlerde ve a¤›r topraklarda iyi bir geliflme göstermezler. Genellikle s›¤ kök sistemi kurarlar. Ambalaj, kaplama, kontrplak, resim tahtas›, makara ve müzik aletleri yap›m›nda kullan›l›r. Sürgün ve Çiçek

KAVAK’IN ALANSAL DA⁄ILIMI Normal Ha. 3032,0 Bozuk Ha. 4931,0 Toplam Ha. 7963,0

Yaprak

59

Ilgaz / Kastamonu

60

C
61

Di¤er Haritalar

ORMAN ZARARLILARI
Orman alanlar›na ar›z olan böcek, kelebek vb. zararl›lar›n yay›l›fl gösterdi¤i orman alanlar› haritalar›, Orman Harita ve Fotogrametri Müdürlü¤ü ve Orman Koruma ve Yang›nla Mücadele Dairesi Baflkanl›¤›nca afla¤›da belirtilen zararl›lar için haz›rlanm›flt›r. Çamkese Böce¤i Thaumetopoea pityocampa (Schiff.) Dev Soymuk Kabuk Böce¤i Dendroctonus micans (Kug.) Sekiz Diflli Ladin Kabuk Böce¤i Ips typographus (L.) Büyük Orman Bahç›van› Blastophagus piniperda(L.) Küçük Orman Bahç›van› Blastophagus minor (Htg) Alt›n K›çl› Kelebek Euproctis chrysorrhoea Sünger Örücüsü Lymantria dispar Büyük Göknar Kabukböce¤i Pityokteines curvidens (Germ.) Küçük Göknar Kabuk Böce¤i Cryphalus piceae Akdeniz Çam Kabuk Böce¤i Orthotomicus erosus (Woll.) Çam Sürgün Bükücüsü Rhyacionia buoliana (Den. And Schiff.) Onikidiflli Çam Kabuk Böce¤i Ips sexdentatus (Börner) K›rm›z›mt›rak Sar› Çal› Antenli Yaprakar›s› Neodiprion sertifer (Geoff.) Çal› Antenli Yaprak Ar›s› Diprion pini (L) Sedir Yaprak Kelebe¤i Acleris undulana (Wlsghm) Sedir Kozalak Kelebe¤i Barbara osmana (Obr)

62

ÇAMKESE BÖCE⁄‹ (Thaumetopoea pityocampa schiff.) YAYILIfi HAR‹TASI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r›
ZARARLININ GÖRÜLDÜ⁄Ü ALAN: 2 000 000 Ha.

ARIZ OLDU⁄U A⁄AÇ TÜRLER‹ K›z›lçam ve kar›fl›m yapt›¤› türler Karaçam ve kar›fl›m yapt›¤› türler Zarar›n›n görüldü¤ü meflcereler

Not: Çamkese böce¤i yay›l›fl alanlar› örnek olarak verilmifltir. Di¤er a¤aç türlerine ar›z olan böceklerin yay›l›fl haritalar› da haz›rlanm›flt›r.

OGM, OKYMD Baflkanl›¤› ile OHF Müdürlü¤ü’nce haz›rlanmflt›r. (Ankara-2005)

63

ODUN DIfiI ORMAN ÜRÜNLER‹ - 1
‹flletme Pazarlama Dairesi Baflkanl›¤›nca envanteri ç›kar›lan odun d›fl› orman ürünleri Orman Harita ve Fotogrametri Müdürlü¤ünce, Bölge Müdürlü¤ü ve ‹flletme Müdürlü¤ü baz›nda say›sal ortama aktar›lm›fl ve da¤›l›m haritalar› haz›rlanm›flt›r.

PALAMUT MEfiES‹ (Quercus ithaburensis Decne
subsp.macrolepis (Kotschy.) Hedge and Yalt) Türkiye’da yay›l›fl gösteren Fagaceae familyas›n›n bir cinsi olan meflelerin yaklafl›k 30 türünün meyveleri bir ayr›m yap›lmaks›z›n palamut olarak adland›r›lmaktad›r.Bununla beraber ekonomik önemi olan palamutlar›n elde edildi¤i türler Q cerris L. (Türk meflesi), Quercus ithaburensis Decne subsp. macrolepis (kotschy.) Hedge and Yalt (Palamut meflesi) ve Q. robur (Sapl› mefle)’d›r. Ülkemizde Ege Bölgesi, Marmara ve Trakya ile ‹ç Anadolu Bölgesinde yay›l›fl göstermektedir.Deri sanayinde toz veya hülasa haline getirilen palamut kadeh ve t›rnaklar› derilerin tabaklanmas›nda; tekstil sanayinde ipekli kumafllar›n siyaha boyanmas›nda yararlan›lmaktad›r.T›bbi alanda ise özellikle çocuk ishallerini kesici özelli¤i olmas› nedeniyle fluruplar›n imalinde kullan›lmaktad›r.

MAHLEP (Cerasus mahalep (L.) Miller)
Halk aras›nda ‹dris olarak bilinenRosaceae familyas›n›n bir türü olan mahlep 8-10m. Ender olarak 12 m. ye kadar boylanabilen küçük a¤aç veya a¤açc›k görünümündedir.Ülkemizde Ankara, Diyarbak›r, Mu¤la, Kütahya, ‹stanbul, Kars, Gümüflhane civarkar›nda tabii yay›l›fl gösterirler.ahlep tohumlar›ndan elde edilen ya¤, önemli kimyasal özellikleri sebebiyle özellikle boya ve ilaç sanayiinde genifl kullan›m alan› bulmaktad›r.Bu ya¤ boya sanayiinde suya dayan›kl› olmas› sebebiyle gemi boyalar›n›n imalinde ve kozmetik sanayiinde ise baz› kozmetiklerin ince toz haline getirilerek renklendirilmesinde genifl kullan›m alan› bulmaktad›r.Ayr›ca dinlendirici ve ferahlat›c› özelli¤inden dolay› da ilaç sanayiinde baz› toniklerin, tabletlerin ve antibiyotiklerin üretiminde kullan›lmaktad›r.

