You are on page 1of 5

C s khoa hc ca ch trng CNH-HDH gn vi pht trin kinh t tri thc: I. C s l lun: 1.

Khi nim v cng nghip ha, hin i ha v pht trin kinh t tri thc: Cng nghip ha: Theo ngha hp, CNH c hiu l qu trnh chuyn dch t nn kinh t trong nng nghip gi vai tr ch o sang nn kinh t cng nghip l ch o.Theo ngha rng, CNH l qu trnh bin i x hi v kinh t, t mt x hi nng nghip ( hay tin nng nghip) , trong tch ly t bn trn u ngi rt thp ln x hi cng nghip, thay th lao ng chn tay bng my mc nhm mc ch nng cao nng sut lao ng. l mt b phn ca qu trnh hin i ha rng ln hn.Qu trnh bin i x hi v kinh t gn lin vi qu trnh i mi cng ngh, nht l cc cuc cch mng k thut. cui th k XVIII khi cch mng cng nghip u tin c tin hnh Ty u,bt u t Anh quc ,tip theo l Php u th k XIX. Ln song ny lan rng ra c v Hoa K vo gia th k XIX, tip theo l Nht Bn vo u thp nin 70 ca th k XX, Nga v nhiu nc chu u khc vo cui th k XIX u th k XX.Sau th chin th hai, nhiu nc khc trn th gii thc hin chin lc cng nghip ha ca ring mnh,mt s da theo m hnh CNH c in ca cc nc Ty u v M, mt s khc da theo m hnh CNH ca Nga. Mt s nc CNH thnh cng v tr thnh cc nc cng nghip mi(NICs). Ln sng CNH th nht bt u t cuc cch mng cng nghip (cch mng k thut ln th nht vi cng ngh ch o l c kh ha, ln sng th hai t cch mng cng nghip ln th hai vi cng ngh ch o l in kh ha, ha hc( cch mng trong nng lng, vt liu). Gia th k XX cuc cch mng khoa hc v cng ngh hin i dn ti s bng n cng ngh, nht l cng ngh cao v bt u ln sng CNH ln 3.y l bc chuyn ca lc lng sn xut t da ch yu vo ngun lc vt cht sang da ch yu vo ngun lc tr tu con ngi, x hi cng nghip ang chuyn sang x hi thng tin, nn kinh t tri thc, loi ngi bc sang nn vn minh mi. Tuy nhin, nhng khi nim kinh t ni chung v khi nim cng nghip ho ni ring mang tnh lch s, tc l lun c s thay i cng vi s pht trin ca nn sn xut x hi, ca khoa hc cng ngh. Do , vic nhn thc ng n khi nim ny trong tng giai on pht trin ca nn sn xut x hi c ngha to ln c v l lun v thc tin. Hin i ha Hin i ha c hiu l qu trnh bin i x hi thng qua cng nghip ha, th ha v nhiu bn i x hi khc nhm lm thay i cuc sng con ngi . l qu trnh bin i x hi t trnh nguyn s sang trnh pht trin v vn minh ngy cng cao.CNH ha l mt bc i, mt giai on trn con ng hin i ha.

