i '.

'

~ .-,_._.

•"

.-- ---

":,i.

_OI'

.:.'~:,--: --' '~~;~;~=~.~.~

I

1

Ol,-Q:l:IJ=IE.d1

P,ErfUildimi,sl'lt. nese IllUt ekzistoll rryrna elektrike ne Irelj.e. pta gjeneratori punon p:l ngal"ke.se, kenni: ~ ,
r.!' . ~, r

Fush
.i,

ekuivalen.!e e 'r'eprimit

t~

fl;lrc~.,.-ekim.ike:

CShlii.

<

H,·:l~·~hkak [e eleJ::trizi mil I~ tl s
;r;~rse jasl1l! elektrolilit
SI ne

.-

'"

• J;igA.J.J

e !'lattyr!s j oe!,eklrik~ dile ajo rendlJm q.llhclt ''fo!JhJ i!l }(l·iSh~mt;". pflilldaj ihp:rehjO!i e mesipen;ru:c mLUid t~ .slll'u:uheJ rt!! fQ~.il:

Eli +£'1;:;;0

-

~I~[-od a v~ ·~'Ska.e J ashtme ekzisten 'veU~mfie elektr.o]i [" ekziston v,et13ffi ftlsba ,erekilri~e. Vijat e ftlsnes _e1ektrike

N~ r'~L.isto,rl!"l ,lim. reu~~enc~ elektrike R, te p!lrnqitul" n~ ng.4:2, chi~~'OD1ryrna k-cmSialll.i£ I. Tepeecaktchet shpr·e.nja pi!!1!' ndrylihimJll e po[e-ncia:ld~ l1id~rrilje~ .'i.kajev.c: t.e rezls toril, ARB'
~ Zgjidhje:

~}uh~
., .. 1'

pera.re~~i~h'! ~u Ilii. fig.:,U.
fig,4J .2.

Pr.andajky bl!l!1m, edhe burimet e Ijera, mund me sasi
t~ eJ'cldril:::.itedt" ato

'!~

Fig. 4.2

Tensinni ndii-l1Jl.jlii:l ~kaje:ye

t.e n;i~toriL (figA ..2. n e;,,;i-lIe:

jJ _'pi1.l'aqllel1l

MeqrJ, pllakat jani! [~ ngarkuara
(,1'] _

kaile po~e'/lI;:i.alet e ryrc
'

~.' :({il d~C .• -; ~;;; .. ' -, , .
~:. ...

Shp~ehj>l e m~sipl:n;ne pi!r u:n:s-Lo·n elektrik (dld:rYLihim:i1l e p'Qlem';~Oli~i!) ka kup~lm
algj~bdk. Kjo do tr::: thio[c se It!llsiorii. U ...e ",0 nese p1kll
_.;t

!f"!i

Kahu i veprirruit if.. fushes se jashune percaktoll !k.aJ!ull eo fo,rces eh:ktmievi::;:ore (jel.)" mlena jll(m~U·~ti i ,saj peu:riklohel nga shprehj<l: .

u 1"'+
ARB Fig; 4-2. J
~
~!J

1

e5hl'~ ne potencial m~

te: ~ar~,ese pib B. ndersa nese U;.~ < 0

~:" :l'~'-~,

".
"

3:,:::· .. .',

,l= Erdl

J
I

alehere pika A e.~ht.1! ile p(ltenc:ialme Ie 1I1~t SI;l pik.a B. Prnndai, J rendom Ile qarkun elektrik prane ten.s;io{lil duhet le shenohet ,e.dhe kaJII.I pozitiv ~ tiL (.iig.4.2.]). N~ baz!! l~ figA,2.l, ~~l1sioni.Ild~nnjelt plkave A dhe lJ do Ie jele~
H ;-'.

.~

1'r - .

i"~. . .

Rl'uga e inregrimit (qlldo.di iail'r) cslH1!: ffilga Fit,l.l.2pll~a (2) dc[.i. te pllaka 0), 1Il~~r c~li:m:!o [raJllklore t!! vlJa ve r,~fl.l:shSs ele l-lri"k,e.. DIl.~~ ~ .paSIl-rparasysh qc: shuma e rnrcav.t ,~due e ibarabarle me zern, il!H~t1erc ~tJprehjil ~ .. ltl ml5sipC!nne rnund H! sbkrunet [lC fonnen:

VAB
..~
L

=:

J
,II

E'· dl

.l.

..

r~ tjl

J E ,.,db: I E·dl
~

I

l,

.

'-

.!.

I=AB FigA.2'.1

La le supozohet SIl I1C rezls tor ~ ek:ds ['01'1 rryrna konstante lIne kah si n~ figA.2.2. Le te jete normalja e orientuar ni!ikah te I"!'ymes !le. rezistor, prandaj, per tension mend ~e shkruhet:

tJ
()~~ ;;·£-A8

= E·{· co:s(E ;AB

}"'='

""E·8:oos(E;n}

i dhe

!

U",r;=Rl ;

U(;fi

=-E

+

E

! = P -.~-;---;'"
S . cos. (

s:

,!j' )

Nj1! bateria

me

(0 rt!S

elekjrn le.vizore

E =: l2 V ,:.~

i'~zi!>t~!lce

t~ hrends hrne

't~ 0.2 =:
Vu
""fl

(t. lfslll~'1: l]lIhl1f meeezisteria

ine rezi.5tence
[1.4

5 -ces ~S :~I.

,

~.'.

.)

h::os{S;.I'I

)"'p if . S

= R!

If- WOn. (fig.4.1j:). Lidhja
seeili me: gjat.e.si

e r-e:z..i:;torut dhe e b~rerLte'i:i:'lh~~bfue !Iepemlje-t dy :t(!:I!!I.v,ega sakri, n

'f·

.. 1-

Per kii:[e ms! Ut!Jhe~ !le: tem~onl clh rryms kline kaih,e ~.e.harmo~iljzl!latr~, Le te, mcrret U.t8' rasn i pe~uesit 1m! kahu j n:Yl'l1es esh:te ,R, - - kuMtn ,ile. krabilJii~ me: ras~.illi PolrfipTlllk
~~-----'~.,,-----~ (fig.'l,:Z,J)_ iPr.tI:Id'aj, nyrna n~ fi.g..4.2,:3"

50 em dlhe, me ~,ip~r.raqe [e pre rjes t.;:rthore S~· bakrit rle
.Zgj]objm Qa~b
kmperature:f1 -

mli'l ;1 • pa'f19t.l~i'll1irneria :!lpe(~nk:,e ~

W
"~
:.

abc ka:]hu i r;rymfliS fI,e };jete (_lark.

.

nermale ~sh t-e cr~ .;fl·l

0 6 S lm, Tc perc<llktrll&iel intens itetl

~sl-tt.e:
............... I' f=Aff Fig.4,2,3

figAA L Le tc penr.etesonet kahu re nj,~jN:! me kalll1n e fCiI'C1!::: ., e el,ektmiS",lwrn. Irne.N:!lit!~t.L ~ rry:QIlii:s" :ne k1Hl! fJ_.'}tk - t~ lhje.sh~oii, rmmd tel c;akl!Oh!!:t nga Hgji 1 Omit,
~ (1i1lln1iq.iu.lr·!:Ie re:fere'rlt

i dhelle mund W. paraq_it€t me qarkun eb.llivail'flF!t i IT}'1iT!t:s Ile b'lI

-s .• -,-~

~.

f

He f] gA:3 !!:s rUe par.l!qitur nj!! deg~ e: iIlj~ q<lt~eJe:Ndk" N~kel1! d;E:~ t:kzi:stOI1 uyma kOfislante t, Te p.1!r.;aktoIlM ,s nprehj,a p/;ir ~eJ'ISig.IiILI1 tfJdcrmje:l p iJka ve A rilhe "Ill.' Zgj~d1hji!1;:

,. , :!

I

f

!

+
B~t~rW

12 P',- 0,5
I

n

I R plll'aqet
mbyl]ur.

s nil Iliilcrn ~

rezist.enca brenda qm-ku~ ~i:i

- ~.~
-,

)~~;,~,}}~~ ~~'.~:~~:'

.
l

..

.

.

~ ..•.-~ . ~ .......

:m .
":
z. -.

.,

Ligjj i bmil _ I _ Rl '" 2 -_- "'" O,D'43 fi

as
e,

.

'¥"nmdaj, If.lti:n;iteti. i rrymos nil: qarJ.i; !ijht~;
i
'

Pi ;::;E I:;;; 34.2 V ~ 2.00 rnA .

--.

,

~ .-, ' ~-.

i;~ 0."".
'!f
,

_ (l.O43+0.5+ 100

=-

::20 ~,
II

4.5 FigA.5.1

~~ Nje .ill enerator j tensionit me force elektrol ~vizore E, dhe me rezi stellce '!e I]'~. brelld!shme R, ishtll lidhur me SflP~fI!zllle:sin me re:::hDe,ndl; R si DC figA.5,. Tc ,

~ '.~

y p,;;.f(:!1kwhet :
- ,.

~ [ntefllsi[cti ii'ljlm~s negarK,

.

a)

ib) Ten:iiQn.[ Il'~. ~kaje: It, ,sbpefllLllesl.t It, c) Fuqla ele:k.trike e .s:npelll.1ile:sit dhe e
;

.

Gje;lle[,fi[ori gjr:nc.liUorit
I

i tensionlt

[TIle ford'

eld;:tro~~\!'fwft.

E

= S'OV

, dhe me rezia.[e:m;:e;

Ite

brendshme

te peperfillsbme,

e.sJltii: ~idhlli" re:!.istorCl R.o R~,d~l!i: Rll si me

Jani':! dhl!n~: E "".35 V "'R. Zgjidfuje: -

=ln

,

R .. 60

n_

fie [L£.41.6, T-C. perc<lkt.ohen tessienet Ite skajet·e rezistoreve dbe fuqit.c lie ..nvi'llohelll n,!:: kt:-'ta rez.is'tQr/;!. l<m,e ti; i1joll1.11~ madlli!.sille: R.l '"' 100 n. R" '" R 1'" 200 f:! .
bhu

'~~.
"..•.. ..

-

.R

a)Le l,a p!!lrve~.'i'ohe.t kahu i illt.en!;iwtit ~eI'T)'m~:ssi ne flEA,j,], Ni:! ba.te le k~h1Jt t1;! p~r.ren\sua..r" dht: ligjit l; Ornlr, pIlI J.nte~~hetiri e. rrymiis fie qark, pi!rlitohe,t: 35 ! '!;;--.-=-- -",0 R .... R + l+60
!