CENS‹YAN (Gentiana lutea L.)
Halk aras›nda Censiyan yada Küflad olarak bilinen ve Gentialar içinde ülkemizde en yayg›n bulunan bir tür oldu¤u halde uzun y›llard›r yap›lan hatal› ve afl›r› toplama sebebiyle nesli tükenmeye yüz tutmuflturÜlkemizde Bursa (Uluda¤), Eskiflehir’in kuzey kesimlerinde, ‹zmir ve Sinop’ta tabii olarak yetiflmektedir. Toplama 4-5 y›ll›k bitkinin sonbahar aylr›nda köklerin topraktan ç›kar›lmas› fleklinde yap›l›r.‹yi bir iaç hammaddesi olan censiyan kökleri haz›ms›zl›¤a karfl› ve ifltah açmas› sebebiyle ifltah flurupla›n›n imalinde, kandaki k›m›z› ve beyaz küreciklerin mikar›n› artt›rd›¤›ndan dolay› kan hastal›klar›n›n ilaçlar›n›n terkibine girdi¤inden kan yap›c› fluruplar›n imalinde kullan›lmaktad›r.

SUMAK (Rhus L.)
Anarcardia ceae familyas›n›n bir cinsi olan sumaklar›n yer yüzünde 150 kadar türü bulunmaktad›r. Bu türlerden sadece iki tanesi R.coriaria L. (derici suma¤›) ve Cotinus coggygria Scop. (boyac› suma¤›) ülkemizde yetiflip ekonomik de¤eri olan türlerdir.Bu iki tür özellikle Adana, Antalya, Ayd›n, Mu¤la, ‹zmir, Bingöl, Diyarbak›r, Çanakkale, Gümüflhane, Ankara, Kütahya, Trabzon bölgelerinde tabii olarak yetiflir.Boyac› suma¤› sanayide kumafl ve derilerin sar› renge boyanmas›nda de¤erlendirilmektedir.Yapraklar›n›n antiseptik, ishal ve kan kesici özellikleri ile atefl düflürücü özelliklerinden yararlan›larak enfüzyonu ilaç sanayiinde kullan›lmaktad›r. Kaba toz haline getirilen meyveler g›da sanayiinde baharat olarak de¤erlendirilmektedir.

ÇAM FISTI⁄I (Pinus pinea L.)
Pineaceae familyas›n›n en genifl co¤rafi yay›l›fl›n›ülkemizde yapan iki i¤ne yaprakl› türünden biri olan f›st›k çamlar› düzgün gövde yap›l›, genifl flemsiye gibi tepeli ve kal›n kabuklu a¤açlard›r. Çam f›st›klar›n›n 1315 yafla ulaflmas›ndan sonra kozalaklar oluflmaya afllar, ancak 20-25 yafl›ndaki a¤açlardan kozalak üretimi yap›labilir.Akdeniz sahillerinde tabii yay›l›fl gösteren f›st›k çamlar› ülkemizin özellikle Bat› Anadolu sahillerinde bulunmaktad›r. Çam f›st›¤› olarak bilinen tohumlar›n›n yan›s›ra sanayide preslenerek aç›k sar› renkte kokusuz ve lezzetli bir ya¤ elde edilmesinde de kullan›l›r Bu ya¤ yemek ya¤› olarak kullan›ld›¤› gibi sabun ve vernik imalat›nda da kullan›lmaktad›r.Pres art›¤› olarak ç›kan posadan ise flekercilikte badem ezmesi imalat›nda ve kozmetiklerin yap›m›nda faydalan›lmaktad›r.

MENENG‹Ç (Pistacia terebinthus L.)
Ormanl›k alanda maki formasyonunda yer alan bitkilerdir. Mahalli olarak çö¤re, çitlembik, sak›z a¤ac›, yabani f›st›k gibi isimlerle de an›lmaktad›r.Ülkemizde Ege Bölgesinde ‹zmir’den bafllayarak Akdeniz’de Antalya’ya kadar uzanan bir hat üzerinde; Kuzey Anadolu’da K›z›l›rmak ve Yeflil›rmak vadilerinde; ayr›ca Güneydo¤u Anadolu’da alçak rak›mlarda yetiflmektedir.Aa¤aç fleklinde olanlar›n gövdelerinden yara aç›lmak suretiyle terebentin chi otica (sak›z) elde edilir.Güzel kokulu olan bu terebentin balgam söktürücü olarak kullan›ld›¤› gibi birçok yak›n›n terkibinde kullan›l›r.Yapraklarda böcek taraf›ndan meydana getirilen maz›lar ise k›ymetli ipek kumafllar›n boyanmas›nda, flaraba renk vermesinde ve tütsü maddesi olarak kullan›lmaktad›r.

SAKIZ (Pistacia lentiscus L. var. latifolius Coss.)
Sak›z a¤açlar› en fazla 3-5 m.’ye kadar boylanabilen, k›fl›n yapraklar›n› dökmeyen s›k dall› a¤açc›klard›r. A¤aca sak›z denmesinin sebebi dal ve gövdelerinin çizilerek sak›z elde edilmesindendir.Ülkemizde Güneydo¤u’dan bafllayarak Güney Anadolu ve Bat› Ege Bölgesinde yay›l›fl gösterir. Sanayide çeflitli ürünlere renk verici, yap›flt›r›c›, cila verici olarak; tütünlere koku verilmesinde kullan›lmaktad›r. Difl tozu ve difl dolgu malzemelerinin yap›m›nda aran›lan bir malzemedir.Eczac›l›k ve parfümeri sanayiinde de kullan›lmaktad›r.

64

ÖNEML‹ ODUN DIfiI ORMAN ÜRÜNLER‹N‹N ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜKLER‹ BAZINDA DA⁄ILIMI - 1

Orman Bölge Müd. S›n›r›
Güzel Avrat Otu Hatmi Hay›t Hufl Lavanta Mahlep Gilaboru Maz› Meflesi Rezene F›st›kçam› Sumak Tafran Yüksük Otu Ihlamur Kardelen Kedi Otu Kekik Okaliptus Geven Menengiç Censiyen Defne E¤relti Otu Palamut Meflesi Meyan Kökü May›s Papatyas›

65

ODUN DIfiI ORMAN ÜRÜNLER‹ - 2
MEYAN KÖKÜ (Glycyrrhiza glabra L.)
Meyan kökü Fabaceae familyas›ndan Glycyrrhiza glabra L. Türünün toprak alt› kuru kök ve rizomlar›d›r.Bu rizom ve kökler hafif tatl›ms› lezzette olup orta ça¤dan bu yana bilinen bir bitkidir. Ülkemizde befl türü yetiflmekte ancak bunlardan sadece bir tanesinin t›bbi de¤eri bulunmamktad›r.Ülkemizdeki yay›l›fl› için genel bir ifade ile Trakya ve Marmara Bölgesi ile Karadeniz sahil fleridi hariç Anadolu’nun hemen her yerinde alüvyonal vadi tabanlar›nda, orman aç›kl›klar›nda, maki ve step alanlar›nda bulunur denilebilir. Ancak Karadeniz bölgesinin iç kesimleri, Orta ve Do¤u Anadolu’da münferit yay›l›fl göstermektedir.Özellikle nehir ve dere kenarlar›ndaki kumluklarda yetiflir.Meyan kökleri kola imalat›nda katk› maddesi olarak, bira üretiminde ise biralara köpük verilmesinde kullan›l›r.‹laç sanayinde, sigara üretiminde, flekerleme sanayinde ve izolasyon maddesi olarak kullan›m alanlar› da mevcuttur.