Kinh t tri thc T nhng thp k cui th k XX cho ti nay, khoa hc v cng ngh c nhng bc pht trin k diu, c bit l s bng n v s hi t ca cng ngh thng tin, cng ngh sinh hc, cng ngh nan, ng nh nhng tin on ca C. Mc v Ph. ngghen t gia th k XIX, tri thc s tr thnh lc lng sn xut trc tip; gi tr ca lao ng c bp trong sn phm lm ra s gim cn cc nh; lc lng sn xut tinh thn; s xut hin cng nhn khoa hc... thc y mnh m qu trnh chuyn i t kinh t cng nghip sang KTTT. Mc d xut hin t kh sm, nhng thut ng kinh t tri thc (knowledge economy) mi ti nm 1990 m xut hin ln u tin trong bo co ca Lin hip quc. Nm 1996, OECD a ra nh ngha: Nn kinh t tri thc l nn kinh t trong s sn sinh ra, ph cp v s dng tri thc gi vai tr quyt nh nht i vi s pht trin kinh t, to ra ca ci, nng cao cht lng cuc sng Nm 2000, APEC cng quan nim: Nn kinh t tri thc l nn kinh t trong s sn sinh ra, truyn b v s dng tri thc l ng lc ch yu nht ca s tng trng, to ra ca ci, to ra vic lm trong tt c cc ngnh kinh t D cn c nhng nh ngha khc nhau, song khi ni ti nn KTTT c th nhn din thng qua nhng c trng ch yu sau: - Khc vi nn kinh t nng nghip ph thuc ch yu vo t nhin, ch th chnh l nng dn vi phm cht cn c, chu kh trong vic s dng cc cng c th cng cy cha vi sn xut; nn kinh t cng nghip, ch th l cng nhn thnh tho trong thao tc cc cng c c kh, th nn KTTT vi ch th l cng nhn tr thc vi phm cht sng to trong s dng c hiu qu tri thc v cng ngh cho pht trin kinh t, qun l x hi v bo v mi trng sinh thi. - Hat ng ch yu nht trong nn kinh t tri thc l to ra tri thc, qung b tri thc v s dng tri thc, bin tri thc thnh gi tr. Tri thc tr thnh ngun lc hng u, m gi tr ca n chim t trng cao, nhiu khi chim t l tuyt i trong sn phm. Vi nn KTTT, nhn ti tr thc c coi trng, quyn s hu tr

tu tr thnh yu t quan trng. Tri thc tr thnh hnh thc c bn nht ca vn, quan trng hn c ti nguyn, sc lao ng. Lc lng sn xut t da vo ti nguyn thin nhin chuyn dn sang da ch yu vo nng lc tr tu ca con ngi. 2. Tnh tt yu ca CNH-HDH gn vi pht trin kinh t tri thc: -Tnh tt yu ca qu trnh cng nghip ha hin i ha: Mi phng thc sn xut x hi nht nh c mt c s vt cht - k thut tng ng. C s vt cht - k thut ca mt x hi l ton b h thng cc yu t vt cht ca lc lng sn xut x hi ph hp vi trnh k thut tng ng m lc lng lao ng x hi s dng, tc ng vo sn xut ra ca ci vt cht p ng nhu cu x hi. S bin i ca c s vt cht k thut ca mt x hi l : S bin i v pht trin ca lc lng sn xut; s pht trin ca khoa hc k thut; tnh cht v trnh ca cc quan h x hi, c bit l quan h sn xut thng tr. Khi ni n c s vt cht - k thut ca mt phng thc sn xut no l ni n c s vt cht k thut t n mc mt trnh nht nh lm c trng cho phng thc sn xut . C s vt cht k thut ca ch ngha t bn, c trng ca n l nn i cng nghip c kh ho v ch n khi xy dng xong c s , phng thc sn xut t bn mi tr thnh phng thc sn xut thng tr. Ch ngha x hi i hi mt c s vt cht k thut cao hn trn c hai mt : trnh k thut v c cu sn xut, gn vi thnh tu ca cch mng khoa hc k thut hin i. Do vy, c s vt cht k thut ca ch ngha x hi s l nn cng nghip ln hin i, c c cu kinh t hp l, c trnh x hi ho cao da trn trnh khoa hc cng ngh hin i c hnh thnh mt cch c k hoch v thng tr trong ton b nn kinh t quc dn. Trong qu trnh qu ln ch ngha x hi, xy dng c s vt cht k thut cho ch ngha x hi l mt tt yu khch quan v c thng qua cng nghip ho hin i ho. V c s vt cht k thut l iu kin trng yu nht, quyt nh nht c lin quan n s pht trin v cht i vi lc lng sn xut, v nng sut lao ng. Tc dng ca cng nghip ho hin i ho: N to iu kin bin i v cht lng sn xut, tng nng sut lao ng, tng sc ch ng ca con ngi i vi t nhin, tng trng v pht trin kinh t. Do gp phn n nh v nng cao i sng nhn dn. To iu kin vt cht cho vic cng c vai tr kinh t ca nh nc, nng cao