.J~~~" . j'.5
~~~.

E

F.ig..4.S

., .. 57 :A

F'ig,4.6

i rl)'mii.s. eh:kln~c:· n~ kah Ii~ forICcslele~tl'o l~...lzore, {(MgAJU.), Per ka ho ae rrymes, nif bl!lU: ti;; Ijgji~ t,e Omil~, p~rftohet:
Le Lei IlJlr()Vollet

'JEb) Ni!: baz,e, t;e kaheve t~ nJm~s dnc fr~hpeI1Zllesi;' do tli::j~IC: ._ V,,; R f

tenslonir

ne fig,4.5.1.. tensioni

= 60 -0.57:;

34_2 V

I~i .
,

UI

·1

Tensicnei
referente

~ -; Ii;) Fuq ia ne :shpeDl:rues ti'l il!i~ rezis renee R perca.ktot"le:l 11 ooze t!! ]igj it l ~ XiUlI1 Ht, e

Jp,,=}H~~i9·jV

j ..Llq]1l. e ke@~ mu rid: [~ perc F

II

akto het

·edhe: rne sliprehj

e[l~

"" ~ ~
•.'J -!b

".'

.

.!j-

I

lle fig.4.6.,1,

c i[,c~istorhe ni; batilS
ja[lE::

~i;!

kahjeve

VI" ill f "" 100-]00·]0-3:.:::: U~

10\;'· _

uJ:;: RJ,l

=2-00-.l,OO-!O-J .. 20 V

or

d~ . "r

Fllql~C q~ z.lwi.llolien

Ile

rezistor,

IIIe bm Ie

-l~'

"'" .., ..,
• ... 1
I

lilliil ~~Xhaul it. jan!:

-

~
,'''j

,

'"

.

,IL

',I:,.'j ,"
~

198

I..~!ij' i Omir

! 1';= 364 mA ~ nder:.;n kur rezistenca

e lfezi:storit

·inl.e;nsilei [ ff~S

eieklrilke

.1'I~

qarkEshti!

Ii.::d 90 mA.

~e:nr:lryshllt.5J"~m

Esh!l

R.2 "" 10

a.

,

Te: percmaohet

forca
.,

ek~rol~viVJ're.~ pllljohur. dhe: rezlstencae
Zgjidhje:

bn:;nd~me e gjener!ltlOrilt R~.

Duke u njsfUr ilga ligji i Omi,! perfmhet:

Gje nera tori me forc~ elektrnlevizore r,1pelrrills!:lmc:, dhe tel.istoret
r~g,4. ']. Tc r~rk~ktohe( -

E::::.I.OV,

me re~iste[l~e

te brem:'l,sllm<: Ie
-.0'

me rezistenca

RJ ::::l100.o dhe R. jane. I'idhl.lr.s.i ne

dhe

1/1 e rezis tend!s R: ash tu ql:! l'eDls,ioTit nde:rmj e~ pihve era dhe Ii Ie jete U, A ",..3 V . ZgJic:lbJ,e: Ne bil.~.,liE kaheve
ti; p.er¥eti;l$U!!ITa

B

,-

; f~ ..

E

J?1-1'·R,
~i., ~
.j
~I

.

'"

'.

reasionir jetl!:
Fig. 4. 1

,II;: dhene" (figA.?

.I), int.e[ls]ltt!~ i rrymes 110 te

I:i rryme~ dhe Hi

,

.. ri .
~' •.

~-~

::t

J=--

E

R,,+R
Nje ,gjef1er:l.tor dille rlj.f! eezistoc rne reiis~elloi:l;! ~!l, ndryshtreshrnc iir:l~eflsile,tl i [rym~.s

Ng<l <lfl:1lj'e,[i'i.r. Hmsioiii

i dlill!:n.e: ~sIHe:

U~~ ....R J Pre] dy shprehjeve

f.o.mwlne njc qad:: le. l!~jesMe. e]7Kbrik. KUif ~zi5lenca e r'~zistoJit te; n~.[)'sht:lCs]leEn ~!ihtt! R. = 3 Q,
~1f!

·m
~
L;

t' .1:1 .

qsrk eshU! ! L "" t5 .04 " ndersa kur rezistenca

t.. ntiryshuesliHltt p!:rca};whet

te mesipcrrnc

rezukon:

E USA. --.""--, R,.f-R R
Pi"j nlgl! perc akloil~t rezlte nea e panj ohlllr:
I,

vlertlll Rz;; 5 n! intensiteti i IT)"mE~. Ill: qark eslnii I~.:::> I A. Te iatenslteti i nym.es se l:idhjes se shkun!!r ti ttienEi'alorit.
1>:11.

-K - tl
I.~_::.-

. ~-

Zgj;dhj~~ ~

Detyre 4.8 rne fan:.~ odektrol(i.vizo'u m:irylilnl,e~hlre. R jane Ie Iidhnr si
fldr)'s~lm:shem esl:ilii

Gjcacratori

r,e, pill1johl.l.r E dhe ;ezi~tori me :reustbric!l

R,=:5

n

[Ie

t~

Fig.4.9-

prej riga:

fig.4.,B.

Kur

re-z.isten.ca e 'rczistorit

ta

E:~(.R',·+ ~,)ll'

I

intenslteti

i

nym!;:s'

elektnk'ei

Il~"

qark

I!1sIHl!

Y: '
.; II

1..~: ..

..

...
_

.
~.:.',

~-.
II ' "

':
,"

.:"'-

(2)
•..I.~
I ...~~

1_-""130mA

E

R

WI; q<l~k!.in e pamql nu nif fig_4.11 dulJe.t te pl!.rcaJ:.mile.t tenei
d'h~

0 eli

flcierTllj e~ pika ve A
RI ",,50 fl,

B. J,m:

le

njohura ma(i,nesitE':

E. "",4:lJ V" El
.Rl ::;; 5 1

m

'l

n. R ~

='"

10 IV" El·= 2OV;
:=

1'Q(l g , R 4 == 2,5,(1-

,

I

Nga bal!lLZirni

0) , Corea. e:!oekt[olcvjZ-Olre
E ;;;'(R I + R I )r
I "" 6

d,? if

l~

h:t6 vlere:

r

Zglii dJhjc:

n

u

IIl~e!lJsi~~ti i rrym!!s shprehja'

Il.:!~ qark re·rcalk:tohel nga

m. ,I."
. ~~~.
~,.o l;3j
"nJ-

R.ryDl'U

c Udhje,s s E. 8hkllrt~r perfto.bet nil rastia 1mli' rezi St.eIlc.8 e n dry s:r~·lt::s;hm~ me.rr •• bmb,n' rn =0. t<•• " ,,~ rzym.o I;O.j" so",ku"., do ,I! jer;;, IA-~<=6 " R .1

,i
1
I ~
I

f~FigA.1i

Il'

i:R

,E

!P(I!S aporovimit til hihut left! rent E I ._ l + E:iJ JL
RI-tR'l+.R'J"f-R~

te

in tit [ISile1fil

A

m rryrru::s dbe ka:hUl Ie qilrlrulli.mil ne q~rk. fi,g.. .11 ,1, perrtOhel: 4

J~i'.

I
II

;r~.
_;.'':{c·
~

I
I
II

1=

",,--=,,01.2./1 250 Ten~iatli nde!lTIljel pikave A dhe B tnunrl

50

l~>i:rjl!ru eruWlIl1Jr; m;, force ·t.I!'!:ktro~:eviiz.ore £,. dh erne fiJi!

DetJ'ta. 4. UI

te

fi qark

r,etlste1\!::!:: N!~ pap~rriashm~, dhe fl[!zislO L" me r~zjstB[lcO R ""20 Q" fnrmoj Die oj ~ '!lark Ie lhj~s ht~ de ktrik, Kur fie

I

A

p!:!rtaktohet nga shprehja: U.U ::::LE-Rf;;:EI-Ri/-R~f-£1
.II: ;t

..y~et amptlCm~tri me re~iste1:lce t~ brendsnme
do ttl

R ~ ='" 0 ..2.!J. 'iii do

te

Ilre:goje
t~ ky~et
I

=.5'\1

',_. rrymltn I"" 128,1 rnA, Siil

jete

i.rUe:n!lileti

i

n:ym!s .ne qark
.r
'.';

lPur~ se

'_ - amplmllcu;,

m Z~idhj e~ ' t'ti
hi Ii

_lliItensite:li i. rl)'mi!s,

ne qark.

kur

nc

tA:!

e:shtc

u

lid,hur ampe;m.ttn. do

le. jere:

-

FigA,JU

_:2:;::_lL=."

_____:Ligji i Omit

Bazar e Elektroteknikes I
rezistencave ideal

203

. '.' f'I

-:

oetyra 4.12 N[! qarkun : <:kkt[olevizore paraqitur ne fig.4.12 vepron gjeneratori I tensionit me force E"" lOa ~ dhe me rezistence te brendshme R I = 10 kD.. Te
shpenzuesit:

R gjeneratori
5 i ne

me rryrne konstante.

i ketille rnnnd te konsiderohet si gjenerator ideal rrymor Prandaj qarku i dhene mund te zeve~desohet me nje gjenerator

, ..~J

te rryrnes

fig.4 .12.1.

p<,rcaktohet intensiteti

i rrymes "fl.e qark per vlera te ndryshme 0.1 n, 1 n, to n. dhe 100 n

Ie rezistences

sf:

Detyra·4.13 Gjeneratori i tensio.rit me force elektrolevizore E dhe me rezistence Ie brendshme RR' ishle iidhur rezistorin me rezistence te ndryshueshrne R (fig.4.13). Te percaktohet rezistenca e rezistorit per te cilen fuqia qe zhvillohet ne te do te jete fuqi maksirnale, Te percaktohet shprehja per fuqine maksimale.

Zgjidhje:
Nese pervetesohet R kahu i intensitetit

te

rryrnes

elektrike

si ne

me

fig.4.12.!,

per inrensitetin
R~ +R

e rryrnes perftohet:

I=~E_ Se pari Ie
Fig.4.12

.Zgjirlhje: R eshte 0.1 n . Per Le te merret se ne nje pozite te caktuar rezistori i ndryshueshern b. vleren R. Intensiteti i rryrnes oe qarkun e dhene eshte:

te

rnerret se vlera e rezistences

ke:te vlere te rezistences, rryma do te jete:
{-.:=~E_'

_=

Rf+R P<'r R
=

100 =9.9999 rnA 10000+0.1 Fig.4.13

Fuaqia qe zhvillohet ne rezistor,

r

o

kern:
f = _E_:;

R,g + R

100
10000+ 1

""9.999 rnA

Per R = [0
I

n kerni:
'I=_E_=
Rl+R

100
10000+10

9.990 rnA Dhe

~

!

1 .,

se fundi per R = 1DO f! , perftohet
J =--=

r----~-~-~

--4

[

E

100 10000+ 100

E:, ,
,
R

R ,+ R

. =9.901 rnA

.~

1

t

R

Pre] v!erave te perftuara

shihet se per ti! gjitha vlerat e rezistences R me te vogla se R = 100 n vlera e rrymes praktikisht
konstante, dhe ndryshon

,

eshte
y

I~ __ --

_~_I

Fig.4.12.1

,I% nga viera 0.1 aspekti praktik,

n

me pale se

deri ne 1.00

n .Nga

per

kete

brez

te

.• I

"

."'{1_.

v-:-~.-. _

,'~

. _',..."''•-"'~' ,~ . __ ."'._.::' Batat
t: Eleklrott:Jcniki!s

.

m y ~~------------------------=---,-------------------------'2~ Ligj! i Omit p = RIl (_!_)2
P:

"!

='R

=_E_1 =_£_2

rp

,= rp ~6

I

205

£1 == -1O-V

2R

4R •. 4R,

.Ne fig.4.l3.1 eshte paraqitur varesia e ndryshimit te fuqise nga rryma ne rezitorin R. I 1",

rp 7

= rp = -30

V te pikave re qarkut nga

Ne fig.4.14.l eshte paraqitur varesia e potencialeve rezistenca, per rastin leur nderpreresi eshte i hapur,

Pasi Ie mbyllet nderpresi N, ne qark do tC mekernbet rryma me intensitet:

I~' Per' qarkun La' nderpreresi
EI ",,50 V,

e paraqitur oe fig.4.14 te vizatohei diagrarni i potencial it per rastin kur N .eshte i hapur dhe kur ai mbyllet. Jane te njohura rnadhesite: E~·.==60 V, E; =20 V, RI ';"200 D, ::;300 n, =500 D,..

Ne menyre plotesisht Ie ngjashrne Ilogariten potencialet e pikave teqarkut. pika 1 eshte pike referente, me potencial te barabarte me zero, prandaj,
(fl'

Serish

s,

e,

=0
'

'1'1

Zgjidhje: : Ne rastin kur nderpreresi eshte i harm, rryrna ne qark eshte:e barabarte me zero. Le te rnerret si p,ike referente pika 1, potencial] i so!ciles eshte i pikes 1 llogariten edhe potencialet e pikave te. tjera Ie qarkut ndaj pikes ; _,ferente me shprehjen: N 7 Fig. 4. 14 Prandaj,
ffl

1
I I

I

barabarte me zero. Duke e ditur potencialin e

I

.'

!
I I
!:

'P' =q>' -E1=-15V
6
:'i

rp

M M

=I(E-RJ)
I

'1'1

=0

'

Ne fig.4.14.2 eshte paraqitur varesia e potencialit per rastin leur nderpreresi cshtc i mbyllur.

te pikave

Ie qarkut

nga rezistenca,

rp 2 =rp rp ]
=!(J

I

==0 \ +EI ==50V

1

Q.
.

.

In =fn '1'4 'F)

=50V

206
50
.I.

Ugji i Omit
qJ

BaZM e Eleklro!eknikes

I

207

(\I)

3~

'4
~

Detyra 4.15

Per qarkun e paraqitur
Rj:= 3

ne

figA.IS jane

Ie njohura madhesite: E 1 := 12 V • E2 "" 6 V ,
ndryshimi i

n.

Rl =2.25

n.

30 20 10
R(Q)

potencialit

Ie pikave te

R,j:= 0.5 n, R,2 =0.:l5 ti . Te percaktohet . ' qarkut ne yarest nga rezisrenca. Zgjidhje:

Le te supozobet se pika 1 eshle pike referente, potencinli i 51! ciles eshte i harabarte me zero:
tp
1

a
~10 -20 + -30 t--

2

200

400
5

600

800

1000
i 7

=0
j

Intensiteti Fig.4.15

rryrnes ne qark, sipas kahut

referent te aprovuar ne fig.4.15, eshte:

Fig.4.14.1

6

(OM
60 50 40 30 20 10 0 -10 3'

ndersa potencialet 4' 12
10
rp(V)
2

e pika ve

Ie tjera

jane:

-

.... ~"
-~ 'i'

s
6

3

f{I

4
2'

1

=rp 4 -R

2

1=0

Varesia grafike e poteucialit te pikave
4 R(O) 2 3

5'

l'

R{Q)

2 4
5

nga rezistenca eshte paraqitur oe figA.IS.1. .

te qarkut

400
6'

6

-20

Fig.4. 14. 2

Fig.4.15.1

~'1 ';

.,

,··1 ~' ..

...

..

,_:<t i::~''-:·;~:-/:~;~'~;~~t§ :.-:' -=~L~i~ID~I~i~o~m~if----~--------Zgjidhje: ,

*

,:, -: .;:

,I. .: ~_ ~.;~~~'-;.

.: ,

'~~:':-'::'-

_)

:--,--

'

-

~:-;~~~O~8
3

~

Batat eElektroteknitas I Detyra 4.17

209
"

Le t1: supozohet se pika eshle pH:e referents, potenciali s1: ciles e.shte i baraba I (e' ·me zero.' Intensiteti i rryrnes sipas kahut referent te aprovuar ne fig.4 .16, eshte:

i:

Per qarkun e paraqitur ne fig.4.17 jane te njohura madhesite: El = EJ ~ E1=120V, R,I=R,l=1.25n, RI=Rl=.R,~1.5n, R]=R4=7.5D.
ndertohet varesia
(jl =

:=:

90 V, rs

f (R) nen supozimin se

~

>
.

J=-=-=lA
4R

E R

pika 1 eshte pike referente. Zgjidhje:

8),

", . ,,;i

.--.,'

'

7 Pig.4.J6

Meqe pika 1 eshte pike referetne,
(jl ;"'0
I

Meqe pika 1 eshte pike referente,
potencial] i saj eshte ibarabarte rp[ = 0

atehere

me zero,

ndersa potencialet e pikave te tjera ..
tpl

= tpl

+ R 1= 50 V
-£=0
'"

Meqe ne pjesen e qarkut ndermjet pikave dhe 3 nuk ka rryrne, atehere, F;g.4.17
qJ =tp
2 I

tp) =({J2
"

=:0
I"

qJ ==- fP
4

J•

+RI

= 50 V

dhe
qJ =qJ
J 1

qJ~=rp4 rp6=qJ~

-E=O

+E)=90V

+ RI =5q V

Ne qarkun e mbyllur, rryrna sipas kahut referent ne fig.4.171, ka intensitetin: £1-£1 J= ,R,I+Rg2+RI+R2+RJ
ndersa potencialet e pikave

~J
.<

cp 1 =qJ' 6 -£=0
If' 8 =!Pi +RJ=50V

=--:=;;-0,75
4

3

A

te tjera jane:

'P"1
- ..

Diagrarni i potencia'it per qarkun
2 4 6

--_ ... --

-~---.. -.

8

nga fig.4 .16 eshtc: paraq itur fig.4.16.1.

ne

tp

4

=v

1

-RlJ=95.625V

,fl
U

rp7

= q; 6 = rp7

-

RII "" 209.0625 V E 2 - R ~21 = 90 V

SO

100

,\50 tp J
-

Fig.4.J6.1

.w m

. , Vares,ia grafike e potencial it nag rezistenca e qarku i eshte paraqitur ne fig.4 .-17.1 .

'.= , -. ,_, ' ~,

210

Ligji i Omit

240 ~ .
200 160 120 80 40

'P(V)

Barat e Eleklralekm'kiis I Rezultati: -

211

'm

.U

6

7

1...=100 A

Fig. 5 J

4. 19

Dctyra 4.20
1
4

R(D.)

Per qarkun

e paraq.tur

ne fig.4.20 jane

te

njohura

rnadhesite: E=100 V, Rg=l fl,

10

20

30

40

50

60

R=50 fl. Sa do te jete rryma qe e tregon amperrnctri i,deaL
Rezultati:

. :/;;_.~t: ~. .~.
:J.:".~: .JO. _. '

S;';,: i ,,...m.' .

: ... ··,.:-t";. '

.r
,

B
..!:-

l:

-"

.......

Fig.4.17.1

1 =0 ...

m'
,
,

Detyra 4.18

Sa do

Ie ndryshon rryrna ne qarkun nga figA.! S kur rnbyllet nderpreresi N.
Rezultati:
Fig.4.20

-[)

n

--~---.---------------------------------------------------Ne qarkun e paraqitur ne fig.4.21 kur nderpreresi N eshte i hapur, arnpermetri idea!
tregon rryrnen 1I, nd ersa kur nderpreresi N mbyllet, amperrne tri tregon rryrnen 12• Sa do Ie jete raporti nderrnejt ketyre dy rrymave. Rezulta ti: .

Detyra 4.21 .

", n

Fig.4_18
IV Detyra 4.19
Per qarkun e paraqi tur ne ftg.4. 19 jane dhene rnadhes ite: E"" 100 V, Rr"" 1 .Q, R==50 Fig.4.2J
~", -j

n. Sa do te jete

rryrna qe e tregon arnperrnetri ideal.

'T·:f_:- ..

'"
:1" ~!-

j
..",.

,

~~

"".

'-!

!-

~:::i,:'>:~k-i::!~~~1i/" - .'

.0J~t~

f,.
t
t ~
I ~ .,

f

,

'
Bazat ~ Eltklr{]f~knik1!s I 213

k.!W:rryrne ne shprehjen per tensionin nderrnjet pikave 2 dhe 3, perftohet Duke e zevendesuar

o

2

njera rryrne e kerkuar e deges:

II""

U1j + E-R2

~

I,

RI +Rl

=2mA

t;l}'.: Per nje qa?,
H'"

.

,

~ eJe~t:.ik ~e /J.~y~a ~he me b dege mund te shkruhen (n~1) e~acione Ie (UK) dhe m=(b-(n-J)) ekuacione Ie pavarura
eshte potenciali

!1lf _'pavarura srpas ligjit te pare Ie Kirhofit '.:1.,;: .. · .. _ Ie dyte Ie Kirhofit (L1IK). tr: sipas ligjit
,
-.1'.~,.',',
...~"Detyra 5.1

I,
Fig. 5.1. 1

ndersa rryrna e deges tjeter, _

:J~:\""'~:'.'::'

Tension] i pikes 1 ndaj pikes zero. U·10 ='" 't'l
-m .,..0

i gj en era tori t te rrymes

UlO, ne fakt,

~ kPer~pjesen e qarkut te paraqitur ne fig.S, I duhet Ie percaktohen rryrnat neper dege,

.

.

.

='" "t'l

~jfs:t~~e tensioni
:-··t:.{~r-L~: ~ ,

Ndryshirni

i potencialit

ndermjet piave I dhe 2 eshte

gjeneratorit Ie rrymes, Jane Ie njohura potencialet e pikave 2 dhe 3 fk1-€~'d~j 0 cihe kane vlera: <p = -7 V ,q; = -17 V . J ane te njohura gj ithashtu nyjes