GEVEN (Astragalus L.)
Fabaceae familyas›n›n bir cinsi olan Astragaluslar bir veya çok y›ll›k, genellikle odunsu yap›daki bitkilerdir.Kitre zamk› veren Astragalus türleri yaklafl›k oniki adet olup bu türler Türkiye, ‹ran, Kafkasya ve Afganistan’›n da¤l›k bölgelerinde yetiflmektedir.Ülkemizde kitre zamk› veren Astragalus türleri genellikle Do¤u ve ‹ç Anadolu steplerinin 13003500 m. Rak›mlar› aras›nda bulunmaktad›r.Kitre eczac›l›k ta sadece suspansiyon, tablet, pastil vs. Nin imalinde kullan›lmaktad›r.Ayr›ca ka¤›t endüstrisinde yap›flt›r›c› olarak yararlan›ld›¤› gibi tekstil endüstrisinde de aprelemede ve kumafla parlakl›k verilmesinde yararlan›lmaktad›r.

LAVANTA (Lavandula L.)
Çok y›ll›k ve yaklafl›k 1 m.’ye kadar boylanabilen bir bitkidir.Lamiaceae familyas›n›n bir cinsi olan lavantalar›n dünya üzerinde yaklafl›k 26 türü bulunmaktad›r.Dünya üzerinde yayg›n olarak bulunan lavantan›n L.angustifolia ve L.stoechas L. türleri, ülkemizde tabii olarak Akdeniz ve Ege bölgesi ile ‹stanbul civar›nda yay›l›fl göstermektedir.T›bbi amaçla taze çiçekli dal uçlar›, parfümeri ve kozmetik sanayii için ise k›smen kurutulmufl çiçek ve yapraklar› kullan›lmaktad›r.‹laç sanayiinde baz› preparatlara koku vermede, merkezi sinir sistemini düzenleyici ilaçlar›n bilefliminde yer almaktad›r. Parfümeri ve kozmetik sanayiinde ise cilt temizleyici losyon, koku verici, banyo sabunu ve köpüklerin yap›m›nda kullan›lmaktad›r.

HATM‹ (Althaea officinalis L.)
Malvaceae familyas›n›n bir türü olan hatmi çok y›ll›k otsu bir birkidir. Ülkemizde tabii olrak ‹stanbul, Samsun, Diyarbak›r, Hakkari, Mufl, Van, Erzincan, Mu¤la dolaylar›nda yetiflmekte olup; T›bbi amaçla kullan›lan k›ll› hatmi, Güney Anadolu bölgesinde yay›l›m göstermektedir.Yaprak, çiçek ve gövdesi hemen hemen ayn› etkiye sahip olan bu bitki özellikle infüzyon halde çeflitli gö¤üs yumuflat›c›lar›n›n ve öksürük fluruplar›n›n bilefliminde yer almaktad›r.

SAHLEP (Tuber sahlep)
Orchis, Ophyris, Serapias, Platanthera, Dactylorhiza vs. cinslerine ait türlerin yumrular›na verilen genel add›r. Türkiye’de yetistigi yerler: Çogunlukla Bat›, Güneybat›, Güney ve Kuzey Anadolu olmakla beraber Anadolu’nun birçok yerinde yetisir. Bilesiminde niflasta, flekerler, mus›laj ve azotlu maddeler vard›r. Bilhassa çocuklarda ishal kesici, kuvvet verici ve g›daolarak kullan›l›r. Barsak nezlesinde soguk alginliklarinda ve öksürüge karsi halk aras›nda çok kullan›lmaktad›r. Afrodizyak (Cinsel gücü artirici) etkisi vard›r.

IHLAMUR (Tilia L.)
Dünya üzerinde kuzey yar› kürenin ›l›man ve subtropik bölgelerinde yay›lan 30 kadar türü olup, bunlar›n en önemlilerinden olan ve ülkemizde de tabii olarak yetiflen 3 tür T. rubra DC., T. plathyphyllos Scop. Ve T. tometosa Moench. dir. Ülkemizde özellikle Kuzeydo¤u ve Kuzey Anadolu bölgelerinde yetiflti¤i gibi Bat› Anadolu’da Kufladas›, Marmara Bölgesinde Kaz Da¤lar›, Güney Anadolu’da Antalya dolaylar›nda yay›l›fl göstermektedir. Kabuklar› (ip, has›r vb. imalinde), odunu (kurflun kalem, tersimat tahtas›, odun kömürü imalinde), çiçekleri (t›bbi amaçl› ve kozmetikte) bitkinin kullan›lan bölümleridir.Ayr›ca ›hlamur kabu¤unda bulunan maddelerin yap›flt›r›c› özelli¤i olup safra kesesi ve karaci¤er hastal›klar›na karfl› haz›rlanan preparatlar›n terkibine girer.

KARDELEN (Galanthus L.)
Galantuslar›n yaklafl›k 10 türü mevcut olup bu türlerden Adi Kardelen olarak bilinen G.nivalis L.Kuzey Anadolu, Trakya ve ‹stanbul civar›nda; ‹zmir Kardeleni olarak bilinen G.elwesii Hooker ise Ege Bölgesinde yay›l›fl göstermekte olup Ankara, Tokat ve Antalya’da bu türlerin bulundu¤u yerlerdir.Bitkinin yumrular› kusturucu, ç›banlar› olgunlaflt›r›c›, kab›zl›¤› gidericidir.Ancak dahilen kullan›lmas› sak›ncal›d›r. Haricen ise taze yumrular ezilerek lapa halinde, mide ve kad›n hastal›klar›na karfl› kullan›l›r.