nng lc tch ly, nh lm tng s pht trin t do v ton din trong mi hot ng kinh t ca con ngi. To iu kin vt cht cho vic tng cng cng c an ninh v quc phng. To iu kin vt cht cho vic xy dng nn kinh t dn tc t ch, sc thc hin s phn cng v hp tc quc t. V vy trong i hi 9 ca ng cng sn VN khng nh: ng li kinh t ca ng ta l : y mnh nn kinh t cng nghip ha hin i ha, xy dng nn kinh t c lp, t ch, a nc ta tr thnh mt nc cng nghip v ch r pht trin kinh t, CNH-HDN l nhim v trng tm.Bi v ch c con ng CNH-HDH nc ta mi c th thot khi ngho nn lc hu, mi c th ui kp qu trnh pht trin ca nhn loi. -Vai tr ca kinh t tri thc trong s nghip CNH-HDH: Pht trin kinh t tri thc l xu th tt yu khch quan, li un tt c cc quc gia. T nhng thp k cui ca th k XX cho ti nay, khoa hc v cng ngh (KH&CN) c nhng bc pht trin k diu, c bit l cuc cch mng cng ngh thng tin (CNTT). S pht trin cc k nhanh chng ca cc ngnh cng ngh cao, nh: CNTT, cng ngh sinh hc, cng ngh nan... ang hi t vi nhau to thnh nn tng cho mt h thng cng ngh mi ca th k XXI - cng ngh ca nn KTTT. H thng cng ngh mi ny v ang lm bin i su sc cc qu trnh sn xut, cch thc sn xut, kinh doanh v mi lnh vc ca i sng x hi loi ngi. y khng ch l cch mng trong k thut, trong kinh t m cn l cch mng trong cc khi nim, t duy, cch sng, cch lm vic v trong cc quan h x hi i i vi qu trnh bin i lc lng sn xut, t kinh t cng nghip chuyn ln KTTT, l qu trnh ton cu ha (trn thc t ang hnh thnh nn KTTT ton cu). Cc nc pht trin i ti kinh t tri thc l qu trnh pht trin t nhin, l xu th pht trin tt yu khch quan, xu th y li cun tt c cc quc gia, khng loi tr ai. Nh vy, y mnh CNH,HH gn vi pht trin KTTT l phng thc xy dng mt t nc cng nghip mi trong iu kin ca cuc cch mng KH&CN, ca xu hng ton cu ha kinh t ang gia tng mnh m. Cc nc i sau phi nm bt thnh tu mi ca khoa hc, cng ngh v kinh nghim ca cc nc i trc ra chin lc pht trin kinh t tri thc ngay trong qu trnh CNH nhanh chng rt ngn khong cch vi cc nc i trc.Do vy KTTT ng vai tr v cng quan trng. II.C s thc tin: nc ta, sau 25 nm i mi, vi ng li pht trin nn kinh t th trng nh hng x hi ch ngha, m ca hi nhp quc t, kinh t Vit Nam t nhng thnh tu to ln, tc tng trng kh; kt hp tt tng trng kinh t vi tin b, cng bng x hi; i sng nhn dn c ci thin r rt. Tuy vy, kinh t

pht trin cha bn vng; cht lng, hiu qu, sc cnh tranh thp, cha tng xng vi tim nng, c hi v yu cu pht trin ca t nc. Nn kinh t ch yu vn da vo ti nguyn v lao ng, gi tr do tri thc to ra khng ng k; cha khi dy v pht huy ti a nng lc sang to ca con ngi; nn kinh t cn cha ng nhiu yu t pht trin khng bn vng, c bit ang c nguy c tt hu xa hn so vi cc nc khc. Bi vy, tip tc a t nc pht trin trong bi cnh ton cu ho v hi nhp quc t, vic chuyn nn kinh t sang hng pht trin da vo tri thc tr thnh yu cu cp thit, khng th tr hon. B l thi c ln Vit Nam s tt hu x hn v l him ha ca dn tc.