.j

n ,~\:'" ,'
,0
~, ; .c-. "

'2

~~

4'

UI2 =-RI II =-2 V
ose

edhe

rnadhesite:

E "" 6 V ,

R I = 1 ill ,

R2=2kD.,I,=5mA. Z,gjidhje: Meqe jane te. njohura potenciale: e pikave 2 dhe 3, atehere ato mund te shkr.inen edhe ne
formen: ;

Detyra 5.2

Ne qarkun e paraqitur ne fig.5.2, Ie percaktohen ryrnat neper dege 5i dhe tensioni ndemjet pikave A dhe D. Jane te njohura: E1=lOV, E2=20V, R,=lD,

Fig.5.I

A
'

R1=2o.,

R}=lOn,

R4=8fl,

Rs=4Q.

~~:'prandaj ndryshimi
3~t.

j

potencialit ndermjet pikave 2 dhe 3 eshte:

"Zgjidhje:
\

:f'i;' 1'1:"> '
~\;;;~. prej nga

_.-

U21=-E+R212+RI'1
nga zbatimi i Iigjit Ie
.·f,.

~~,))~r kahjet e aprovuara reference [e rryrnave si ne fig.S.U, 'hip-~re te Kirhofit (UK) per nyjen I, perftohet:

\

t ~
~
'.~

~

-1~-11+12=O

i !

I

Rry mat neper dege te q arku t : do' I~ percaktohen me zbatimin e drejtperdrejte Ie ligjeve Ie Kirhofit, Meqe qarku ka dy nyja, 11=2. alehere nga UK mund Ie shkruhet nji! barazim k= I. N ga ana tj eter, meq e. qalku ka tri Fig.5.2 dege, d=3, atehere nga UIK mund te sbkruhen (d-k)=2 barazime. Le te jene rryrnat neper dege me kahje referente si ne fig.S.2.J, e po ashtu edhe orientimi i konrurave k Ie jete si ne fig.5.2. l. Ne baze Ie UK, per nyjen A vlen barazimi:

214

Metoda! per zgjidhjen e oarqeve elektrike tineare

Batat e Elektrolliklzikes 1

2]5

-

-'m'~~
,

ndersa nga vlejne barazimet:

utx.

per konturat

f dhe

II,

apo
"-

1: EI-(RI+Rj)!I+R)fJ':O Detyra RI
Fig.5.2.1

5.3

,E

-

R2

Sirr shihet eshte perftuar ekuacionesh me tri

nje sistern prej tri

Ne qarkun e paraqitur'ne fig.5.3 gjeneratorit

te

percaktohen

rryrnat e degeve si dhe tensioni i

te

panjohura,

II' 12

te rryrnes. Jane Ie nj ohura madhesite: E ""100 V , I, = 5 A , R I 70

= n,

dhe fl' Duke e ehrrunuar rrymen

I) nga ekuacioni i pare, dhe duke e zevendesuar
Zgjidllje: Le te pervetesohen kahet e rrymave dhe orientimi i konrures si ne fig.5.3. L Ne baze te LIK per nyjen A,

ne dy ekuacionet ql''- dalin nga (Lll K), perftohet nje sistem pre] dy ekuacionesh me dy te panjohura:

eshte:
,<

-12+/j+ll=0 Me zevendesirnin e vlerave numerike,
15/1-1011
=:

perftohet:

ndersa nga LlIK, eshte,

10

-10/1+20/1=20 prej nga

Fig. 5.3 A --++

,.'--~

'r· ,.

r~

;1 !';".

dhe

. I) = 12 - II
Tensioni ndermjet

= O.
B

prej ~ga

pikave A dhe D eshte:

Fig.5.3.}
prandaj,rryma 12 do

UAO =
perk a te ish
t,

L (E-RI)
A

o

te jete:

Tensioni Ky tension rnund te percaktohet edhe ne rruge tjeter, p.sh.,
I
.•

ne skaje ti! ltieneratorit

te rryrnesr, do te jete:
, I 4

,

.~: ~ ..
:

'

···,·:··,-t;jl~,,·,;'::'

1 ··~1

,.-~~<':i<:~;HS,::'}-:/""-;::-':..:r •

218

Metodat per rgjidhjen e qarqeve elektrike lineare

Balm e Elektroteknikes I

Metoda e rrymavc konrurore bazohet (e cakruar per shrrimin e ekuacieneve pari, duhet te percaktohen konturet Secilit kontur i perket oga nje rryrne kctilla quhe rryrna konturore, dhe oe ekuacioneve i formes:

ne ligjet e Kirhofit, dhe pnraqet oje procedure Ie kontureve Ie pavarura. Per ke!e qellirn, se e pavarura e pasta] ato duhet Ie orientohen. fiktive, e eila rnbyllet ne ate kontur, Rryrnar e neperrnjet tyre mund Ie shkruhet nje sistem i

2l9· Duhet theksuar se konturet zgjedhenashtu qe secili 'prej tyre ka nga nje dege e eila i takon vetern konturit perkates, Konturet e zgjedhura De kete men~e quhen konture Ie pavarura. Meqe qarku :ka dy konture Hi pavarura, aq do Ie jete edhe numri i ekuacioneve, Ne kele rast, eshte:

rn
.

~J

B

Fig,5.6.1

IR
i.,1

jj

li=Eii'

j=l, ... ,11 i rryrnes ne konturin i. Me R;; eshte shenuar ku:

Ne keto ekuacione shurna e

/ .. eshle intensiteti

Ie

gjitha rezistencave ne konturin e i-te, apo "rezistenca vetiake e konturit reciproke
e kontureve

Ie i-te", Me Rii '" R i! eshte shenuar shurna e rezistencave ne deget e perbashketa
per konturin;, i dhe j, apo "rezistenca
5 hcnu

i dhe j. Me E j j eshte

,1 r shu rna e f orca ve elektrolevi zore brenda kon turit j. Pasi Ie j ene percaktuar rryrnat konturore, rryrnat e degeve percaktohen si shurne algjebrike e rrymave te te gjitha kontureve qe kalojne neper degen e veshrruar, Detyra 5.6 Duke zbatuar rnetoden e rrymave konturore,
te percaktohen rrymat

jane rezistencat vetiake

Ie konturit
'"
j

te pare dhe te dyte, ndersa rezistenca

RI2 '" Rll

-R == -200 n

eshte rezistenca reciproke e konturit Ie pare dhe Ie clyte, perkatesisht rezistenca e deges se perbashket per konturin e pare dhe te dyte, Shenja negative ne kete fast eshte pasoje e kaheve Ie kunderta te orie~timit Ie kontureve ne ld!te dege. Me tej, E / = E; + E 2 = 10 V

'8
.~

f,il"

·rJ

ne te
'"

ne qarkun e paraqirur
e qarkut. Jane

gjitha
=:

deget

E I==-6 V , E 1 = 4 V , E J

5

v , RI

Ie

ne fig5.6 .duhet
rnadhesite:

njohura

200 D., R J == 400

n, R J = loon. jane
forcat elektrolevizore

Zgjidhje:

Ie konturave

[dhe II.

,

Meqe qarku ka dy dege, b=2, dhe tri nyja, n=3.
atehere
percaktohet

Prandaj, nga sisterni i ekeuacioneve 60011 -200[/
I
-

perftohet:

nurnri nga:

kontureve

te

pavarura

200/11 = 10
".

I = b - (n -l) = 2 Pra, qarku ka dy konture te pavarura. Se pari konturet orientohen, e pastaj percakroher kahu
referent
kontureve
I

+300111 =-1 perftohen rryrnat kontu~ore:

Duke e zgj'idhur kens sistern te ekuacioneve,

Fig56 dhe kahet referente

rryrnes

konturore,

Orientimi

te rryrnave

konturore jane paraqitur ne fig.5.6.1.

t ~...
"_ f.~~_·
.--.~--~ I· _" ,.~ -, ~

./ ••... .•': -; ':.,.·:,:,

·.·.c~··.

. r- ~ .•

.. Pl"Jr

f~~-----------z,;a
~ "i -

I
,

I

I

..~-

~' .: ..

Ba;;at e EJeklroteknjke~ I

- 217

jete:
~_, _ose

l' " ~d-'m: m>
~\~.~ .~L .:

~

.'
.

.:
'. Detyra 5.5

Ul~

=-R1/,

-E-R)IJ

=-7.4 V

" ~"-:-'I-

~

Detyra 5.4

qarkun e paraqitur ne fig.5.4 duhet Ie percaktohen rryrnat oe Ie gJitha ~eget e ',:,," qarkut, si dhe tension! i gjeneratorit Ie rryrnes, Jane te njohura rnadhesite: E = 6 v ,
I, =lOmA, RJ =1000.,

-

.: 1
'1

R~ =200
Zgjidhjc:

n~

n, =200.0,

R)=50o.,

Nt! qarkun e paraqitur ne fig.5.5 duhet te percaktohet rezistenca Rl ashtu qe tensioni nderrnjet nyjave 2 dhe 3 te jete i barabarte me zero. Jane Ie njohura madhesile:U=10V, El=6V, E3=20V, /~=20mA, R1=lkD., R4=500n . Zgjidhje:

Le te.aprovohen kahet referents Ie rryrnave Ie degeve, dhe orientimi i konrurave, si ne fig.S.4.I. Duke shkruar Lli K per rrugen e rnbyllur I, perftohet:
".".

Ie veshtrohet qarku i paraqitur ne f1g.5.S.I. ne te ciiin jane aprovuar kahet reterente Ie rrymave Ie degeve. Per tensionin nderrnjet nyjave 2 dhe 3 mund te shkruhet:
Le U1J=-R414+El""b

m
'"

' :·.-~
.
,

I: E-Rlll=O

..

Fig. 5.4

pre] nga:

<m-'-' ,
:,~.
: "\-

'"

m e Duke e shkruar LlKper
A ; 12 Duke e shkruar

nyjen 1, perftohet:
=?

,

E 12 =-=30mA R2 -

prej nga
Fig.5.5 .. Duke zabtuar UK per nyjen 3,_,perftohet: EJ I, '" -""

R4

40

In

A

+ I - 1& '" 0

I = ! - 12 = -20 m A ~ e dyte, perftohet:

uJ K per konruren

. '2 = '4 - 1& "" 20
Nga ana
tjeter,

In

A

per tensicnin Ull mund

te shkruhet:

,,~

.•

:-

ndersa nga UK per nyjen 3, fitohet:

1; = l, -14
:ll
WI
R2
Fig. 5. 4. 1 tensioni ne skaje Ie gjeneratorit Ie rryrnes, ,do Ie prandaj duke e zcvendesuar, ~\~ ekuacion ne ekuacionin e rnesiperm, qe del nga LIlt, eshle: . .
.

prej nga:

R4

U

fa

~----~--

U--~----~
Fig.5.5.}

f'i li

rn

220

1[
. -~.

+

t

10
I .

Metodat per tgjidhj£lI e qarqtve elekirike lineare

Bazat e Eleklroleknikiis I ,

221

Kahu i rrymave

shihet

me

konturore dhe alyce It! degeve qarte ne fig.5.6.2.

t

+

!tIl

In

.,

[3

Nga fig.5.6.2
rezistencen

t

.,

shihet se rryrna e deges me RJ eshte vete rryma e konturit te dyte,

ku jane;

13=II/=lOmA Rl, silT shihet nga

R II = R I + R 4 = 20

n

I~
U

Fig. 5. 6.2 Rryrna ne degen me rezistencen fig_5.6.2, eshte rryrna e konturit te pare, por me kah Ie kundert,

12 =-f, =-20mA
s~ fundi, rneqe ne degen Ii pare, siy shihet nga fig.5;6.2, kalojne te dy rrymat kcnturcre, POf me kahe Ie kunderta, rryma e deges se pare, ne rezistencen RI eshle e barabarte me ndryshirnin e rrymave konturore, E,=E1=lOV; Duke zevendesuar Detyra 5.7 Ne qarkun e paraqitur ne fig.5.7 jane Ie njhur Ie gjithe parame~.rat e qarkut. Te percaktohen fuq iIe qe zh villohen pe rezis tore dhe gjeneratore te q arkut. Jane dhene mudhesite: E1=lOV, Rs=lOD. Zgjidhje: E1=8V, E)=14V, R!=5n, R(=2.0, R1=20n, -lSI, +27 lll-lOl", =8
''_;_'

lCf

n''..dhe,
I
_

G1

EI/=E2=8V; perftohet:

EII1=Ej=14V

vlerat numerike,

,_

R4=150,

fl " lW
D.
~,

Per qarkun e dhene, jane pervetesuar konturet e pavarura dhe orlenlimi i tyre, 'Ie jane paraqitur
ne fig.5.7.~. Po ashtu jane aprcvuar edhe kane! referente Ie rrymave te degeve. Meqe ne kete rast ekzistojne tri konture te pavarura, atehere sistemi i :ekuacioneve te rrymave konturore perbebet prej tri ekuacioneve, _ne !e cilat si _ te panjhura flgurojne rrymat konrurore- Forma e
~';'", ~ , ........ ·1'

.. "I

i/J :
+

Is

t

+J
III +

Neperrnjet

rregulles

se

Krarnerit,

percaktohen

JIll

t
+

rryrnat konturre:

il",,1.71A;

TI/=1.62A;

llll=lOA

-.. t

,:.!

-: .~

12 ++-

In

(!!;
Fig. 5. 7.2

Ne baze Ie kaheve te rryrnave konturore dhe atyre . te degeve (fig.5.7.2) rnund te percaktohen rryrnat e degeve:

..
;

.......

,

:;

Fig. 5. 7

lJ=IIl,=lA; Ne vazhdirn do

14=lr-I,,=O.09A;

is=ill-Tfll

=0.62 A

i

te llaogariten fuqire e te gjitha elernenteve

te qarkut le dhene:

222

Metodat per 'l.gj;dhjell e qarqeve elektrike lineare

dhe fuqite e &ieneratoreve:

Nga ekuacioni

i fundit,percaktohet: E1-E3 +~~ / t :=80

PEI=E1/1=17.lW;

~

Pn=Ez/2=12.96W;

Pn=EJ/J=14W
ndersa nga ekuacioni

R)+R3
i pare, II =
Nga fig.5.8.2

':

rnA
.'

~..

.;:. -

--'-·.,n'~
dhe ato t!: degeve, mund

Detyra

5.8 ne fig.5.B Ie percaktohen ne gjeneratorin

Ne ~arkun ie paraqi'tur dhe fuqia 120

qe zhvillohet

E

I=
,,-,

v,
::

E2

:=:

ISO V,

E l =_ 80 V,

rryrnat ne te gjitha deget e qarkut, si e rrymes, Jane Ie njohura madhesite: I r :=: 25 m A , R 1 =< 100 n, R 1 :=: 600 Q,

E +R I R, +R.
1 4

~

= 260

: mA
konturore

ku jane paraqitur

R4

Rj

400 Q . Zgjirlhje: Ne raster kur Ile qark ekziston gjeneratori i rrymes, atehere konturi ku ndodhet ai rnerret si kontur i pavarur ashtu qe dega me
gjenerator
I' i 1akoje

kahet e rrymave te percaktohen

rrymat e degeve,

11-=I/!1=80mA; Is=lfl-IIl/=-55mA

14=1J1,-I,=-235mA

vetern atij koururi, Ne

pra

:(.1
, -121

Ie

jete

dege e pavarur.

kele menyre
percakton numri i Ie

rryrna e gjeneratorit nje rryrns konturore, panjohurave

Ie

rrymesr per

dhe kesisoji

Per te percaktuar fuqine qe zhvillohet ne gjeneratorin e rryrnes, se pari duhet te percaktohet tensioni ne skajet e tij, Ky tension do te jete: Fig. 5. 8.2

zvogelohet

Fig. 5.8

Ie

rryrnave

teo

degeve

Ekuacionet

jane zgjedhur orientuar, dhe jane aprovuar kahet referente e rrymave konturore ne rastin korikret 'kane

fig.5.S. t

nje. Ne konturet, jan!:!

, ,
I

. 'I
L...

iit

1

dhe

.- ..'
'

Iormen:

i ,
perkatesisht,

1..j

P, = U21
.. Detyra 5.9 Nt:! qarkun e paraqltur nese jane te njohura
njohu r edhe intensiteti Zgjidhje: '

/,

= 4.9 W

~.

'4;,i

!il
m
~ -~~
..

l

I

ne fig.5.9 duhet te percaktohet madhesite: RI

vlera e forces elektrolevizore R4 = R3

= R2

== R3

= 100 n,

= 200.Q.

Eshte i

dhe kahu i rrymes ne rezistori n

R~, I~ "" 4 0 m A .

....'j, ,
~ I~_.;-

Fig.5.8.l

Sir; shihet, qarku idhene,
ne nje dege

ka tri konture

te pavarura.
e preferueshme

Meqenese qe dega

eshte e njohur rryrna perkatese

Ie

qarkut.rutehere

eshte

ti takoje

B '"
.

l

:f;.>:~;;"
, •.. ."j..

S',,:6.~;~(I~
;'0;;

~~L .,.~

-.~'.

• v, ;
•1 ••

-...

i~'~~-~oI:lI_ -

I"

-:

~~
!, ~•.

"_.'-

Metoda! p¥r zgjidllJen qarqeve elektrik« lineare q.224' (:' vetern njeril kontur, dhe kesisoji ajo paraqet dege te pavarur, Le te jene Ie : " zgjedhura, dhe te orientuara konturet si ne fig.5.9.1. Sisterni i ekuacione .... te e rryrnave konturore ne kere rast eshte:

e

Bauu e Elektroteknlkes

r

225

Zgjidhje: Pjesa e qarkut ndermjet pikave A dhe B mund Ie zevendesohet me tertsionin e njohur V,lB, ose me nje burim tensionit forca elektrolevizore e te cilit eshte e barabarte me tensionin e njohur ndermjet pikave A dhe B. dhe qarku merr formen si ne fig.5.1O.1. Per I~ Fig.S.IO percakruar fuqine qe zhvillohet ne rezistorin R1••mjafton te percaktohetvetem rryrna ne degen me rrezistorin R2• perkatesisht rnjafton te percaktohet vetern rryma e konturit Ie pare.

~i

~ ~!. _~ '

oil

+

JR, +R4 +Rs)/I' +(R, + Rs)/1/ +R] 111/ =0
(R] +Rs)11 +(R] +Rl +RJ +Rs)IIf+{R, +R1)11I1 =0

te

R,
ku

II

+(R, + R1)f/f +(R,

+R2)11l/

=E

II = Fig.5.9
prandaj,

'4 = 40 mA,

sisterni i ekuacioneve rnerr formen:

Per konturar e zgjedhura dhe

Ie orienruara si ne fig. 5.10 1.1.ekuac ionet kane
forrnen:

.'

.~

A

(R I + R 1 )1/ + R I 1/1'= E I
Duke i zevendesuar vlerat numerike oe keto dy ekuacione, perftohet: 300II1

,_:, ;
:.jI

'.

~. ,

R,

t, +(R

1

+R4

)//1 ;=E,-U

H

i' ,

+ 100f///

= -20
Fig.5.IO.l

perkatesisht:

B

2001/

+ 100 /If

=5

'"'F, .- ~ s

500//1 +200111/ "'-12 prej nga: Fig. S. 9. 1
j trete

100 1/

+ 200 II/ = -20

Pas zgjidhjes se sisternit Ie ekuacioneve, per Hymen e konturit te pare, perftoher:
m

11/ = -280
eshl~:

A;

III/

= 6.1,~m A

1/

t- Nga ekuacioni

= 0.1 A
me

i sistemit te ekuacioneve,

1001/ + 20011/

+ 200

III/

=E

Duke pasur parasysh qe kjo rryrne eshte rryrna qe kalon neper rezistorin rezistence R2, atehere fuqia qe zhvillohet ne kete rezistor, do te jete:

r':: ,.
~

,,:prej nga E=72V

l' Ne
j

--~----------------------------------------~----~----~--qarkun e paraqitur ne figuren 5.10 jane te njohura madhesite.. Te" percaktohet fuqia qe

Detyra 5.10

E, =5V,

R I = R 1 = R4 = 100

n,

U,IB = 25

v.

zhvillohet

ne

~

~: rezistorin me rezistence R2•

Bazar e Elektroteknikes I

227

ku: Siku rse edhe metoda e rryrnave konrurore, edhe metoda e porencialeve fe nyjave perfrohe: nga ligjet e Kirhofit. !}ipas kesaj rnetode krijohet rnundesia e perftimit te (11-]) ekuacioneve per njc qark elektrik, kun eshte numri i nyjave te qarkut. Nt! keto ekuacione si re panjohura paraqiten potencialer e nyjave (tensionet e nyjave) ndaj nje nyje referente te qarkut. Ekuacionet e ketilla jane Ie formes: G j i UjO
Gil

:::~+-+-:::5.9 RI. R~ s,
I =T=O.4S
5

I

1

1

mS ;

G2~ ~-+-+-:::1.9 < :~J R2 s,

1

1

1

li.l
mS

m

jane perr;:ueshmerite G12=G21

vet jake te nyjave 1 dhe 2, dhe ku

-:.I G jk
i~1

1/

UfO'=: -

I £(j)

-IG(j)

;

i= l ..··;N
Ie degeve te cilat nyjen j e parasysh me kele raast deget degeve qe dalin nga nyja j me Gjj• Gjyrntyret ne anen e e rryrnave Ie gjeneratoreve

eshre peryueshmeria:ldennjet

nyjave I dhe 2, ndersa: 'E 1,=_1

Kceficientet Gj/, paraqesin shurnat e percueshrnerive Iidhin me secilen nyje k::: I, 2, ... , N, duke mos i rnarre me gjeneratore rryrnore, Shuma e percueshrnerive te gullet percueshrncri vet jake e nyjes, dhe ajo shenohet djathte Ie ekuacionit te rnesiperm paraqesin shurnen rryrnore ne deget qe dalin nga nyjaj-te. Detyra 5.11
I '

~-----!.... -.~\----..,
Ig

RI

+ I =I30nrA
8
,

.;

£2 II/=--1, Rz '

=- 6~ mA )
-; .. __

Jane shumat e rryrnave qe takohen. perkatesisht ne nyjen 1 dhe 2. Pas zevendesimit ne sisternin e ekuacioneve, perftohet: 5.9 UIO - 0.4 ':"0.4 VI(} + 1.9 V~o = -65 Si rezultat i zgjidhjes se ketyre ekuacione~e,
,

...~ i~

.:.
"' ,',

,

qarkun e paraqitur ne fig.5.!! Ie percaktohen rrymat ne te gjitha deget e qarkut, Jane te njohura rnadhesite: EI=IOV, E1=30V, Ig"'~OmA, R]:::200n, R2
:::

Ne

u.; = 130

....

~.

2 kn,

R) ::: R ~ = I kD, R 5

:::

2.5 kQ . Zgjidhje:

~----~~+-~----~
Ig

Per zbatirnin e rnetodes se potencialeve ce nyjave per percaktirnin e rrymave Ie degeve Ie . qarkut, se pari, duhet ce zgjedhet si referente
nje nyje e qarkut, dhe rendorn kjo nyje shenohet nrne 0 (fig.S.l Ll). Pastaj ndaj kesaj nyje percaktohen tensionet e nyjave te tjera Ce . qarkut. Silj: shihet, nga fig.5 .11. J, CJ,arku ka dy nyja, 1 dhe 2, keshtu qe sisterni i ekuacioneve sipas kesaj rnetode ka formen:

perftohen

tensionet

e nyjave

1 dhe 2

.
I

ndaj nyjes referente:

UJO=20V;
mund

U1o",,-30V

Duke i njohur keto dy tensione

te percaktohet:

Fig. 5. II

Fig.5.Jl.2

cv
I ~

Le te jen~ t!! aprovuara kahet e ~:;~:~ rryma ve te degeve, si ne fig.Svl Ll ,' ..-. • Qe Ie leht~sohet percaktimi i :.:.:.::~

. ··>·:·Gn

>~t.~t .
tJ, :.y: ~ -.

~U

.~

rryma ve te dege ve, qarku riga fig.S.1 J.1 "~dahet"

ne'

qarqe parcia!e. Keshtu,

per->."~:~l!} .

'r1

228 ". r~. ~ ::.. ~~~
).

Metoda: piir <.gjidhjene qarqeve elektrike lineare e rryrnave II dhe 14 i referohemi qarqeve parciale

percaktirnin fig.5.11.2.

te

paraqitura

ne

+

• ..1. •• '.

-;

.'

_,

' ....

Nga keto qarq.e Ie thjeshta, eshte:
II =
U10·;....E1

RI

-"50 mA.

Bazar e Elektroleblikiis I 229 Per zgji.dhje do te perdoret metoda e potencialeve le nyjave. Le te ernertohen nyjat e qarkut te dhene', dhe Ie te zgjedhet nje nyje si referente, fig.5.12.1. Sit; shihet nga fig.~ 12.1, nderm jet nyj ave 1 dhe 0 eshte j lidh~r :,gj_eneratori ideal me force. elektrolevizore £1> prandaj tensioui
0

[1

U10 =-=-30mA.

U1o=E1",,!OOV Fig.5.i2
Ne kete menyre numri

R)

i ekuacioneve

zvogelohet

,'.

Rrymat
fig.5.ll.3,

12 dhe I) mund

Ie

percaktohen

nga qarqet

parciale

Ie

paraqitura

oe

[z

=

E

1

Rz

-u ~o = 30 rnA.

nga tre ekuacione ne dy ekuacione per zgjidhje, meqe njeri prej tensioneve eshte j njohur. Andaj.isa here qe ne qark ekziston gjeneralori ideal i tensionit, njeri skaj i tij duhet te rnerret sl nyje referente (fig.5.12..1). Sisterni i ekuacioneve ne rastin konkret eshte:

[4

VIO =-= 10 rnA R4
o.

CD 9--r-}---<;>--1r----9 ®
R" I mund
neperrnjet

~G
ku jane:

21 Vw

+ G22 U2(J - G 2J U 30

:=:

J

II

Rry

rna ne

rezistencen

.

~

Fig.5.11.3
15=-=20mA R'j ligjit

te

percaktohet

~ +
12

-G3IUw-GnUzo+OnU,lo""!/f/

tensionit

Un. me shprehjen:

Un

i,;." ,

t{~.,
1m .. ~.
.'

Fig. 5. 12. 1 per nyjen 1: 1 I 1 OJ! =-R ; 0ll =-+-; ) R2 R2 Gll =0

ose nepermjet

Ie pare te Klehafit

fR'

Detyra 5.12
:qarkut.

,00

;.

W. : Ne qarkun

{I'
":~

e paraqitur nc fig.5 .12, te percaktohen fuqite e te gj ithe' gj eneratoreve te Jane te njohura madhesite: E.:=lOOV, E2=150Y:' E1=28V, R)=4kO, R4=6kQ,

Duke i zevenesuar

vlerat nurnerike, pas zgjidhje se ekuaiconeve U10=64V; UJO",,!40V

perftohet:

1,=28mA,

Rs=S'k.Q.

:ZgjIrlbje:

Le te apro vohen kahet referente te rryrna ve si ne fig.5 .12 .1. Duke e ndare qarku n ne qarqe parciale si ne deytren paraprake, percaktohen intensitetet e rryrnave,

~~. '.:
'

2)O

~M~e~lo=d=a~lp~e~'r~zy~·~w~~~·e~/'~e~q~a~~~e_ye~e~l~ek_lr_~_e_I_;,_Ie_ar_t __ !::::
2

Baza! e ElekrrDrekrlikifs I '

231

..

E 1 -U'o ",,5mA ; I =---=8mA U'o .' R2 'i Ri ---V,0--;:-V20+ RJ if. 5

, WI

ndersa nga LfK per nyjet 0, 2 dhe 1. perftohet:

I

1

(1-+-s, 1]'
R)

UlO-

:!2.
R
3

. Ell

I +I
dhe

L=! -1.=-6
" 1 "'

rnA

Pas z.evendesimit Ie vlerave nurnerike, zgjidhjes se ekuacioneve, perftohet: U\O=-20V; £2/2
= 320 m

Fuqite e gjeneratoreve

jane:
=

V2,0=-JOV;

U;o=40V

keshtu qe tensioni i gjeneratorit
PE2 ""

rrymor eshte:

PEl

=

EIII
23

300mlV;

mW;

Pn '" £1/;

= 320 rnlV

PJ G
Detyra 5.13 Ne qarkun £::::22.5\/, R 3 = 4 kfl ,

=U

Ir

= (U

U o. - R 6 I f - E + VOl = 401/
ndersa fuqia e tij,

2U -

U)O ) I! = -152

W

p=
e paraqitur
£1;=:70V, R 5 = 500 D. ,

U04 I,

=

3W

ne fig.5.13, jane
E2=30V, R 6 == 300

re njohura
£)=40\/:, percaktohet

madhesite: R1=2kn., tensioni

It = 75 rnA , R1=lko., dhe fuqia e

Detyra

5.14 '.

n.

Per qarkun e paraqitur 1~=2A, R1=3D,

ne fig,S.14 jane te njohura madhesite:
R1==lS0, Rl=8n, R4=2~, i gjenratont

EI

Te

= 6 V , E; = 24 V ,

gjeneratorit Zgjidhje:

Ie rryrnes,

Rs==6D.Tepercaktopen rrymor.

" .. rryrnat neper d e g'e' t'e'qarkut si dhe tensioni

+

+

Le Ie emertohen nyjat e qarkut te dhene si ne fig.S.13.1. Nga figura shihet se per Ie percaktuar tensionin e gjeneratorit rrymor kerkoher tensioni j nyjes 3,

Zgjidhje: Per zgjidhje do 'te potenciaJeve II! nyjave, perdoret metoda e prandaj qe ne fillim ~,_ ,'.

duhet te ernertohen nyjat dhe te aprovohen kahet referente te rrymave te degeve, si ne fig,5.l4.1.

Fig. 5. 13

Ile baze

Ky tension do !e percaktohet ne baze Ie metodes . se porencialeve te nyjave, Sisterni i ~kuacioneve

Fig.5,14

ekU'dO:~~: ~:::~~~,metode do

Sj~ shihet, qarku ka dy nyja, prandaj sistemi i "jete ../

,',..!

lli

~J,~
:.'~.;1 fJ~

Ie kesaj metode, eshte:

ku jane:

_. __

.-

rn

til

232

Metodat pitr zgjidhjene qarqeve elektrik» lineare

Batat e E/ekrrolekllike":s I

233

ill'"
.
,

ill

1

,;

E\ Ii =1 --=0 l R\ + Prandaj, pas zgjidhjes ekuacioneve, perftohet:

t

51!

sistemit

ttl
Fig. 5. 15

";

~
.

VIO
ne qarqe

= 3.66 V_ ';
parciaie,

V20

= 6.1 V
rryrnat e

Zgjidhje: Le te ernertohen nyjat e qarkut te dhtlne, si ne qarkun e paraqitur ne fig.S. 15.1. Voltmetri ne qark eshte ideal. qe do te thote se rezistenca e tij e brendshrne eshte shurne e rnadhe, keshtu qe ndermiet nyjave 4 dhe 5 nuk kalon rryrne,

Duke e ndare qarkun e paraqirur ne fig.5.14.1
percaktohen

,

degeve,
I=

'

U +E
\0

~ ~
,I

1

R

I

j

= 3.- A" ?2

u -u
10

R4

JO ""

.

1.22 A

G)

Fig.5.l5.}

.>:
-.:" ... :'.

f:1, , !!J'

Tensioni i gjeneratorit rryrnor eshte:

Nga qarku i mesiperm shihet se tensioni qe mat voltrnetri eshte:

~
-

-.:":,.'

:;~.~(~
Tensionet e nyjave 4 dhe 5 mund te percaktohen nepermjet rnetodes se p6tencialeve te ityjave. Ne qarkun e dh!!ne jane murneruar 5 nyja, mirepo jane prezent tre " gjenerator.ideale te tensionit, keshtu qe ato tensione jane tensione te njohura. Skaji i -·'.-:-1
.:
';

tl!

~)

\

._:' Detyra 5.15

_, ____;_-----------...;!,...__........:.~~-,

perbashket i te tre gjeneratoreve eshte rnarre si nyje referente, prandaj mund
shkruhet:

Ie

234

Metodat per tgjidhjen e.qarqel'e elektrike lineare

_--::=~;::==;-~~iill~B~a~lI1~f!!..e.!.E~le~k~tr£.ot~e~kn~ik~i!~J~J Zgjidhje: ~,

_,...._-::-~_35t;' .~
f •
I "T

t
Fig. 5. 16

" , ... Ne baze Ie teorernes sl!. srpeven d 0 s· es , qarku i dhene mund., J .. . . 5 Ie zberthehet ne dy qarse parciale, 51 n e frg.>. 16 . I J ne te • cilat, sic shihet, v~p.ron ~e.tem nga nie. gjenerator. Prandaj, per rryrnat e kerkuara mund Ie shkruhet:

ID~'!;."

.',

.'

. .c ',.. ~
-

..

perkatesisht,

dhe

A
I .g

R2
+

l' ~ J +'

Nga ekuacioni

i pare, del;

R3

4-

U40 = 15 V
ndersa ngaekuacioni

t
B

I'2
Fig.5.16.1
j

i dyre,

U.lfJ ~
keshui qe tension

18 I'

ge tregon volrrnetri ideal eshte,

-. .. . atori Ne rastin e pare kur vepron vetern gJener . U)'8 =-R1J; U".e ~ R; dhe duke pasur parasysh se,

rryrnes

'

atehere, ,

m
'

ill
I
,

1.;

..~.~; Q' ~ -

Sipas rnetcdes sl! sipervendosjes intensireri i rryrnes ne secilen dege Ie qarkut elektrik linear esote i barabarte me shu men algjebrike Ie inrensiteteve te rrymave ne ate dege te cilat do t' i shkaktonin gjeneratoret e tensonit dhe te rryrnes po Ie vepronin yes; evec, Detyra 5,16 Ne qarkun e paraqi tu r te qarkutJane

,
j

'=1 1J

g

+( 1

j

I

zl!vendesimi i kesaj rryme, jep:

Nga qarku i dyte, eshte: I .. .. 12='l-R E] +R -2 A
-

ne fig.5.16 te percaktohen
E2=JOV,

intensitetet ',=5A,

e rryma ve neper de'ge Rl=2!2; Rl=3Q.

te njohurarnadhesite:

2

l '.

Prandaj, per rryma e kerkuara, gj endet: .. .....
:,

i'

'

------~---- -------.,,......

----"

-

-

m-'

l,,t

-

... :'-....

_._.,
~r :

W

m

236

Metodat per zgjidiljen e qarqeve

deklrikf

lineare

m

11=1;+I;'=-lA

,------

Ba;;nI e EltklroleklLikls

I

237

prej nga:

tid
Detyra 5.17

Per qarkun e dyte, poashtu ne baze

Ie rnetodes

se r_p'mave konturore, esbte:

t, = /,

[!ill;
I

rn.
1,'"'
~~

-Nf~ qarkun e paraqitur ne fig.5 .17 te percnktohet rryma ne degen me gjenerator dhene rnadhesite:

te

- R J I'll + (R I + R 2 ) (.

-

R 2 [/II

=0

~o~:e.~elekt~.o~e,~'izoredhe fuqia qe zhvillohet ne rezistorin me rezistence RI.,Jane E=18V, I, =45mA, R]=iOkD., Rz=15kD, RJ=3kD..
• Zgjidhjer ,

...: ,A
:~

perkatesisht,
/"=15I11A,;
dhe 1111';'9mA

m ill·
Fig.5.17

Ne baze t~ metodes se- sipervendosjes, qarku i dhene zberthehet ne dy qarqe te vecanta ne Ie cilat vepron vetern nga je gjenerator (fig.5.l7.1). Rryrnat ne qarqet e vecanta percaktohen nepdrrnjet metodes se nymave konturore, Le Ie jene te zgjedhura dhe Ie orientuara konturet sio;: esnte paraqitur ne fig.5. 1'1.1. ,

I .. =

',II + I;'

~ l~' :=

( .. -

J / II

= 6 rnA

Prandaj, rryrnat e kerkuara jane:

Fuqia e rezistorit

R2, eshte:

~:-, ill';j
-

"_-

_"'~

". .-

Detyra 5.18
Fig. 5. 17. 1 [

m w
Q
~-

Nga qarku i pare, ne haze

te rnetodes se rryruave

konturore, eshte:

Per qarkun e paraqirur ne fig.5.19 duke zbatuar rnetoden e sipervendcsjes te percaktohen rrymat h dhe lJ sipas kahut te dhene ne figure. Jane Ie njohura: E = 100 V, I I := 60 rnA, R! "-' 10 h1 , R 1 := 7.5 kQ , R]=25kD., R4=6kD., Rs:=5kD.

. (R]+Rl)(-R1/;=E
... -

, -R1I'+(R1+R3)1;=O
~'_----6

t
1)

Zgjidbje: Qarku i dhene ne baze te rnetodes 5e sipervendosjes, round te zberthehet ne dy qarqe te vecanta (rneqe ne qark veprojne dy gjeneratore) si ne fig.S .18.1.

~,~ ,p.erkalesishl,
13 I' -101; =:18
ML " ]:;a>,

- 10 t'

+ 25 I; = 0

Fig. 5.18

Nga qarku i pare

ne fig.S .18. 1, eshte:

.-

238

Metodat per zgjidhjen e qarqeve elektrik« lineare

Bazat e Elekrrouknikts

I

239

.;.- ~#'_
, , ~:

_.

11=/1= ndersa nga.qarku
j

,

.

E
Rl +R)

=O.OIA

Detyra 5.20 Ne qarkun e paraqitur

dyte,

eshte:

percaklohet rryma

ne rezistorin

ne fig.5.20, duke zbatuar metoden e sipevendosjes, te Rl per kahun e .jhene. Jane Ie njohura madhesite: E\=12Y,! ":.El.:;~OV, J,=6A, R\=8D.,

R 1 "" 5 n, R J
Zgjidhje:

'"

20

n.

Qarku i dhene pennban tre gjeneratore, prandaj ne baze Ie rnetodes se sipevendosjes ky qark round te zberthehet ne lri qarqe te vecanta, si Ile fig.5 .20.1, ne Ie cilat gjeneratoret veprojne nje nga nje. Nga qarku i pare ne fig.5.201, eshle:

_;lj

Fig. 5. 18. 1 RI R 2 g =0.045 A' ~+RJ

Fig. 5. 20
ndersa nga qarku i dyte. eshte: I~ =0 doe nga qarku i trete, eshte: 0025 A

12

.

=

=-- A R2 + R) '5

£2'

6

'o!' ,Vf. . :.:~ -··:-·r-;" _.
C.

~
1.1:~
.
,

l

~

l;' Prandaj,

rryrnat e kerkuara jane: I, =

-.-~
:::--

r~ + 1;' = 0.01 + 0.015'"

12
Rryma e kerku ar, do

...

=

.: R) J ~

24 5

, [;j
r' _ v.,

1,1 = I)" - i. = 0.045 - 0.01 = 0.035 A
Detyra 5.19 Ne q arku pn 'It r,a q ur
11

Rl+R.l

Ie ~ete: r:
+

~~-

I

-iit

e p.\ra q iru rIle
ne
..

fi

1" sure,

fig .5.19 te percaktohen rry mat J d he J' kh 2 1 srpas a ut E = 100 V , I ~- - 60 II,rA R\=10kD.,R2=7.5kfl, R 3 = 25 kfl, R 5 = 5 kO . Rezultatl:

Ie.

1'2' t

. ''::'~,.-

+

IJ

'"

I.~· -

f)'

= 0.035 A

Fig.5.20.J Fig.5.J9

;'.~~.
.~.. , __ ~

,.
.

(

- '.- .; ..
~I.';.:. I

-.,

..•..,,- .......

_

...

__ ._---_._------Metodar pe'r zgjidhjell e qarqeve eleksrike lineare

a..
Uti
240

Detyra 5.21