66

ÖNEML‹ ODUN DIfiI ORMAN ÜRÜNLER‹N‹N ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜKLER‹ BAZINDA DA⁄ILIMI - 2

Orman Bölge Müd. S›n›r›
Güzel Avrat Otu Hatmi Hay›t Hufl Lavanta Mahlep Gilaboru Maz› Meflesi Rezene F›st›kçam› Sumak Tafran Yüksük Otu Ihlamur Kardelen Kedi Otu Kekik Okaliptus Geven Menengiç Censiyen Defne E¤relti Otu Palamut Meflesi Meyan Kökü May›s Papatyas›

67

ORMANLARIMIZIN E⁄‹M SINIFLARI HAR‹TASI

Alan % 0% 3% 23% 16% 0-10 % 10-30 % 30-60 % 40% > 60 %

Orman Bölge Müd. S›n›r›
E⁄‹M ARALI⁄I 0% 0-10 % 10-30 % 30-60 % > 60 % ALAN (Hektar) 3099853,80 3543645,60 7929374,06 4462483,61 556006,19 19591363,25 Alan % 15,82 18,09 40,47 22,78 2,84 100,00 18%

68

‹KL‹M T‹PLER‹NE GÖRE ORMAN HAR‹TASI

‹KL‹M T‹PLER‹ S›cak kuru S›cak nem So¤uk kuru So¤uk nem

ORMAN DURUMU Kuru orman Baltal›k ve Makilik alan

69

ORMAN ALANLARININ ORTALAMA YILLIK YA⁄Ifi M‹KTARLARINA GÖRE DA⁄ILIMI HAR‹TASI

Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Verimli Ormanl›k Alan ORMAN ‹DARES‹ VE PLANLAMA DA‹RES‹ BAfiKANLI⁄I ORMAN HAR‹TA VE FOTOGRAMETR‹ MÜDÜRLÜ⁄Ü Bozuk Ormanl›k Alan Ortalama Y›ll›k Ya¤›fl Miktar› (mm) Not: Y›ll›k ya¤›fl miktarlar› haritas› Devlet Meteoroloji ‹flleri Genel Müdürlü¤ü’nden al›nm›fl, CBS yard›m›yla orman verileriyle birlefltirilmifltir.

70

TÜRK‹YE’N‹N EKOLOJ‹K BÖLGE ve BÖLÜMLER‹ HAR‹TASI

Haritay› Yapan: Prof.Dr. ‹brahim ATALAY Haritay› Çizen : Ömer KÜÇÜK

Not: Prof.Dr. ‹brahim ATALAY’›n izniyle yay›nlanm›flt›r.

71

KORUNAN ALANLAR, YABAN HAYATI GEL‹fiT‹RME SAHALARI VE ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGELER‹
M‹LL‹ PARKLAR
NO ADI 1 Yozgat çaml›¤› 2 Karatepe - Aslantafl 3 So¤uksu 4 Kuflcenneti 5 Uluda¤ 6 Yedigöller 7 Dilek Y. – B. Menderes D. 8 Spil Da¤› 9 K›z›lda¤ 10 Güllük Da¤› - Termessos 11 Kovada Gölü 12 Munzur Vadisi 13 Beyda¤lar› Sahil M.P. 14 Gelibolu Yar›madas› T.M.P 15 Köprülü Kanyon 16 Ilgaz Da¤› 17 Baflkomutan T.M.P 18 Göreme T.M.P 19 Alt›ndere Vadisi 20 Bo¤azköy -Alacahöyük 21 Nemrut Da¤› 22 Beyflehir Gölü 23 Kazda¤› 24 Kaçkar Da¤lar› 25 Hatila Vadisi 26 Karagöl - Sahara 27 Alt›nbeflik Ma¤aras› 28 Honaz Da¤› 29 Alada¤lar 30 Marmaris 31 Sakl›kent 32 Troya T.M.P 33 Kastamonu -Bart›n Küre Da¤lar› 34 Sar›kam›fl-Allahuekber Da¤lar› 35 A¤r› Da¤› 36 Gala Gölü 37 Sultan Sazl›¤› 38 Tek Tek Da¤lar› 39 ‹¤neada Longoz Ormanlar› TOPLAM ALAN ‹L Yozgat Osmaniye Ankara Bal›kesir Bursa Bolu Ayd›n Manisa Isparta Antalya Isparta Tunceli Antalya Çanakkale Antalya Kastamonu,Çank›r› Afyon Nevflehir Trabzon Çorum Ad›yaman Konya Bal›kesir Rize Artvin Artvin Antalya Denizli Ni¤de,Adana,Kayseri Mu¤la Mu¤la Çanakkale Kastamonu, Bart›n Kars, Erzurum A¤r›, I¤d›r Edirne Kayseri Urfa K›rklareli ALANI ( Ha ) 264 7.715 1.195 24.047 12.372 2.019 27.675 6.693 59.400 6.702 6.534 42.000 34.425 33.000 36.614 1.088 40.742 9.572 4.800 2.634 13.850 88.750 21.463 51.550 16.988 3.766 1.156 9.616 54.524 33.350 12.390 13.350 37.000 22.980 87.380 6.090 24.523 19.335 3.155 880.707

TAB‹AT PARKLARI
NO ADI 1 Ölüdeniz -K›drak 2 Çorum -Çatak 3 Abant Gölü 4 Yaz›l› Kanyon 5 Uzungöl 6 Kurflunlu fielalesi 7 Gölcük 8 Bafa Gölü 9 Polonezköy 10 Ayval›k Adalar› 11 Ball›kayalar 12 Beflkayalar 13 Türkmenbafl› 14 Kocakoru Orman› 15 Artabel Gölleri 16 Akda¤ 17 Borçka -Karagöl 18 Isparta-Gelincikda¤› 19 ‹ncekum 20 Ball›ca Ma¤aras› 21 Güver Kanyonu 22 Hamsilos 23 Çamkoru TOPLAM ‹L Mu¤la Çorum Bolu Isparta Trabzon Antalya Isparta Ayd›n ‹stanbul Bal›kesir Kocaeli Kocaeli ‹stanbul Konya Gümüflhane Afyon, Denizli Artvin Isparta Antalya Tokat Antalya Sinop Ankara Fethiye Çorum Bolu Sütçüler Trabzon Antalya Isparta Ayd›n Alemda¤ Edremit Kocaeli Kocaeli Alemda¤ Seydiflehir Gümüflhane Afyon Artvin Isparta Alanya Tokat Antalya Sinop Ankara ALANI ( Ha ) 950,0 387,5 1.150,0 600,0 1.625,0 586,5 5.925,0 12.281,0 3.004,0 17.950,0 1.847,0 1.154,0 5,6 329,5 5.859,0 14.781,0 368,0 2.764,0 27,1 483,0 4.044,0 67,9 215,0 76.404,1

TAB‹ATI KORUMA ALANLARI
NO ADI 1 Hac›osman Orman› 2 Tekkoz - Kengerli Düz 3 Kasnak Meflesi 4 Karg› Köyü S›¤la Orman› 5 Sar›kum 6 Beykoz Göknarl›k 7 Kavakl› 8 Çitdere 9 Kökez 10 Sülüklügöl 11 Kasatura Körfezi 12 Vak›f Çaml›¤› 13 Kazda¤› Göknar› 14 Akdo¤an ve Rüzgarlar Ebe Çam› 15 S›rtlanda¤› Halep Çam› 16 Kale - Bolu F›nd›¤› 17 Alacada¤ 18 Seyfe Gölü 19 Domaniç - Kaflal›ç 20 Ç›¤l›kara 21 Körçoban 22 Çamburnu 23 Dibek 24 Habibineccar 25 Demirciönü 26 Yumurtal›k Lagünü 27 Dandindere 28 Kartal Gölü 29 Akgöl ( Ere¤li Sazl›¤› ) 30 Örümcek Orman› 31 Camili-Efeler Orman› 32 Camili-Gorgit TOPLAM ALAN ‹L Samsun Hatay Isparta Burdur Sinop ‹stanbul Zonguldak Zonguldak Bolu Bolu K›rklareli Kütahya Bal›kesir Bolu Mu¤la Bolu Antalya K›rflehir Kütahya Antalya K.Marafl Artvin Antalya Hatay Düzce Adana Afyon Denizli Konya Gümüflhane Artvin Artvin ALANI ( Ha ) 86,0 172,0 1.300,5 88,5 785,0 46,5 334,0 721,5 324,0 809,5 329,0 685,0 240,0 174,0 760,0 460,0 427,0 10.700,0 134,0 15.889,0 580,0 180,0 550,0 118,0 430,0 16.430,0 260,0 1.309,0 6.787,0 263,0 1.453,0 490,5 63.316

ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGELER‹
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. Köyce¤iz-Dalyan, Fethiye-Göcek, Gökova, Kekova, Patara, Göksu Deltas›, Belek, Gölbafl›, Ihlara, Pamukkale, Foça, Datça-Bozburun, Tuz Gölü, Uzungöl
72

Ayr›ca; 104 adet Tabiat An›t› ve 81 adet Yaban Hayat› Gelifltirme Sahas› bulunmaktad›r.

KORUNAN ALANLAR VE YABAN HAYATI GEL‹fiT‹RME SAHALARI HAR‹TASI

Korunun Alanlar›n Merkezi ‹l Merkezi ‹l S›n›r› STATÜLÜ ALANLAR Milli Park Tabiat Park› Tabiat› Koruma Alan› Yaban Hayat› Gelifltirme sahalar›

Not: Korunan alanlar ve av yaban hayat› gelifltirme sahalar› bilgileri Do¤a Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlü¤ü’nden al›nm›flt›r.

73

BÜYÜK TOPRAK GRUPLARI HAR‹TASI

Di¤er Alanlar Alüvyal Topraklar (A) Kahverengi Topraklar (B) Kestanerengi Topraklar (C) K›rm›z›ms› Kahverengi Topraklar (D) K›rm›z›-Kahverengi Akdeniz Topraklar› (E) K›rm›z›ms› Kahverengi Topraklar (F)

Gri-Kahverengi Podzolik Topraklar (G) Hidromorfik Topraklar (H) Kolivyal Topraklar (K) Regosol Topraklar (L)

Kahverengi Orman Topraklar› (M) Kireçsiz Kahverengi Orman Topraklar› (N) Organik Topraklar (O) K›rm›z›-Sar› Podzolik Topraklar (P)

Redzina Topraklar (R) Avülyal Sahil Topraklar› (S) K›rm›z› Akdeniz Topraklar› (T) Kireçsiz Kahverengi Topraklar (U)

Vertisol Topraklar (V) Bazaltik Topraklar (X) Yüksek Da¤ Mera Topraklar› (Y) Gri Çöl Topraklar› (Z)

Not: Toprak verileri Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›’ndan al›nm›flt›r.

74

KIZILÇAM’IN BÜYÜK TOPRAK GRUPLARINA GÖRE DA⁄ILIM HAR‹TASI

BÜYÜK TOPRAK GRUPLARI Kahverengi Topraklar (B) Gri-Kahverengi Podzolik Topraklar (G) Kolüvyal Topraklar (K) Legosol Topraklar (L) K›rm›z›ms› Kestanerengi Topraklar (D) Alüvyal Topraklar (A) Kestanerengi Topraklar (C) K›rm›z›-Kahverengi Akdeniz Topraklar (E) Hidromorfik Topraklar (H) Kahverengi Orman Topraklar› (M) Kireçsiz Kahverengi Orman Topraklar› (N) K›rm›z› Sar› Podzolik Topraklar (P) K›rm›z›ms› Kahverengi Topraklar (F) Bazaltik Topraklar (X) Yüksek Da¤ Çay›r Topraklar› (Y) Alüvyal Sahil Topraklar› (S) K›rm›z› Akdeniz Topraklar› (T) Kireçsiz Kahverengi Topraklar (U) Renzina Topraklar (R) Di¤er Alanlar Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r›

Not: Toprak verileri Tar›m ve Köyiflleri Bakanl›¤›’ndan al›nm›flt›r.
75

KIZILÇAM’IN BÜYÜK TOPRAK GRUPLARINA GÖRE DA⁄ILIMI

SEMBOLLER A B C D E F G H K L M N P R S T U X Y Z W

BÜYÜK TOPRAK GRUPLARI Alüvyal Topraklar Kahverengi Topraklar Kestanerengi Topraklar K›rm›z›ms› Kestanerengi Topraklar K›rm›z› Kahverengi Akdeniz Topraklar› K›rm›z›ms› Kahverengi Topraklar Gri Kahverengi Podzolik Topraklar Hidromorfik Topraklar Kolüvyal Topraklar Regozoller Kahverengi Orman Topraklar› Kireçsiz Kahverengi Orman Topraklar› K›rm›z› Sar› Podzolik Topraklar Rendzinalar Alüvyal Sahil Topraklar K›rm›z› Akdeniz Topraklar› Kireçsiz Kahverengi Topraklar Bazaltik Topraklar Yüksek Da¤ Çay›r Topraklar› K›rm›z›ms› Kahverengi Topraklar Toprak türü bilinmeyenler