Ne qarkun (l paraqitur ne fig.5.21, kur veprojne (I: dy gjeneratoret, fuqia ne rezistorin rne-rezistence R = I kQ eshte p;::; 9 m W. Kur ne qark vepron vetern gjeneratori i fei. fuqia ne rezistoqn e njejt~ eshte P = 4 m W . Te percaktohet fuqia ne rezistorin e 'ojl:jte kur ne qark veoron vetem gjenerntori i rryrnes
Zgjidhje: Rezistoret ne qarqet elektrike

-t

rnund Ie jene Ie lidhur ne seri, paralel, dhe ne menyre Ie kornbinuar. Rezistenca ekuivalente e lidhjes ne sed Ie 11 rezistoreve llogaritet me

shprehjen:
n
.:

Fuqia qe zhvillohetne rezistorin R ashte:

R. = L Ri
1"'1

....
:.'~:.

ndersa per lidhjen paralele
1

te II rezistoreve,
R;
ekzsitojne edhe lidhjet ne ylJ dh~
!

.: _-

I~ l-J . N ga qarku

.Qarku r dhene, rie baze ,te rnetodes st! sipevendosjes mund te zberthehet ne dy qarqe

-=1R.
i=1

~i

Fig. 5. 21
p'=R(1=4mW',

. ,le veyant~; si ne fig.5.21.1

Pervec

ketyre

lidhjeve

kryesore,

~e

i 'pare ne fi g.5 .21.1 eshie:'"

:

shurnekpndesh, ne trekendesh.

Prej tyre me Ie shpeshta jane lidhja nl:! yllin trekrahesh. dhe lJdhJal
a R~a' Rob<=> b

I

m:.:~
mo'

prej nga: (=2mA eshte:

. .' _Meqe rryma ne rezistorin R, ne baze Ie kesa] ~tode,

c

c

Rc ~--..._, .....
b
ne lidhjen yll jane:

1=1+1
R

.
R Shprehjet eer kalirnin pre] lidbjes trekendesh

: ..atehere:

+

t

I,

.. t

ill.
w-

.! ,
Fig521)
t" =-1-( =3-2= prandaj, fuqia e kerkuar do I rnA :\

i

ndersa per kalimin prej !idhjes yll De lidhjen trekendesh jane:

.-

, •

f·~

1 .~
Detyra 5.22 Per qarkun e paraqitur pikaveA - ~·i:ne fig.5.22
Ii!

~ .•. .fI'f

te' jete:

percaktohet rezistenca ekuivalente ndermjet R, = Rl =6

p" =R ('l=lmW

dhe B. Jane dhene madhesite:

n, R]

=3

n..

242

Metodat per zgjidhjen e qarqeve elekfrike lineare Zgjidhje:
a) a) Rezistenca ekuivalente nderrnjet e dhene pikave A dhe B per qarkun

Bazar e Elekrroreklrilcls Rl4 dhe

r

.243

=R)IIR.=3"h
.-

eshte:
R.=Rl=3Q

~ .

Me
e lidhura

tej, duke i lidhur n~' seri rezistencat si ne fig.5 23.2, ku jane:

R1

me

R134, Rs

me

R6 dhe R7me RI90,

qarku

A ~

RJ
Fig.S.22
11111112

B

h)

h)

Rezistencat rezistenca

nderrniet
paralel,

rnerr formen

pikave A dhe B jane prandaj

te Iidhura

ekuivalente

eshte: .
R 7890=R7 +R8,0

= 20 Q
RJ me
R234

-=-+-+-=-+-+-=R< RI Rl R3 6 6 3
perkatesish: R<::; 1.5 Q. Detyra 5.23
Per qarkun e

3

Me Fig. 5.23.2 R
:=

tej, lidhen paralel
RS6

rezistencat

dhe

rezistencat

me R7890• Pas ketij ekuivalentimi si

qarku merr formen

.

ne fig.5.23.3. ,

ku jane:

RIR2J4

R1+R,j4

-4D
Siy

;R

..

=--'"'--

Rj6R7890'

Ion

Rr+R7!90
nga fig5.23.3, rezistenca ekuivalente

paraqirur
B
::;

ne fig.5.23

Ie percaktohet

rezistenca

ekuivalente

nderrnjet

shihet

pikave

A dhe

Jane

Ie njohura
= 17

madhesite:
::;

R 1 = 6""" 8 Q, R

R]

= R 4 == 6 n,
Fig.5.23.3

ndermiet

pikave A dhe B, perftohet R' dhe R' "

si lidhje ne sen e

R: ::;5 Q, R l

I2

n. R 7

n, R 8

R9

::;

RIO::; 9

n.

rezistencave

.. Detyra 5,24
Per qarkun e paraqitur a) ndermjet pikaveA ne fig.5.24 dhe E,

.. m
~,

,

Ie percaktohet

rezistenca

ekuivalente

n
~

Fig. 5. 23

RIO

b) ndermjet pikaveC dhe D Jane Ie njohura rnadhesite: RI = R2

= 4 n,.R) = R4

= 6.0., Rs

= 2 n.
qarku i

Zgjidhje: Pasi rezistoret·RJ dhe R•. si dhe rezistoret Rs, R9 •. dhe RIO, jane te lidhur paralel,
atehere qarku mere formen

f
.1

Zgjidhje: a) Nese trekendeshi
paraqilur
j

rezistencave

ACD transfigurohet

ne fig.S.2";. J. Rezistencat

ne yll, perftohet e yllit ek.. cuivalent jane: 1.6

n. .

Fig. 5.23. 1

si ne fig.5.23.1.

ku jane:

'.- ~ ~ ...

244

c

Mesodat pl!r zgjidhj~n e qarqeve elektrike lineare 0.80.

Bata: e Eli!klroukllikes I R~ R6 , R8C=R~+R6+--=60

245

Rj

A

RezisLencat RI dhe RK j~ne te lidhura edhe rezisrencat R, dhe Rsc. prandaj Qarku i paraqitur oe fig.5.24.1 kornbinuar seri-paralel, prandaj ekuivalenre rnund Ie shkruhet:

paralel,

e po ashtu

.

paraqet

D Fig.5.N
, C

per

lidhje te rezistencen A

R3 Fig. 5. 25

B R2

Rezistenca ekuivalenre

nderrnjet

pikave A dhe B, eshte:

n,
b) Rezistenca ekuivalente ndermjet pikave C dhe D perbehet prej tri degeve paralele, prandaj:

C-

-:::-, +--+-=R. R R AS RJ perkatesisht, R, =.20

1

1

1

\

1

Q

) ,

2

m.
B D
Fig.5.24.l

,

Fig.5.25.!

Detyra 5.26 Per qarkun e paraqitur ne fig.5.26 te percaktehet pikave rezistenca ekuivalente nderrnjet

~:,mDetyra 5.25 , ,------------------------------~------p.er qarkun e paraqirur ne fig.5.25 te percaktohet rezistenca ekuivalente ndermjet
~ p:kave A dhe B. ,

A dhe B. Jane te njohura

madhesite:

R 1 = R2 = 16 0.,

R]

=

R,

= 6 0,

R6 =R7 =40..

!_

.
perftohet

.
R3 B
R4

[d Zgjidhje:
: Nese Hdbj.a n~_yl~ e.rezi~tencaveABC transfigurohet ne lidhje trekendesh, 9arku ekuivalent ! paraqitur ne fig.5.25 .1. ne te cilin eshte; ~
." I' • :

. Zgjidhje: Rezistenca ekuivaiente mund te perftohet duke e transfiguruar, se pari lidhjen ne yll te. rezistencave Rs, R6 dhe R7, e pastaj lidhjen keshtu te perftuar ne lidhje te kornbinuar seri-paralel, Rezistenca ekuival.ente rnund te firohet edhe ne nje menyre tjeter, Le te pararnendohet se nderrnjet pikave A dhe B

D Fig. 5.26

eshte terhjekur nje simetrale e cila e ndan qarkun ne dy pjese Ie njejta sirnetrike. Nese ndermjet pikave A dhe B kycet nji! gjenerator i tension it, atehere per shkak te

~ ._.'1'.~;-:
:~\~{

246 sirnetrise shqyrtobet perfrohet:

Metodat per zgjidlJjtll

e qarqtve

elektrike lineare

__ mund

___..::B~a:.:l::::OI:...:e:..·=E:..:le::.;k·:.:.fr.:..o:..:te=kl;.:..II_·k_I!J_I_-=-

2_4~7

~(.! ~
t

se qarkut,
vetern

pikat njera

C dhe D jane e qarkut

ne potencial
nen apa .mbi

te njejte, d.m.th.
simetrale,

Ie

., £1 E. _ RI

pjese

dhe ne ale rast

----+Rl

E, J

E] J

.,

'

.:

'R)

· R1 R< =-

-+-+~2

I

=

E

3

=2

V

RJ

s, + _"_--:::-~,,-=-- 2
2

RI =7 n Fig. 5.27

·1

"l 1 1 3 -=-+-+-:::-

R,

R,

R2

R]

R

s,

perkatesish t,
I

0

Fig. 5. 26. 1
Nga qarku i thjeshts,

·

R =-:=10

,

R

3

ne fig.5.27.I,

rryma e qarkut eshte:

Sipas teorernes se gjeneratorit ekui valent (Teoremes se Millman-it) oje qark e lektrike i perbere nga disa dege paralele, me gjenerarore tensioni, rezistore dhe gjeneratore rryme, mund Ie ekuivalentohet me nje qark te thjeshte ku bejne pjese gj eneratori eku iva 1en t i tension it i Iid h~r ne sed me n jere zistence ekuival ente .. Tensioni (forca elektrolevizore) i gjeneratorit ekuivalent, dhe rezistenca ekuivalerite IIogaruen perkatesisht nga shprehjet: E
r

prandaj fuqia e rezistorit eshle: Fig. 5.27. 1 P4 = R~ 112 = O.B W

Detyra 5.28 Ne qarkun e paraqitur
rezi stence

._ I.EjG;+I.
=: ; .. 1

t..
i~1

ne

fig.S.28

te percaktohet

fuqia

qe

zhvillohet
E
I

ne rezi:torin me

R4 d he tens ic n i i gj enera torit rryrnor, J ne dhene:

=E

2

= E ~= 6 V •

i-1

L 0i
1

"

RI
, ,
;

='

R 1 =.R ~ 3 n, 1~ = 4 A, R 4

=

=5 n.
Zgjidhje:
Qarku i dhene, ne te teoremes se gjeneratorit ekui valen t, ekui valentohet ndaj rezistences R4• dhe qarku merr formen si ne fig.5.28.1. Parametrate gjeneratori t eku ivalent jane:

Detyra

5.27 ne fig.5.27,

Nt qarkun e paraqitur R,. Jane

Ie percaktohet

fuqia ne rezistorin

Ie

njohura

rnadhesite:

£1 = E1 "'- E] = 6 V,

RI = R2 = RJ = 3 n,

me rezistence

I

R4 =5 Q. Zgjidhje: ndaj rezistences R4 ekuivalernohet neperrnjet teorernes sl! gjeneratorit ekuivalent, keshnr qe qarku i dhene shnderrohet ne nje qark Ie thjeshte si ne , fi g.S .27. !. Pararne trat e q arku t eku ivalen t jane: Qarku

Ij
1
1

j

I

Fig.5.28
",

I
,,-:~

r H

Bazal e Eleklroldnikiis

ekuivalentohen jane:

me nje gjenerator

249 teasioni, ne sed me nji! rezistor, Ne fig.S .29. I

I

t.~
~ ·.1

!

dhe Fig. 5. 28. 1

ll" i'"
;,. ,]"1;.. :
: .j .'
L ~ .. l. •

t I ..

!".; .

-=-+-+-=R. R e, R] R
J

1

1

1

1

3

perkatesisht, R' R' =-=1.0 "' 3

Fig. 5.29

dhe

j ........ .1. -

3i
..
·1

' .,-.

.

Rryrna ne qarkun e thjeshte,

te paraqitur ne fig.5.28,

1, eshte:

Tensioni ne skaje

te gjeneratorit

te rryrnes, eshte: Fig.5.29.1 Prandaj, intensiteti rryrnes ne

Fuqia e rezistorit R4 do te jete:

qark eshte: .I £<I-RJl~+£4-Et2 Rd =1.6A

+ RJ + R~ + Re2

..<:

ndersa tension] i gjeneratorit 5,29 e paraqitur ne fig.5.29

j:. -

.:~; - , Detyra

te rryrnes,

Ne qarkun
l,=IOA,

te percaktohet
'"

fuqia

e rrymes, Jane te nj ohura madhesi te: E I

E6

'"

20 V , E 2 = E.l

qe zhvillohetne gjeneratorin = I? V , E 4 = 15 V ,
R5=R6=4n.

.
prandaj fuqia e gjeneratorit te rryrnes do

Ie jete:

Rj=lOn, R2=5n"

RJ=ln,

R4=20,

WV . Ne
I~,.:

r,')

Zgjidhje: baze te teorernes se gjeneratorit ekuivalent, dy deget paralele me fel., EI dbe £z. ekuivalentohen me nje dege, po ashtu dX deget paralele me [sl., £5 dhe E6• ekuivalentohen me nje dege, dhe sl! fundi, gjeneratori i rryrnes dhe rezistenca RJ Detyra 5.30 Ne qarkune paraqitur ne fig.5.30, kur nderpreresi eshte i hapur, rryrna nepei rezistencen RI esbte II = 3 A. Te percaktohet fuqia qe zhvillohet ne gjeneratorin ~

e..
....
.. ~.

. ",,'

.:;

w_:_

•. : _ • ~;;.

...

~ ... "

L., ,_:

.~

·>·,:;1:r'
25(}

Metoda: pifr zgjidl1jen e qarqeve elektrike iineare £1 kur nderpreresi eshte

____________

--=B~a.:::w::..:/...:t...:£:.:.!=tk~t

•...:ro_:_;le:;.:k::..:l1:;.:ik=if;S:..../;__

2.::;5::.:1

v,

m

fel.

i rnbyllur. 1,=3A.
Rezultati:

June

te

njohura

madhesite:

E1 '" !O V ,

+

Zgji.dhje:

,
ne baze te teorernes se Tevenenit i tfre
me nje tl!

l~~lA,

R1=Rl=R]=50,

Meqe kerkohet rryrna ne degen me rezistence Rs.
atehere
qarku gjenerator ndaj kl!s:lj dege ekuivalentohet

t~'Te~nenit,

me ]«! ET

dhe rezistence

brendsh me R r .si ne fig. 5 .3U.

if]

till

Fig.S,3/ 1)

Per kl!tl! qark II! thjeshte, ne baze te ligjit te omit, percaktohet rryrna e kerkuar:

Fig.S.JO

'5
Tevenenit ndaj paraqet

Er
::=:-__;__

R; + Rs

Tension] i gjenerarorit Ie Tevenenit percaktohet nga qarku i perftuar nga qarku i d~l!ne leur nga ai largohet dega ne te cilen percaktohet rryrna (fig.5.31.2), ndersa rezistenca ekuivalente e
rezistencen tl! cilat ekuivalente pikave

ne

te

qarkut

II! dhene rryma

ndodhet

dega ·1..11 kerkohet

Sipas reorernes
mund

se Tevenenit,
me

cfaredo

qarku elektrik,

ndaj akecilave

dy nyjave,
til

Ie

ekuiuvalentohet

nje

gjenerator

Ie

tensionit

me [el. ET dhe rezistence

brendshrne

RT, 1 RVAStO)

Nga qarku i paraqitur ne fig.5.31.2, ne baze tl! njeres prej per zgjidhjen e qarqeve elektrike lineare, percaktohet tensioni ndermjet pikave A dhe B. Nga ky qark mund te shkruhet:
metodave

Fig.5.3U

(fig.5.31.2).

M

RII8(o)+R Prandaj, 'tensioni perkatesisht ndernjet pikave ku ka qene e lidhur dega me rezistorin Rs,

tJ

Per

te

llogaritur rryrnen sipas kesaj shprehje veprohet ne kete menyre: nga skema e dhene hiqet dega me rezistencen R. Ne pikat A dhe B Ie pjeses sf: mbetur te qarkut llogaritet tensioni U"'8(0) me nje nga metod at
qe njihen;

tensioni ndermjet pikave A dhe E, eshte:

. i ~.,

nga skerna e dhene ndertojmp
rezisrenca

nje skerne Ie

re ne

Ie

cilen

mungon
burimt

ET = U~fl.::=: Rll2 -RL I, =4 V
e

R, pastaj burirnet e fei. Lidhen shkurt, rrymes hiqen ashtu qe ne skerne mbeten rezistencat burirneve,

kurse

+
D

e brendshme

Ie

Detyra 5.31 Ne qarkun e paraqitur ne fig.5.31, Ie percaktohet intensiteti dhe kahu i rrymes ne rezistorin me rezis tence R Jane dhl!ne madhesi t~: E = 20 V. .R I = Ion.
j.

R2

= 20

.0. • R J

""

40

n.

R4

::=:

30 .0.. R s = 20

n.

Fig.5.31.2~ . Rezistenca ekuivaler.te ndermjet pikave A dhe B I!shte::

_,~,·~

~~r·

._.

".

__

~

__

~

._

,".',".,.

".;'

~ ..
',""'," ';~~,

fJ
~
252

. .. ~···f'· _~.

..,.~.~~~,;. ~, •.-

M etodat pi-r t,gjidlrjell e qarqeye elektrik« linea!'!

Batat e-Elektroteknikes I

Ig
,;

prandaj, rryma e kerkuar do te jete:
[s

ET - =---=--=0.1

4

+
A

r,A

253

B

R)

RT +R,

20+20

[1

lili

Detyra 5.32 Nt! qarkun e paraqitur ne fig.5.32, Ie percaktohet fuqia ql! zhvillohet ne rezistorin me rezistence RJ• Jane te njohura madhesite: = 40V,. E1 = 100 v, E) =,30 V, Rezistenca ekuivalente

Fig. 5. 32. 2 nderrnjet pikave A dhe B eshte:

~ ,h
, -~!

G~ ..
~-

..

s,

[,=0.2A,

R1=300f.l,

R2=150n,

RJ

=200n;
Zgjidhje:

R.. =I00n,

Rs=750.

RT=R2+
i Prandaj, rryma e kerkuar
1)= ndersa fuqia

R.R,
RI

+R4

tRs,=300Q

De rezistertcen R, eshre:
£T-£)

U

n

w

,

rn.

~
,

Fig. 5. 32

Meqe duhet Ie percaktohet rryma e vetern njl! dege, atehere metoda me e pershtatshme eshte a}o sipas Tevenenit, Sipas kesaj metode, qurku ndaj deges ku kerkohet rryrna ekuivalenrohet me nje gjenerator tensioni dhe me nje rezistence, si ne fig.5.32.1. Rryma e kerkuar, nga qarku i paraqitur ne ~ fig.5.32.1. eshte: ET -E] IJ = ------'-

R,+R.1

-O.IA


,,".

...

'~ -.. ..
:~. v

--------------------------------------------------------~ Ne qarkun e paraqitur ne fig.5.33 kur nderpreresi N i!shte i hapur rryma neper
rezistencen RI ka vleren

Detyra 5,33

~,'

A-ru
-~,

II:::; 2 A _ Tepercaktohet

rryrna neper

rezistencen R] R I = 40

loir' ,:_'-

R,+RJ

nderpreresi

N

mbyllet,

Jane
R4=200,

Ie

njohura

madhesite:

E I = 60V, R7=lOD.

n ,"

m.. ~,:,
~.

U!, 1,'evenel).lt (ET dhe RT) percaktohen nga qarqet e paraqitura ne fig.5.32.2. Keshtu nga qarku per percaktimin e ET, t!shte: Parametrat' e gjeneratorit

R1=lon.

R]=300,

R,=160, R6=16Q,

B
-Fig.5.32,J

/1""-

E,
Rl+R4
,

--0.1 A

.

andaj tensioni nderrnjet plkave ku eshte shkycur dega do 'te jete:

-t

1
Fig. 5.33

- -, .._:'

,

~.:.J~

.... ~-'.

e, =U~B=-R.i,

-Rli~, +E2 =-80V

.'

J