% ALAN 0.31 0.03 0.85 0.11 10.76 0.06 1.19 0.00 1.12 0.98 36.82 32.30 0.77 2.18 0.02 10.31 2.15 0.06 0.00 0.00 4.29 %3 %10 %1 %1 E G K M %2 %36 N R T U W %31 <%1

%2 E G K M N R T U W <%1 329,586 36,338 34,385 1,127,749 989,378 66,715 315,728 65,761 131,525 10.76 1.19 1.12 36.82 32.30 2.18 10.31 2.15 4.29 3.20 %10

%4

%4 hakk›nda bilgi mevcut de¤ildir

ALAN (Ha) %

A

B

CE

D

E

F

G

H

K

L

M

N

P

R

S

T

U

X

Y

Z

BÜYÜK TOPRAK GRUPLARI
76

ORMAN ‹fiLETME MÜDÜRLÜKLER‹ ‹T‹BAR‹YLE YANGIN R‹SK HAR‹TASI

YANGINA HASSAS‹YET DERECELER‹ Düflük Orta Yüksek Karaçam ve K›z›lçam kar›fl›mlar› Orman Bölge Müdürlü¤ü S›n›r› Orman ‹flletme Müdürlü¤ü S›n›r›

77

YANGIN KULES‹ GÖRÜfi ALANI BEL‹RLENMES‹
Uzaktan Alg›lama ve Co¤rafi Bilgi Sistemlerini kullanarak görüfl analizi yap›lacak alan›n Arazi Yükseklik Modeli oluflturulmakta ve yang›n kulelerinin görüfl alanlar› tespit edilmektedir.

Kule planlamas›
Kuleler günün 24 saatinde infla gözetleme yap›lacak flekilde ormanlar›n görülebilirli¤i olan hakim noktalar›na infla edilmifl binalard›r. Kulelerin yerleri 1/25000 ölçekli tesviye, e¤erli haritalar üzerinde ›fl›nsal metotla tespit edilecektir. Görüfl alan› içinde bulunan orman›n; düz alanda %100, engebeli alanlarda asgari %70’ini görebilecek flekilde infla edilecektir. Görülebilirlikle 100 metre yüklenmesiyle görülen duman›n ç›kt›¤› alanlar, görülen alan olarak kabul edilecektir. Kule palanlamas› bu esasa göre yap›lacakt›r. Uygulama özelikle dere içlerindeki duman yatmas› ve uzak mesafelerde duman›n görülmemesi gibi durumlar meydana gelmektedir. Bu bak›mdan mevcut kule planlamas› Bölge Müdürlü¤ü baz›nda ele al›nacak tehlikeli ve k›ymetli alanlal›r› da içine alacak flekilde plalanlama gözden geçirilibilir. Bu alanlarda; 1- Bütün alanlar gözden görülecek flikilde, 2- ‹kili kuleden do¤rudan görülecek flekilde, 3- ‹kili kule aras› mesafe en çok 25 km. Olacak flekilde ilaveler yap›lacat›r.

Kule inflaatlar›
Kuleler tespit ulunan noktalara rasat odas› (gözetleme) 360o lik alan› görebilecek flekilde infla edilecektir. Projelerde bar›nma yerlerinden gözetleme odas›na içten ç›k›lacak flekilde de¤ifliklik yap›lacakt›r. Ayr›ca sar›nç olarak yap›lan beton su depolar› s›zd›rma yapt›¤›ndan bunlar›n yerine fibreglas su deposu kulan›lacakt›r. Gözetleme odas›ndaki pencereler çift cam olacakt›r. Mutlaka radyoaktif paratoner tesis edelecektir. Parotonar tesisi s›k s›k konturol edilecek, sa¤l›kl› görev yapmas› sa¤lanacakt›r. fiehir ceryan› imkan› olan kulelere öncelikle fiehir ceryan› ba¤lanacakt›r. Yang›n mevsimi boyunca gözeleme kepenkleri gece gündüz devaml› aç›k tutulacakt›r. Bu imkanlar›n bulunmad›¤› kulelerde Günefl Enerji Sistemleri ile (Fotovoltatik sistem) elektirik temin edilcektir. Engebeli orman alanlar›nda kuleler görüfl alan› iyi olan hakim tepeler üzrine infla edilecektir. Bu kuleler; alta iki oda, üste rasat odas› olacak flekilde yap›lacakt›r. Ancak; ormanlar›n düz ve düze yak›n alanlarda bulunmamas› hallerinde, görülebilirli¤i art›rmak için geçirilebilecek özel projelere göre yüksek kuleler yap›lacakt›r. ‹yi görüfl sa¤l›yorsa alçak yerlerda kule infla edilecektir. (Karfl›dan gözetleme) Kulelere tekni¤ine göre uygun bir flekilde linbus monte edilecetktir. Teflkiletkilat›m›zda 780 adet yang›n gözetleme kulesi mevcuttur.

78

ANTALYA TÜRKBELEN‹ YANGIN KULES‹N‹N GÖRÜfi ALANI HAR‹TASI

ARAZ‹ KULLANIMI Türkbeleni yang›n kulesi Di¤er kuleler Köy merkezleri ‹lçe s›n›rlar› Kulenin görüfl alan› Batakl›k Koru Göl Maki Ziraat

79

RENKL‹ KIZILÖTES‹ HAVA FOTO⁄RAFI ALIMI
Orman Genel Müdürlü¤ünce orman alanlar›n›n tespitine ve ormanlar›m›z›n planlamas›na yönelik olarak 1963 y›l›ndan beri hava foto¤raflar› al›m› yap›lmaktad›r. ‹lk y›llarda hava foto¤raflar› siyah beyaz al›n›rken 1991 y›l›ndan itibaren orman alanlar›n›n etüt ve envanterinde, tan›mlanmas›nda daha iyi sonuç veren renkli k›z›lötesi (Color ‹nfrared) hava foto¤raf› al›nmaya bafllanm›flt›r.

BÖLGE MÜDÜRLÜ⁄Ü Bursa-Eskiflehir-Kütahya Çanakkale-Adapazar› Erzurum-Ankara ‹zmir-Isparta-Bal‹kesir Antalya-Bolu-Zonguldak Amasya-Giresun-Artvin-Trabzon Kastamonu-Sinop-Amasya Denizli-Mu¤la Adana-Kahramanmarafl Mersin-Konya-‹stanbul-Bal›kesir Eskiflehir-Kütahya-Adapazar›-Bursa Çanakkale-Elaz›¤-Artvin-Trabzon Bolu-Zonguldak-‹zmir-Elaz›¤ Bolu-Bal›kesir Antalya-Isparta-Bolu-Amasya-Zonguldak Zonguldak-Bolu-Kastamonu-Giresun Sinop-Ankara-Denizli-Bal›kesir-Antalya Isparta-Amasya TOPLAM

ALAN (Km2) 37000 24000 37000 44000 38000 45000 38000 36350 39000 39600 47360 51000 42000 5550 15900

YILI 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001
ÖZEL ‹fiARETLER

2002 2003 2004 2005

Ç‹ZG‹ T‹PLER‹ Asfalt Kuru dere Orman yolu Sulu dere MEfiCERE Ormanl›k alan ‹skan Aç›kl›k

19246 559006

2006

Orman Harita ve Fotogrametri Müdürlü¤ü Taraf›ndan Fotogrametrik Yöntemle Üretilmifltir. 2007

80

1/15000 ÖLÇEKL‹ RENKL‹ KIZILÖTES‹ HAVA FOTO⁄RAFI ÇEK‹LEN ALANLAR HAR‹TASI

UÇUfi YILLARI

Orman Bölge Müd. S›n›r› Orman ‹flletme Müd. S›n›r›

81

1/25000 ÖLÇEKL‹ SAYISAL ORMAN HAR‹TALARININ FOTOGRAMETR‹K YÖNTEMLE ÜRETEM‹
Planlama Hava Foto¤raf› Al›m› Foto¤raf Yorumlama Foto¤raf Taranmas› Fotogrametrik Nirengi Ölçüm ve Denetleme Üç Boyutlu Say›sallaflt›rma Üretilen Verilerin Editlenmesi ve Format Dönüflümleri Sonuç Ürün

1. Planlama
- Amenajman planlamas›n›n yap›laca¤› alanlar dikkate al›narak ifl program› yap›l›r.

2. Hava Foto¤raf› Al›m›
- Foto¤raf al›m›nda renkli infrared hava filmleri kullan›l›r. Foto¤raf al›m› %60 ileri. %30 yan bindirmeli olarak

3. Foto¤raflar›n Yorumlanmas›
- Renkli infrared hava filmlerinden kontakt bask› yap›lan 25.4 cm x 25.4 cm boyutar›ndaki foto¤raf kartlar›, stereoskoplarda yorumlanarak, üzerilerine orman meflcere tip ve s›n›rlar› ilave edilir.

4. Foto¤raflar›n Taranmas›

5. Fotogrametrik Nirengi Ölçüm ve Dengeleme
- Fotogrametrik Nirengi Ölçüm ve Denetleme ifllemleri Kolon Ölçme ve Dengeleme yerine Blok Ölçme ve Dengeleme yöntemlerinin seçilmesi daha do¤ru sonuç vermektedir.

- Yorumlanm›fl hava foto¤raf› kartlar› asgari 300 dpi çözünürlükte taran›r.

6. Üç Boyutlu Say›sallaflt›rma
- Fotogrametrik Nirengi Ölçem ve Deneleme ifllemleri sonucu dijital fotogrametrik sistemlerle oluflturulan stereomodeller üzerinde yorumlanm›fl bilgiler ve dere, yol gibi detaylar üç boyutlu olarak say›sallaflt›r›l›r.

7. Üretilen Verilerin Editlenmesi ve Format Dönüflümleri
- Dijital Fotogrametrik Sistemlerle say›sallaflt›r›lan bilgiler eitlenerek çapaklar temizlenir ve grafik bak›mdan düzgün ve estetik bir görününm kazand›r›l›r. - Editlenmifl veriler uygun formatlara dönüfltürülür.

8. Son Ürün

Polyester Altl›k

CBS Uygulamalar›

82

1/25000 ÖLÇEKL‹ SAYISAL ORMAN HAR‹TALARI ÜRET‹M DURUMU HAR‹TASI

ÜRET‹M YILLARI Orman Bölge Müd. S›n›r› Orman ‹flletme Müd. S›n›r›

83

S‹STEMAT‹K KORUMA PLANLAMASI
Sistematik Koruma Planlamas› kapsam›nda ülke düzeyinde korumada öncelikli alanlar› belirlemek için "Boflluk Analizi (Gap Analysis)" çal›flmas› gerçeklefltirilmektedir. Boflluk Analizi, do¤al ekosistemlerin ve yerli türlerin uzun dönemli korunmas›n› sa¤lamak üzere ulusal korunan alanlar a¤›nda biyolojik çeflitlili¤in temsil edilmesindeki eksiklikleri belirleyen ve korumada öncelikli alanlar›n belirlenmesinde h›zl› karar vermeyi sa¤layan bir metodolojidir. Bu çal›flmada; • Boflluklar›n belirlenmesine dönük olarak oluflturulan harita katmanlar›n›n üst üste çak›flt›r›larak Ege Bölgesi için ekolojik temsile dayal› korunan alanlar a¤› oluflturulmas›, • Korunan Alanlar›n tür çeflitlili¤i aç›s›ndan zengin alanlarla örtüflüp örtüflmedi¤inin tespit edilmesi, hedeflenmifl, • Bu çal›flma için özel olarak haz›rlanan bitki örtüsü ve alan de¤erlendirme formlar› arazi ortam›nda doldurulmufltur. Bu çal›flmalara altl›k olmak üzere; Biyolojik Çeflitlilik ‹zleme Birimi merkez ekibi taraf›ndan mevcut korunan alanlar›n s›n›rlar› say›sallaflt›r›lm›fl, temel altl›k haritalar oluflturulmufl (Ege Bölgesi’nin say›sal yükseklik haritas› ve çeflitli ölçeklerde topografik ve amenajman plan haritalar›, orman bitki örtüsünü gösterir haritalar haz›rlanmas› gibi), çal›flma alan› 10X10 km2’lik grid sistemine aktar›lm›fl ve Ege Bölgesi’ne ait uydu görüntülerinin bitki örtüsü s›n›flar› ç›kar›lm›flt›r. Vejetasyon s›n›fland›rmas› çal›flmalar›nda kontrollü s›n›fland›rmada,s›n›fland›rma öncesi görüntü katmanlamas› (Preclassification scene stratificati-