I

I, .

254

Metodat per zgjidhjen e qarqeve elektrike lineare

Zgjirlhje: Kur nderpreresi eshle' i hapur, qarku i dhene mund te paraqitet me i thjeshtuar si ne fig.5.33.l. Si~ shihet, nga fig.5.33.1 pjesa e qarkut 'ne te djathte te' rezistences RJ eshte ekuivalentuar me gjeneratorin e Tevenenit. Prej ketij qarku mund Ie shkruhet: Fig,5.33.1

"

I __

....

I

Fig. 5.33.4 Ne shprehjen e rnesiperrne rryma I. tashrne eshte e dhene ne detyre, ndersa rezistenca e brendshme e gjeneratorit ·Ie Tevenenit percaktohet nga qarku i paraqitur ne fig,S.33.2. Nga fig:5.33.2, eshte:

Detyra 5.34 Ne

Ie njohura madhesite: 11 "" Q..25A, R I ",," 30 a, R 1 = 90 n, R 3 = 50 n, R 4 ::;: 70 n, R 5 = :30 n . Te percaktohet forca , elektrolevizore E5 ne menyre qe tensioni nderrnje; nyjave C dhe D te jete i barabarte
qarkun e paraqitur oe fig.5.34 jane me zero. Zgjidhje: .

Fig.5.33.2
prandaj,

per

lei, Ie gjeneratorit Ie Tevenenit gjendet:
ET::;: 1,{R, +RJ+RT

Meqe kerkohet madhesia e nje dege, serish per zgjidhje preferohet te perdoret teorerna e Tevenenit, Sipas kesaj teoreme, qarku i dhene mund te ekuivaientohet ndaj nyjave C dhe D si

)=lOOV

Ile fig.5.34.1, prej nga:

Kur nderpreresi

N rnbyllet, qarku i dhene mund Ie paraqitet si ne fig5.3).3. Ky qark mund Ie thjeshrohet edhe me, dhe Ie paraqitet si ne fig.5.33.4. Parametrat ekuivalente Ie ketij qarku jane: A

c
B Parametrat e gjeneratorit te Tevenenit percaktohen nga qarku j paraqitur ne fig.5.34.1, prej nga mund te shkruhet:

-n LI • ill!

Fig.5.33.3 Prandaj, rryrna e kerkuar do (16 jete:

Fig. 5.34

dhe

,'"

.

~ ~.:~ -~
..

•• '.,' !•. .•.. r

l.,.,.:":'·

.-.' .,. ~-: ..~ ' ~,~if;'~f\·· ...

~-

.-....-~.~--~ ....- --,_.,.--~---.,~-.-'---.-----_.-.-..

-- --_--_

'~".,_
I'

:-"

256

, . Merodal pitr tgjidhjen e qarqeve elekrrike lillea!_·e

_ Detyra 5.35

Bazar e Elekrrolek!like.r 1

'257

U~D :;::E :;::R2'/1.-RIII

r

"l2.SV

Es

ndersa rezistenca ekuivalente:

Per qarkun e dhene ne fig.5.35 jane l?2=150n, =60n gjeneratorit R):::100n,
j(=600,

Ie njohura

madhesite:

E::: 18 V , R, = 300

n,

IJ=20mA.

Te percaktohet

rryma e

{Rl+R2HR)+R~J RI+R2+R.\+R4

Ie rryrnes.
Zgjidhje:

ill

-.

Fig.5.34.1

Tension] ndermjet nyjave C dhe D nga qarku i paraqitur ne fig.5.34.!, slpas kushtit Ie detyres eshte i barabarte me zero,
prandaj,

Pasi eshte e njohur rryma ne degen me rezistencen
R1• atehere

c

c
Fig. 5. 35

nt.:.lj kesaj dege qarku ekuivalentohet sipas Tevenenit, keshtu qe perftohet qarku i paraqitur ne fig.5.35.1. Parametrat e gjeneratorit Ie Tevenenit percaktohen nga qarqet e paraqitura ne fig.5.35.2. Nga qarku i paraqitur ne fig.5.35.2 rnund

Ie shkruhet:

'" A

A

B
dhe

ill
:~.Jl ,~p
(]:
prej nga:

L-_-J

+- J-----'

Ndersa rezistenca ekuivalente percaktohet nga qarku tjeter i fig.5.35.2, dhe ajo eshte:
2

Fig. 5.34.2

Fig.5.35.!

2

2

3

Fig. 5.35.2

Pasi jane percaktuar

parametrat e gjeneratorit te Tevenenit, tash mund te percaktohet rryma e panjohur e gjenerutorit rrymor. Kjo mund te behet nga qarku i

-:

,~

... -..

}..

-

258

Metodat pt·, zgjidhjen e qarqeve elektrike lineare

Bazal e Elektroleknikes I

259

paraqitur ne fig.5_35.1, nepermjet rnerodes sl": rrYTllave konturore. l.gjedhura si ne figure, ne baze te kesaj mercde eshte:

Per konturat e
dhe

R
IIJ ~ I, Meqe konturet jane

U~B
Re',;stenca

=-t:T. = ~RJ I) + £2 + RII,

.

~

= 30 V

ekujvalente percaktohet nga qarku i dyte,

te zgjedhuar ashtu qe
'/ = I]

Fig. 5. 36. 1

ate here, nga ekuacioni i pare, perftohet:
.-----Q---O

A

B

pe rkatesis h t:
,,.

t
;

Detyra 5.36 Ne qarkun e paraqitur

:Fig.5.36.2
ne fig.5.36, Ie percaktohet vlera e rezistences R ashtu qe ne te nje fuqi maksirnale. Jane Ie njohura madhesite: Et = 40 V , El = 30 V Prandaj, eshte: R=
Intensiteti

-'~
:~

vlera e rezistences

R, ne menyre qe ne te te zhvillohet

nje fuqi maksimale,

te.

zhvillohet

R1=J50n.

R1=75Q,

RJ=300n,

R(=100n. Zgjidhje:

n, ~300 n
eshte:

i rryrnes ne qarkun e paraqitur ne fig.5.36.1 1=-' --"

t

Ne nje rezistor zhvillohet fuqi maksirnale nese vlera e rezisiences 5e tij eshle e barabarte me rezistencen e brendshme te
gjenerarorit. Duke e pasur paraysh kim:,

s, +R

ET·.,-

=-=50mA.

Er

.
R do te jete: . . ~ "~.'\'

2R

prandaj vlera e fuqise maksimale

oe rezistorin

alellere

qarku

i

dhene

mund

te
Detyra 5.37

PJlmtJs ~ R 12 = 0.75 W -

ekuivalentohet ndaj deges me rezistence R me nji! gjenerator Ie Tevenenit me fel. E~ Fig. 5. 36 dhe rezistence Ie brendshme te tij Rr-(fig.5.36- I) VIera e kesaj rezistence RT paraqer pikerisht vleren e kerkuar te rezistences oe rnenyre qe ne te Ie zhvillohet nji! fuqi maksimale. . Pararnerurat e gjeneratorit te Tevenenit fig_5.36.2. Nga qarku i pare, eshte: percaktohen nga qarqet _c paraqitura ne

t;

'.';'>

I~,~~._'.

Rezistenca R, ne qarkun e paraqitur ne fig.537 ka vlere te ndrysbueshme. VIera e kesaj rezistence munc te ndryshoje ne diapazon prej 0 deri ne 500 n. percaktohet fuqia e ketij rezistori ne varesi nga rezistenca e tij, ne menyre analitike

re

_:..._:.......•..... .. :... ~,._; ... ..: ~

dhe grafike. Jane te njohura madbesite:

£1 :;,~OOV,

£4 ~10V

,.l,j

=_l,6.

=11·- .'-.::';~-"~• :·l. ~:~

',~~':2U1f-:
~: ..L·,

n -.,r7

RI '" 1000,

n, =40n,

R) =200.,

R4 =500,

Rj = 10 n.

-.:.~l~I:i~
:-!::

..
. ; ~~~ ...

h.,

.• '~ .~. :...
. I ,

,4-.·~.1

~ ~
f-l
,.

'260

. . Metodat pitr QUid~ien e qarqeve elekirik» lineare
Zgjidhje: .Pjesa e qarkut djathtas rezistences 5e ndryshueshme R mund te ekuivalentohet, ne baze te teorernes se Tevenenit, me ~je gjene rater ekui valent, si nl! fig.5 .37 .1. Forca elektrolevizore £r Ilogaritet nga qarku i dhene kur dega me rezistence te ndrysnueshrne shkeputet, Qarku per llogaritjen e fei. Er eshte paraqitur ne fig.5.37.2. Per konturet e zgjedhura, ne baze te metodes se rryrnave- konturore, P

Batat e Elektroteknikes I

261

0'

fa: .:

:1

'

:

•A

B

Fig.5.3?
:L.,.

Fig.5.37.2 E1 = _T_= to 1.25 W mu 4Rr

» r.

Varesia e fuqise nga rezistenca ne kete rezisror, eshle paruqitur ne fig.5 .37.3.

keshtu qe

101.25

f.1 tJ
:.•

Tash, mund

Ie

llogaritetjef., ET,

,, ,,, ,, , ------~---------------------, , ,,
W 500

R(O)

;~.,.'.

"~~-;;0 . ~.;.:

U~B =Er =E4 +R4(1,,'+I,6)+R2(1,&+lt
Rezistenca e brendshme e gjeneratorit paraqitur ne fig.5.31.2."

!c=180V'

te Tevenenit,
",,80

Fig.5.J7.3

Rr, Ilogariter. nga qarku tjeter i
i

Detyra 5.38 Ne qarkun e paraqitur ne fig.5.38 rezistori Rl eshte me rezisteuce Ie ndryshueshrne. Nese jane Ie njohura rryrnat 11 dhe [), me kahe si ne fig.5.3S, Ie percaktohet rryrna ~e rezistencen e ndryshueshrne R, nese vlera e saj zvogelohet ne 'R12. Jane te njohura madhesite:

Rr =R4 +
~"

(RI +R1)R1
R2+R,+R]

n

liJ'

Fuq ia e rezistorit R, nga fig.5 .37 .1. eshti:!:
: r, ~ ..

~.

: .~~:. -- ~ .! ~i.:.t::.Ylera.mak~imale
-"i •

.'

PfI=RI

2

=R

.

(

--

Er· Rr+R

2

j
.~

.{

f

RI""Sn,

R2",,4P,

Rl=20Q.

R,=4U,

R,,,,,20n,

11""2A,IJ==3A.
)

e kesaj fuqie perftohet per ~

= s.:

·1

Zgjidhje:

~.' ~'",

.-

262

Me/odor pi!'r!8Jidhjell

e

qarqeve eld;'lnke lineare

Ne hapin e pare shkepurer dega me rezistencs Rs,. dhe qarku i ketiUe pas Jargirnft te kesaj rez~s(ence mund Ie ekuivalentohet ndaj kesa] rezrsrencs me nje gjenerator Ie T evenernt,. (~g.5.38.i? Rezistenca e brendshme e gjeneratom percaktohet nga qarku i paraqitur ne fig.5.38.2.

____________ Detyra 5.39 Ne qarkun

--=B_o._:.zu_l_;.e_E_'_ek_t_ro_lc_k_n_ik_i!s_I_-:-

~..:..:.3 :.':

".~!, .: ~ e paraqitur

t}~
,+;>

o-

ne

fi g.5 .39 vlera e rezistences dhe te paraqi~t

R ndryshon

ne

intervalin

00.

Te percaktohet
E2=54V.

analitikisht R1=R4=50,

grafikisht

varesia e tensionit dhe

'.;.~I
~ I' _

100

,.

e fuqise se rezistences E,=45V,

'? nga rezistenca e ke.tij rezistori,' Jane te njohura madhesite:
R2=R]=20n.
.. , '~J

Fig. 5.38

~.ga. qark~.i dhene, dhe nga te dhenat qe kerni ne ciJsPOZJCIOn, mund Ie shkruhet: .' Is -= II + 1.1 '" 5 A Kjo rryme nga qarku ne fig.5.38.1, eshte:
400 «.:«, ) Ij=-V3

Zgjldhje; Ne hapin e pare, shkeputet rezistenca e ndryshueshrne R nga qarku i dhene, dhe pjesa e mbetur e;' qarkut el•uivalentohet me gjenerator r ekuivalent te Tevenenit, (fig.5.39.1). Rryrna ne rezistorin e ndryshueshern do te jete:

.;t
,

. c!

m
.

R

R
I=
5

Er _( R +R -=:.ErT S

, E; :IR=---, , Rr+R,
; ;

Fig5.38.}

Per rezistenc1!n ekuivaiente, Rn= R;R6
R2

mund te shkruhet: =20.

Fig. 5,39 _ VII-RIII

Tensioni

De skaje te kesaj

rezistence

eshte:

+ R6

_ VI! : -=:. R--,
III ~

prandaj shprehja per rryrnen rnerr formen.: R 126
""

R I + R 26 e

=:

IOn 111=

=>
A Fig.5.38.2

A

hapin rezistencen perftohet:

Ne

s,
s, +ulI .t,

fun dit, per eku ivalen te,

=_....:...-.:.:...-

e, j R

RT IR+Vl/.

prej riga perftohet varesia e tensionit R

te resistoritr

R nga rezistenca R.

B

s, =

RI26 3

= 20 n
3

RI26+R)
5

Nese rezistenca . Jete:

e ndrysh

hR" ues me Er.

merr vleren e re R 12 at "h .. " .. 5 , e ere rryma ne te do te

I 1

i

Pararnetrat

e gjeneratorit

ekuivalent

Ie Tevenenit

percaktohen

nga qarku i paraqirur

I~=

n, + Rs

== 400

3 -2-0--=8 A
-+10 3

1
J

ne fig.5.39.2. Nga fig.5.39,2 eshte: Rl R] E -- _-....::._ - 27 V ; R = ::-10 0. _1_+_1_ R2 +RJ R2 RJ
dhe

E2 R2

'·'0 .,P
...

"

~J

264

Metoda: per ;;gjid1Jjene oarqeve elektrike lineare

Batat e Elektroteknikes I 50 UR(V)

265

-..+

-I]

rfIi

A

'J

:~: ,.. . ,
.

=>

Rl

R4

A

40
30

100
8(1

------- ... - .. ~

20 El _ E' 10 B

60 40

'I~"

20
O~.-+-+,____...-+_~ o2 4 6 8

e

r;,

B
Fig. 5. 39.2

i.l ...

Fig.5.39.2

§'\
,

,

.

[;, ,
.~ .' per rezistence

£I"':'E'

R + R4

+ R1:

= 0.9 A

Detyra 5.40
Per qarkun e paraqitur ne fig.SAO eshte e njohur varesia e rryrnes Il nga trensioni Uz• e ella eshte e dhene me shpreh jen: !2 = ( 6 V z - 80 ) mA . Jane Ie njo h UTa edhe rnadhes

pranda] tensioni ndermjet pikave A dhe fl, pe~katesishtfel. e Tev~rienit, i!sht!!: U~8=ET=EI-R;·.I=4~.5V ekuivalente, sl~ shihet n'ga fig.5.39.2, perftohet:

ite:

R1

= 100 n.

RJ

= 200 n. rs

percaktohet

vlera e rezistences

R i dhe

.~·"ndersa

tensionit

U1•

Zgjidhje:
+ merr forrnen: Qarku i dhene ne te cilin veprojne dy tensione (gjeneratore) fie baze te metodes 51£
superpozicionit mund te zberthehet

.:

:e '§
~

;rn. '_Varesia

i

e tens ion it nga rezistenca,

perfundimisht,

UR =405-3.75 Fuqia e rezistorit eshti::

IR

. '
2

parciale si ne fig.5.40.1. Ne baze per rryrnen I~rnund til sukruhet: Fig. 5. 40 Nga qarku i pare - ne 12=!~+I;'

te kesaj

ne dy qarqe

metode,

PR =U'I.1R =40.5IR -3.75 IR

.

te ~ilin

vepron vetern tensioni V[, eshte
".

-,

W'

; Grafiket ~. ndryshirnit Ie tension it dhe Ie' fuqise ndryshueshern R jane paraqitur ne fig.5.39.2';

,

nga rryma

ne rezistorin

e

dhe
= R1R) R2+R) prandaj, _ R2+R) R[R2+R1RJ +R2R) U[

·o_,

:...~

...

266

Metoda: per zgjidhjen e qarqeve elekrrike lineare

Bauu e Elektroteknikes J

-

.

prej nga
• : I

-'

'~' ,,:"::

.t-

.

.:; .

+

,.

~

+
Fig.5.40.i Nga qarku i dyte, eShle, Ne haze-Ie kesaj teoreme, r;farcdo qarku elektrik, ndaj akecilave dy nyjave, mund te ekuivalentohet me nje gjenerator te rryrnes, me-rryrne IN, qe !ishl!!' i lidhur paralel me rezistencen e brendshme RN, e cila eshte e barabarte me rezistencen nderrnjet nyjave Ie veshtruara, Duhet theksuar se rryrna IN eshte ebarabarte me rryrnen e lidhjes sl!. shkurter ndermjet nyjave teveshtruara, ndersa rezistenca RN eshte e barabarte me rezistencen ekuivalente ndermjet nyjave perkatese. Pra vlen: RN = Rr,
e rryrnes, perftohet:

'-1;' =
kcshru qe,duke

R 2+~___'_"_:_-

U2 RI R)

R, +RJ

i mbledhur

kompon~ntet

Sipas kesaj teoreme, rryrna qe kalon ne degen, me per~ue5hmeri nyjat A dhe B Ie qarkut Ie dhene percaktoher me shprenjen: I =----1
G

G, te lidhur per

Duke i zevendesuar
10=

Go +G

~8

vlerat numerike , shprehja

e rnes: rperrne rnerr fern» .. ormen:

200U, 100R, +200RI +2000
e dhene
-

+ ..:{200+RI)U2
lOOR, +200R1 +2000

Per (I) ;

te llogaritur

rrymen ne nje dege

te qarkut

veprohet ne

kele

menyre:

. j;.._

Duke e krahasuar

ekuacionin

dhe l! Ie garkut, keshtu te perftuar, metod at percaktohet rryma JAIl.

51:: pari, nga skerna e dhene

hiqet dega me percueshmeri

G; pikat A lidhen shkurt: dhe me njeren nga

··0·' ,.

J 2 = (6 U 2
me eklJacionin (I), perftoher.

SO )

j

f
I

i
6.10-3

riga skerua e dhene ndertohet nje skerne e cila nuk perrnban percuehmerine G, ne te cilen burimet e fel. lidhen shkurt ndersa burimet e rryrnes hiqen; dhe per qarkun, keshtu Ie perftuar, percaktohz.t percueshmeria Go nderrnjet pikave A dhe B.

_m
~
,

.

300 R I + 20000
prej nga

uhe
]oOR, +200R, +2000 =80· 10-)

.~.{"-.--

'.,~i.<;(30/~:~~:·~~ ~;i':· .~:~ ~.,

.,-

i.:J.

268

Merodar pitr 19jidhjen e qarqeve elektrike lineare

Ba~'H e Elek.lroleklZikits 1

269 perbehet nga lidhja '

~ :~
"

J
1 1 ~
1

R.3

Per Ie percaktuar rryrne ne degen me rezistencen R) do Hi perdoret teorema e Nortonit, He baze te kesja teorerne, qarku i dhene rnund Ie ekuivalentohet me qarkun e paraqi tur ne fig.S .41.1. Ne baze Ie keti] qarku, duke e zbatuar rnetoden e rryrnave konturore, gjendet,

Rezistenca paralele,

ekuivaiente,

sir.;:shihet nga qarki i dyte (fig.5.41.2)

Rv = RIRl =6kD , RI +R2 Prandaj, rryrna e kerkuar eshte:
---

..
li s,

Fig. 5. 41 Detyra 5.42 prej nga, per rryrnen e kerkuar gjendet:

RII

R", +RJ

IN

= -- 6

6+3

3 '" 2 rnA

.i;·

il-

·~i Ii
'I

];