84

S‹STEMAT‹K KORUMA PLANLAMASI DO⁄RULTUSUNDA YAPILAN SINIFLANDIRMA
on) metodu kullan›lm›fl, araziden toplanan veriler ve amenajman planlar›ndan yararlan›larak do¤ruluk analizleri yap›lm›flt›r. Ayr›ca çal›flma alan›na ait memeliler,kelebekler,endemik bitkiler ve Türkiye genelinde korunan alanlar hakk›nda bilgiler toplanm›fl ve say›sal ortamla aktar›lm›flt›r. Boflluk analizi çal›flmas›n›n sonuç ürünleri yaflam birliklerinin ve türlerin da¤›l›mlar›n› ve koruma durumlar›n› gösteren tablolar ve da¤›l›m haritalar›d›r. Bitki örtüsünün haritalanmas›nda ve yaflambirli¤i haritas›n›n üretilmesinde uzaktanalg›lama ve co¤rafi bilgi sisteminden yararlan›lm›flt›r. Biyolojik Çeflitlilik ‹zleme Birimi (B‹B), Çevre ve Orman Bakanl›¤› ad›na Do¤a Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlü¤ü’nün koordinatörlü¤ünde, Dünya Bankas› iflbirli¤i ile yürütülmekte olan "Biyolojik Çeflitlilik ve Do¤al Kaynak Yönetimi (GEF-II) Projesi çerçevesinde Orman Genel Müdürlü¤ü, Orman Harita ve Fotogrametri Müdürlü¤ü’nün koordinasyonunda çal›flmalar›n› yürütmektedir.

ARAZ‹ KULLANIMI
Ard›ç A¤açland›rma Orman Topra¤› Karaçam Kavak Kay›n Su ‹fllet Müdürlü¤ü S›n›r› Kestane K›z›lçam Malki Mera Mefle Sar›çam Seyrek Bitki Ziraat-‹skan

85

UYDU GÖRÜNTÜLER‹N‹N CORINE‘E GÖRE SINIFLAMASI
Türkiye’nin AB mevzuat› uyum sürecinde çevre alan›nda üzerine düflen yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için gerekli kapasitenin oluflturulmas› amac›yla Çevre ve Orman Bakanl›¤›m›zca, Genel Müdürlü¤ümüzün de dahil oldu¤u "Türkiye için Çevre Alan›nda Kapasite Gelifltirilmesi Projesi" gerçeklefltirilmifltir.Proje Türkiye ile Almanya taraf›ndan yürütülen "Efllefltirme Projesi"dir.(Twinning) Proje kapsam›nda yer alan çal›flmalardan biriside CORINE‘dir. CORINE (Coordination of information on the environment) "Çevre Konusundaki Bilgilerin Koordinasyonu"; bir Avrupa program› olup 1985 y›l›nda Avrupa Komisyonu taraf›ndan bafllat›lm›flt›r. Amac› çevre ile ilgili hava, su, toprak, arazi örtüsü, k›y›sal erezyon, biyotop haritalamas› vb. öncelikli kesin konular›n Avrupa Birli¤i için toplanmas›d›r. 1994’ten beri Avrupa Çevre Ajans› (EEA) CORINE’i çal›flma program›na dahil etmifltir. Avrupa Çevre Ajans› (EEA) Avrupa’n›n çevresi konusunda hedeflenen bilgileri zaman›nda ve tarafs›z olarak sa¤lamakla yükümlüdür. Ülkenin arazi kaynaklar›n›n optimal olarak kullan›lmas›, bölgeler aras›nda arazi örtüsünün nicel olarak karfl›laflt›r›larak ülke için çevre politikalar›n›n belirlenmesi, çeflitli araflt›rmalarda alan örneklemesine imkan sa¤layacak çerçevenin yarat›lmas› gibi co¤rafi temelde yap›lacak çal›flmalarda ihtiyaç duyulan arazi örtüsü envanterinin uydu görüntüleri kullan›larak k›sa sürede ve en az hata ile oluflturulmas› ve ilgilenilen konularda grafik olmayan verilerle de iliflkilendirilerek arazi örtüsü da¤›l›m›n›n harita olarak sunulmas›n› amaçlayan bu çal›flman›n bir k›sm›n› "Arazi Örtüsü Belirleme Projesi" olarak Devlet Planlama Teflkilat› taraf›ndan T.C. Baflbakanl›k Devlet ‹statistik Enstitüsü taraf›ndan gerçeklefltirmifltir. Twinning Projesi kapsam›nda çal›flman›n kalank›sm›n›n tamamlanmas› ve tamam›n›n kontrollerinin yap›lmas› Tar›m ve Köy ‹flleri Bakanl›¤›n›n koordinasyonuna verilmifltir. Kurumlar aras›nda yap›lan bir protokolle de bu çal›flmalarda Orman Genel Müdürlü¤ü Orman Harita ve Fotogrametri Müdürlü¤ü de yer almaktad›r. Özellikle orman ile ilgili konularda katk› sa¤lamaktad›r.

86

CORINE ARAZ‹ ÖRTÜSÜ SINIFLANDIRMASI

KODLAR 111-Sürekli fiehir Yap›s› 121-Endüstriyel veya Ticari Birimler 122-Karayollar›, Demiryollar› ve ‹lgili Alanlar 131-Maden Ç›kar›m Alanlar› 142-Spor ve E¤lence Alanlar› 231-Meralar 243-Do¤al Bitki Örtüse ile Birlikte Bulunan Tar›m Alanlar› 311-Genifl Yaprakl› Ormanlar 312-‹¤ne Yaprakl› Ormanlar 313-Kar›fl›k Ormanlar 321-Do¤al Çay›rlar 324-Bitki De¤iflim alanlar› 331-Sahiller, Kumsallar, Kumullar 333-Seyrek Bitki alanlar› 411-Batakl›klar 512-Su Kütleleri 1121-Kesikli fiehir Yap›s› 1122-Kesikli K›rsal (Köy) 2111-Sulanmayan Ekilebilir Alan 2121-Sulanan Alan 2221-Sulanmayan Meyve Alanlar› 2421-Sulanmayan Kar›fl›k Tar›m 3321-Ç›plak Kaya

Landsat uydu görüntüleri yandaki verilerden yararlan›larak görsel olarak yorumlanm›flt›r.

Raster Veriler: 2000 y›l› (-1, +1) LANDSAT-7 ETM uydu görüntüleri, topografik haritalar, orman haritalar›, DS‹ sulama flebekelerini gösteren taranm›fl haritalar ve benzer yard›mc› veriler.
87

Vektör Veriler: Arazi kullan›m haritalar› (TU‹K), toprak haritalar› (Tar›m Bakanl›¤›), orman haritalar› (OGM) ve benzer haritalar.

Yedigöller / Bolu

88