Ne qarkun e paraqitur ne fig.S.42 te percaktoher fuqia qe zhvillohet rezistence RJ. Jane

ne rezistorin
mA .

me

Ie
A

njohura

rnadhesite:
R2
:::;;

E I = 2 V,
R)

E 1"" 1 V,

R I ::; 1 kD.,

O.S kQ,

= 2 k0.,

I,::; 2

r:

...

:~

Qarqet per percaktirnin e parametrave te gjeneratorit te Norton-it jane paraqitur ne fig.5.41.2. .... .' , .

Zgjdhje:
Pasi kerkohet fuqia .e vetern nje elementi, atehere per zgjidhje do te perdoret teorerna e Norton-it. Ne baze Ie kesaj teorerne, qarku i dhene ekuivalentohet me gjenerat~rin el Nortonit, si ne qarkun- ~ paraqitur ne, fig.5.42 .1 Nga ky qark per rryrnen e kerkuar perftohet:

Fig. 5.42

B

1

I

i"'__---o--<JB
Fig.5.41.2

A

R3

Pararnetrat e gjeneratorit te Nortonit percaktohen nga qarku i paraqitur ne fig.5.42.2. Qarku nga kjo figure rnund te thjeshtohet ne baze te teorernes se gjeneratorit ekuivaient, ku

B

Fig.5A2.!
E2 -Rl
[1

E = EIR.
• RI+R2

=0;

R = RIR.

RI+Rl

=0 ==>

[2

E1 =R'73
f

A Prandaj, gjeneratorit

='100011 3

.,'

~: '.~~a Jigji i pare i Kirhofit, per nyjen A, perft:h~t:

nga figura shihet se rryma e Nortonit nc te vertele eshte rryma e

. ,.,"

i

te rryrnes:

~~,,;;

II{ ~

[I -[1

=3 rnA
".
~

.,'
•. I

270

Metoda! plr 'l.gjidhjl!ll I! qarq~vl! elektrike lineare

____________
Detyra 5.43

-=:!.::.:....:....:::.:=::.:.;:..::..:==-=------------:......::.r_.

Batat e Ell!klroleknikifs I

271 . ,::':t

,:X.t~.·~;
,~'., ~;-~J~~
~~r-

.,

Nil qarkun e paraqitur ne fig.5A3 te percaktohet

Jef., E2• Jane U! njohura rnadhesite:
B R2=20kD.,
Rl=S(Q,

E 2 _f4 V, ...

=

rryma ne degen me gjeneratorin II

e
"

= 20 rnA ,

RI

= 2 kn"

.', ~.
'

~. F

r'"

..

R4=3kO!

RS,=ISkG
Zgjidhje:

Fig. 5.42. 2

Siy shihet nga qarku i rnesiperm, rezistenca (kur degame R3 eshtc e shkeputur), esh!/;!

ekuivalente

ndermjet pikave A dhe B

Duke e zbatuar teoremen e Nortonit, pjesa e qarkut Ie dnene ekuivalentohet ndaj deges ku kerkohet rryma, me nje gjenerator ekuivalent te Nortonit si ne fig.SA·3.1. Rryrna e kerkuar ne kett! fast, duke e zbatuar rnetoden e rrymave

konturore Fig. 5.43
Kjo rezistence rnund te perftnhet edhe nga qarku i mesiperm, dhe ne ate rut shihet se rezistenca e Norton-it eshte e barabarte me rezisrencen R~. ,
'

ne qarkun

e fig.SA3.!, ~shte:

12 =

£2 -R/'I IN
: R/'I +R2

baze esh!e:

Ne

Ie shprehjes
1:=
J

perkufizuese .
1000/3

Ie

reorernes

se

Norlonit, rryma

ne

Pararnetrat

e gjeneratorit

rezistorin RJ

ekuivalent te Nortonit percaktohen nga qarqet e paraqitura ne fig.5.43.2. Nga ky qark, per percaktimin e rryrnes se gjeneratorit te Nortonit, mund te shkruhet:

.. 'ID

1000/3 + 2000 ne

2 ""~"" 0.286 IItA 7

andaj

fuqia

ge

zhvillohet

te do

te jete e barabarte me: B

dhe
,

~
~.

P]=R]/i=163.6mW

, pranda~,
'~:

_..

.

Fig. 5. 43. I

'D .: ~'

Ne ~enyre Ie ngjashm:
>

,j

-R~15-RlI,=O

dhe
I~ '-I, prandaj, I :::l

+ II = 20-15=5

mA

R,
RJ+Rj

I =-15mA
r ,

'

... ~
'

keshtu

qe per rryrnen

~:gjeneratorit

te Nortonit,

perfrohet:

,.J

'",

',.

. 1

"-,

--~

"/'

212

Metodat pilr t.gjidhj~n e qarqeve elektrik« llneare

l~l '

o

Bauu I! Ell!ktroteknikifs I 273 Nortonit percaktohen nga qaret e paraqitura ne fig.5.44.2. Nga ky qark, duke e lidhur shkurt degen ku percaktohet rryrna, dhe duke e zbatuar metcden e rryrna ve konrurore per konturat e zgjedhura. eshte:

(R2 + R J + R 5 ) IN + R lIs2 11/ = I'l
1///=181 A Fig. 5. 43.2 Rezistenca ekuivalente ky qark shihet se: RAB=RN= .~.' Perfundirnislit, ~
.

-

R.~I ~! ~.O

preJ nga,
IN=

RJ 1,1 - RI/$l
R1+R)+Rj

=2mA

percaktohet

nga qarku i dyte i paraqitur
;

Ile

fig.5.43.2.

Nga

R4

Rezistenca ekuivalente percaktohet nga qarl .. tj<!tel "1l i paraqitur ne fig.5.44.2, prej nga shihet se, RN =R2 +R) +Rj =1.5 kJ) Prandaj, rryma e kerkuar ne rezistencen R4•

(RI+R4)(RJ+Rs)
RI +R4+R),:+Rs .

,

=4H1

B

intensiteti

-,

I

~1
t1
Detyra 5.44

2

=

. 24-4·IOJ·3·1O-3

i rryrnes 51! kerkuar do
=0.5 mA
;

te jete:

Fig. 5. 44. 1

eshte:

3.10-1 + 20.10;-1

,

A
jane: le nj ohura madhesite: R4=500n,

B
.. I

~-.....

_- ~ ~~.

- Ne qarkun 19l=lOmA,
,.~-".
;j-'
,

e paraq itur ne fig.S.44

1, I = 30 mA ,
Rs=IOOOn.

RI=lOOn,

R]=300n,

R!=200.a,
Zgjidhje.

, Te percaktohet Intensiteti

i Crymes ne degen

re
i
I

rezistence R4•
'

.
'

Fig. 5.44. 2
pi:r

'ffJ_<;.;,,:_-

.".

w

.~ir~· , ,.~;~

~ :~

Qarku ekuivalent sipas Nortonit, qarkun e dhene, eshte paraqitur , fig.~.44.1, prej nga:
j ;
"

nCi

r

Fig. 5. 44

Parametrat

l

-.

RIiIN 14=--RN+R4 e gjeneratorit ekuivalent

'Ne qarkun e paraqitur ne fig.5.4S, duke zbatuar teoremen e Nortonit, te',percaktohet rryma ne rezistorin me rezistence R3• Jane dhene rnadhesite: E = 2~ V; R'~ = 10 n,

-, ..... ----",.' -" - -' I·'

..

t

i'

'

te

RI =R1=10n, Zgjidhje:

R. =160n,

RJ =200.

-~. -~:~ '!'. ...

-- ..

,",~

.... :~ ..

274

Metoda/ per tgjidhjen e qarqeve elektrike lineare E Ne fig.5.45.! esnle paraqirur qarku nga fig.5.45, ne Ie cilin nj pjese eshte zevendesuar me gjeneratorin ekuivalenl Ie Nortonit, prej nga:

Ba~al e EI~klroleknikes 1 .

275.' ·-. .

~:~-:ID

Rezistenca ekuivalente mund te percaktohet nga qarku ne fig.5.45.2, ose nga qarku i , paraqitur lne fig.5.45.3. Nga fig.5.45.2, per rezistencen' ekuivalente, perftohet:

'.'~ ..

I~=~~.:..;._ RN +Rs
Parametrat e qarkut Ie gjeneratorit ekuivalent Ie Nortonit, percaktohen nga qarqet e paraqitura ne fig.5.45.2. Nga qarku i pare ne fig.5.45.2, duke zbatuar teoremen e gjeneratoirit ekuivalent, perftohet:

RN1N

: Rw

= k~+R"
R1R~ R1+RJ

-t

=40

o.

ndersa nga fig.5.45.3,
RN 4 +_..:.-___;_

R,R

-

Fig. 5. 45 A

R2+R4

Fig. 5.45. 3

Perfundirnishr.per rryrnen e kerkuar, perftobet:

E

n, =-___:_-=
_1_+_1_

E

ER~

Rl
dhe B Fig.5.45.1
Ne rnenyre

R4

n, +R4

=16V

R~

..

RI Rl R, +Rl

=32n
Teorema e kompensimit jep rnundesine qe ne nje skeme te qarkut te dhenenje rezistence R ne te cilen kalon rryma me intensitet 1 te zevendesohet me oje gjenerawr ideal te tensionit me force e!ekt~olevizore E = R 1 dhe me kah te kundert me kahun e rryrnes.

Ie gjashme:

E

dhe

.I

Detyra 5.46 Neperrnjet
teorernes

se kompensimit

,
\

i

+T
UR

te

fig.5.46 ashtu
U R ':::: 5 V.

percaktohet rezistenca e rezistorit R ne qe tensioni ne skaje Ie saj te jete Jane te
njohura

madhesite:
:::

',-B,-

! +===::>
+
Fig. 5.45.2

I

I

,

E I = 20 V , R I = 5 n, R 1 = 20 Q , J I
Zgjidhje:

2A .

.1

i

I

1
Fig. 5.46

1

Ne haze Ie teorernes se kornpensirnit rezistenca e panjohur R zevendeschet. me nje gjenenitor ideal te· tensionit me ford! pika B drejt pikes A dhe me rryme h,

elektrolevizore,

ER

x:

UR = 5 V ,me kahnga

me kah nga pika A drejt pikes B (fig.5.46.1):

-i~

P ~.J

m···--------------------~~~~--~~------------~---------276M

etodat pitr zgjidlijen e qarqev« elektrik« lineare-

Batat e Elektroleknikits I 11=/~-1=2-1"'o::lA

277

Per Ie percaktuar rryrnen 1/1., qarku nga fig.5.46.2, ne baze Ie reorernes sil gjeneratorit ekuivalent,: mund til thjeshtohet ashtu qe rnerre formen e paraqitur ne fig.5.46.1; ku pararnetrat e .gjencratorit ekui valent jane: E --I +! R\ ., E. = I I =24 V

Meqe dihet rryma neper rezistorin RI, tash mund te percaktohet tensioni ne skaje Ie
kesa] rezistence,

~ eshte

U" B = R ~ 12 = 20 V
Prandaj, r~zislenca e panjohur,

Fig. 5.46.1 ~
_

I , , '..-dhe R= RR•
I 2

--+-Rl R2

t. ~

Fig.5A7.1
-40

B

m
. J

~

.'

RI + R2

Nga qarku i thjeshte, _ne fig.5.46.2,
kerkuar eshte:
{/I.=

intensiteti i rryrnes se

Detyra

5.48

E -E'~ < 0.'=4.75 A R<

Ne qarkun e paraqitur ne fig.5.48 te percaktohet viera e rezistences R ashtu qe tension! ne skaje Ie kesaj rezistence te jete U R = 100 V . Jane Ie njohura rnadhesire: E 1 = 200 V , R I

Fig.5.46.1
,~

keshtu qe rezistenca e kerkuar do te jete: Ell. 5 .. Ell."" R1 II. ~ R = - = --. = 1.052 0 , III. 4.75

= 10 n, R z = 50 n.
Zgjidh]e: Dega me rezistence Ie panjohur, neper te ellen rrjedh rryma I, do t~ zevendesohet me gjenerator Ie tensionit me fel, E
R

= R J 11.' me kah

Ie

perkundert

me kahun e

;-~.: ::::j5~~~eoremes

sil kornpensirnit

'0 . ·, U
1
,

fig.5.4 7 ashtu gil intensi teti j rryrnes

te percaktohet rezistenca ne te te jete /11. = I A me kah
njohura madhesite:

e, rezistorit_ R ne s'i ne figure. J a1e RJ = 5

rrymes(fig.5.48.1).

Ie

E I = 20 V,

n, j

Fig.5AB

RI =20n, I, =2 A.
Zgjidhje: _;

i
ku:

Duke e zbatuar rnetoden e rrymave konturore, konturet e zgjedhura, ne qarkun e paraqitur fi g.5 .48, 1, perftohet:

per

ne

mi.

Nil baze te teorernes sl! kornpensirnit, dega me rezistorin e panjohur ne te cilia ekziston rryma I Fig. 5. 47 ' . me kah si ne figure, rnund Ie zevendesohet me ni '. , gjenerator ideal t~ rryrnes, me kah dhe intesitet ,I! njej te sikur edhe rryma e rezistorit . (fig.5.47 .1). Nga qarku j fig.5.47.1. duke e zbatuar ligjin e pare Ie Kirhofit per nyjen

'

ER, =R1R =UR = lOOV Me zevendesirnin e vlerave nurnerike, nga ekua:ionel e mesiperme perftohet:

~ . '~,~,,~~rftohet:

:

.j

. _ . . ':
•.. : .~:-.~~,:,~ ~t:.~

60 ',-50lu

=200

, "~"<.-

r-. '

278
I

-I

Metodat per tgjidhjen e qarqeve el~ktrike lineare

- 50 II + 501/1 = -100
prej nga 11=,;10A; 1,,::IJI.=8A .
i

"

Pranda j, per rezis tencen e panjohur perftohet: R U = .:s. = 12.5 n 1/1, 2

i

.
2

Fig.5.49.r

N~ v~zhdi~, nga qarqet e paraqitura ne fig.S.49.!, duhet Ie vertetohet se ploresohet
barazimi

i mesiperm,

Nga qarku i pare, ne baze
ekuivalentobet Teorema e reciprocitetit zbatohet ne raster kur ne qark elektrik njihet shperndarja e rrymave. Nese gjerieratori i fel qe vepron ne nje dege te qarkut mekernb nje rryme, arehere a njejtafel kur te zhvendoset ne nje de.ge tjeter do te shkaktoje ne degen ku ishte me pare gjeneratori nje rryrne me intensitet Ie njejte.

te teoremes s~ gjeneratorit ekuivalent, qarku ~und nderrnjet pikave 1 dhe 2 me nje gjenerator el.cuivalent me tension:
£1

Ie

R,
,Ull'"

-+RI

1

I

7.5 V

R2

dhe ne nje rezistence ekuivalente: Detyra 5.49
Per qarkun e paraqitur ne fig.5.49 jane

te

njohura

madhesite:

E = 10 V , R 1 = 1 n,

R=
,

3 n, R . = 5 n. , 110 ret rryma 1 Te gari teorernes sl! rec iproc iteti t.

RI Rz -0.75 RI + Rz

n

R2

:=

ne degen -me rezi stencen R3 nepermjet

pranda j, rryrna ne rezistencen J] = _,
. f,.

R"J do 11:: jete:
1 ,:

U1

Zgjidhje: Gjeneratori me fel. £1 ne qarkun rnekembe rryrne ne secilen dege

+ RJ

= 1.304 A veprohet edhe ne qark~n e dyte Ie fig.5.49.1.

'

te

e dhene, qarkut,

do a~
Le

Ie

Ne rnenyre plotesisht
Tensioni i gjeneratorit

Ie

ngjashme

e1,:u ivalent,

Dekele qark, eshte:
E,Rz

supoiohet se ne degen me rezistencen RJ shkaktohet rryrna ls, si psoje e fel. Es, me kah si ne fjg.5.49.L Nil
baze Ie teorernes 5e reciprociretir, nese ne degen me Fig. 5. 49 rezistencen RJ kycet gjenratori me fel. £1. atehere ne degen e pare ku ka qene gjenratori, ky dO_le shkaktoje I,. me kah si ne fig.5.49.1, Ne baze te kesaj teorerne vertetohet se keto dy

E
.

J

R]

UIZ=

rryrnen

i1
I
j

-+RJ

1

I

R2+RJ

3.75 V

R2

rry rna jane

Ie barabart

a:

1

ndersa rezistenca

ekui va r en te,

I

I

j
J

i

. Rl RJ R :: ---=1.875 • i:~2 + Rl

n

prandaj, rryrna ne degen me rezistencen Rs, do te jete:

!

~--- _,.,._--,-".-.,._--,

.~.--;--...-.~

.•.. -.-

_.

280

Metodat per tgjidhjer: e qarqeve elektrike lineare

I!

=.

V'

I2

R,+RI

~ 1.304 A

------

Bowl

e Etektroteknlkes

r

me ~ka edhe eshte vertetuar teorerna 'e reciprocitetit. Detyra 5.50 Per qarkun e paraqitur R1=5kD., ne fig.S.SO jane' R)=3kD.,

te

njohura

madhesite:

I, = 14 rnA,

R,=lOH1,
. i..

R4=15Ml,

Rs=2kD..

Te percaktohet
Fig.5.50.j Prandaj, tensioni i kerkuar, llogaritet nga shprehja: Fig.5.50.2

tensioni nderrnjet nyjave ! dhe 2. Zgjidhje: - Per te percakruar tensionin e kerkuar me se shpejti qrrihet deri te rezultati nepermjet te teorernes 5e

reciprocitetit,

Ne baze

te kesa] teorerne, gjeneratori i
1 dhe 2, dhe ne kete rast

g.,
4

rryrnes lidhet ndermjet nyjave do te vieje::','

keshtu

qe

Ul2

=U;~'

ill
r~,l_;_

ikl~'~:

'~

qe eshte ilustruar ne fig.5.50.1. Ne ,fig.5.50,1 lidhja Fig. 5. 50 . ; paralele e gjeneratorit te rryrnes dhe rezistences R] ,e-kuivalentohet me nje gjenerator tensioni dhe nje rezistence ne ser me te, dhe keshtu qarku merr formen si ne fig.5.50.2.· Ni:! kete qark duhet ~e pereaktohet tensioni ndernjet nyjave 3 dhe 4. ,_.

Detyra 5,?1
Duke zbatuar teorernen e reciprccitetit

Ie

percakrohet

rezistencen

Rs nese jane te njohura rnadhesite: +
E Zgjidhje:

E

= 12 V,

rryma RI

ne degen

me

= 12 kO, R2

== 3~.Q ,

,

~Tensioni i kerkuar do te percaktohet duke zbatuar metoden e rryrnave konturore. ;. fer konturet e zgjedhura dhe le orientuara, mund te shkruhet:

Le te supozohet se gjeneratori ne qarkun e dhene shkakton rryrnen ne degen me rezistence R5 sipas kahut

:

.. -.

..~,. :~.:;
Fig, 5. 51.

te paraqitur ne fig.5.51.1, qarku nen a). Sipas teorernes
se reciprocitetit nese gjeneratori zhvendoset ne degen me rezistencen Rs (fig,5.51.1. qarku nen bj), atehere ai do te shkaktoje rryrnen [ ne degen leu ka qene, dhe ne ate rast do te vleje barazirni:

s··' " .:
_.

B::.:: Pas
~
;~
.;

.,':_

s.), +(R,+R.+R )11/ zevendesimit Ie vlerave numerike,
4

=RI/

" perftohet:
I

151, + 101/1

= 140

: ;, 'prej nga:

ior,

+30 II/ ~ 140
Prandaj, tash duhet Ie vertetohet se keto dy rryma do tC jene te barabarta. Rryrna I _ percaktohet nga qarku b) ne fig.5.5 L 1, ndersa iryma 15 do te percaktohet nga qarku i paraqitur ne fig.5.51.2.
':".;-.-_;"_

illJ:--:'

'i) -

;"

,

_. ~;"~"~~W:"~~ ________ , ......::.B=a1.::::·a~t :=:e~E.;_;/e_k.;_tr_o-;te-:kn:-i-:ke-;··.r_I-;--:__
+; '

'~~'d~1~~

282

Metodat per zgjid!Jjen e qarqeve elektrike lineare

Per tensionin e gjener~torit

Ie Tevenenit,
+R2I2
.

2~8_~:-:~:~·~~.!·})'~
.' ;i"~~':

rnund te shkruhet:

v; =::R,Il
ku - mat p.s~me

, '!f1
~-,

=::2.;4 V

h dhe IJ percaktohen me ~jer~n ]?rej metodave per percaktimin
_ II ""4.8 rnA ; IIJ =2.4 rnA,

~...... .'

-'

.

tJ

e tyre.

zbatimin e rnetodes se rrymave _~tnturore:, per kete qark, perftohen rrymat:~-;-":n'n
;",_

a) i

Fig.5.S].]

b) e rrymave konturore,

Nga qarku b) shihet se:

Per qarkun b), per konturet e zgjedhura, shrrohen ekuacionet

ii'

1;:= 111 ",2AmA

Ii

= 1 ",4.8 rnA;

12 = 13 -1 =-2.4 rnA

:,t~~:~
'c,

ne

formen:

Rezistenca ekuivalente percaktohet nga q~rku c), dhe aj~ eshte:

I~'}~)~')

":;_

(R

I

+ R 4 + R 1 )J J + R 1 11/ + R I II t t
+(RI+R2 )//11 =::0

=:

E Prandaj,

-Rj'I+{R,+RJ+Rs)II/-R1JII/=E
RI II -R11"

,g::~f::?)~ lL~: :5
l
3.

e kerkuar:

··~c:~
ne .~

ku:
11//=1

= __ E T_._ ' -0.8 =
R T +R
~

A

Fils zevendesimit

Ie vlerave numerike, dhe zgjidhjes Sf! ekuacioneve, perftohet:
1/11 = 1 =-0.8 A

prej nga shihet se kjo rryrne eshte e barabarte me rryrnen I ne qarkun e paraqitur fjg.5.51 nen b), eka edh.e esbte kerkuar te vertetober,

Rryma ne degen me rezistence Rs do te percaktohet duke zbatuar teoremen e Tevenenit. Duke e larguar ate dege nga qarku, dhe duke e ekuivalentuar qarkun e dhene ndaj deges ku kerkohet rryma, perftohet qarku i gjeneratorit ekuivalent qarku 11) ne fig.5.S 1.2, ndersa pararnetrat e gjeneratorit ekuivalent do Ie percaktohen nga
qarku b) dhe c) ne fig.5.51.2. + -++

II

,

!I I

E ~

1

I
2

.LtJ
...

·rl.
:_"~"

'/t.;
'

t:,::' ~~

-of,r1;, ~':'

..
"

,

a)

2

~

.,

b)
Fig. 5. 512

c)

-:rn

",'.

""'."'""'~..j7'"

...,."~,"":,,"""~""I""!"--"

,

- -"-:.-~'.~~~~'--~--~------~~'~--"~-----'~---"-"-

- .;.~Z:~,'':~
i-

..

"

"

~".I<.

- ••

',"

~

Bauu e EltktrOlekllikes I

te shkruhet:
2(R,+Rl)I,+0'{z=E
O'{1+2

285

:,l~
'tJ

(R +R))12=E
1

rn
,D
c;J

Kur ne nje qark me kondensatore dhe rezisrore arrihet gjendja stacionare, atehere ngarkesat e kondensatoreve nuk ndryshojne, si pasoje nuk ndryshojne as rryrnat, andaj tensionet ndermjet nyjave per Ie cilat jane lidhur kondnesatoret rnbesin te pandrys h ua ra, Qarqet me rezlstore dhe me kondensatore analizohen ashtu qe ne fillirn kondensatoret largohen nga qarku dhe percaktohen tensionet nderrnjet nyjave l..1.1 kane qenc te lidhur kondensalorer, duke i perdore metodat per zgjidhjen e qarqeve elektrike, Tensionet -e llogaritura ne kete rnenyre ne Ie vertet jane tensione t e kcndensatcre ve kur ata jane Ie kycur ne qark,

prej nga:

.. ._

Tash mund

I

te percaktohen

tensionet,

Ne keto qarqe zbatohen ligjer e Kirhofit per Ie shkruar aq barazime, sa dege me
kondensatore ka qarku, Barazimet per nyjat e pavarura kane forrnen:

A

c
Tensionet posa te llogantura njeherazi jane edhe tensionet ne skajet e kondensatoreve, prandaj duke i njohur keto tensione mund le percaktohen ngarkesat dhe energjite e lyre. Nga fig.6.1.2, mund Ie shkruhet:

~

n
Ligji i clyte i Kirhofit barazimet e formes: zbatohet

ne rruge te rnbyllura

Ie pavarura

dhe perftohen B R[ Fig.6.1.1
RJ

u
~8 Detyra 6.1
,t;J

r.1

I(U-~)~O
ne fig.6.1

D

Per qarkun e paraqitur energjite e!ektrosta~ike Rl R2

Ie

tyre.

Ie percaktohen ngarkesat ra.ne Ie njohura rnadhesite:
Rl =2000,
C1=4J1f· Zgjidhje:.'
I

e kondensatoreve E = 60 V, RJ

i 50 c.
,

dhe

Meqe kondensatoret

kane qene paraprakisht (e pangarkuar,
ql =QI'

atehere
"

R) ",,100
!
I

n.

,

CJ =2J1F

prandaj,

e
~'

m-

Se pari largohen kondensatoret nga qarku, dhe nga qarku keshtu i perftuar percaktohen tensionet ndermjet nyjave ku kane qene te Iidhur kondensatoret, Qarku i perftuar ne kete rnenyre eshte paraqitur ne fig.6.1. LNg-a qarku i perftuar, n~ hnp. te rnetodes se rrvrriave konturore.imund

.

dhe

WI =-C[ U AB =0.1 ml

1 2

1

Fig. 6. 1.2

Ne rnenyre te ngj ash me, nga. fig.6.1.3, percaktohet energjia e kondensatorit ili dyte:

ngarkesa dhe

"

,.\

286

Qarqer me retistenca dhe me kondensatore

ngarkese eshte ngarkese fillestare e kondensatorit per gjendjen ere
stacionare:

Bazat e Eteksroteknikes I ,--~~~~==~~~~~------~~~~,' ':?_' ~
287 .:

pre] nga
; ...

_".

.u
"

.1)

dhe

W2 =-C2UCD
2

1

Pas i Ie rnbyllet nderpreresi N2, qarku merr forrnen si ne fig.6.2.3. Fig. 6.2.2 Qarku i ketille serish m~nd te ekuivalentohet me nje gjenerator ekuivalent nderrnjet pikave I dhe 2:
2

=0.2

m

J

Fig. 6.1.3
Deryra 6.2 Per qarkun e paraqitur ne fig.6.2 nderpreresi N, eshte i mbyllur, ndersa nderpreresl N1 eshle i hapur. Te percaktohet ngarkesa e kondensatorit dhe sasia e elektricitetit qe rrjedh neper degen me kondensalor prej momenrit Ie mbylljes sl:! nderpreresit Nl deri ne gjendjen stacionare. Jane Ie njohura madhesite:- ~ 1 = 10 V, E 2 = 30 V ,

.
UI2

,=

-+-+R1'

1

-+~ Rl R2
1

EI

E2

1 =6.2SV

R2

R3

Ngarkesa e kondensatorit per kete gjendje te ~e, do te jete' (fig.6.i.4):
,

: Q' =q' =CUI'l =O.625/JC
I

R]=15kD.,
C = 100!lF.

R2=5kD.,

RJ=I.25kn,

, Fig.6.2.3

Ngarkesa e cila rrjedh neper degen kondnesator percaktohet nga shprehja:

Zgjidhje:

Per rastin kur nderpreresi NJ eshte i hapur, qarku ka forrnen si ne fig.6.2.1 dhe nderrnjet pikave 1 dhe 2 ai mund Ie ekuivalentohet me nje gjenerator ekuivalent, me tension: Fig,6.2 ~+R Rl U11 == I 1 =25 V
t

~

;, U12·

FI~q'
_H
C
Qo

, ;;!1 ~
..

prej i1gn:

E,

E2

Fig. 6.2.4 Detyra 6.3

d

-+R,

R)

Prandaj, duke e njohur tensionin ndermjet pikave 1 dhe 2, qe njeherazi eshte tension nderrnjet skajeve te kondensatorit, rnund te percakrchet ngarkesa e tij sipas kahut referent te paraqitur ne fig.6.2.2, Fig.6.2,J

Ne qarkun e paraqirur ne fig.6.3 kur nderpreresi ndodhet ne poziten (1) ne rezistorin me rezistence R, ekzlston rryrna ls. kah si ne fig.6.3. Te percaktohet ngarkesa dhe energjia e konden.utorit leur nderpreresi vendoset ne poziten (2). Jane te

me

njohura rnadhesite:
1

R1= 'i'4=-40n,

RJ=80n,

R5==30D,

R6=Sn,

Is=5'A.

""'.r "~

I,
,

Q = q '= C Vl1 = 2.5 J1 C

Kjo

'.

')~

,~

Balar ~ Eleklroukl1iki!s Rezultati:

f

325

[1.


pj

Detyra 9.1

Per qarkun e paraqitur ne fig.9.1 jane te 'njohura madhesite: R(=20 !2, Rz=30 E1=100 v, £2=50 v. Te percaktohet tregimi i voltrnetrit ideal. .,

n,
Fig.9.3

W

. ,. . .
.

Rezultatl:
Uv=40 V

f1 IlJ

• ;

Detyra 9.4 Per qarkun e paraqitur ne fig.9.4 jane te njohura rnadhesite: £1=40 V,. £1=,,5 V, £J=25 ,.., R -R -10 Q Ta percaktohet tensioni qe tregon voltrnetri ideal. . V, R (=5 ~'" 1-]-

r~

w
.

Fig. 9. 1 . ~.

Rezultati: U,.=30 V

rn
~.

,~
:
[1.

.

Detyra 9.2

Per qarkun e paraqitur ne fig.9.2 jane te njohura madhesite: E(=150 V, R1=50 n, R2=20 !2, R)= JOO n,. Te percaktohet forca elektrolevizore E1 ashtu qe rryrna h te jete e barabrte me zero. Rezultati:

i
(.

j

l'
I

Fig. 9.4
Detyra 9.5

lj.
Ne qarkun e paraqitur R
ne fig.9.5, duke e zbatuar rnetoden e s~pen:~ndosjes, te percaktohen rryrnar neper reustocet e· qarkut,

Fig.

9. 2

Jane dhene rnadhesite: /,=2 A, E=6 V, R=l

n.

oj-:

:
I

.~. ~:';;i,",r~~~L:';
~

ji

"lOt·

.~

:.:!

~~;:;'

-j~~?i".t:~-S;~i

.- .. ; ....

", .~.~:.;·X .'j J t1.~ll~ 1'-·

Fig.9.5

s:»,

;

326

Detyra fe" pergjithshme

Batat e ElektrotekniklfJ I Rezultatlt . " R~=:IOO.o, R]=200.a

--'327

.:'... m, '-.~>,t4~~
.•j .•

Detyra 9.6
Ne qarkun nderpreresi ~ paraqitur

ne
ne

N ndodhet

poziten (2) neper

Ie kalcn

jane te njohura: £=20 V dhe R=20 .0. Kur poziten (l) neper te kalon rryrna II. e. kur ai mdodhet ne rryrna h. Te percaktohet raporti 11112• -'
fig.9.6

. m
,

Rezultati: Fig.9.B R
Detyra

1
. . ." .... hur varesia e rrymes ne rezistencen R N1! qarkun c paraqitur ne fig.9.9 eshte e ..nJ.~ '11'::';'::h' '1 =(6U -80) rnA. Jane . dh U dhe aio eshte dhene me s p~ Jen. 1 z nga rensionet V! e 2 J n T" .. aktohet'f~zistenca RI dhe tension] VI. njohura edhc: R1",IOO.Q, Rl=200 ~~.e perc _' 9.9

Q, -.tJ

te

Fig'.9.6

Rezultati: Detyra P.?
Ne qarkun e paraqitur ne fig.9.? Jane RI"'IOO.o,

Ut=IO V

te

Ie percaktohet
te njohura

vlera e rezistences

zhvillohet

fugi masimale.

rnadhesire: Rezultati:

R=2

n, £=2 v.

R;

ashtu qe

ne

te

J

-;

tl
,-~

m

R

R

Fig.9.9
Detyra 9.10;, •. ~ .... qarkune paraqltur . n'ohura . '" madh~stte: 00 .Q

Ne

ne fig.~,:l

0'

.

Jan

~

Ie

J R1",1

k.o, percaktohet dhe2, Re:zultati:

E:o.32.

RI=2 k.o, R2-5 " ' 5 V /-25 rnA. 'TE
,1-

tensioni

ndermjet

nyjave

1

Fig.9.7

Vl'l=--9 V
111.

Detyra Ne

9.8 e paraqitur

qarkun

ne

fig.9.8

eshte

e njohur

varesia

e

rryrncs

ne rezistencen

R Fig.9.JfJ

nga iensionet

UI dhe U2 doe ajo ka formen:

IR=2.5 (VI-3 U1) mAo Te peracaktohen

vlerat e rezistencave

RJ dhe R2•

. ,.~ ..'... ::2\~~
j ,. .- ~~.

"

.

328

Detyra tl plrgjithshlllt

329

Detyra 9.11 Ne qarku nga fig.9.ll njohura madhesite:
Ii;!

percaktohet rryma qe tregon arnpennetri

ideal. Jane te

E1=3 V, £1=3 V, E3=7 V, Es=6 V, R2=4.n, RJ=R4=Rj=2 D. Rezultati:
/p3A Detyra 9.14 Pel' qarkun e paraqitur ne fig.9.14 jane te njohura madhesite: 1&=50 1I~4,R 1=5 kD. R1::4 k.Q. R~=16 kG, R,=2 k.Q, Rj=8 k.Q, E=60 V. Te percaktohen tensicnet e nyjave 1,2 dhe 3 ndaj nyjes O. Fig. 9. 13

"

,

.,

~

,

:

Fig. 9. 11

Rezultati:

Detyra9.12 Per qarkun e paraqitur ne fig.9.12 jane te njohura madhesile: El=El='E~=230 Rl=Rl=Rl~,6 .n. T1! percaktohet tensioni qe tregon voltmetri ideal. Rezultati:
V, dhe

Ul,': .
.I .~.-

E'I ",

n ;;

UIO=138 V
Fi8·9.14

~

.


Fig. 9. 12
"

Detyra 9.15 Ne qarkun e parnqitur
i \
"

liJ" '
1..>1

I~l.: "
: .:. Detyra9.13 Per qarkun e paraqirur ne fig.9.13 jane t~ njo~.ur~ madhesiti!.: EI.=160 mY,. £2",100 <.·,l~.:mY. dhe RJ=R4=100.o, Rj=150.o, R~=40.n. Te percaktchen tensionet e nYJave 1,2 , >:: .',' _.dhe 3. . . I _
l ....':-~ .i ':

ne fig.9.15 te percaktohen rymat 12 dhe h sipas kahut Ie dhene ne figure. Janedhene madhesile: E=100 V,

',=60 mA, R1=iO k.G, R1=7.5 kS2, RJ=25 kD. R4=5 kil.
Rezultati: J2 = I
J

tf:',~«

m>~:;:;.: Rezultath
." ~ ,

I.

I

I.

I; + I; ;:;0.025 A = I;' + /; = 0.035 A

I

_UIO=85 mY, U1lF~75mY, UlO=-15 mV

l_
i

Fig. 9. 15

-,

.~

..

i

Detyra

lif

pergjithshme

Bazat e Elek!ror~knikifs I

"or

I

331

,r.:{~'~.
.; ~.~;~}: ~i

Detyra 9.16 Fer qarkun e paraq itur ne fi g. 9.5, duke zbatuar rnetoden e sipervendosjes, percakrohen rryrnat neper deget e qarkut per kahet e dhena ne figure. Rezultati; II =-2 A, 12=~4A, 13=-2 A, 14=~4A

_D~e~ty:...r~a~9~.~1_9

_;_.:

-;-Rl=R3=lDO
",,".

'~:~~.:'-:/:-

te

Per qarkun e paraqitur ne fig.9.l9

te

p§.rbaktohet rezistenca ekuivalente nderrnjet

pikave A dhe B. Jane te njohura madhesite:

Rj=520 !1
Rezultati:

.

n, R2=50

<;:'~

I2, R4-"S40

a,

'::J~ i1

"

R,=300 !2 Detyra 9.17 Per qarkun e paraqitur ne fig.9.17 jane te njohura rnadhesite RI=Rl=200 [2, R2=100 D, R4:::300 n. Kur nderpreres i N esh Ie ne poziten (1), arnpermetri , me rezistence Ie brendshme tepaperfillshrne, tregon rryrnen 141=0.1 A. Kur nderpreresi N ndodhet ne 2 poziten (2) arnpermetri tregon rrymen l' ~1=O.15 A. Te percaktohet forca elektrolevizore £2. Rezultati:
i

tJ

; r-. I'

E:t~
~.
... -, -

Fig.9.19

Detyra 9.20 Per qarkun e paraq itu r nc fig.9.20

te

percaktohet rezistenca ekui valente ndermj et

pikave A dhe B. Eshtil e njohur: R=150 D . Rezultati:

R,=80
Fig.9.17

a

M

~

Detyra 9.18 Per qarkun c paraq it ur ne fig. 9. 18
pikave A dhe B.

_lJ ?:..
Ie
percaktohet rezis tenea ekui valen te ndermj et

.n
IDi

Rezultati: R.=l
[2

Fig.9.2D I I
I

'1,1

.,~~ _-.,!

.

Detyra 9.21
Per qarkun e paraqitur

Fig. 9. 18

1
i
.,";.

i

j

1,)=3

mA,

ne fig,9.21 ,jane te njohura madhesite: 1,1=1 1,2=2 ~, E4=27 V, R4=4 k!2, R5=5 kI2, R6=6 kI2, R7=7 kn. Duke zbaruar teorernen

n0,

e gjeneratorit ekuivaleru Rezultati:

te. percaktohet rryma ne degen me rezistencen R7:

1,=-1 rnA

~~ ;.;~
~.._ I~

.::;

".

·'~I

.

l.J

332

Batat e £I~ktrole/clliki!s

I

3JJ

Detyra 9.24 'Per qarkun e paraqitur ne fjg.9.21, jane Ie njohura [:.=1 mA, ',2=2 mA, I~J=3 mA, -4 E",= 27 V R4- kn R5 =5 k!2 R6=6 kD, Rr=:!.7 kD. Duke zbatuar teorernen e _ .....t •
I I j

Tevenenit Rezultati:

te

percaktohet rryrna ne degcn m~,reZI~(~lId!n R7.

Fig. 9. 21
Detyra 9.2': Per qarkun e paraqitur ne fig.9.22, duke zbatuar teorernen e gjeneratorit ekuivalent Ie percaktohet fuqia ne-rezislorin me rezistence RJ.Jarle te njohura madhesite: [,1=1 A, £2'=16 V, E]=4 V, R.=5.n, R2=8 n, RJ=2 n. Rezultati:

'7=-1 mA

Detyra 9.25

922 duke ... zbaruar teorernen .. gjeneratcrit _. ekuivalent P·· qar k un e paraql it ue n e··fig ." er .. e . _

Ie percaktohet fuqia oe rezistorin me rezrstencen
V, E3=4 V, R,=5
Rezultati: PJ=2.88 \V

RJ.Jane

te njohura Itl-I A, £)-16

a, R1=8.a,

RJ=2

n.

r
1'
Fig.9.22 , Detyra 23 Per qarkun e paraqitur ne fig.9.23. duk_ezbatuar teoremen e gjeneratorit ekuivalent, Ie percaktchet fuqia ne rezistorin me rezistence Rs.Jane Ie njohura madhesite: £1=£2=30 V, RJ=Rl=i RJ=4 Rs::j

Detyra 9.26
t~ percaktohet RI=R2=1

P·: 1!rqar k.un e para q.1tur ne fig ••9 23 , duke zbatuar ...teorernen e .. gjeneratori t _e!-LI _ivalen t . ~ \/ fuqia ne rezistorin me rezistencen RsJane te njohura £1-£2--,0 ,

n,R3=4 n, R =3 n.
j

Rezultaji: Pj=29J.06 W

,

.

n.

n,

n.

Rezultati:

--

..~. ~.

-,

..
.. I 't.: ... ~r.

Fig. 9.23

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful