You are on page 1of 514

1'

MONVMENTA

A^

GERMAMAE
mSTORICA
INDE AB ANNO (TlRlsri QVINGENTESIMO
2)D

VSQAE AD ANNVM MILLESIMVM


ET Q\'INGENTESIM^'M

EDiniT

SOCIETAS APERIENDIS EONTIBVS


RERVM (iERMANICARVM MEDII AEVI

AVCJTORVM ANTmVISSIMORVM TOMVS


EVTKOri ilREMAUn.M

II

t;\

M VEllSIOMins ET CONTINVATIONIin S

BEROLINI
AIM"
I)

WEI DM AN N OS
MDCCCLXXVIIII

EVTROPI
BRE^ lARIVM AB YRBE CONDITA
CVM

YERSIOMBVS
ET

(aiAEC IS

PAVLI LANDOLIIUVE
ADDITAMENTIS

RECENS^IT ET ADNOTAVIT

H.

DROYSEN
(o

BEROLINI

APVD WEIDMANNOS
MDCCCLXXVIIII

fe

KHVii

SANCTVS

AAIOR PATRiAE
DAT

A
I'R
i*'^,/;^

IN 1

V M.
M

ANCOFVRTI

A.

XIU. liAL. FKBK. MDCCC.XIX

luter

Momimenfa Germaniae

historica postquani qui jiaraudae editiouis


et

curam aguut

Eutropi

quoque breviarium ciuu versiouibus Graecis

coutinuationibus Latinis reci-

l)iendum esse ceusuerunt, eius editiouis munus mihi mandaveruut, ut simul, quibus ex
foutibus
subsidiis
ii,

quos dixi,
et

auctores hauseriut,

iudicare

me
hoc

iuberent.
loco

quae iussa quibus


expouere

iustructus

quo

cousilio

executus

sim

capitulatim

meum

est.

I.

DE EVTROPl BREVIARIO.
breviarii b)CO
(x,
IG)

Eutropius ipse noto

illo

se luliani contra Persas expeditioui


s.

auno cccLXiii iuterfuisse


'IraXov ao<piaiTjV appellat,

scribit.

rhetorem

eum

fuisse uarraut Buidas

u.,

qui

eimi

et

Codinus (de

orig. urb. Constaut. p. 18 Bonn.).

nova') de
ser-

eius condicioue

docemur ex praescriptione epistulae breviario praemissae, qualem


III,

vavit

CODEX Bambeugensis E
:

22 scriptus saeculo decimo


c.
:

folio lii post Festi bre-

viarium

'Valenti perpctuo Augusto Eutrojnus v.


,

magister memoriae'.

hinc coufir-

mautur ex parte
par(j
'IouA,iav(u

ex parte rcfelluutur Codiui verba


v
t-^

i'ju-p67:io; o aotpiar^? o xu) Ttapa,

aujxTCapiov

Ilspaioi

xal

[b]

ImoToXoYpatpo; KojvaTavTivou

cum Con-

1)

reliqua

quae de Entropio coniererunt


cap.
IJ.

viri

doeti

collegerunt ea Tzschulclie et Pirogoff [de Eutropi

breviarii indole et tontibus lS7;i.

parum sunt

certa

neque nos

iis

innioraraur.
;l

EvTKOPIVs.

II

ri;n(ii;Mi\'M.

stautiui

iiiciifii)

apcrte

iiisius

Cotliui crrori ilclicatur.

j'cctc

autem
Tli. 0,

iiic

uuigistro nicnio1

riae adscribitur clarissiuiatns:

uaui lege dcuiuni

a.

372 C.
I{7()

11,

magistri scri-

uioruni vieariis dignitatc ]iiaclati siuit ct adco in titulo a.


51(1)
ei,

(Orelli "2352

= C.

I.

\j.

\'I

(|ui

e^

niag-isterio

mcmoriac ad
ij;itiir

vicariatnni Italiae evectus est, sohi clarissinii viri


(|iio

a|i]ielIatio trihiiitiii'.

co

i]iso

tcnijiorc.

scri]isit Eutro])ins. niasistri

iiiciiioriac

ultra ])crt'cctissiiiiatiiiii evecti S]icctal)ilitatciii


in

uonduni accc])craut, scd vere consistcliant

clarissimatii.

/'/(.

J/.].

iu

Ad

jiosteroriini

memoriam uomen
liliris

eiiis

])ervenit

reruni

gestaruni

c(iiii]icii(li()

co.

(|iiod

cdimiis,

dc cuius

scri]itis

iaiii

c\])()ucuins.
[(rj

Ouinium

breviarii Eutr()])iani

(-iodkx antiiiuissimus cst (ioiii.wvs

bibliotbecae

diicalis signatus

numcro

('1

membranis

forniac nuiioris scri])fiis sacculo uono.

Mau-

gcrard abbas,
vendidit,
niliil

(jui

euiu librum

cum

iiudccim aliis bibliotliecae ducali auno jidcclxxxxvi


iit.

dc eorum

origine addidit.

unde
:

])Voveniat,
istc

iguoretur,

neque quae

adiccif niaiiiis satis antiijua iu calee Frontini


111.
]). (I.
]).

iitilis

liber si corrcctus foret esset


'^; .

F'bllbck' quid sibi \eliut, eoniectura assequi nobis contigit

Eutrojiii texa,

tus,

(|iii

iuter Kufi Fcsti breviavium et Froiitini stratcgcmaticon exccrj^ta


legitur,
scrijitus est

folio

viiii

ad folium xxxviiii

ab uno ut vidctur scriba eoquc

ct liiiguae
e.

La-

tinae iguaro et ueglegenti, quippe qiii passim jdane inei)ta i^rotulerit:


si

gr.
VI

sc auceps

(=

is
i

eam

cei)it)

72,

ii

adutrium (adversum
vel re vcl

134,

ococeasionem 98,
Caeresare 114,
itaque fiictum
sint.
21

13S,

21

Zenobi

cl.

poster 158,

est,

ut recoguitores codicis errores


,

emeudare hiatus supplere aggressi

([uot fueriut recoguitores


(jiiaiii

addideritne ct covrexerit nouuulla ipse codicis scriba,


iu cditioue

diiudicari neiiuit:
libro

ob causam

quaecunque cx emendatioue profeeta

in

Gothauo

leginitur,

manus

alterius {W^]

additamenta nomiuavimus-').
est.

maioris (luam

de uunicro recogiiitorum (luacvcre niomeuti


suut.

iindc Iiaiista sint.

(|uac in textu covvecta

atque eouiectuvae aut iutev])olatioui nounulla dcbevi


reli^piis bveviavii
textiis rcstitiitus

apcrtum est, quijipe

(juae

aliena siut a

codicibus:
te.\tiis

veni

lecfio

14, 18,

8
i(j

contva Tav(|uiuiiini
L. Avtius

Tarquinii

Taivjuiuio

Lavgius missos

Larcius
ipsos
eIe])hantoruui

22.
42,

11
11

eos
ciim tautiis elciihautoruni

eum xxx
llispaniae

cum elephantorum uumerus

uunicrus
58, 68,
72,
1(1

numerus
petitum

llispaniac caiiut
petitus ])cr

His])aniae

per Tifuui

'J

bcllum committere

patrem committere

partem committere

2)

dispiitaveruiit de hoc codice Monimseii

[Herm.

I,

4G'j

llartel

Munimseiiiaiia

collatione

ad

editionein

(apud
i

Weidmannos 1872) instituendam usus


IfiTC)
I

iii

libello qui inscribitur:

Eulrop und Paulus Diaconus; Lijdecke


IBeiiriiye zur
a.

Flerkeisen Jnhrh.

p.874].
:S]

speoim(?n

lithographiciim
rollationein

scripturae dederunt Jacobs et Ukert


libroruni
I

iillem IJllirittur

tab.
(1.

iidemque
III

edideniiit

III

ad

editioneni

Tubingensem

MDCci.xxxxvi
3")

lactain
1.
I.

\.

p.

222

231
21

j.

Liidecke

statuit inde a IX,

alium librariuni successisse Latini sernionis niagis peritum,

ante

l.\,

21

autem praeter

ipsius

quae vidciitur,

scribac emendationes duos vel tres distinguendos esse eniendaiit

tores.

nobis codicem iterum atque iterum tractantibus,


iie

diversas nianus recte distingueremus, non coiitigit,

cum

litterarnm quideni lorma ad certiim deducat iudicium.

PROOEMIVM.
textus restituttis

III

textus

vera lectio

70,

1:1

fame

fecit laborare

fame
pugcontra
luni

fecit

fame confecit
bel-

94, 24

eontra Mithridatem

Mithridatem

contra

Mithridateu

belIta-

naverat bellum

lum gerebat et in lia novum bellum

100,

lionorificeque

eum

recepit

honorificeque

eum

habuit

liouorificeque

eum

habi-

tnm
126,
S

nani

privata eius virtute

uani i^rivata cius insignis

nam

privata cius vita in-

insig-nis

signis

128, 12

Vespasiani militibus
imi^erii fasce

Vespasiani duobus
imperii fas

Vespasiani ducibus
imperii fastigio

144,

()

niliilominus codex,

unde emendaretur textus, adhibitus

sit

necesse est,
3,
'

cuni cx addi(;,

tanientis inter alia haec,

quae sunt 'adque earum virgines'


16,

10,

et consecratus' 10,

'pelleretur et Tarquinius'
cere' 30, 11

6,

'duxit et

8,

Fabium"
'a

30,

l.

11,

'ambo
38,
14,

confe-

ad 32,
l.f,

1,

'quod armati capi' 34,


constet.
'

Romanis impetravit'
fuit
:i,

'obsidem
:

daret' 64,

ficta
l,

non esse
'

sed
n,

is

codex non

Gothani

arclietj^j^us
12,

nam

verba 'tum' 10,


32, 21,

eonsecratus
i:j,

10,

'Marcius' 12,

'datus' 30,

'redimcndis'

'obsidcm daret' 64,

quac

et ipsa iuter liaec

additamcnta sunt, a gemello


faciunt au-

codice Fuldensi afuisse disertis verbis testatur Sylburg de reliquis tacens.

tem emendationes

illae

modo cum secunda modo

cuni tertia codicum familia, niniiruin

cum secunda
10,

locis his:
tertia familia

li

triccsimo sei)timo

XXXVIIII

12, 15

censum
adducta
(0, om. L)

ccnsus
ducta

26,

9
s
1.5

40,

captivorum duxit [ex captivo reduxit)

captivorum reduxit

tantum hominum
Galliciis

tantum
Callecis

78,

80,

eo sunt [cx eo sunt eo)

suut

cuni tertia

autem

his:

secunda familia
10,
1

tum cum
postea
ei
.
. .

tunc
post

22, n;

cum eam
.
.

30, VI
34,
38, 86,
8
11;
i:i

legatus datus

ei (latus

legatus
capti fuissent

quod armati capi potuissent


duillo

quod armati
duellio

gessit [Vulican.]
tertia consentit

egisset

denique et cuni secunda et cum


10,
li

G- iu additamentis his:
24, is

est et consecratus

triennio

12, 17

LXXXIII
(i-

40,

!'>

omni Romano exercitu


fere sunt et casui facile tribui
tertiae familiae

ea

in (piibus

consentit

cum secunda
ii
:

familia,

levia

poterunt excepto uno loco 10,

([ui

nisi

obstaret,

ad

codicem solumniiiil

modo G(ithanum emendatum


tribuendum esse
esse.
et

esse crederes.

utut est, a))paret emendationibus his


libro

iectionis

primariae tantum in Gothauo

rutionem habcndam

IX

PROOEMIVM.
Sccimdo loco noiniuandus

est

codkx Fvi.nKXSis F
i

(lucni (jui cxcussit Syll)urg in


a.

alteru

i)rcviarii
lioc

editioue

Koiuanae
,

liistoriuc
(|ui

scriiitorcs

Graeci uiinorcs Fraucof.

M.

1590), de
'

eodice pervetusto

ut ait.

uuiic i)eriisse videtur,

haec

dicit:

'post

editiones .Schouliovi et Vineti ad codices iustitutas id annitendum putavi, ut ij^se quoet

'que vctereni librum manuscrii)tnni alicunde impeti-arem


'aiiti(|uoruin

cuni

Fraucisco Modio

librorum diligenti scrutatore coguovisscm optimae notac cxemplar iu Fulsuperesse,


taudeni

dciisi

liibliothcca

eo

per assiduas amicorum


in
si

iutcrcessioues

sum

'potitus'.
dicilius

ex lectiouihus huius codicis,

quas Sylburg

cditiouis notationibus et in-

abscondidit,
ciusdciu

apparet Fuldenseni et Gothanuni


fuisse

nou ex eodem archetypo defere seniper


,

scriptos
dirtcriiut,

certe

familiae

Fuldenscm autem Gothano

iibi

pracfcrendum esse scriptum a


,

librario diligentiore et niiiius inpcrito.


plcriipie

crroribus

enim ineptiisque cum scatcat Gothauus


(jue in

eorum

afueruiit a Fuldcusi adcraut-

co et librorum
'(pien'
(/

ii

viu

subscriptiones et alia, quae desunt Gothano, ut 'Asiae'

58,
126,

I,

(luendam) 58,2,

'partim iu dcditiouem accepit'

7(J,

12,
C).

'

saepe consul'
11.

9,

'lilios

Sarmatas' 160, u,

'Maximiuus
Gothano,
'J

vicinunr 172,

uiio
2:i:

solo

loco Sylburgo teste omisit,

quod

est in

vocabulum senatus' 104,


'Valeriano' 156,
l

nam

quae absunt ab editioue 'vindicare' 154,


ipse omisisse potest,

et

taccnte Sylburgo,

vocabulum autem 'appellavit' 158, H, quod propter hiatum subunde pendeat,


fortasse dclevit.
.1

sequenteni

ikhi

liMJict,

Codicuin Gotliani et Fuldensis archetypus, uobis in sequentibus


in operis initio praeseriptiim habiiit
:

littera signatus,
'

'incipit breviarius Eiitropi',


:

inline:

Eutropi liber

X cxplicit',
plicit iiicipit

libro

primo

sul)scriptuni

brcviarium ab urbe coudita


'Eutrojii

lilicr

primus exliber viiii


;

scciindus',
Iias

libro

nono:

brcviarium ab

urbe

condita

cxplicit
(piis

incipit x'.
ii

enim subscriptioues habcnt Gothanus Fuldensisque


subscripsit Fuldensis:
(viii)
,

in reli-

libris

viii

Gothanus subscriptione carct,

'breviarium
(iiii,

ab urbc condita liber


v
,

(vii)

explicit iucipit
(v,

iiii

Eutropi liber seeundus


hiatus.

VI

VIII)

explicit
lii

incipit

tertius

vi,

vii

viiii)'.

quibus potissimum

erat corruptus,

fcrc fuerunt:

10,

(>

ct

cousccratus

132, 136,

U)
I:")

ct liberalitatis

64,
70, 72,

i:t

olisidcm darct
ut appareret

victo

subcgit pro\iucia trans


facta,
iu
liis

Da-

:t

nubium
per annos sexa146,
2'J
i

agris (pios

10

rcx Niiiiiidariim

nuuc Taifali
iuteriores ct

giuta
78,
s
1)

fcrc

Azabenos Arabas

Romanos

iuvit

148, 158,

Azabenicus^)
()ccidentis(|uc
(pie

80,

altcrum cx Thracia
Mcsopotaniiaiii occupaverat
et

2
l')

96, Ki

eam

Daciaiii (|uac uiiuc

duas

126, 130.

1.5
II

Neronis familiaris
cuni
oniui
diligeiitiae

Moesias dividit
pro- 162.
180,
2:;

(|uaiii

atipie

hac sc occasiouc ditaret

visione colligeret

11

aetatis altero et tricesinio

4!

[plera^iue qiiae ab lioc librorum ordine


lioc

absuut

cum

propter homoeoteleiita similesve causas casu omissa


ideo
iiuod

essc appareat,
derat.

vocabutum

libraiius

('01181110

delevit

antea

Adiabeunruin

mentio

casu

exci-

Th.

M.\

'

PROOEMIVM.
Seciuidae codiciim
liaec milii iiraesto fuenuit exemiilavia:

cla.ss^is

coDEX BEimNiANVs
marensis
(St.

oliiu moiiasterii S.

Bertiiii,
(0)

luiiic bibliotliecae
,

publicae Audo-

Omer), signatus numero dclxxxxvii


[cf.

iu

membranis formae mediae

saeculo uudecimo vel decimo scriptus

CutukKjiie des mamiscrits des hibliotheqiies des

depurtements III, 205)


altera parte,

praeter

Marcellini

clironicon

Eutropium continet avulsa inde


liibliotliecae co-

qiiae annales Bertiuianos

complectens luuic est ciusdcm

dex Dccvi.

Ex boc
tatis
foliis

codice descriptus est

cudex Bkvxellensis 6430- 6451


tamen iuitium usque ad
ad 'ordine' 162,
IS

quondam

socie-

lesu Brugis, in membranis formae maximae, continens praeter alia opera bistorica

novem primis breviarium


ct

Eutropii, cui
.i

'

retur in

regnum

16,

10

verba

iiide

a 'Britannia' 148,

singulis foliis excisis


' :

aut
liber

abrujitis

desunt.

verba a viro quodam docto primae paginae inscripta


Belgic
lib.
i

hic est

de

quo

memiuit Aubert Miraeus donat.

cap.

xxx

in

notatione'

errore adscripta sunt:

nequc

eniiii Miraeus loco infra apposito'')

de nostro codice agit


VII,

sed de eo,

qui lumc est Bruxellensis 9178

9187
'

[cf.

Pertz Archiv

330).

hunc

nostrum scri}itum esse ineunte sacculo duodecimo ostenduiit scries regum Francorum
et

comitum Flandriae

quas ipse scriba aut aequalis addidit

ad Ludovicum

regciii

(Mcviii
annis,

Mcxxxvii)
est
[L)

et

Balduiuum

'

tilium clementiae

(mcxii

Mcxviin)
iiiter

deductae neutri

quot regnaverint, adiectis.


similis

Alter huius familiae codex Bertiniano (piain inaxime


descriptus
iiiero

neque tamen ex eo
Latinos signatus uuiusto

notissiinus IjKydensis

bibliotliecae

publicae

cxLi

meinbranaceus formac minoris,


pro
rcceusionis

scriptus sacculo decimo ineuutc.

diutius

ab

editoribus
St.

fundamento habitus.

primum

fuit

monasterii

Gaudensis

loliannis et Bavouis,
(cf.

unde euni Sconhovius

adliibuit

ad editionem anno

1546 institutam

Hartel

1.

I.

p. ()3),

deiude Francisci Nausii,

cuius

nomen primae
in

paginae Hincmari
rasura legitur;
is

eiiistularum

nuiic

eadeiii

compage comprehensarum inscriptum


;

euin

cum Mcrula commuiiicavit


folio

Lugduueusis primus dicitur Haverfiiit,

campio

et Verheyckio.

hodie
est,

ultinio,

quod

antiipiitus pro iudice

postea bi-

bliopegae

errore

loco
et

motuiu

Iiaec

sunt inscripta:

'ML

libri

x Eutropii vic de

rebus Roina|uoruui

negotiis bellicis ac civilibus'

ex epistula Eutropii ad Valentem

eiusqne siibscriptioue conflata.


In

archetypo codicum Bertiniani et Leydeusis,


'
:

ipiem
, '

littera

siguabimiis
' :

ipsi

breviario praemittebatur inscriptio


[sic
///('',

incipit Eutropiuni

libro

priino
(finit)

Eutropius vic
ille

L,

ilo

O)

peculiariter suus',
breviai'ii

in fine

libroriim

est

'explicit

liber

iucipit

neque

uec ab urbe C(nidita

inscrijitio

unquam

occurrit.

recte supra vi-

dimus Eutropio

tribui clarissiuiatuiii

lateutem in corru[iteIis supra

relatis.

[nec

minus
iit

recte iu eiiistula libro priiiio praeinissa

Valeutem appellari

iion

Maximum

nude,

est

5)
'

'geiiealogia ista

(Caroli ducis prinii Lotliaringiae inferioris)


acJiunctis

legitur

ail

calcem chronici Hugonis Floriaet S. Quintino obtulit.


,

censis,

quod cum

aliis

anno 1227 Petrus monachns


,

in

pergameno descripsit

'

est volumeri ingens

pergamenicum

quod lacobus Revardus lureconsultus emit a milite


lacobi
fuit

qui illud in direp-

'

tione

oppidi
[idesl

S.

Quintini
1G'J!))

anno 155S acceperat.

postea Pamelii

episcopi Audomarensis

nominati
de quo

'

hodie

anno

Brugis adservatur in bibliothcca societatis lesu'.

Hiigonis chronicon codici,

nos agimus, prorsus deest.

VI

PKOOEMIVM.
sed Gothiciim Maximiini efficitur ex notissimo titulo urhano
Tli.

in altcvius faniiliac libris,

Orell.

1117

C.

1.

L.

VI 1175

M.].

liiatus

codicis absorbueruut vocabula

haec

ferc

12, 15 14,
'>

fossas cifcum niurum duxit


fcniiuani Lucretiani candeniiinc i)U-

90,
120,

h
',)

dicissimam
II.
11

136,
trigiuta

'
1.5

uavibus
giuta

cum

fugit uoua-

138,

5(i,

in

Ilispaniis

conti'a

fratrem cius

llasdrubalem
02,
cajitivos et perfugas reddereut

68, 80,
92,

Aemilius Paulus consul


alterum ex Thracia

91,

rcm pulilicam conposuisset bella anuo urbis conditae

PROOEMIVM.

VII

A
134, 12

B
tri-

de Dacis Cattisque duplicem


unii)hum egit

de Dacis Gotliis quideni


Ijbum egit
((uod ergo gravius
l)elli

jjublice

tiiuiu-

144,

!>

uam
helli

gravins

17
l(j(;,
(i

sumi)tum

usum
iilnriiiii

Dioclitianus moratus callide fuit

Diocletiauus mortuus Gallis defuit


<[ni

1S2,

qui plurinium vel


et

minimum tradunt
B

animnm
,

tradunt

lam de codicum A

ortliograpliia Ijreviter est

agendum

ueque euim

libri

ad

eam vetustatem adsceudunt,


ortbograpbia ex solo
constat,

nt auctoritatem et utilitatem in tali re babeant.

atque

familiae codices scribeudi ratioue satis diligenti et coustanti ntnntur.


liae
(!

de prioris fami-

iu

Iiis

niaxime errorum

et neglegentiae inconstantiaeque

exemplorum pleno
Sylbnrg.
iu

cum de Fuldensis
ab Hartelio

ortbogiapbicis

admodum pauca

euotaverit
(i.

nobis miuiine in auimo est omuia,


couferre
,

quae niinus reete scripta leguntnr iu


I.

unum

collecta sunt

(I.

p.

52

.v.

s.)

uonnnlla adscribimus,

tam quibus

qua

in

uuivcrsnm scribeudi ratione ntantur codices utrinsque familiae,


aliis

coguosci possit,
usui esse possint.

quam quae

fortasse

viris

doctis

de orthographicis quaesituris

lu codicibns
(c.

ct

B saepissime confunduutnr

ar et

e.

et

//.

//

et

ci.

c et oe

raro

fjr.

faetore |uou 'foetore', ut edidiniusl


1).

160, 21,

coenandum

(1,

caeuam

0,

cenem

L 182,

b et V

commutantur
G4,
14,

iuter se raro in /?,

(jui

babet

'Danubius',
7),

'Suevi'

semper.

'Navidem'

'bispilioues'

134,

l'J

('evoraci'

L 14S,

saepe iu FG,

quorum

diserto testimonio nitnntur

exempla haec:
Vestia 82,
Vitnito 80,
:t

Alvem
Galva

11S,

iti

Favius {.mnpev)
12(5,
14

'>

bispellones 134, U)

luva 120, 7 Navidis 64,

uobis 172,
16

Rabenuam
Rabennae
I4

152,
170.

n
lii,

Narvone 160, l.i Vacaudarum 162,


litterae falso

geminantur sescenties

in

(j,

saepe in A:
Assinius 86,
7

Affrica

Amissou 96,
Appidia
Assia
falso

il

exossus 134,
Lellio 66,
-5

18

Nassica 80,
il

18
'

ponuntur pro duplicibus singiUae 'opida' 82,

et

passim

misi,

commisa'

si-

miliaque.
falso est pro

n iu
li.

'epistolas'

GB

100,

12,

'adolescens, iocundus, iniocundus,

incolomi' 150, 22 in

m
/)/(

et
et

abuudat

et deest

saepissime iu utriusque familiae codicibus.


e. gr.

/ maxime iu G confunduutur ut
iii

in
(i,

'trinmphare, Philippus': Bosporns

vox,
100.

qnae quater legitur,


.i,
'

A
lii.

est 'busforo' 88,

'bosforum' 118,

15,

'bosporum'

bosporanorum

'

136,

VIII

PROOEMIVM.
al)larivis tertiae decliuatioiiis eonfuii(Umtiir iu substaurivis

('

et

iii

potestari

igneque
iu adiecrivis:

B -lA, B 32,
li

i.

17

tune

160,

12

19

eousulare

21,

7
i

vicriice

excousulare

A
20,
(i

94,
:!

maiori

B 42, B 98, lo;


i

118,
li

(i

sequente

obscuriori
20; 70,
17

H
I7,

I7(i.

inse(iueute
dui)lex
II

58,

seniel tantuni scribitur 'exercituin'

20,

lo,

170,

'suniiitunKiue'

124,

o.

genetivi

nominum, quae
2

in 'ius' liuiuntur,

iu

G sunt

in

praeter:
s
<J

Cassiique 116,
Clau(rii

Tarquinii 14,
Tiberii 122,

(F)

150.

11

Constantii 176,
iii

[F'i

Ki

iu

//

praeter:
2

Cassique 116,
Galeri 172,
s

Muniiui 74,
Ponipei 94,

ii

n;
I2

104.

lo

Maxenri 170,
et
ii /

i.^

(170,

V-i

L)

Sirmi 1G0,
aerari'
(i

simiilcx in genetivis aliis occurrit iu


17.

181,

-l

exili'

KSO,

'.

iinjjeri'

166,

praeterea \\m duiilici


.1
1

simplex scribitur:
circuit

{{rittis
liii
(.'

(i(l.

II

14(1.

r.

10.

10

perit

Gallis

.4

136, 12;

154, 5;
ll

(;

17(,

20

redit

B G

106, 44,
.1
(i;

i:.

94, 7;
2!!:
h'

/}

64. 4;
3

66, lo

gladiatoris

AB

146,

trausit

104,

106,

Lacedaemouis G 40,

14;

L 64,

14

pro simplici falso duplex est in 'Nuniidiis'


s

IS1,

I7,

'Galliciis'

78,

.).

jiost

.1?

scribitur iu compositis ex
i

(-./

et vocabulis

ab

.s

littera
/i

iiicipieutibus

exsiiectare ^'f>42,

exsecratioue
lii

146, 13 (exeecrationeG)
19
it

exspcctaudos
exsecrabilis
in

B
.1/,
iii
i:t

46,

exsecjuias

G B

150,

exspectarione L 148, 23
121.
('

exsequiam G 128,

I9:

134.

it

exstinctus

178,

ts

vocabulis aliis
exscisae 22,

exsercituui 30,
solito

44,

t-!

praepositionum in compositis scribendarum ratio


conspectus

more

fluctuat,

cuiiis rei

sequitur

a d ante

cst iu

-.

adtulerant 70,
adrigerat 122,

15 17
litteiaiii
2

adtigisset

146.

i.-.

(adrilius

40,

s)

euni praepositio cxtremam


coniiarandus
coniierta
/;/)

aiite

ji

ct

servat excepris

liis
l(i

locis

130,

coupulit .40 90,

GB

130, s
(>

conpuIera(u)nt
coupulsi
coulata
coiilatis

GL
7.

90,
3

conjiescuit
('oupleret

B 158, G 42, 15

GB
G

164,

16,
18,

GB

138.

17

coiiplexu

GB

44,

con])osuisset

GB
1,

92, 8
ii

eonlarinus
coulocavit

AB
/;

scmper
I.

coniiositas GJi 60,

70,

A 100,
15.

conposito Gli 9
conpositis
(;//

7
1

conbKiuium

AB

62,

FB

90,

112,

PROOEMIVM.
p praeter
impellentis
inipnlsore
II

IX

in sprvatiir

iinte

/.

in.
'

illustriniii

H
<

:!,

ininuxlici

181. b

L 48, O ]6(,

:(

i:\

ini|iaticntiani

L 52.
118,
j>

iniplendum
inipdsitus

GB
96,

20,
-j

II

impatientis

/'

n
/

oh

seriliitur

ante

et

locis liis:
4
'

obpujrnans <iB

M,
11,
6'fi

obpressit

/.'

21.

L
i(i

152,

r,.

(;

|C,o,

7.

obpnsnabat

/.

CO
s

172,

m
/.'

obpngnaturus

2(1,
ii

obpresserat

06,

obpngnare
obpngnavit
obprimere

GB
/.'
^.'

50,

obpressus
l

GO
44,

176,
(i.

(i.

/.'

178,
.!

obpugnavere G 72,
94,

obtinuit

/,'/;

118. 168,

2 12
'.)

obtineret

34,

(i.

(.'
2(i

'.i

112,

obtinente <:0 176,

o bprimendum

152,

obtinendum
obtulit

GB
1.5.

178, 28. 54,


2.5

181.

26,

sub

aute

est in:

submovit A 118,

k;

submotique
.1

178.

memoratu praeterea digna sunt haec:


praeter
'

in

iiumcialia liniuntnr in

ens'

et

'ensimus'
(i;

sescentesimo

'

104.

(i

seniper est

'

sescentensimus
i. .1

'

pro: sexc. iiraeter 96,


'

in

B semper
cni
descrii)to

est 'petierunt'.
est

'petivif taraen 106,


178, u,

semper habet

Lysitania, Lysitani',

addendum

'Lygdunum'
'Bezentani'.
l

'Bezi.

Hezentes' (nescio an ex beientes male


est
"

ortum)

qnocnm non confercndnm


('

'Azabcnos'

146,

21)

et

'Azabenicus' 148,

et

LandoM

Aiabinicus' 0,

'

Aiabenicns tertiae familiae codices)


in
.1

quae forma
sunt, in

redit in titulo Orelliauo 5492.

et

praenomina

plerumque perscripta

fere

semper

litteiis

singularibns notantur.
<j

in archetypo litteris singularibns

ca notata fuisse, nos antem minus recte

secutos ea perscripsisse demonstrant praeno-

minum
80,

aliquot notae falso perseriptae in

(',

tertiae

familiae
3(1,
i:i
;

archetypo,

de quo
4. 7,

statim est
18,

agendum
1

legunt enim
prae'
12:

pro P. aut
/;

'post'
lo,

B
s,

C 44

10,

78,

94,

aut
l.
'

vel

'proe'

:!2

52,

60,

l.i,

pro Q.

'qne' aut

quae'

30,

92.

codicnm

emendatori
i:i:

late hic

campus corrumpendi patebat


Scipio", pro

finxitqne pro
tonius'
est

P. Cornelius iScipio' 50.

Pompoius CorneHus

'M. An-

114.

1.5:

magniticus Antonius'.
cd.s..

consulum sollemncm notam apud antiquos, id


qui leguntur pro 'con5,

non

cikss..

sed

in archetypo fnisse errores demonstrant,

sulibns'
snle' pro

consule':
'

38, Ki:

80,

11,

44,

15;

80,

is;

<:l 66,

B B

182,

et

'

con-

eonsul'

102,

12.

numeri
in
lo,

in codicibus fere

semper perscribuntur, signis


et

antem numeralibus quae vocant eos


habent;
'vcl' iiro vi
iii

archctypo fuisse scriptos et

C docent. qui

BC
:!,

22,

'et' pro

cc

/i

42, 64,

4,
12

'tria milia' pro iii

62,

lo,

'tertius' pro

114,

'L. Quintius' pro

L H

Quinti nomine interpolato.

Tertiae denique familiae est tam, qui extat,

codex VAriCANVS 1860


qiii

[D]

scriptus

anno mcccxiii

in

menibranis formae magnac 80 ad folium 89. (piam.

continct breviarium FLutropi post

Vcgctinm a
simus
circa
.

folio

(|ui iiisc
.

iam non snperest, omnium vetustis,

Casinensis fortasse aut Beneventanus

quo usus est Pavlvs Diaconvs


:

cum

annum dcclxx Eutropi

libros adauxit et continuavit


\P;

qui qualis fuerit, e consensu


epistula Euti-opii ad \'alcnb

codicum Historiae Romanae


EVTROPIVS.

efficitur.

a Vaticano

illo

PROOKMIVM.
9S, 20

X[

et

Tigranen quo susceitto Mithridaten

122, 142,

9 7

ac funestissimus
filiani in matrimonium habuit. M. autem Antoninns Germani nsque ad Hispanias penetraverunt et civitatem nol)ilem Tarraconem expugnaverunt in Dacia haud longe a .Serdica natus atqne ut eos rebns tamen plurimis sti-enue in militia gestis exereituique, doindr: vitae

M. Antonini

154,

162,
17(1.

2!)
i:i

in

quibus hiatibus nunquam

cum M, semel
liis

14,

cum B
:

codicibus

faeit.

genuinum

textnni a codicibus

AB
falsn

servatuni corni])it
lectio

locis"^

geniiina

AB

lectio

8,

')

X Kal. Maias
^idebantur

XI Kal. Maias

10, 10

putabantur

16,
r)8,

8
:i

remaneret
nobilissimis

maneret
nobilibus
])etit

62.
7(1.

11
\'
i">

petere etiam ipse coepit

etiam

ijjse

prospere

bene variam
Luculli
Da])hnensil)us

91.

non unam
eius

100. 18
110,
5

Dam(n)a(s)censibus

118,15
122,
128,
5 2

M. Pompei Ponticappadocem
diceretur
ori(e)retur

Pomj^ei
-dociani)

Panticapaeum
vocaretur

moveretnr
uihil

132, 136,

12
4

uulli se illo die quicquani

se illo die

cuiquam ;quicquani

A'\

ut

vir

138, 18
140,
2

CXL pedum
Daciae
verbi
. . .

cxLiiii
res
(vires
/J)

pedum
. .

fuerant

Dacia

viris fuerat

exhausta

exhaustae
162.
:i

vel levi
l)aceni Galliae refonnavit

10
1

S1

10

partem Galliae reformavit quaecunque memoravi t

(|uae

commemoravi
ex
locis paucis
iis

C codiccm ueque ex A neque ex B


sed
cei-tis,

fluxisse intellegitur

quidem

quibus C solus geuuina servavit:

XII

PROUEMIV.M.

34,

(|ii(i(l

ainiati cai)! potuissent

'i''

potuissent

')

It

([[wd armati capti

fuissent

sO

li;

altcnini

cx

'riinicia

altcnini

ex

Ml altcnini c\ Sanliiiia
innt

triiiini>liuui

ege-

.'-^ardiiiia

triunipliuin ei^cinnt

S(i.

aiiiKi

iirbis

couilitae sescentesinn)

\U aniid

iirl)is

cDnditac sesceutesimo se-

scxaj;'Csinio
1112.
I

sccnndo
octogesimo

cundo
A
u.
. .

aiiiio

scsccntcsiino

s.

noiia-

a.

s.

se|)tua-

llollo

gesinio u.
:

102.

.1

verlii

tatigatione

qiiae

lectio

fii-

AH

vcl

lcvi

iHulur epiluijic quuc dicitiir


toris 38, 7
verlii
'

Vic-

(coudiscipulii quos
.

fatigatioue taxaverat"'

tertiae familiae archetypuin propiiis


(|iii

ad

.1

i|iiaiii

ad

II

accessisse consensus probat.


liis

cst in corruptclis.

AC

enini contra

sccundac

faniiliae codiees cousentiunt locis


II

et veni leotii)

2-J,
:'.

17
'.)

pracsmiipscrunt
sil)i

resumpseruut

1.

iiotoruni
. .

sabinorum (vera
conimissuin

leetio:
.

si

liiiiorunr

II.
.'.s.

lii

a
I'.

('atulo

Catulo Q.

belliini

coinmissum

Hi
lii

Fahius

l'abius

(iS,

iuterfugit

iuteger fugit

8().

T. Legennius
Critus Lncius Herennius
.1)

T. Hereuuius
error

codicum

AC

exoitus

videtur ex
,

arclietypi

lectioue

iiiekknnivs

aut

quod mavult Moninisen.


102,
13(),
I

ri.ERENNivs

Cn. Antonio

C. Autouio
(Farniii

l^

Farmatolsarmato svriae
tosyrio
.-11

l*artlioinasiri

138, 15
1 ;">().

niense uuo
A(piileia

uieuse uono

s
1

Aquileiae
L.

l.')J,

Lolliauo

Aeliauo (vera lectio

Laeliauo

181,

.'>

nimius religitmis Cliristianae iusectator

religiouis Cliristiauae iusectator

i:i

Claudiuin

Gaudium

(vera lectio:

Caudium)

ciiiii

li

manifestis erroribus facit praeter liiatum supra laudatum noii uisi ter:

A
22, 10
92,
lii

Fideuae vel Veientum


octavo deciino auuo
crudelitate

Veii

fi

Fideuae sexto Bezi octavo demum anuo


cruditate

182,

7)

(U;

/''

lioii

foiistat,

iiaiii
'

Sylbiirg
qiii

iii

eilitioiie

ler.tioiiein

Viiieti

Sruiilioviqtie coiliciuiique

Buriiigaleii.sis

I.iiicoliiieiisis
''

1'arisiiii

repetit:

se armis defeiiilere potiiisseiit',

archetypi liiatu coiiiectiira suppleto.

cuni

coiiseiitit

corrector codicis Gothaiii;

uos in eilitione

iniiius recte coilicum

B
7
'

lectioiieni receplniiis,

cuui codicuni
capi p<-

C^

lectioneni genuinaui esse doceaut verba persiiiiilia,

qiiae legiiiitnr 54,

quod

c.iiiu

aiuiati essent

tuisseiit'.

8)

Casu
.

factiiui

viiletur

iit

semel

Ilieroiiyiiius

faciat ciiui
,

C;

est

eiiiiii
,

iii

chroiiico a.

212G:

AiitoiiiHus
T.i
iii

Pius
'

uioritur
iiio

auiio

aetatis

suae
iu /{

i.xxvii

[om.

H
e

add.

ll^,

lxxiii A)
'

apud Kutropiiim 140,


s
i

<':

septuagesi
iiaiii

sep

ti luo',

'septuagesi
<'

luo octa vo".


li

sep tuageii

mo'

(i

I'(ieim.\.

de

non

constat;

miuieriis llieroii>miaiiiis ut cx

ita

iiuniero corriipto descrilii

pidiiit.

PKOOEMIVM.
quos eiTores eiusmodi esse patet, ut duobus diversis

XIII

librariis pariter aceidere potuerint


librariis confusa,

uam

ut omittam

'crudelitate'

et

'cruditate' passim a

'vel' ex

-decimo' ex 'demvm" parum aut falso intellectis exorj.a sunt. contra codices et A aperte ex archetypo communi iam erroneis lectionibus non adeo paucis in((uinato descendunt. ut ex altero secunda taniilia et, ut mox videbimus, Faeanius
'vi' et

pendent.

sed iiuius archetypi lectiones per se probae,

cum maiorem

auctoritatem ha-

Ijeant (piam cpiae codicibus

propriae sunt, recipiendae erant in editionis nostrae tex-

tum

itatpie

nos in cditione ad

eum A (G) C codicum consensum uon


Valerius B)
18,
7,

satis

omnibus

locis
12,

attenti recte

quidem

L. Valerius'
82,
11,

'omnes esse' (omnes B) 34,


144, 9,

'Oaliia'

(Italia B)

'exercitns Romani'

(exercitus B)
'
:

consensum
'

AC
is,

secuti edidimus,

nuuus recte autem

locis qiu se([uuntur


's.

contra Romanos bellum


B)

(bel-

lum

Bi

20,

;i,

'sequenti tanien anno' C,

anno tameu' G, (sequenti anuo


38,
1:5,
'

20,

'Hieronem regem Siculorum'

(Hieronem B)

responsum Mitbridati
' ,

est'

(re-

spousum
112,
ti,

B)

88,

8,

-Caesar etiam' (Caesar B)


(Otho Bj
126,
14,

108,

:)

expulerat
142,

et'
11,

(expulerat FB)

'L. Otho'
C,

'duces suos' (duces B)


(percussus est B)

'percussus est

g-Iadio'

'gladio percussus est' G(F?]

162, U, breviore codicum

lectione seducti

genuinam lectionem AC cousensu firmatam expulisse nobis

ipsis videmur.

Passini

codices C consentiunt
dift'ert:

cum secunda

familia

ubi ea a prinia aut augeudo


(A

aut mutando
10,
li

aut 0]

creditus est et consecratus

creditus est
l)atriani

20,

s s

patriam suam

24,

Romana

res

Iloma
creati

46, 10 50, lo 56, 62,


80,
15
7

creati sunt

Alpes adhuc tum postquam Hanuibal


bis induciae

Alpes tum
iu

postquani iu

induciae
li)

11
:i

100,

annoque post (anuo v ])ostquani jieriit autem


profecti sunt
et Italiam

])OSt

periit

114,

11

profecti

19

Italiam
et caj^ite

128,

11

erecta

coma

erecto

coma

capite

15

stercore involuto

(involutum B)

stercore in vultum

codicum
168, 15
20, 15 50, 19
ei

ABC

scriptum fuisse in archetypo 'in voltum'


;
:

argentum (argento

B)

superfuit
traiecit

60, 17
70,

bene

in Hisj^ania

XI\

PROOEMIVM.
('

(|uac locrioncs iu

c(i

iiilatae

suiit.
:

((uod cddicuni
rei

('

Jirclietyiius correctus est

ad exeni-

plar quoddani secundac faniiliae


cst,

cuius
in

idoneum tesrimonium
secundae

in eo nobis positura
fiimiiiae jjropriis cor:

quod nun((uam
Milii

Ji

et

C consentiant

nianifestis et

ruptelis.

de codicibus Eutropianis aliter iudicandum esse videtur


ut ex aitero jiendeant

scilicet redire

ca ad archetypa duo.
iibri (Cj
,

tam Gotlianus
li

et {"''uldensis

(piam Panlini

ex altero tam Ijcidensis et Audomarensis

qimm
,

Paeanius.

quam ob rem
verlia

ubicumque consentiunt aut

AB

contra

C aut BC contra A

ibi Eutrojjii

tenemus
illis

(quanKpiam haec editio non semper eam legem tenuit


locis
,

exceptis scilicet paucissimis

de quibus supra monitum

est.

nam Paulinorum
cum
familia altera

librorum arcbetypum scrii)tum


id(|ue ipsum.

non
(puid

])ost

saeculum octavum contaminationis ut acouscmns. causa nulla est


uullas habet
.

communcs mendas

in veris i)robabiIibusve sae-

l)issinic

cuni ea conspirat. tantum abest, nt contaminationem demonstret, ut e contrario


si

suspicio

i[ua erat sic ipsa se refellat.

Th.

M.]

E
cst

codice, (pu trium familiarum leetiones habebat miro

modo

coninnctas. deseriptus
et

textus

excerptorum
alter.

(piae

exhibent codices

Petropolitan us Dubrowski
.

Vaticanus.
cccxx\
II

cuius collationem nobiscum communicavit Kiibl

signatus

uumero

formae minoris
vi

foliorum xxii,
liber

saeeulo nono

scriptus.

praemittit excerptis

'Eutropi

historiarum llomanorum

primus

incipit',

alter Palatinus

927 formae
continet

magnae.

scriptus
foliis

anno 1223 in monasterio Moutis Oliveti prope Veronam,

praetcr alia
torini

xLvii lvii excerpta sub


utriusque

titulo

'epythoma ex

libris

Eutropi Vic-

bistoriei

de consulibus".

codicis

non eadeni sunt exeerpta,

veniunt

autem ex eadem epitoma pleniore. quae processit usque ad Augustum.

sufficit iudi-

ccm

eoruin et specimeu adiicere.


Dl^ihr.)
8,
5
">

Romanum
nam cum

l)Pal(il)
l)

14.
:!

14,

.5

perdidit

20,

esse posset
is civitate

20.

sequeuti tameu
Galli

l)P

22. is
24,
li

22,

expulsus

statiin

24. 4 conditor

D
P
I)

anno

Indc a 24.

(i

'.VI.

38,
38.

P
1)P

lii

40,

D DP
D
P

42,
42,

1.5

46, 15 finito igitur 50, 50,


:t

DP
P

56, 20 60,
'i

D DP
D

60,
62,

l(i

DP
P

64, 64,
64, 66,

DP
/J

34, fugatus triumphavit quinto 40. triumphuiu Maulio Vulsoue couiectus Cn. Serviiius salvae essent post haec mala 44, extinctus transacta Minucio Rufo sunt omnes eodem auno 56, decepti quo tempore maxiinam 58, anno relatum anno 64, coeperat transacto Demetrium M T. Quinrius Nabidis transactd 66, appellabatur
(i
:!

26. 8

uon multo

post captaml
u

28,

:i

consul est factus,

/'

tiiillil

ducta

eodem tempore anno ccccLxx

15

egit

:t

Hi

fi

Ki

est

1S

10 virtute

15

capit

tertio

xiiii

2,

libcrata est

legari

(i

14

l(i

17

18

I!)

S]).

{'ostuniio

(iS,

s(!pultus est

1'K(M)EJI1VM.

XV

DP
/'

78,

illo

tciiiiKiic

91, 12 iuino 96,


(>

/>

P
/'

98, 17
11
1

l)P 100,
102,

/>/'

102,

11

DP
/>

104, Ki

110,
110.

2 9

DP
1)

l)P 112. ui

urbis conditae heredem DCLXXXi nrbis Autidio duui haec geruntur Pompeius mox dedit M. Tullio bellum auuo urbis couditae 110, annum fuerat hinc inde post auuum eonfossus anuo urbis 118. Martio sepultus
14
7

Attiilus

accessit

lo

confecit

21

10

erat

104,

stipcudiario.s lccit

iani

in

iuterfectus est
112,
s

est

i>

118.

(i

vir (pii

II

res floruit.

spcciminis
lcguntur:

causa
litteris

intcg-ris

verbis adduntur.

quae

iu

utnxpic de Caesare et Augusto


Elutropii)

diductis distinximus locos interiiolatos.

lectioncm ubi utilc

visum
102,

est adscripsimus.
IJIU

11

Auno

urbis conditae dc(cvi /^jxciii lulius Caesar,

qui postca imperavit,


ei

cum
I),

L. Bibulo
illuc P)

iUibuIa

consul est factus.

decreta est

Gallia et illicum
priniis
/'

cuni

legionibus

decem.

liis

primus (ingressus his iu

vicit

Elbitios

(Elbitius D)
//

qui nunc Sequanii (Siquauia D) appellantur.

deinde viu-

eendo (viccndo
cessit.

per beila gra^issima usquc ad Oceanuni Brittanicum pro-

domuit autem annis novem fere


et

omnem

Galliam, quae inter Alpes

flu-

nien

Kodanum llcnum

Oceanum
Brittanis

est et circuitu patet

ad

;ac P}

bis et tricies

centum milia [lassuum.

niox bellum
erat,

intulit,

quibus ante

eum no

nomen quidem Komauorum cognitum


stipendiarios fecit.
lOJ.
Ki

eos^iue

victos

obsidibus acceptis

Hinc iam bellum


lamitates,

civile successit

execrandum

et lacrimabile.

quod praeter caest.

quae in proeliis aciderunt. etiam populi Komaui fortuna mutata

Caesar enim rediens ex Gallia victor coepit poscere alterum cousulatum atque
ita

'om.

pi),

ut sine dubietatc aliqua ei deferretur.

contradictum est a Mar-

cello

(M add. 0] consule a Bibulo a Pompeio a Catone iussusque, dimissis exer-

citibus
/*)
,

ad urbem

rediret.

iiroi^ter

quam

iniuriam ab [um.

P)

Arimino (Ariminum
exercitu (exercitum

ubi milites congregatos babebat, adversum patriam


i>)

cum

eius

venit.

cuius impetum (imperium


P)

P;

non ferentes
i.

consules

cum

Pompeio senatuque omni (senatusque omnis

atque universa nobilitate ex urbe

fugientes in Graeciam ti"ansierunt (nobilitas e. u. fugit e.

G. transiit Eulropius)

apud Epirum Macedouiam Acliaiam Pompeio duce: senatus


contra Caesarem bellum paravit.
est dictatorem se fecit.

autem residuus
/.*)
.

hos devictos Caesar vacuam urbem ingressus


P) petiit (petivit

inde Hisi)anias (Ispanias

ibi

Pompei
(o(.

exercitus validissimos et fortissimos

cum

tribus ducibus L. Afranio

M.

P)

Petreio M. Varone superavit.

inde regressus in Graeciam transiit adversus


P) proelio victus cst et fugatus. evasit

Pom-

peium dimicavit. primo primo(iue


(|uia

tamen,

noctc iuterveniente (M udd. D) Pompeius sequi noluit, dixitque Caesar nec


scire viucere et illo
(illud F^)

Pompeium

tantum die

(die*

D, dei

P)

se (esse P)

potuisse superari.

deinde in Tessalia apud Palaeopharsalum productis (cum pro-

X\|
(Iiictis
iitiini(|iu'
iitri(|iu'

1'KOOEMIVM.

/',

inj;-cntil)iis (((|Mis (liiiiic;i\ciiiiit.

Ponipei iicicb

lia-

Imit totius Oricntis

Orientes

auxiiia totani
/>)

iKiliiiitateni
iaiii

in ntimcro senatores

practorios consiilares et qui

quia

niagndnini

liolldruin

victnres fuissent:
/'

Caesar in acie sua


j>;ioncs
Ic{;ionem
1 1

liabuit
/)').

Itajas Illiricas ct (!allicas (Gallias


7

lepedi-

{nuincri KKJ,

xi. niilia

"^

f|uin!;entos.

li

tum
iores

mille omissi.)

nuniquam adliuc Honianac copiae


totuiii

in

unum neque matamen


castra

neque meliorihus ducibus convencrant.


si

terrarum orbem facile subiiiii;natnni est,

igerent (subacto/)).
ciiis

conti'a

bavbavos ducercntiir.
])etiit,

dircpta suut: ipse fugatus Alexandriam


(ciii

ut

a ^ad D) rege Aegyptio

Ptolomaeo, qui sub tuitione cius


tcr

tutor

!?

a senatu datus fuerat prop(ab co adil. P) auxilia.


(jui

iuvcnilcm cius aetatcm, acciperct (accipcrat

//;

fortunam magis quam amieitiam secutus dolo occidit Pompeiuni,

cajiut cius et
taiiti

anulum Caesari
viri

misit: ([uo consjiccto Caesar etiam lacrimas fudisse dicitur


{oni.

intuens caput et
ipsi (|uoque
cst.

D) generi (luondam sui.

niox Caesar Alexandriam venit


illi

ct

Ptoloinaeus parare voluit insidias, (|ua causa bellum

rcgi E]

inlatum
aurea.

victus iu Nilo periit

invcntumquc

cst cius

'oni.

/>i

corpus cuni lorica


(tradidit
P)

Caesar Alexandriae potitus regnum


soroii.

C'lco]iatrae dedit
struiiri
/*)

Pto-

lomaei

cuni

qua consuetudineni
P\

stiqiri

habuerat.
(filio

redicns inde

Caesar Pharnace (Pharnaces


aiixilio
[c.r

Mitridatis jMagni filium


Tiiessalinni

D).

qui

Pompeio

in
in

auxilium

P)

apud

(Tcssaliam //
a

fuerat.

hclhintcui

Ponto

ct

multas populi Roniani pro^incias occupantcm


.

icit

acic postea

ad

nior-

tem coegit (cogit D)


niilio

inde

Romam
/>)

regrcssus tcrtio se consulem fecit

cum Aefucrat.

Lcjiido,

qui ei

(eum

magistcr equitum dictator ante


(est uilil. D)

annum
/>)

110.

'.

post

annum Caesar Romam


fecit et statim

regressus

quarto (quartum
(ibi />)

se cou-

sulem

ad Hisjianias

cst iirofectus,

ubi

Pompei

filius

Cn.
:

Pomiieius et >Sex. Pompcius ingens hcllum iirae]iaravcrant


imilta proclia fuerunt

iiraepara^crat D)

fuciant
est.

/>)

ultinium apud

Mundam

ci\

itatem. in quo adco

Caesar iiacnc victus


tani
tiani
itaiitnni
/>)

ut fugientihus suis se voluerit occidere. ne post tan-

/'

rci

iiiilitaris

gloriam

in

potestatem adulescentium (adolescen/>)


.

natus annos (anno D) sex et quinqnaginta veniret viveret

denique

rcjiaratis suis \ncit et


hellis civilihus toto

Pompci

filius

maior occisus

cst.

minor

fugit.

inde Caesar
coe])it et
[oni.

orhc con])Ositis

Komam

rcdiif.

agcre insolcntius

[om.
/>)

contra consuetudinem
iiracstaret,

Romanae
ad

lihertatis.

cum ergo
/>)

et

honores cx

sua voluutatc

qui a populo antea (ante


se venienti ndd. E)

deferebantur, nec scregia


ct ])acnc

natui adsurgerct (surgeret />,

aliaqne

tyrannica faceret.

coniuratum est in eum a scxaginta vel amplius senatoribus


/>)

equitihusquc

(e^iuitalibusque

Komanis.

iiraccipuc

fucrunt inter coniuratos

duo Rruti,

(pii

primus Romac consul fucrant. C. Cassius Servilius (consul fucrat

et reges ex])ulcrat C. Cassius ct Scrvilius

Casca E).

ergo Caesar

cum in

se-

natu dic

statuta

iidd.

P)

inter ceteros vcnisset

ad curiam,

tribus et viginti

vulncrihus confossus cst.


112.
1(1

Anno

urhis sc])tingentesinio fcrc ac nono iufcrfccto Caesare civilia hella reiia-

rata sunt.

pcrcussoribus enim Caesaris senatus favchat.

Antonius a u t c

cou-

PROOEMTVM.
sul

XVII

paitium Caesjivis civiiibus

(et

vilibus
P,

D
p.

bellis ol)])rimere eos [om. P'


/>)

cona-

batur.

ergo turbata re publica (p.ca

multa Antonius scelera commit-

tens a seuatu hostis iudicatus est.

missi ad

eum persequendum duo

consules

Pansa
fxviii

et Hirtius (Irtius P)

et

tertius Octavianus adolescens anno nono decimo

E) natus Caesaris ne])0s.


P')

quem

ille

testamento lieredem reliquerat

relin-

querat
et

et

nomen snum
li)

ferre iusserat.

liic est,

qui postea Augustus est dietus

regnum (rerum
evenit

potitus.

quare profecti contra Antonium tres duces vicetamen, ut victores consules


ti*es

ruut eum.

(etvenit D)
;

ambo (eam ambo

D)

morerentur (moverentur D)

quare

exercitus uni Caesari Augusto paruernnt.


exercitu confugit (confugiit D) ad Lepiet

fugatus Autonius amisso (ammisso

P)

dum, qui

C'aesaris magister

equitum fuerat
est.

tum

(idd. E\

copias militum grau-

des habebat.

a quo susceptus

mox Lepido operam

dante Caesar

Octasui

vianus

j^acem
(|uo

cnm Antonio

fecit et quasi vindicaturus patris

ipatrui P^)

mortem. a

per testamentum (testamento D) fuerat adoptatus, Roraam

cum

exercitu profectus extorsit, ut sibi vicesimo anno.consulatus daretur.


(seuatu D)
proscripsit
P')

senatum

cuni Antouio

ac l^epido et rem publicam armis tenere


let adcl.

(armi tene*c

coepit.
alii

per hos etiam Cicei'o orator occisus est


nobiles.

P^)

multi quideni (que E)


saris

interea Brutus et Cassius iuterfectorcs

Cae-

ingens bellum moverunt;

eraut enim
(e.r

per Macedoniam
P')
.

(et

Orientem E)

multi exercitus,

quos occupaverant

occupaverunt
et

profecti sunt igitur

contra

eos Caesar Octavianus Augustus


:

M. Antonius

(remanserat enim ad

defeudendara Italiam Lepidus)


doniae

i 1 1 i

{ex ille Pi
i^rimo

a u t e ra apud Pliilippos Maceijroelio

urbem coutra eos pugnaverunt:


periit

victi

sunt Antonius et
et infinitam

Caesar,
bilitatem,

tamen dux
illo

uobilitatis Cassius,
{c.r

secundo Brutus

noac

quae cura

bellum

bello

gesserat, victam interfecerunt.

sic inter eos divisa est res

publica,

ut

Augustus Hispanias Gallias


sed in
qui
is
{oni.

et Italiam
/')

teneret,

Antouius Asiam Pontum et Orientem.

D) Italia (^ltaliam

L. Antonius bellum ci^ile comraovit frater eius,

cum Caesare

contra Bru-

tum
siae

et

Cassium dimicaverat (dimicaverunt D)


victus

(his P')

apud Perusium Tus-

civitatem

captus
filio

est

neque occisus.

interim a Sex. Pompeio Cu.

Pompei Magni (Maguo D)


his,

ingens bellura iu Sicilia

commotum

est

{nni.

D)

qui superfuerant ex parte Bruti Cassii, ad

eum

confluentibus.
P)

bellatum

per Caesarem Augustura Octavianura et M. Autoniura (Antoninum


Sex. Ponipeiuni
taniara
est.

adversus

pax postremo convenit.


P,

eo tempore M. Agrippa in Aqui-

(Aequitaniam
in

prospere (prosperi D, gessit et L. Veutidius Bassus inproeliis vicit.


P)

rumpentes
i>.T

Syriam Persas tribus


P)

Pacorum ;Paneonura

Pj

regis
olira
i)ri-

reges D. regem

Orodis (Herodis

filium interfecit eo ipso die,

quo
hic

{om. P']

Orodes Persarum rex per ducera Surenara Crassura occiderat.

mum
rupit

de Parthis iustissiraum triumphum


et

Romae

egit.

interim Pompeius pacera

navali

proelio
,

victus

fugiens ad Asiam

(in
,

Africa
duxit

add.

P)

inter-

fectus est.
saris

Antonius

qui Asiain et Orieutera tenebat

repudiata sorore Caeuxorera.

Augusti Octaviaui Cleopatram reginam Aegypti


;

coutra

Persas etiam ipse i)Uguavit

primis eos proeliis

vicit,

regredieus taraeu fame et

WIII
,ac P]
sit.

PROOEMIVM.
iaboriuit ct cuiii iustareiit Paiii fupcnti. ipsc pro victo reees-

iiestilentia

liic

iiuoque ingens belluin civile commovit cogente uxore Cleopatra regina


(luin cupiditate
/'

Aegypti.
urbeiu
iulustri
iii

(cupitate

PK

cupiditate luuliebri

/i)

optat etiam in urbe

reguare.
/'

>ictus est ab

Augusto

Autonius
cum

navali
is

pugna clara
(|ua
H)

et

(iliustri

apud Actiuin.

iiui

locus in Eitiro est:


/>;

(ex

fugiit

Acgyptuiu

et desperatis dispcratis

rebus,

onines ad

Augustum

trans-

ireut,
est.

ipse se interemit.

Cleopatra sibi aspidem admisit et veneno eius extincta

Aegyptns

|)cr

(_)ctaviauiun

Augustinu imj^erio Romano adiecta est praejK)-

situsque (propositus^pie

ei

C. Cornelius iTallus.
orlie

hunc primum Aegyptus HoAugustus


lioI>

mauuiii iudicem liabuit.

ita beliis toto

confectis Octaviauus

maui

rcdiit duodeciiu

anuorum quaui coiisul fuerat.

ex eo reinpublicaiii
P)
;

p.

per (juadraginta et quattu(n' aunos solus obtiuuit (optiuuit


deciiii

aute cnini duoiuitio

annos cum Antouio iAntinio

et

Lepido teuuerat.
anni

ita alj

priu-

cipatus eius usque ad fiuem

quin(|uaginta et sex
coiiiiuuui

fuerunt.

obiit

autem

septuagesimo sexto anno luorte

oppido Caiuiianiae Ateila: IJouiae in

Canipo Martio sepultus.


Lectiones excerptorum persaepe conseutiuut
clarissimi

cum

li

ut

iii

praescriptione

ubi viri
ita

mentionem,

(piae in Vaticano iu

'Victorini'

nonicii abiit,

retiueiit.

per

ipsum lireviarium. primuiu


e.xcorpta
((

in transpositionibus et mutationibus,
/(

deiu in corruptelis

A{G]C

12.
2(1.

i.")

fossas circum niuros duxit iuk.

:>

post reges exactos

(p. r.

eieetos 5)

postquam reges
deprecatione
L.
[Dj

eiecti

eraut

Ht
l!i

precatione
L. (^Juiutus

(P/

Quintius
vigiuti inde
/> c/ /)o/(/ /'((////rii(/(/.

22.
2(5, :}4,

11
1

vigiuti deinde

viginti

(ienucio

L. (jenucio

admiratioue iugenti

ingeuti admiratioue

t>

remandatuuKiue Pyrro a seuatu est

f<

i:i

omues capti\ds Decius Numinius


mius O)

remandatum Pyrro cajitivos omues

est a seuatu

(.v/c

L.

Mum-

Decius (Decius Mus

G'^

c cnniciiKyd)

T)!).

legatis jiarere noluit. Kouiaui ctiani

legatos admittere nolnit, Roinaui etiani

a Cartbagineusibus
1 1

petieriiiit

Cartiiagiuem iniserunt

reddita
variis postea

data sunt
postea variis
iugenti gloria

54,
;)5
(ili.

8
5
17

cum

iiigeuti gloria

(|uiddam divinum
osteuditque

divinum quiddam
ostendi^pie
vigiuti

(32, (j4,

20
2
1

cc

I(l2,

anno ab urbe eoudita


intinitniii

anuo urbis
iutiuitum

(ro

(/(/(/.

(;'i

couditae

1(1

poiidus

114,
1
1

7
(1

copias niilitum
niaiore

milituiu copias

8,

(maiori B)

maxiuia
A{G)
creditus
uiius

BC

lectiones excerpta exhibeut his loeis


10,
I)

ereditus est et cousecratus

7
2(1.

auuus unus
patiiain

auuus

suam

patriam

PROOEMIVM.
'20.

XIX

15
s 5 7

su}ierfiiit

superavit
res

24.
38,

Romaua
agens
legatos

Roma
inventa

tum inventa

50,

habens

8
!=>

legatum

adhuc tum
transiecit (traiecit B)

tum
ti'ansvexit

10

54

aut
postquani Hannibal in

et

56, 15
58, 60,
1

postquam

iu

omnes

fere

omnes
relatum
in Hispania

relatum est

1"

bene in Hispania
his induciae

bene

62, 106,

7
.'i

induciae
re\'ersus

regressus

114,

Octaviauus
profecti sunt
et Italiam

Octavius
profecti

i
1!)

Italiam

llli.

ni

Asiam

et

Orientem
utra lectio genuina
sit,

Orientem

et

Asiam

quibus oninibus

locis.

pendet ex auctoritate

solis

aut

BC

co-

dicibus contra reliquos tribuenda.

cum C
16,
8
8

faciunt excerpta

remaneret

maneret (IB
[lotuisseut a^ rehquis omissis,

34.

quod armati capi potuisseut


vigiuti tres
{sic

quod ar-

mati capti fuissent


46, 15

B
septuagesimo n.

D, xxii

P)

XXX
s.

et tres

/1,

xii

B
s.

102,
118,

sexcentesimo octogesimo nono


fidelissimus

nonagesimo n. A,

fidissimus

GB
cum A
manifestis erroribus:

denique conseutiunt cum


praesum])seruut' 24,
dicia.
sit.

BC

in liiatu

qui est 14, 5,


0.

et

17,

'sibi

notorum' 34,

nimis inter se contraria sunt haec in-

quam

ut certa ratione, cui codicum familiae excerptorum archetjpus tribueudus

statuamus.

[Codex
est,

is,

ex quo excerpta haec fluxeruut,


etiain in nianifestis

ad familiani secundam
;

)iertinuerit

necesse

quacum saepe

mendis consentit

sed exemscilicet

plaria eius familiae hodie uota ut aetate, ita puritate aliquantum superat.

ex-

cerpta ubi a codd.

ita

discedunt, ut

ad

alias familias sese applicent,

exhibent fere

lectionem aut veram aut verae proximam


24, 17

praesumpserunt Exc.

AC

Paean.

resumpserunt

B ex

correclione opiiuir.

Vide infra p. AA7F.


34,
8

34,

VI

quod armati capi potuissent Exc. C, quoo armati capti fuisseut B, j)0tuissent G sibi notorum Exc. AC Paean. sabinorum B: vera lectio si binorum in inillo libro scriplo reperilur. Vide infra p. XXIV.
,

46, 15
102,
2

vigiuti tres

Exc. DPaeun.. xxii P. triginta et tres

.4.

xu B
A
16, 8

octogesimo E.rc. C Paean.. septuagesimo B, nonagesimo

Duo

loci,

quibus teitiae familiae interpolationes in excerptis videntur redire,


pro

(re-

maneret
buntur,
100,
11

maneret)

et 118, 9

(fidelissimus pro fidissimusj

recte casui da-

cum praesertim epitomatores


vera lectio

iu talibus suo ingeuio indulgere soleaut.


sit,

denique

Oroden

ter cum iu sola familia A servata

tertiae familiae

c*

XX
((lUiim

PKOOEMIVM.
ad
priiiiam iiiujic accedcro suina Aidimii!*
(sic

cum
(sic

codiccs iiicliores pid ea iiabeant

prodenter
(.sic

D
ex

et Pauli
.

Banib).

brodenter

Pauli Vat. alter).


l'aiiliiii

prudenter
libri

Paiili

\'at.

iirior)

sine dubio

mcro casu

et deterrinii (|iii(|nc
et

scilicct

l>aur. et

Monac.

pro corrupta lectione codicum

prudenter fecerunt prudentcm B (juae cst orodcnteni.


utilitateni.
77/.

cpitonia id ipsum

substituit

llabcnt

ii;itur

cxcerpta liace

suam.

licct iion

niagnam

J/.

Kestat, ut
iii

pauca moneamus de

rcliquis codicibus,

(|U(iriim

ram

iiicntionem fecimus

editionis apparatii.

Codices Lincolniensis
ex

Oxonii et

Parisinus

hSO'!

saeculo XII scripti ante


.1

Frontinum habentes bre^iarium Eutropi dcscripti sunt c codicc (piodani familiae

sed

BC

interpolato.
uisi

uihili

sunt aestimandi. post(|uam faniiliae aut alterius

iutcgra exempla iunoconiiciendo

tuerunt.

(juod

ter

aut archetypi eommunis

libri scriptor

corruptae codicum lectioni


(i6,

medelam

attulit his loeis

circa Sijnlum
Liiirdln.

ad Magnesiam

circa

Sipyhim Magncsiam
irll.

.16'.

cir-

ca Sijiyhim iiiagiiam iam


Piti-is.

178.

11

ad quaelibct

atqne libet
(Burdiy.'.'')

181,

qnnmtmtnm

Paris. IJiicoln.

quantum

rvliqiii

Deniqne pauca adiicienda snnt de brcviarii


Post editioncs
.

cditiouilius iis scilicct. (luae

ad

erisin faciunt.
lircviarii tex-

quae inde a principe anuo mcccclxxi Komac facta


et

tum a Paulo interpolatum

continuatum exliibent,

purum breviarium primus


:

edidit

Sconhovius Basileae anno mdxlvi.

scribit is in editionis praefatione


,

[breviari

textum

a Paulo interi)oIatuml
'nobis R. D.

'

cum ex

collatione integerrimi exemplaris


et

quod subministravit
(id est

Abbas ac Praepositus SS. loannis


'

Bavonis apud Gandenses'

co-

dicem Leydensem)
'tati

deprehendissem, nolui committere. quiu tam utilem auctorcm integri.


.

suae restituerem sincerumque ederem, ne posthac

Paulina pro Eutropianis

ci-

'tentur'.

neque vero promisso

stetit,

nam

breviarii textus,
[<6i.

quem

edidit,

novies inter-

polatus est receptis quinquies Pauli additamentis

h: 74, 14: 108, 8;

152, 19; 156, 4),

quatcr interpolationibus. quae primiim. (inantuni video, leguntur in editione Erasmiana

anni mdxviii alicnae a codicibus Eutropi Pauli(pie. (juos insiieximus


40, 18 44, 12
50.
7

classe

[Clypeam petunt

et contra

Carthagiuienses veneruntl

ceterae Iviginti milia capta]


(|uin(|uaginta

peditum milibus

et

xx milibus cquitum

quiiiquaginta mi-

lium
156.
17

Eiilropiiis

Tetricum

iqui

a militibus imperator electusj


scilicet a. mdliii.

Paucis post Sconhovium annis,

Alnetus hrcviarium edidit Pictavis


editionis

'ex antiquo Dominicalium Burdigalensium


textus Scouhovianus
petiit.
,

codice'.

cius

fundameutum
!i

erat re-

cuius errorem:
.

'Bomanus
pcriissc

exercitus fuerant subiugati' 70.

ex codice Burdigalensi

qui

videtur,

meliore eo codice Leydensi et

aut ex eodem aut persimili libro descripto atcjue codices Parisinus et Lincolniensis, de

quibus
9)

modo egimus ")


niiniis

septuaginta fere locis Vinetus Leydensis lectiones pravas corliuius


coilicis

iios

rccte

loctinnes
eiiiin

a Vineto

in

editionis comiiientario scrvatas in adnotatiouem

criticam recepinms;

erant
scro

pantia ail<cribendac.

cum codicum Parisini et Lincolniensis discreautcm dc Bnrdigaleusis auctorltate cdocti sumus, cum reliquorum eiusdem originis
aut oiunino reiciendae aut una
Itiilili
,

codicuni collationcs exiniia


typis expressa.

Deboori,

Chatclaini

bcnevolentia accepcrimns

maxima

brcviarii

parte iam

PKOOEMIVM.
cxpulit <iuoquc
interpolatioues
editionis Erasniiauae

XXI
praeter secuudam et
ter-

roxit
tiani.

Tertius Sylburg editioue anni

mdxc

e codice Fuldensi facta

Sconhovi Viuetique lecet Burdisaiensi

tioues corruptas alias correxit adhibito codice Fuldensi,

quem Leydensi

ionge praestare supra exposuinius. alias retinuit


:M,
s,

e. gr.

'qui se armis defendere potuisscnt'


.

quam

lectiouem in Fuldensi uon fuisse fere coustat, etsi tacet Sylburg'"


edidit Hartel

Nuperrime deuique breviarium


l)itis

apud Weidmaunos mdccclxxii

adiii-

codicibus Eutropi quidem Gothano ad

Mommsenianam

eius collationem Pauli au-

tcni

Monacensi

et

Bambergensi. cuius discrepantiam ex Eyssenhardti editione Historiae


is

Misccllae mdccclxviiii repetiit.

duplicem codieum familiam extare ceusuit,


alteram interpolatam
,

unam

Eutropi puri

memoriam propagantem,
familiae purae testem

cui Paulinae

receusionis

nomen
codices

indidit.

optimum esse flotha uum


recte negavit.

recte posuit.

reliquos

omnes propriam auctoritatem habere nou

Praeter breviarii
et

codiees Latinos

alia

adsuut textus restitueudi subsidia: maiore ex parte aetatem


a.\niA
tulit,

scilicet

Graecae versioncs altera Paeaui.


.

(juae

altera

Ca-

pitouis Lycii
(;t

ut fertur

cuius reliquiae

maxime

lohannem Autiocheuum

extant,

auctorum Latiuorum

libri,

qui commentarios Euti-opianos satis

commodos

et elegan-

tes compilaverunt.

Paeanivs quo tempore


monuit

vixerit

breviariumque
:

verterit.

definiri

posse Sylburg recte


-aTKopi x& xat

e verbis IX, 24 Eutropi textui insertis

uaTi-o? os ouxoc (Narses)


cp

'Op[xt30c;.

-oi;

sic ttjV TjjxsTspav rjXiziav a


,

ixojjiev o ic
,

miuus

recte

autem iude
hanc

Paeauium ante auuum 380


amplexus
ji.

quo Saporem obiisse constat


in

conclusit scripsisse.

coniecturam Schulze

uberrima

de Paeanio

disputatione

[Philol.
fit,

\\l\
fuisse

2So

ss.)

Paeanium nostrum euudem atque cuius mentio apud Libanium

statuit.

at

cum

dicat Paeanius

a'^iy.o[ivotc

uou

a'^t/.vou[jivot;,

maiorem habet

veri spe-

eiem post
ut nihilo

annum 380 versionem

esse factam, licet non multo post scripsisse videatur,


possit.
(L)

miuus Eutropi fere aequalis existimari

Versionem duo servarunt codices Lavrentianvs


rentianus

et

Pithoei.
praeter

eorum Laualia

LXX,

[Bandini

H,

665)

chartaceus saeculi

XV

Paeanium

coutinet iude a pagina 198, adiectis a correctore in margine multis futilibusque notis ").

10) editiones
qiiideui

Hearni (1703)

Havercampi (1729) Verhoyki (17G2, 1793)

Tzschucki (1796, 1804)


is

vasiiiui

apponunt apparatum criticum sed minimi vel nuUius faciendum; neque enim

procedit ultra cditio-

iium priorum aut corticum ab editoribus prioribus adhibitorum lectionem in

unum

congestam, nisi quod Hear-

nius septem librorum Oxoniensium, Havercampius trium Lugduiionsium antea non excussorum, inutilium au-

tem omnium variam lectionem apparatui inseruerunt.


11)

tertius

codex Marcianns Dxxtii chartacens quondam

Bessarionis

foliis

166

207

Paeani versionem

continet.

ex paucis,

quae propter temporis angustias enotare mihi licuit,


in hiatibus

esse verisimile est.

enim
Itii
t/.

et erroribus gravioribiis

semper

facit

eum ex Laurentiano descriptnm cum Laurentiano praeterea con,

sontit cuin Laurentiano his locis:


'iToiXiav

tou;
b/.

Atfpou;
ei;

X.',

ird to'j? Kapyirjoovtou;


!)
;

L-

i.

m. Murr. 39, 17;


X'.
otpet
: '

eij

f,

iv.

Aij5uT|; add.
t7]|jitac

L^,

AtpUT);

^X-al.Wi Mnrc. 61,

f/ipet

(Jtoiyai;

t.6)m L2
^rjTet

Marc. 97, 23;


l.eiTZOi'.

TroXXCiv

L,

^T||j.iav

zoXXtjv Marc.

179,

!.'>;

in line post aXXo addit uterque

t6

quartuni codicem scilicet

Mouacensem
1. 1.

l!av:iricum ci saeculi

scriptum esse demonstravit Schulze


iii

coiilata

librorum

im

xv vel xvi accurate ex Laurentiano dclectione. est denique vel fuit codex Paeani
in catalogo eius bibliothecae saeculo

bibliotheca monasterii tojv MpTjpojv in


scripto, edito s

monto Atho, quem commomorari


1,

xviii

Satha

(bibl.

Graec. med. aevi

282)

nos docuit Deboor.

XXn
Pithoei codiceiii imnc (lciiciditiini.
iif

PROOEMIVM.
cditioncni principem Paeani

\i(lctiir.

adliiliuit

;i(l

1500 Sylburg, iiostquani


Opsopoeus",
aiino

ci

codiccni

"

inipctravit e Francisci Pithoei bibliotheca

lohannes

et ipse Pithoeus eius mentioucni facit in epistula ad


tler

Simmlerum data

1576 [Ber.

SHrhs.

Gr.s.

der Wiss.

ISH^
libri

p.

80).

Vtcn|iie codex mutilus est, desunt


tiiiii

cnim

sexti capita noiiuni et decinium,


at(iue.

sepraro

capitis tertii pars.

decimi

finis

indc a capite duodccinio.

cum haud

in crroribus consentiant intcr se,

Pitlioeanus auteni
IT

uonnuna

(imittat,

(juae leguntur in

Ivaurcntiano.
o

IH.

lii

utto

t(Lv

auToc,

101, 8 'Ap-alaToo '.spoupiou,

1H3,

svvtxTO)

paotXEia? ak, Schulze statuit

Pithoeanum ex eodem arclietypo descriptum esse atque


at conferenti atpslTai
/J,
.
.

liaurentianuni, sed niinore cura adhibita.


tJyouv
Ti[iT,Trj;
/.',

\-/rj

D,

aipEiTai (ipyf,
Pilli.

L'^

Pilli.

31.

17;
/."'

aipst |J.a/aic

alpsi

(spsi
erit,

Pilli.)

toXiv L^

97.

2;!;

OT,iJ.o7ovTiov

8t,[xoxoit(i)v

Pitli.

155,

17,

dubium vix

quin Pithoeanus e Lauren-

tiauo Huxerit.

Paeauii versionis ab homiue Graeco neque linguae Latinae


iii

admodum

perito factae

iisum Graecorum haec est indoles. ut Eutropii textum in uuiversum non ad

verbum

vcrtat sed in brevius contrahat reiectis


iiiia

haud raro

ipsius narrationis partibus. qiiae ni-

coutiuere viderentur, et omissis sescentics iiraeuominihus Romauis, dignitatibus vi.

ronun Komanorum
tione.

locorum regiouumve Occideutis nominibus

aunorum accurata no-

adduntur autem subinde, quae voces Komanas interpretentur


9, 18

ovctT(upa; auTou? xaXsaac


xaXouoi
TTpoTSpov
Toijc
[Asv

xaTot

ttjV

iTaXtov

cpiovTjV,

STisiSfj

osvt,; sxslvoi

yspovTa;

"

ouyxXtjTov

8e

EXXtjVS?

sx(xXsaav to ouvs^piov sx tou

Tooc |3aatXsuovTac,

[jtSTot

6s TauTa tou? utotou? ouYxaXsIv ts aij-

Touc
11, 22

sTti

Tac PouX(i? xai t<ov


fitXia

(J(T|'.pu)v

Troislailai xuptouc.
'

orj|j,eiot?]

xaXouaiv auTa 'Pu)p.aIoi


[3T]|j,aat

Ta y^iha
aTj[j,sIov.

ytip

[3T^ij.aTa

outto? ovojxa-

"ouai Toaot}Totc
r.5,
2.T
].">

au[j.[j.sTpou[xsvot to

ilouTrsppou]
arj[taivst

8rjXoI

8s touto siroivuixov uirsprjtpavov.


r,

19,

8s livaYopsuoiv
6s (u?

'.ptuvi^

(dictatura)
,

tj

8t(i

to Xs-jStv

[xsTot

tov 6Tip.ov,

ou
. .

iJ;T)cprj<popElv

ETTt

Tu)V

uitaTu)v

Tw

pTj[iaTt

5s (xxoXouUsiv T7]v s|ouotav

s|

[xTjot

8s irapsTsivsTO

[xtivov.

"21,

;t

ouc 8T)[xap3(ou; EXtxXsos, Tpi[3oiJvou? TrXr^ptc xaTti

Tf,v

aiJTU)v

(pojvrjv.

27,
29,

!i

Topxu?

(o.p

sjtt^^wpio)?

b oTpsTtTo? xaXeiTai.
[(XTto]

:t

Kopplvoc fap
|xaCo[XEVou

(i)vo[x(xat>rj

tou

xopaxo?

outo)

xaT(i Tf^v t(Lv 'iTaXwv ovo-

cpiuvrjv.

II

PrOOTpa]

TOUTO 8 TO

)(U)pt'oV

Tac TTpOC TOV

8tj[10V

S^SySTO TIOV

07t(XT(0V

TS Xat

T(uv Xoiit(uv (ip}(dvT0)v or,[xr/i'Opiac.

exsIOsv yap ev Tal; xaTaXo(xPavot)oai? ypsiat?

OtsXsyOVTO

T<|)

8t,[1(i).

ol,

17

xTjvatup

atpsl-at

TjYouv Tt[iTjTr|?

iiild.

IJ^)

'

apyvi 8s

fjV

auTTj t<ov [xEYiaT(uv xat f,v

epyov auT^j touc t<ov itoXtTtov 8tEpEuvaa&ai te xal xptvstv Piouc.

Tt^Kupta?

ts

xaTa

Ttaar,?

f,8i)vaT0

8uvaaTsiac xai otj8st?

f,v

s^<u ttjc

tou xr]va(opoc s^ouota?.


tt,v

xupiot 81 fjoav ot xrjva<opE? xat spYoic xatvol? xaTaxoa[isIv

TtdXtv.

93.

r,

8s T(uv ai6tXixt(uv
itoXs<u? ix6'iya.wj
ot

apyri

Tt;

f,v

t,c

itpo)TT,c

oi

7tapt(3VTS? sjti

Ta Ttpay^iaTa

TTfi

135,
159,

2.5

(vispelliones)

Talc xotval? s7ttTSTa-j'[XEVot Tatpal?.


vd[xia[i.a

-1

(monetarii)

oi to

6toixouvTsc s| txpYupiou ts xat j(puaiou xai

[xfjv

xat

Tov y^aXxdv [lopcpouvTs; si? 8TjV(xptov.

PROOEMIVM.
quibus addendum, quod adiectum est 69,
oparat.

XXIII
o

de Haunibalis sepulcro

-/oii

wf oc h

tooe

praeter haec adsuut additamenta alia maiora, quae ex Dione hausta esse jtrimus

Schulze monuit.
10.
:i

ea haec sunt;
tov Mouztov

-xaTaTtXaYSt?
;j,Vov

im^akXo^-a
'

Tfj

^Aoyt

Tr^v

os^tav

sixova
VII,

te

-('svo-

avopsta; ts xat xapTSpia? tcuv


xpaTuiv
auTujv

l'(uaatu>v

cf.

Zonar.

12.

'.'9,

21

Coruelius COS.J
aiTotJVTtov
Tr;C

yap

toTc

OTrXot;

0'jkm

tcov

Acppcov

<ooavsi

auovoac
cf.

lirtpa;

TptTjpoo;

auvsXritpi^r^

ts

xai

osHstc

aTrr^j^Brj

Zonar.
43,
2(1

vm,

10.
'

To

[j,sv

ouv TrpwTov avTtpoXouvTac auTou; b

Ptjyo^^o? xaiTot

osafjLio; (ov aitsto-

i)siTo,
4^).

vtxrj&stc os Tq TTpoasopstcf Tuapa"j'tvTat [xsv stc Trjv

PmjxrjV et
,

STTsl

To T(ov bpxtov,

ouc sosoujxst ToT; Acppoi;,

7)

jxrjv

sTravrjEstv

st

[xr;

xaTaTrap'

TTpalat Ta; aTrovoac,

ouosv sxtoXus

[xsvstv.

yap apj^tspsuc, b xaAou[isvoc

auToTc 7rovTt(5s^, oux sivat to Trpay^ia STrtopxtav sx t(ov isp(uv s']^r/ptaaTo vb[i(ov
. .
.

iroXuTpoTrotc s^sooOrj xoXaasotv

43, 26
53,
8

29

ac aXXot akhac sxosooixaotv

cf.

Dio

fr.

et

Zonar.

vm.

15.

(jui

tainen de pontifiee taceut.


mittitur
cf.

Fabius
VIII,

btxTaT(up

avaosi}(i)sic

adversum Hannibalem

Zonar.

25.
TrsptTrsobvToc svsbpatc,

61,

MapxsXXou

ac saTr,av 'Avvt|5a; cf. Zonar. ix, 9.


,

Ad
mentum
recedat.

restitueudum g-enuiuum breviarii textum non tantum


affert metaphrasis,

quantum credas

adiu-

cum

alias

haud inelegans longius saepe a Latino archetyjjo


ut quid in exemplari fuerit Paeani, dubitari

attamen ex

eis,

quae

sic vertuntur,

nequeat,
sive

Paeani codicem,
iu

ut par est,

apparet plerumque sequi lectionem genuinam,


sive
in

ea

familiae

A codicibus superest

altera

tertiave.

et

de

illa

utpote

omnium optima exempla


seutiunt familia

adscribere longum est; loci autem. ubi in vera lectione con-

et meta])hrastes.

cum A

aut -U' codices corrujjtam exhibeant lectio-

nem,

hi sunt

50, U)

milia

xi milia A

52,
66,

8
19
1

quadragesimo Q. Marco
C. Antonio

([uinquagesimo A

Marco .40
Cn. Antonio
et

102,

AC

138, 15

mense nono
Arabas interiores Azabeuicus
L. Aeliauo
pilo per

mense uno AC
Azabeuos
om.

146, 29
148,
1

om.

A A

154, 14 178,
8

Lolliauo
jjer

AC

(polliauo D)

urbem
,

urbeni A
,

sed ex mendis quoque

quibus altera familia inquinata est

uou

ita

paucae apud

Paeanium redeunt;
18, 15
et.

114,

Octavianus

Octavius

Capitn

22,
34,

9 s

bellaveruut

rebellaverunt .40
ibTt

quod armati capti fuissent


7roX[xouvTsc Xr,'ii)sTsv)

([uod armati capi potuissent 0. potnis-

seut

(i^

48,
50, 56,

l-JouoxXou

;VuIsco B)
([j,t,

Vulgo ylC
TrstoOsvTo;)

9
8

legatis parere uoluit


iu

legatos adiuittere uoluit


e.rli.

AC

Hispaniis contra fratrem eius

AC

Hasdrubalem
64,
2

niii.

cc milia

viginti milia

XXrV
84, 86,
106,
2
11
II

PROOKMIVM.
Manilius
quinto decimo anud
inte^ra
Maiilius

quinto

demum anno
trigiuta
uiilia

xxx

milia

non integra
Q. Varus
iizza itAsiovoc

110,

Q. Varro
cuni piures (copias)
os TtXr^i^ou;

126. 18

ingentes

(cojjias)

154.
liinc

:i

Genuo
ajjparct
taniiliaruTU
.1

Ingenuo
ct
fi

igitur

ilivisioncm

ad ipsius Eutropi tempora ascen-

dere et maniiestorum

familiae

B errorum
iiani

anticpiissimos in ipso Paeani libro adtuisse.

contrarium

num

evenerit,

scilicet

nuni nicndae extent metaplirastae cuni familia jirima


:

communes.

in niedio relin(p\endum est 'V.^^^ikwc,


'

missis

levicuibus

ut

quod 'Servius' apud


pro

Paeanium factus
'Gulinio',
'

in

8ervilius'
sit in

40,

17.

([uod
36,
15,

Ogulnio liabet

.1

Paeanius
oyvaaUat

KuX>.r,vio'j'.

cum

W 'Culnio'

([uod Paeani verba:

|3ia^ovTo

-/al

to y.upo; /stv' 24, 17

proinus accedere videntur ad

AC

lectionem:
])Ostpo-

'

liraesumpserunt
codicuni

tanien tribuni militum consulari potestate iterum potestatem'

neudara
l)()test

lectioni

resumpserunt tamen
'M
.

tr.

m.

c.

p.

'

id

sane negari non


et

corruptelam

librorum

AC
cum

!i

-sibi
'

notorum hostium oecisorum spolia'


avop(ov Xacsupa'.

ipsani a Paeauio essc lectam.

vertat:

3i-,'vtoa|xsv(ov
'

sed

Iioc loco

ne altera quidein familia genuinam

si

binorum

lectionem
;

servavit

sed quod Iiabet


nihil obstat.
,

'sabinorum' videtur manifesti erroris temeraria emeudatio

quam ob rem

quominns error codicum AC omnium, qui Eutropi textum pessundederuut

anti(iuissi-

mus item ipsum secundae


anio
usuriiato
fuerit.

familiae archetypum insederit et sic in libro quoque a Pae-

ciim

C deni(|ue genuina servavit nietaphrastes contra AH

cor-

ruptelas
46, 15 64,
1.')

XXIII

I)

(xxii

P)

triginta et tres

.1.

dnodccim

IJ

iugenti gloria triumphavit duxit


i)pia[A[:iU(ov i; xrjV
TjXt>
'

ingenti gloria lUixit

P(o[j,rjV

ia-

UpOTpy^OVT(OV aUT(|) TOU ap-

|xaToc

80.

ii;

altcrum ex Thracia 'alterum ex


Sardinia triumphum

alterum ex Sardinia
sescentesimo secundo

tr.

86.

14

sescentesimo

septuagesimo

sen.

cundo
102,
2

(sesc.

sexagesimo

C'
s.

sescentesimo octogesimo nono

nonag-ensimon.l.n.septuagesimon. B
abstinuisse

neque
1154,

vero
lii

ab Eutropi
codices ct

ijisius

erroriluis

emendandis

videtur Paeaniiis:
obiisse

enini

Capitu Domitianum aimo aetatis

tricesimo nono
:

scribunt,

Paeanius autem \eruin numerum

(luadragesimo

'

interpolavit

interpolavit ciuolo,

que,

Crassi nomen a codicibus UuaXipio; Mop/.o: /.at 'OTaxiXio; Kpaoo;,


e

Dione fortasse,

Latinis alienum 38,


Latini
libri

ubi legit

Otacilio.
/-,

dcniipie

IIS,

is

Latiui
(a
iit

codiees

legunt
c

Valerio Mareo et quadringenta (sie GC lxcc


.

CCLX

C),

caiitivorum inilia
niilia
(|ii(id
,

Tibcrio

Germania

in

Galliam esse translata),


9,

Paeanius xl
potiiis
(|iiaiii

rectc

quidem

testatur Suetonius Tib.

sed

ex emendatione

liber

ab eo

adhiliitiis soiiis

veram

scrii^turain servavit.

PROOEMIVM.
a Paeani
|ilane

XXV
diversae

Alteiius

versionis

et

njetaiiiiiasi

Capitonem Lvtivji

auctoreni luisse coniecit H. Valesius fad exc. Fcir. ex. loh. p. 115) Suidae verba seCiitus:

KaniTtuv Auxioc

outoc sypa-Jycv 'ijaupi.za


Tov
'

[ii^iklrx

9^

[xs-acppaaiv tTjC ei:tTO|xr)c

EuTpo-

-lou

pu)[j.ai3Ti E7:iTo|x6vToc .\i,3tov

PwfxaTov

/.-}..

Ca]iito vixerit necesse est ante Stepliaea,

nuni Bvzantiuni, id est aute auuuni 580

et,

si

(|uae Stepli.

s.

v.

<r"i|xai>a (fr.

5 M.)

narrantur, de Conone Isaurorum duce dicta esse recte coniecit Mllller Fr. H. Gr. IV,
K5:?,

teniporibus Anastasii vel lustini


Capitiinis \ersiouis

inter

annos 491 et 527.


et niagis

Faeaniaua longe elegantioris

a breviarii verbis rece-

dentis fragnienta quotquot supersunt, nou ex ipso Capitonis libro sed ex lohannis
tioclieni, qui eo usus est.

An-

desunipta sunt, camque ob causam discerni nequit,


a bre\iario aliena
'^i
.
,

utrum

additamenta permulta

et satis am])la

(]uae iu versionis fragnientis

extant, addita sint ab ipso Capitone an a lohaune

ad restituendum

breviarii textum

uou niagna eius versionis est

utilitas

pauca

igitur adscribere sufticit.

interpolatiouem

Christiani hominis, quae est 181, 5in(;(Fy)C':


(lulianus),

'nimius religionis Christianae insectator'


'

non agnoscit cum 5: 180, lllegit:


.1:

facundia ingeuti et ijrompta, memoriae'


niemoriae'.
ISl
,

cum BC

coutra

'facundia

ingenti

et

])romtae

recte

vertit:
(et

quam tantum
Burdigalensis
,

princii^em decet',
ut videtur)

ubi

archetypus codicum Lincolniensis et Parisini


errorenr
:

codicum

ABC

'quantum ijrincipem

decet',
'

coniec-

tura sane facili sanavit.

miruni denique cri-orem commisit,


(interfecit)

cum verba
tyjc

sororis filium
uiov

commodae

indolis

iuvenem'

171,

-5

verteret bis verbis:

aos^cprjc tov

Ko[x[x66tjC (XTroxTeivst o6X(i).

Primus
creduntnr
Orientali.
tori
,

inter eos auctores,

qui Eutropi breviarium aut adbibueruut aut adhibuisse


Eutro])i et ipse magister
pojiuli

uominaudus

est

Festvs aequalis
rerum gestaruni

memoriae

in

aula

eius breviarium

Romani inscriptum Valenti imperac.

in eis certe,

quae de Orientis rebus a Traiano ad Diocletianum


breviarii

20

25

uarran-

tur,
{(le

Eutropiani

vestigia

premere

dixit

lacobi,

qui nuper de eo libello egit

Fesli breviarii fonlibus

I874< explosa oijinione eorum, qui integrum librum ex


sibi

Eu-

tropianis cousarcinatum

perperam sane

persuaserant.
infra

sed ne lacobio quidem ad-

sentiendum

esse

docuit

Mommsen,
erit,

cui

quae

de Festo leguntur fere debeo.


Eutroiiique

non

supervacaneum autem
sit,

quid

de

ratione

inter Festi
faciat

breviarium

statuendum

jiaucis

ex|ionere,

cum praesertim

ad Eutropianorum librorum

indolem recte aestiraandam.

De

rebus a Traiano per Orientem gestis narrat

Festus
20.

Eutropius
recepit a

viii,

3
Parthi,
te-

Traianus

Armeuiam
[sc.

Armeniam, quam occupaverant


receiiit

Parthis sublato diademate


siri

Partlioma-

Parthomasiri occiso,

qui

eam

Arnicuiae raaioris regnum aderait.

nebat.

12)

tragmentis lolKiiinis

iis,

quae

legiiiitiir

iii

Coiistaiitiiiiaiiis

excerptoruin syllogis et apiid Snidani, aildenda

rsse nonnulla a Maio perppram inter Dionea edita moniiit

Mommsen

[Hermes VI, 82]


,

[cf.

addenda post prae-

rationem].
cerpla t loh.

Capitonis versionis locornm


.\nl.

qui apud lohannem iiiveniuntur


ISIil}.

coiispectum edidit WoUenberg {ex-

ud

libr.

Peir. a se exc. etnend.

EVTKO^-IVS.

xxvr
I'"cstus
.\lli:iiiis

PROOEMIVM.

l"',iiii(i|iiiis

viii.

:'.

rcjiciii

(lcilit.

.Mliaiiis
('iilclins

rci^ciii

ilcdit.

Ilihcids
lioiiianac

BosporiaiKis

in

tidcni

llilicnMiiiii

icf;cni

ct

Sanroniataruni

et

dicionis

rccc]iit.

Osriiociioruni

l)os|ioranoriiiii
ct

ct .Vrahuni
iii

ct Osdrocnoriini

Idca ct .\rahuni

occniia\it.
cuiii

folclinriini
sccuiidiiiii

liilciii

acccpit.

dc
liiiii

1'artlioiiiasiri

Fcsto

faeit

Dio

(i(S.

i;i.

i|iiciii

diadema eapite detracs;-entiuni

autc Traiani ]K'dcs dc]iosnit ne(|Uc occisus cst sed

diiiiissus.

a 'rraiano

subaetaruni noniina iicrvcrso apud Eutropiuni ie{;iintnr ordine,


tuni
,

rcetc proeedunt aiiud Feset

(jui

])o])nios

ad Caucasum

ct

Pontum

liahitiintcs

hcne distingnit a maris rnhri


liui(^

Syriae aeeolis.

Sanromatarum reguuni eum nulliim


Sauromatas ab Eutro])io

loeo

ajitum novcriinns

ex

I5osi)(iranoriiin rcgis iiomiue

eflectos essc couiecit


Eutro]iiiis

Mommsen.

Festus

Carducnos Marcomedos

obtinuit.

Autliciiiusium optimani Pcrsidis regioueni Scleuciaiiii]iie Ctcsiphoutcni

Carduenos Marcomcdns occu])avit. wr .!/;('' nia,i;iiani et .\iitliciiiiisiuni


Persidis r(\t;ioucin Seleuciani
('tesi])lioiilcni
.NUirjv/,

Babylo-

loniam accepit ac tcuuit.

Rahyloneiu iMcsscnios
ac
teniiit.

scil.

\icit

usijuc

ad Indiac
in

tincs ])ost

Alexandrum
instituit.

us(|uc

ad Indiae

tincs ct niarc riiliruni

acccssit,
])rovineias

inari

rubro classem

accessit atipic ibi tres provincias fccit Ar-

fccit

Armeniam Assyriam Me-

meniain Assyriam Mcsopotaiiiiaiii cum


^entihus, quae Madeuaiu attingunt.

liis

sopotamiani.

Ara-

biani postea in provinciac forniam redegit.


in inari rubro

classem

instituit,

ut per

eam

Indiae (ines vastaret.


inepte inseritnr

apud Eutropium atque


rubro instituerit.

ilii',

cum Traianus
(|iiidcni
iiain

tres in"ovincias nc(]ne in


Eutro]iiiiiii

India
a]iii(l

iicijue

in niari
,

plura

leguutur apud
arclietyiio
iiiuid

(piani

Fcstuni

scd

iiialc

ordinata divulsa(]ne:

iu

fiiissc

a])i)aret:

'us(|ue ad Indiae fines et

marc rnbruni acccssit

at(]ue ibi classcni in-

stituit'. id Fcstus reete retinuit, Eutro])ins niale se])aravit.

Festus
21: (Cordianus)

Eutropius vuii,
Pliilii)])i
,

"2

fraude

(jui

((iordianus, interfectus est fraude Phili]i]ii.


(|iii

])raefectus ])raetorio eius erat,


2:>
:

occisus est.

post (!um impcravit.


^5

Mesopotamia invasa etiam Syriani


uisi,

vuii.

Partlii,

Mesopotaniia occujiata
sunt
usqiic

sibi

Pcrsae coeperant vindicare,

quod

Syriani sibi coeperunt vindieare.


1(1

tnr]ic dictu est,

Odenatlius decurio Palmy-

|)cr

Odcnathum Persae

victi

rcnus coiih^cta Syrorum

agrestium

manu

dcfcnsa. S.\ria recepta Mcsopotaiiiia.

acriter restitisset ct fusis aliquotiens Persis

ad

Ctcsipliiiutcni

Odeuathus pcnctravit.

noii

modo nostrum limitem sed etiam


. .

ad Ctcsiphontem liomani ultro imperii


pcnctrasset.

24: iZenobiam) apud


cul
in

Immas haud

pro-

i;$

lAurelianus Zenobiani
.nravi

liaiid

]irocul

ab Autiochia
liis

vicit

AurclianuS;
.

ab Antiochia sine
locus

jiroclio ccpit.

Pliilip])i

officium

Odcnathi condicio,

pugnac cum Zciiobia comniissae


ea,

alicna sunt ah Eiitropio.

statuendum igitur cst Fcstum

(juae de Oricnte narra\it,

non ex
()Uoddam

i])sis

Eutnipi

libris

hausisse sed ab utroquc auctorc cxpilatum essc clironicon


ct

Fiitni]iiaiii

siiiiilliniiiiii

ad tcmiioris ordinem coinposituni,

(jua in rc

Fcstus

PUOOEMn.M
sul)indo ninidre (|nani Eiitrojiins
(i|tinioue
(liliii'entia

XWII
verba expresserit.
(jua nostra

et fide anetoris

niinime

fit,

ut Festi auetoritas in Eutroi^iauis verbis coustituendis inuiinuatur.

imnio tnetur Rnfiana leetio et codicum Eutroijianorum lectionem 'Carduenos' et 'Antlieniiisiuni'


I3(i. 211.

ubi solus Paeanius habet

'

Anthemusiam'. item

-Piirthos' lod.

(|U(id
2!i.

est iu

A.
I

ubi

Persas'

leguut reliqui et Paeanius.

confirmat su}i})leuieutnui

14(i,

MS,

eodieum
10(1,

BC

in

textum reeeiitnm. eouimendat denique

lectionein

'urbes nobi-

lissiuias'

Hi

a Paeanio quoque defensam,

eum

\ertat twv -oa(ov i-tcsavsjTOTc.:. mi-

nus reete a nobis uegleetam pro]iter


i'roxiinnui jiost

AC

auctoritatem, qui habent

urbes notissimas".
in.-ixiiiie

Festum locum teuet Hieronymvs qnem Eusebii chronieou

ex lCutropi breviario iuterpolasse constat.


hilmit;
legit
7
1:1 ir,

meliorem quam qui supersuut. codieem ad-

enim

reete:

10.

132,
138, 140, 140.
Kio.

unus aunus G euiquam B nono B Pacan.


seiituagesimo septimo C (lxxviii
('/

annus nnus BC quiequam AC nno AC


ft
iil

2:i
-i!!

se|)tuagesinio Pdruii..

s,

tertid

'.'

14S.

hUn/nnii habcl
li

lc.rliiiii

BC
notissimas .\C

ii;

uobilissimas
])ilo

Pacan.

Vcsl.

178.
i|iiibus

per url)em

BC

per urbem A

addenda videutnr
y
17

122,
1P. 1.

ad se per blanditias BC
Tsiuin

per blauditias ad se
Iseniu

C>

BC

Pncan.
re])etit

errores

autem codieum
II
111

84,
11(1,

Tentomodnm AC C. Coruelius O Pacan.


videtur

Teutobodum
Cu.
lectione
a.
vcliijni

II.

Tsuto[3oP,ov

Pacan.

bis

consentire
i.!):

cum

sola

2094:

'anno aetatis

lxviiii',

ubi

/'

(170.
et
a.

'annum
'

aetatis

agens Lxviiii',
ingresso',

Cl) 'annuui agens 'aetatis

o^/r/.

P) lxviii(i)'.

2250:
:

Gordiauo

Romam
a.

ubi

(150,

i:i)

'cum

Romam
(10.
.5)

veuisset'.

reliqui

'venissenf legnnt:

sed altero

loco

Hieronymus

breviarii

verba interpojavit.
:

altero neglegenter exceqisit.

1300 deui(|ue haee liabet Eutropiaua


eoiii])aruit

'K(niiuliis

apud

])aludeui

Caprac nunqnam

et

suadeute

L.

Procnlo Quirini uominc

consecratus est':

'eonsecratus' vocabulum

a eodicibus 0])timis A

alienum

utrum

iii

llierouymi exemplari fuerit an interpolatum ex Hieronymi libris in deteriores breviaiii


codiees venerit, diiudicare nou ausim.

Ouosivs, qui bis nomine laudat Eutro])ium


in

vii,

11

p.

484

et vii.
.

20

p.

511, raro

rebns liberae

'

rei

jmblicae et Augustorum

usque ad Neronem
eius

fretiuentins inde a

Vesjiasiano breviario usus est nee

multum ex

excerjjtis in textu breviarii eonsti-

tnendo
(|iiod

])r()ficimus.
1.')

j)aucis,

quae huc
'

jieiiinent,

in editione indicatis

adiiciendnm

esl.

50.

facit

cum BC:

})ostquam Hannibal [om. G] iu Italiaui venerat'.

Epitome qnae de
uulla Eutr()|)iana eaque
est.
(|U(id
I(i2,
'

vita et

moribus imperatorum
descri])ta habet.
iu
eiiitoiiie
(v.

inscri})ta Victoris

vnlgo

fertur.

11011-

ad verba

solum. ((uod afferatur, o|)erae


7

pretiuiii

:i

eadem leguutur

3S.

\crl)i
.

fatigntione' at(|ue in C.

ubi

reliqui hnbeut

vel levi fatigatioue'

supra p.

xii

nam quod

])raeterea bis con'

d"

XX \
sentit
et

III

PllOOEMIVM.

e])it(iiiif

cmn

suld

/'

12,

i>:

ab iutantia

('in infantia'

BD,

ex infantia'

.1

Paean.)

111. 21:

Meiulitin liabita est'


t'actiiin

ea venditio liabita est CliP]. aitenmi casui tribueni|iii(leni

(luiii

altcrmii cd
iiilautia'

csse milii

certuui est.

(|ii(P(l

raiihis ipsc

c(i(licis

erroreni:

iu

c\ cpitduia correxit.
Casskjixjkv.s Hierduvniianis
in

I)eiii(|iie

elironieo

descriptis

pauca inseruit Entro-

piaiia.
a.

codicc tertiae fauiiliae


()
1

nsum

esse (Jassiodoruiu leetioues deuioustrant,

tam
.1

Alexaudrinae

(sic

prai-lcr

N\

Aiexandrinea
(120,
:ti

Hl)

Alexaudrianae
L.
:i)

a.

i(i((

i>.

Annius AntoniuHS (Antonius T)


Se\erus

L. Autoni(nius Heverus

.1,

Annius

Aufemi^nius Verus
a.

/i

(142,

(luam (luod apud euui

120

c(duiiiuaiii
est,

Traiaui cxL pedes altam fuisse le^itur. qui


:

uumerus codicibus C proprius

cum AH geuuinum

cxi.iiii

(138,

is

retiueaut.

II.

I)E

PAVLI HISTORIA ROMANA.


Historiae llomanae
tibi

Pavlvs
ducis

i|)se

de origine

in

eiiistiila
. .

ad

Adelpergam Arichis
. . :

uxorem data narrat: 'legendam

Eutropii liistoriam
displicuit,
qiiia

oiituli

lioc tibi in

eius

'textu praeter

inmodicam etiam brevitatem

utpote vir gentilis in uullo

'divinae historiae cultusque nostri fecerit mentionem.


'

placuit itaque tiiae excellentiae. ut

eaudeui

historiam

paulo

latius

congruis in locis exteuderem eique alicpiid ex sacrae

'textu scripturae, quo eius narrationis


'

tempora evidentius

clarereiit.

aptarem.

at ego

paulo sujjerius ah einsdem textu historiae narratioiiem ea]ieus eauKpie

])ro loci

merito

'

exteudens, ([uaedaui etiam temiioribus eius cougrueutia e diviiia lege intersereus eanhistoriae

'dem sacratissimac
'tautummodo
'

cousonam reddidi.

et quia Eutro])ius

us(pie

ad Valentis
. .

iiiiiierimu uarratiouis

suae in ea serieni deduxit, ego deiuce]is

sex iu

libellis

iis(|iic

ad lustiniaui Augusti teuqiora perveui'.


cdustat;
7(5(3

quaudo
i.S7
.ss.

couiiKisila sit Hi-

storia

Komaua

uoii

Bethmann

(Pcrlz

.[rclilr

eaui scri])tam esse

couiecit inter uuiios

et 781,

Dahu

[PhkIii.s

Diacoiius p. 14]

inter

auuos 766

et

774

certe

epistulam

ad Adeljiergam Historiae

libris

])raemissam aute
,

annum 774

scri|)-

tam esse inde


l)i()

effieitur,

quod Paulus Adeliiergam ductricem


aiiuo principuni

Arichini duceni appellat,

quil)us
76:^

houoril)us eo

nomeu sumpserunt.
eiusdem

Paulum autem ante au"

iium

Adeljiergae

stiidiis

adfuisse

docent versus

de

aiiuis a

])riuci])io"

inscripti.

Epist\i.ak

l^auli

ad Adelpergam

(|ui

integrum

et

geuuinum

textuiu exhibeut,
adsiiut

co-

dices duodecim fere reeeutiores


eius autiquioris aetatis,
faniilia

omnes suut saeculo duodecimo,


quae
iii

autem vestigia
codicnm

scilieet inscriptio,

altera Historiae llomanae


et

iuter

libros

decimum
iu codice

et

undecimunn

inseritur,

iuterjjolata

eius epistulae

recensio,

quae legitur
(I

Bambergensi saeculi undecimi, denique Leonis Ostiensis


etiaiii

loeus
'

hic:

1.5)

'

in

historia

Hoiiiaua,
Iiiiic

quam

Eutro])ius

breviter

composuerat

eiusdem Adelpergae rogatu plurima


duos
libcllos

iiide

ex historiis ecclesiasticis addidit, ad uliiisaiii

'timiiui vero
'

a tempore luliaui Apostatae, in quem

liistoriam Eutro-

])iu9

terminaverat. usque ad tem]Jora lustiniaui imjieratoris eidem aunexuit'.

ej^istulam.

PROOEMIVM.
qiiam
qui
priores

XXIX
in nostra editioue

ediderunt e codicibus casu oblatis,

ad nutiquissimos.
iut'.

quidem superesse videantur, recensuimus Laurentianum


tertii,

LXXXIX

41

saeculi

decimi

Perusinum

II

LXXV

et

Vindobonensem CIV

saeculi decimi quarti.

Historiae

Hcmianae codicum,
in

([uorum quin(|uaginta fere aut ipsi ins])eximus aut

amicorum ))euevoleutia

iudicium vocare

pofuimus

duo suut geuera.

(juae potissiTi ss.


,

mum
'

biatu

libri
:

xv

iuter se distiuguuntur.
bifarie

alterum euim genus locum

2iK),

sic

pro|)onit

plene

((TOtbi)

per Alaricum ac Fridigernum divisi decre\'eruut

ut

utramque rempublicam idest Fridigernus cum suis orientalem. Alaricus vero cum suo
exereitu occideutalem o|)primeret.
bi ergo,

'

qui cuni Fridigerno in orientali remansedicti,


isti

'rantparte, lingua patria ab orieute Ostrogotliae id est orieutales Gotbi sunt


'

vero,

qui occiduas petierant regioues, ab occidente Wisigothae id est occidentales sunt


eius generis sunt codices Vaticaui
,

'appellati'.

7312

(saec. xii),

1983
(xv)
,

(xv),

4853
(xv),

(xv),

Vrbinates 433 (xmi)


(1465),
bibl.

456

(xiiii)

669 (xv

Ottoboniani 1371
,

1762
,

20(6

Laurentiani
iiii.

xx

(xi)

Lxv 35

(xi)
Iiist.

Perusinus
prof.

H
31,

75

(xiiii,

Neapolitanus
(xiii),

publ.
(xiiii\

C 38

(xiii)

Marcianus
(xiiii;.

x,

Parisini
(xv),

4693 B
(xv),

5799

6815
(xi)
.

fxiiii)

14963

Vindobonenses 104

3225

Mona-

censis 3516

et codices,

unde manaverunt editiones princeps Romae edita anno


Parisina Maillardi 1515.

1471,
1517.

Mediolauensis Lavagnae 1475,

Aldina 151(1, luntiua ab occidente',

alterum genus post

'bifarie

per Alaricum'

pergit

"regiones

omissis reliquis:

'ac Fridigernum
,

occiduas petierunt':
xii
,

huius familiae suut codices

Vaticani 303 [xv)

1479

(xi)

3339

Uttobonianus

1400 (xv
(xvj,

Neapolitanus
inf.
(xiiii),
(xiiiij
,

iiii

C 40
sup.

(xiiii),

Mareianus 387

(xv),

Ambrosiani
(xv)
.

85
,

inf.

C 72
,

94

(xv)

Parisini
xiiii)
,

2320 A, 5693
1

5790

(xii)

5797

(xiii)

5798
(x)
,

14963

(manus

prior,

75568

(xiii)

Vindobonenses
xiii) ^].
.

2;(9

ixii)

583

Bambergensis

lii

4 513

(x),

Berolinus Lat. 401

Ex bac
Icctionis

librorum nuiuuscriptoriim multitudiue


,

ne

iuutilis

et

nimia

fieret

variae

congeries

sex codices elegimus


,

ternos

utriusque

generis et suae quosque


certis

familiae optimos autiquissimosque

([uibus

ad recuperandum textum geuuinuni


,

ducibus uteremur.

sunt autein adhibiti ex genere hiantium codices


est,

((uibus praeter

biatum eum, quem commeinoravimus. hoc quoque commuue

({uod post librum decui

cimum

inseruut

haec:

'bucusque historiam Eutropius com}iosuit,


'

tamen aliqua

Paulus Diacouus addidit

Bambergknsis E
vel

III,

4.

513,

Eyssenhardto B, uobis W, scriptus saeculo decimo


,

nono

in

membrauis

forinae minoris

continet post Vietoris Vitensis de persecutione

13j

mutili siint rodic.es Vaticaiiiis 19S2


ciii

(XII),

qtii

deflcit in

vurbis
qiiilvus

'

conimuiiiter liabitarent bifa

||',

Re-

Kiuensis 710 !X1),


oinlsso loco
l'j) liis

deest rolium, in qiio legebautiir verba, de


(2(19,

auitiir,

Lauientiaims LXVII, 6 (XIV)


'exigit

'eo tempore cuni


(209,
27)

12)

appellati'
loi-o
'

(209, 27),

Parisiiii

117113 oniisso loco


2;l)

nunc (200.
27),
sed in

appellati'

et

2320

oniisso

per Alaricum ac

(209,

appellati'

(209,

tribus

codicibiis

locuni niutiluiu a librariis utpote iniitilem delctiiiu esse luanifestuni est.

non procediint
Vaticaniis

ultra

Traianiiiu

codices
(',

Vaticaniis 29.i3

et

Augelicus
,57,
iioii

5,

5,

non

ultra

libnini

deciiuiiin

1980,

Neapolitauiis IV,

39,

Laiirentianus

LXVIl,
'

ultra

Valentem

(detliit
"

iiinrtini
.'i

teiiiiif

186, 24) Pari-

sinus 5692,

iioii

iiltra

Theodosium

(deficit

belliim contra

Wandalos movit

200,

LaiirBiitiaiins
iiiliil

LXXXIX,

41.

de codicibus Parisinis 1498,

4498,

5795,

580U reliquisque plerumqiie Anglicis

compertuni liabemus.
;i(>9]

conspectum coilicum post Champollionum


bonenses nostra lausa
iiispe\it

et Papencnrdtuiii edidit

Hethmann

(/Irr/i/c

.V p.

codices Viiido-

Zimmermann,

Parisiiios

Niese ct CliateUiii, Italos aut ipse aut amici.


XXX
\\':iiHl;iliinnii
laiii.

pi?oui:mi\m

lilivos
"

liistdriaiii

litiiiiaiiaiii

loliis

Sli-'2I^
lilicr

iii

liiic

inui

rnliu al)rii)it(i

iiititi-

iiiacniissis:

iiicipit liistoriae
l'j

lidiiiaiiac
iii

|iriiiiiis

Vaticanvs
Vrsiiii:
tcrtii

lj:i;i!)

sacciili
lciiitur

iiiulcciini
tniiis
IS(i

Italia
2lii.

scriptus tnrinac niiiKiris:


collatiinicin
liliniruin
i.

crat
ii

1'iilvii

iiistona Kdiiiaiia

ct

partis
liiiro

Zaiif;cmcistcro
'iii

tacfani

in

cilitiiiiicni

rcccjiit Eyssciiiiardt.

|iraciiiittiiiitiir

|iriiiio:
ultiiiiii

iioniiiic

iloniini

luistri

lcsu Cliristi iiicipit liistoriae iinnianae lihcr


x\"i
ita

|iriiiiiis',

siiliiuniiiiiitur:

ex])licit

lilicr
liaiiil

liistoriae

IJonianac

impcratormii

Romae

vel

('iiiistaiitiniipojiin

rej;'iiantiiiin'.

dilijicutcr scriptus cst.

Codiccs BanibergxMisis

ct

^aticaiius

ipiani\is

iion

cx eodcm arclietypo
iit

dcsciijiti

tamen

iii

oiiniibus j>'ravioribxis ct liiatibus ct erroribus consciitiunt.

eorum coiisensus
iiiulto

|)ro uiio

codicc baberi
iiitcr])olatus

jxissit.

qm
ni.

codex Pauli ipsius temiioribus


est'
Sli
1-5,

iiou

infcrior
l.")2.

ctsi

tcr

commotum (cxortum)
22o.
1

'in (bello) barbarico'

n.

'catliolica (re])])crisset)'

nostrae editionis erat fundameutum.


sacculi xui forniac miiioris: Victori ^'itcusi antccedit
iuciiiit istoriae

Bkkolinkn.sis Lat. 4"


liistoria
])ost

[B)

llomaua j)raemisso

titiilo

Komanae primus
qui

liber

Eutrojiii"
'
:

et

liistoriae

Romanae

libruni

decinium

sciitimum

vocatur

additis

cxjilicit

libcr XVII

ini])eratorum

liomae vel

(!oiistantinoi)olim
(|ui

regnautium'.
//

adliiliitus
is

cst

ad

libros sex extrenios.


ciidiccin
scri])sit

errorcs librarioriim.
iii

codiccs

et

V exavaveruut,

qui liunc
stat.

])lerumque evitavit.

gra^ioribus omnilms ab corum jiartc


illuin

Altci-ius,
ipio
uti

scilieet eius,

quod locum

integrum
Hf)

exliibet,

geueris antiquissimus.

uobis licnit,
iii

Lavrkntianvs

est

LXV,

[N)

formae inaximae saeculo un,

dccimo
alia

(icriuania.
bistorica

nt coniccit Betlimauu
liistoriam cst

[Arcliiv

XII 721)
42.

scrijitus,

continct intcr

iipera

Komanam
in
niiiiiinc

foliis

Hi

ante

librum

jirimum

iuxta

Eutropii
Eutrojiii',

stantis

iiiiagiiicin

doniini iuci])it storiae Roniaiiac lib ])rimus


cx])licit Iil)cr xvi

decimo subiuiigitur

Paiili iniago.

in calce libri ultimi legitur

dc storia Iiomaiioruin'.
Altcr libcr. (picni adliiliuiniiis. est
ipii

Vaticanvs

1'.\\2

['/.]

saeculi xii
iii

fiiiiiiac

maions,
'cxplicit

solaiii

liistoriam

lioiiianani

couqilectitur oniisso titulo et

liuc adiectis:

iibcr x\i

dc

stiiria

lioinanorunr.

Laurcntiani et \aticaiii comiiiunein originem et hiatus


])ractcrca intcriiolationcs nouuullac (lcinonstraut.
'inilia liostiiim (caiiti siiiit ct) intcrfccti
fliiain'
cxiiiliciit
'

communes
]iai'itcr

et errores iidem,

qnae in ntroquc
invadit'
|)crsac])e

leguutur:
l',i;!.
ii.

c. gr.

48.

11,

iiiundavit'

rc//.!

Sci-

Paiiiionias'
cf
iii

i-cliijiii

2((7.

:.

tcxtuni
siiiit

temerc mntatum

et corriqitum
noiiiiini-

iiiii\'crsiiiii

loiigc dotcriorcs

classis jirioris libris,


fcll.

()uam(|uam
P.
l.
'

()iiain siili gciiiiina scrva\('ruiit


(

circiimfusae' i'circumfiigac'

!)S

cousecravit'

celebravit'
ciirrifjens

irll.)

121,

is,

'duiii
'

contra'

('demonstra' IIVM[onac('nsis),
((!tfilium' JI\'M'.
'

'demoustrans'
7f,

li

iil (issoli'1)

217.!.

])cr filiiim'

et

per filium'

2l7.il.
*

codiccm

Laurcntianiini

correctuni

csse

ad
qiind

exemplar ad Vaticani 7312


faiii
'

arclietyiium
iiianiis

quani |iroxinie acccdciis


.secunda
(A'-)

iiidc colligitur.

Vaticanus /

ipiaiii
.

Laurcnfiani
ijiiiid

adduiif

jiost

])crcamus'
codicilius

10(1. 21:

liucus(]uc Orosius

additamcnlum
cst.

reliqiiis

liuius

gencris

j'arisinis

certe et

Homanis

aliciiuiii

jiraetcrca

haec
fiir:

exeiii|)la

siiflicerc

videntur. qiiibus.

sex A'

rcll..

sexcentos

()uac iiifcr
ruinaiii
<>iii.

et

A-

infcrccdat ratio, illusfrc-

90. ll:

AK

(lc])(i])iil;itiiinciii

A '/ 19s.

v.t:

: :

PEOOEMIVM.
deo!

XXXI
helliuii

1111

au

Ijelliiiii

.\',

iiimtcni

aii

bclliiiii

/.

au

njoitom A- 199, o5:

Tifi-

iiiiniquct
21

quc

A'',

demumquc

.W

204, lo: \i fulniiuisl fulminis A', sex fulniiuibus A -Z

S.

>.

His duobus
iani

iiliris (|uo(l(laiiiiiii((l(i

geniellis adieeinius ex eadoiii faiiiilia JIdxaiknseji


est auteni

ab Hartelio ad

Eutr(i|)iuiii

adiirnanduni adliibitum.

Augustanus

!(>

signa-

tus
iiiac
is

numero

351{) forinac niinoris saeculi undecinii.


jiraeter noimnlla

manus

saeculi ut videtur xvii pri-

paginac

de Pauli vita

inscrijisit:

'liber erat Hersfeldensis' et est


iii

codex Hersfeldensis, quem Caiiisius sc a Marco Vclscro accepisse


il(i(t3)

praefatione
i

Ili-

storiae Miscellae cditiouis


iiotis

scripsit

et

euius

variam lcctiouem librorum


priniis

in

posuit.

Historiae

Koiiianac

textus

legitur

foliis

ad centesimum nonuni

scquitur Victor Vitcnsis.

liber ct negiegentissimc scriptus est et

tam

ali

ipso

librario

quam a

correctore nescio an aequali teniere mutatus ct additamcntis aliis cx Landolfo

petitis aliis

aliunde adsumptis vel excogitatis intcriiolatus.


ijisa lihri

cuius intcriiolationis et nc" :

gicgentiae exenipla idouea sunt

primi praescriptio

iu noniine

domini uostri

lesu Christi
libri
,viii

inciiiit historia

Koniana (breviter digesta) liber


(vi
/)',

prinius',
vii
iti.

iteni subscriptiones

scptimi

'explicit liber v
i.

m.

I)

inciiiit

liber vi
viii
viiii

I)\
i.

octavi
viiil

'e.

I.

vu
I

m.

1]

1.

VIII

viiii

III.

noni

"0.

1.

m.

/i

I.

(x

in.

undecimi
alter

'e.

I,

decimus.
titulo

i.

1.

undeciiuus': libcr duodccimus in duos ita dividitur, ut


(xii

praemisso

'explicit libcr xi

m.

I)

incipit liber xii

(xiii
ii,

m.

/)

'

initium

capiat inde a verbis:


qui conscntit
inciiiit liber

'aiiuo ab urbe condita mcxiiii Archadius'


'

192.

libro sequcnti,

cum
xiii
:

Pauli decimo tcrtio, jiraescriptum cst:

explicit liber xii

(Xiu

;/(.

/)

xini m.

/i'.

iu lectione

medium

locuni teuet inter duo,

quae

sunt,

codicum genera

facit (|uidcm

cum Laurentiano Vaticanoque


iteni

altero in verbis libri xv,

quae mutila sunt

in

altera familia,

in cui

lilni

decimi interpolata subscriptione

'hucusque historiam Eutropius composuit,


'iuventc
[om.

tanieu aliqua Paulus Diaconus addidit

NZ) domna (domina N-Z) Adelperga christianissima Beneventi ductrice

"couiuge (coniux
"

V,

conius

Z domni

Aiicliis (Argis A'/|

sapientissirai et catholici
stilo

iiiiu-

cipis

deinceps quae secuntur ideni Paulus ex diversis auctoribus proprio


' .

con-

texuit

at

conti"aiio

plerumque Bambergensis

et Vaticani piioiis vestigia

iireinit,

iit

eius

archetypus prioris familiae fuisse videatur sed suiipletus et iiassim correctus


itaque cuni rainime aptus
sit,

ad codicem aliquem generis secundi.


historiae

qui
iu

ad genuinuni
lihris

Romanac textum

rcstituenduni

adhibeatur.

sprevimus cuni
ferinius.

deceni

prioiibus, in reliquis

quod non sprcvimus, quodammodo aegre

Sicut Paulus Eutropi bre\iarium additanieutis adauxit et libris sex adiectis continuavit,

Historiae Ronianac adiuuctis

libri

xvi circa annuni millesimum

a Landolfo amplificati et
nobis

octo

usque ad Leonis imperatoiis tenipora deducti sunt.


sit,

cum

infra

uberius de hoc opere agenduin


usurpato.
([ualis is

hic exponere sufficit de codice Paulino a Landolfo


facile diiudicatur

codex

fuerit,

nequc

ncquc inagnuni ad

ciisin

mo-

nientum habct;

nam

ex codicibus Pauli, quos ipsi

adliiliiiiraus.

optimi Landolfo actate

aut pares aut supcriores suut et Landolfus Pauli tcxtuin omittcndo transponendo inter-

polando miserc foedavit.


(piae in

ita(pic

quantum cx

laciniis frustulisque

Paulinorum

libroruni,

Landolli

(oiiiiiilatiiiiic

icgiintur.

cognoscitur,

codicem

satis

bonum

uactus

est

XXX

II

PROOKMIVM.
vu k'^nt vcrba ca
uicli<iies ")

Lainloiriis

iiaiu
,

iii

ulii

liiaut ciKliccs

atqnc iik'runu|ue
'

cdiuni

k'ctiiuieiii

interpolationcm

(luoiiiic

covuni 220,

addito vocabuk)
rc]ictit
e. gr.

repiicvisse'
22

sc(|uitur.

u(iiuiuu(|uani nianitcstos altcrius faiuiliac

crnuvs

2(l().

'scrip-

tiouc'

pro

scrutationc'.

cx

i.ian(klti

tcxtu

codicuiii

Laurciitiani

et

Vaticani alterius

arclietypus ali(|Uoticus vidctur intcrpolatus esse addidaiucntis.

(pioruiii f;raviora

bacc sunt

.\XL
7.
1(1
I'

UMi
Silvius aiinis
sui cius(fratris)

s
Iti

Silvius rcgnavit annis

ducc

Hoiiuili eri

ducc Hoiuuli dubiuni au


fcite

fratris

volnn-

deni nt fcrtur vohintate


12
I'

N
7
i:t

rcge Chaldaeoruni
vinculis dissolutis

rege
viuculis
:la-

S2

I'

15(),

muris validioribus et latioiibus


xioribus

muris validioribus
libcralium

SZ
sauctorum
pcr

178,
101.

liberalium artium
sauctoruni apostolorum

!)

222.

II)

per aniuim coutiuuum

auuum
generis codicem nulhim inve-

nani possunt sane haec adfuisse in libro Pauli eo (piem I.,audolfus usurpavit et ita ex

Paulo
ncrini,

iiiterpolato

ad Landolfuin venisse;

sed

cuiii

eiiis
ficri

(|uem Landolfum aetatc superare coustaret.


(pii

itcm potest, ut Landolfus liaec

addiderit et ex eo haec adsciverint

Faulum

iiitcrpolavcruut.

Praeter genuinam

Historiae

Komanae

et

Landolfianam recensionem extant aliae

praeterea epitomatae, quae pro satis eleganti bonoque sennone, quo utitur Paulus, rudeni et vulgarcni substituentes revum narrationem
exhibent.

mutatam

et

in

brevius
,

coutractam
lil)rum pri-

harum rccensionum per

se inutilium spccimiuis loco epistulam

mum, de

Attila uarrationeiu, librum xvi in editionis appendice apponi c re


sistit

visum
14

est.

Antiquissimam harum epitomarum


niae maioris
saeculi undecimi
'-^;
:

codex

Bambergensis E

III,

for-

contiuet Pauli

ad Adelpergam epistulam

inteviiola-

tam. ipsam historiam inde a

folio

vicesimo quarto omissa Hbrorum divisione. i^raemissis

14)

Laiidolfus :i44,

2I1

liaec.

liabet

iiii.st

lurratioiiciii

(ie

Fritliigermi et

Atlialaricii

<_'icilliis

ex Historia Tri-

parlita liaustani

'quamobreui

Frithiyernus

partem

pctiit,

.\tlin(iiricas xyero
lU erijo

cum xuis oicidcutalem cum suo exercilu ibioccilinyua paGothi sunt

Pauliis 200,

2:i:

ut iitrauiijuc reni piibliitaui idsuis Orientalein


,

est Kridigerims

cuiu

Alaricus vero
lii

'

dein rcmansit.

qui cuin Frithiyerno

cum suo
iiui
ciiiii

exercitu (lccidentaleiu opprimerct.

ergo,

'duds
'

petierant reyiones, ah
id
est

tria

(luis eyothi
hi

occidente occidcntules
iilest

Fridigerno

iii

Orientali

rcniaiiscrant

partc,

lingiia patria
(iotlii

ab orieutc Ostrogotliac id cst oricntales


isti

'

appeltali,

vero qui curn Atlialarico in proprias se-

sunt

dicti,

vero,

qui occiduas petieraut rcid

'

des
(lothi

renianserant,

Oslroyuthae
quae

or ientales

gioiies,

ab occidcnte Wisigotliae

est

occidentales

sunl

dicti'.

sunt appellati.
in solo
scciinilo

itaque Ijandolfum verba,

codiciiui

Paulinorum genere cxtant,

legisse

apertum
[Vide
iie

est

loco

autem mota
sc liabeat,

iiiterpolassc et transposuisse,
l'aiili

ut consona redilerct narratioui, quae praecedit.


tiianteiii

aliter res
iii-

uimiruiii lociini illum

niale

a I.andolfo

de conicctura expletuni esse enuique indc

latuin esse in libros Faulinos ordiuis deterioris,

quoriiui vcl optiiiios ct antiquissiinos milii coiistat alias inter-

polationcs cx LaiulolU reccusioue adscivisse.


interpolatis omnibiis rcperivi,
niihi

nec

magnopere mirabiniur hiatiim


videtur

illiini

in codicibiis Pauli
absit.

uoii

cuni epistnla

quoque siue dubio a Paulo praemissa ab iisdem


iiiniti.

utut est,

Paulinomm
15)

crisis solis libris prioris ordinis tiito

codicem accuratissime descripsit Waitz {Archiv IX, 673


excniplis ibi compositis addi possunt,

703,

Th. A/.]
cf.

17, 44
inilii

5"i,

qiii

de
'

seriiionis pro-

prictate uberrime egit;

quae lcgenti

occiirreruut

se rctornarc' et

per forciam apprclicnderc'.

l-KOOEMIVM.

XXXIII

Historiac
dice
Kil)
sentit

Homaiwe

initio

verbis
Lat.

'et dicunt alii".

similem, breviorem tamen in co{\ei(cs

Oxonieusi Magd.
plerumque cum
fjuarti

14 saeculi decimi (inavti repiierit Pauli


folio.
liistoria

Arrhir

I.

ubi epistula legitur in


liac

primo

inde a folio duodevicesimo.


in"

con-

recensione

tertia,

(luae est

codice

Vrbinate
,

001 saeculi

decimi
libri

inde a folio vicesimo seiitimo omissa Pauli ejjistula

desiuens iu verba
'";.

XVI;

'ct ordinavit.

nt illarum ecclesias catbolici episcopi consecrarent'

Deui(iue (luartam epitomen dedit codex Vaticanus 1984 saeculo undecimo et duo-

decimo scriptus

((/'.

Arcluv

V,

SO

PupcnconU Gcsch. der


,

V((H(I.

IIcrrsch((fl

400

403).
ti-

similem atque (juae est in codicibus modo hiudatis


tulo,

farraginem excipit praemisso


2j,

qui Landolfi bistoriae llomanae anteeedit


:

ip.

227,

inde

a folio

vieesimo sep-

timo Pauli bistoria

deest epistula,

liber

nonus

incipit

ab Antonino Fio,

decimus

et

un(U'cimus sunt Pauli nonus et decimus''), duodecimi initium est a Theodosio imperatore.

textus

buius

codicis

ad

genuinum Historiae Romanae propius accedit


;

(|uani

codicum Ijamliergensis, Oxoniensis. Vrbinatis recensio


'

ita liber

primus inde a vevbis xvi plerumque


vel

Homanum

igitur

imperium

'

Pauli

fere

integra verba
i)lane

rejietit et liber

Pauli jiremit vestigia.

uonuumquam tamen
specimen
satis

nova huius vecensionis


e

epitomae

auctor inmiscuit.
'

(luovum

lepidum apposui

'gestis lulii Caesavis':


:

Cvassus altev legatus Aquitanis et Cantabris tviginta octo milia intevfecit


(|ui

ceteri

autem,

'

in

fuga compvehensi fuevant. clamidem quoque vestimentorum eorum praecidi iuset sic restitui in

'sit

usque ad nates

ipsorum

civitate.

et praecepit,

nt

quam

diu sub-

'iugati essent sub Romanis, praeeisis vestimentis vestirentur


'

omnibus diebus, quo mun-

dus

steterit.

hanc turpitudinem habuerunt Aquitanii de sua superbia, quae contra

'Romanos habuerunt'.
Recensionem, quae
liber scriptus est,
est
in codice Vaticano, in

agro

Romano

eo fere tempore, quo


[Archic X,
.>/.))

factam esse coniecit

Papencordt, Bethmann autem

recensiones
plectens
Init

(luas

laudavimus
ducis

praeter

Oxoniensem
paulo
post

miuus recte

uno

nomine comesse

iussu

lohannis

Neapolitani

annum 942

scriptas

vo-

nescio

quibus nisus argumentis.

immo omnes has

recensioues scriptas esse ap:

paret post Historiam

Romanam

circa

annum millesimum a Landolfo compositam

eius

16)

in

liis

codicibus Paiili

historia

Romaiia pars est operis

liistorici

quoii praemissa Pauli epistuia post

ilescriptiouem

mundi
alii',

narrationes continet fabulosas de Assyriis,

de

Scytliis,

de Amazonibus, de Francis. de Ro-

manis

(hic

apponitur Pauli historia), de Langobardis.


niide

ipsi Pauli historiae

praemittuntur verba:

'ct

(iit

Vrb.,

om. Ox.] dicunt

manifestum

est de liac Historiae Romaiiae receiisione verba facere epistiilae


li

Pan-

linae in(erpretem Franco-Gallicum


'

[ChampoUion Vysioire de

Nfinnant p. .XXJV),

cum

scribat;

'digne chose est

de savoir,

(lue

cestui Paule
. .

dui foiz escript ceste ystoire delo devaiit dit Eutrope a la petitioii de dni nonies pour ce cette premicre estoit trop fort stille alla

'

bilissime uiarit et moillier

dame une autre

foiz cette

'

meissme
17)

ystoire commensa-.

ensi commeiit dieiit

li

autre',
his codioilnis lioc est scilicet

additamentum quod extat


{Aldeberga
O)

inter Paiili libros X et xi

Bami. Oxon.
O)

nuiic

;huc Ox.) usque historiam Eutropius composuit. cui tamen

aliq-.ia

Paulus Diacoiius addidit iubente domina Atheldoiiiini

'perga
'

cristianissima

Beueveiiti

ductrice

coiiiiige

Arichis

(Arechis

sapieiitissimi

et catholici

'catholicissimi

O) principis ista alia (istam aliam O) qiiae sequiintiir

subsequitur O) idem Paii_


Valic.
hiiciis-

'liis
'

Diaconus ex diversis auctoribus composuit (ex diversonim anctoriim paginis compilavit 0).
taineii

que Eiitropius historiam composuit cui


composnit quem sci]uitnr
KVTKOPIVS.

aliqiia

Paulus Diaconiis addidit et deinceps quae sequiintiir


Vrb.

'

iilem Paulus Diacoiiiis ex diversis aiictoribiisqiie proprio stilo contexiiit,


Paiiliis

hnc
{sir).

iisqiie Eutropiiis historiaiii

'

Diacniius e\ diMTsis aiictoribiis cnm|tosiiit'.

XXXIV
enim
iinicsi-ripta
iiitejin'
iit

PUUUEMIVM.
librarius eodicis Vaticani,

s"i
|i.

fiJ<"it

similiterque
'

atlditainenta
(|ui

iiiiuiiiilhi

i.aiKloltiaiia

3,s;?.

21:

a l'aiisani(i rege SpartliaiKiniin


'").

reeepenint

scri|iseriint

codiees Banibergenseni et \rljinateni

III.

I)E

FONTIVM NOTIS BREVIAKIO ET


ADIECTIS.

P.VVLI IIISTOHI.VE

ROMAN.VE

De Eutropi
editionc

et
iii

1'aiili

toutibus

atque auctoritate quaestiones


posse
intellexissem

cum ueque
iutrique

iii

ipsa

neque ad

hac praefatione absolvi

eniin

auetori

praeseitini
taiit.

libros

extremos C(mscribend()s auctores praesto fucnmt. qui hodie non exdeperditis usus
sit

(|uibiis auteiii libris liodie

uterque, ([uaerere circuiiiscriptos liuius


,

praefati(mis fines excedit,


certe.
ruiii

cum ad

alios (|U(i([ue auctores id i)ertiueat)

id egimus.

ut ea
(|iio-

(piae reccpta sunt in breviarium et in Historiam

Komauam

ex auctoribus.

libri

aetatem tulerunt. in margine indicarentur et commode disiungerentur ab

cis,

de (|Uonim originc et auctoritate coniectura et disputatione iudicandum est.

1.

EvTROPi

breviarii,

(pnid

ad fontes

pertinet,

tres j^artes fieri possunt.

(piaruiii

])rima liberae rei publicae

tempora complectitur,
a Nerva gestas.

secunda imperatorum vitas usque ad

Domitianum
est

tertia res inde

secunda autem pars

maxime euim
confiata

apta,

unde quaestio de fontibus exordiatur

tota

fere e Suetonii vitis


in

est et optime, qua ratione Eutropius libros,

(pios adhibuit,
illustrant.

eompendium

redegerit,

ostendit. id (piod cxcmpla,

quae subiecinius.

118,

12

Romauo

adiecit inqierio

Ae-

Sucl.

Aui/.

21:

domuit autem partim


suis

gyptum

saepe ante victam sed penitus tum subactam, Panuouiam Aquitaniam Illyricum
Cantabriam Dalmatiam
Uaetiam Vindelicos
et

ductu

itartim

aus])iciis

Cantabriam

Aquitaniani
Illyrico

Paunoniam Dalmatiam cuni onini, item Raetiam et Vindelieos


coercuit et

Salassos in Al]nbus

ae Salassos gentes Inal])inas.

oinnes Ponti maritimas eivitates. inhis nobilissimas Bosphoruin et

Daeorum iucursiones tribus eorum ducibus eum magna eojjia caesis Germauosque ultra

Pantica])aeum.
Dacos.

autcm procliis vicit (Termauorum ingeutes copias eecii])Sos dit fluviuni trans Albim (iuo(|ue summovit, ([ui in barbarico longe ultra
luni
ii

Albim fluvium summovit.

Ulienum
jier

est.

hoc tamen

jiel-

Drusum privignum

snuin
])ri-

(1

ini ni

stravit,

sicut ])er 'riberium

Tili.9:

'Tiberius bello

(Tcrmanico (jua-

vignum altcrum Pannonicuni.

(pio l)eIlo

xl

dragiuta milia dediticiorum traiecit iu Gal-

18)

codex

Uiccardianus

627

saeculi

XIV

:
'

eademque exhibere
saeijuli

refert

:)915

3918

aiino

1118 scriptum

et Ilstensem

XI V 14

XV
:

Betlmiann codices Bruxellensem

Orosio subiuugit Pauli libros XIII


libri

XVI
etqs.

oinissa librorum divisioiie sub liac praescriptione


lloiiorius igitur imper.ator
diaiiis

Kx

Paiilo diacouo secuntur'


Paiil,
isitiir

XIII

initio sic

mutato:

dum rempublicam
etq.i.
'
:

(joti-

imperator llonorius,

dum

vires rei pii-

ceriieret labcfac.tari
ita

iiiciimnioilis

blicac cotidianis ceriu^ret labelactari


re.stant adhiic
,

incommodis

et

decimi sexti Hne


lilicllo,

interpolato

qiiia vero
ii

quae de

Iiistiniaui
r)
,

AuKusti

lelicitate diciintur.

inseqiieiiti

(in

qim

I,

npoba rdor

historia demonst ratu

deo

priiesiile

promenda snnt.

expliiit'.

PROOEMIVM.
ciiptivonim
et sujicr

XXXV

iiiilia

ex Gerniania transtiilit
in Gallia conlocavit.

liam iuxtaque ripam Kiicni scdibus adsignatis conlocavit.


Aiit/.

ripam Rliein

Armeniam a
quod
nulli antea.

Partliis recc]nt.

ohsides,

21

Indos ctiam ct Scytlias auditu

Persae

ei

dcderunt: red-

modo
dam.

cognitos pellexit ad amicitiam

suam
vindi-

diderunt etiam signa Komana, quae Crasso


victo ademerant.

populique Komani ultro per legatos petenParthi quo([ue et

Scvtliae et Tndi. (|uibus

Armeniam
signa

antea
erat,
ruut.

muuera

Komanorum uomeu incognitum fuet legatos ad eum mise-

canti facile

cesserunt et
et

militaria,

quae M. Crasso
optulerunt.

M. Antonio ademerant,

reposcenti reddiderunt obsidesque insuper

120.

multi

autcm reges ex regnis


veliiculum

AiKj.

60

(reges

saepe regnis
et

relictis

suis venerunt, ut ei obsequerentur, et liabitu


vel

non Komae niodo sed


gio insigni

provincias per-

Pomano togati scilicet ad equum ijisiu,' cucurrcrunt.


122,
2

agrauti cotidiana ofticia togati ac sine re-

quosdam rcgcs

jter

blanditias
in

ad se evocatos

numquam

rcmisit,
,

qui-

bus Arcliclauni Capjiadoceni

cuius etiam
et

reguum

in

jirovinciae

formam redcgit

niaxiniam civitatem appellariuomine suo iussit, quaenuncCaesarea dicitur, cum Mazaca antea
V
care
t

more clicutium praestitcrunt. Tih. 37 quosdam (reges) per blanditias atque promissa cxtractos ad se non rcniisit, ut Maroliodum Germanum Kliascypolim Thracem Archclaum Cappadocem, cuius etiam regnum in foruiam iiroxinciae
:

redegit.

u r.
ut

124.
in

!i

qui

cxcmi)lo C.

Caligulae
retis

Ciiiiis

37: ut calidis frigidisquc ungucn-

calidis et frigidis lavaret unguentis,

lavaretur.

Nero 30

piscatus est rete

tibus aurcis piscaretur,

quae

blattinis funi-

aurato et purpura coccoque funibus nexis.

bus extraliebat.
124,
15

Britanniam paene amisit.

nam
illic

Nero 39:

clades Britannica,

qua duo
socioruni-

duo sub eo nobilissima oppida capta


atque eversa sunt.
lcrunt

praecipua oi^pida

magna civium
sunt:

Armeniam

Parthi sustu-

que caede

dircpta

ignominia

ad

legionesque Komanas

sub iugum
conceCottiae

Orientem legiouibus in Armenia sub iu-

miserunt.
factae

duae tamen sub eo provinciae

gum

missis.

pM 8

Ponti
,

modo reguuni
Alpium de-

sunt Pontus Polemoniacus

conccdente Polemone

item

dente

rege

Polemouc
gravi

et

Aljies

functo Cottio in provinciae forniam redegit.

Cottio rege defuncto.


128,
7

saevitia

notabilis
.

prae-

Vit.

13:

sed

vel

praecipue

luxuriae

cipue ingluvie et voracitate


die saepe quarto vel
latus.

quipiie

cum

saevitiaeque deditus epulas trifariam scm-

quinto

feratur epu-

per interdum quadrifariam dispertiebat

memoriae mandata est, quam ei Vitellius frater exhibuit, in qua super ceteros sumptus duo milia piscium, septem avium adposita
notissima
certe

cena

famosissima super ceteras


ei

fuit

ccua data

adventicia a fratre

in

(jua

duo

niilia

lectissimorum piscium,
posita traduntur.

septem avium ap-

traduntur.
128,
i:i

interfectus

autcni

est

magno
(e

Vit.

17: seminudus in forum tractus est


.

dedecore:
blice

tractus per

nudus erccto

urbem Komani \mcoma capite et subiecto

palatio)

per totum viae sacrae spa. .

tium reducto coma capite

atque etiam
ut visen-

ad mentum gladio. stcrcore in vultum et pectus ab omnibus obviis adiictitus po,

mcnto mucrone gladii

sulirecto,

dam
. .

praeberet faciem neve sunimitteret.


et

stremo iugulatus et in Tiberim etiam communi caruit scpultura.

deicctus

quibusdam stercorc
tandcni
a]iud

caeno inccssentibus
. .

(ilemonias

confcctus

est et inde uiico tractus in Tilicrim.

XXXVI
i:til.

IMJOOE.MIVM.

iit

i|iii

a Chiuiliii

iii

irniiaiiiaiii

cs/i.

('laudiii

iniiiciiic

in

Gerduas

et

deindc in Hritanniani niissns


lidste
eonlii.xcrit,

tricies

ct

maniam missus
trauslatus tricies

est

iude

in

Hritanniam

his rnni

duas

^alidissi-

cum

hoste confiixit.

nias {jcntes, vij^inti (pppida. insnlani ^cctani


ISritanniae iiroxinnini iniperio
ieeerit.

validissimas gcntes supcnpie viginti oppida


et in

Komano ad-

iusulam Vectem Britamiiac iiniximam


dicionem redegit.
:

132.
iiahnit.

fjenituram fiiiorum ita eog-iiitam


cinii

ut

niultae contra euni ciniiu.

\'rsp. "25 tam ccrtum cum dc sna snorumque gcuitura semper fuisse. ut post

rationcs

licrcnt

(|uas

patetactas

inf;cnti
di.xcrit

assiduas in sc coniurationcs ausus


firmare
senatui ant
filios
siiii

sit af-

dissimuiatione contcmiisit, in senatu

successuros

aut
'

filios

sibi

snceessuros aut neminem.

ant ucminem.
Til.
."i:

in oi)puj;nationc

llicrusolymorum

snl)

novissima Hicrosolymorum op-

patrc

ndlitans

duodecim
nuili

propuf;')uitorcs

puguationc

duodeeim propugnatorcs

toti-

duodecim sagittarum
III

confixit ictibus.

dem
([uiu

sagittarum confecit ictibus.


S:

ut

cum

(piic([uam

ncgarct et

Til.

uc ([uem siue spc dinnttcrct;


domesticis
([uasi

ab amicis reprelicndcretur, resjjondcrit nullum tristem debere ab imperatore discedere


,

et

admouentibus

plnra polliceretur

qnam

praestare posset.

j^raetcrca cuni (]nadam die in


fuissct
uilul

cena
cuiliodic

nou

oportere

ait

queni(iuam
discedere;

sermone
ctiam

rccordatus

se

illo

die

principis

tristem

at([uc

([uam jiraestitissc,

dixerit:

amici

recordatus (luondam

super

cenam.

quod

diem perdidi'.

nihil cui(jnam toto die praestitisset.

memo-

rabilem illam meritoqne


edidit

laudatam vocem

amici diem perdidi".


1 1
:

IHl.

tautus luctus eo mortuo

fuit.

ut in

Til.

(Tito mortuo)

nou secus atque


publice
edicto couvo-

tamqnam in propria doluerint orbitiite senatus obitu ipsius circa vesperam unutiato nocte inruiiit in cuonines
:

donicstico

luctn

maerentibns

cnuctis scnatus priiis

quam

carctur

ad curiani coucurrit obseratisque


fiiribus

riam et tantas
nee praesenti.
I

ei

mortuo laudes gratiasciue

adhuc

deinde apertis tantas mortno


quautas

congessit, quantas ucc \ivo

umqnam

egerat

gratias cgit laudes^pie eongessit,

cxiieditioues qnattuor liabuit.


,

unam

ne vivo qnidem umqnam at(|ue praesenti. Dom. (i: expcditiones partim sponte snscepit partini nccessario:

advcrsum Harmatas altcram adversum Cattos dnas adversum Dacos. de Dacis Cattis([ue dupliccm triumphum egit, dc Sarmatis solani laurcam usurpavit. multas tamen calamitates isdem bellis passus
,

spoute in Catthos,

necessario

Sarmatas legione cum legato simul cacsa, iu Dacos duas jirimam


iu

unam

Oppio Sabino cousnlari opprcsso, sccuudam


Cornelio Fusco praefecto cohortinm prae-

cst

nani in Sarmatia legio eius


est
et

interfecta

et a

cum dnce Dacis Oppius Saliinus


exercitil)iis

torianarum. cui bclli

summam
post
egit.

connniserat.

de
lia

Catthis

Dacisque

varia

proe-

consularis
praetorio
suut.

Coruelius Fuscus pracfcctus


occisi

duplicem triumphum

dc Sarmatis

cum maguis

laurcaiii

modo

Capitolino lovi retulit.

Suetonii verl)a apparet fere semiicr retincri, alicna.


plera(|ue originis incertae sunt nisi

(luae lcguntur
et

non

ita

multa,

quod aedificiornm a Neroue

Domitiauo extructoiCliroiKHirnpfi.

rum meutiouem Eutroiiium


V.
./.

e chrouico nri)ano hausisse couiecit

Mommseu
Suidas

3oi

p.

(lOt).

Difficilius

iudicium
:

est

de auctore Eutropi in partc prima.


p(o[xai3-t

licct scribat

sub

n.

KaTuiTcov

Ku-rpoTriou

-tT[i(iVTo;

A('|5iov

tov 'P(op,aTov,

inscripscrit licct

Euti-oi)ius

libros

Livium imitatus -ab

nri)e coudita'

(v.

supra p. VIII). couspiret deui-

(lue narratio sesceuties

cum

Livio,

nihilondnus non

ex ipso Livii opere

sumpta

est.

PROOEMIVM.
sed ex ejiitoma (luadam
sive
clironico

XXXVII
jiartem e Livio comjiosito;
,

maximam ad

nam

quam

inter Eutroj)i Suetonique

textum dejjrehendimus verl)orum similitudinem

nequa-

quani cadem est inter Liviana et Eutroj)iana neque veri liabet sj)eciem Eutroj)ium vasti
Liviani oj)eris in I)revius contra])endi jierdifficilem laborem subiisse
,

cum commode

in

usum suum
ficit

vocaret ej)itonias Livianas, quales ea aetate j)lures circumferebantur.


dissentit
_et

con-

rem

quod breviarium a Livio haud raro

in

temj)orum ordine et in

ij)sis

rebus enarrandis atcjue haec a Livio aliena aut Livio contraria similiter leguntur

aj)ud alios auctores Eutroj)i fere ae^juales,

Kufum

Victorem

Ammianum.
Pirogoft',

recte

hac

de re exj)osuit,
tatiouis

(jui

nuj)er uberrime de Livio Eutroj)io(jue egit.


est.

cuius disj)u-

summa

haec fere
nisi
j)ost

cum

Li\ianis consentiunt uumeri annorum, quos regibus


et .Suj)erbo

tribuit Eutropius,

quod Servii anni desunt

xxim

adsciibuntur
illi

item

numeri annorum
hi IIII,
II,

reges exactos et ab urbe eondita,


:

qui leguntur,

I,

II

15.

2
1

23, VI,

reliqui nunieri similcs aut Livianis

uno anno minores sunt

IIII,

24 Dcxxxv

V, 3

= CCCLXVI = Dcxxxvii DCLVIIII = DCLX


CCCLXV
Liv.

Liv.
Liv.

V, 4 DCLXII

VI, 6 dclxvi

= DCLXIII Liv. = DCLXvii Liv. = DCLXXXXII Liv. = DCLXXXXVI Liv.

aut uno maiores VI, 8 DCLXXXI VI,


VI,

DCLXXX

Liv.
Liv.

VI, 17 VI,

DCLXXXXIU

15 DCLXXXVIIII
1()

DCLXXXX
annorum

DCLXXXVIII

18 DCLXXXXVII

DCLXXXVIIII Liv.

sunt quo^jue
11, II,

nuineri, qui

a Livianis longius recedant:

15 CCCCLXI

CCCCLXXVIII Liv.

18

III,

ccccLxxvn cccclxxxvi 10 DXL DXXXV LiV.

vel

cccclxxxvii

Liv.

annorum regum Komanorum numerus universus


I,

est Catonianus. item fortasse anni a. u. c.


ti'es,

18 cccii et 19 cccxv.

decemvirorum anni duo sunt, aj)ud Livium

anni sine

magistratibus quattuor, ajjud Livium quincjue. tribunorum militarium consulari potestate

eorum, qui post solitudinem magistratuum

facti

sunt. auni tres,

apud Livium quattuor


,

ab urbe condita usque ad Hirtium

et

Pansam

consules comjiutantur anni dccx

qui

annus Livio dccviii

fuerit necesse est,

nobis secundum aeram Varronianam est dccxi,


,

ad Veterem

et

Valeutem consules anni numerautur dcccl

qui est annus Varronianus

dcccxlviiii, ad lovianum et Varronianum consules


liores,

Mcxvm secuudum

Eutropi libros

me-

qui annus est Varronianus mcxvii,

quem ipsum numerum tam Festus habet


,

(juam

breviarii

codicum familia secunda.

ex

eis

quae Livianis inserta sunt aliunde

petita,

ipse Eutrojiius inseruisse videtur, quae leguntur de ludis


jirimis
(I,

Romanis

(I,

6),

de consulibus
(II,
(j,

9,

1),
(III,

de dictatura
15,
2).

(I,

12, 2),

de Coriolano
(IIII,

(I,

15, 3),

de legionibus

L.

de Scij)ione

de Eumenia

4, 2),

de Hanuibalis sepulcro
sunt,

(IIII,

5, 21.

denique, quae ad oppidorum nomina


distarent ab urbe
ut

nonnunquam adscripta
ex
itinerariis.

milia passuum, quibus

Roma.

jietita scilicet

nos hanc

partem

ita instituimus,

ex fontium uotis appareret, Eutropiana utrum cum Livianis conveniant uecne


is

et ut

quid

habeat non ex Livio desumj)tum


,

facile perspiciatur.
ojieris

itaque

aut ipsos libros


,

Livianos

quatenus extant
locos

aut

jier

deperditam

partem auctorum
si

qui c Livio
(juae

pendent.

huc facientes

in notis

laudavimus,

aliorum auctorum

meutio

x
:

XXXVIII
tai-tii

PKOOEMIVM.
liausissc scd cailciii siiiiilia\c a]iu(l cos

cst.

iKni

Ihic

(liciiiiiis

Kutniiiiiuii

c.\

eis

invcniri atque

apud Kutnipimii.
(|iiac

Tertia
])issinie

(lciiiiiiic |iars.

cst

dc iuipcratdiiiui iudc a Ncrva rebus

{i,estls.

cuni sae-

cadcm

at([ue Scriptorcs Ilistoriac Augustac tradat. ncquaquani

eam

inde sum]!-

tani cssc contra (|uam vuliiMi crcduut,


ct bioj^-rapliis illis

uohis jicrsuasit
siniilis

IMrof^ofl",
siilicst.

ininio Eutrojiio ct Victori

aut idcni aut ccrtc

auctor

cuui

ita

adliibucrunt Eutro-

pius et Scriptores.

ut i|iiiii(|uies libro viii.

scmcl

viiii

ad vcrbuni ferc excerpta Eutro-

piaua cuni

vitis

illis

consentiaut

'")

II,

Pavlvs
ac
jiro

ipse

(luo

niodo Eutropi breviarinm adauxcrit


sujierius

cxposuit bis epistubic


uarrationcni

\crbis:

primo
loci

jiaulo

ab eiusdeni tcxtu

liistoriac

capicns

eanKpie

merito extcndens

quaedam ctiam

temi)oribus eius congrucntia ex diet quia

viua lege iuterserens eaudem sacratissimae Iiistoriae consonam reddidi.


piiis

Eutro-

us(|uc

ad Valcntis tautummodo imperium uarrationis suae iu ca seriem deduxit,


nieo

ego

deincciis
jiotui

cx

niaiorum

dictis stilo sulisccutus

sex in

libellis superioribus in

quantum
Iianc

haud

dissiniilibus

usquc ad lustiniani Augusti tempora perveni',


nos quoquc

secuni

dum

divisioucm.

qnam

ipse auctor indicat,


2")

primum de

libris

deinde dc sex cxti*emis disputabimus


Breviarii codicem.
scrtis aut (piod placct

quem nactus
Moniniscno,

cst,

Paulus ad \crbum dcscripsit additamentis iu-

ipsi codici

additamcnta
:

ita adscripsit,

ut

cum supIc-

plemeutis suis deiude librario dcscribcudum tradcret

ab

iis

quac apud Eutropium


requircljatur
,

gebantur

recessit ibi

tantum

ubi

proptcr additamenta

sua

id

quod

raro usu vcuit,


'vir

quae transposuit,
118, o

delevit,

mutavit, hacc sunt.

transposita sunt verba

11. 5
T
l(i

fastigio suo"
V2 post:

lo post:

militabat" 121

I9

ct

tcmplum

constituif

158,

'saepsit"

156

14.

desunt apud Paulum cx Eutropianis hacc:


7S, lo in proelio interfcctus

8, 10 tei-tio

cccxciiii

10,

orta subito tempestate


et

96.
100,

ct per Italiam

30,
-18,

sub iugum miserunt

Pharnaeis

52,
54.

:t

is sua occidit tum Marcellus is quoque viucitur M. Claudius, 56, civitatem pul

loO, li ^ictusquc

Pompcius
-2

vagantes
Iiausit

est

108,
118,

o
:i

qua causa ita ab

gnavit
58, 11 60,
!i

120, lo UKu^icns
122.
l

uno animo apud Scnam Piceni civitatem


ingcntes

Martio sepultus appcllatus Tiberius libidiuc nam


(i

lorica

aurea

1(1

152,

senior

referri

iutcrfectae sunt

72,

oiqiuguavcruut
is

156, 158,

Ki
:i

Romauam
(pii

revocavit
i

dimicabat

(juidem

II

eam

cepit ac diruit

11

76, 12 po8ti'emo ipsam,

diu

confecit
((,
(,

urbcm

reli(piit

cinxit

et

181,

post huuc lovlauus

militabat

l'j;

liac

ut videtur

cau.s,a

motus lacobi

p. 00)

libri

octavi capita

XXII

cx cpiloina

c Marii Maxiiui

libris

confccta peniiere coniecit.


'20)

Inter Kiitropium

Paiiluin I.aiiilolfuni iinac intercedat ratio,


j).

lucnlenter ilemonstravit Papeucordt [Gesch.

der Vandiil. Ilerrschufl in Africa

304

,/25)

exposuit deinde de rauli llistoria

Uomana
Vales.

llethniann [Arcliiv

X, 3U~

8s.

postea

de Pauli
[iiber

fontibiis

quaesivernnt liauch
l.

inde ab uiidecinio Oechsli


tiuin coiispectum proposui

die historia miscella


1,

XII

.XVII

[die

hi.iioria

Itomana des P.

I).

1873),
;

de

libris

und

d.

Anom.

II 1873)

ipse fon-

[For.ichunycn .XV,
1,

107).

practerea

alii alias

tetigerunl partes, inter quos nominandi

sunt

'Wait?.

[Forschungen

4 et OiJUinger Nachrichten

1865 p. 81)

et IIolder-Egger

[Neues Archiv

I,

300

309).

PROOEMIVM.
mutata simt minora haec
20,
1

XXXIX

a consulibus (consulibus
sublatum est (sustulerunt)
ob quae (quare)
saucius
(vulneratus)

luit.r.)

78,

infinita

(habeus)
decral in

iillinni

rocalnilo,
,

32,
34,

qiiod pleto
11

iirchiii/po

siip-

:i

52,

eius (ipsius)

eundem amnem
(jit,
1

[Treljiam

amnem)

82,

li;

(triumphi

perl

Marium

(acti

pugnaveruut ^jjugnatum
quasi

est)

suut) codicis hiahi r.rpliio


100, 20 expugnavit
(cepit)

7().

(quem)

proptrr codicis hia-

tum, qui sequitur


78,
fi

118,

II

Caesarem (eum)
Tiberio
(ei)

exceptus (susceptus)

122,

maiora autem haec:


30,
cis,
I'

Eutropius

10

sub

tali

tamen condicione pa-

30, s

(pax)

quae cum

ii)sis

Samniti-

qualis facienda Sanimtil)us placuit


30,
I'

bus) propter necessitatem tacta fuerat


30,
8

1-5

Luciusciue Papirius consul ad. .

postea Samnites victi suut a


,

I>.

versus eos directus est


itaque Sanmites

lo

congressi

Papirio consule

vii milia eoruni


elqs.

sub iu-

cum

Paitirio superati suut.

gnm

inissa.

Papirius

(|uorum VII milibus sub iugum missis Papirius Liqs.


.')0,

4
1'

perdomiti sunt
(',

perdomitique sunt omnes


52.
.i

52.

tunc
. .

se Hannibali multi Itali


igitur

Hauuibali multi so in Italia dediinde ad Tusciaiu


venieus

dedidere

Hanuibal ad Tus-

deruut.
nibal

Hau-

ciam veniens
54, 3 in oninibus his

tamen malis

in

quibus tamen nialis

108,

insidias paravit
scilicet

])arare voluit iusidias.

Aaddidit Paulus complura,


Orosii,

usque ad librum sextvmi adsumptis

h)cis

imprimis

Hieronymi, lordanis
\dta et

libri

de suecessione regnorum qui dicitur, inde a libro

vn

epitomam de

moribus imperatorum potissimum adhibuit. lordanem iu


126), Orosium item bis
(119;
lOO)
,

Iiac operis

parte bis tantum inspexit (117;

Hieronymum

bis

(119:
Orosii

152).

Hieronymi lordanis epitoniae excerpta fere semper ad verbum


iu

inseruit,

ambages

compeudium

fere redegit ita tamen,

ut

nunquam ab

auctore longius
scilicet

discederet.

})raeterea
(I,

per libros decem primos exscripsit paucis locis Solinum


(I,

de Ciuea 34
cello

109! et de Caesare 112

106,

107), Froutini strategemata de


et

Mar-

48

(IIII, 5, 4),

de Haunibale 53
liistoria

(II,

27),

de Paullo

Varrone 54

IIII, 5, 5, 6).

ea quae de Italiae
((ua

usque ad

Romulum

breviarii iuitio praemisit,


[cf.

ex eadem,

Hieronymus usus

est,

historia Latina 48),

sumpta esse conieci

de Demophanli Patrocl.

Tisain. populiscitis

1873

p.

eamque historiam librum de

origiue gentis

Romanae

pleniorem fuisse probavit nuper

Mommsen

[Herm. \II, 408)

Paulus cum, ut diximus,


et

plerumque quos ad manus habuit


tore posuerit, fere coustet,

libros satis accurate expresserit.


(pii

quo quid auc,

paucos subicimus locos,

aut ad corum auctorum

quos
euni

Paulum adhibuisse

constat,

aliquem prope acceduut sed ut dubitari possit,


locis lustini
,

uum
,

ipsum eo loco Paulus usurpaverit, aut similes sunt


ipsa volumina
1

Livi, Plini

quoruui

Paulum compilasse

vix est credibile.


cf.

quo tempore (Tarquinii Superbi) 14, ad relaxatiouem Cyri regis Persarnm reversi sunt Hierosoiymaui ludaei xlii uiilia

llier.

a.

1456
uiilia

a.

xxi. Servii)

'Cyrus Hebraeoruni
ferme hominum

capti^itate

laxata

regrcdi fecit in lu-

([uadringcnti.

daeam',

quae descripsit lordanes p 224.

XI.

PROOEMIVM.
numerus ludaeorum a]iud Esram milia CCCLX (2, (5, 4).
II.
.">

est xlii

'r;in|iiiiiii

saiK'

tciniMiriiius ca|iercniit.

cf.

Iliev.

1487

(=

a. xviii. 'rar(|iiini'
Iiiditli

srissiiiia

liiditli

lliilDtenieiii

sub

quo

(Cambyse

liistoria

cou-

texitur.

H.

(>

is(lein(|iio tcinjKirilius l'vtiia:;(iras

similia liabct liistinus

XX.

4.

scd iibc-

pliildSdiiluis

claruit,

(Hii

SauKi

(iriundns

riore narratioiie c.\iilicata.

Crotdnc docuit. novissime Metupontuni adiit


ilii(iue

sepultiis est.
1

24.

eirca

liae(^

tcin]i(ira

(Homae a
sub

(/.

Ilicr.

lun (Koma

capta anno

I(i2())

Gallis captae) Estlier imtatur liistoria conscripta.

lioc

rege

(Artaxerxe Mnemone)

mihi

vidctur
tinctur.

liistoria.

(piac in llcstcr libro con-

ox])leta.
I{.

lord.

p.

224

sub quo

(Artaxerxe

sive Asvero) liber Hester confectus est.

59,

deni(|ue

dum

(|uaedain

adulto

(/'.

Fronti. 2,

11, 5:

Sci])io Africa-

fiore virgo

pulcbcrrima ab eo
fuisset,

Scipione
pietate

nus in Hispauia

cum

inter

ca])tivas

cx])er-

deiireliensa

eam paterna
])arentil)us
.

imiae forinae virgo nubilis ad euni

servavit

concedens
generis

ut

eam

dncta esset omniumque oculos in sc converteret,

redimereut: ad se etiam puellae siionsum


nobilissimi
viruni venire

summa

custodia babitam sponso


reddidit.

])ersua-

nomiue Allucio
tivam donum
sponso

iusuperqiie aii-

dens

ei

i])sam (piasi ])ius in inatrimonium

rum. (luod parentes eius rodempturi eapSci]iioni

genitor tradidit dotisque


I)retium,
rat,

nomine

])uellae

adtulcrant

eidem
(jua

(|uod a parentibus
:

eius aecepe-

pro nuptiali

munere

dcdit.

eondonavit

]ir(i

(luibus factis

maxime
traus-

miilti])lici

magnificoutia uuiversa gens victa

aduitente pucllae sponso eiusque parenti-

im])eri(i

poiiuli

Koniani accessit.

bus (omnes fere Hisi^aniae ad


ierunt;

eum

117,

(Cleo])atra)

exornata
venit

diversis
siierans

rf.

lord.

li.

p.

225

regiua ad pedes pro-

ornamentis

ad Caesarem
sua
se
ille

voluta tentavit oculos ducis frustra quidem.

eum.
artans

iit

ceteros,

siiccie

ad libidincm

nam

])ulchritudo

intra

iiudicitiam princi-

inlicere.

scd

intra i)udicitiani co-

pis fuit.

uee

illa

de

vita.

quae orterebatur.
(piod
ut

ad eius

concupiscentiam
custodiri

minime

sed de parte regni

laborabat.

inflexus

eam

mox
ela]isa

maudavit;
fnior-

des])era\it a i^rincipe servariijue se trium])ho cognovit,

quae custodia
iuxta

iu pretioso se])ulcro

incautiorem naeta custodiam


ibi(|ue

Antonium suum

se collocans

tem

sibi conscivit).

mausoleum se regum rece])it maximos ut solebat cultus induta


in
ferto odoribus
solio

in re-

iuxta sunni se collo-

eavit Antouiuni.
r>2.
i.i

nam

])er

summa

niontium

iui;a

(/'.

Liv.

XXII,

14,

8:

nos

liic

jier

et abditos

(Fabius
52.

ncinorum saltus castra ])onens IlannibaJis fervorcm clusit.


victus
siiis

aestivos saltus devias(|ue callis excrcitiim

ducimus conditi nubibus


cf.

sih-isque.

1()

quoque llannibal
(lixiss(^:

fertur

Liv. XXir, 30, 10: Haniiibalein (iiio-

de Fabio
dixi vobis,

ita

num

([iiid

non
ob-

que

ex acie

redeuntem
sit.

dixisse

ferunt,

quod inontana
in

liacc nulies ina-

tandeni

eam

nubeni, ([uae sedere in iugis

xima
ruerct
50.

nos
?
(i

cani])0

vi

tem])estatis

montinm
dedissc.
cf.

solita

cum

procella inibrem

quibus iSaguntiiiis
antc

aiite caiitani

Plin.

n. h.

VII, 3, 1^5:

est inter ex-

ab llannibale urbcm)
rat triste.]trodigiiiin
:

lioc

])orteiidc-

enipla, in
Sagiiiiti.

uterum

iirotinus reversus infaus

naiii (11111

|iaene euixa

(|iiii

aiino dolct a

ab llannibale

est.

PROOEMIVM.
uterum regressns
Plin.n. h. 111,1, 124: Laevi et

XLl

imilier esset.

infaus

in

civitatis excidiuni
(55.
I

sii;nilic;ivit.
rf.

iBoii!

a quibus Ticinum ci^itas


rici

Ma-

eondita

est.

Ligures)

coudidere Ticiuuni non pro-

cul a Pado.

Additamenta denique quae sequuntur


50, 119,
4
2
1(!

se

'Hannibalem)

ut

primum

posset, adversus

eo ({uod rem publicam auxerit.


(diligebat

Romauos puguaturum lAugustus uomen accepit)


(poetas)
^i)

120,
152, 156,
ita

Augustus Virgilium

Flaccumque
et

(i

iuter ceteros

beatissimum levitam

mai-tyrem Laurentium extinxit 'Decius)

'i

CLaudius vicit Alamannos) in silva quae Ligana dicitur.


lil)ris

comparata sunt, ut ea Paulus non ex


(juae

descripta sed de suo adiecisse videatur.

etiam le\iora suut,

apj^osuit.
:

ut breviarii et

additamentorum verba aliquatenus

cohaererent, quae sunt vocabula


his diebus' similiaque, itera;
8,
7

'ergo, igitur, itaque, denique, siquidem. hoc tempore,

ut praemissiim est

54,
fuit

:<

iierierunt

autem

ibi

10, 18

causa autem iuteritus haee


invasit
(pax)

72, 12

tribuuus)

ut dictum est militum

14,

31,

2
I

48,

53,

imperium tameu quani offerebat nam idem consules eaque de eausa Ronianorum exercitum strant

98.
102,

expuguavit etiani

expugnavit namque in ea

152,

ex quibus iunior Philippus


e quibus senior

156,
libros

ducis sui

Pergimus ad sex
jirimis xi

a Paulo additos
jjrimo
et

totos.

agemus autem primum de duobus


libri xiii;

et xii

additis

capitibus

secundo

auctores enim

quos

Paulus in his adhibuit.

eum omnes

fere supersiut,

ex hac disquisitioue optime intel-

legetur, (piomodo Paulus versatus

sit

iu ea operis parte,

quam totam

ipse composuit,
erit.

eaque disputatio quaestionis de reliquorum librorum fontibus solidum fundamentum

Eutropius ubi desinit, Paulus in eius locum ita substituit Orosium, ut ex epitoma

Hieronymo lordane spicilegium


ex Orosio peteret
ijjsis

solito

niore

institueret,
,

narrationem autem continuam

verbis,

ubi

fieri

posset

servatis, aut ubi


,

non posset

caute et
inter

prudenter contractis.

cuius rei

quattuor subieci exempla

duo quae ratiouem

Pauli et Orosii tcxtum. duo, quae,


193,
1

quomodo excerpta eoniungantur, demonstrant:


Or. 567: interea

interea Rufinus,

cui a

Tbeodoest, inalo

cum a Theodosio

sio Orientalis

aulae cura eommissa

singulis i)otissimis iufantum cura et disci-

perfidiae depravatus,
laciis

cum liarbarorum
,

so-

plina utriusque palatii commissa esset hoc


est Rufino Orientalis aulae Stiliconi Occi-

regnuin temptaret invadere


luit.

morte

iustissima i)oeuas

Stilico quo(pTe

Oc-

dentalis imperii, quid uteniue egerit quid-

cideutis tutor imperii

inmemor conlatorum

ve agere conatus
cuit;

sit,

exitus utriusque dofilio

beneficiorum
cer

inmemor adfinitatis, nam soextabat Honorii, regnum et ipse Eufilio

cum
.

alius sibi, alius

suo (571

Eucherium
fastigium

filium

suum)

adfectans regale
turbatis ne-

eherio
intulit

aftectans ingentia rei publicae


;

ut rebus

repente

mala

nam cum

saepe delere posset

cessitas rei publicae scelus ambitus tegeret.

l)arl)aros.
tliis

fovit,

saepe Alaricum cum Gosaepe conclusit, semperque

(572 Stilico qui ut

unum puerum purhumani san-

suis vicit,

pura iudueret,

totius generis

21

' j

FlacMiiuque' vocabubini Opitz


iiiii

[ml. son. phil.

IJpis.

111,

'J7fl':

Paiilnm

ex inteKra fpitoma,

cnius

i|Uidem libris

supersiint oinnilnis abest, ailiecisse existimat.


j'

EviHol-IVS.

XLII
<iuis fuerit exitus.

PROOEMIVM.
sud

iliiuisit.

ciii

iiielius

guiuem dedidit
niisit,

barbaras geutes

ille

in-

iu loco

(licetiir.

hic fovit.
suis

taceo de Alarieo rege


victo

cnm

(iothis

saciic

sae])e

coneluso

semperque dimisso.
filium).

(072 quod et extor])osset [Stilico

quere imperium geuero

in

187.

(Valeutis ])erseeutionel

pcr siucatiioli-

()r.

.").")

([uae aiitem ])cr diversas nbiliis

gulas ubiijue jiroviueias adversiis


cas
ecclesias
et

((ue ])ro\incias

siiuilii)us(|ue

iussis

adiidei
i])sa

rectae lidei

iio|)iilns

di-

versus ecclesias catholicas et reetae


]i()])ulos

ver.sa suut iulata iiicoinuioda.

gesta

siiit,

satis signifieatiim

retieeudi electione sufficiat.


1S().

10

^alentinianus
ciiiii

perii sui iiiideclmo,


l'aiiuoiiias

vero anno imSarmatae sese pcr

Or. 550:
Valeiitinianus,

Ainio

auteiii

xi

iiiqicrii

sui

cum Sarmatae

sese ])er Pan-

ditiudisseut

easque

vastarent,

nonias

(liffiidissent eas(pie vastarent, belluin

bellum

in eos
||

parans

dum apud

Brigetio-

in eos jiaraus ajiud l?rigitioneiii

o])])idam

iiem oppiduni

(,>uadorum
i

lei;'ationi

respon||

subita

effusioiie

sanguiuis

([uod

(iraece

deret auuo ae^


subita

quiiito et

quiuquagesimo
.

a])oplexis vocatur, suffocatus ac mortuus est.


ep. 45, 8, 9
:

quac Grraece apoplexis vocatur, voce amissa sensu integer expiravit. quod quidem intemjieeffusione

sanguinis
||

Valeutinianus apud Berlegationi respondens

getiouem Quadorum

anno aevi
exspirant.
cibi

([uinto

et

quiu([uagesimo imiutemperantia

rantia cibi ac securitate,

qua artus
retulere.
,

diffu||

petu sanguinis voee aiuissa seusu iuteger

derat,

accedisse

plures

fuit

quod

(luidem

autem imperator egregius


reliano similis,

vultu

deceus.

ac saturitate, ((ua artiis ditfuderat. ac-

sollers iiigenio. aniino gravis,

moribus Au-

cidisse plures retulere.


///).

sermone eultissimus, quammaximeiiue ava-

2381
et

Valentiniauus egregius alias

quam
ritiae.

esset ad loc[uendum ])aTCus, severiis.

imperator
uisi ([uod

Aureliano

morilms

siiiiilis

veliemeiis, infestus vitiis

severitatem

eiiis niiuiiim et [larci-

severitatem tamen eius nimiam et


([uidani crudelitatem avaritiam
j|

tateni

quidem
45, 5,
(j

crudelitatem

et

avaritiam

]iarcitateiii

iuter])retabautur.
t'j).
:

iiiterjiretabantur;

aeer in

liis,

([uae

me-

hic Valentiauus fuit vultu

moraturus sum, Hadrianoque proximus pingere vennstissime, meminisse, nova arma


nieditari,

decens, sollers ingenio, animo gravis, sernione cultissimus. ([uam([uam esset ad lo-

tingere cera seu limo simulacra,


uti

qnendum
festus

parcus, severus
vitiis

vehemens, inavaritiae.
et iu
his.
[iro-

prudenter
liomiuibus,

locis

temiioribus

sermone
foedis

tamen
cupitor

maximeque
fuit

at(|ue ut lireviter

coucludam,

si eis

cnius

ipse

aeer
,

quibns sese quasi tidissimis

quae memoraturus
,

sum

Hadriano
,

])rudentissimisque dederat, earere aut ])robatis uti licuisset,


])riuce])S

])ertectiis

baud dubie

ximus pingere veunstissime meminisse, nova arma meditari, fingere cera sen limo
simulacra, prudenter
uti

enituisset.

locis

temporibus
si ei

sermone atque ut breviter coiududam,

foedis hominibus, quis sese (jnasi fidissimis

prudeutissiiuisque dedcrat, carere aut ])robatis eruditisque mouitoribus uti lieuissel.


[lerfeetus

liaud dubie prince])s cnituisset.


ita(|ue

187,

19

dcnique lacrimabili cum C.o-

Or. 553:
lacriuiabile

xv

im^ierii sui

anno

this bello

commisso

||

ad

])rimum

(Sotlio-

illud

bellum in Thracia euiu


instriictissimis gessit.
(jlothoriiiii

ruiu

imiietiiui

iierfurbatae

liomanorum

Gothis iam tunc exercitatione viriiim reruiii([iie

e(|iiitiim
(pii

tiirmae iiiidatos ])edes deseruere.


('(piitatu

abiiudantia
stafiiii

mox

liostium sae])ti ae sagitcuiii

ubi

[irimo

inqietu

iier-

tariiiu

iiiiliihiis

nhruti

amciites

iiictu

tiirbatae lioiiiaiioniiii eiiiiitum

turmae uuda

PROOEMIVM.
fimditns interierc.

XLin
niox legio-

liuc illu((|iu' fiig-itareut,

peditum desernere praesidia.


nes
])editnm
unditiue

ipse

imperator cuni
fngani
||

.sagitta
ol)
||

saucins verniniinni
vilissi-

equitatu

hostium

snsque in

doloreni
at(|ue
,

cinctae

ac

i)iimum

nubibns

sagittarum

saepe eqno laheretnr


nientibns
(Jotliis
11

iu

obrutae deinde

niam casniam deportatns esset


ig-nif|ue

snpervecou-

cum amentcs metu sparsim per de^ia cogerentur. fnnditus caesae


gladiis

supposito

inse(|ucntium

contis^iue perierunt.

creniatiis est.

il)se

imperator

cnm
liic

sagitta

saucius ver-

susque in fugam
fjiil.

ctqs.

-16.

2:

Valens cnm fiothis la-

ciiniabili bcllo connnisso sagittis saucius in

casa deportatur vilissima, ubi supervenientibus

Gothis

ignifjne
est.
:

supposito

incendio

concrematus
Hier.

2395

ipse imperator Valeus

cum

sagitta saucius fngeret et ob

dolorem ni-

mium saepe
denique petentibus
pos
mitteret,
Gotiiis,

(n\\\o
;

laberetur rtqs.

ut eis ejiiseo-

Or. 554

.Gothi antea per legatos supillis

qnibns

fidei

rudimenta
nniversa
iusto ita-

plices poposcerunt, ut

episcopi, a quifidei

suscipcrcnt.
riani
illa

Valcus

doctorea ad eos Arsic(|ue

bns regulam Christianae


mitterentur.

discerent,

dogmatis
dei
indicio

misit.

Valcns

imperator exitiabili

gens Arriaua effecta est

l)ra\itate doctores Arriani

dogmatis misit.
(juod ac-

(|ue
est,

ab

iliis

iguc

creniatus
igni.
||

Gothi primae

iidei

rudimcntum

qnos ipse perfidiae sueceuderat

cepere tenuernnt.
ipsi

itaqne iusto dei indicio


,

eum vivuni incenderunt eum etiam mortni vitio erroris


:

(pii

propter

arsuri sunt.

Gothi vero imperatore occiso iam sccuri

ad urbem
ul)i

})roperant Constautinopolitanam,

tunc Dominica Augnsta Valentis uxor

niulta pecunia plebi largita al) urbis vasta-

tione

hostem sul)movit,

regnum coguatis
||

lideliter viriliterque servavit.

lord. 238 Gothi vero occiso imperatore iam secnri ad nrliem properant Constantinopolitanam nbi tunc Dominica Angusta Valentis uxor multam pecuniam plebi largita ab urbis vastatione hostes submovit regnumquc cognati, nsque dum ille Theo,

dosiuni ordinasset, tideliter utiliterque servavit.

Additamenta non ex auctoribns desumpta


in Eutropiauis
scilicet ut

in his
,

quoque
sint

libris talia sunt,

qnalia esse

\idimns.

ut recte intellcgatnr

quam

cxilia,

omnia coniposnimus.

excerpta

quodammodo
180,
l

consarcinaret, interponit haec:

liis

diebus 185, lU;

porro Gratianus 188,

10

interea 196, 8

nihilominus
186, 8

188, 13
li

non multo post tempore

at vero Gratianus 189,

dum

186,

11

mox, eum 190,

24

autem 186, 14 tamen 186. 1" hic enim 186.

quoque 191,
20
:i

17:
18

196,

ii

iuterdnm 191,
inter

haec 193,
12
8
:!

8;

195, 22

praecipueqne 187.

sane 194,
17
2')

quibus cognitis 187,


igitur

qui,

dein 195,

denique 187, 25; deuique prins 190,


187,
7
:(:j;

continno 196,

190, S;

l'.J6,

2:

itaijue

postmodnm

196,

lo
21
..

192,

e coutrario 196,

f*

XI. IV

rKtiDKMlVM.

;iliis

Idcis

in'rs|iiciiit;itis

causa
10:

iiiscrit

iKiumiila.
l-"):

scilicct
.\

liacc

aetotis
1!)2.

niailiuluin
7 ls'.>.

ISS,

ISU.

iiiilin

auxiliatonmi
laiKlcm

1110.

20

iul ciiiiis

pocta cccinit
(iliiii

190,

:il

halieiitciu

15

{iiicciuliiim

iiuaiituiu
i:)

a Caesarc
liniifu

imperatoruni 189, 27
ut (lictum cst
ISf).
III
:

factum C8t 191.


195.
i:t

(cf.

infni

/i.

/,/.)

(lucm

sibi

ut iiraemisimu.s,
:!1

Gratianus,

(lctrimcnto
195.
21

niagis

(|uani

auj^mcuto

sociavit in regno 186,

Jussns

\'alciitc

1S7.

m
2t)

(lcgationem

iii

liis

\crliis

I9(i.

22

^turbo veutorum) apartcTlicoilosii 190.

raro ah auctorum verbis longius rcccdit, ut factuni est:

IsT.
tyrii

monachorum

nuiltitiulo

mar-

Or. 551

interfecta suiit ibi


Ilier.

iiiiilta

ag1110-

consecuta est iialmam'.

mina sanctorum. nachorum caesi.


(lui

2'M)\

multi

paulo graviores

loci

suut duo,

sciiuuntur:

191,

2:i

'iuerat ei cura pictatis cximiac'

antc "colere pati-uum tamiuam',

pro (juibus cst in cpitoma,

quam
12

se^piitur,

iani illa
lio-

niiuutiora et ut (licitur intra aulam,

quae quitlcm quia occulta suut, luagis uaturac


item
19:!,

niinum curiosae oculos auresque ad sc trahuut',


gresso
5(38
'

(Kadagaiso

Romam

in-

'iuvadit ilico

Koniam pavor

intiuitus'.

jiro

quibus Orosius. quo hic utitur. halict

hoc (Kadagaiso; igitur Romauis arcibus inmineute'.


ter'^'')

Denique
hausit

in libris xi,

xii,

jirimis

dccimi

tertii

capitibus ex libro deperdito

188, 2:

'hoc deuiquc
Italia

ei

[Gratiano]

recta fidei cultura coutribuit.


(jiost

uani

cum

us^pic

ad id tempus

Arriauae perfidiae morbo laugueret


iudice subito

Auxeutii seram mortem)


(episcopus)

'

cum (Ambrosius) ex pagano

apud Mcdiolauiuuil di\iuo nutu

'

a cuuctis fuisset electus uioxque catholico bajitismate tinctus

iiraesul csset ordinatus

'

cumtpie pro fide catholica libros Gratiano imperatori porrexisset ac venerati(me qua

'

debuerat susceptus esset,

(uuiversa)

statim

(ad rectam fidcm Italia repedavitj


a.

'

in qui-

bus quae uucis iuclusa leguutur, ex Hieronymo

2390 hausta suut: post Auxeuti seomnis ad fidem reetam


Italia

ram morteni Mediolauii Ambrosio episcopo


convertitur. 190. 6:
211:

constitnto

'hanc Maximo jierditioucm beatus Martiuus ante


'huius
(Theodosii imperatoris)
,

J)raedixit'.

191,
extitcrit

ct

apud homincs mausuetudo

et (juanta

apud deum devotio

hoc uno monstratur excmplo:

uam cum apud Mediolaeumque bcatus Ambrosius


ct prohi-

nium missarum

fruiturus sollemuiis ecclesiam vellet intrare


,

pro (piodaui facinore

nisi publicc paeuitcret,

non admissurum sc diccrct.

'

bitioncm

liumilitcr

pertulit

et

satisfactiouem

uou erubescens indictum ab episcopo

paeniteutiae

modum
quae de

devotus excepit'.

22)

(le

eis,

.\thaiiarico et Alarico
iii

(XI,

15;

.\I1,

i:i

15)

iiarrat,

iulra dicenduin erit.


et

vcrba

192,
'

;i

liiiic

(Theodosio) sociata

coniugio Flacilla fuit,


et lustinae
liliain

ex qua Archadium

Honoriuni genuit
iii

qua dcVa-

functa tiallam Valcntiniaiii


duxit, quae
ci

maioris

Valentiniani quoqui;

iunioris sororeui

matrimoniuni

'

Placidiam peperit, cui postea do matris nomine (lallae copnomen accessit' practer verba
ISG,
:i(i

lentiniani maioris et lustinae IUiam' e

repetita et ea, iiuae sunt inde a

'oui postea',
ei

e lordaue de-

scripta sunt p. 2:iS:

'de qua tialla dehinc 'rhcodosius imperator Flacilla dcfiincta. quae


1'lacidiaui generavit,

.\rchadium et Ho-

norium pcpercrat,

quae mater

luit

modcrui Valcntiniani iuuioris imperatoris'.

PKOOEMIVM.
Inspexit igitur Paulus ad conscribenclos lihros xi, xii. rtecimi
Orosiuni, epitomam,
(lc

XLV
tertii

capita duo prinia

Hieronymum, lordanis Romana,


,

libruni

quendam de rebus
,

Gothicis

Athanarico

et Alarico

quibus accedit auetor ecclesiasticus


clegit

cui

tres

locos

modo

relatos debet'-').

primarium auctorem

Orosium. cuius uarrationi tamquam operis


ijjsa

staminibus reli^iua additamenta adnectuutur. verlia auctorum retinet aut

aut leviter

immutata, nec (luicquam. quod habeat momentum, de suo addit.

Eadem
tertio

prorsus

ratione

compositum esse
,

libruni
,

decimum tertium inde a


testantur.
-*)
:

capite
in eo
iu

auctores a Paulo adhibiti


(197.
:).)
.

(luatenus

supersunt

adhibitus

est

lordanis semel
iioc libro

novum
cui

accedit Bedac ehronieon


similitudo
sit

primum autem locum

obtinet auctor,

cum magna

cum Prosperi chronico, tamen

23) aut liuic aut Prospcro debct l'aulus, quac leguiitur dc Martino, llieroiiymo, Augustino:
188,
tis
7

co tempore in Galliis apud Turonos niul-

Prosp. 381
liae civitatis

Martinus episcopus Turonorum


habetur
7'iro;

(lai-

beatissimus Martiiius lampabat virtutibus.

niultis clarus

apostolii is

virtiitibus insignis habctur).

toto(ic orbe doctrinis ct scieiitia clarus

apud

Hctli-

id.

385:

hoc tempore Hieroiiymus presbyter tolo


iiigc-

lceiu civitatcm Palaestinae situs radiabat llicronymus,

iam mundo clarus habitat in Bethleem egregio


nio et studio universali ecclesiae serviens.

et

19(j,

lii

in

qiia

(Africa)

fulgentissimus

tunc

id.

395

Augustinus

beati

Ambrosii

discipulu.'

apud Ipponi regiuui totiusque


rcbat Augiistinus.

luagister ccclesiae flo-

multa facundia doctrinaque excelleus Hippone Regio


in Africa

episcopus ordinatur.
;

24) eiusdem quoque llistoriam Ecclesiasticam

geiitis

Anglicae Paulus videtur adhibuisse


iiarrat,

inter

ea

enini,

quae ad verbum plerumque e chronico de rebus Anglorum


200,
14

leguntur haec:
I,

(cum .\etius minime annuisset) eo quod

H. E.
auxilii

13: nequc

quicquam ab
utpote

illo

(Aetio)

contra viciniores hostes occupatus existeret.

impetrare

quiverunt

qui

gravissimis

eo tempore bellis

cum

Blaedla et Attila regibus

Hun-

norum
20(1,

erat occupatus.
I,

17

iicc

ultra

e\inde hactenus valuerunt ex-

H. E.

14

revertuntur grassatores Hiberni do-

pclli
tiiinc

(Picti).

at

vero residui Brittanorum

dum

con-

mus

Scottorum impctus formidarent,

ultra

iam de

longum tempus reversuri. Picti iii extrema parte insulae tuuc primum et deinceps quipost
iion

Komanorum

praesidio diftidentes [Anglos invitanl).

everunt [Picti extremam insulae partem


et deinceps habitaturi detinent chron.]
,

tum primum
praedas
ta-

men nonnunquam exiiide et coiitritiones de Brittorum gente agere non cesserunt. initum iiamque consilium
est
,

quid

agendum

ubi

quaerendum
tam

esset
feras

praesidium

ad evitandas

vel

repellendas

tamque creberrimas gentium Aquilonalium inruptiones placuitque


205,
'2]

{ut

Anglos vocarent).

ccce autcm adbiic ihidcui saiictis cpisco-

H. E.

I,

19: sed et bellum

Saxonum Pictorumiunctis viribus

pis consistentibus valida

[Saxonum Pictornmque mae c/iron.]

que adversus Brittones eo tempore


susceptum divina virtute retundunt:
ipse

nus Brittaniam advehitur


toiies

nihilominus Brit-

cum Germaniis

gunt,

mox arma corripientes hostibus obviam percum quibus beatissimus Germanus sponte se
nna pergit ad proelium,

dux

belli factus

non tubae clangore sed clamorc

Alleluia totius exercitus voce ad sidera levato hostes


iii

olTerens
belli

cumque

ipse

dux

fugam

vertit inmanes.
I,

ante coiisertam aciem ronstitisset iamque hostes

H.
tur
. .

E.
et

2()

Germanus ducem

se proelii proflte. .

conglobati propius adventarent,

non tubae clangori-

iam aderat ferox hostiiim multitudo

bus,

iion

gladiis

fldens

imperat solummodo sanctus

tum

subito

Germanus

signifer universos

admonet
.

et
.

antistes, ut

consona
elevata

cum ipse prior inclamasset, omnes voce eundem responderent sermonem. moxque magna voce Alleluia sonuit: cumque oninis
sublato ad sidera clamore Alleluia respon-

praedicit, ut voci suae iino clamore responderent

Alleluiam tertio repetitam sacerdotes exclamant: sequitur cusso

una vox omiiium


aero

et

editum clamorem reper,

exercitus

montium conclusa multiplicant


prosteriiitur
. .

hostile

disset cunctaque per circuitiiin loca resultassent,

conacic

agmen

terrore

trepidationi

iniectae

tinuo tantus hostes pavor invadit,

ut dissoluta

vix sufttcerc

pedum

pernlcitas credebatur.

fugam

arripientes,

ac si singulorum cervicibus gladius

iiimineret,

tremebundi ad propria refugerent.

XI.VI

PKniiKMlVM

iu'i|iic

iiitc.uiiini

c|iioil

iliciiims
i|llilills

ncr

\';itii';iiiiiiii

iicc 'riniiiiiiiiiiiii

r;iiiliis

idctur iidliiluiissc.

siint

;illtcni

inci.

clc

;ij;inius.

iii

III

liis

it;i

t;iiitis

inciinniitHlis
(l;ill;iiii

ilci)

t';i-

Prosp.

inl.

IKi:

eiusque

iPlacidiae)
Val.:

vciite

si)|iitis

lliinorius

ri:iciiri;nii

nupti:is Consf;uitius pronierctur.

Concf

.HTrniiinani
liilc

su:ini

Ci)nst:uitiii

siio

coniiti

stantius
inl.

eam
lls:

(Giillani)

accc])it uxorein.
CVnistiintii

intci;'orriiiio
i)ri)niiss;iiii

ot

iiig;euti

viro

iani

dui;:ni-

\'alentiniiuius

iliini

niiij;iii)

eiincti)ruin

Placidiae

lilius

nascitur vi Non. lul.

liio

si)ci:ivif.

cx

iiu;i
.

\'aleutini;uiiuii
i|iii

tiliuni

TirolM XXIX;
imperiii

(Constantius dignitatc
interiit.

('oustiuitius g-enuit
ciie

|)ostea rei iiulili-

vix

octo

mensibus usus
filio

ini|icriiuii

^essit.

Valentiniano octo annorum


focilus
\\';illia

derclicfo.

lioc
cuiii

in

tcni|iorc

tinnissiniiiiii

//)/.

110: Constautius
ei

i^iiccni firniat

cum

rei;e

(iotiioruni
ei
iiil

Constantius
.\i]ui-

Wallia data

])e|)ii;it

triliuens
fl;illi;ie

liiiliitiinduni

secuuda

et

ad liabitandum Aquifiinia quibusdam eivitiitibus confiniuni


[siiiriliter Aii;/.

tiuiiiini

iirovinciam

eiusdeiiKiue

lirovinciarum

Val.. oin. Tiro).

provinciae

quiisiliuii

eivitiites vieinas.

cernens
stiuitii

itaiiue llonorius ubiiiue se

Couliella

420
inip.

Constiintius ab Honorio

iii

con.sor-

\irtutc

et

ingenio

scu

per

tium regni adsumitur.


moritur.
Tiro:

421

Constantius

seu

jiaeis

nioderatione tucri euni cunctis

Constantio dignitas

adniteutibus iipud liinennani in rcgni consortiuin adseivit.


silnis
i|ui

imperii ab Houorio spoute delata, qua vix


octo mensibus usus peiiit.

necdum septem

nien-

cvoliitis

ex

liac

Ince sulitractus est.


12ii
;

IV his dielius iipud Retlileem Palaestinae

Ilicronymus ]ircsbyter morifuran(Jct.

beatissimus

riierouymus
annis

exjjletis

no aetatis suac xci prid. kal.

nonaginta
niigravit.

uno vitae

ad Cbristuni

scquenti

tcmpore

Maximus
ijui

apiid
(le

.viliis

Tiro

XXX

Maxinius tyrannus

Ilispanias factionc loviani,


militari clarus liabebatur,
ripuit.

tunc in re

regno deiicitnr ac Kavcnnam pcrductus


S])CctiieuIorum ]tom])iun tricenna-

tyrannidem arsupcrati

sublimem

ucc multo

])i)st

utrique
,

libus Honorii ])raebuit.

ct capti

ab Honorii exercitu eideni cuni apud Ravennam tricennalia sua ageret.

praesentantur.

VI
qiic

lioc

fenipore

dum Wandali
.

Alani;id

422; boc fcmporc cxercitus

iid

Hisjia-

Ilispiinias

intcstarent

Honorius
ducein

nias contra \'itndaIos niissus est. cui


stinus

Ca-

cas

defensandas

Castinum

cuni

dux

fuit.

qui

Bonitatium

cxercitu dirigif.

qui Casfiiius pracclarum

bellicis iirtibtis prae(daruni inciito


tit:

averiiublicae

viruni

viruni llonitatiuni ac hellicis artibus exercituni

nam

inepto

ef iniurioso
societitte

imperio ab exavertit.

dignum
tium

ille

periculosum

sibi
rei

atque in-

jiroripuit
ct

idque

peditionis

suae

Boni-

multoruni laborum
initiiim
fuit.

maloruni

sefiucn-

fatius vero iierieulosum sibi

iudiguunKpic

ratus

eum

sequi

quem discordem superessct,


celeriter

bientcmque exjtertus

se

ad

])()rtuni

l)r()ri])uif

ad Africani miignuiiKiue postmoduni rei ptibliurhis


:\tque inde

cae dctrinicntuni
excidii
cxtitit.

totiusquc Afrieae
Ciistinus vero
taiito

causa
col-

lega
niliil

ob

suam
in

intemperimtiam
llispauiis ges.sit.

i)ri\atus

dignuni

PEOOEMIVM.
VII
IVatre

XLVII
Placidia Augusta a fratre Honorio ad Orientem cum Honoria et Valen:

iuter

haec
pulsa

Placidia

Augusta

423
l)ulsa

Honorio

ad

Orieutem
fiiiis

cuni

Honoria

et Valentiniauo

profecta a

tiniano

filiis

])roficiscitur.

Tlieodosio Augusto Archadii alterius ger-

maui
cepta

sui
est.

filio

lionorifice libenterque

sus-

Honorius \ero postquani cum minorc, de


dii

423
Val.
tiis filio

Houorius moritur.

Tim XXXII

(luo

praemissum
germani

est,

Theodosio Arehaimperasfratre auuis xiii

Honorius Raveunae defuuctus.


700: Houorius ciim Theodosio frareguat auuis xv.
fratre

sui

filio

annis xv

set,

cum iam antea cum

Archadius
xiii.

ac sub patre duobus reguasset, rem publi-

regnat

cum

Honorio anuos

cam, ut cupierat, pacatam relinquens apud

urbem

Romam

vita exemjjtus est

corpus-

que eius iuxta beati Petri apostoli martyrium in mausoleo sepultum est.
VIII (198,
2

fuit

sane Honorius mo-

ribus et religione patri Theodosio


absimilis.

uou valde
vel

cuius temporibus (juamvis multa

externa et civilia bella surrexerint.


nullo vel

miuimo sanguine ((uievere. exempto rebus humanis Houorio fultus

423
citui

et

reguum

eius loauues occnpat


(pii

praesidio Castiui magistri militum Ifdian-

connivente ut iiutabntur (Jastino.

exer-

nes iuvadit imperium.


VIIII

magistor
:

militiiiii

iiracfuit.

auuo ab urbe condita mclxxvii


Archadii
Orieutale
patrui
filius

Theodosius
R(^imanorum
qui

xliii

regum
funere

Theodosius regnavit auuis xxx (xxviii Ai(fi.. xxvii Tiro).

423

regebat imiterium.
sui

comperto

Houorii

mox Valentiniauum amitae suae Placidiae filium Caesarem effeetum cum matre Auad reci})iendum Occidentis dirigit regnum. quo tempore lohanues, dum Afrigusta

424

Tbeodosius Valentiuiauum ainitae


facit
et

suae filium Caesarem

ciim

Aulo-

gusta matre sua ad reci])ieudum occidentale


mittit

cam, (luam Bouifatius obtincbat. bello reposcit,

hauues

imperium.
factus est.

(jud

teuqiore

ad defensiouein

sui infirmior fac-

tus est.

denique veuientes Plaeidia Angusta et


Valentiniauus Caesar mira

425

Plaeidia Augusta et Valentiuianus


felicitate

eum

felicitate

Caesar mira

loainiem tyrannum
reci])iunt.

contiuuo opprimunt regnique guberuacula


victores arri})iunt.

opprimuut
solus

et

reguuni victores

quorum

tiinc milites crudeliter

Raven-

Tirii

7j1
victo

II;
et

lohauue ab exer})eremi)to
est.
(eo)

iiam depopulati sunt eo,

quod

illius

ma-

citu Orientis

Raveuna

xime cives tyrannicae parti favissent. Castinum vero inagistrum militum damiiaut exilio,

depraedatioue vastata

425: data Aetio veuia


deui stiulio ad
stiiius

quod Huuui,
Caquia

cuius arripuisse factione lo-

quos per ipsum lohauues acciverat, eius})ro})ria

liannes tyranuidem eredebatur. data Aetio

reversi sunt.

venia eo,

quod Huuui, quos per ipsum


eius studio

autciu

iu

exilinm

actus est,

lohanues acceperat,
sent

remeas-

vidcbatur loauneiii sine couniveutia ipsius

ad propria.

Valentinianus igitur con-

regiium uou })otuisse assumere.


uiaiiiis

Valenti-

sensu totius Italiae im})erator effieitur item(|ue

decreto

Theodosii
iiobile

ex decrcto Tbeodosii Augustus

a,])])el-

})ellatur.

Aretas

.\ugustus

ap-

abscedereut.

latur.

dum haec

geruntur. Acbillas uol)ile

XLVIII

PROOKMIVM.

(ipiiidmn (Jalliaruiii a(i(itliis imilta vi oi)liiii;natiiiii est.

doiicc iiiiiiiiuente Aetio

non

inpuniti abscederent.

I5(init\itius

inter liaee

apud Afrieam
inittuntur
(|ui

427: Bonifacio
i|ue

ciiius ])oteiitia
beliuiii

,i;]oiia-

IKitentia

j^loriaciue

au{;eljatur.

in

Africa

augebatur.

....
et

adversus euni Mabortius et Galbio:


iluni

illatum est ducibus Mavortio et Galbione


et .Sinoce
,

Honitatiuin
siint.

olisidere

parant.

ab eo
([uae

cuius

])ro(liti()iie

Mavortius

iiiterenipti
iiti

exindc

geutibus.

Galbio, duin Bonifatium obsiderent. iuteremiiti suut


est
.

navibus neseiebant. duni a concertaniii

exinde geiitibus
Bonifatiuiii

factum
coe])ti

tibiis

auxiliuiii vocaiitiir.

mare pervium
Boiiifatius vero

bellique

contra

iii

taetiim est.

rursus cdiitra R(mifatium Sidirij;itur.

Si;;isvnltuin coniitcm cura trauslata est.

i;Msvuldus

comes

sentiens se non posse tuto Afrieam tenere


(ernens{pie sibi periculuni instare. in periiiciem totius rei publicae etiervescens
i

Wan-

gens Vandalorum ab His])aniis ad Africani transiit.


r/ro 751

dalorum Alanorumque e Beda) g-entem cum (reiserico suo re;'e ab TIis])aiiiis evocatus
.Vfricae iiitromisit.

VIII: Waudali

iii

Africam transfretantes ingeutem lacerata


omiii

proviucia Komanis
:

cladem dedere.

XI eodem tempore pace


ad Italiam per urbem
i^istri

totius orbis et

conseusione mirabili Bonifatius ab Africa


rediit accepta

sibi

maresi-

niilituni

dignitate.

qui

cum

venit cum ([uidam inimicus eius Pannoniani amicitia


432
totius orbis

pace

resistentem Aetium ])aucos post dies

obtiuuit.

stente sibi Aetio proelio superavisset, paucis

interiectis

diebus morlio extinctus

est.

.Vetius vero

cum

deposita diguitate iu agro

suo degeret ibique

eum

((uidam eius aeo])|irimere

mulus
tassct,

reiientino iucursu

profugus ad urbem atque

illinc

tempad

Dalmatiam, deinde Pannonias ad Hunnos

quorum pacem princi])um


perveuit.
statis

amicitiis auxilioque usus


et ius interjiolatae jiote])Ost

obtiuuit

nec multo

j^atriciatus

etiam dignitatem adeptus


igitur,

est.

post

eam
cla-

quae praemissa

est,

Africae

43.'): pax faeta cum Vandalis data eis ad habitandum jier Trigetiiim Airicae jior-

dem data

per Trigctium ad habitandiim Wandalis Africae portione pax cum eisdem necessaria magis ((uam utilis facta est.

tioiie

;iii

Id.

Febr. Hip])one;.

XII
rium

his

etiam

tein|)oribus

Gundica-

43.^):

eodem

teni])ore

Gundicarium

Biirguudionuin

regcm

intra Gallias

supplicanti dedit.

liabitaiitem Aetius patricius

bello obtrivit

pacem(|ue
Gotlii
(|ue
jiant

ei su])plicanti concessit.

interea

jiacis

])lacita

iiertiirbant

et

plera-

43(3:

(Jothi

jiacis

sedibus

viciua

iiiuiiici])ia
(-11111(1110

vicina

suis

sedibus occu-

suis occujiant Narbonensi o])pido maxiine


infcsti.

esseiit

iiiaxinic op]iido

Nar-

quod

cuiii

diu obsidioue et fanie

boneiisi
(lioiie
iiies

infesti

civesque eius
affligerent.

longa obsi-

laboraret,

per Litorium comitem ab utrosiciiiidem

et fanie
iJt(M-ius

adveniens cofiigaiii

quc

jicriculo liberatiim est.


eciuites

per

hostes

iii

vcrtit

et

singulos

binis

tritici

modiis ad-

civitateiii

adlata

frumenti

co])ia

faiiie

vectis strenuissime et hostes in


tit

fugam ver-

liberavit.

et civitatem anuoiia ;i(Iiuvit.

PROOKMIVM.
auno se((ueuti belluiii iidversum (Tothos Hunnis anxiliantil)us gestmn
dehinc
est.

XLTX
:

437

bellum

iieritur

hae

tenii)estatc Oeisevieus

ai)ud

Atnsub-

[in

Africa

(ulil.

Aiiij.
s.

Geisericus

rex

cam

iutra habitationis suae limites cnpieus

Vandalorum

catholicam tidem
verteve

Aniana quosdam nostrorum


est,

iuj^ietate

intra h.

limites volens cath.

episcoporum

ccderet.

episcoj^os ea-

tenus i)ersecutus

ut eos i^rivatos iure


j^el-

basilicarum suarum etiam civitatibus


leret,

cum ipsorum

coustantia nullis

su-

perlnssimi regis terroribus cederet.


his

denique diebus Valentiuianus Au-

Valeutinianus Augustus ad.


piviliciscitur

gustus

ad Theodosium
in

priucipem

suuu)

tiliamque

Tli. pr.

aceipit.

tVatruelem Constantinopolim
tilianiipie eius

profectus est
accepit.

matrimonium

per idem tempus piratae

multas iu-

43S:

hoc quoque anuo iidem

jiiratae
\;i-

sulas praeeipuecpie Siciliam populati sunt.

multas insulas sed ]iraeci))ue Siciliam


stavere.

XIII inter haec Litorius, qui secunda


al)

439

Litorius

(|ui

conseruit
quae cum

fecitque
eddeiii

Aetio patricio potestate Hunnis auxi-

intellegi, (luautum illa.


lieriit,

liantibus praeerat,
j)orar('

dum

Aetii gloriam su-

manus

prodessc potuerit,

si

potio-

sis

dumque arusi)icum respondaemonum signitieationibus tidit. liugnam cum (Jothis inprudenter conseaiqietit

ribus cousiliis
luisset;

quam

sua temeritate

uti

macla-

et

quando tautani ipse hostibus


captivitatem
incidisset.

dem
lians

iutulit,
iu

ut nisi iiiconsideranter proe-

ruit.

ac primuiii quidem niagnam liostium

dubitau-

strageni dedit,

postmodum vero

suis

paene

dum

foret.

cui potius iiarti victoria adscri-

(imnibus trucidatis

ipse a Gothis tnrpiter

beretur.

captus

est. cst,

postremo pax cum eisdem facta

439

i)ax

cum

Gothis facta, cuni eani


exiieri-

cum eam liomani


belli

post huius lacrimabilis

post aucipitis

pugnae lacrimabile

peruiciem

humilius (luam

umquam

mentum hnmilius quam un(]uam


poscissent.

ante po-

antea poposcissent.
XIIII Aetio itaque rebus quae in Gallis

conponebantnr inteuto Geisericus, de


amicitia
uiliil

tur xiiii kal.


et

Gailiis metueba439 Aetio rebus quas Nov. Carthaginem


:

ciiius

metuebatur.

Cartlia-

sacris

iussit

esse

iufensus,

ut

ginem dolo pacis invadit omnesque opes eius exeruciatis diverso tormeutorum genere civibus in ius suum vertit nec ab
ecciesiarum despoliatione abstineus.
sacris vasis exinauitas et
iiiinistratione privatas

intulisset. uon discerneretur, bominibus Carthago a Vandalis capta auuo postquam

Kdniana esse coeperat dlxxxv.

(pias

sacerdotum addiviui cul-

non iam

tus

loca

sed suorum esse iussit baliita-

cnla. in

universum captivi populi ordinem


sed praecipue nobilitati et
,

saevus,
gioni
possit
.

reli-

infestus

ut

discerni

omuino

non
lioc

hominibus magis an deo bellum


igitiir

iiitulisset.

Carthago a Wandalis

modo capta
tis,

est annis ur.xxx et v evolu-

postquaiii

Koinano coeperat

iuri parere.

PKOOEMIVM.
dcinde

sci|uciiti

anno Geiserieus

ad
de

440
Scns,

fieiserieus Sieiliani graviter affli-

SiciJiaiu

transieus.

dum magnis

cani ca-

:i('ct'])to

mnitio

dc

Scl>astiano

ab

laniitatilius

attlij;'cret.
(|ui

accepto uuutio

}Iisj)ania

Sebastiauo.

ab Hispaniis ad Africam
vir

ad AtVicani transcnntc ccicriter volcns (liversa omnia aimd l^nrharos


pracsnniiiscrat
illi

tcnderet. celeriter Cartliaginem rediit ratiis

([uani

rcpcrit

ca(|iic

spcs

periculosnm sibi ac snis fore

si

cansa

niaxiniac calaniitatis cf inlclicis-

bcllandi pcritus recipicndac Carthagini incubuissct.


(|uani

siniac iiKirtis tuit.

vernm

ille

amicum

se

magis

hostem videri voleus. dum de regis


:iniicitiis

barbari
felici

iuprovisc praesumit, iu'riicodosiiis iniperator bclluin

morte percmptus est. XV i)ost luxec imperator Theodosius

III:
nio\ ct

bclluni coutra
et

Ansila at(iue

Waudalos movit Arioviiido Germano ducibus magua


qui longis cuuctatio-

Auaxilla cum mai;na fucrc.

cum
oneri

classe dircetis,

uibus ncgotium diflereutes Siciliae

magis
4 12:

quam

Africae praesidio fuere.

XVI
cias

pcr haec tempora Hunnis Tra-

Hunnis

Oricntalinni p^trtinm
revertitiir.

et Illyricum

sacva populatioue va(pii

(provinciarum Aiiy.)

stantibus
liatur.

exereitus,

iu Sicilia

mf>r;i-

ad defensionem Orieutalium proat

\inciarum revertitur.

XVIII
que
et

vero Theodosius

dum

abs(inos

Tiro 75").
sc))tcni

XXVII:
viginti

Theodosius
jvnnis
in

obiit

vigiuti

uuo

suiicrioribns annis,

supcr

iiiipcrio

cum Honorio
vigiuti

patruo

regnaverat.

septem
ex
traus-

exactis.

annis imperinm

gessisset,

quibus
egit.

cum Valentiniano genero xxv


obiit ibique sepultus est.

;ipnd

Constautiuopolim morbo con-

sumptus

Ilorum locorum cuni


adscripsimns, scd ex ipsis
ratione
Iiodie

magnam
illis

similitudinem (pudem esse

cum

Prosperianis

(pios

eos uon petitos essc evidenter appareat. a clironicoruiu


est Prospcri chronicon verc
ita

autcm non abhorrcant, verisimile


ext:it,

integrum

(puilc

non

a Paulo per hunc librum

adhibitum csse. nt ubi dcfccit (Jrosius.

hoc chronicon primas partes in Paulina narratione obtineat.

Venimus ad
gravissima.
eis(|ue

libros Pauli tres extremos,


eis

(|uae cst totius huius quaestionis pars longc

de

qui

disputavernnt

viri

docti,

eos

Paulum ex multis auctoribus


ut quae apud

adhuc

fere servatis confiasse statuerunt et ita (luidem conflasse,

cos lcgeret, ex ingenio ampliticaret mutaret corrumperet, neque enim eos fugere potuit

Paulum
;it

iib

auetoribus, ([uos secutus esse dicitur,

et

rebus et verbis passim discrepare.

primum ciusmodi mutationis

vel interpolationis certum

exemplum
.

nnlluni attulcruiit.

ccrtum autcm dico ex


stiit.

aliiino historiae

Ronuinae

c:ipitc

pctitum

de cuius auctorc con,

dcinde Paulus (luoraodo iiuctorcs. qnoshabuit,


(|u;im

tract;iverit

cnm

t:im

ex
iiut

libris

jiriniis

cx undecimo ct duodecimo
:nit
si

facili

ct certa ratione colligi (|ueat.

ad eam

rcni

iion

attendcrnnt

;ittcudcruiit

iiidc

dc

libris

tribus cxtrcniis siinilitcr imli((uos iidhibuit,

cauduni esse non existimaverunt. sanc


teutiaui b;iiid
it:i

l':iiiliis

luiud r:iro :iuctoriim.

scn-

;icciir;ite

reddidit ct

((luic iipiid

cos legit. pcr|)cr;un consarcin:i\it: scd

PUdOKMIVM.
ut satis intelleg-atur

I.I

iu

lioc

gciiere

iii

cnsi Paiiliiia
.

(|ui(l

siiini

possit

visum

est eius-

niodi errores conii)onere

(juos in i^riore operis partc

a Paulo conimissos esse aut cer-

tum

est ant prohahile.

48,

hacc lcguntur;
.

l)elluni,,

contra Ligurcs
4(i.

gestum

est.

[L. Cornelius Lentulus

Fulvins Flaccns
:

201

primi a trans

nam idem consulcs Padnm Romanos duxcre


consules" Pauli, inde

legiones'.
a:

verba ns^iue ad
(jui (p.

'gestum

est'

suut Eutroj^ii.

-nam

prinii' Orosii,

250) Jlanlium Tor^iuatuni Fulviuui Flaccnm consules hoc bellum

gessisse narrat.
90, Hi-Snllae

cum Lamponio puguam

bis narrat

Paulns post

Romam

captam Eutro-

pium, ante captam Orosinm secutus.


I!)l,
i:i

Romae a Gothis
est'.

incendio faeto

est)

'sed ne tanto quidem, quantuni olim


(575):
'facto

a Caesare factum
ne tauto quideni,

apud Orosium sunt haec


conditionis eius

qnidem incendio sed


Panlus aut
ipse cnim

quantuui dcc

anno casus

eft'ecerat'.
fiuxit,

Caesariauum istud iucendium ex aunorum ab urbc condita numero


Caesaris res gestas inter anuos dcxciii et dccviiii narraverat,
corrupta erat lectio
197, 31
tius,
e.

aut in Orosii exemplari

gr.
.
.

anno Caesar
.

eifecerat.

'Honorius

apiid

urbem

Romam

vita

exemptus

est'.

at Tiro et Ida-

qui

loci,

nbi Honorius mortuus est.

mcntiouem scrvaveruut. Ravcnuaui nomiuant.

200,

27

Theodosium minorem
at 197,
2>,)

vigiuti

unum anuos cum Houorio

patruo regnassc
scrip-

scribit Paulus,
serat,

Honorinm cum Theodosio miuore aunis xv imperasse

(inem

numernm

tuetur Prospcr Vaticanns (709).

duos fortasse auctores adhibuit

Paulus, qui de Theodosii anuis discrepabaut.


207, 210,
2
2:i

(Leo imperator)
,

'Leonem suum

filium

imperii consortem

eifecit'

et

'Leoneni itaque
; '

de quo praemissum cst.


'

queni pater Leo iu regni adscivcrat

potestatem
coniecerint

falso adiecit Paulns vocabula

filiuni

suum

'

et

'

pater
,

'

nescio

an recte

qui

eum

Iiaec
2)

addidisse

statnerunt
p.

errore

motum

quod apud Isidorum

alterius narrationis

(210,

foutem

(cf.

lAY) legerat: Leo maior cum Leone minore

regnat annis xvi.


215. 24 Aurelianus,
qni solus forte

Romauae

gentis

Saxouum

caedi supci^fucrat.

'pnrpurani

iuduit victoresque

Saxoues Brittonum ducens exercitum saepe snperavit'.


'
:

apud Bedam Pauli fontem haec legnntur


lus)

(Brittones duce

Ambrosio Aureliano, qui


,

so-

superfuerat occisis iu eadeni parentibus purj^ura indntis


'saei^e'

victricem eorum
:

gentem

provocautes ad proelium viucnut'.

vocabulum iuterpolavit Paulus


:

'purpuram

iuduit' ex prava codicis lectione videtur

exortum

(jni

solus

superfuerat occisis pa-

rentibus purpura indutus victricem

etqs.
'

207,

12

(Geisericus Eudociam)

Transamundo suo
218,
8. o

filio

in

matrimonium copnlavit,
. .

ex qna videlicet Hildericus natus


eins filins ex cai)tiva Valentiuiani

est',
filia

'defuncto

Transamuudo

Ilildericus

ortus',

21S, 10 'huuc (Hildericum) pater Trancoufudit his locis Paulus in errore sibi

samundus' ideuniue 218,

12

'geuitor'

audit.

constans Hunericum Geiserici filinm

Eudociae maritnm Hilderici patrem et Transacausa crroris uon


fuit

mundum,
'

(pii

ante Hildericum regnavit.


Hildericus

locus Isidori
filia

a. 457)

post

Trasemundum

ex

Valeutiniani imperatoris

captiva

genitus

iu in

Waudalis regnum suscepit' nam

(|uae

de Ociserici ex

Italia reditu

Paulus refert,

],![

l'i;n(ii:.MIVM.

(|uiliiis

priiiiiiin

is

ci-nir
li(|uet.

invciiitur,

ca nou cx Isidiirn fiuxissc constat.

i|iii(l

crrori

an-

sain (lcdcrit.
200.
i'.i

non

liaec Icf^untur:
.

'

exifjit

nunc locus diccre. quani ob causam

riotlioruni alii

Ostroj^otliae

alii

vcro Wiscf^^otliac sint dicfi.


.

oiiortununi([ue est ali(|iiantuluni

ad su-

periora tenipora regredi


iiid

(|uatcnus lioruni rafio vocaliuloruni i)ossit exponi


teniporil)us

{qndc iimiiitra

ijisius

l'(iuli

c.s-.sc

pald).

Valentiniani

superioris

Augusti cuni

'rraciae

fines

Gotliorum fnnc populi


divisi
.

coiuiiuiiiifci-

liahitareut,
icniiuililicam

bifarie id
cst

per Alaricum ac

^"'ridigcrnuni

decrcvcrunt.

ut

utrain(|uc

Fridigernus cuni
lii

suis

)ricntalem

Alaricus vcro

cum suo

exercitu Uccidcntalcni opprimeret.

ergo.

(|ni

cum Fridigerno

in Orientali

rcmanserant parte,
dicti.
isti

lingua patria ab oriente Ostro-

gotbae id est orientales Gothi sunt

vero.

(|ui

occiduas petierant regiones, ab


(juac falsa esse raanifestum

'occidente Wisigotbae id est occidentales sunt appellati'.


est,

cuni Fridigcrnum Wisigotborum rcgulum fuisse ct Valentiniaui teniporibus Gotlios


in

iani

duas Ostrogotbarum
loco,

et

Wisigotbarum partes divisos csse

coustet.

(piam

ma-

xime buic insistebant


levitatis arguenuit,
'

qui

Paulum maximae
esse Isidori
xiiii.

in adbibendis et

corrumpendis foutibus
'

scilicet

usum cum

ada. 451) capiteboc:

Valeutinianus

et

Valens frater eius reguant annis


et Athalarico
illo,
(ir/

Gotbi apud Istrum bifarie in duobus Fridi-

'gerno

Alarico)

divisi sunt rcgibus',

Paulum
ideo

auteni Alaricum bunc

cum

notissimo

qui

Romam

cepit,

confudisse at^pie

eum ex

Orieutc adve-

nicnteiu facere,

quamvis
at

ipse paulo superius Alarici irruptionem Honorio imperante fac'

tam narravisset.

primum verba

ac Fridigernum

petierant
adu.
141.

'

aliena ab optimis co.

dicibus uon servata suut nisi libris deterioris ordinis et a Landolfo

(pu

i])se

ca loco

mota

(344,

2s)

miro

modo

iuterpolavit

(cf.

j).

XXXII
cum

deiudc Pauluin fonii)sa discrciintia

tium textum ad verba plerumquc describcre


apccta
beret
usuiii
,

constct,

baec

su-

est.

concedendum

fortasse erit
,

Paulum, cum haec de Gotborum divisioue

scri-

Isidori chronicou inspexisse

negandum

auteni cst ct cuni solo Isidori chronico

esse

et

boc uno loco jjraeter consuetudinem auctoris verba tam am])la intcrpo2''
;

lationc adauxisse

llaec

(lui

expeuderit,

nou ucgabit Paulum


universum cum
fide

in

contcxeudo centone historico sane

aliquotieus errasse

sed

iu

ct religione ea rettulisse,

quae apud

auctores, quos sequitur, repperisset et ut ultra comjiilatorem nou adsceudit. ita tcmerariae neglegeutiae fideive corruiitae crimeu

uon recte

ei

imputari.

Quacstioueni ijisam de librorum


iii

xiiii

xv xvi

foutibus ordimur comiioncndis. (luae

cis libris iusuut.

cxcerptis ccrtis c Peda,

lordaue

(Komaua

scilicct eius historia),

Pr()S])eri

chrouico integro, Isidoro^") desumptis adiectis ipsoruiu auctorum verbis:

25; [Supra p.
teui

XXXII,
illa

uot. 14 luoiiui parteiu narratiniiis lortasse Lanclolto niagis ilebcri f|uam Paulo.

ca auTlira-

quac

l'auli cssc coustat,

similiora sunt iiarrationL llistoriac Tripcrtitae 8, la iiuam Isiiiorianae;


tlt.

uam

ciac provinciae iu

sola nicutio

coterum ca historia Panlum usum cssc aliunde iion apparet.


vila

Th.

M,\

26) in ipsa editioue minus rccte Isidorum Pauli lonteni luisse uegavimus.
bita videtur esse

quoque

S. Severini adlii-

210,
servi,

i:i

cognita

Severini

fama

Christi

domini
locis,

vil.

S. Severini 7:

quidam

barbari

cuiu

ad Ita-

qui

illis

(Noricorum) tuiic degebat in

ad
;

liam pergerent,

promerendae benedictionis ad cuiu


iiiter

cuni sibi beuedictionem pctiturus accessit ,'Odovacer)

iutuitu deverteruut.
stea regnavit Italiae,

qiios ot Odoacer,
tiinc

qui poiuvenis

qui

dum

bcncdiitione pcrccpta ab
,

ciiis

egrcdi ccllula
,

vilissiino
i|iii

hahitu
se.

vcllet ct caput

iie

in

superliminari ostii

eo quod

stutuia procerus advenerat.

dum

humillimac

1'UOOEMIVM.

LIIl

201
imjierii

I^itur Valeutiamis occidiii rector

Piosii.

442

cum

Geiserico
jiax

autem ab
et

paeis

ea tempestatc tbedera ciim


firmavit cer-

Augusto Valentiniano
est.

confirmata

CTei.seiico

Waudalorum rege

certis spatiis Africa iutcr

utrunuiue divisa

tisque spatiis Africa inter utrosque divisa


est.

Geisericus vero

dum

de rerum successu

in Geisericum apud suos de successu rerum suiierliieutcm ([uidam optimates ip-

tumidus etiam apud suos superbiret. valida


adversus

sius conspiraveruut.

sed molitione detecta


excruciati atque

eum suorum

conspiratio facta est.


diversis

multis ab
extincti
aliis
fuit.

eo

suppliciis

quorum molitione detecta


excruciati periere suppliciis.

ab eo
si^iui-

sunt.

cum(pie

idem

audcndum

liorum

videretur,

multis regis suspicio exitio

dem funeribus non minus virium quam si exsuperatus belli certamine


"2(11.
'J

amisit.
fuisset.

ut hac sui cura plus virium perderet.


si

quam

bello superaretur.
:

Bleltam

suum germauum

rci^ui-

Prosp. 444

Attila rex

Hunuorum

Ble-

que consortem peremit eiusque


populos conpulit.
202,
.i

sibi i^arere

dam

fratrem

et

consortem suum peremit


sibi

eiusque populos
451
:

parere compellit.
congregatis

quos onines Aetius, ne impar At-

ut

raptim

undiquc

tilae occurreret,

ad

belli adsciverat socie-

bclbitoribus viris adversae multitudiui non

tatem.

impar occurreret.
21

202,

in (pio proelio (piamvis neuter

151

in

quo conflictu quamvis neutris

cessisset exercitus,

constat

tamen Attilam

cedentibus iuaestimabiles strages


ricntium factae sint,
constat victos fuisse.

commo. .

fuisse superatum.

Chunos tamen

205,

Ki

dum baec

geruutur. apud Brit-

Beda 459
scopis

luieresis

Pelagiana Brittaepi-

taniam

Pelagianae

baereseos

adsertores

norum turbat fidem, qui a Gallicanis


auxilium
quaereutes
ecclesiae

Brittanorum temptabant subvertere fidem


qui a Gallorum episcopis auxilium petentes

Germanum
et

Autisiodorensis

episcopum

ad

rectae fidei defeusionem

sanctissimum

Lupum Trecasenum
tiae antistitem
fidei

aeque apostolicae gradefensores accijiiunt.

virum

Germanum

multisque iam virtutibus


ecclesiae episcoiium

claruni Altiodorensis

coufirmant autistites fidem verbo veritatis

accipiunt et

Lupum Trecasenum praesulem


,

simul et miraculorum signis

gens Antribus

ae(pie apostolicae gratiae virum

qui uon

glorum sive
Tiro

Saxonum
:

lirittauiam

miuns signorum miraculis (|uam doctriuac verbis omnes ad sauae fidei eonfessionem reduxere. ecce autem adhuc ibidem sanctis

lougis navibus advehitur.

752

Germauus episcopus Anti-

siodori virtutibus et vitae districtione claruit.

episcopis

consistentibus

vaiida 8axo-

num Pictorumque manus


hitur.

Brittaniam adve-

206.
et

ita

vir

bellicosissimus Actius

Bi'(l(i

450

Aetius patricius

magna Oc-

(puindam Attilae regis potcntissimi tcr-

cideutalis rei publicae salus et regis (juon-

ror occubuit,
tis

cum

(pio paritcr et

Occideu-

dam
tur^

Attilae

terror a Valentiniano occidicecidit

iuqierium salusquc

rei jiulilicae corruit

cum quo llcsperium

regnuin

nec ultra hactenus valuit relevari.

neque hactenus valuit relevari.

proccrae esset staturae,

aiUitleret,

iiicliiiasset
:

a dei
iiuiic

tectum cellulae suo vertice


set,

iic

coiitiiigerct,
;

incliiiasciii

viro futiiroriim praescio niox talia aiidivit

'

vade

a viro dei gloriosum se Curo cogiiovit

etiani

aJ ItaliaDi, vade Odovacer, vilissimis iiiterim

aiiiniaii-

valedicenti 'vade',

inquit,

'ad Italiani vade vilissicito

tium pellibus indutus multis


liaec
ille

cito plura largiturus'.

mis iiunc pellibus coopertus, sed multis


largiturus'.

plurima

verba rerum exitu comprobavit.

iiam
iiisuper

ali-

quantis

poslmodum

aiinis

totius

Italiae

et

urbis usus est potestate.

I.IV

riJnoKMIVM.

i(K).
inilitc
.
.

II

\;il(iitiiii;uius;

ji

'l'i;iiisii;i .U'tii

/'/)(/.

li.

'2'M

\';tleiitilii;iiilis

pcr

l]i.
.

coufossus

iutciiit.

tilam

et Thraufistilam Aetii

s;iteHites

truncatus est.
2(Mi.
1*^

|iei-eulsis ita(|ue

Konitiuis
:ic

t;iiii

l'ros]i.

155: uunti;ito ex Afiic:i (!ensc-

teniliiii

iiiiiitin

uobililiusque simiil
f'iij;ieutil)iis

pd-

rici

regis adventu multisque uobilibus ac

luilMiibus ex urbe
]ir:iesi(li(i

urbciii

(iiiiiii

|i(i|)ul;iribus

ex

urlie

fugientibus

...

et

vaeu;uii Geiserieus

obtiuuit oe-

urlieni

omni

i)raesidio vacu:uu (Tcnsericus

currcnte sibi extra portam eodem saucto Leoue episcopo. cuius supplieatio it;i eum
(lco

obtiuuit oceurrente sibi cxtr;i jiortas saucto

Leoue

episcoiio,

euius

sui)i)lic;>tio

ita

adiuvantc

liuivit.

iit

eum
.

oiiiui;i

po-

eum deo

tigente lcnivit,

ut cuni ouini;i posibi

testati eius essent tradita

ab igni

t;uiieii

testatis i])sius essent tradita

civitate,

et

eaede atque suppliciis abstineretur. quattuordeeim interini dies seeura et libera

ab igue tamen
:vbstiucretur.

et

caedc atquc suppliciis

per xiiii igitur dics secura

serutatione

cuata cst

omuibus opibus suis Eoma v:imultaquc milia captivorum. prout


;iut

et libera scrutatione

omnibus

()])ibus
niili;i

suis

Koma
vorum

vacuata est multaque


.

ctipti;u'tc

cuique aetate

arte placuer;uit,

euiu relioc f;i-

prout cuique aut aetate aut

gina Eudoxia, quae fTciserieum ad


Cartliaginem abduet;i sunt.

l)lacuerunt,

cum
:

regiua et filiabus

eius

cinus iuvitaverat. duabusque cius tiliabus

Carthaginem abducta sunt. lonl. /}. 239 Gizericus


.
.

;xb

Eudoxia

invitatus

duabus
209,
iii

filitibus
li.

eandem Eudoxi;im cum seeum in Africam reduxit.


:

haud procul ab
cog^nomento

liis

tcmporibus
Triarii

lord.
rii filius

239

Theodericus autem Tria-

Theodorieus
filius

Strabo

cognonicuto Str;xbo rex Gothorum a

cuin

niagua Ostrogotliaruni multitu-

Sciris suis us(inc

dine usciue

ad quartuni urbis miliarium


uulli tanicn

miliario

ad Apulum quarto urbis armatus advenit nuUo tamen Konoxius


eoutinuo
cst
.

armatus advcnit
uoxius
extinctus est.

Komauorum

m;xuoruni

rcversus:
.

contiuuoque iu Illyricum reversus

porro in Ilyricum jiroperaus

intcriit,

210,

Leonem
,

itaquc,

de quo prae-

Isid.

455

iste

Zeno Leonem Augupro

missum
seiverat

cst.

queni pater Lco in regni ad-

stuui filium suuni interficere quaerens,

potestatem

uniter sua Zenouis

eo nuiter eius ;ilium figuni siniilem obtulit

impetum formidans occulte clericum fecit exigentiquc vehementer Zeuoui, ut filium


])roderet.
tulit.
(jui

ipsumcpic

Leoucm

occultc clcricum fecit,

qui in clericatu usquc ad lustiniani tcni-

pro eo alium forma similem ob-

pora

vixit.

lustiniani

Leo deinceps usquc tempora

in

clericatu

ad

vixit.
Betlii

215, 20 at vero
cus,

apud Africam Hunuriexilium

493
in

Ilonorieus rex Vand^ilorum


(liflug;itisque

qui mortuo Geiserico iu reguuni suc-

Arrianus
plus

Afriea exulatis

cesserat,

Arriana
episcopis

])erfidia trusis iu
(iu;ini

quam cccxxxiui

episcopis catholicis

(dfug;itisque
tliolieis

amplius

cccxxxiiii ea-

ecclesias

eorum

cltuisit

])lcbcm variis supplieiis

afifecit et

(luidem

eorum clausit iilebeni variis afleeit quidem inuumeris muuus abscindens linguas praecidit ncc tamcn loecclesi;is
sujii^lieiis et
tuit,

innunieris nuuius :il)sci(lens liuguas eoruni


])niecidit

nec tamen lo(|ucllum e;itholicae


jiotuit.

(luclhuu c;itliolicac coufessiouis eriperc i)0Brittoucs duce Ambrosio Aureliauo


(pii

coufcssionis eriperc
ui;is

a])ud Hritt:!-

viro modcsto,
tis

solus forte

Komanae gen-

(|uo(iuc

solus fortc

Ambrosius Aurelianus. ((ui Kouuuuic gentis Saxonuni caedi


puri)ur;uu
iiiduit victorcs^iue

S;ixonuui c;iedi superfuenit occisis in eai):u-entibus

dem

purpura indutis. victriceni


provocautes

su])crfuerat,

eoruni

gcutcm
et

ad

iiroeliuni
lii

Saxones

Brittoiiiiiii (lucciis

exercitum s;icpe

vincuut.

ex eo

tempore iiunc

iiuiic

PROOEMIVM.
superavit atque

LV

ex eo tenipore nunc

lii

illi

palmam habueruut. douee ad\ena polougum


])otiretur insuln.

nuuc
nes

illi

palmam hahucrunt, donec Saxoper longuni iu-

tentior tota per

potentiores effecti tota

sula potirentur.
1 eo tempore Trausamundus. ([ui Hnnurico apud Africam in Wandaloruni regno successerat, fratris vel patris

217,

Bcda 521
rex

Thrasamuudus Vandalorum
ecclesias
clausit
et
('('xx

tVatri

catholicas
exilio
.

episcopos

Sardiniam
.

misit.
jjcr
. .

SymSarpe-

(iciserici secutus

perfidiam clausis catho-

niachus papa

omni unuo

licorum ecclesiis ccx.x episcopos in Sardinia exilio religavit.

diniani ei^iscopis. qui in cxilio erant.

quibus beatus papa

cunias et vestes ministrabat.

Symmaclius cotidiana subsidia ministrare uon destitit.


217,
g-eutius
fioruit.
5 inter

has tempestates beatus Fulfidei

Isid.

45()

eo tempore Fulgentius cpiet scienfia cla-

in

confessioue
ipsis

et

scientia

scopus in confessioue dei


ruit
(rrl floruit).

his

apud Africam

diebus

per idem tempus apud

dum

Arrianus quidam Olympius noniine

(Jarthaginem Olympus quidam Arrianus iu


lialneis

corpus aquis balnealiltus ablueus indigna

sanctam
igneis
[vrl

trinitatem
ignitis)

blasphemaus
iaculis

quaedam
tatis fide

et

blasphema de sanctae

trinisul)ito

tribus

angelo

verba evomerct. veniente

immittente visibiliter est combustus.

Barbaptiin

iguito caelitus iaculo visibliter combustus


est.

Barbas quoque quidam Arrianus epifidei

quoque (piidam duni contra regulam


bas
zaus dixisset
'

Arrianus
fidei

episco|nis

quendam
Barbas
spiritu

scopus duni coutra regulam


scilicet

minorem
dixisset

baptizat
filium
filii)

te

uo-

patri filium

sanctumque spiritum
baptizaturus

asserere
baptizo

cupiens
te,

miue patris per nomine iiatris et


statim

{rel

baptizo te in
sancto",

iu

Barbas, in nomiue patris per

filium iu spiritu saucto', statim aqua,

quae

ad baptizundum allata fuerat,


conparuit
erat,
:

uus^iuani

quod aspiciens, qui baptizandus


catholicam

confestim ad ecclesiam
iuxta

aqua ifontis illiusi, (piae fuerat ad baptizandum deportata, nusquam comparuit. quod aspiciens, qui baptizaudus crat, confestim ad catholicam ecclesiam abiit et iuxta morem [evangelicae] fidei baptismum
Christi suscepit.

fngiens

morem

fidei

baptismum

Christi suscepit.

218,
functo

eo tempore apud Africam de-

Isid.

457

huius tempore post Trase-

Transamundo

Waudalorum
eius

rege
filius

Arrianae perfidiae Hildericus


tus

ex captiva Valentiniaui principis

filia

or-

Wandalorum adeptus

est

reguum.

qui

non patrem haereticum sed matris catholicae monita sequeus rectae fidei cultor
enituit.

niuudum Hildericus ex Valentiniani imperatoris captiva filia genitus in Wandnlis reguum suscepit, qui sacramento a Ty;\semundo astrictus ne catholicis in regno suo fixvcret, antequam regnum susciperet
,

e|)iscopos Ipropriasj

ab exilio reverti

iussit

eisque

hunc

pater

Transamuudus

ad

ecclesias reformare praecepit.

mortem veniens, quia cernebat eum catholicae

parti

favere

sacramenti nodis ad-

stringere curavit, ue
catholicis consuleret.

umquam iu qui mox

suo regno
,

ut suus

genitor vita caruit, prius etiam

quam

regni

iura adsumeret, universos episcopos, quos

.Transamundus
cepit

in

exilium

coegerat.

re-

gredi feciteisipie ecclcsias reformare prae-

Bpda 520
staurare

Hildericus

Wandalorum
praecepit

rex

Lxx iam

et iin

annis evolutis,

ex

episcopos ab exilio reverti et ecclesias in[rrl

quo a

(leiserico

primitus

apud Africam

restaurare)

post

ccclesiae fuernuf (ksfructae.

aunos Lxxiin haercticae profanatiouis.

|,\I

l'K<)ni;MlVM.

219, tens
ji

:i

liili;miies

vero jiontifex revcr-

liedu

^19:

((ui

(lohannes pontifex)

dum

ConstantinoiKiii duni enni his, cuiii


ierat,
jirofectus

rcdiens
cnni

tiuilins

ad Theodcricuiii

Kaveuuam venisset, 'riicodoricus cum comitibns carceris affiicti(tnc


iuvidia

Kavennani
litia,

fuissct,

Theodericns ductus ma-

])ereniit
iiietatis

ductus

([uia

cath(dicae
lioiinrilice

(juod

eum

lustinus catliolicae pietatis

defcnsor lustinus enni

defcnsor lionorifice snscciiisset.

cum

simul

snsccpissct.

cum

sociis carceris afflictionc percmit.


:t

221.
lunltis

interea ad Africam,

quam iam

Beda

biil

Belisarius patricius a lusti-

ialientibus

annis Wandali possidc-

niano in Africam missns Vandal(mnii jjen-

bant, a lustiniano

cum

exercitu Belisarius

tum

delevit.

Carthago

(|not[Uc

aiino cxest

missus
lis

est,

tpii

niox proelio

cum Wanda-

cessionis

suae

xcvi

recepta
et

pulsis

commisso eornin magnas copias fudit regeiiKinc eorumOclismerum vivum capicns


Constantinopolim
liost
iiiisit.

(lcvictis(|ue

Vandalis

Gelismcro

rcgc

eoriim capto Constantiuopoliin misso.

Carthago tiuoquc

annum suae

excisiouis

uouagesimum

sextum rcccpta

est.

Vt hinc confinnatur,
libris

quod per
se

se confirmatione uulla eget.

Paulnni in

iiis

tribus

couscribeudis taleui

exhibere,
,

tiualem per
,

reliquos

omues eum inveuimus,

ita id tpioqne evincitur

auctorum

qui extant
id
est

locis

supra conpositis priinariam lioruui

librorum narrationem uou contineri,


tleperditis
-'
I

eam a Paulo desumptaiu esse cx fontibus


quaedam
hic (pio(]ue

ii

qui fuerint, antequam indagemus, significabimus

iuveniri mauifesto scripta ab ipso Panlo nullo auctore adhiliito.

200,

:i4

'ccterum Valentiniani tempora

liuius

vel supeiioris imperatoris curriculis

adscribuutur'.

209,

1!)

'

exigit

uune locus dicere, qnam ob causam Gothorum


tlieti
,

alii

Ostrogotliae

alii

vero Wisegotliae sint

oi)ortuuumque est ali(]uautulum ad sujieriora tempora re-

'gredi, quateuus
211.
1(1
'

horum

ratio

vocabulorum possit cxpoui".

sed nt ad liquidum, (]uam ob cansam vel unde advenerit, possit agnosci,

necesse est aliqnautisper ad superiora repedare'.


216,
10

'eessaute iam

Romanae

nrbis

iiniierio

utilius

aptiusque

niilii

videtur ab
([uid

"annis domiuicae incarnatiouis supputationis lincaui deducere,


tcnipore actum
sit,

quo

facilius.

(|Uo

possit aguosci".

224,

21

'quia vero restaut adhuc,

quae dc lustiniaui Augusti

felicitate dicantur,

'iusequenti deo praesule libello

promenda suuf.
i)riiiium,

hacc ubi missa facimus, restaut


similia,

(juac de tJothis narrantur lordanis Gcticis


libro pontificali;
10),

dcinde iu libro xvi nou pauca adfinia

accedunt his miiiora

diversae origiuis scilicet (inae narrantnr de Digna (XIIII,


12'.
tle

de Leonc papa (Xllll,


10),
tle

Paulino cpiscopo (XIIII, 18),

tle

anima

Thet)derici

(XVI.

Beuetlicto
le-

Casiuoque (XVI, 20), de Beuedicto et Totila (XVI, 22), fortassc ea qutique, quae
guutur de Gothis
27)

XV,

6.

cum

nobis

discedeiidum

esset

a iudicio,
fertiir,

quod de

librorum xuii
,

xvi

foiitibus ferri solet,

editioni
et-

iinstrac locos,

quos Paiilus secutus esse

perscriptos adiucimiis

iit

dr ea re commode iudicaretur.

iam

iiioiicre

voliimiis,

quod ratione
esse

liabita contamiiiatioiiis iiarrationum divi^rsarum,

cuiiis ilociimenta supra ap-

posuimus,
quoqiie

cautela opiis

visiim

est in

seceriicndis eis,
iiiit

qiiae ex

fiinlibus

superstitibiis liaiista cssu iiobis


loios
,

persuasum est,

atque ideo nonnullos Prosperi


iion

lordaiiis
iii

Uomaiiorum

qiios

lum

alienis

lom-

iniscuisse videtiir

1'aiiliis,

in

ipsius textiis marginc scd

ima pagina

iippdsiiimiis.

rROOKMIVM.
excerpta quaedam chronicorum speciem prae se ferunt,
,

LVII

Deniiiue

scilicet fortasse

numeri annorum imi)eratorum Romanorum


tra

certo

autem

(luod ineunte libro xiiii con' :

morem solitum accurata temporum uotione


'se(iueuti auuo',

utitur

Paulus

tertio huius

anuo im'ipso

perii',

-rursus annali

emenso

spatio'.

'auno deiude

se^iueuti',

deni(iue auuo',

'auuali deinceps circulo evoluto'.


fallor aut petita sunt

Haec omnia aut egregie


nica quidem
illa

ex

libris

hodie deperditis.

et chro-

equidem superesse nego nec


ne^iue

recte statiierunt viri docti Cassiodori et


reli^iua

Marcellini a Paulo usurpata esse.

magis

a Paulo relata

conflari potue-

runt ex Ennodii ct Gregorii scriptis, (piae opinio hodie fere obtinet.


sunt, quae nuper de hac liistoriae

C(mferenda autcm
-

Komauae

parte exposuit Hokler

Egger

qui Pauli-

nam

narrationem ad aunalium Kavennatium scriptorem horum temporum longe gravissi-

mum

auctorem prope accedere demonstravit.


Pauli de Gothis relationes
.

quibus adiungenda sunt


qui
diligeuter
tradi
,

quae

libris superioril)us

de

Athalarico Alarico Athaulfo

narrantur,
verbis

cum

lordanis Geticis
locis legi

conferet,

saepissime

eadem eisdem
sint

reperiet
optinie

aliis

autem

apud Pauluni,
ut

quae cum nou

apud lordanem,

cuui

reli^iuis

consentiant,

ne intellegi

quidem

possit,

cur Paulus ea commiuisci voluerit.


,

ratio

autem, quae inter Paulum et


spe-

lordanem iuterccdere dixiuius


cirainis

optime explicabitur

locis n^mnullis utriusque infra

causa adscriptis

18S, 23

quem (Athanaricum)

ille

iTheo-

lord.

dosius imperator) mira


et aifectione

animi iocuuditate

nissimis

Get. 2S: moribusque suis benigad se eum in Constantinopolim

denique cum ursuscepit. bem Athanaricus iutrasset et tam aedificia civitatis quamque exornati quasi ad

accedere invitavit: qui (Athanaricus) omuino libenter adquieseens


ingressus
eerno,
est

regiam urbem
'en',
inquit,

miransque:

diem festum populi

frc^iueutiani cernoret

(piod saepe iucredulus audiebam'.


videlicet tantae urbis.
et

ac per siuguhx nieute iuhaereret cumque


deinceyis imperatoris regiaui ingressus ob-

famam

huc

illuc

oculos volveus nunc situm urbis

commea-

sequia officiaque diversa couspiceret:


dubio', in^iuit,
rator,

'sine

tuuKiue uavium
spectans

nunc moeuia clara propopulos^iuc diversarum

'deus tei-renus est impe(luem


fuerit,

miratur

coutra

quicunquc
ipse
sui

manum
sanguinis

geutium

(piasi foute in

uuo e diversis pariuquit,


et

levare nisus

tibus scaturriente uuda, sic quoque railite

reus

extistit'.

nec mora tamen superve-

ordinato aspieieus

'deus',

'sine

niente valitudiue rebus excessit humauis:

dubio terreuus est imperator:

quisquis
ipse
sui

cuius exequias imperator ipse praecedeus

adversus
sanguinis
miratione
sutt'ultus

eum manum
reus existit'.

moverit,
iu tali

dignae eum tradidit sci)ulturae.

ergo adIiouore

maioreque
paucis
;

a priucipe

mensibus

iuteriectis

ex

hac luce migravit


nis gratia paene

(lueni i^riuceps aff'ectio-

plus mortuuui

quam

^i-

vum honorans dignae


il)se

tradidit sepulturae

quo(iue

iu

exequiis

feretrum

eius

praeieus.
19:$,

24

interea Alaricus

Italiam
,

in-

Iiird. (iet. 2i)

Alavicus

intravit Ita-

gressus

cum ab

Ilonorio sedes

quo cum
expeteret,

liaiu

;{(J:
.

cum ad Houorium imperaquatenus


Italia
,

suo exercitu consistere possit,

torera
si

legationem misisset,
ut

Honorius delibei'ato consilio


cessit;

ei

Gallias conperg(^iis

peruiitteret.
.
.

Gothi pacati in
.

qui

dum ud

Galli;ii)i

db

resideroit

Honorius imperator

suo

.\lll

1'UOUKAllVM.

n'('ii|ici;iti(iiK'iii

iiiiiiL'iitoruiii

apiul Polleii.Stilico
Gotliosii

cum

scuatu
Italiae

iiiito

consilio.

((uoniodo

tiaiii

ali(|ii;iiituliiiu
iii

rc.^^edisset.

eojiercii-

cos
cui

iiiies

e.\pellcrct.

dcliberabat:
sedit.

iues

|K'riiicieiii

rei

imblicae

ad postreniuui seuteutia
S])aiiias(pie
sibi
. .

(luate-

tcin|)taiis.

(luiu
.

eos insidiis adgredi


iiil

uus provincias louge positas id est Galiias


. . .

peret
sii])cr
tciii

(lotliis
iiiruit

tale

susiiicantibus

Alaricus sua

cum

eos

iiiagiiain(|ue eoruiii

par-

gcnte
caret

tauKjuam Lares
[Gothi

pro]irios vindisibi traditani

prostravit,
. . .

uam

iniiiiuni

iierturbati

ad

jiatriaiu

(iotiii

ccdeutcs deuiuiu

aruia

cor-

]iroficiseuutur.

post

quorum discessum uec


civitateni

ripiuut:

uiore se solito cohortantur victo-

(iuid((uaui luali iu Italia perpetrato Stilico


.
.

rciiKiue virtiite iiotiori

puguautes vieimus.
prosternunt exerfuroris
excitati

ad

J'oIIeiitiaiii

iu

Alpes Cotuiliil(|ue
totiiis

victores victi suiuiis Or.;


cituin.

tiaruin
niali

locatam dolose accedens


suauKiue deforniitatem ruit

hine
iter

iu

rabiem

susiiieautilms (jlothis

ad neceui
iii

coeptuni

desereutes

Komaui couten-

Italiac
queiii

bello.
]iri-

duut petere, cuucta, pcr quae ierant, igni


t'erro((ue
urlieiii

ex inqiroviso Gothi eeruentes


jierterriti

vnstautcs.

uec mora vcnientes

inuiu

sunt,

sed

iiiox

recollectis

capiuut.

de\astant. inecndunt.

aniniis et,

ut solebaut,

hortatibus excitati
Stiliconis

ouincni

paeue exercitum
us([ue

in fu-

gam

couversuni

ad interuicioueiu
spoliisiiue
potiti
. .

dciciuut furibuudo(iue auiiuo arrcptuni iter

deseruut
. .

et

praedis

Aemiliam j^ari ad urbeiii us(iue


qiiidiiuid
diri]iunt.
iii

teuore

devastaut

Romam

discurreutes,
fuit,

utrunuiue latus

iu jiraeda

ad postremum Roiuae ingressi


,

Alarico iubente siioliant tantuni


teni
V.)A,
i:i
.

uou au-

ignein suppouunt.
(lel.

(ieinde per

Campaniam Luca.Siciliam

/()/(/.

30.

exiude(pie

egressi

jicr

uiani Hritiaiii((iic siniili strage bacchautes

Cam])auiani ct Lucauiam
acta Brittios aceesseruut
tes
ire
:

siiiiili

clade

jier-

Regiiun

pcrvcnere

in

transfre-

ubi diu rcsiden-

tare cujiieutes.
sis

((uo cuiii

transmeare ascenAlaricus
deliberaret,

ad

Siciliaui et
.

exiude ad Africae terras


.

uavibus

vellcut,

pcrpessi naufragium
iuter

deliberabant
. .

ibi

ei-gt)

veuieus Ala-

plures

suoruni

auiiscre.

ricus

per Siciliam ad Africam (piie.

liaec duui,

(juid ageret,

apud
est.

tam

jiatriam trausire disjioueus, cuius

Consentiani

subita

morte defuuctus

fretus ille horribilis aliiiuantas


luersit,

naves sub-

Baseutum amnem de alveo suo captivorum labore derivantes Alaricum in


Gothi
niedio cius alveo euiu multis opibus sepeliunt auiuenupie

plurimas couturbavit;

qua adversecum, quid

sitate

depulsus Alaricus,

dum

ageret, deliberaret, subito inmatura morte


])raeveutiis relms
uiiiiia sui

meatui proprio reddeutes,

humauis exccssit: quem

ne quis locuiu seire possit, eaptivos, qui


iuterfueraut,

dilectione lugentes Raseuto anine

extiuguut.

iuxta Consentinam civitatem de alveo suo

derivato
voriiiri

iu

mcdio alvei

collecta ea])ti-

aginina se]mlturae locuui eifodiunt,

in cuius foveae

gremium Ilalaricum
et

cuui

multas opes obruuut rursus((ue a^pias iu


suo alveo rediiceutes
,

ue a quoiiuani
,

quandoipie locus coguosceretur

fossores

fiueui

regem deiuceps Atbaulfuiu Alarici adGothi coustitueutes Romaui redeunt:


residiii
1'uit.

omnes iuteremeruut. lonl. Ccl. 'M) reguumque Wesegotha:

riiiu

Ataulfo
.

cius
((ui

cousauguiueo

tra-

si(|ui(l

iiKire

liuMistaruni eva-

dciit

;i1

suscc])t() rcgiio

rcxcrteus

PIIOOEMIVM.

LIX

dimt auferentes exinde Gallam,


Atliaulfus'
sociavit)

iquani

apud Fomni Cdrnclii (coniugio

ad Roniam si (|ni(l prinium rcmanserat, more lucustarum erasit Plaiterum


,
.

cidiam

ab urbe captivam Foro


luli

abduxit,

quam
203,
teni
17

in

Aemiliae civitate

suo matriinonio lcgitinic copulavit.


ac prinium Aciniieiam
Italiae
sitani

civita-

in

ipso

j^rincipio
:

cxcon-

12 priniaiiue adgressione Aquileiensem obscdit civitatem (Attila)


/()/(/.

Get.

pugnare
strenue
valeret
valentis

ad.c,Tessus cst (Attiia

quam
niliil

in

mucronc

Iladriatici posita

sinus

tinuo triennio oljsidens,

cum adversus eam


praesui exercitus

ibique

cum

diu multunKiuc obsidens nihil

eivibus rei)ugnantilnis

penitus

praevalerct fortissiniis intrinsecus


militibus resistentibus exercitu

iamque murmur

non

Romanorum

famis tolerare penuriam audiret,

cum

die

quadam
ecrnit

civitatem circuit.

nt ex

qua parte eam


inquireret.

facilius posset

expugnare,

iam murmurante et disccdere cupicnte Attila deambulans circa muros, dum, utrum solveret castra an adhuc remoraretur, deliberat.

repcnte avcs in aediti(juae ci-

aniinadvortit candidas a\es id est

ciornm

fastigiis niditicare solitas,

eiconias,
cant.
.

qni

in

fastigia

domorum

uidifi-

coniae vocantur, uno inipetu ex urlie nii-

grare fetusque

suos

sul)latos

rostris

per
in-

de civitate fetus suos traberc atque per rura forinsecus conportarc ad


.

rura forinsecus deportare.


quit

'aspicitc'.

suos

'rcspicite',

inquit,

'aves futurarum

ad suos,

'aves

fiitnrorum iiracscias
eivitatein'.

perituram

relinquere

statimliorta-

que

adliibitis niacliinis

tormcntisquc

rerum providas perituram relinquere civianimos suoruni rursus ad oppugnandum Aquileiam inflaniinat. qui niatatem'
. .

tur suos, acriter expugnat

urbem ac

sine

chinis

constructis
adliibita

mora

capit:

diripiuntur o]ics. cai)tivantur

mentorum
dcliter ita,

omniaque genera tornec mora et invadunt

vel trucidantur cives,


igni supposito

residuum dircptioui

civitatem spoliant dividunt vastautiiue crunt vix eius vestigia ut appa-

fiamma consumit.
praeterea cinsdem
hostis

reant reliquerint. 204,


giouis
11

plura

re-

Ioi-(l.

(iet.

42

exhinc

per reliquas

castella

innianis

extinctis

Vcnetum
diolanum
nec non
vicinaijue
liunttine

civitates
(piotiue
et

Hunni
. .

baccliantur.

Me-

vcl captivatis ci\ibus succendit ac diruit,

pari tcnore devastant


aeiiuali sorte deiciunt

Concordiani,

Altinum sive Patavium,

vi-

Ticinum
loca

cinas Aquileiae civitates, illius instar de-

saevientes allidunt derao-

moliens solo coaequavit.

exinde per uui-

versas Venetiarum urbes, boc est Vicetiam

nullo resistente

Veronam Brixiam rergamum seu rcliiiuas Hunni bacchantur, Mediojiari

paene totam Italiam. cumque ad Roniani animus fuisset eius adtentus accedere sui eum renioverunt non urbi.
,

cui inimici erant,


.

consnlentes, sed Alarici


veriti

lanium Ticinumque
Aemiliae
civitatibus

sorte
et ferro.

diripiunt

obicientes exemplura,
(luia
ille

regis sui

ab igni tamen abstinentes

deinde

similiter

expoliatis

novissime eo loco, quo Mincius fiuvius in

Roraam non diu supervixerat sed protinus rebus humanis excessit. igitur dura eius anifortunam,
post fractam
inus ancipiti negotio
fluctuaret inter ire
et

Padum
mara an
rici

influit,

castra

metati sunt.
utruni

ubi

non

ire

Attila consistens

dum

adiret Ro-

secuinque deliberaus

tardaret,

desisteret.

animo

fiuctuaret,

non

placida ei legatio a Roraa advenit:

nam

urbi, cui infcstus erat, consulens,

sed Alaergo has


illi

cxeniplum pavens

qui captae a se

Lco papa per se ad enm accedens in agro Venetum Ambuleio ubi Miucius aninis
,

urbi non diutius supervixit,

dum

comraeantium freiinentatione transitur.

animo temi)estates revolveret, repente


legatio placidissima a Itoma advenit.

per se vir sanctissimns Leo papa ad


aceessit.

nam cum

I,X

l'Ktt()EAllVM.

212,
fulii

n;

'J"li('iMlt'riiniiii

rcj^iii

i;iil)t'ni;i-

litiil.

l'iii.

'i~i

Tiit'iitl(irifuiii

vcvo gciitis

siic('(^pissr

fhim nd Zentineni Au^uesset


,

suac regem audicns ordiuatum impcvatov

stuni

pcrlatuni

gratautcr

aceepit

Zcuo gvate suscppit


stinata
atl

eii|ue evocatovia

dc-

ciini(|uc
tinniiolini

ad se rursus evocatum Constaniiia};-n()

se

in

uvbciu

venive
. .

pvaccepit
factusipie

siimil lidnorc et divitiis

ex-

diguiKpic suscipicns
cousul
ovdiuavius.
in

liouove

tulit in tautuni.

ut etiani consularibus

eum

quod

summum
.

liouum
. .

fascibus sublimaret. quae dignitas post imperiale fastigiuni pnnia est, aeveamtiuc etiuestreni statuam ante suuni palailli tium coUocaret. at vero duni huiuscemodi

primumque
collocavit

muudo decus
statuam
ipse
.

edicituv

ctiaui ctpiestvcm
. .

aute vegiam

dum

Theodevicus) in
. .

urbe

omuibus

bouis

fruevetuv
.

(52

Tlieodericus
lini

deliciis

apud Constantiuopoillius

afrtueret,

geus

id

est

Ostro-

consueta dum tavdavent doua (luae ad iustar streuac accipereut et pacis foe.

gothac.

dum

eis projiter tidei

sauctiouem

deva

custotliveut

53

videntes Gothi

praedas

agere

more

solito

non

lieeret

uon

sibi sufticeve ea,

quae ab impevatove
in IUyvico
. .

nec tamen ab imperatore oblata stipendia


sufficere

accipcrcnt)

gcntemque suam

possint,

coei^ere

non minimam

vesideutem uou omnino idoneam aut ve-

egestatis

penuriam pati, execrantur foe-

fevtum audiret

dus compositum. vituperant inutilem pactioneni, mittuntfpie coutinuo ad Theoderi-

cum

(pii

dicerent,

quas,

dum
ut
si

ipse Grae-

ctniim epulis superflueret, iuopiae miserias


sustinerent:

hortantur,

suis sibitiue

consulere velit,

citius redeat.
,

quatenus,

ne cuncta gens pessumdetur

novas ad

habitandum terras exquirant. his Theodericus cognitis ad Augustum Zenonem accedit, fpiestus iienuriamque suorum exponit:

ad
ria

prineiiicni

ait:

cum
. .

faeul-

tas fuisset loqueutli coucessa


. .

Hespe-

}ilaga

quave

uuuc sub vegis


gente

Italiam sibi

tlari

postulat, absolu,

Tovcilingorum llugovumque tyvvaunide fluctuatuv


et hic
si
.

tionem effiagitat atliciens


rare
nere.

tjuia

si

supe-

divige

me cum

mea

ut
ibi

Odovacrem possit Italiamque obtiad eius redundaret gloriam a quo


.

exiiensavum pondeve caveas et


vicevo
,

faiua vestvae pietatis inva. .

directus
ret,

fuisset.

siu

bello

superatus fo-

diet

expedit namque, ut

si

^icevo.

vo.
.

eius niliilo

minus

lucris adcresceret,

bis donautibus veguum illud possideam


si

quandotiuidem cotidianorum stipendiorum


exactoribus
contristatus
let amitteve.

victus fuevo

vestra iiietas
auflito

lucratur

careret.

talia

quidem est at tamen deliberato

Zeno auflieus eo quod cum nolcousilio

expensas'.
ferret

quo

(piamvis
eius.

aegre
uolens

imperator discessum

tamen eum
baf,
sit

coutristave. aunuit. t|uae posce-

rei

iiublicae utilitati

prospiciens eius pe-

magnisipie ditatum muneribus dimiei

titionibus

adnuit Italiamque ei pev pvagtriliuens

a se senatura populumque

commeu-

maticuni
flono

sacri

etiam
illi

^elaminis
iiopulum-

dans Komanum.

contirmavit,

seuatuni

que commendaus abire permisit.

Denique eadem

feve et similitudo et difleveutia iutev Pauli libvum xvi ct poiititicalcm


;

qni dicitur librum deprehenditur


rcliipia ratio

cuius rei uuuui apponere

exemplum

satis habui,

cuiii

cx editione appareat.
at

21S,

iii

vero

in

Orientis

jiartibus,

ciil.

lohdiiii.

87:

eodem

tenqiore lusti-

dum adhuc

eo temjiore

per loca singula


lustinus ardore

nus
ris

imiievator vir religiosus

sumnio ardovoluil

Annana haeresis

vigeret,

amore

religionis
:

Christianae

ortiiodoxac fidei iimnimodis satagere coe-

haereticos extricare

nam

suiiiiiHi

fervovt

PROOEMIVM.
pit:

LXI
hoc consilio usus
est,

nt

haereticorum nonien

extingueret.

Christianitatis

ut

statiiit(|ue,

ut ubique eoruni eccle.sias ca-

ecclesias
ret.

Arianorum catholicas

consecra-

tholica

religione consecraret.

iiuod

duni
lue

pro hac causa haereticus rex Theoet voluit

in

Itaiia

rex

Tlieodericus

Arriaua

doricus audiens hoc exarsit

to-

pollutus audissct. lohanneni


(jue

papam

siniul-

tam Italiam extinguere.


loanues
fletu

eodem
et

tem])orc

cum eo Theodoruni Iniioitunum atque Agapitum consulares viros aliumque

j^apa

aegrotus
et

infirmitate

cum

ambulavit

senatores

consules

Agapitum |)atncium Constantinopolim ad lustinum princiiiem dirigit: mandat })er


eos intermiuaus.
reticis
ut,

cuni eo, id est


])itus
([ui

Theodorus Importunus Agajiatiicius,

exconsul et alius Aga])itus

nisi (luantocius

haein
j^o-

hoc accipientes

in

mandatis legatio-

suas ecclesias redderet eosque

pace degere sineret, uuiversos Italiae


pulos ipse
gladio extingueret.
qui

in partibus Urientis,

uem, ut redderentur ecclesiae haereticis quod si non, omnem


Italiam

per-

gladio

perderet.

qui
. .

dum
88
:

ani-

venientes ad Augustuni
ut

cum ab eo
csseut,
salute

digne,

bulassent
lustinus

cum loanne
Augustus
.

])apa
.

tunc

competebat,
sua

suseepti

magnis
solliciti

adora^it

lieatissi-

eum de
riem,

suorunique
ut

mum

pa])am loannem.
])a])a

eodem tempore
seuatoribus sufletu

fletibus postulaut,

suae legationis seiniusta,


libenter

beatus loannes
prascriptis

cum
ut

quanKpiam

esset

cum
in

grandi
.

rogaverunt
acceptaqui

exeiperct Italiaeque

periturae

consuleret.
eis. (juod

lustinum Augustum
bilis

legatio

quoruni fletibus lustinus permotus


petebatur,
reliquit.

esset

conspectu eius.
viri

vero

concessit Arrianosque suo iuri

l)apa

loannes vel senatores


et liberata

religiosi

omnia meruerunt

est

Italia

rege Theodorico liaeretico.


Itaque
iis

cum Paulina haec


Paulus autem

simillima quidem sint locis appositis, sed ut subinde ab


iu

recedaut,

hac operis parte

aliter versatus esse

nequeat atqne in
lortasse

reliqua, aut

lordanem librumque pontificalem auxit ex

aliis fontibus deperditis,

ex epitome aliqua

maximam partem
sit et

ex lordanis Geticis conflata aut neque lordanis

neque
opinio

libri

pontificalis

recensionem eam

quam

libri

uostii exhibent,
,

adhibuit.
(juaerere

utra

magis probanda
sit,

quos auctores Paulus in his usurpaverit

cum
libri

aliorum

nos satis babuimus adnotare,

quae Paulus ex auctoribus,

quorum

aetatem tulerunt, desumpserit.

Iin.
Pauli Historia

DE LiNDOLFL SAGACIS HISTORLV ROMA.NA.


Romana
ut

supra mouuimns a Landolfo Sagace aucta interpolata-

que est,
ut Pauli
re

et adiectis octo integris libris


libris

usqne ad Leouis imperatoris tempora deducta.


fierent.

septimo et decinio sexto bipertitis ex sedecim duodeviginti

visum
libris

est libris iis,

quos adiecit
in

totos,

omissis additamenta, quae Landolfus sedep.

cim

Paulinis

inseruit,

hac editione

225

376

proponere Eutropianis

et

Paulinis subiuneta et ita disposita, ut facile suis locis inserantur.

Ue

auctore huius ut vastae ita

futilis

ferc

excerptorum farraginis.
.

(luam Pitlioeo
constat ex in'
:

ut videtur auctore Ilistoriani Miscellam ap])ellare soliti sunt viri docti


scrii)tione libri ])rimi
.

quae post Euti-opi

et Pauli

mentionem

ita pergit

quem (Paueadem

lum) Landolfus Sagax secutus plura et ipse e diversis auctoribus colligens in


'historia addidit et perduxit eaui

usque ad imperium Leonis, (|uod

est

annus domiuicae

: .

1^X11

i'i;(K)i;.MivM.

'incaniiifidiiis

Dcccvr.
orij^inc

Lantloifus Sai;ax

vir

alias

iirnrsiis

iiiiiotus secuiKluiii

niniicn

Langohanlus

fuisse vidctur.

codcx

eius 1'alatiuus.

iiucui

infra al ipso serip-

tnm cssc
(luctuni

(lcniiinstraliiuius.

cuni

post llistoriani

cataloguni
ut eis

inipcratoruni cxhibeat persit.

ad Constantinuni

ct liasiliuni

inipcraturcs.

nou adscriptuni
iiis

(piot

an-

nis rcgnavcrint. prohahilitcr Papeucordt conieeit scriptum esse euni


est intcr

iniperantihus id

annos

'.177

ct

li)2(j.

Codex l'alatino-Vaticanus
(lcr

dr

i|uo dixiiuus.

dcscriptus antea a Papencordt


cililioiiis

[(lescli.

Winddl.

Ilerrsili.

//.

iOlij

ct a

Langio

ni

iinicfiiliiiiic

Vci/clii p.

\X1\

mem-

hranaceus forniae maioris coutinct Landolfi llistoriam Konianaui

foliis

SU2.
prinio

impcra-

torum

cataloguni

supra laudatum

ct

rcecnsum Augustarum iude a Fausta usque ad


".!();!

Eudoxiaui
seripta.

Michaelis
'
:

coniugem
hic

foliis

3(15.
|

deinde Vegetiuni.
|

folio

in-

sunt haec
I

liher gesta narrat


|

Komanorum

heinricus

imperator istuui
|

dcdcrc

dinoscitur librum monasterio


|'.

sanctornm niart}rum Stc]ihani

Viti lustini at-

(|uc Dionysii

eui

Gcrmaniae nionastcrio
.

lleiuricus impcrator huius,


est:

ut

Lang

vult,

nominis tertius.
ccnsi

dono dederit codiccni


/{/)('//(.

dubium
iOli]
,

fuere

ipii

dc nionasterio Lauriafortasse
intellegitur

cogitaveruut

iliis.

WIIl.
,

scd
ICJII

probabilius
Griiterus
est.

CorI)eiense.
I(j22

postea fuit
rcli(^|ua

Heidelbergae

ubi a.

eum

excussit;

cuni

hihliotheca Palatina Ivoniani


litteris

translatus

ipsa Ilistoria
est.

mox a. Romana

elcgantcr ct diligcuter

Laugobardicis (juas vocaut scripta


eadeni
aiit

eadcnujuc manus

suhinde ([uaedam emendavit.

eerte

ae^jualis
(pii

(certa

ratione

utramque ut
et

distingueremus

nec mihi successit nec Mauio.

post nic additamenta eontulit)

ipsa usa litteris post

Langobardicis atramento autem subfuseo plura correxit niutavit addidit.


corrector recentior
litteris
:

multum temjius
et

rudibus

ucque Langobardicis pauca


librum'
([ui

cmendavit
librario

addidit.

verba inscriptiouis

heinricus

litteris

uitidis

ineuntis
ulii

saeculi duodecimi ut videtur exarata suut.

ct in ipsius historiae

margine.

laudahilia aut foeda dicta factatpie narrautur. iudiciuni


'

suum

adiecit e. gr.

optima sententia',
relicjua

eave princeps',

'

himitare

priuceps'.

attende priuccps'.

nihil

siiurcius'.

pars inscriptiouis sujira relatae scripta est ab alio (|u<>dam emenda-

tore receutiore eo

de

(|U0

diximus.
adhiliuiiuus
est.
.

Quod solum codicem Palatinum ad hanc editionem


terea,

factum est prop-

quod
(p.

intcr

conferendum librum opinio nobis nata

|iaucis

llermae volumine
'^^1

XIII
is

387)
(pii

exi)osita,

eum ah
,

ipso Landolfo aut

scriptum esse aut emendatum

enim.

lihrum emendavit ''")

decem

loeis addidit

haec infra uucis inclusa:

28)
iI'J).
/,
L',9)

reliquonim

Ilistoriac;

Ronianae codicum

conspectum

ediJit po.st Papeiicurdtiim

Uetlimaiiii

,.lrc/i(i>

.V,

nos praeter codicem Vaticaiiiim inspeximus codicem liernensem saec. XII {UiKjen Catal. cvdd. Bernens.
olini

Bongarsii et

Vaticani liiatum (p. 326,


llistoriam

Bambergensem E 111 13 (')14) saeculi XI ex ipso codice ralatino dcscriptum, undc omnibus I) 327, 2 fastigium eve) folio evnlso exortum supplevimus. integram

Komaiiam .\XV1 libronim prinuis edidit Hyssenhardt


a principe,

[Historia MiscelUi 186'.)),

editiones reliquae

omnes inde
libris

quam

curavit Gelenius Hasileau 1552, ad codices factae sunt, quibus Landolll historia

propter hiatum magnuni, quo praeter librorum

XV

et

XVII

partes totus liber

XVl

iiiterciderat,

non

nisi

XXIin
!)()fl

componcbatur;

Gruterus in

notis

editionis

(Scriptores Historiae

Augustae 1611)

codice Palatino

tunc Heidelbergensi gcnuinum cius hiatus supplemeutum apposuerat.


20) duo
'

alii

loci

similcs occurrunt eo certe scripti atramento,


'ceto' in

igiii

aceto', ubi 'ignia' est iu litura,

margine et
relii|ua,

1(71,

quo usus est qui textuni exaravit: 245, Ui i:i Heta (iamuia. quod videtur'. utrum'

quc additamentuni alieniim cst ub auctoribus, quibiis

quac

his

lo('is

leguiitur,

di^beutur.

PKOUEMnM.
234, 18 270, 10 27G, 44 295,
5

LXIII

censor [ingens]
isque

aquam cum' exercitum


Letltracto

Lentuli

Capu,

//(

iiKiryine

iugressus est

[dueti

ante eius cnrru Sol

et

Luua Cleopatrae

liveril

in

margine
302, 27

saxo fcuius hoc (super lineam) ante portenderat siguum

iulmeu aute eius

mensam
317, 38
318,
8

cecidit.
[fuit et

itaque desertus undiquel e palatio

unice pius
filio

ob id cunctis araabilis] haec eo


sufficiebat et plus
lilni.

Diadumeno nomiue' adhuc


verecundus
rei

318, 20

exercitio fuit [idest plus fere laetus (luam

quam
361,
8

publicae intererat]

in

spaliii

niciKi posl /iiicni

autem

[episcopus] ac

362, 20

rabie [ut dictum est] devastarent

367,

1!

Eunodium

[ut

supra memorabi] Ticinensem.


ferunt.

Quod
augeat
ita

si

iam additamenta haec magis auctorem prae se

qui inchoatum npus


lituris.

et perficiat,

quam emendatorem

libri alieni,

etiam magis id coufiruuitur

enim sunt comparatae, ut prima

lectio integra sit et

bona, altera auteiu ex ipsius


pro re adiecto eoquc

auctoris additamento exorta esse videatur vocaljulo aliquo

saepe

hausto ex alio auctore atque


sunt
,

is est,

qui singulis locis adliibctur.


,

graviora exempia liaec


,

in quibus

quae

iu litura suut

iitteiis inciinatis

impressa sunt

ea autem quae

ad priorem lectionem adiecta


248, 259,
263,
8
2.5

sunt, uncis inclusimus:


el

Africam quam tenere Afri cepcrant exercnit [deinde] omnia tpiae


Bituitus
[a

novilissima [ul dixi] urbs >S/racusana

Doinitio suh doln piicis

captus]

atque

quae adiecta

sunt,

veniunt e Nepotiano, reliqua ex Orosio


26S.
11

cruo)- e

[mediis] ;jnibus

'mediis' adiectum est ex Orosio

286, 42

Jnlcrea]

anno ab

iirbe condila:

interea"

vocabulum Landolfus Orosianis


consid fecit
ant.e

addit.

289, 22

inde

Homam
,

regressus tertin se [diclator


ei

el]

pido
inde

qui
'

magister equitum dictalori \causa]


'

cum M. Aemilio anmim fueral


:

Lede-

dictator
esl

venit ex Orosio
,

291.

reconciIia/
'

gratia Dinae filiae eius

quam matrimonio
s. e.'

sorlilus
;

e.^l.

reconciliatae

gratia

fiiiam

eius

matiimonio

Orosius

reliqua

nescio unde accesserint

301,
304,

2
:i3

continuit.

[igitur

Claudius] medie imperavit.

multa
esl]

opus.fuit;
deret

[nam infra biginti diebus capta Orosiana sunt praeter verba:


erat'

qnod lainen

3.5

incen-

nam

capta est'

306,

duobus versibus scriptum


})erio

('victoriam reporjtassent
' :

Romae

se in im-

moderatissime gessit pecuuiae


(Vespasianus et Titus)
sunt

vocabuia

'

ictoriam

reportas-

sent'

Orosiana,
altera

reiiqua

Pauliua.
:

uuuc

legitur iu litura tribus versibus

manu

exaratum

tasseut igitur

Vespasianus

Romae
quod

est,

pecuniae':

adiecit igitur 'igitur Vespasianus',


sit.

cum
308, 29
litura

'gessit"

de solo Vespasiano dictum


:

scriptum erat in ultimi versus fine


et in

margiuc

i)osuit:

quo eraso manus altera iu 'orrea iiipcrataria, Vespasiaui templum,


'biblio'
||,
'

Minervani Chaicidicam. Luduui matutiuLUu, Micam aureaui. Metaui su-

dantem liiliiio' Hieronymo.


.

||

liildio^tliecas

est ex

epitoma.

reiiqiia

adiecta ex

"'

LXTV
312. 38
fuerat:
'obiit in

PROOEMIVM.
Campania' ex Paulo manus altera scripsit in litura iit in Canipania apud Baias'. ubi 'apud Baias' sumpsit ex Anastasio. profcctus est. qui dioii Alhmis sdcri/icairt iijnis in ceto ah ncciitrnle nil
' :

311,

.')

iirieiiteiii

ferri visus

e.sl.

qui Anlincliine

fectus est' et 'qui Antiocbiae

agens'
'fuit

el

ciica Armeniiim aiiem;.

pni-

Paulina sunt.

duni

visus'
luiii

venit ex Hieronvmo,

reliqua addidit Landolfus.

323.

.I".i

attulit.

fuil tieel inculla

^.i

seinel

concepisse.

intereii

noris (jualtuor m/)eratoribus.

concepisse'

res puhlica

venit ex epitoma.

iude a 'res ])ubiica' sunt Paulina. interea' acblidit Laudolfus.


324.
2.'i

fudit.

328.

propler luai/icas arles euin ralde meluehal. fertur. propmetuebat' ex Historia Tripartita, reliqna ex Paulo et Kufino. fatigabant secundo el Iricesimo anno imperii etatis anno sexto et sexagesimo egritudine captus cx urlie Constantinopolitana quasi ud caliilas
"

[tamen

ter

aquas ei/res.ws
facto
fuil

esi.

Nicomediam
filiis

in

villa publica

morbo consumptus est


el

testamento tribus

enim irrisnr potius.


'

consulalu Feliciani
' :

Taliani xi kl.

ivx.

Paulina sunt

fatigabant',

'tricesimo
:

sexagesimo',

Nieoniediam

publica': ex Anastasio venit

'secundo',

ex epitoma:
'

'irrisor

i^otius".

reliqua ex Histoiia Trii^ai-tita nisi (|uod


:

fuit

enim

'

addidit ipse Landolfus


est

328,

15

mors eius ante bienniuin denuntintu


tem.

/wr crinitam

sellam

qiiae
est.

iiiusita-

'ante biennium' ex Anastasio Paulinis insertum


qunsi

329,

Mai/nenlius

nd ventris

venerahilem capit 330, 43

nunc

'igilur

'apud Agustodunum' venit ex Orosio. de [Claudio] luliano 'Claudio' adiectum est ex epitoma

solita

secedens

a/md Aijustoduniim hahilum

339,

corpore vnlidus quidem


illueque directi,
et
in

sed hrevis fuit

hurha
;

provincinles iuslissimus et

Paulina
'

proli.ra

oculi currentes

huc

sunt

"
:

corjiore

'in

provinciales

iustissimus

et',

ex epitoma:

corpore

fuit'.

relicpuirum origo incerta.

357,

reliqui Historiae

Romanae

codices a nobis inspecti, qui ea quoquc, quae

modo

iu codice Palatiuo in litura adiecta esse

diximus, in textnm rerelicto.


jio.st

cepcrunt nullius aut liturae aut prioris lectionis vestigio

Ro-

mae a
' '

Uotbis devastatae uarrationcm

ita

pergunt:
vir

'discedunt.

fertur

itaipie,

quia

cum

Alaricus pergeret

Romam,
ut

quidam venerabilis contalia facere

versatione

monacbus eum monuisset.

mabi

non anderet

'

neque necibus gauderet aut sanguiui.


proficiscor

at ille,

non, inquit, ego volens

'Romam
'

sed quidam cotidie milii molestus est torquens et


destrue civitate.

dicens

perge
his

et

Komanam

deinde per Campaniam

etqs.

iu

'fertur

civitate'

ex Historia Tripartita in Pauliuam


leguntur ((uideni
altera suppleta,

de Alarico narrationem inserta sunt.


Palatino, in litura
scrijisisset sic:

eadem

in codice

autem

et

manu

cum manus

prior

'disccdnut facto aliquantarum edium incendio sed ne

tanto ([uidem,
loco ad
decidit;

quautum olim a Cesare factum est. deinde', quae eodeni verbum apud Paulum leguntur. atque hic locus rem prorsus

nam has

Paulini textus reli^iuias in Landolfi codice nullo denisi

prehendi posse manifestum est


vit,

eo

quem

ipse Landolfus ita exara-

ut per gradus locis additis et mutatis ex Pauli Historia

Romana

suani efficeret.

305,

3.1

ammittere

[id est

qui

rsl

crueif.rus pni nohis.

ita

)).

ul mulliludines indii/natae.

'id est' 83.


eui

addidit
(p. 87)

Luudolfus de suo,

'qui

uobis"

ex Anastasio

reli(pui debcntur,

adieeta.

PROOEMIVM.
Plura
scribit

LXV
libri

se

ex

diversis

auctoribus
auctorurn

collecta

Pauli

addidisse

ij^se

Laudolfus

idque verum esse


et

noniina editionis niargini apposita probant.


sartori similis

opus

cst

vastum quidem

laboriosum sed cxigui pretii;

vcstimentuni quon-

dam haud
in

inelegans foede discissum panuis variis umlique conquisitis interpolanti Lan-

dolfus ex Pauli historia

suam
quod

concinnavit.
in Paulinis

auctorum, quos adiiibuit. verba uonnunquam


facit,

conpendium

redigit.

quoque haud raro

saepius ad verba recipit

niodo capita integra exscribens

modo

frustula exigua rudi oi^era consarciens ne eis qui-

dem

additis aut mutatis. (pme requirebantur. ut excerpta apte et recte iuterse cohaererent.

Auctores
fuerunt,

qui Landolfo additanienta sulmiinistrarunt per libros

vii

eidem
iis,

fere

quibus Paulus usus est ad Eutropii breviarium interpolaudum.

ex

quae

Paulus in brevius contracta excerpserat, Landolfus passim integra descripsit:


gratia,

exempli

ut uno defungar, de Caesaris in Gallia rebus gestis sei)tem Orosii capita


(102,
i

Pau-

lus compendiata Eutropio inseruit


:}2

103,

(i).

Landolfus integra apposuit (279,

2b(3,

II).

primarium

in libris
rei

septem primis Landolfns adhibuit Orosium, ex quo


deinde

omnia
in

fere.

quae de liberae
primi

publicae temporibus narrantur. deprompta sunt.

initio

lilni

nounulla ex libro de origine gentis

Romanae non

eo,

quem halo,

bemus, sed
228,
5).

aucto,
ei

qualem ipse Paulus habuit, ab hoc omissa supplevit


auctor fuit Hieronymus. cuius verba praeter 230.
(295,
.=>;

(227,

17;

tei-tius

ic,

322, 27

manus

altera in litura adiecit

308. 28;

314,

.i;

317,

:iS

quartus accedit,

quem

non adhibuit Paulus, Nepotianus epitomator Valerii Maximi, cuius narratiunculas quasi
lumina historiae suae Laudolfus inseruit,
hodie aliquam utilitatem habent.
in fine mutilus est.

eaque excerpta sola fere inter Landolfiana


cuius qui hodie extat codex unicus
et ita

nam

epitomae,

codicem integrum adhibuit Landolfus

quadraginta fere eius


xiii (122 sq.),

capita aut integra aut epitomata, quae

composuimus

in

Hermae volumine

solus servavit.

inde a libro septimo ])raeter Orosium et

Hieronymum epitoma usurpatur


((ui

de vita et moribus imperatorum inscripta,


Pauli libros xiii

item Anastasius,

cum additamenta ad

xvi

(xiiii

xviii

Land.) omnia fere submiuistravit tum in ea,


parte solus
fere expilatur;

quam
prae-

nos

omisimus.

Historiae

Romanae

libro suo viii

terea Rufiui Historiam

Ecclesiasticam

Landolfus exscribit.
;

a
219,
,

libro xi Historiam Tri8


;

partitam
singulis

praeterea quater lordanis Getica expilavit (203, 9

344,

:i3

362,

27) 30),

locis

Bedam
18.

(356, 46)
,

Gregorii dialogos (374

12)

Pauli Historiam Langorediit

bardorum
(v.

(374,

28)

ad quam in operis parte nobis praetermissa aliquotiens

p.

375. 376).
his auctoribus non descripta quae leguntur

Ex
et facile

apud Landolfum, composuimus, ut recte


si

de Landolfiani operis auctoritate iudicari possit et


e glossis
-5

quid nos fugit

a doctioribus

expleatur.

ad auctorum, quos adhibuit, marginem adscriptis orta videntur haec

279,
353,

alii

dicunt tilginta (annos bellum Mithridati conti'a


(ubi agitur

Romanos

fuisse)

:io

nomine Claudianus

de versibus in honorem Theodosii:

o ni-

mium
:J0)

etqs.).

de primo secundoque loco


,

dubitari
,

potest.

iium Landolfus lordanis Getica


substituit

usurparit:

illo

(203,

9)

Theoderico

quem Paulus nominat

recte

Thorismunduui
s

aut lordane

inspecto aut

secundum

ipsa

Paulina, qnae praecedunt 203, 2; similiter 219,

verba 'generi tutoreni Athalarici' in Paulinis codicibus, de


facili

qnibus nobis quidem constat,


interpolatione.

omissa recte adiecit aut ex lordane aut

sane coniectura et 'generi' vocis

EvTKopiva.

I,XVI

rUdOKMIVM.
ipso Kaiiiloitd ratiociiialiiuic ctilecta essc vidciitiir:

(|ii;u'

se(|iiiiiitiir

iuicis
,ln

iiiclusa

al)

1)17.

'M

'raiuiiuis
hiiius

Oriente]

Augustus etlectus ipse se Eufrate Huvio


Yi'<^m\m

ablecit.

tiinc

ctiaiii

Maximiuus

apiKl (iullids,

an-ipuif.

Oriciitcm cx Eufratis,

(iallias

ex A(|uilciae, quae subseciuitur. mcutiouc collegit.


s

;1IS.

Maximiuus cum

filio

Diuduineno nnmine''
altera.
,ab e.rercilu]

supcriorilius

repctita

"

Uia-

(liimcno uomiuc'
;V2I,

iuepte adiecit

manus

Ki

'coutra

quosdam imperatorcs
impcrator appeilatus':

crcatos'

el

325,

iii

'Valens

\iti

Onentc ah
iari

exercilii^,

iiiipciatorcs
(Iricntis

ab exercitu

creari vel appcleis,

in

superioribus passim lcgerat Landoitus.

mentionem ex

quae aute-

ccdunt, falso c(miicicndo interpolavit.

257,
1)51$,
:i(i

.iS

'

puer natus

[quadripes]

quadriraanus'
'

(quaternis

oculis

anribus([uc)

et

(puer sursum in duos divisus)

quoruin unus dormiebat et alter vigilabat non-

nuiKiiiam

insimul

ilorniiebant insiniid lunicn',

ludebaut ad alterutrum'.

monstris (puie

dccsse videbantur, adiecit Landolfus.


320, 25
'

(Gotlios)

[qiii

sub Decio dispersi] Illyricum Macedoniamque pcr xv annos

vastantes Claudius delevit': Decio


371.
Ki

cum

Gotliis

rem

fuissc scripsit ipse p. 319.

ri.

'vetus de Cartagine dictum


esse perfectimi': verba:

Gamma

persequebatur Beta [nunc Bcld Cdinniu

quod

ridcliir'

'uunc

^videtur'

ab Anastasio aliena, cuius tex-

tus liiare videbatur. Landolfus de siio supplevit.

denique dc suo addidit:


"234,
17
'

Appius Claudius censor

[inge7is\

aquam Claudiam

induxit', in quibus

iusit,

gens'

vox a Landolfo addita utrum ad 'censor' an ad

aquam' vocem referenda

propter barbarum Landolfi


291, 301,
sidiis
9
;{(i

sermouem
(M.

in

medio

est

relinquendum.

[Dinae] filiae eius

Antoni).

(Agrippina Claudi uxor)

priviguum Brittannicum

(e

Paulo)

[in puldtio]

in-

(iuteremit).
12
8 2

308, 316,

Uomitianus eunucliizari viros


(lulianus tyrannus) victus
Stilico
[patricius],
[et

iussit

cl

in

pdlutio liuberct [caplus

fuyicns]

in palatio

el]

decollatus est.

355,

quem Paulus nominat comitcm.

Ex

libris qui
'

aetatem non tulisse vidcntur, quae venerint haec fere sunt:


Philo ludaeus)

300, 10

is

Romam

veniens locutus est

cum

apostolo Petro eius-

que habuisse amicitias'.


302, 27
'cecidit'.
'

cuius (Neronis) hoc ante portenderat signum

fulmen ante eius mensam

304, 304,
'

:i:i

'uam

infra biginti diebus capta cst

(interior

templi llicrosolymis muuitio

'.

:i(i

ita(|ue

cum nuntiatnm
quem

ei (Tito)

Roma

fuisset,

quod pater eius imiicrium


ita,

potiretur

ex hilaritate nimia crura eius dextra crementum carnis accepit


iion reciperet.

ut calest,

'

ciamentum

losephi duci ludaeorum consilio ut alia restituta


transire.

'qui iusserat autc

eum hominem
tractat.

iu

quem ])lurimum
et

odio habebat'.

similia in

Talmud babylon.
nuit

Gittim

fol. 5(5a

de Vespasiano

ludaeo sapiente narrari mo-

Bernays epistula ad
327.
2(i

Mommsenum

data.
'

(sepulcrum Christi Helena Augusta invenit)

sordibus coopertum et desuper


desti-ui sce-

'templum Veneris acdificatum. ubi virgines cantibus insultabant, (praecepit

PROOKMIVM.

LXVII

'

leratissimuni temi^lumi
dispergi.

ipsunique pulverem funestis sacrificiis violatum eici et prncul a


cf.

'civitate

exin locuui purgari praecepit'


idcirco

quae narrat Hufiuus X. 7:


difticilis
. .

(pii

(locus ubi crucifixus est Ciiristusi


((uis

ad iuveuienduui

erat,

quod ab

anti-

persecutoribus siniulacrum in eo Veneris fuerat detixum


oblivioni

et
. .

ob hoc infrequens
deturbaus (Helena)

et in

i)aene

datus fuerat locus


elqs.

cuncta ex eo profana

altum purgatis ruderibus


328, 22 (Constantinus

Magnus
cf.

sepultus

esti

'in sepulcro ])orpliirctico'


I.

huius etiam'
(Paris 16S().

alii

meminerunt auctores
339,
ti

du Cange urb.

Cstpt. deseriptio
liuc

^. p.

Iil9

(luliano fuitj

barba prolixa oculi curi-entes


:

illucque directi".
'

344, 39 vocibus lordaneis


'

'spiritus inmundi'

supposuit

silvestres

bomines quos

nonnullos phaunos phiearios vocant'.


355,
12

'interea ingens terreniotun) Constantinopolim factum est ita ut subtus terra

'

tremeret et desuper fusa celitus fiamn)a penderet tamdiuque. donec oratio])ibus Archadii

'principis et populi Christiani pracseutcm perditiouen) deiis exoratus averteret probaus


'se

solum esse

et

co))servatorem

hu)nilium et punitorem malorum'.

si)nilia

leguntur

ai)ud

Augustinum de excidio
35(), 20

urbis 7.
'

(Antioclms tutor Theodosii minoris)

cum Constantinopolim
'

venisset, ab

Hono-

'rio in^peratore libenter susceptus'.


3(34,
21

Anastasius habet:

Antiochus cuu)

in)pe)'ato)'e venerat'.

(per

pragmaticum

sacri etiam vela)ninis dono;


confir)navit)
'

id est per

prandium sa-

cratum'
367,

(Italia)ii
l(i

Zeno imperator Theoderico


'

(lustinus i)nperator)

Curopalates

(Illyricus genere).

denique verba de Neapoli. maximi inter omnia, quae congessit Landolfus, facienda
373,
'

41

fBilisarius vero)

'

sedule a papa Silverio acriter increpatus,


,

cur tanta ac

talia

homicidia Neapolim perpetrasset


et

tandem correptus

et penitens rursus proficiens


,

'

Neapolim

videns

domos

civitatis

depopulatas ac vacuas

tandem reperto

consilio

'recuperandi populi colligens per diversas villas Neapolitane civitatis viros ac mulieres

'domibus habitaturos immisit idest Cumanos Puteolanos


'

et alios

plurimos Liburia de-

gentes et Plaia et 8oIa et Piscinula et loco Troccla et

Bumma
,

aliisque villis nec

non

'

Nolanos
simulqne

et Syrentinos et

et

de

villa
,

que Stabi dicitur

adiuugens viros ac mulieres

'

de populis Cimiterii adiunxit.

non post longum tempus rursus Africam


eis

'

pugnaturus cum Wandalis pergens victoriam de


captivorum Africe terrae nec non
Calabrie id est
et Biciliae et

adeptus

est.

ex quorum reliquus

'

Syracuse

civitatis

simulque civitatu)n
atipie totius

'

Regium Maluitum

Co)iseutian) villarumque

earum populos

'

Apulie colligens depopulatam civitaton implevit.

ta)uen sepissiine in collectione po;

'

pulorum de singulis urbibus venientium


lis

solet accrescere stultiloquium


,

anuualiter
et

il-

'

dirigebat pretor Sicilie viru)n novilem ac sapientem


illi

qui
agri

iudicaret

discerneret

'ea, que

n)inime sciebant'.

cum haec

qui scripsit,
sit,

Campani, maxime Neavel

politani aecuratissi)))am babuerit notitiam necesse

Laudolfum Campauiae
")

Nea-

polis incolam fuisse

quam

)naxi)na)u habet veri speciem

:)l)

[Scripta haec essc ab homine Campaiio

liqiiet,

seil

non miims
alio

lii|iiet

ab linmiiie Campanri saeciili


qiiiili|ii:ini

ile-

i'imi

exeuntis ex memnria ea siribi non potuisse;

neque

iiUo loco

Ijandolfus de siio

iiiseniit.

taque haec qiioque c.rediderim alicubi ab eo lecta esse.

TU.

M.]

APPENDIX AD

P.

XXV: DE EVTROPIANIS APYD PLANVDEM.


(</'.

Inter excerpta Maximi Planudis, quae extant alia in codice Vaticano a Maio (Scriptt. II 552) inter Huiipt fragmeuta Diouea odita et a Dindorfio repetita, alia in codice Heidelber.!?ensi ('/) CXXIX Hermes XIY 36] leguntur nonmilla ex Eutropi versionibus Graecis desumpta. sunt autem alia Pae-

aniana, alia profecta ex interpretatione diversa.

Paeaniana aKiiovit

in

Vaticanis Pirogoflf

iu

dissertatione saepe laudata p.

!10,

in

Heidelbergensibus

Haupt

(I.

I.

p.

5'J).

sunt autem haec.


:

4 (Dio 13,
(jLTj-;

Dindorf.)

3-i 060
ei

xaxa

t?)v

Piu-

Paean.
cTtauoaro,

IT,

IvTeuDev

t6

jj.Td

tojv

paotXliuv

-poeyEifiiCovxo UTt^Tot, (u;

C'j(JiPaiTj

xov sxepov

[jieTT]vy9T|
-jtat

oe et; rf^v Ttuv 'j-dttuv dp-/T)v.


irqotot
iuote -Aav ETepov tpauEiti

'^i'il.'i'i

eivai /aTa'iUYtv iTzi tov ^Tepov.

060 oe fjOav ouTOt

Xov

[ouftpaiTj]

Etvat,

/aTa(p'JYtv

t6v ^repov,

tijj

OE -/povtij itEpaTOUpilvTjv (j.eTpttuTEpav etvat rf,v ouva-

OTEiav

(H)

Tov 02

TtoXejjLov
'/j

/jTr/jftrjo

A aTtvoi

Aai

29,

10

/at

TouTov
f)

(iLJv

rjTrf|Sf,aav oi

AaTivot

-/.ai

SpiajjLfJov
{//
)

layev

vi-itYj.

)iplapi.flov

ea^/Ev

vt-jtv].

opopio;

fjV

auToO
av

im

K'-/p-/;f|Oova.

41, 9 optSpio;
tiJte

06
0'

-fiv

auToT;

7tt

rf^v

Kap-/T]o6va.

(//)

ouoiv
ei
(jiVj

0'

i-/.u>'k\>Qz

oouXouaHai

tou?

41,

2'J

ouoev
y.->\

av |-/tuXuaE oouXeuoat tote tou;


i-sXftiJjv ;tpoa;ffjYaYE t:?jv

Atppou?,

Xipios eTreXiituv

Ti<fri'i--fiYj.-^t zrci

orpaTtdv

'Atppou;, Ei

Xt(i.6;

otpa-

Tou teXou;.
(//)
^iie.i
(J.JV

Ttdv Tou T^Xou;.

ou

Xa|jijTpo;

aperf|V

oj

oto; toi;

131, 2 -(iiu piV

o'j

Xa|j.7tp6; dpETrjv

6e 010; Toi;

atfoopa dpiSTOK; au(j.!pEpea8at.

atp66pa dpioiot; aupitpepEaSat.


:

(Anon.

p.

Dion. V,

23t) D.)

oti xotvov epujTo

133

sequ.

t6

-X'fj8o:

y'^^''

'^'J'^^"'

Koiv6v

Tov TtTov tJJvo(xaaav.


OTi -Aal TpaYtjJOiav 6 T(to; 'EXXot^it tptuvTi
j;ii-f|-icev.

'KpiuTa TtpoorjYopEUEv.
tij;

^'A TpaYtpotav 'EXXdot

tptuvrj auvilEtvat.

OTi t6

titXootupov

auToD xoaoJTOv

if)v,

tuaT auxtp
tt?jv

t6 piYaX6'Vjyov oe a'JTOu /.ai 'ptXootupov toooutov


fjv,

Ttva; e'jxoXiav dY'/aXerv, tov oe iXTToXuoptevov


T-fjYopiav
eiitetv
(jtrjoeva

xaixtio

uoTE auTU) Ttva; Eu-jtoXtav ifAix\u-i t6v 6 oTtoXuo/p^fjvat

yp^^vat aT^jyvoTlpav eyetv

piEvov rfjv -xanjYOptav Et;ttv (jirjOEva

otuyvo-

JiaatXltu; rf^v

dva-/tj!)p7jatv.

Tepav lyetv d-6 paotXetn; rrjv dva-/iupTjatv.


lu; o'JOv 0'joei;

OTi oetTiviuv TtOTE xai XoYtaot(jtevo;,


it.diiyi
a^JTiu
TY|V
'j

6et;tvouvTa
0'J5et;

oe

Ttore -Aai
ttdiiot ttjv

XoYtadp-Evov
-fj^iepav
,

tu;

ouoev

TzdStot

ttjv Tjpiepav

a-/_eTXtdaa;
'o'r/.

/.a!(d-p

teivTjv u

o^/ErXtdoat xat
o'J-jt.

vTfi

-fKiepa;

aTtoXtuXuia; eiTtev
0'Joei

di^aatXsuaa
^'J

-/aOdTtEp

auTo) rfj;
r^fjV

-fjpdpa;

dmjXtuXuta; Eineiv,
o^joei;

a-fjptepov

fjiJ.epav,

yP ^i
/-

^(J-o^

iti-ovrte

e[^aaiXuaa
E'J

jtapouaav

-fj^jiepav,

yP

i[>.(i'j

^rjpLEpov'.
fjTi

TtETtOvftE
|j.6vo;

O^rjp.EpOV.

(idvo; 6 TiTo; davtuv


ri

TtdvTtuv itXetou;

ioe-

T ouTo; i% itdvTiuv -Xeiou; dod^aro


Tj

!)pa-

;aTo ikpaTtEia? i% }.6imi

Ctuvxe; eTEpot.
1,

TtElai;

ix X6Yinv

CiuvTe; ^TEpot.
(6

(Anon. post Dion. V, 233


.Vla^tiJ.iavo;

D.)

ort TtpoJTo;
Ttuv

151, II npoaaYOpEudei; TptTtepdrojp

vuv

jiev

tmv

ijJiJtEpdTtup l-,tX^fiO/|,

8 vuv

ptsv

paat-

J^aotXltuv EaTtv 6'vojJ.a, Tore oe i^piJ.OTTe toi; dptOTa orpa-

l.iaii (!jvo(j.d cOTt,

t(5t

oe I^pptoTTE TOi; dpiOTa OTparfj-

TTJYOUOtv)

-fouotv.
(//)

ouiiaiAtjiiev O'j0Evt YVt&pi(Jio; itX:^jV i-A i:oXE(xt-,ttnv

1(13,

is oijoa(j.6!)Ev ouSevi fiipiZ6}).e^oi


epYtuv.
tpaat

jtX^^jv

iv.

ip-ftuv.

TtoXepifjttuv

(Anon.

p.

Dion.

1.

I.)

Srt KtnvoToivTio; 6
t^^jv

XX<up6;

169,

Iti

Youv air^v X^YEtv, tu;

d|j.tvov
-fj

rtapd
|xf/.pii)

eXEYev, uij d(iEivov Ttapd Toi; iottoTat;


Xeiu; Eu-opictv Etvat
(//)
?;

tou paat-

Toi; iotiuTat; rfjv tou paatXltu; 'JTtopiav slvat


TtEpf/ExXElOliai ytupiiu.

(j.f/pio
(jiEv

-ipfXE-AXetoiiat ytupiiu.

-'J/rii 6e

Y/oXouSt
0'j-<

auTou roi;
dXX'

iYZ^T''!!'-'""
i-xeiviuv

175,
ytp'/j|iaai

10

Tuyfj

Y/.oXou!iEt

ptev

a'JTou Tot; i^l-xpUitTEV


,

oe;td xd; dptd; oe


piti^ETO -xat Ta'jrf|;

-/.pu:tTev

vo-

OE^td

rd; dpErd;

oe
'fjV.

ou-a

dXX

'fjV.

d-/tvtov

vo[JiiCTO 7.at Ta'jT-f,;

DE EVTUUPIANI.S APVD PLANVDEil.


Plura autem ex eis
pitoniana recepimus,

LXIX
,

quae ex Eutropio liausta inter Planudea leguntur

lohanni

Antiucheno

Capitonis versione uso recte acliudicavisse


singulis locis respondent,

Mommsenum

quem uos

secuti

ea iu editioue inter Ca,

quae demonstrant cura verba ad.scripta lohannis a Suida servata et Paeani tum loci duo ad fragmenta -iil et (iU appositi, qui in excerptis Constantinianis sub ipso lohannis nomine leguntur. attamen quomodo factum sit, ut post fragmentum

Paeanianum secundum
-ipac-ovoTjceto; (xyos

eU ixeivov xo rrj; in codice lleidclbergensi sequantur verba item qua quae eadem leguntur in fragmento lohanneo 22 (Mai, ratione in codice Vaticano fragmentum, quod primum inter Paeaniana posuimus, inter media lohannea legatur, nobis, ut expediremus, non contigit.
:

tov os

7:6'U[i.o-j
,

a7ioT[)ifio|j.ivTj

12

M.

(31 D.): 6

MdXXio;

tuj paciXei (jLOvo|Ji.ayTjaac

ovu;tv

d|j.uTT(uv

TO

7tp6oo)7tov

/at

TaT;

7tTipu;i

KeXToJv xai toOtov xaTa^aXmv tov vexpov duxuXeuGS


/.aX

c7tf/aXu7tT0)V Tou; 6tpi)aX(<.ou; dtpuXaxTOv Tto RaXepiti)

Tov

TTEpi

Tov TpayTjXov aTpeitTov aveX6|jtvo;

8;
-/.ai

Tov

7toX(jiiov

Ttapeow/ev

6(j.ou Tfjv

Te

vi-/-fiv

tuj dvopi

dm-j((upi6s sOTi
aTTo

KeXToi4

%6aix.oi,

auxos

TtepieSleTO.

/ai Tfjv d7t6 Tou oupLpepTjx^To;


vo;

7tu)VU(Jiiav yaptadij.ei7t^/.X-fjST)
T-fj;

ToDoe TopxoudTo; irpo? t(uv uoXtTuiv


eiTj

srexXfjdTj,

/opptvo; y^P

^'^I

TouvTeu9ev
ve-/a

Te

oitep dv

OTpeKTOtpopo;, xai Tfjv dirtxXTjaiv TaiTfjv


ij.vTj(ietov
:

jjLapTupTjiieiaT];
'

dpeTfj;

Ttapd

Ta /aile iTTj-zoTa
eTt (j.tpd-/tov

Toi;

dcf'

eajToO xaTeXiTte
S.

ttj;

dptaTeta;.

P(u(j.atot; v6(j:tija rfj;


trjV

u7taTf/.f|;

dp/fj;

Suid.
eilvo;

V.

TopxoudTo;

xtvrjSev

^0 t6 KeXTtuv

TUY/dvet.

Cf.

S.

VV. dtlUTTUJV,

7t(()VU[J.0V.

xaTa T^; iTaXia;


Tiuv

eppuTj

xai

dvTtxa8^0fj.v(uv
dvfjp
Ttuv
dr.tj

dXXTjXois

OTpaTOTteoojv

MdXXto;

;j.aTo;

Paean. 27, 22 dXkd ti; t/. tou FdXXcuv oTpaTeuitptv fj aupL(j.t|ai rd 7tXf|i}T) h/. ttpoxXfjaeoj; Tov
Ttuv 'Fa)[Aaio)V et; (J.ovopi.o/iav
i-/dXt.

fJouXTJs iittifavT]?

Tov PaotX^a Ttuv KeXTuJv zd Te dXXa xat Ttpoativat


ot

dptoTov

T^Te

|jieY*XTjYopou(Jievov
'P(u|j.aiiuv

Tov

a'pt<5Tov

Ttijv

Totvuv diJeXovTfj; i^aveoTT]


dp-/ouat
ij.vo;

Mdpxo; OuaXlpto;
TTaY[J.tvo;
-/ai

ii toi;

ei;

toid^ouuav

i:u(j.7tXoxfjv

TtpoxaXo'Jjj.evov

T(uv

aTpaTto)Tij)v
6p(i.tuvTt

oxuaad-

UTtoaTd;
TE

eTttxatpiiJj

y.aTapdXXei
Ttept

TpaujjiaTt

axuXeuoa;
OTpeTtTov

7r^XSev
iitttttd;

oe auTu) /aTd Tou TroXE^iiou


oe^tov
eoT-fj

Tov

vexpov xat Tov

tov

TpdyTjXov

/6pa5
[j.Tot

/aTd tov
[j.ev

ppa-/_iova

/ai

dveXojAevo;, 8; ^Tttytupto? loTt KeXTOt?


7tept9To xai dito Touoe

itoafjiot,

auTo?

TouTo

oi

dv6p; ouv(j.i^av

6 oe x6pa5 toi;
6(j.[iaTa

TopnoudToc

itpos Tujv TtoXt(j.vT]jj.etov

T 6vu|t xat Toi; 7tTepoi; eTtate


/o)X'Ju)v
7ti7:Tet

tou FdXXou Td

Tdjv dTtfjtXTjdeij, oTtep dv eiT] OTpeitTotpopo?,


TTj;

euiJu iu> 7toXe(jioi5vTt TtpoojSX^^teiv


6

xai outu)
Tfj;
vi^/f|;

dptaTeta; Tfjv i7:txXT|atv TauTTjv

toi?

dtp'

eauTou

(iiev

FdXXo;

Ttu OuaXeptti)

oe

xaTaXeXoiTte.

TpoTto; 6e6o)X Tf|V TtpoOTjYOptav


3
;

Koppivo;

y<*P

luvo-

Paean. 27,
Xtav

FdXXtuv oe

7t6XE(j.ov

^Tti

Tfjv

'kadva-

ptdoi)-f]

[dTt6]

Tou x6pa-/o; o3to)


'iojvfjv

xaTd
/at

Tfjv

Ttuv

kay^"

xtvTjadvTtuv

aTpaTO^teoeuaapievtnv

oe

dvTtTtdpa

Xtuv 6vopLaCo[J.EV0U

xai ouoe pts/pt touto)v Ta


TptTov

Tou 'Avtfjvou TtoTapLOU TiTOj KuvTto; StxTdTtop


oet/Uets ^ifjX&iv
(j.dyT]v
dTtt

T^;

euT]piepia;
7ti

eaTTj
Tfjv

dXXd

eixooT^v

Tou;

7toXe(j.tou;.

dXX' eXuoe Tfjv

Yovtu; ETo;

uitaTeiav ixXfjih].

ou)(

-f]

ou(j.7tXo-itf)
'

Tiov aTpaTeu(JidTtuv, dXX' dvfjp


(j.o-

veavta; MavtXto;

utp'

evo; ^dp Ttuv FdXXtuv ei?


Tijj

22 M.

(39, y

D.)

OTt

SauviTat 'Pu)(iatous auXtuot

vojAaytav TtpoxXTjftei? dxeivov te naS}erXev xai


X|j.ii)

Tto-

OTevot; d7toXap6vT; d; 5taXXaYd; EXiiEtv aio^/pd; -fivdY-

teXo;

eOojxe
6

tov OTpeTtT^v Te
sauTtu

uj

/exoo^jitjto
iy.

/aoav Yunvou; oTtXmv


dtptevTE?
fj

JuYiJJxai}' E^/aoTOv u7to6uo[j.Evou;


(j.v

Tov Tpd/TjXov

PdXXo;,

TteptSet;
-jtat

toutou

6 7t6Xt; Td;

TotauTa; 07tov6dc 'ni-

Top-/.oudTO; auTO; Te TtpoaTjfopeuilTj


TtdvTe; (jffjvuovTe? t:^ TtpoaTjYopla

oi

i^ auTou

XuoE, Tou; oe Ta'jTa; 7totT]OapiEvou; urtdTou; toi; ttoXepiiot; l^/oioujotv d; Ixeivou; t6 tt]; TtapaOTtovofjoeo);
d'Yo; dTtoTpipopilvT].

tov dTto Tou Xatpu6 OTpeTtTo; /.a-

pou x6a|j.ov.
XetTai.

T6pxu;

Y^ip

iTtiyiupitu;

Heid.
d'Yo;

f.

31

et;

teTvov t6

tt]; TtapaOTtovofiOeu);

dTtoTptpO(ievr).

18
Tuiv

(34 D.)

oTt

OuaXeptou (j.XXovto;

fjY(>.6vt

Paean. 31,
(j.atou;

lo: (ieTd TauTa ot Sa^ivTTat tou;

Vm-

KeXTuiv

(JiovO(j.ayetv

x6pa| Ttpoat^dvet

Tiii

oe^iuj

UTtaTeuovTujv

TiTOU

BeTOuptou

-/ai

STtoupiou

TouTou

^ipa^/iovt

aoX dvTt7tp6ooj7to; tu) KeXTtjJ Toi;


jtat

Te
<ta-

noaTou[j.tou piETd
vTj;.

TtoXX-f);

xaT7toXe[jLT)oav

T-fj;

aio/u-

ovu^tv dptuTTiuv To 7tp6au)7tov


X67tTU)V Tou;
piii)

Totii;

7tTepu?tv

xai xiipiot xaTaoTdvTe; auTiuv eSIevto O7tov6d; toT;


d^tpETtel;

6!piIaX(j.ou; dtpuXa-<CTOv
-/.ai

aiTov

Toi CluaXe^Tte-jiXfjiiT].

fjTTT](i.vot;

dXX'

/]

o6y"/Xt)to;
tu;

xai

ofj[<.o;

Ttaplotuxev

OuaXepto; Kopouivo;

Td;

picv

07tov6d; TtapeodXEuaav

iv ouoTtpaYta

y^"

/opouo; Y*P ^ /opa;. Suid. s. V. KeXTot:


cOTpdTeuaav
*

YevTjptiva;.
oTt

KeXToi /aTo Pwptaituv


fjYefj-ovf/o;

dvfjp oe Tt; Tojv KeXTtuv

to

27
ptE/pt

M.
'

(39, 2 D.):

oTt d7t6 tojv

r/[ioX(uv Ttpepeu);
tT).

Te aoJK.a i^/TtpeTtfj; jtat tov


iltJjv

ftu[j.6v dX-/t(ji(/jTaTo;

7tpoeX-

PtuptTj; OTd6tot vauol7topot


s.

Tou

oi'/tou

7tXfjiIou;

i; (xovo(j.a'/tav Ttpou^/aXetTO

Suid.

V. 'SioTia:

xai 7tp6;
.

TaT;
.

IxfioXaT;
.

Tmv

^vavTioov tov dptOTOv.

BaXlpto; oi tis

fjYe(j.tuv

Tou Ttpiptoo; 7toTaptou dTet^tOE itoXtv


OT|[j.ioi;

n: 7tOU

<pdXa-(Yo; UTteatTj to dY(uvta|xa /tai iieia 6 Tivt ptoipa


y.otTd Yvtiiiffjv

dtpeaTtuOov rfj; 'P(n(J.T);.


13,
rfj;

dno^dvTo;
tou
ot-/.etou

i'TU'/

[jouXU(j.aTo;.

7ti

Paean.
poXoT;,
(lEtot;.
a'i

U:

7tp6s

toT; tou 04(j.ppt6o; /-

Yap

TtpofjXrte

TdY|JiaTo; 6rtXtadij.vo;,

/opa^

'PiuptTj; ^S /ai

6r/a otEarrjxaot

o-fj-

7tpoai^dvt Tiu 6;tii) TOJ dv6p6; fipa'/tovt


Tto; 03 Tu)

dvTtitpoau)-

KeXTm

/.atd tov dY<uva (pEp6ij.vo; vtat Toi;

,xx
Xi M.
opa;
i~\
10,

1)E

EVTROPIANIS APVD

1M,.\N'V1)EM.

17

D.

OTi

rUTtXto; DjaXspCj; av-

dvfjp Tt; eiTE

taTp6;

e'iTe

ETepo; Toiv
(i);

7:Epi ttjv

TpOT:Edtsi-

/.'ixizi.tT.'i^-i

rpo;

toO

ilOppou

OTa/.ivToi;

Jav

Toij

paatXeu); TETaf(jLEvtuv
tpap(<.d-/ot;

tov

iDaiipl-/.tov

yeipiu5'iT0,
oo-j

oO; TrepivoOTfjaai xEXeyoa; t6 OTpaTonEctirailei;

/ETO

6'r|XT)TT)plot;
-fjv

oveXeTv

t6v

ll'Jppov

aaYJxsv

drocY^sXoOvTac

Tijj

ll6pp<;>

tov te
tjsviti-

'j'ftaTd(jtEvo;,

oi Tt; ooSeIt) 7:p6; a'JTou -/_pT)(j.dT(uv


tl'afJpi-/io;
Ttji

xos(iiov T-^;
jjtevoy;

OTpaxia; xai rpo; oiou; xai ott(u;

lijtfEXeta'

6v 6

dTtoaTUffjaa;
oeS(i:iov.

Tf",;

e-c/etp^fj6-f,

avopa; o^aivieiTai.
i;t:
iTtX tootii)

OEuj;

d3t07i(j:i:et

ll'jpp(p

dfaa!lit
'

Paean. 33,
llojJiXto;
07.0-O'j;

ij-aTo; i/txrto-zmr^^r^
o'jto;
lI'Jppo'j

0'jv

t6 7:pa-/Sv

6 fl^jppo; dvapof^aat XifETOt

0'jt6c

OJaX^pio; Act>Tvo;.
sXtuv

v.aTa-

EOTt -/ai ou-A


T:apaTpi(!)Ot

dXXo; DappiTtio;, 8v ous-/EpaTEpov dv Tt;


tt,;

-poaiTaEsv
iTa
")v

ottov

a'jToT; iT:tOEtyi)f|Vai
v.ai
Tii)

ot-/eia;

dpeTf,;

-fj

tt,;

ouvfj8ou; 7:0-

To

aTpaTOTTiOov
|j.7)v'jTac
,

(iaeft-^vat

lluppu) -^fii-

peia; tov fjXtov'.

oi

lluppo; t6v zepi tou TtavTo;

oilat

iileooavTO.

dvappiiJ/a; -/uflov Toi; 6X01; iatfdX-f).

s. v.

dTTOOTU-

f ouvte;
;i 1

'l>afipi-/to;

'f^f e(j.d)v

-/aBloTaTat tou 7:p6; t6v

jM.

Kl.

:iii

D.)
'

OTt

lluppo;

TO'J;

vcaTd
'i\)'j.<ht

Tf|V
v.al

Iluppov 7:oXe(j:ou.
S.

dvTf/alleCoijtivujv
:

Tov

J^Xtov.

tou

adyrjv

ri-TtuxoTa;

Pu)(j.alo'j;
Toij

iT.i\).il.aii

V.

'JtftOTdfievo;
3.5,

6T)XT)TT)piot;
:

'jtf taTd(ivo;.

S'j'j(j.d^tuv

t6 cio|ip6v

ioo'j; tojv dvopiuv

i'Ti

oia-

Paean.

'iii

aTpaTOTTeoEuad^JiEvoi

oi

-/

3uj'o(i:evov xai ottiu; ivavTta

-dvTe; etfepov

Tpa'J|j:aTa,

7:XT,aiov a'JT6; te -/at 6 ll'Jppo; dvi|j.vov Tf)V


ij.ia

ptd-/_T,v.

Xi^eTai

dvaTeiva;

o'jpav6v

to; /sTpa;
'

toio'jto'j;

6i Ttuv VU-/TIUV ioTpo; Tt; -ru ri'jpptu ouviuv 7:posTii)

eu^aoilai oi fvio8ai a'j|i[jidyo'j;

fjaoitu; -fdp

dv v.oa-

-.f'jfet

(l)afipf/l(u
,

'J7:to-/_vo'J(j.vo;

tfap(i.d-/tu

tov

/jaete
'

Tfj;

oixo'j(j:vr);.
'1\
:

li'jppov

dvatp^fjoetv

ei

Tt;

a'JTiu

tou

epfou to'jtou
i-AT.l^i.-

Paean. 33,
Pu)|jiaiu)v
Tatf:^

tou; oe vieatjvTa; i; a'JT(uv twv


iotuv

-/ap7:6; fivoiTO.
T.ii

toutov 6

<I'appl-/to; 6io[j.iov

7:apaiicOu)xev.
(fo[^pO'j;

6j a'JTO'j; -/ai ii Te

Ttu n^jppti) aT)[i:dva;,

o'j;

ou-/ ioTt 'Pu)[j:alujv

ooXtp

vezpoi; ToT; atufiaotv

ttovtujv
ei;

to;

tX-i\-

To'j;
-/tov

iyftpou; dXX'
'jTtepof aoitei;
,

07:Xot; dvaipeTv.
6

tote t6v
,

'Ilajipl,

fd;
ayojv

ijj:Tipoa!)io'j;

to; yeipa;

tov 0'jpav6v dvaffj;,


ei

O^jppo;, 0'jt6; doTtv


dtfX-/ua9fjvat
rf);

Itf-fj

'l'a-

eVr) Trdar;; ov xpaT^^oat

t^;

TotoUTOi;

fipl-/to;

6v ou-/ ioTtv

tou

7:pi7:ovTo;

a'JTj ypfjailot

aTpaTituTat; i\f^vit-ri.

(uoTTEp

oijoi

t6v

IjXtov

outou tfopd;.

3.5

M.
'

(40, 4

D.)

OTt

Ktvea;

pfjTujp
tl);
'

zpea^eu-

43 M. (43,
Pu);j.aiujv

is

D.);

OTt 'PfjfouXov

t6v OTpaTTjfov

ttj;

i;

PtuiiTjv

::apd lluppou aTaXei;


a'JToj T:epi Tou t'^;

d7:avf|X8ev.

iaXw/OTa KapyT)66viot
T-fjv 'Pti)(j.T|V

7:piapatv d;j.a oi-

iptuTu)(i.vo;

::ap"

PtupiYj; x6a(j.ou

/elot; ::p6;
TO'j

i;i7;(<.7:ov oi6[j.vot [lETpiav

Ttvd

xai Ttuv

a).'/.u>'/

dT^expivoTO zoXXtuv 7:aTpi6a [laatXituv

-oXi^iou

E'jp-f,seiv

-/aTdrteotv -/ai T(I)v aiy[).aXtuTa)v

etupaxevat,
'

oetzvj; Ttp XoYto TotcjTou; drravTa; etvat


oio; a'JT6; itapd toT;

d-fTloootv TT) au(j:7tpdSei

tou dvopo;.
Ttpid;
dtf'

iXStuv To;

[j.iv

Po)(j.alou;,

EXXrjat to i; dpe-

auvf|8tc
rf);

ToT;

UTtoTf/oT;

otEtuooTo ou (j.eTTvat
oijTtep
'f)

T-?]v

'jTreiXrjTTTat.

TtoXtTela; aiTtf)
a'JTU)

Xifwv,

Tuy_T) oesit6-

Paean.
ze(j:7:et

Sh,

et

17:

v.al

TTpeapet;

6 veviv.T|Xti);

Ta;

Kap-/T)6oviou;
ei;

i7tioTT)ae,

TtapTjvei

6i

Td;

zapd

Ttuv fjTT'^[j:vo)V aTTovod; i7:a-cf eXXeiv taa;

oiaXXofd; d7tel7tao8at
vo)v

To dviX^ttOTOv

i)6T) dtftf [J.i-

v.aTepot;

Tf,;

oe 7:pE0fieia; l^^fjpyev

dvf|P

i7:ttf.av?];
tj

Ttuv 7:oXe():ltuv.

ot 6i 'Pu)[j.aTot

dfaoSivTe; ou-

Kiv^os
^eia.
fiEojv,

o'JTuj (j.v 0'jv J7:avf)X8v

d7:paxTo;
irapd

7:pEa7:pEi7:eTv (u; oi

Tov TO'j; (liv^tpispet; dTtoTtiptTtoustv, o'jt6v oi -/OTiyeiv


-f^po^jXovTo.

7:uv8avo(j:vi;)
o'i'av

oe

tuj

llupptp

Ttuv

oi

otj

(leveTiov

ouTtj')

(pf)Sos iv

eijpotev ttjv 7:6Xiv,

tpoai tov

Ktvsav

TtoXet,

iv

T-f);

'isT);

ou

(j.ei}i|t

-/oto toC); TtoTplou;

7:aTpi6a paotXituv Eujpaxevai

touto OT)XouvTa,

i}e3[iO'j;

ttoXiTElo;

7:oXiptou

v6(j.(;)

6ouXeutv

STEpot;

TT); ttoXeiu; Evotxoi TtdvTE; TotouTOt

TUfydvouotv, oio;
v.ai

f)vaf-/aO(j.vo;, e'i7:to

toI; KapyT)6ovtoi; E-/ouat04, v8a

a'jT6; 6

n6ppo; vaTo

Tf|V 'H7:etpov

ttjV

'EXXdoa

7toXXaT;

-/.ai

OEtvaT; at-/tai; -/aTavaXtoftEt; iTXEUTT)oev.

TTdoav

'j7:eiX-/)7:Tai.

Suid.

s.

V.

'

PfjfouXo;

oTt oi Kapy_T)66vtoi 7:oXXoT;


p6vT)(j.a 'P'f)f ouXov

dTuyfjp.aat oouXtuilivTe; To

tf

t6v OTpo-

37 M.

(40,

44 D.)

oTi

dvTixaSeioptevtuv

(jetd

TT)f6'(

Ptuij:alu)';,

6v
-/ai

(jtf/pti)

7:p6o!}ev

'J7t6

yeTpa 7tea6vTa
ttuv

OTpaTEUfioTtuv
Tt;

dXX-f)Xoi; ipafipf/lou
Tfjv

xoi ri'jppou
poatXioj;
tb;

dvf)p

otfiai 7tt-/ptus T
6eo[i.(uv

poppapf/a; ixoXoCov, T^te

Ttuv

7:Epi

ftepaTTEiav

tou

tov

dvivTE; Td te dXXo 8pa7t6aavT; 7tp6; xoij;


eupaoftai Ttvo pteTplov ToiJ 7ToXi[iou

'liajipixiov

dtpixETo o-rjXT^TTjpioi; tpappidxot; dvEXeTv t6v


si
o'i

oi-/.elou; i;i7t[j.7tov

ll'Jppov utpiOTd|j:Evo;,
(j:dTu)v
7:|j:7:et

Ti; 6o8iT)J 7:ap'

auTOu

y_p'fj-

-/aTdileoiv -/oi Tiiiv ai-/_[i.aXtuTa)v dvTi6oatv


Toii

t^ su(t7:pd|Et
'Ptu[j.^f,v

tutf eXEta

"

6v

iDafipl'/.to;

d^roOTUf f)aa;
ll'Jppo;

d7:o-

dvopo; ot6(xvot.

6i

7:p6;

T-f)v
i';

d(j.a

Ttu

ll'jpp(;)

oeap.tov.
'

oe

dfaaitet;

7tp0pelat;

Kapy_T)6ovlu)v
[Jtiv

dtff/6piEvo;

te

t6

a'jvi-

dvapofjaat XifeTat
[iplv.io;
,

0'jt6;

ioTt

[xat o'jx ixXXo;] 'tlaTt;

6ptov
(jid;

7tapeXy(uv to;
6ttu9f)aoTo
0'j
-f)

auvf)&i; toI; 'j7taTf/oI; ti-

6v

6uayEpiaTpov

dv

7:apaTp'iEi (irof)

piETElvai

t^; TtoXtTela;

a'jTtj)

Xi-

paTpEijJot coii.

Hoid.)

Tfj;

oixEia; dpETf);

r^; ouvf)-

f ujv, dtf' o'J7tp


i7tiaTT)a.

T6yT) OESTtoTo; aijTiu Kap-/_-f)6ovlou;


(jif,v

ttou; iTopela; t6v -^iXiov'.

TtapigvEt fe

Tol; iv TiXet t^;

i^ouX^f);

Suill. S. V. 'l>appt-/tio;

oti <l'appl-/.to; tt); i7ti t6v


f)Ye(j:iuv

dTtEiTtaOilat
TO'j;

ttovTeXius

to;

otaXXafd; xai

(i.f)

dvelvai

lluppov OTdXEloTj; 6uvd(j.tu; d7:o6eiv.vuTat


7:dXat dfv(uo[j.vo;
tspoa'Jvr);
T(I)

dvfjp

ivavTlou; i; to dviXtttOTOv qiri dtf tf (livou;


eivai 7tu); d';iov dvopo; iv6; pt^vou -/oi
fflf]

ou
fT]-

paotXeT

vtai tt);
0'j(jifioXov

oijtou (i:efaXo

fdp

ivapfe; d;VT)Voyo);
dXX^ijXoi; Tdiv

dvTC/aik^o-

patou 6Xifa)v te dXXiuv 'j7toXXipt(i:ivu)V i; Tfjv


/f)6ovl(i)v

Kap-

(AEvujv

fdp

OTpaT07:6iuv vu-/Ta tfuXdla;

TtoXXd; -/tXtd^a; dXXo^opiivou;

a'j;-f)aai T'fjV

"

' :

1)E

KV TROPIANIS

APVD PLANVDE.M.
Paeau.
TO'j;
'

LXXI
6

xmv

v'/vTituv ou^^aixtv.
TTjV (Av

tp'

ot? aYaai}vTe? '/jtov ot

'Po-

5il

i'.i:

oe

2-/.rj7tituv

7tpoaaY6[j.vo;
6|J:f)pou;
dy.
-/tai

lJ.atot

zpeopetav dtTtpaxTov Toiv Ko(pyr|0ovio)v


otuTov o Ttpo?
o'J

la7tavoij;

aTtaoiv

d^te^ujy.e

tou;

d7T07Te|j.7to'Jcitv,

[Hm dcpaipeiaftat
luzm

Ttuv

d.frj'i-

ToiJTo

ttdvTo;

7Tol-()a

Toij;

'loTtovou; (ua7tp

[j.id;

Tojv 7ie)feipouv. 6 oe

[J.eveTOV

tfTjaot; iv 7:6"/.et,

fVo')(j.Tj;

7tpoo!)a!}at

S-/tr)7tiu)vi

t -/at 'Pu)[j:aiot;.

T7)?

taTj;

ou

|j.&Se( xotTd T0'jj 7T!)tTpto'j; i}ea|j.ou;

7rO/.tTia?7toX|JlO'JVO(JLl|) 00'jXe'JEtV

Tp0t; T|VCC/7CaS|J.V0;,

58 M.
JTto

i'57,

14

D.)

OTt 6 TtT^v

'l|3-r|pu)v

flaatXE'j;

dXou;
-/.at

i7tT0 Toi;
oiy.EtiDV

KipyTjoovloi;

-/,o'Jato;

Td t

odxp'j7. tujv

S-/.i7tio)Vo;
ot-/teiav
(ijv.

To

'Ptu(j.aituv

iXeTO

auT6v Te

xat To'j;
OTj

6Xotp'jp[j.o'J;

dy.)aviu; ottui}Tjad(jevo;.

TTjV

eTttvtpdTetav

oiooij; 6(j.-/ipou; Te TTopeyetv

7tavX8iuv

o'jv

Ttpo; TTjv Kap'/Tj66va TtavTi y.oXd-

Toi|J.o;

oe S-/T)7Tto)V TTjV ou(j.[j.ayiav tou dv6[).fipu)v

oetuv eiOEt xaTavaXiaxTat.

6p6; d7to6e|d[j.vo;
6
7t6X(j.o;

otjx ItfT)
-/_etv

o^Toilat

t6 ^dp

Paeau.
TO'j;

43

23

oijto;
^Tti

TjvdYTtaoE
,

Toi ^ttOTov v ToT; oixEiot;

OTtXoi;.

'A'ppou;

xaTacpuYeiv
,

tov 'FTj-youXov

Bv

Paoan.
(X-fdX-)

(il

>:

t6v

^dp

paotXeo Ttuv 'la^tavtuv


Ttpo;
ou^/.

oea(j.oi;

eiyov

7tapvtdXouv

Te

auTov

au[j.7tpeapeuoat

vf/frjaa;
-/tat

(J-dyr)

(xeTd

touto

auT6v 07tti^rrjiiri^

Toi;

U7t'

auTuiv Ttpo; 'P(u(j.aiou;


je'iia%oii

X7t(j.7to[j.voi;,

ojaTs

aoTo.

TtptuTo;

o'jto;

6(j,-r)pu)V

to-

a'JTOi;

a7tovod;

xat tou; xaTpojv aty(jato


(j.v

oouTov ii}dppt ToT; EpYOi;.

XtuTOu;

dvTtoo9fjvai

toT; oivteioi;.

o'jv

7tpiu-

Tov dvTt[ioXouvT; auTou; 6'Pt)youXo; xaiTot


iuv

6f3[j.to;

lohannes Antiochenus exe. de


M.)
:

virtt.

7',l(i

(57
tiIiv

d7teiui}tT0
(J.EV

vixTjOei;

oe

tt,

Ttpoaeopeta Ttapa-ftveoe
auTU) Xoyou

OTt Ai(JiiXio; 6

tiTtOTo;

t6v

n^pOEa t6v
-rjv

Tat

i;

TTjV 'Ptu[j.T]v,

ooSevTo;
-/lai

Ma^/te66voJV

paotXea ytptuod[J:Evo; dvr,p


-/.ai

atucpptov

ouoev fiviayeTO
ttpafat
-fVTO
,

xaTa 'Ptu^iaiov
,

UTtaTtvtov

dvopa

xat cfptv U7tpaYia; Eiod);


[llaatXi-/t:^

'f/tav6; tijv.

d[j.a

[YOp^

(tdaxiuv
TTj;
T-?]v

dcf'

fji

T;[Apa;

U7t6

Toi; zoXe^itot;
7toXtTta;
CTjTTjoa-

i^epaTteia

t6v

dvopa

'jTte6c^aT0

TteaeTv

Te
-/.'A

'Ptu(J.aiXTi;
fa:ii.t':ii'i

dx7te7tTtoxvai

PouX-rji}VTa
i7tet7ttuv
ir.i
'

7tp6;

toT; Y^^/^^otv

a'jTou dvaOT-rjOo;

ouTe

0'jv

^o^^aTO 7tpi7tXov.d;
(j.T)

dvi}ptuTte Ti (lou -/taTa[3dXXt; t6 Y.ii6f^u)\x'j.'

oav
TO'j;

xal au(jipouXo; y'''^' 'P'(J.aiot;


'Atppou;

^tpoalaOat

Ttvo;

paatXf/tou

lip6vou

ttdpEOpov

eauTtj)

-/tOTE-

7taYY'XXovTa;
ouvd[jit; xai
a'JTiu

eip-fiVT)V.
(j.T]Te

itptxx6tp8at
(iT)T

OTTiaaTO.

Yap a'jToi; Td;


auvetXT](J[J.vou;

auTov

to'j;

59 M.

(G(l,

D.): OTt Ilepaeu; uaTSTo; PaaiXe'j;

d;toy_pou; u7ttXf(tp9at

ypTJvat

Ma-/tE6ovia; -/aTaXi(j.7tav6[j.evo; iv tiu Ttp6; 'Pu)(j:aiou;


7toX[j.t|)

7tp6; ToaouTtuv aiy[j.aXtuTojv Ttuv i^ Atppiy.fj; y-aTeyo[j.vtuv

'jTto

Ttuv

oi-/iu)v

dttOYvo^j; tplpmv

Eveyeipi-

dvTtooatv.
Tiuv

TauTa
TK Tou
'fw''

au[J.pouXeuaa;
6-/)(j.ou

dy.pdTT^ae,
0'J

oev eauTov
7tp6; ToT;
i}pu)7te

Ai(j:iXi(j) IlauXtj).
y'^"''"''^'''

6 0 iteoeTv (^ouX^rjftEVTo

TtdvTiuv

auTou

7tpo{}t;.

5f|

a'jTou dvoST-fioa; -/ai i7tt7tu)v


Irti

'dv-

xat

TouTo

YE"'""'"0't'fO''

pY<'J"'-

Ttuv

Yap Ttpeaxat 6

Ti (J.OU -/ai}atpeT t6 xaT6p!}to[j.a'


a'jTt';)

tivo; [ia-

PeuTtuv

d7tpd-/T(uv

dTto7te(jitpi}evT(uv

auva7T7jXi}e

oiXf/ou i}p6vou Ttdpeopov

-/aTeaT-rjoaTo.
'jttoTo;

PtjyouXos xat flouXo(Jivu)V aUT6v TtUV 7toXtTtUV XaTEyetv o'Jx ei^ev,


XtTi[)

Suid.
t6v

s.

V.

At(jiiXio;:

t6v

jjepaEa
dvrjp
rjv

tu;

ou o'Jvd[J.vo; 7tp7tov
(jieTa TJv
,

d|itu[j.a

Tto-

tu)V Ma-/E66vu)V
-/ai

poaiXea yeipiuod[j.vo;
'J7tpaYia;
t6ti);

'Ptu[j:aio)

lyeiv

tTjv

7tapd

toi;

Atfpot;

otutppojv
d|j.a

tppiv

-/ot

ixavo;

tJlv

6o'jXtav.
7tt
(jfjv

ToaouTov
Ttuv
8p-/t(ov

to

cpp6vT)(jLa

tiuv 'Po)(j.ai(uv

Ydp

[iiaO.ivi.fi

i}epa7tia t6v

dvopo

'JTtEOElaTO Ttea'jToiJ

To

ou;

loeotu-/t

Tot; Atf pot;

-^

oeTv

Te pouXrjiicVTO 7tp6; toT; Y^vaoiv


-/ai
TtEi7tt!)V

dvaaTf|-

l7tavfi^tv, i
(j.vetv.

(jLT)

xaT07tpd|ai to; OTtovSa;, ou6v


6 /aXou(j.evo; 7tap'
i7tiop-/tiav
o'jv
.-/

oa;

'dvi}po)7t

Ti

[jlou

-/aTapdXXei; t6
rtdpeopov

-/ttuXu

6
,

Y^p dpytepeu;,
ou-/.

/.aT6p!)u)(j.a'

Tti

Ttvo;

paoiXf/oiJ

i}p6vou

a^jToi;

TtovTitf |

elvat

to 7tpdY[xa

iaUTiy -/aTCOT-rjadTO.

T(uv

iepiuv

d'!jT;(piaaTO

v6[j.o)V.

7taveXi}tuv

7tp6;

Paean.
tpeuYOTujv

(ii),

'2:)

6 riEpaeu;

oe

'jTto

to)v

au(j,7Te-

Tfjv 'Atppt-/f]v

7toXuTp67Toi; ?66i)T) -/.oXdoeaiv,


-/.ai

d; dXpiov

-/aTaXetcpi}i;
o'jy
ti);

eauTov 7tapi6o)-/e
r|TTrj[jivov

'Ptu[j.aioi;

Xot

d).Xtu;

-/tO6tu-/,aotv.

Ttap' auTai;

t6v

xai

riaiJXo;

oi5v

dXXd
-/ai

-/ai

TX'JTr)0V.

ttpoOTtiTtTOVTO

TTp6;

To

Y'"^"''''''^'

dvtupi}o)a

-/ai)ti[j.-^;.

opa;

fj^iujaE tt);

outou

-/01 Tfj;

dXXr);

[jiTotn-/e

54 M. (57, 27 D.):
au[j.tfopd;
'J7t

OTt

'Avvipa; to; 'Po)[jaituv


toT;
o'i-/,ot

66iv
TpeT;

dYOYeiv

KapyTjooviot;

(i((

M.

(tiO,

li

D.)

OTt riepaeu; vaijv


TOti

ToXXa

(J.e-

[j.Tj-y_avtu[j.vo;

(j.e6i[j.vou;
t-?)v

'Attixoij; 7tXf]pei; ypud^tiTtepntev


,

YaXo7Tp7to);

-/.ai

ttEpo

auvf)i}ou;

i?f)Oifrjae

Tfjv

atuv

6ay.TuXi(uv e;

AtP'JT)v

ou;

toT;

eipeoiav

7ti

E-/y.at5-/.a

aTi-/ou; Ttofrjoa;.
:

iTT7tt-/toT;

Te

-/tai

pouXUTt-/toT;

dvopdat

-/toTa

tov TtaTtuv
T
ic'

Suid.

S.

V. riepaeu;

oti

fj

tou Ilepoeu); voii; to


-/at
T-rjV

Tptov

v6[j.ov

7tpi-/tet[xvoi;

a-/t'jXe'Jaa;

to

ot)')[j.aTa

dXXa

;-rjO-/TjTO

(lEYoXotputu;

etpeatov

7ti

7:e7tTtu-/t6Ttuv

dvrJpTjTO.
:

OToi/_u)V eiyE

ZE7totr,[jiVT)v.
:>:

Paean. 55, 13
ei;

TpeT;

Te

(j.e6i(jivou;

6a-/.TuXi6ituv
ToiJ

Paean.

71,

vEii);
rjv

l7ti,3EflTj^/,ti);

Ma^/.eoovt/^ri;,

tj

d7t66t;tv

Ttuv

dv;[)pTj(jLvtuv

toT;

KapyTjOOvtoi;

flaaiXeuaovTo;

nepoeo);

7ta[j(j.eY!)T,;, o);

oe-/a-

^;7t[j.(jjev,

ou; Ttuv vey.ptuv

;T).e

otu[j.dTtuv.

7tEvTe ytupeTv

dpETo; i^ d[icpoTpo)v Ttuv TtXEuptuv.

lohannes Antiochenns
57
ru)v

e.xc.

de

ins.

II:

tuv

M.

(57, 41
(jleTov

D.)
()

OTi il-/t7tio)v ypTjOTOTTjTt TpoottXoi;

[idXioTo ttdvTtuv

'vE-/.a

oeioavTe; oi pdp|5apoi -/Teivouoi


-/ai

o'J6ev

toT;

di}p6ov

dTTO-/XTvai

t6v Bopiaviiov Teoaapa

0-/a 'Pu)[j.oioi;.'Trj

ivav-

7Tp6; a'JT6v dTtaoov oy_o6v ~r,v 'Iijrjpiav 7tapEa^/uaav.

Tio); 7toXe[j.'r,aavTa Ta'jT^rj

7tpoadYoi)at

t6v

fjYou[j,evov

TAXTT
TTi;
l*io;i7ivifj;

DF,

EVnjOPIANIS ArVIi PLANVDKM,


Suid.
vo'jat

OTpotxio; ;i{ ejvoiav auToiv xat (peiod)


ot,

s.

V.

BopiavSo;:

OTt fJdppapot Ttve; xtei-

XoYiaaiJtEvoi.

v.ai

o'^i-/0[jlevoi

tuiv

a'Ji)vTiT)v

toO

Bopiavilov Tjpavvf^aavTa TauTT) ::po!3dYEOt)at tov


PtufJiaituv OTpaTTjYOv

Bofiiovftou Tivi; d8Xc( tiuv jrepi tov

dvopa

Tzzr.yx-jiii-

Tiuv

'

TjYOUjJievoi

e; cjvotav xat otj

viuv T|5io'jv TTapd Toij 'j7:dT0'j xofjiiC39at.

oi; 6

i)y.T,-

d'ff/o|j.evoi

Ttuv

tou BoptdvSou a^JftevTtuv Ttve; dftXa


7:e::p'JY[j.ev(ov

riiuv

dnoxpivETai

|j:T|0'ji|itu;

tivat

'

Ptu|xaiot; vvo|aov

Tiuv

mpi
elvat

Tov dvopa

tj;1ouv

zapd

1v.i-

s::aivEi38ai Ta;
i7:t/etpo'jjJilvat
(i4

xaTa
D.)

Ttov aTpaTTjYtuv toi; dpyofjisvoi;

rituvo; /.Ofi.t'Ea8at
(jtro;
'

6 oe S/trituv d::o'/piveTat

|).T)iia-

ejtipouXd;.
:

Ptuptaiot; evvofiiov ev d::alvt|) ::otEio8at to;


dp-/o(jievot;

M.
oi

(80

OTi SxT|itiiuvo; (iayofji^vo'j Toi;


-oiJTOv

/aTd Tmv OTpoTTjYiuv TOt;


irtfiouXd;.

iri-/eipoufjiEva;

IpTjpotv

|3dppapot

oeioavTe;

dCTjXTeivousiv
Tive;

Tov a'jT(uv
TTpo;

paotXia IJopiavSov,

mv

dtptxo(j.voi

Piiean. 77,
peftT),

fiev

o'jv

'jro Tuiv

oi-/ei(uv

'jtvTj-

i^xTjziiuva
fj^iouv
'

d&Xa

Trap

a'JTrjy

tojv

rET:paY|ievo)v
sivat
'

Kat::iiuv oe toi; dveXouat |j.toi)ov e::aYYeXXouotv


|).Tjoa[j.t!);

Xapeiv
(iaioi;

6 6e dT:oxpiveTat

|j.T)Oa|j.);

Ptutiuv

drexpiv/TO
Tov

dpia-/Etv

'

Ptu().aiot;

dvaipeioilat

Evvofjiov

^v ^Kaivtj)

T^otEisSat

to;

xaTd

rjYO'j[j.vov

'j::o

Ttuv u::t]^/()(ov.

aTpaTTjYiuv Tot; dpyofi^vot; d;:tyetpo'j|jiEVot ^ripo'jXd;.

llaupt

iiiter

Eiitropiaua rettulit haee ((uotpie excerpta Planudea Eutropianis tainen similia magis

(juam inde pctita


OTt
OTjfxetov

t6

fiiXtov

X^YETat
'/(Xta
(ii

ytXioi;

p-fjfiaotv
!i

Paean.
To yiXta
i3^r|(iaot

II

22:

[jtiXta

/aX.o'JOtv

ouTd

'Po)(j.atot.

|UTpou(jtvov.

(liXta

YP to

M.

II,

D.).

y^P
o'j;

P'fj|'-'.tTa

o'jTtu;

ovo(j.d^ouat

toooutoi;

ou(i(j.eTpo6fievot t6
:i

aTjfi.eiov.

rjTt

Tptpouvo; 4 oTjfiapyo; X^YeTat, 6 oe oixTOTiup


O-fjfJL.

"21,

OT)f).dpyou;

r/dXeoe TptpO'Jvou4

TtXfjpt;

(Tp. X. 6.

OtXT. 0

6Heid.)

Ei0T)YT)TT);, 6

OE TCpoiTtup
')

xaTo

T-fjv

a'jTu)v tptuvfjv.

0TpaTT)Y();

oe x-rjvo(up ti(xt)tt);. xtjvoo; ^dp

Toii

PaeiHiiiis alia

de dictatura et censura profort 19, U. 31, I7; de praetura

tcXtjDou; dnapiftfiT)oi; (5

M.

17,

14

D.j.

tacet.

Aljsoluto opere restat,

ut iion

solum
veriini

iis

viris.
iis,

qui liberaliter at(jue benevole copias


(|ui

ad

lioc

opus adhibitas auxerunt,

etiam

cgrcgia et voluntate et peritia

huius voluminis typis exprimendi laborem propter auctorum varietatem

arduum

et tae-

diosum perfecerunt, gratias agam.


Berolini Fest. Nativ.

Dom.

1878.

H.

Droysen.

EVTROPI
BRE^lARmM

AB VRHE CONDITA
CVM

PANLI ADUITAMENTIS ET VERSIONIBVS

GRAECIS

EvtHOlMVS.

: ::

CONSPECTVS CODICVM.
Entropi

= F = L = O = S =
(r

cod. Gothaiius 101


cod.
cod.

membr.

saec.

vel

IX.

Fiildensis

quo usus

est Sylburg.

Leydensis 141 membr. saec. X.

cod. Bertinianus S.
lectiones cod.

Omer 097 membr.


,

sacc.

X.

Burdigalensis

quas

laiidat

Vinetus.

P E

=
= = = = = = =

codd. Pauli.
epiatulae
cod.

apographum quod exhibet

cod.

liambergensis

III,

22 niembr.

.saec.

.\.

D
//

Vaticanus 1860 scriptus anno 1313.

Panli
cod.

Bambergensis 513 membr.

saec.

vel IX.

V
iV

cod. Vatlcanus
cod.

3339 membr.
7312 membr.

saec. XI.

Laurentianus G5, 35 membr. saec. XI.


saec. XII.

ailliibiti

in

liist.

XVI

liliios

Z L L
S

cod. Vaticanus
cod. Palatinus

909 Landolli

Faeaui

= =
=

cod.

Laurentianus 70, 5 chart. saec.

XV.

textus iSylburgi.

Laiidolfl

Sagacis

cod.

Palatinus 909.

DOMINO VALENTI MAXIMO


PP]RPETVO AVGVSTO
EVTROPIVS
V. C.

MAGISTER MEMORIAE.

Sxes Komanas ex voluutate mansuetuflinis tuae ab urbe condita ad nostram


5

memoriam quae
brevi

in negotiis vel bellicis vel civilibus

eminebant per ordinem temporum

narratione

collegi

strictim,

additis

etiam bis quae in priucipum vita egregia


laetari prius se inlustrium

extiterunt, ut tranquillitatis tuae possit

mens divina

virorum

facta in administrando imperio secutam

quam

coguosceret lectione.

incipit breviarius eutropi


7nittit

GF,
\\

iiicipit

eutropium LO, breuiarii tilulum

toti

operi

et

sinyulis libris praesolus habet

\\

domino om.

ualenti

gothico

maximo
7 ut]
\\

6 principium E, principio

LO

\\

uitae grecia

||

LO tot LO

||

3 eutropius
\\

memoriae

E
G

\\

tuae quo possit

LO

\\

in inlustrium

II

virum G'

||

8 administrandum

LO

\\

secitui

legationem

lectionem

lege censorine

cnm

liberis tuis
lib.

propitio do '/po

semper

ordo imperii romani a rege romulo usque ualentiniano et ualente augusti

X. E.

PAYLI HISTOEIA ROMANA.


Uominae Adelpergae
cum ad
sapientiae
rimeris,
historiis

eximiae summaeque ductrici Paulus exigiius

et

supplex.

imitationem excellentissimi comparis, qui nostra aetate solus paene principum


tenet,

palmam

ipsa quoque subtili iugeuio et sagacissimo studio prudentium arcana

ita

ut philosopborum aurata eloquia

poetarumque gemmea dicta

tibi

iu

promptu

sint,

.>

etiam seu conimentis tam divinis inhaereas

quam mundanis,

ipse,

qui elegantiae tuae

studiis

semper fautor

extiti,

legendam
,

tibi

Eutropii historiam tripudiaus optuli.


tibi

qiiam ciim avido

ut tibi moris est

animo perhistrasses
qiiia

hoc

in

eius tcxtu

praeter immodicam etiam brevi-

tatem

di.splieuit,

utpote

vir

gentilis

in

nullo

divinae historiae cultusque nostri fecerit


latius congruis in locis lo

meutionem; placuit itaque tuae excelleutiae, ut eandem historiam paulo


extenderem
clarerent,

eique aliquid ex sacrae textu scripturae, quo eius narrationis tempora evidentius

aptarem.

at

ego,

qui

semper

tuis

veuerandis

imperiis parere desidero

utinam

Pauli
p.

(1(1

Adelpergam

epistulam piimus

XXIV

codicibiis Parisiiiis SSOO.

4960 B.
.305
e

manuscrtptorum \'indobonensium p.

edidit Champoilion lystoire de li Noruiaus prolegom. ioiO; eodem fere tempore Endlicher in calalogo librorum Papencordt in libro codice ]'indobonensi lOi eain proposuit.

Geschichte der randalischen Herrschaft in Africa inscripto Chainpollioni editionem repetiit adiecta codicum
Vaticani 4S3S et Ottoboniani 110% lectione, Papencordti editionem Hartel in libello de Eutropio et Paulo Diacono scriplo addita codicum Parisinorum et Vaticanoruin et Vindobonensium 104 et 138 lectione. Ad

hanc editionem adhibHi sunt codices

B C

= =

Perusinus

':>

inembr. saec. XIV.

Vindobonensis 104 membr. saec.


Laurentiaiius sn
inf.

XIV AT.

41 meinbr. saec. XIII.

historie

romane

paulo

diacone ordinis

scti

HC

prudeiitum
||

B
et

\\

archana
quia
\\

\\

:>

gemea C
studiis

||

tibi

benedicti monasterii montis cassini edite ex historiis


eutropii ad

dicta

li
||

seu]

A
||

A
C

||

om.
1

\\

Adelbergam ducis comparis coniugem pro-

factor

\\

obtuli
\\

8
||

tibi

ut

||

testu

||

menC2

logus

et liber primus incipit praem.


et
\\

B
\\

||

domnae
et
|J

sionem

loco

11

testu scripturae A, textus

A B

II

II

B j principium A
adelbergae

supplex om.
snptili

paene om.

scripturae

C,

scripturae textu

\\

tp

C, tpc^

C,

siictili

om.

PAVLI HISTORIA ROMANA.


tam
textu
ribus
efficaciter

imperata facturus

quam

libenter arripui.
loci

ac i)rimo paulo superius ab eiusdem

historiae narrationem capiens


eius

eamque pro

merito extendeus quaedara etiam tempo-

congruentia
et

ex

divina

lege

interserens

eandem

sacratissiinae

liistoriae

consonam
in

reddidi.
5 serieni
in

quia Kutropius

usque ad Valentis tantummodo imperium narrationis suae


stilo

ea

deduxit,

ego deinceps meo ex maiorum dictis

subsecutus sex in

libellis

superioribus
,

qiiaiitum

polui
si

haud dissimilibus usque ad

lustiniani

Augusti tempora perveni

promittens

deo prae-ule,

tamen aut vestrae

sederit voluntati aut mihi vita comite

ad huius modi labo-

rem maiorum
vale
1(1

dicta suffragium tulerint,


divinis

ad nostram usque aetatem eandem historiam protelare.


praesidiis

domina

mater

fulta

celso

cum compare

tribusque

natis

et

utere felix.

arripuit

n
!|

||

testu

eutopins

A'

iii

eam
':

A B

||

excedens
ft

\\

et

,4
||

modi A
add.

||

s
r.

uestram C
\\

jj

subsequutus

||

C-

i.

fulta
||

||

em

historiam

i.

mater
||

felix add.

C-

m.

suf-

(i

tempora augusti C
II

praeside
||

||

sedederit
||

fulcta

||

celo

tribus

||

cum compare

tribusque]

B'

comite] sospite coni. JJartel

ad] a+

huiusce

cum cnmparentibusque C

HISTORIAE ROMANAE LIBER


Origo

I.

Primus

in

Italia,

ut

quibu.^^dam placet,

regnavit lanus,

deinde Satiirnus lovem filium e Graecia fugiens in civitate, quae ex eius nomine Saturnia
dicta est.

cuius ruinae hactenas cernuntur in finibus Tusciae baud


iu

procul ab urbe.
ipse

hic Sa5

turnus

quia

Italia

latuit,
,

ab eius latebra Latium appellata


incolere
,

est.

enim adhuc rudes

populos
vivere
,

domos

aedificare

terras

plantare

vineas
alimentis

docuit

atque

humanis moribus
et

cum

autea

semiferi

glandium

tantummodo

vitam

sustentarent

aut

in

speluncis aut frondibus virgultisque contextis casulis habitareut.

ipse etiam eis

nummos

aereos

primus

iustituit.

pro quibus meritis ab indocili


filius,

et rustica

multitiidine deus appellatus est.

post hunc Picus eius

de quo fabulose dicitur,

quod a quadam famosissima niaga


sit

10

Circe nomiue ob contemptum eius

amorem

in

avem

sui

nominis

mutatus.

post hunc eius


Hier. s;w

filius

Faunus, qui
;
||

fuit

pater Latini,

cuius mater Carmentis Nicostrata

creditur

Latiui.s
||

litteras

repperisse

quibus

regnantibus

centum

quinquaginta

anni

re-

feruntur evoluti.
origo
Hier. b35 Hier. Hier.
98.^

regnante
pellavit,
||

tamen Latino,

qui Latinam
est,

linguam correxit

et

Latinos de suo nomine ap- 15

Troia a Graecis capta

cum apud Hebraeos Labdon

tertium sui principatus


||

annum

ageret,
cipio
et

et

apud Assyrios Tautanes, apud Aegyptios Thous reguaret, expletis

mundi prinMoysi
20

S3.-)

aunis quattuor milibus


tertio

xvim

a diluvio annis mille dcclxxvii,

||

a nativitate Abraham
a
nativitate

quadragesimo
|j

anno Nini regis Assyriorum annis dcccxxsv,


||

Hier! S35

auuis ccccx,

ante urbem autem conditam annis cccciiii,


||

ante

primam quoque olympiadem


anno
tertio post

annis ccccvi.
Hief!*

Ms
Troiae

capta igitur Troia Aeueas Veneris et Anchisae


excidium.
||

filius

ad Italiam venit
dimicans

||

cum Turno Dauni Tuscorum


regis filiam in

regis

filio

eum

interemit eiusque

sponsam Laviuiam Latini


Hier. &3S
*"*'

coniugium accepit, de cuius etiam nomine Lavinium


||

oppidum, quod construxerat, appellavit.


!"<'

regnavit igitur Aeneas Latinis annis tribus.


||

25
filius,
||

Orfgo
Hier.

'^^'1

decedente regnum suscepit Ascanius

qui et lulius,
||

einsdem Aeneae

Mi

queui apud Troiam ex Creusa coniuge genuerat et secum in Italiam veniens adduxerat

qui

Ascanius derelicto novercae suae Laviniae regno Albam


Hier.
s7.5

Longam

condidit et Silvium
||

Postumum

fratrem

suum Aeneae ex Lavinia

filium

summa
//,

pietate

educavit.

deinde Ascanius lulium

iNcipiT

STOEIAE EOMAN.\B LinER PRiMvs


(nri

is

septiiigenti

-WLl
II

sexaginta

septem

NZ
L

||

i.v

NOMINE

DNi

Ihs

xri

add.

V)

INCIPIT
(LiB
iV)

abrahae

ZL
\\

\\

ID et om.
||

\\

annis] anni

H, anno
21
||

||

HisTORiAE

(STOEIAE

N)

HOMANAE

LiBBR

octingenti

XXXV Z

20 anni

H-

II

quadringenti x
/,>
||

PKiMvs (evtkopii add. N)


3
e]
II

VN

nihil praemittit
i'>
||

Z
\\

NZL^

anni

\\

quadringenti
||

iiii
fllios

anni

a
5

HL
qui

||

ex om.

\\

eius om.

ceriiitur

H
jV

\\

quadringenti vi lYZL'

23

/7'
||

24 con-

V
et
II

F'
II

II

etenim

VNZ
A'i
||

\\

indocile
a

L
A''

\\

iugio
||

\\

20

decldente

||

om.

L V

10
||

quo om.
hoc
\\

quod

om.
\\

|1

ueniens om.
||

||

2S

ceirce
II

ob]

\\

contemptu
||

10 latinas

NZL

15 que A'i

amore 10 tertius Vi
||

20 lauiniam //'

flliam

H
\\

||

iulus H^ L 27 quam posthumum L semper summa] roma N, nimia

\\

Z2 add.

i.

r.

\\

iulum

PAVLI HISTORIA ROMANA.


filiiim

procreavit,
erat
,
||

a quo familia lulioriim exorta est.

parvuliis quia
,
||

necdum regendis

civibus
Hier.s41.s-5

idoneus

Ascanius
||

cum xxxviii

annis regnasset

Silvium Po.stumum fratrem suum

regni reliquit hereilem.


Silvius
5

igitur

Postumus regnavit annis xxviiii

||

qui Postumus

ideo est appellatus,

Hier.s7a.s77

quia post morteni patris est editus, Silvius, quia ruri fuerat educatus;
reges
Silvii

a quo

omnes Albanorum
<m

vocati sunt.
||

post

quem

regnavit Aeneas Silvius annis xxxi.


||

Hier.

ileinde

Latinus
||

Silvius

annis

quiuquaginta

||

quo

etiam

tempore

apud

HebraeosHier.w11.a41

Kavid regnabat.
10

post cuius obitura regnavit Alba Silvius annis xxxix. post Lunc Aegyptus sive Atys eius
filius

||

Hier. 990
||

annis xxiiii. annis

Hier.
,

io2a
losa

deinde

Capys
||

Silvius

superioris

regis

filius

xxviii

||

qui

Capuam

in

Cam-

H'?''-

pania condidit.
item Carpentus Silvius Capis
15
filius,

anuis tredecim.
||

Hier. losi
Hier.
ioa4

dictus

quem Tiberiuus Carpenti filius anuis novem. ab huius nomine Tiberiuus tluvius est eo, quod in eum decidens extinctus sit, qui prius Albula dicebatur. ^ successit huic Agrippa Silvius regnaus annis quadraginta, cuius temporibus Homerus
post
II

"

'

'

"

'

|l II

f'"g
Hier. Hier.
1.
L".

X-

|| II

1102

fiiisse

in

Graecia perhibetur.
||

20

Aremus Silvius Agrippae superioris ubi nuno Roma sidium Albanorum iuter montes
deliinc
,

filius

reguavit
posuit
;

annis

xviiii.

iste

praefulmine

uier.

1142

est

qui

ob

impietatem

ictus

interiit.
||

post

hunc

regnavit
in
||

Aventinus

Silvius

annis

xxxvii

qui

fuit

Aremuli

superioris

Hier,

iitsi

regis filius quique

eo monte,

qui nuuo pars urbis est,

mortuus ac sepultus aeternum loco

vocabulum
25

dedit.
extitit

successor

Procas Silvius

eiusdem Aventini
et
||

filius,

qui

regnavit

anuis

xxiii.
||

uier.

uas
1220

quo regnante Phidon Argivus mensuras


luda
et

pondera repperit, cum apud Hebraeos Azarias in mer.


iuuior

Ilieroboam in Israel regnarent.


isti

quoque Amulius

succedens
filius

eius

fiiius

regnavit
in

annos

quadiaginta
filia

tres. Hier. 1221

Nnmitor Procae regis maior


,30

fratre

Amulio regno pulsus


est;

agro suo vixit;


patrui

eius

adimendi
edidisset

partus
infantes

gratia
,

virgo Vestalis

electa

quae

cum septimo
est.

anno gemiuos

iuxta

legem

in

terra

viva

defossa

verum parvulos prope ripam


detulit,

Tiberis expositos Faustulus regii pastor armenti ad

Accam Laurentiam uxorem suam


quaestuosi
cellulae

quae

ob
et

pulchritudinem

et

rapacitatem

corporis

lupa

vicinis

appellabatur
pueri

unde
torem

ad

nostram
collecta

usque memoriam

meretricum

lupanaria

dicuntur.

cum

35 adolevissent,
in

pastorum

et

latronum manu interfecto apud Albara Amulio avum Numi-

regnum

restituimt.

filiuni]

suum
\\

W
||

1'
||

familia] et familia

||

po-

romuli
est

V'-.

aremuli
\\

L
24

\\

23 eo om.
||

NZ
2.j

||

sepultus

stumius iV'
iV'
8
7
II

bis

aiiui

Ll
||

xxx vim
||

HV

\\

regis silui

H
i.

\\

quani IV'

annos L-

triginta

unum L
a

viginti
\\

L duobus L
locum
\\

uocabulo Z'
1''
||

annos

\\

||

26 mensura

acarias Z|| 27 et

regnauit post siluius


10
II

AZL

\\

annos
||

NZL

||

regnauit

L-

r.

hieroboam in om.

L
\\

\\

ierobohan

Z
\\

||

israelj

W
12

annos

ii

||

atyr iVZ

annos NZ, anni H\\


xxviiii
//
|| ||

Lierusalem
regis

H
\\

||

2S annis

tribus

HV

29 maior

campis ]V'Z

||

annos

NZ

||

cam-

HV
||

emulio
31

NZ
||

\\

30 uestali
\\

V, nastalis

||

paniam
iV'
II

P
II

||

14

capi
||

H
16

\\

13 carpentis
||

VL

tiberius
est

annos L'
beris]

defessa

N^
a.

prope] iuxta
a]

ab]

ad JV'

extinctum A''
||

sit]

fluminis
A"'
||

\\

HV

33 lupa
a.

lup

H
||

||

32
3-5

ti-

ma\\

albola

t
et

19 remus

V2
||

superioris regis fllius AY.


||

num

interfectum
iV'.

amulium

HVNZ^L

decem

nouem NZL

22

annos

||

aremi Z-,

nomitorem

E VTR
BREVIARIVM

AB VKBE CONDITA.

LIBER PRIMVS.
1
toto

lloinanum imperium, quo neque ab exordio ullum


orbe amplius buniana potest memoria reeordari,
8ilviae Yestalis
est.

fere

minus neque incrementis


qui

a Romulo exordium habet.


est Jlaitis

Reae

virginis
is

tilius

et

quantum putatus

eum Remo

tVatre

2 uno partu editus

cum

inter pastores latrocinaretur,

decem
Maias,

et octo

annos natus

urbem
anno

exiguam
,

in

Palatino

monte
.

constituit,

xi

Kal.

Olympiadis sextae
,

tertio

post Troiae

excidium

ut qui

plurimum minimumque traduut

auno

tre-

i (>

centesimo nonagesimo quarto.


II

Coudita
titudinem

civitate

quam
in

ex

nomine suo
recepit,

Romam
centum

vocavit baec

fere

egit.

raul-

finitiinorum

civitatem

ex
li

senioribus

legit.

quorum
niarti* />
||

eutropiiis uin (uo O) peculiariter suus praemi(Jun(


>

LO, om. FG
xviii

||

huna
L-

(i'

||

putatii*
||

&''
{|

decem

et

octo

annos natus
||

(uatus om.
lu ut]

(?!)]
||

anno

natiuitatis suae

LO

Si

x PD,

TipiuTTj

toO

lACtiou

ijirjvo;

Paean.

mai

[]

aut

trecentesirao]

tricesimo

||

12 ferme

LO

||

elegit

LO

I.

Liriana pleraque [praef.


et

I,

37);
1,

aliena v. S aetas Roinuli


27', v. 10
p.

[cf.

Solin.

I.

18

v. 9

dies nrbis conditae


alibi ita relatus^.

annus oli/mpiadis
(/,

cf.

Solin.
/71
:

annus post Troiain captam inusquam


I

II.

Liviana pleraque

alienum

10 v.

veriloquium de senatu.

P
T

A V L V

S.

Romanuni

i]i;itiir

i/nperiuin
filius
,

7 virginis,

ut praeraissum est,
||

PauU
mei'.

9 sextae anno (atrnis L}

nio

excidium

||

ccccxix (ccccxiiii NZ quadringenti decem et novem sive ut placet Orosio (orisio N) cccciiii (quadringenti quattuor !,

L)
||

post Troiae

ante sex annos

tribus Israel (Israhel t a Sennaclierib (sennaclierim jVI, sennacerib H) rege 5 Clialdaeorum transferrentiir (transfererentur NZ, tranferentur V. transferentur HL) in montes Medorura. condita ergo civitate
||

quam decem

origo

12 vocavit

a qua et Roinanis

uomen iuditum
ciinctis

est

haec fere

egit.

condito

tLMiiplo

quod asylum ap-

K. Ir.

51.

ad eum confugientibus (fiigieutibus NZ) inpunitatem (inimnitate i) quam ob causam multitudinem finitimorum, qui aliquam apud suos cives (cives suos 10 ad se confugieutem m civitatem recepit. -^^i oifensam contraxerant Latini denique Tuscique pastores, etiam transmarini Phryges qui sub Aenea, Arcades qui sub Euandro duce, (ducem H')
pellavit, pollicitus est (erat L)
;
,

||

influxerant.

ita

Homanuin

effecit.

ex variis quasi elementis congregavit corpus uiium (unuui corpus centum


11

Z)

populumque

IIAIANIOY META<DPASIS
TH2

E Y T P

OnIOY
12T0P1A:.
\

PQMAIKHS

B
T"^; 'PiojJLaVz"^;

A.
T

SaotXsia;
[xr/.po-;
piciCo"''

i't

Trpooijjiioi;
y.ai

o'jO'^

^"'CSVito

\).swj

y.rd

Tazvi6- I

Tipov"

T"^

oz

y.a-a
o'jti

a'jzr^^z<.

Tar; dzl rjooiHf/.aiz y.aza ""^;


-fj

o'"x.o'jijLEV"rj^;

a aaav ouoev
xr^')

otJTc

0'jvaTnjTpov

i).'rr^\).T^

zw'i dv&poj-tov 'fSpJf


ltX|3';a;,
"/.aTcr^s

Taur/];

TTpojT^v

-/.prj-ioa

-/a-jjBdXsTO 'Poj[j.uXo;*
toj

5;
lu;

d"/.

'Psa;
ttoX'j;

o'jTtu "/.aXo'j;jisv"^;

10 'EaTiax"/];

-ap&lvou,
'io-)/ioJ

".Apst

auvc)vL>oua"/];,
si;

Xo^o;. sx

oio'j|jiou
"^

Yov"^;
|3'!ov

a'jv

'Psjjlo)

TTpo"^jXi)cV

'.ito;'

o'jto;
Tt

ozTtoxat'o"/a

y-Y'^'"'"'''

^""'^i

Ti

r/tov

Tot;

ot[j.at

auXXTrjaTcUstv
-ptor/j

sXd/taTov

7:oXf/_vtov

to'j

opo'j;

to'j

riaXXavTtou
TTtdioo;"
15

xaTiar/iaaTo

tou

Matou

[1"a;vo;

Tt

TpiTto

r?^;

r/.T-r^;

o},u(ji-

T"^;

0 'IX^^ou xaTaaTpo'.;"^; zaTa tou; t6

XitaTov

"/at

EXdytaTov

apa-

oioto/f-Wa; STct
Ot"/taa;
-/."^Do;

TcTdpTiu xai vvV"/j"/oaT(o


T-r^v

y.ai

Tpta"/oatoaTto.
s^ sauTo^j 'Pt6;x"/]v,

o
Ttov

tli-jXiv

y.al

xaXsaa;

a^Jr/jV

TTptoTov ;iiv ttoXu II


t";

-cptotxiov

ta0;aTo,
Tot;

liTEtTa

TO'j;

-p0|Sc|3"rj/0Ta;

"/jXt/iav

xX;d|acvo;
a'JTou;
2

TotJTou;

iizzGTr^GS

XotTTor;

-rjYc^Jtova;

Ttov

TTpa"/Ttov

OEvdTtopa;

yaKiaai xatd rrjV^TaXtov


oe 'EXX"r]Vc;

ciojv"/jv

T:ctO"r|

av"r|;

EXEivot zaXouat to'j; ]^povto'j

Ta;'

a'JYzX"rjTov

"/dXaav
Toij;

t6

a'jvoptov.

ez
te

TTpoTcpov
sTit

;j.v

Toij;

jSaatXstJOvTa;

;j.cTd

os

TauTa

uTrdTou;

auYxaXetv

a'JTou;

Ta;

j5ouXd;

-ciiocncj |ATa-j;f,aot;
fl

$U

~'ri-i
/..

-'/j
||

ej-rpo-ioj

f,tuijiciixT;V

lOTOpia-j

'S

J[

librorum numeros om. L, om. S

||

xciTEpaXXsTO pojfiiXXo;
recte

12 TOi|J.aivo'jsi L,

npro -oi!J.aivoust tietus liber aliam quoque scripturam

habet: -ot|j.i3rt.

\\

15 Tptay.ooTo)

i'

||

IS

o.-ciTopa? i,

oevaTrapa;

KA n
17
Pttj|jL'jAo;
<t,zi:a

T Q N.
7,vai[j=3tv
-/ai
s"/.

-r^v

Tof

aOcXcsoi)

Pa)u,o'j

rmv

~piof"/(uv ~oXc(i>v aptDjJOV


p'

avoptuv
Xo'jc
ota.

'istX"/'jaaTO
aijToiic
r^h.-/J.n.'t

"/at

toutcuv

touc

-pap'jTipo'jj

^2'ipovac

T:tX;a[xsvo; .TTpopou-

-
rr^v

"/al

::pocOpou;

twv

"/oivtuv

a-'irjV -payiJ.^yrtov

asvatopac t xat pouXsu-a?


Suid.
s.

to'jc

avopa? ovofiaaac.

v.

asvaTopsc.
2

EVTIIUPIVS.


10
2 ctiusilio
ipse
et

EVTROPIV.s,

I.

omuia

agcret.

(|U0i5

seuatores

uoniinavit
iid

iiropter

seuectufeni.

cuni

uxores
url)is

populus suus uon


uationes at(iue

lialiercnt.

invita\it
raiiuit.

spectaculum ludoruui viciuas


bellis

Komae
liaec

earuni

\ir^incs

commotis

propter raptarum iu-

iuriam Caeuiueuses
oniuia
oiiiiida

\icit.

Autemuates,
et

Crustuminos.

Sabinos.

Fideuates,

Veieutes.

urbem ciuguut.

cum

orta subito tempestate uon comparuisset, 5


est.

3 anno regni tricesimo septimo ad deos transisse creditns

deiude

Romae per

(piinos

dies senatores imi)eravernut et bis reguautibus uuus annus comiiletus est.

in
niin

Postea

Numa

Pompilius rex creatus est,

qui bellum (luidem nullum gessit,


et leges

sed

niinus ci\itati (|uaui

Komulus

profuit.

uam

Romauis moresque
et

coustituit,

qui cousuetudiue proeliorum


iu

iam latrones ac semibarbari putabantur,


confusum

annum
Romae
qui

descripsit 10

decem menses prius

siue aliqua su]iputatione

et iufinita

sacra ac

teinpla constituit.

morbo decessit quadragesimo

et tertio iuiperii anno.

nil

Huic successit Tullus Hostilius.

hic bella reparavit,

Albanos
alii

vicit

ali

urbe

Roma duodecimo
1

miliario snut.
||

Veientes et Fideuates, quorum


||

sexto miliario absunt


||

agereiit

G-

||

praeter G'
G',

cum G'F, tunc cum LO, tum cum G'-PD


\\

uxores] uxorem G\\

:t

romae om.
|| I

LO

\\

natioiiis

natione* G-

adque

[corr.

in atqne)
\\

nenses
zentes
ryi,

LOPD,
G^F
le

caenienses

\\

antenates
||

LO

earum uirgines add. Graptorum LO crustominos FG^, crustominus (i', cnistumios PI)
||

caeci\\

be-

ubique, bizeiites

P
6''

tempestatem Gl

(i

trecentesimo septimo L', tricesimo {om. septimo)


\\

xxxTiiii

PD
\\

et coiisecratus post est exh.


II

G'-LOPD
\\

impetrauerunt

\\

annus unus

LOPD
P

\\

rexj

G^F

romolus

||

lo

consuetudinem G

uidebantur
\\

PD

\\

11
|;

duodecim menses Capito


quia G>
||

\\

suppotatione
III.

(?',

disputatione
i/,
.

LO
il

romane

\\

12 xi.i

PD

13 tullius
{hist.

14

septimo

\\

Liviana plerciqne
[Victor.
?'.

/,5

praetcrjininiin

niensiuin

//^

Hieronym. 22)

el

morbmn Nuniae

/(/.

.)

IIII.

Liviana plerarjue

l,

22

J/j

praeter

iiiiliarioruin

numerum.

P
^'"'rigf
Hier. 1268
'

\'

L V

S.
||

seneitutem
\\

patres .patrem T'


1';

pugnatores
3 rapuit
\\

delegit

elegit LV-i,

ob similitudinem curae nominavit; mille etiam pugnatores quos a numero milites appellavit. cum
||

(pro-

auno annos L ab urbe (romae addit V) coudita quarto (quattuor L, iii A'Z). tuuc uua virgiuum pulclierrima cunetoruiu cunctaruui Lj adclamatioue rapicntium Talasso (talosso A') duci

Romuli
Hier. 1271
o

(rouiulo L;
(tali

deccrnitur; undc in nuptiaruui sollemnitatibus Talasso vulgo clamitant quod 5

scilicet talis

A
||

nupta
Tarpeia

sit,

quae';Talassum babere mereatur.

||

cominotis

cingunt. tunc etiam

carpeia WI''; virgo Sabinorum clipeis in monte obruta est, qui ab

Origo

eius

nomine Tarpeius

est appellatus; in
Z')

quo (que

iVZ')

postea Capitolium est construotum.

||

pepiKt

Romani (romanis HT'; cum Sabinis, quorum filias rapuerant (ex rapuerat W), amicitias adeo, ut Sabiuorum rex Tatius pariter regnaret cum Romulo Sabiuicpie ctRouiani unuspopulus efficcrentur. quotemporeRomaui adconfirmandamconiuuctionem
tainen

gere (pepigerant N, pepigerunt

nomiua illorum (suis add. .VZL) praeponebant nominibus et invicem Sabinis (sabiui N'-) Romanorum et ex illo cousuetudo tcnuit, ut ucnio Romanus sit absque praenominc. propter hauc etiam societatem, cum Sabinorum more Romulus hastam ferret, quae eorum lingua cyris (cyribs H appel)

Hier.

labatur, Quirinus (cyrinus


sive a Quirino
II ||

if

l) est dictus;

||

Romaui vero

(u V')
||

sive a cyribus

||

id est hastis

15
||

Quirites nominari coeperunt

(coeperant A'Zj.

Remus denique
||

a Fabio diice

Romuli dubium au fratris ipost duce Romuli pergunt NZL fratris [eris A"', eri N'2, seri Z] sui eiusdem ut ferturi voluntate rutro ;rastro l"-; pastorali extinctus est; causa autem eius interitus haec fuit, quod ad tutelam novae urbis vallum non possc sufficere incrcpavcrit eiusque angustias saltu transilierit [transilicris l'';. Romulus vero cuin apud paludem Caprac (capream
|| || ||

2()

.V^Z;
()

niiscjuam comparuisset
II

est

[et]

Quirini nomiue
\\

||

[consecratusj

8 crealus est, 12 anno.


||

cum apud Hebraeos Ezechias


qui L; primus

(hiezechias

V,

hezechias H) regnaret.

||

qui
||

regnante Nuuia Glaucus primus


II

ferri (aeris et ferri Z; inter se

Hostilius.

hic

Romanorum

glutinum excogitavit. huic purpura et fascibus usiis est, Manasse in ludaea reg- 25

naute.

||

hic

riAIANlOV META*l'Ai:ii:.

A.

11

y.rti

t(J5v

'V^-fuj^

-otsra&ai xopto-j?.
xai
'^o^^o;
-^v

ciXX'

e-sio-?]

xo -irX-^&o;

ciij?-/]&iv

-/jot;

a^jvoixtov

saTSp-/]to to)
'YSVii.

^ovar/w-J

sTrLXi-ii';
etti

tou; avopa;,

tspTj osoioxs otaoo^c^v


sftvuiv apira^-riv
s--r^-ia-^vt-rj.

TCapaxaXsaa;

"cap

tb;

tiva
oi
'

Ma-)

za '(zm-nw^t-a twv

ft^tiabai
5 y.al

T:apaxuaai twv -ap&svtov, a;


[xsv

TrpoxXyj&ivtc; s-i ~rf/ tspi-iv

td;

sa/ov

-[a[x-/]ta;
-/ai
,

'xpitdaavtsi;

Tri-jAsiJLOv

os to s^p^Qv iy.irrpvj, vj o-jazm-

to; -rttwvtat Katvivaioi


a'JvoLxtaL

'Avisfjivita'.,

Kpo'jato'jixrvoi. la;3Lvot. OLo-^vdtat, Bssioi.

os

-A^aav

autaL
tatjtat;

xat
stt

xat
-/ai

otxstav

dp-/-J]v

sxdatr^

xai

;j.std

taGta

TroXiaf)-/]aav

xai

vjv

'Ptotji-r]

tai;

-'vXsat

-sptats-j^avo-jtat.

Toutojv
10 ;

outio itpa/i>svtu)v,

-/st[JLtb->

E^aicpv^; sirsX&ojv d'fav^ tov


dvtX-^'i&ai.

P(0(j.6Xov i-rjir^avi.
o^jv

sxstvou

st;

toos irsTrtatsutai Tipb; dsou;


jBaatXstjaa;
a^jtcbv

xa&tsptod-/]

Ttapd
Tr'-jXtv

tibv

dp/ojj.vo)v

i.Tq

sTttd xai tptdxovxa.

xai tsio; [isv ff]V


siti

otsFTCov
d[J.ot|3-/i;

xat fJ]v [BaatX^iav d-stpfj-suov ot xaXo'j[j.vot asvdtiops;,


oi'

svta-jtov oXov I?
[j.sf}tata|jsj-r,:.

-^[Jispuiv

Trsvts

r^; s-itpoTtsta;
Nou[j.d;

dTt

dXXwv

si;

dXXou;

Mstd
i.i

os

tbv

vta'Jtbv

no[j.-t'Xto;

d^izylrfiq
r^

(SaatXstj;.

outo; -oXi- III


v6-

[j-ou

[jiv

dTr-/to -avto;, f/j 'PoJ[jf(j os o'j/ -r^ttov


atjtori; 9-/]Zv &-/] ts

'Pojij.'jXo; s-ysvsto yp-/]at[j.o;.

[jLou;
[jtsvot

t ^do
-/ai

-aplotoxsv, d'i
dvoptov

ib->

Xyjatat ttvs; -iipotspov b-tihqii.-

[j.t;0|3dp|5apot

d|j.stvbvwv
o'jtto

ob;av -/f/]aavto.

tpd 0 autof; ItsX^as


xai
tpttto

/ao'j;

xatsax'jaasv.
stst

os otaOsi; fr]v

bXtv, tsaaaoaxoattp

f^;

j5aatXsta;
20

voa-r^aa;

tsXs'Jfr]asv.
fr]v

Totto; otabs/stat

[BaatXstav To'jXXo;

UatiXXto;.

'j-b
!J-d-/'rj,

toutto -dXtv

r^

-spi IIII

to'j; -oXs[j.ou; sTrav-^X&s aTTOuo-r].

vf/cbvtat -couv

AXjSavoi

f^;

'Ptb!J.r|;

buo/ato'jtoj;

bsxa btsatdits;
bvo[j.dCouat,

ar^iiv.oic,

([jttXta
[5-^[j.aat

xaXouatv a'jtd 'Pioij-arof td


au|j.[XTpou[j.svot
oi
[j.v

-/tXta
,

ydp

^-ii^iJ.a-.a

toaotjtot;
oi

tb

a-r|[j.srov)

sFt
ot

s'fsi-^;

-rjtttbvtat

Bsstot

xai

dTib

Otb-r^vr];,

i;

/a)pt!b[J.svot

arjj.iot;,

b o/tto/atosxa.

Toc

0)11.

6
II

xai

vivoiToi

'
||

ar>yi]

i'

||

zeriiCTe-immTcd
\\

I.

i)
\\

fvU)[A'J>.>.ov

I,

|]

12
||

^svva TopE;

14

-0|J.-n:TiXio;
(j.i>.ic(

\\

dv-/.>.-ri9Tfi

S,

ftveppjSTj

15

fxo;j.'j>,/.o;

||

10
I,

ii

in Itsi

L2

20 oaTiXXto;

L L

22

2:i

aT,[jiTov

laudatur apud Steph.

Le Moyne

A'ar.

Sacr.

W2

KA n
11
/]

T Q N.
frj

ijSTa

OavaTov 'PtofxuXou av7.p/ia; ouxr;;, iv


To
y.upo;
TiJuv

'P(U!J-Y/

svtauTov

('-c^uv

ar/d. /o/!.) bXov


i7rt'.pavc3Tpot;

au-f/XrjTO?

/otvcbv
["tiouXsuTiov

zlys.

Trpa-c}jdT(uv

nsvO^^uEpov

ap-/TjV

toT;

(i~t'.pavi3TdTot;
(u)V0|J.a3V

loh.

tiuv

ix

otaoo-/r,;

-/aTavEaouja

ou;

ixsjCiJ^iaatXil;

tuvoijasav

loh.j.

Suid.
10
rj>,ta-/-r|V

s.

V.

us3Q|3a3iAsi;, /o/(.

e.rf.

t/t'

ins.

32

.1/

svtauTov-tuvoua^av.
cupaTo
Tipo
tc
{.[i

/ai

Tot

-o/,iTi-/d

sDrj

outoc ot(u-/rj3aTO
yyvr^-^

sviofjTrJv

Tc TTptoTOC

[xTjVac

ttjV

xaTaviitjta;

-spiooov

ts

xai

dt/aTavor^Ttu;

TravTa-a^t
s.

auTou itapa

Pto-

|jaioic

'ipoixvr,v.

iipd t /ai

T[j.v-r(

iopusaTO.

Suid.

v.

Noujjia;

Iloij-iiiXio;.


EVTROPIVS.
tulK'
liiiiiia.
;ilii

12
octavo decirau

I.

;ii)

Ijello

sui^erin

it.

uiltem amiiliavit adiecto Caelio

nuiute.

ouui trigiuta et duos auuos reg'u;isset.


filia

fuluiiue ictus euui douio sua arsit.

Post liuuc Aucus Marcius Xuniae ex


diniicavit,

ue)ios suscepit iraperiuni.

coutia Latiuos
Tihcris

Aveutiuuni raontem
siipra

civitati adieeit et

lauiculum. apud
ali

(isliiiin

Ostiam
et 5

civitatem

raare

sexto

decirao

miliario

urlie

Iioma

coudidit.

vicesirao

quarto ;iuuo iuiperii uiorlio periit.

VI

Deiude reguum Priscus Tarquiuius


circuui iioraae

accepit.

liic

numerura seuatoruin duplicavit,

aediticavit,
etiani

ludos Roraanos

iustituit ([ui

ad nostram

raenioriara

perma-

neut.

vicit

idera

Sabinos et uon parura agrorum sublatum isdem urbis

Romae
CapiU)

territorio

iuuxit primusque triumiiliaus

urbem

intra^it.

muros

fecit et cloacas.

tolium

iuclKiavit.

tricesimo

octavo imperii anno per Anci

filios

occisus est regis eius

cui ipse successerat.

VII

Post huuc Servius TuUius

suscepit imperiuni

genitus ex uobili feraiua


raoutes
tres

cajitiva

tameu

et

ancilla.

hic

qiioque

Sabinos subegit.

Quiriualera

Viuiiualem
15

Esquiliuum urbi adiuuxit,


navit.

fossas circum uiurum duxit.

priraus omniura ceusuni ordi-

qui

adbuc per orbem terrarum incognitus


habuit capita lxxxiii milia civium
est scelere

erat.

sub eo

Eoma omnibus

iu

ceusura
erant.

delatis

Romauorum cum
,

his qui iu agris

occisus

geueri sui Tarquiui Superbi

tilii

eius regis cui ipse suc-

cesserat,
muiite

et filiae

quam Tarquiuius habebat uxorem.


et

||

tri;;iiita

duo F, xxxii

OPD,
h

xxii
,

\\

aiinis

LO

||

marcius om.

FGK
||

marcus Paean.
et

\\

iie-

pus G

4
II

apud hostiam ciuitatem

LOGSPD
\\ ||

apud

ostiiim tiberis ciuitatem

Paeanius
/>
S

Verheyck
||

apud

ostium tiberis ostiam riuitatem Hartel

xxiii

P
||

\\

uicesimo
||

periit

om.

quia G^
||

paruum

LO

orbis
II

capitulum

capitnlium L, et om. LO 10 priiisque (?' urbem] romani PD romae Q, romae urbis P 12 cui] cuius 13 seruius tuUius] tuUius seruius L', anno imperii LO 11 xxxvii PD
|| ||
||

||

tuUius seruilius L- Paean., tuUius


sabinos] sanos
17

6'
||

U
\\

regnauitque annos xxxiili add. post ancilla Pi)

[ex Hier.

1436]

6"
|| \\

li aescyllnum

1'ossas

G
\\

\\

duxit om.

LO
LO

\\

fossam G-

\\

citra
\\

PD

\\

census

FO^PD
(V'

\\

capitum

LO

lxxiii

GK

i.xxxiiii
||

\\

milia om.

||

ciuium] iiirorum

LO

18

est otn.

LO,
\\

qui ad||

dunt anle scelere: XLii imperii anno


1
ii

sceleri

tarquinuii

isemper nu,,

tarquinii

G-PD

cuipse

quem

L'

V
VI
VII.

Liviana pieraque Liviana pleraque


et

{/,

32
53

35)
40]
;

absque miliariorum numeris


aliena: v. 7 senatorum
v.

et

morbo Anci.
\cf.

(/,

verba:

v. 8

qui

numerus duplicatus
subegit
v.

Cic. de rep. II, 20, 25)

perm.inent,

10 pi-imusque.
:

v. 14 hic Liviana pleraque J, 39 48,; aliena Lxxxiii (Lxxx Liv. I, 44; lxxxiiii dcc Dion. IV,

i\

IH his

qui

adliuc

erat

i'.

/7

/;,

17

cum

eraut

c/.

Dion

IV, 15).

P A V L V
Oros'
175*'*
-^

S.

""''

^'^'^
II

(istem

A'j
iV')

temporibus Byzantium civitas ost condita


est appellata
||

||

quae postea Constantiuopolis

(constantinopoli
Hier. 1372 Hier. 1391

post
||

conlra quo etiam tempore losias regnabat apud Ileliraeos. hoc tamen regnante Epidamuus (epidaurus //Vj\-Z) est coudita, quae postea Dyrrhachium deinde 5 (dyracium PL\ est nominata. Hier. 1400 12 successevat. regnante Tarquiuio Arion (orion L) Methjmnaeus a delphiuo iu Taenarum intertuuc est (eius .V, is Z) ^ narum .V, in tliermarum HV, in terrenum Z) dicitur transportatus 142. 1420 eodemque leo L) tempore Hierusalem a (a om. .V; Nabuchodouosor rege ctiam Massilia condita. post hunc ^Clialdacorum add. XZ-L) subversa [om. Z') quo regnante Balthasar 10 rcguavitque (regnabatque iV) annis (annos i) trigiuta quattuor ^"\^lf"'' 14 and//(i. iiiiperabat Clialdaeis, sub quo Danihel scripturam (scriptura l''i) mysticam (mystica L. musicam
3 imperium, 6 periit.
II
[j

||

\\

||

||

||

II

||

1';

in parietc

(parietem

I'')

legit et interpretatus est.

||

hic

nAIANRir METAiPPASli:.
touTa; 0
sTTi

A.

13

jjLcToi
'.iov.

Tct^

vixac xal tyjv TioXr;

/]5E"r]aa

tov

KsXXiov

o-^Jtq

TipoaiJii;

X6-

TouToii;

To^

s&Yoi; TptdxovTa xat ouo tTjV


tt^

^J-r//'\'t

xaTaoywv dvtauTou; xs-

(jauvou

TtsaovToc auYXOTc^iXsy^i)"^
sirt

PaatXi"/"^

''Tsi'"^/.

TsTapToi; irap-^Xdcv
5 Nou|Jta rioixTrtXiou.

r/jv

ap"/-/]v

Ayxo; Mdpxtoi;, Ixyovo;


AaTtvou; xat
7ti
t"?]

ctTTo

OuYaTpo; tou
auv^'j/
t"/jv

outo;

"i^paTO

ttoXsixov TTpo;

TioXst

A|3dvTtvov

)Jj'^w

lavtxouXov
a't

ts"

7roXt^v"^v
i; xat

soeifJtaTo

OaXdaa"/]; Tipo; Tai; tou


a-/]jJtitot;.

b'u[JLpptoo; X|3oXar;,

r^;

Ptojji"/];

olxa otsat^xaat

TcTdpTm

ts xai

jtxoaTO) r^; paatXsta; sTst v6a)

ots-^&dp"/].

At0?aTo 0
10 T"^;

T"/]v

,3aatXtav Tap-xuvto; 6 npta"/o;


TToi-/ja

6vo[jtaC6[Jtvo;"

outo; t6

|jiv

VI

au^xX-^Tou auvsoptov onrXdatov

toj

Ttov

aw[xdTtov dpti)[xto xai


Tp']/tv 'Pto[j.dv"^v

tt^ ttoXsi
t"/jv

os Tov t-Tr6opo[JLov tpxoo6[itYja


t)av
-rJTt;

ysdTptov TE evcar^aaTo t66 T^XctTat


t"J]v

xaXsaa;

k%

r/ctvou
JJtd-/"(j,

-/at

t;

auT"/]v

ly^ouaa
-^"^;

TTpoa"/]^'^?''^'''-

^'"^^

^^

Sapivou; tX

"/at

ttoXX"^;
t"/]v

auTou; d'icX6[xvo;
ia"^X&.

TCpoacxuptoa^

tt]

PwiJi^lf]-

-pwTo;
15

0 9pta[Jt,3cUtov
d[Jtdpa;'

t;

P(0[Jt"/jv

Tiy-/]

t Oct[j.aTo
-/^pEaTo.

xat Ta; uopooxTto


,

p6a;
Toii;

V]-couv

xat

t"/];

tou RaTTtTtoXtou
utco

zaTaa/cu-^;

stti

TptdxovTa
[5aatXtav

|3aatXcuaa;

vtauTou;

Ttov

Ayzou

-jratotov

dvYjpli)-/]

Trap

oS

rJ]v

auTo; dvsolSaTo.
k^i

'E-/To; uiroo)^Tat T"^v dpy"/]v S^pouto; TouXXto;,


-q

7Cta"^[xou yc-covto; [jL"/]Tp6;"

VII

xai aty[jLaXtoata; /ai oouX^ta; Trpt7:a Tuyvj.


"/]u^"/]ac

outo;

U7i"/]Y^'YST0 Za|5t'vou; -/ai xptai

20 X6'iot;

ttjv

7u6Xtv,

Ttl)

KuptvaXto) xai Tto Bt|xtvaXtti) xai Tto

Ea"/uXtvtj)"

Ta-

cppou; T
dpy"/]v

lopuic Trpo
7Tap

tou Tt^ou; xuxXto


t(Jov

xal Taf; d7T0Ypa'.iar; t(ov ato[jidTtov


d7ro"j'pa'.pVT;

'6(o-/v
Pt6[Jt-/]v

ouTTto
utt'

ouosvi

Idvtov lyvtoaiJtlvat;.

ouv

oi r/]v

otxouvTE;

auT(j) auv"/jyt)"/]aav ct; dptf}[Jt6v o-^ooT^-xovTa Tpttov ^(tXtdotov,

[XcTd Ttov Iv

Tot; d-cpot"; otxouvttov.


25 SouTrpj3ou*

tcXcut"/]^ (Jtlvtot totj j5tou

lo;aTo Ttapd
7rai;

Toij "y^lJ-i^pQU
"^v

Tapxuvtou
to-j

or]Xot 0
oij
T"/jv

touto 7T(6vu[xqv uTTEpYfavov

61

outo; Tapxuviou

Optaxou,

Ttap'

paatXEiav 6 a^afEi; outo; Eol^aTo.

TocOTa JJ

4
II

|jLotpxo;
||

L,

(jLap-/io;

||

10

-/iiX]

v.ai vult Sylb.

||

14

5e]

sic

S, te

||

16 uro tojv

17 ocuto;

om. Sylburgi codex

18 oepouiXXio; L,

oEpo6io;

||

2u doxuX/.ivo)

||

26 otpaYEu;

K
6

T Q

N.
xoT;
tt;;

A-f/o? Mciipxto;

paatXsuaa?

'

P(o|xai(j!)v
r,v

Trpo;;

XotTroIc

xat

7:po; xat; Ex(3oXat; Toij

Ti,3ptooc 7:ora[xoiJ i-t/t3c


EXXr,Vci;
15
i)ijpav
t-:'

rJAvi

'Qaxtav aTto
trjC
'

&i3sto; 7:po3r,-c6pct)aV (o; av EiTiotiV

ttou

ar,|Xtot;

a'.saT(Ji)aav

Poijxr,;.

Suid.

s.

v.

'tia-ta.
tYJc

oTi npia-/o; Tapxtivto;


-(Juv

tt,c

'

P(i)[xr,;

paoiXEu; Tptaxoa-tj)

xai o-(o6i^

paoiXEia;
o(xotJ

|-t
Trj;

uTio

Mapxiou
-/al

Ttatotov
[^tou

Toi)

TrpoTEpov

5uvaa-uaavTo;
/o/i.

Tr,;
il/i?.

P(o[xrjC

avatpE&st;

te

paatXctac
24

Toi)

7:at)Tat.

ejc.

de ins. 6

(34).

Sia'.pl}ip-at

[Sappto; TouXXto;]

ooXo(fovr,i)i;

i)t:o

Tapxuviou SouT^sp^ou auvoixoiJVTO?


7.7:0

(xsv

r^j

auToi) i!p[iliou OuYa-pt TouXXia,


,3aatXt)aavToc.

eXxovtoc os to yevoc

Tapxuviou npiaxou
Ant. de ins. 6

Toii 7:po
. .

2pj3iou

loh.

(35)

14

EVTKOPIVS.
Liicius
rar(|uiiiiiis

1.

VIU

Sujierbus septiiuus at(|Uc


.

ultiiiius
icit
.

roj;um Volscos. quae geus ad

Caiuitauiain

euutibus uou longe ab urbe est


.

(xabins civitatem et Suessaui Polovi iu


Caiiitolio

nietiam
liostea

sube.uit

cum Tuscis pacem


iiam

fecit

et

templum

aedilicavit.

Ardeam

oliiuiguans in octavo decinio miliario ab urbe

Roma

positaui civitatem

2 iniiHMium perdidit.
tiaiii

cum

tilius

eius et ipse Taniuinius nobilissimam

femiuam Lucreet

eandemiiue pudicissimam Collatini uxoreui stuiirasset eaque de iuiuria marito


iu

patri et amicis questa fuisset.

omuium

cous]iectu se occidit. coucitavit


et

])ropter quani

causam

Brutus
3

pareus

et

ipse

Tartjuiui
.

populum
civitateiu

Tarquiuio ademit imperium.


ipso rege oppugnabat
,

mox
(|uit:

exercitus

quoque eum

(lui

Ardeam cum

relilo

veniens(|ue
et

ad urbem rex

portis clausis exclusus est,


et

cumque imperasset auuos

4 quattuor
septein
uscpie

\iginti,

cum uxore

liberis

suis

fugit.

ita

Romae reguatum

est

per

reges anuis

duceutis quadragiuta trihus,

cum

adliuc

Roma

ubi

plurimum vix

ad (luiutum decimum miliarium possideret.

luciiis

deliinc

\\

iiulscos

OPD

sempfr L-,

iiulgiis

VO

||

gabinios

(r^
||

piimetiam

||

:)

iouis

LO

||

iunior post tarqiiinius Jtabent codd. et Hier.

1478, omittunt Graeci, seclusil

Heumann

\\

nobilissimi

(nnbi-

lissimam
pito
II

PD
G

conlatini

uxorem
semper
om.
\\

om. feminam
C
\\

\\

pudicissimani)

conlatini codd
\\

stuprassent O.
ip.si

stniprassent

LOPD, eandeinque marito est patri L


\\

pudicissimam om.
i',

Ca\\

marito patri L-

conspecto

et

LO

LO

\\

et

om.
11

LO

\\

tarquinio] tarquinii TO', contra tarquinium


(ex Hier.

G-

\\

qui] quo Gl

||

cuni ipso rege reiecit Hartel

x.xxv

PD

UTO)

\\

12 ocxLiiii

LW

Hicr. 1505,

ccxciii

G-

II

i;j

xv"""

f/i

VIII.

Lii-iana

pleraque

[I

iS

S7\;

aliena

r.

quae

2 ali

urbe est

r.

in

octavo

ci-

vitatem.
i)

Liviana

[1,

58. 39).
:

S)
i

Liviana pleraque 7, 59. 60]; aliena


aliena a Liv.
'cf.

v.

10

cumque

// viginti.

Ruf.

.i).

A V L V

S.

igii.

regitm

Hier.

1470

(regum om. L, rognum .VZi) invasit imperium. quo tempore atl relaxationem C^-ri regis Persarum reversi sunt Hierosolymam (hierosolyma L in liierosoliina NZ) ludaei quadraginta iste primus exeogitavit vincla (vincula iV) taureas duo milia milia om. HVL quadringenti. Volscos fustes lautumias carceres compedes catenas oxilia metalla.
\\
,

||

||

ign.

l'.i

pos.^iideret.

Tar(|uinii

tarquinis -V,

trampiinii
.\

1"';

sane (ante NZ-,


||

lustin..\x.i?

sima goras
cuit
est.

luditli

lldldferucm

olofernen
(philosophis

peremit.
claruit,

* an * Zi) temporibus castisisdemque temporibus Pytliag(5ras (phitlia-

.5

.VZ;

pliiUisophus

Nh

qui

Samo oriundus
metapontum

(oriundos
L:

Crotone dosepultus

(cotrone
II

deguit PL)

novissime

Metapontum

(in

adiit

ibique

hinc

nAIANIOY META>DPASI2.
'EriXct[i.j9dv=Tai
if^z

A.

15

8y]

j^ctatXsiac

outo;

6 2ouiTSpj3o;

Tap/u-no^, fpoofio; xs
iizl xr^'i

tov

VIII

Kov SaatXeiov
o'J

/at

uaxaxo;

zai vtza
sTtt

[ihi

BoXouazoii;, siJvo; ov
y.al

Kajj-iLavtav.

TiOppto x-^^^Pioij.-/];'
jJiSTa

alpst os

Touxot; Faiiitav

S'J=aaav

tTjV nojjLTjTiav TtoXii;'

i>To Tc
5 [Xixd

Toua/iov aTTovoa';' vaov ts


TTjV

cozooo[j.-/ja

[sv

tw

/.aXo'j|j.vw

Ka tTioXto).
t-^;

TOUTa 7uoXiop/u)v
[tyjv
-^;

Aposav,
o

TCoXtyvrjV

os/a /ai o/T(b aT|[Xtot? Trrjppw


a'jTO'j

'P([j.T,;,

dp)(Yjv]

d-sXa|3v.

^dp

6[J.tovu[j.o;

-ar;

-t'.5av7^ ^'rtaiy.a.

Aou-

/pTTiav,
aaTo.

TCoXu; 9]^

i
''l

ato'ipoa'jvrj Xo-co;,

Tap/uvtoj KoX/.aTtvti) auvot/o'jaav E|3tddvopl /at T(o TraTptsvTautta os BpouTo;,

TouTo

sEt^yT^'^^-''

Aou/p-^Tia

Ttj)

ts

/al [jtT^vjaaaa t6
-fsvst

irdijo; v fjcp&aXp.or; a^JTtov sauTTjV otsyp-^aaTo.


1" T([)

-poaT^/iuv
TcXsito
V]

Tap/'jvtt[),

Tov

o-/][j.ov

d&potaa; d'iatpstTat r^; |3aatXsta; tov Tap/uvtov.


t^

Trof/]ad[j.svo;

toij

/otvou Xoyov
[J-Si^'

to'j -^svou;.

to'jt(j)

os /ai

to'j o-^[j.ou Tto

ooyiJ-aTt

aTpaTtd

auv/j/oXotji}-/jas,

-^;

STroXtop/Hi t-^v
Tratiotov

Aposav
'.puY"^v

-sTdpTti) ts /ai st/oaTti") sTst


/aTS'i/-^'f{aaTo.
y.al

paatXcta;
UTTO
1t
[jlt^;

[iSTd

r^;
sTCTd

(a\).ix-q:^

/ai Ttov

sauTou

o'jTto;

l^aatXsuatv
ot())/-/ji)"^

Tot;

oXot; STsat
fit/pd oe ^v
aTj[J.tlOV

ota/oaiot; Tsaaapd/ovTa
sTt

Tptai Td t-^;

Ptoaijr/];

TCpdY[J.aTa.

Td r^; 0'jvd;j.sw; atjr^;, TtSv opttov

OlJOa^J-OllsV

UTTSp

TTSVTS/atOE/.a

/TStV0[J.VtOV.

aif>et

L, aip-t S

||

7:o|j.r|Tiav

v.7t

aueaiJccj
,1

i,
tT|V

'orr.

%((i.

||

iv aJdidit Sylb.
i

||

5 apoetov
Z.,

L,

opoeav

post

apoEav

adrf.

Sy(6.

dtpeaTtbaav

apyv
ijv

om. L, supplevit Sylb.


tt,;

ariJiv/./.ev

d-spa/.Ev

S 5

||

||

15 ouTT); L, auTT,; apogr. Venetum

et

Monacense,

cod. Sylb., ovTa

K A n
1

'.

N.
P(o|xato)v
Siiid.
s.

(iuTtu;

i/XTj&T,

Tapxuvtci; 2oi)T:ep^a; IpooijLo; /at zT/a-r,;

jiiaotAsi);.

V.

ZoiJ-p[i)o;.
|xsv

oTt

Tao/i)vto; 2o'JT:pj5o;
[jn30'jiJ.cV0;

t^Stj

ysptuv

tuv

sz-rctit

tt,;

ouvaoTsia; TvaXat
coc/.'i

aoTj^to;
'.pavspav

oid

Tov

TOiiiTov
ttj

tots

Or,

/at

vsijoav-o;
o

(/tvsusa;

tou

Tr/,T,l}ou;

i;

aTTooTaatv
TToXiv
/'

tou oijtovuixou Traioo; a/o^^aoia.


/ai
coc/.)

[xsv YOtp

sW/sv

Tr;v

'AposaTiuv irept/ailTjjxsvo;

'Momi)i.^en,

-po; rol;

p'

otaotot;
-j-svou;

ttj; 'Ptoij.r|; d7:q)7.t3ij.svT(V.

Tap/uvto; os
ts

Tou jBaotXso); o[xiovu[xo; .\ouy.pr,Ttav -uval/a

rapd

Pioijauov -jVtoptixtoTdTOu KoXXaTivio


exc.)

ouvot/ouoav [xiavsv.
[xr^vuos
ou-j'-[svsia

s7:avsXi)6vTt [Cedr.,

STravsAflotioTj;

xai T(p iraTpt

t^j

XotTr-^j

xctssauTTjV

t(u

ts dvopi

[sTrapaoa^xEVTj

t TToXXd toI; d(c' aifxaTo; si ttjV auix'.popdv auTTj;

xaTaXstTtotsv
V
oijfct

dTt[xtopT,Tov

oTraoafxsvTj

to

Ei'foc

oTtsp

uTto

toIc 7.6X7:01^
si;

dcpavou; 1'ispsv]
6p-|'r,v

Ttov

T:ap6vT(ov
-['dp

/aTip-,'doaTO.

touto

0
STit

tou; T dXXou;
ilsav

avr)'|EV

eXs(o Tr,;

dv{)puj-ou
TTpooTj/ovTa
TrXfjfio;

(T:apr,aav
[xsv

ou/ oXtyot
ixsiv^j

'

P(o[xaitov

tou Ttd&ou;)

/at ouy fjXtoTa BpoiJTov


,

/aTa
Ttiiv

-['svo;

avopa 6s

5r|fioTt/ov ts /ai

ixtooTupavvov

0;

[xaXtoTa to

st; Tf,v

paotXsiov

fj-j'tpv

dTTooTaotv atfzD.z-o T Tf,; i^ouoia; -avTX(o; tov

Tapoiioa
[xsvstv
(o;

/uvtov.

a[xa -(dp tq
T(uv

/aTa

Tf,v

TuoXtv

iTravaoTaast zai

f,

7:p6; tfjV

'Aposav

(avopa cod.)

oTpaTta
oso[xsvou
T:auo(ov

P(oij.ai(ov

dT:oXtT:oi)oa tov

Tupavvov

(o)/sto

ouosv outs avazaXoiJVTo; ouos


T:i

Tr'.ppovTt/ijIa.
ttj

Tap/t)vto;

6s toI; Trapouotv dixTjyavwv f^Xauvsv


tTjV

Tf^v

Ptoij,T,v

T:arjoo(i)

TfjV

Tapayf^v /ai
i)T:6

ouvaoTsiav [xsTd
aTis/oipst
tt,;

Trstiloii;

avaXrj'{iO[xsvo;.

aTicojo&ct;
izr^

(dT:so(ool}si;

cod. ov

os
ofj

T(ov
f,

TtoXtTtuv
TroXtc

ouv

toI;

otzstot;

[5aatAuoa;

irpo;

Tol; /'
o)ro[XVT,,
TTjC

/ai>

y^povov
[x

d7:/,ui>T,

Tupavviooc, ETTTa
7:oXiTuoa[xVT,
p'

[xiv

ouvaoT(ov

i^fsjf,;

avatiov

Tpia os /ai

/ai o

/aTa [xovapyiav
cod.)

stt,

o'jvc3TaX(xV(ov
ixr^/toTOv

auT^^

dpyf,; op(ov irt

'optuv Itt,

oi

Tzipa.

ts

oTaotuJV

ivDa
loli.

of,

zTto[xsv(ov.
(37j

exc.

de ins. 7

16

EVTROPIVS.
lliia-

1.

MIII

(iiusules coepere.

\)Vo

mio rege

diio

liac

causa

crcati. ut.

si

uiuis

malus esse

voluisset,

lougius
rcntur.

eum quam amiuum


alter

Iiahens potestatem

siuiilem

coerceret.

et placuit,

ne imperium
redde-

habereut,

ne per diuturnitatem
qui
se

])0testatis insoleutiores

sed civiles semper esseut,

post

anuum

scirent futuros esse privatos.


5

2 fueruut igitur

anno j)rimo expulsis regibus consules Lucius luuius Brutus, qui maxime
sed Tarin

3 egerat, ut Tarquiuius pelleretur, et Tarquinius Collatiuus maritus Lucretiae.


([uinio

Collatiuo

statim

sublata

est

dignitas.

placuerat euim ne quisquam

urbe

4 nianeret qui Tanpiinius vocaretur.


et

ergo accej^to onmi ])atrimonio suo ex urbe migravit


cousul.
collectis

loco

ipsius

factus

est Lucius Valerius Publicola

commovit tameu bellum


multis
et

urbi

Komae

rex Tarquiuius qui


restitui,

fuerat expulsus

et

geutibus

ut

in lo

regnum posset
filius in

dimicavit.

In j^rima

pugua Brutus consul

Arruns Tarquiui Bru-

\^cem se occideruut,

Romaui tamen ex ea pugna


pudicitiae

victores recesserunt.

tum niatronae Romanae defensoreni


2

suae quasi

communem patrem

per ausibi

num
fecit

luxerunt.

Valerius
,

Publicola

Spurium Lucretium Tricipitiuum

collegam

Lucretiae patrem
ita

([uo

morbo mortuo iterum Horatium Pulvillum collegam

sibi 15

3 sumpsit.
ter

primus annus quinque cousules habuit. cum Tarquinius Collatiuus propcessisset,

nomen urbe

Brutus

in proelio perisset,

Spurius Lucretius morbo mor-

tuus esset.

XI

Secundo
mauis
intulit.

quoque auno iterum Tarquiuius ut reciperetur


auxilium
ei

in
et

regnum bellum RoRoniam paeue


ceiiit.

ferente

Porsenna Tusciae rege,

20

veruui tuni quoque victus

est.

alter
4

eiim] alteriini

L^O,
\\

alter

eam 6-

||

:i

atiinim
\\

LOP,
(?l
||

aiiiium
|{

uiium S

||

habeant

LO
\\

||

neque L^O
|| ||

futuros om.

PD
7
II

lucius om.

LD,

!.

t;

egerant G'

peUeretur
||

et tarquinius

om. G'
ergo]

conla-

tinum
<)

G'

||

statim

om.

LO
LO

||

sublata]
\\

conlata

ne om. G'
possit

remaneret
J|

PD

qui
\\

LO

\\

in

loco

PD
\\

lucius om.
||

10 iirbe
\\

LW

\\

11
||

LW

\\

arrus
||

tarquinii

G^LO
]\

13 ro||

tripitinum G 14 spuririum 15 quo] qu* G' 16 habuit quinque consules G manae matronae PD urbe cessisset prop.ter nomen LO spumus lucretlo LO IS esset cum] ci:n O 17 in om. LO ex est O uerum tum] uerbum O, iiorum tunc L'-, ueriim tamen D Paenn. 2
\\ \\ \\

II

VIIII.

/)

aliena a Liv.

i
3]
4]

Liiiana

(/,

57

60).

aliena a Liv.

Liviana Liviana

'II.

S6].
6
7;.

X.

/;

\II,

2)
.J

aliena a Liv. praeter verba: v.


e

IS Horatuuii

16 sumpsit

(//.

SK

siiperioribus colUr/il F.utropiiis.

XI.

Liiiaiiii

II.

!)

//

adililis

aiiiioriiin

post rer/es exactos niimeris.

nAIANW

META^DPAilS.

A.

17
os ci;
T(ov uirdTwv VIIII
eivai,

EvxOi)v To iitia Tuiv paatXla)-; iizao^axo,


ctp)c^v.

[jL;T/]vsy&yj

r/]-;

ouo o r^aav
STTi

o'jtoi

xai sT^^ator
T(|)

loaTS

xav sTEpov -iaOXov

[au[X[3at"/j]
T"?jv

y.o.Ta^ftuftvi

tov sTcpov,
-^ap
"^v

03

"/f>ov(i)

EpaTo'j[i.sv/jv
0"/jjJ.aY(OY0'j;

|XiTp'.ioTSpav srva'.
to;

0'jva-

OTifav.
5

SiaY^^r^

apiaTO'j;
y^"''^"''"'^-

sTvat

stooTa;

y.a-a

tov

ypovov
j3aatXsr; 2

laovTat Ttov dp/o[JLSv(ov.


Ao'j-/.to;

toivjv 'jiiaToi t(h TTpojTto STSt

[j.sTd

to'j;

Io'jvto;

Bpo'jTo;
6

T"/;;

Tapx'JVio'j [xd/aaTa xai)atpsasu);

atTttoTaxo; xal

Tapr^; 3
T"^; 4

x'jvto;

KoXXaTtvo;
6

r^;

Ao'Jxp"/jTta;

dvrjp,

"^;

'j|ilptai)s';a"/j;

T:pd-/i)rj

Ta -spi Tap[ji"/josva sTrt

xuvtov dXX
Pt6(j."/"j;
1(1

KoXXaTtvo;

sij&u;

r^; ISouata;
xai

d'f"(jpsi)rj

'

(s^-jocs

idp

stvat

Tapxuvtov

fjvo[JiaC''j[J.vov)

t^;

ouata; -poaa".iatpsf)st;
noUj3},i/.'jXa;.

dTTStoai)"/]

'vXsto;.

dvTtxaTsoT"/] os a'JT(o
T"/jv

Aouxto; 0'jaXspto;
s/ovxtov dpy"/]v
6

TouTtov ouv
sir"/]YdYSTo
t"/)

'jTraTov

r^;

|3aatXs'Ia;

d'fatpsi)si;

Tapxuvto;

'PtojjiTj irjXs[j.ov.

xai a'JvaYStpa; sDv/]

oXXd
i^j

ot

o-Xtov sa-suosv sTiavh

eX&stv t;
jrat;
15

T"/;v

|3aatXs{av.

tb;
oi

os to -ptoTov auvs[J.t;av,

[Jtsv

BpouTo; xai

Tapxuvtou

dXX"^Xou; dvsrXov
STT

os XotTToi 'Pto[j.arot Ta'jTYj r^ I^^/Ti "'^^^/aavTs; dvs"/(op/]to;


T"r; as[j.voT/jTo;

aav

otxou.

at

Totvuv

-^mai.y.iz,

xat a(o'.ppoauv"/]; uT:sp[j.ayov ts


sTt[j."/]aav.

xat irpoaTdT"/]v svtauatat(p

Trsvi)st

/a&dTTSp -aTspa xoivov


xotv(ovov
sauT(;;

rioUjSXtxfjXa; os

'-

S otjptov
|3tXXov

Aouxp"^Ttov TptxtTLtTivov

xai a'Jv'j-aTov s^/stpoT^iv/^as,


aui)t;

xov

TraTspa x"^; Aouxp"/jTta;.


a'jv"^'|/v

to'jtou os utcs^sXlIovto; vjao) tov ptov


T"/]v

Opdxtov flouXdsi
x'jpto;
"a^v

sauT(p

po;

uTxaTov dpy^r^v.
o'jt(o
[j.sv
o"/]

^dp

O"/]

Xt-'"j(j.vo;
T(Jov

20

r^; xou xotv(ovou ystpoTovta;.


TUVT

auvsjS"/]

tov Txp(OTov
^^td
T"/]v

u dT(ov svtauTov
d-^oaftsvTo;,

aytv

uTrdTou; Tapxuvtou
TTSacjVTO;

KoXXaTtvou

ixpoa"/]Yop''av
T"^;

BpOUTOU 0

TT^

V-^^V^i

AoUXp"/]T{ou 0

T"/]V

/.

dpplOOTia; TcXsuTYjV

u o[JL{vavTo;.
T(j) osuTsp(i)

os [j.Td Tou; paatXla; sTst Tap"/uvto; a'j&t; sx{v/]asv oTxXa y.aia T"^;
o'jto; os

XI

25'PwiX"/]; uTOp T"^; j3aatX{a; Txpo; au[ji[xaytav s7rt/aXsad[j.svo; tov riopa"^vav

^v Totja/(ov
2
ajfAfliiT]
!)

|5aatXs'j;
Sylb.
3

/ai [itxpo'j
tw Ss S
||

[jsv

t^;
^i;)

I'*(0[j."/];

xaTs/pdTT^asv
"^
||

"/]TT"/]f}si;

os

o[J.a);

suppl.

\\

ujaxe "/fi"";)
1

^^,

oi

"/('')";)

T.trjouvjiivirfi

LS,
25

corr.

Kaltwasser
{{

aTTiuaftT]

II

14 Toi^Tr, om.

6paTtov L, JpctTiov

||

)!

dmroaftavTo;

LS

||

ropaOvv/v L,

corr.

K A n
1

T Q

N.
aTro'jst-a|j.sv/j
j-ap

uTraToi

ot

TTjv

Ttov

'P(ou7.ttov TToXtXitav

oioixouvTSc.

ttjv
--/jv

oo'j>,iav

71

Tto^aTsia

[tSTa
T(u
(jlsv

dava-ov Tap^x'jvtou
(xpii)fjL(o

ouo

aTpaTr,YoTc V'.au::iaiav lywz'.^! ap/7;v


'.p(jj5ov

;0'j3{av

STrsTpsiJja'
[XVti)

Ttov

avoptov tov -r|? [xovapyia; 6iioi)ou|ivr|


V
t-^

t(o os a'jv3ra).-

-r^t

^ouata;
T

jxcTptou;
p(x,3oot?

tou;

Trpoaraai^x

Ttov

xotvtiov

'iTp-,-a'ouvr,.

o
(xst

yap

vuv

uTTo

7rXXai
?;

xai

oopu-popoufXiVo;
(XTpi()v

xal

aTparoTriotov

s;TjYOuixcVoc ~r^z

oXiyov

(X-a,3oXrj;
t

svvotav "/ai^taTajxsvoc

t xat 6r,(xoTtxov T:apTy_v saijTov toT; lipyojxsvon;.


tyj

5'

otpa Tt; J5ap(uc t -/at (iXa!Iovtx(o; /p(UTo


taoTta^-i]

^uvaaT^t^x

paotto; outo; u-o Uarspou


toi)T(i)

Ttiov

7]YS(xovu)v

Ouva(xtv -/ovto; YO(xvouTat tou (ppovr^jxaTo;.

ouv

oyj

Ttp Tp()Tr(u tt,; TrpioTot;

TToXtTSia;

tpu-,'Ouar,;

-upavvtoo;

,'5apuTT,-a

xal

6T,|xoxpaTia;

'j./oXaaiav

TLpo/stpiCETat

aTpaTr,You;

auToxp(JtTopa;

avopa; 6uo xovaouXou;


[xsTti

auTOu;

ovo^xiiaaaa

ota

nr^

TtpopouAou; xal
xr^z

itpor,Yopou; Ttvd;,
(t.

oo;

EXXr,v;

TauTa
loh.)
[i'

([x.

t.

om. loh.)

6ta

~-\-i

i)Trpoj(r,v

slouata;
s.

om. h)h.] uTtaTou; [ante


ij-aToi.

oi(x

T:poar,Yop'Jxaat

{vmXzzo.-) loh.].

Suid.

v.

svTsuDsv YvovTO

xovaouXot ou;
:

-/ot/,aav loh. e.vc.

de ins. 7 (37 M].


t

excerpta Planud. 4
tov sTspov
'fri.uXo-)

(13,

D]

ouo xaTti
sTtt

ttjv 'P(u(xr,v

7:posysiptCov-o uTraTot (u;


,

au(xpairj

stvat xaTa'fS'JYtv

tov sTspov e

Paeanio

non

Capitone de-

sumpta videntur.

18
2
ei

EVTROPIVS.
tcrtio

I.

anno post reges exactos Tarquiuius


,

(niiu
.

suscipi

non posset
.

iu

reguum neque
se con-

Porseuna

qui

pacem cum Romanis

fecerat
est.

praestaret auxilium
ibi

Tusculum

tiilit.

quae civitas nou longe ab urbe

atque

per (luattuordecim anuos i^rivatus

cuni uxore consenuit.

3
ct

(piarto

auno

jiost

reges exactos

cum

Sabiui Romauis bellum iutulisseut,

victi

sunt &

de

is

triunipliatum est.
ille

4
est,

quinto anno Lucius Valerius,

Bruti collega et quater consul, fataliter mortuus

adeo pauper ut
sicuti

collatis

a poiiulo uummis

sumptum habuerit

sepulturae.

quem

matronae

Brutum annum luxerunt.


jiost

XII

Nono anno

reges

exactos

cum gener Tarquini ad iuiuriam


,

soceri vindicau- lo
,

dam iugeutem
appellatur
,

collegisset

exercitum

nova Romae diguitas


eodeni

est creata

quae dictatura
est

maior quam eonsulatus.

anno etiam magister equitum factus


dici

2 qui dietatori obsequeretur.

neque quicquam similius potest

quam

dictatura anti-

qua huic imperii potestati quam nuuc quoque Octavius,

tranquillitas vestra habet,


et

maxime cum Augustus


dietaturae 15
fuit Larcius,

de quo postea dicemus,


dietator

aute

eum Gaius Caesar sub

3 uomiue atque honore regnaverint.


equituni ]irimus Spurius Cassius.

autem Romae primus

magister

XIII

Sexto deeimo auuo post reges exactos seditiouem populus

Romae

fecit,

tamquam

tranquiiiius

G
\\

\\

ei

om.

LO

\\

possenna
\\

6''
||

rumanis
\\

0''
||

praestare

L'0
||

||

quattuordecem

G
\\

\\

per-

senuit

LO

anno] aiitem
est
||

O
\\

(,

liis

codd.

quiiito]
||

qun

(Jl

lucius om.

LO
||

Paean.
per

8 post

pauper add. factus


111

L^O,
socri

factus

L-

||

ut* L, cito
||

secuti
\\

LW,

secutae

/,'-

annum

PD
\\

\\

tarquinii 6"-Z,0
Cr'
||

qne] ne

G antiquam L'0
\\

uidicandam G'
14

12 moior
|{

O
||

quam om.

LO

\\

consolatus

L
\\

||

13 ne-

||

potestate

GLO

15 octauius

Capito,
(."',

octauianus
regiiauerunt

om.

II

eum om.
Eussner
\\

dita^turae
largius

\\

IC.
,

honorem G'
artius (V||

regiiauerit

LO Paean. LO titus
IS

quo
ante

larcius

add.

FG^LO

1.

1"

spurius] papirius

LO

||

romaiiae

LO,

romanus L-

XI.

2)

Liviana pleraque
de
cip.

[II,

13

/3);

aliena
:

v.

5 quae

cousemiit;

eadem

repetil AiKjuslinus

dei 3,
lll
,

1S omnino ex Eulropio
IQj.
/)

Livius 2, 2/ aliter refert de

Tarquinii obitu.

3]
'i]

Liviana

Livitinu pleraque (II,

atiena:

v.

S colliitis

nunimis.

XII.

/,

Liriana

(II,

18).

i)

aliena a Liv.

3;

Liviana

\ll

18).

XIU.

Lb-inna

!//,

i333).

nAlANIOY METAI'PASli:.
dTT-^XDi*
y.al

A.

19

Tpiio) \t.z-a xohc, paatXsa.;


voG-;,
/jo^r;
''''^^

Iviauno w; sKi-j auxu) xa

itipi t"^c j5aat)vta;


Trpo;;

ou ytopoOvTa /aTa
i'i

((^f'

[lopa/jva^ a~ovoa; ~Trot"/]To

Pcojjiato'jc,

TouaxoXo)
'.iXoYt

oXiy^vio) r^;
r^
-('^1^-""^
'^'^'-

P(o[jf/j;

oi)

oppto [/aTa XaYtU

tov Mou/iov | tpoDvXovTa


Pco[i.at(ov],
iv.zl

TTj

ty;v

os;tav ti/.via zz YiVoij.Evov


~'^^-'-'

dvopita; te /at /apTcpta; Ttov

o [xsTaaTa; a'jv

'-f-X^dTot;

TEaaapsa/atOi/a otiTsXiaiv

svta'jTO'j;

T /aTcY^/jp'^'^!Xi^xov.
Tr[).-T(i)

TETdpTO) o fiiTa TO'j; |3aatXsa; sTit la|jtvoi


03 a'JTcov -avaTpaTt ot
ij

Pco[j.a'!ot; s-Tj-caYov -Jj-

-/jTr^i^svTu^v

VM\t.aw.
TETapTr^v

TrjV
-/^oy]

v{/-/jv

()ptd;j.(3iuaav.

sTSt 4

OuaXspio;,

Bpo'jTotj a'Jvu-aTo;,

i-\r^[jw/.m^

u aTEtav to

/otvov
10 '.popd;

'jTC[Jitv

tIXq; v Toaa6r(j -Evtot /at d-opta tcov dvaY/a'!ojv, coaTc / a'JVitar/jv


Ta'i-/jv

ToG

o"/i[j.otj

auToij (^''^oOat.
7rvi}-/]aav.

/at to'jtov

oe at yriav/.iz, coaTTsp tov

Bpo'JTov y.axa tov

t'aov y^p^-jvov

'EvdToj

[).Td

TO'j; jBaatXla; Tt o

tou [3aatXuaavTo; Tap/'jvi'ou Sou7rpj5ou


:Ta[X[j,Yi)"/]

"ca(J.-

XII

ppo;

Tt[i.(op-^aat

t(j)

//jOeot-^ PouXTj&Et;

OTpaTtdv auvX?.

t^-jts

Totvuv
7:t-

7cpoaTrvo-/i&-/] Ts /at rjp&/]

/aTa

T-r^v 'P(o[j.-/]v
/]

dpy^

otzTaTotjpav a'jr/jv /dXouv


o'j

15 ^(i)ptu);'
'.sopsrv

a/](J.atvt

os dvaY^^jpsuatv

'.f(ov^

J^

otd to XYtv \izxa tov o-^[xov,

'iv]'f"/]-

oi (o; -t Ttov 'jTrdTojv, t(L


[Jiv

p"/][j.aTt

0 d/oXoui)tv
[J."/]at

t"/jv

;ouaiav.
[j.'"jvov.

a'jT"/]

0 ou-

vaT(OTpa
looEsv

T^^; [XE-j^taT/]; uTraTita; "^v, ;

apTtvTo
t(Jj

Toao'JTov ydp

atjT^r^v

auaTEtXat y.axa tov ypovov, oaov 'J7rp[3atv

[j.Yi)t.

/ard 0 tov

atjTov TouTov

ypovov xai dpy^ov

[^tttscov

dv0i"/J)"/]

d/oXou&ii os /ai atjTo; to) of/rd0 tl-Kzvi


,

20 Tojpt

/a9d7Tp Tt; d;tv/p0);


cb;
-^j

u^toupY'"^;.
r/]

auv^XfjvTt

otjo[Jtt'a

T(J6v

7ri

r^; 2

'Poj[x^/]; dp^/tov

ot/TaTO'Jpa

vjv

j^aatXEi-y. 7rpoa(iJ/i.

[j.Td Taur^r^;

youv, [xdX-

Xov os uTTo
pou[JLv)

TOtJTT] r/j 7:poa"/]Yopt'a "/at

Auyo^jaTo; OzTa|3tavo;
t"/]v

;-pi

o'j

[xf/pov

uaTpov

/ai 7Tpo /{vou Fdto; Kaiaap, /ard [xt/pov


t"/]v

[jtiv

7ioXtTiav /aTaXuovTs;

dp7rdCovT; os

|3aatXt'av

otiXa&ov.

7:ptoTo; o'jv yVto of/TdTu^p

Adpxto;

[jtd-

25 YtaTpo; 0 tcov t7r7tcov 7TptoTo; S^Toupto; Kdato;.

E/Ttp 0 /ai ozdT())


1

[j.Td
'2
||

Tou; [BaatXsa; vtauT(p aTdat; 7T7TEa


Z,
Trj
,

t(j)

o"/][j.())

Ttov
t'/j-

XIII

dviccjtu)
axihf.K)

L
II

fl'>tat).i'jt;
1 1

i.

"i.
\\

rrjjiaivo:;

corr.
oiti

^TTsftTjaciN

1.5

t)er6a (cujvfj

||

).o''r).wi

cod.

Sylb.

{xod-nvi
:

S
oiti

||

'jT.dTia-j

sic

TestituU Kultxfasser

ccuntj
otdt

to Xifeiv

(=
TOpt

dicere)

jjtsv

tov

'jitotxiv

oj

'l/r|'.fT,'iopstv
-/.tX.

os xov
||

?jf,!J.ov

uj?
.S

d:Tt
||

%tX.,
ivi

iUommsen;
Z.5,

tfojvTj

to

!J.eTa
\\

t6

M-

Yiv Tov

ofjp.ov
\\

oj iT|tfT,tfoperv (b; i-i 21 tVjv vjv L, xfi vjv S

'l/T|-fO'foprv

otJTT,

'jtJTo;

propos. Sylh.

of/.Toi-

KA n
8

T Q

N.
tov
[Siov

oTt

Aou"/(io;

BaXsptoc

IloTrXixtjXa;

uTTato;

v.ci.-r/.ktiTizi

ouTto

oirj

ixeTatTtjc

rs.

}(pT,[j.(XTu)V

aiTopo; (u; y.oivoTc utto -oij or^uou Ta'iT|Vat /prjtxasi -ac ts

/a-a

tt,v

TioXtv

yuvaT-

-/a;

TTapaTrXrjatu);

auTov
exc.

ijtTro&pTjVrjaat Tto
cle

BpoiJT()),

STTiioav
o'uTtu

/at cjuvT)p;sv

aijTiI)

Tf(;
-/tat

Ttuv

vtuv i^ooou.

loh.

virt.

788 (43 M).


supi3/st
-(XtoTrav

os [isTaiTo; sTsXsilTTjas
s.

Tupdv/otvoT;

racpTjvai j(pTj[xa3i Sw/f/.

r.

[xsratTo;.

U
jrptJuTov [jsv
TTj;

/)

pouXTj

/aivov
o;

fjYsjj.oviac

(dvsupia/si
xXr|DsiTj

/o/i.)

"(^"'?

7rpo/_stptaa[j.sv-/i

tots

Sf/.TaTtopa

/aT'

EXXaoa
iv

av

siar;-cr,TT,;

touv

AuatTsXtuv uTtsps/tov
--ap
T(ov

Ttov uTTOtTtov

dp^fj; ToT; 6s paatXsuat Trpoa'.pspsaTaTo;.


laoTi^pavvov
XP^"''P [isTa toutov x\u-couaTo; 'O/rdouto;, (ov
Ttijos
Ttj)

dvj-suUuvov ts
"^i"'

oXtov

stys

Tc

-/paTo;
TrpijTspov

-/at

zailcaTTj/oTt

s;ouatav.

Tot-j-apouv

Fato;

KaTaap
vou;

/al

uarspov zaTa rouc oizsiouc ypo{45)

[j.vT|[j.ovs'jao|JSV,

uTto
s.

Tto ovotiaTt Tf,;

txovap/ia; avTtXa[j.[5avsai)at ots-^vtoaav.

Siiid.

i\

of/.TaTtop,

loh.

exc.

de

ins.

/",

[ilouA"r,

of/.Taropa.

24 TTptoTo; atpsDst; Of/TaTtop

Mdp/to;

TrpoaatpsTTai iTr7:ap/ov ^Troptov TTptoTOV zara tou-

Tov

-/.at

Tf,;

iTrT:ap/t"/.f,;

STrtvoTj&siar,;

r,-(s;iovia;

osuTspsuouar,;

y.r/.-a

Tr,v

uTrspo/T,v tou otxTas.


i'.

Topo;.

Suid.

tTr7rap/o;.

3*

20
a senatii
;it(|iu'

EVTROPIVS.
consulibus
in-eniei-otur.

1.

tuni

et

ijise

sibi

tvibunos plebi ([uasi pi-dprios

iudices et defensores creavit, per quos eontra senatum et consules tutiis esse posset.

Xllll

.^e(|U('uti

anno Volsci bellum re]iaravcrunt

et

victi

acie etiani Coriolos civitatem

nuam

bal)eliant optiniam perdiderunt.


reg:es eiecti erant,

XV
eius
,

Octavo decinio anno ]iostquam

expulsus ex urbe Quiutus Mar,

dux lioniauus qui Coriolos ceperat Volscorum civitatem

ad

i])Sos

Volscos con(juin-

2 tendit iratus et auxilia contra

Romanos

accei)it.

Romanos saepe

vicit,

usque ad

tum miliarium urbis


rc]iu(liatis.

aceessit,

obpugnaturus etiam iiatriam, legatis qui i)acem petebant


et

nisi

ad eum mater Veturia

uxor Volumnia ex urbe veuissent,

quarum
lo

3 fletu ct dc])recatione superatus removit exercitum.


fuit.
(|ui

atque hic secundus post Tarquinium

dux contra
et

])atrinm

suam

esset.

XVI

Gaio Fabio

Lucio Virgiuio

consulibus
soli

trecenti nobiies
,

homines

qui ex Fabia

familia erant, conti'a Veientes bellum

susceperunt

promitteutes senatui et po])ulo


et qui singuli

2 per sc 3

omne certamen iraplendum.

itariue profeeti

omnes nobiles

mag15

norum exercituum duces


ex tanta familia,

esse deberent in ]iroelio conciderunt.


i^uerilem

unus omnino superavit

qui ])ropter aetatem

duci

non

])otuerat

ad pugnam.

post

haec census

iu urlje habitus est et iuventa sunt

civium

cai^ita

cxvii milia cccxviiii.

XVII

Heciuenti

auuo cum

in

Algido moute ab urbe duodccimo fere miliario Romauus


Quintius

obsideretur
qiiattuor

exercitus,

Lucius

Cincinuatus
is

dictator

est

factus,

qui

agrum

iugerum possidens mauibus

suis colebat.

eum

iu

opere et araus esset in- 20

ventus, sudore deterso togam praetextam accepit et caesis hostibus liberavit exercitum.
senatui

U
II

||

acique
||

G'

||

a consuiibus

\\

tribunus

LW

piebis
||

L^P Paean.

\\

senatu

\\

:)

seet

quente G^F
cajiti

uulcis L',
||

uulscis
4

O
||

\\

contia romanos ndcl. post uoisci

LO
7
II

coriblos G'

opimam
s

GF
||

\\

anno post reges eiectos


||

FGPD LO
\\ ||

\\

et

om.

LO
||

\\

acie]

ex] ab
et

LO

romanosque saepe

LO

patriani

uolumia
Pnean.

/,,

uoli.mina 0, uelumnia

PD

suam LOPF> quorum PD 10


|| ||

quiqu 6'
om.
||

!l

om.
om.
\\

\\

romanorum dolumnia FG,


S

lletu

PD

||

et

O
||

precationem JJ.
\\

praecatiorie
\\

L-OP
S
||

||

ronouit G'

||

12 gaio] graio (VS

flauio

PD
||

et om.

G
17

uergilio S,

uerginio L||

nobiles liumiles

(homiles O) homines (homiies 0) superfuit


\\

LO

\i bezentes

GT
FG
|| ||

15 exercitum G'
||

ceciderunt

superauit FG,
ras.

LODP
om.
ferme

\\

16 poterat
\\

LO

Puenn.

||

censum /,'0
\\

est

om.
(i-',

PD

ta
II

inuenta in
||

0'^

capita
\\

PD
\\

cxvii
\\

niilia]

centum milia

is

anno tameu

tamen anno P/3


quintus
et

monte] munde
G'
||

LOPD

romanus] magnus

iO
(V

19 obsederetur 6'iL'O

||

om.

LO LO

\\

dictor

est]

esse

L'0

20 in om.

\\

21

sudure

praetextatam

FGPD

||

XIIII.

Liviana
/|

(//,

3Jl.
,

XV.

Liviana [U
Liviana

35

iS

39].

2)

[11,

39. 40).

3]

aliena a Liv.
2)

XVI.

/,
.51

Liviana

[11,

SO.
25

Liviann

[III,

ii).
{III,

XVII. Liviana

pteracjiie

30)

alj.<:(jue

milinrioniin niimeris v.

IS.

P
Hier.

A V L V

S.

1M9

Oros. 141

eodeiu tempore concedeute Xerxe (xeriB HV, xerxen t' Persai-um rege (regem L' Neesequenti neemias ante concedente L) ludaeam venit muros urbemque restituit. 21 e.rercitum iugumque boum Aequis imposuit (posuit H) victoriamque quasi stivam teuens snbnnno iugatos liostes prac se (prae esse Z, praesse N, per se L) primus egit.
2 posset.
||

mias

||

\\

||

nAIANIOY META<I)PASI2.
dYa^jaxTouvTt,

A.

21

'Pcojjiatiov

xat

hzvia itdaysiv

bm

tyji;

auYxXr^Tou xal tiov u-aTto-j

[ai-uojj.vtol xai

ou TTpoTspov sTrsa/sv outo; o i)opupo;,


oto-;ci

Ttptv xat

auTo; auTio xaTsaTr,-

av dpyovTa; oixsiou; xal

Ttva; exotxou; tou TrXrj&ouc;.


TrtaTua 0

ou; ogj.dpyou; sxdXsas,


otd toutojv da'fd-

TptSouvou; TrXrjpt; xaTa


5

Tq-i auTti)-^ cfiov^v.

o o-^ij.o;

Xstav atJTO) T:po; tTjV t-^; aity/lr^^zw xai tiov dpyovTcov s^ouatav u-dp;tv.

Ttp

l;-^;

EvtauTip
[ji-^t'aTr^v

BouJ.ouaxoi

tov

7roA[J.ov

dvvi6aavTo
T(J5v

xat

au[Ji[xt$avT;

XIIII

r.TTT&raav
vo[i.vrjV.

y.al

Trv

sauTtov TtoXtv KouptoXou; dToo^.^aav

vtxr^advTcov f-

'OxTcoxatOxdT(p oi
Mi

[J.Td
'^

Tou; paatXla; STSt Kuvto; Mdpxto;


'^'^'^
"^"'1''

tou -oX|j.ou tou

XV

xaTa BouXouaxcuv aTpaTr^Y'^??


'

^^^^^'^

auTcov sXiuv tou^ KouptoAou;,

d-oXt-cbv

T-Jjv

PtofJirjV

T:poayc6pr]a to?; BouXouaxot;, utto Ttvo; op^"^; touto Tia&cov /at ttoXu

auvr-faY au[jt[J.aytxov xai -oXXdxt; vixrja tcoXsjxco tou; otxtou;.


-fVTo T"^;

xat TrXr^aiov auT"^; 2


Tupa|3uaa(JtV(ov 0

6Xco;

dTto izivTz.

a"rj[j.icov

c6;

auTixa
i^

oXtopx^acov
rr^v
^"'1

Ttov 'P([jLaitov ou TTpoTSpov s'fq


15 T"fjV

~qi '^PT^i X-^Stv

auTou

[j,"rjTpa

BsToupiav xai
(50up[j.or; tcov

Ya[J.T"/]v

BouXou[j,viav Tipo; auTov iX&Erv.


dTrxiv/;a tov

fi^^^^"'

"outo" xat Toi;


(JtTd

fuvatxcov

T:txXaai)t;

aTpaTOv.

xat 0UTpo; outo;

tov jSaatXla 3

Tapxuvtov 6'-Xa xaTa T"^; -aTpioo; sxivrja^v.


<I>aj5iou

0 xai Bp-(tviou rr^v

uTiaTiiav iyovTcov

Tptaxoatot T'^;

Pc6[x-r];

dvop;

XVI

-t'i-avi;

x r^;

Oapiou

-xaTaY6[j,vot au-^Y-'''''''
of^\io)

auToi "/aD'

iauTou; -/aTa tcuv Bt-

20 vT(ov

;aTodTuaav, u oay6[j.vot xai T(6

xai r^ au-^xX-fjTO) tov TtdvTa xaflop[t.s.-^dXqc, /jY[j.t6v

&t6atv 7c6X[jiov.

ouTot o 7:dvT;, d;t6ypto; ixaaTo;

srvat oTpaTtd;. 2
}j.6vo(;,

7ravtoXi>pia ot'f &dp-r;aav.

sx ToaotJTou oi tou <I'ajjiou yivou; t;


[''^ySQ-

u7:Xi'fi)-/]

o; 3

ouy oi6;
a(u|j,dT(j)v

T YVto

otd rfjV v^^rr^Ta 7rapaYVai)at r^

I^^"^*^

TauTa

-(viZTai tcov

7rdXtv

d^roypacf"/]

xaTd

T-rjv

7L6Xtv,

xai

auv-/jpti)p.-^&-/] 7rX-^f}o;

avoptov ixaTov

25

oza xai TCTd ytXtdos; xai Tptax6atot xai 0xa


T(j)

y.ai

svvia.
otJOOxdT(p
t-^; ^toXcoj; ar^[Lzio) v-

o ;-^; IvtauTtp xaTd to


6 'PM\iai/.'jC,

AXftoov opo;

XVII

op^uDti;

aTpaTo;

auvxXiai)-/].

y^tpoTOv^iTat

Toivuv

ot/.TaTcop
T-f]v

Aouxto;
dpy-fjV.

KuvTto; KtxtvvdTo;dypov o
30 7rapXa,3
ay-^[j.a,

v -(dp Tat; [jt^yiaTat; dvdYxat;


a(6[j.aTt

7:i TauT-f|V
~(Ew^j'jii)'t

'fpovTO

'ycov 6
t-/]v

KtxtvvdTo; xai toutov atJTcp


xai tov

'iaT-/]X(6;

T dp6Tp(p

;ouaiav

topcoTa tov aTTo r^;

^r^mi.a^

[jLTa|jaX(6v

iviou to

TpajSiav T6-jav aurfjV 6vo[JtdCouatv, x r^; o^rXia^co; r^;

P(u[j.uXou |j.TVyi)i-

aav
2

1; cpdpo;.

xai tou; TroXs^Jtiou; d^roXlaa; rjXu&pu)a r/jv aTpaTtdv.


aT.iTivi i,
ir.iriyi
'-1
II

ciiTi(o[).Viu

supplevit Sylb.
II

||

||

ccJTii)

L,

'jtcTj

Sylh.
||

||

7r(aTE'jE

>S

||

14 pe-

TouXiotv

L, pETOupiav S

l'j

pESY^"''^"'"' co''''-

a^irj-j(^pE(u;

i,

d^i'j-/jjuj; >S
\\

2(1

aXxiOov i, dXftoov
cpdpci?

||

30 post Y'^"''^5

d-0fAOp^d(Aevo? uei simile quid desiderari recte vidit Sylb,

32

K A n
29
otrjTov

T Q

N.
tiovou[j.svoc
"

o:
Tot

of/.TOirmp

Trpo^aXXQixsvo;

STuys Trpo;

(ipoTptp

ots

ot(pi-/ovTO
af/(/.

^rpoc
t(x

ot

-ri.rAz(^\M tt);
ij-tc(aE(u:

ipxrjC /o|j.iCovT;

otTLOVfJjotjjisvo;

To

[-jcott

oiSafJiVoc

la/cs.]
-rtoXuv

auajjoXa
va'/Ttcov

-po

o''[j.a

x^

ot-/.sta 0'jvaij.jt
[-/-/atO-/.aT-/]

-olc -oXijxiot:
T-f,v

T:t-|'i-,'VTatj
r,[xpcj;]

sovov t
[j.V

tu>v

pYaaot|XVo; 7:otVtatv

jjLSTa

;ooov

touc

oi/iou: tou

TTEfjiaTOtVtOC -/ivouvou Xu3atJLV0C.

Suid.

s.

c.

KovTtoc Kiv/tvvotTo; [brecius

s.

v. XuTTpa),

loh. exc. de virt.

789

(48).

22

KVTROPIVS.
Auiici

1.

WIII

trceentesimo et altcvd
(leeeni
faeti

ali

urbe eou<lita iraperium consulare cessavit et pro


(jui

(luiibus

eiinsulibus

sunt,

snnimam potestatem
,

liaberent
i

deeemviri

nominati.
A'irgini

sed

enm primo auno bene


(pii

egisseut

seeundo

unus ex

is

Appius Claudius

euinsdam.

Inmestis iam stipendiis contra Latinos in monte Algido militabat,


oeeidit.

tiliam virginem enrrumpere vdluit: (|uam pater

ne

stn]iruiii

deeemviro susti-

neret,

et

regressus ad

iiiilites

mmit tumultum.

sublata est decemviris potestas ipsi-

qne damnati sunt.

XVIIII

Amid trecentesimo
rebellaverunt.

et

(piinto

deeimo ab urbe condita Fidenates contra Romanos


et

auxilium

liis

praestal)ant Veientes
ut

rex Veientium Tolumnius

([uae

ambae
absint.

eivitates

tam vieinae urbi suut,


se

Fidenae sexto, Veii oetavo deeiino miliario


sed

couiunxerunt

lus

et

Volsci.
vieti

Mamerco Aemilio

dictatore

et

Lucio

Quintio Ciucinnato magistro


et excisae.

equitum

etiam regem perdiderunt.

Fidenae eaptae

XX

Post viginti annos Veientani rebellaverunt.


Camillus, qui

dietator eontra ipsos missus est Furius

primum eos

vieit aeie.

simani Italiae atque ditissimam.


tatem. 2

mox etiam post eam eepit


statira

eivitatem diu obsidens cepit antiquiset Faliseos,

15

non minus nolnlem

civi-

sed commota est

ei invidia,

quasi praedam male divisisset,


Galli Seuoues

damnatusque ob
et victos

eam causam
verunt.

et expulsus civitate.

ad urbem veueruut

Eomanos undecimo miliario a


iam Rdmani fame lalmrarent.

Roma apnd
uisi

tlumen Alliam sccuti etiam nrbem oceupajiotuit


.

neque defendi (piicquara

Capitolium
qui

quod cura diu obsedissent

et 2n

a Camillo

in vieina civitate exulabat Gallis super-

altero]
3

primo Gracci

||

2
||

decem

uiris

noniinatis
\\

G,

ac
||

deceinuiri
4

nominati

sunt

PD

fnrtasse delenda
|{ ||

sed] et coni. Hartel

unus om.
coni.

PD
a

his codd.
||

uirginum IJO, uerginii LPaeanius


et

sJ in cuiusdam

add.
p.

6i

i.

ras.
II

||

iam] tiim

Hearne

niilitarat

leijil

scripsit

fortasse
||

Eutropius:
egressus

cf.
|{

30,

IH

5
II

ad decemuiros
w
|{

LO,

x uiris
\\

PD,

a decinio uiro

||

sustiret
{|

Gl

fi

PD
6
G

sublatus /.'O

bellauerunt
lo

tolomunius
11

LO
G
||
||

tam

LO Paetin. bezentes G, uenientes sexto] uel LOPD ueii] om. LO


|{ {|

/.'O'

et

om.

LO

{|

bezentium
|{

{{

bezi

(/',

ueientum

PD
G-

octouo
l.
{{

{{

obsint

hic coniunxerunt
14 uiginti

scisae 6''f

LO, conduxeniiit sed deinde iO, uiginti inde DVH


\\

(sec (r>;

his

|{

dictatore add.
\\

s.

13 ex-

(jo-cpov Paeart.)

bezentani G, uehientani
||

i'0
ei]

{{

ipsos] missos G", eos

G{{

15 uicit om.
18 alterum et
sic

G
om.

\\

Ifi

italiaeque ditissimam
\\

GLO
\\

postea G'-DP

{{

17

et

G
6'1

ab ea causa
II II

PD
s.

LO
;

expulsus est

PD
et

ciuitatem
c.

i'0

{{

21

laboroarent

verba inde a laborarent


i.

transponit Biihl

laborarent accepto auro n.


q. s.

o.

recesserunt, sed a camillo


ita,

q.
se

V.

c.

e.

g.
et

e.

g.

uicti sunt,

postea tamen etiam secntus eos

at

peruertuntur

quae per
,

probahilia

cum

Liuio

consentientia

ub Eutropio referuntur

scilicet

Gullos

primum ad urbem
commissum
recte

deinde
est

iustiore proelio post recessionem uictos esse;

nam

si

post recessionem utrumque proelium

quo-

modo
sed

fieri

potuit,

ut po.Herioris soUus causa

Camillus eos abeuntes sequeretur?

immo uerha

trudita sunt,

corrupit Eutropius

Liuianam narratinnem

inserta altera de auro armis Cumilli recuperaloc.

Mommsen
{{

uicinia

LW

||

exultabat

XVIII.

I.iriann pleraque
'/.iinnr.

(///, 5.5


2.)

S9)

nliena

r.

contra Latino.s,
cf.

v.

6 sulilata

potestas

rf.

VII,

18.

U); de chronologia Eutropiana


IIII,

Pirogo/f p.

li.

XVIIII. Livinna plcrnijue

17

2-5);

aliena

v.

!)

quae ambae
:

//

alisiut.

XX.

/1

Liriana plernque
/ien.

[IIII,

45).

V, 3S:]

alienn

v.

/7

sed couiiuota

divisisset

icf.

Serv. ad

VI, 2*.5),

!'.

17

ob eaiu causain.

2)

Liviana pleraque [V, 36

nAIANIOY METAttiPAllX.
Tpia/oatooTO) Ss
T(ov [liTcpdXiTo
y.i\ v/l

A.

23

[j.iTa

xov Ty];

Pi6[j.r|; a'jvoL/ia[i.ov

hnau-ih xo

xtJuv

uizd-

XVIII

dz Tpav

dp-/-qv.

dvTi ydp tcov o-dTtov olxa xaTaT-/]aav, ot;

-daa

r^;

-o}iiu<;

ETrsTpdTT"/]

oiotxvjat;.

sxaXoOvTo os ouTot Oixavopixot.


[j.T|3XYji)"/]aav.

op&coc 0 otaYcvoet; ez Tuiv

[jiivo'.

xaTa To

TTptoTov To; cTTa


\)'r(a-irja

"ATmto;

-jdp KXa'joto;,

oixa,

BjpYtviou Ttvo;

-apfjsvov, o; sv t^o
|Xc[Jta)/yj[x3vo;,

7:oXs[j.o)

xaTa to

AX^toov opo;

-po^ AaTtvoui; i-UY/avt'/ dvopcfjTaTa

r^^-jo^Aqbq ota'.pi)rpat irpo; |3tav

d)X
OExa

raT-/]p

a'Jr/]v

po

t-^;

uppcto; dvstXe.
a'JTrjv a'JTor;

toGto auvcxtvTjac "ov aTpaTov, xat tou;


tTjV dp-^fjV.

Tt[j.(op{a

-apaoovTc; xat

auvavcDvOv

Ttu 0 ?-^; IvtauTto (Dto-/jvdTat Trpo;


10 7p"/][Xvot

r/jv 'Pt6fi-/]v

vjpavTo TroXs^jtov,

au[j.[j,d-/ot;

xe- XVIIII

Bcciot; xai Tto toutiov j5aatXt TouXou[j.vtto.

Bictot 0

"xai

$t3"/]vdTat, xafid[Jtv

Ttp v Tor; TTpoaOcV i'p-/jTat,


pta|J.VQt a"/][Jttot;"

r^;

'Ptju[j."/];

x -cetTovtov ot"xouat,

(I)tO"/]vdTat

? "/c/to-

Bistot oe 0"/Ttoxat0cxa.

a'jv "^Xftov os xai BoXouaxot.

t6t Toii\ou-

vuv .\ld[j.cpxo; At[j.iXto; otxTdTtop ^ctpoTov"/]i}i; xai Xaptijv dpj^ovTa Tiov


xtov
l-i

tirT^ltov

kutvTtov ktxtvvaTQv
/]

t^-jv

Tc 7c6X[iov

iXuac xai tov paatXso ToXo'j[Jivtov dvctXc"

^tO"^vat Tc

TToAt; kdkui xai xaTcaxd'f"/].


Ta'JT"/]; t"^;
[Jtd"^^"/];

Etxoat OE uaTpQv
xai yctpoTQVciTat xa"
xaTTToXp."/]a.

EvtauTor; Blctot

dXtv

xtv"/]aav tov ;r6X[j.ov


[j.v

XX

auTtov

otxTdTtop
T"/]v

<l)o'Jpto;

kd[itXXo;, o; TTpoTcpov
auT"/]v tXcv,

a'JTo'j;

[XcTa

TauTa 0

TT6Xtv

-ptxadiaa; xai
[j.cTd TauT"/]v

dpyatoTdT"/]v
Qu'yr

":"^;

iTaXta; xai Tot; Trdatv d'i()ovtoTdT"/]v.

aipct (I>aXtaxou;, TT6Xtv


UYj[Xcpia;,

20 "/jTTto T"^;

-poTspa;.

dXX

iizavi^Tq 'ii)6vo; x lau-r^c,

auTw r^;

atTiav t

aj(cv, tb; o'j iTpoa"/]x6vTto; otlXot


dTT(jjai)"/]

tq aTpaTtd. Ta

tq'j TroX[j.ou Xd'.pupa, xaTxpii)"/] Tt "/ai


Tti t"/]v

T"^; 'l^t6[j."/];.

"/aTd

oi toutqv tov ^p6vov FdXXot i]viovc; top^j./^aav

'Pt6[j."/]v

xai

-j'cVQ[j.v"/];

[Jtd"/"/];

v6xdTto r^; TroXsto;

ayj[j.tto

Tiapd tov

AXXtov oTa-

[xov 7rca"^Xi)ov '.fcUYouat Tot^

Pto[iaiot;, ouocvo; dvTdpavTo;, [JtXpt r^; TT6Xcto; auT"^;'

25 xaTa'.fu-cQVT;

oi t; t6 kaTTTt6Xtov Xct auvsatoCov


'.ptaTaTat
2

sauTou;.

Xt[jto'j

oi XotTTov auvir^X^to; x X"^;


II

j^ovTo; auTO'j;,
1

zd[J.vouatv

Ooupto; kd[j.tXXo; sxio;


||

t"^;

vi

i,

ivl
II

II

|j.TfidXXTO

Yioov
21

10 fieeioi;

i, |jTEpdXeTO S

.3

owYivo(ivot

Z.,
i:i

oiaf ^vojjievoi
oii(j.'jXio;

5
||

aXxi|j.ov

i,

').-

to'jXou[j.viii)

(.

m.
,

||

12 fio'jXo03v.oi
Cellar.
||

||

i
S

semptt
,

20

-(^ttov

i'
||
||

eoyov i, 5/_ev

||

23 ivoexaTO)
||

L8

cott.

24 d7taf|XlJov jl/ommsen

ersqfjXSov coi/d.

dvTafaTo; L, dvxdfavTo; S

25

X.oirrov] Xoiiroij

L'

||

20 tfpoupio^ L, tfoipio;

k A n
3
Kn.[jri.

T Q
ty)v

N.
(iSTa tov
t(uv

'Pujjjatot; TptaxoaioaTto "ptuTio


T(Juv

vt'7.ij-to

auvotxia|iov ttjC TroXsiu:

-apa,

XuUcIjY]?

t"?jC

uTtaTcuv

rj.ti/rfi

vo[j.oYfiatpot
"ijOtj

"/otvcuv

ETrtTpETrovTai 7rp03Taaiav

o"

}(po'vov 6t] T'.va :Tpo; to


\i.6.h.-j-a.

XuatTsXs? xat
[outoi

t(Lv uoXit(ov sirjYOuixsvoi |j,2Tptot ts s66-/ouv xat


Ttou -/at
-/up[istc

ap"/stv

T^a.yTUi'^

STtttrjOstoi
Ttic

^jap

Tac

t'

6eXtou; sTttyojptotc ts xat 'EXXTjVt-/oT?


osuTsp^p
os
stst
r?j;

v6[iotc (xvaYpot'|(avTc s;

xaXoujxsva?

(ivsi)Tj-/'.av.]

Jjystjovta;

BapuTTjToc Tupavvt-/T(; aiTtav aKSvs"j-/aij,svot 5iAui)"rj3av


T"?i;

A--iou liaXtjTa
"/(V

to kATjiIoc stc

a-s/Usiav

os/ap/iac
ostaa;
To

"/tvTjaavTOc,

o; Ousp"|'tviou Ttvoc avopoc oux aaTjU.ou Ta KoXs|Jtxa Uu-^aTSpa (pi)sTpat


i)sp[j(jj

Tiapbsvov -v6st sp(OTt -^SYOV^oc

ttj;

/op"/,;

xaToia/STOc.
tTjV
r/jC

b -aTTjp
i^iav

auTO/tpt ots/p/;s(p'
(jj

aaTo

tt,v

tou 'A--tou

ouvaaTsiav

aiayuvai
t'

/opTjV

-poc

^p|j.T|ij.vou.

ztvTji)V
TTjv

aTpaTt(oTtxov

a-av

ofpEiXcTo touc

Ta

s^ouata; otxa; ts a-oTtaat Ttuv zaTot

ap)^"/jV

7rsTrXTj|jL|j.sX"/j]icV(ov

TjvaYxaas.
v
7toX[ioi;

Sidd.

s.

r.

vo]ioYpa'iot.

20

<l)oupto;
(pt)6v(p

KaiitXXo;
atTtav

otxTotT^op
-cap
oi^

(iptatEuaa; T(p toT; apiaTOi; TrapojiapTOuvTt

TOptTriiTTEi

Trpoc Ttvtov

izi rrapov6[i(u otavsuTjast ttjC Xsia;


tuv

avaos;a-

iisvo;

'pu-,'a;

sx7Tt-Tt tt^; ttoXscu;

[i)so'j;

taTOpa; u-sp

a5ix(o; ETisrov&st Trotou(isvo;].

Suid.

s.

V.

<I>oupto;.

24
3

EVTROIMVS.
est
.

II.

ventum

gravissimeque
recesserunt
et
.

\ieti

suut.

jiostea tanien

etiam aeeeiito auni, ne Capitolium


ita

obsiderent

sed secutus eos Camillus

cecidit.

ut

et

aurum

(luod is

datum

fuerat

omnia quae ceperant


est et appellatus

militaria avj^wa revocaret.

ita

tertio

triumphans

urhem ingressus

secuudus Uomulus quasi

et ipse patriae conditor.

LIBER SECVNDVS.
1

5.

Anno

trecentesimo sexagesimo qninto ab nrbe eondita. post captam autem primo.


et

dignitates mutatae sunt,


testate.
liiuc

pro duobus consulibus facti


res crescere.

tril)uni miiitares consulari

po-

iam coepit Romana


])er

nam

Camillus eo auno Volscorum civi-

tatem quae

septuagiuta anuos bellum gesserat vicit et


deletis

Aequorum urbem

et Sutrilu

uorum atque omnibus


II

earuudem exereitibus

tres simul triumplios egit.


url)is

Titus etiam Quiutius Ciucinnatus Praeuestinos qui usque ad


bello venerant persecutus

Romae

portas

cum

ad flumen Alliam

vicit.

oeto ei\'itates quae sui) ipsis agebant

Romanis adiunxit. ipsam Praeneste adgressus

iu deditiouem accepit.

quae omnia ab

eo gesta sunt viginti diebus. triumpliusque ipsi decretus.


III

Verum

diguitas tribuuorum militarium non diu perseveravit.


tieri.

uani post aliquantum 15

nullos placuit

et

quadrieunium

iu

urbe

ita

tluxit.

ut

potestates ibi maiores nou


et

2 esseut.

resumpseruut tamen tribuui militares consulari potestate iterum dignitatem


facti.

triennium perseveraveruut: rursus consules


accepto etiam
codd.
11

||

post auro add.


|]

DP
5

mille librariim ex

Oros. 141

\\

obsiderent ei obsiderant

\\

his

datum] tatum Gl

bkkvhrivm ae vbbe coxdita liber


|{

(lib G) pRurvs explicit ixcipit


(?'
II

SECVNDvs FG, FixiT LiBER pRiMvs iNcipiT LiBER sECvsuvs LO cons lare potestatl iO s romana res] roma tribunus L^O
\\
||

6
||

tiicentesimo

et
\\

om.

LO

||

GF

10 exercitus

LO?iZ

ante tres
|I

addunt codices occupauit

et,
jj

Hartel

legit

sutrinoruai occupauit atque

o. d. e. e.

tres simul tr. e.

earum-

dem G

\\

egit
II

om.

L
\\

12 uenerunt

PD
16
li

\\

uincit G'

||

octo] et

LO
||

||

13 praeneste S, praenestem
14
ras.

GFLOPD
sumpserunt

dedicationem L'0' semptr pro deditionem, plerumque correct. diu om. G'
\\ ||

ipse
\\

fVLO

||

15 uerum]
||

uirorum L, uirom

fleri

G
||

i.

ras.

\\

ibi

G
||

i.

IT esse G'

prae-

G^FPD

Paean.

consularis potestatis

potestati

LO

is triennio

LOPDGVU.
2.1.

XX.
I.

3;

Lifiana pleraque

{V,

ut et auruin

4S. 49);

aliena

v.

recessenmt sed seciitus

rf.

Zonar.

tertio.
I

Liiiana pleraque {VI,


Eutropius.

4)

absque anno post captam urbem

Sutrinos

errore

inter

hostes

rettulit

II.

Liiiana [VI, 28. 39).


/;

III.

Liviana {V,

1.

35: quinquennium

S)

Liviana {VI, 36

42,.

P A V L V
Hie"r

S.
I'.

^gIs^ 4 conditor.

circa haec tempora Hester putatur historia conscripta ;seripta losophus hia fuisse temporibus perhibetur.
\\

||

Plato quoque phi-

riAIANIur META'DFA5:i2.
xal vr/a [ih auxou;
TrjV

B.

25
tu; Ss

tprjji,vrj^

/p{3(o; oidfwv.

t-^

TrpwTYj aofXTcXo/T^.

ou/ I?- 3

ej^oipouv

ToG ctatio;, ojvT^aavTo 'Pto[x 01101


kd[ii).Xo;

dva)((op7]atv auTuiv ^puatw.


t-/]

touto ou/

YJviY/i jjiiTpuo;

Trapa/py; [la 0 7T;)vd(bv

t(ov

FdXXtov aTpaTta aur^v


d'7Cp

T OL'^i)ip /ai To ooL>v dvlXai^^ -/puatov /at Td ar^ixzia Ta aTpaTt(OTt/d,


5 ev TT^

-^aav

poTpa

li-dyTf

rapd

t(ov 'P(0[iat(ov d'^yjpYj(XvoL (aiYva


tyj

/aXouatv auTd

P(o[i.arot),

rdvTa

dva).a|i(ijv

TpiTov Iv

TraTpiot

i)pt'a(i.j3ov

ei)ptd[Ji|3uav

izXrjfJy;

t OiuTSpo;

P(o[i.u).o; tb; ot/tar/]; /at

auTo; t^;

P(b[i,rj; YYv/j[i.vo;.

B A

B.
|i.Td

ETt Tpta/oatoaT(u /at ;rj/oaT'o


nt zp(bT(i)

T:[i.KT(

tov

t"^;

Pmiit^^ auvot/ta(Jiov,
dvTt

0 [XiTa Tr^v

PdXXot;

Y-vo[i.vrjV d).(oatv,

lvrjXXd"cr,aav at ouvaaT^^at.
T(bv

ydp

T(bv

u dT(ov
y.al

dp)(ovT; IyIvovto
'P(b[jf/;;

aTpaTt(OTt/oi rf^v
TrpdY[iaTa.

u-dT^ov eyovT^;

otJva[JLtv.

EvTut)ev

-a r^;
Tot;

-/jui-^i)-/]

Kd[itXXo; ydp BoXoua/tov -oXtv


y.a~a vr^t
]^w[ir^z,
7:o/.[jtou
u'.p'

j3oo[x-^/ovTa

Trctatv

evtauTot; ou/ d7:oa"/o[i.v<;v tou

auTr,v T tX /at ^roXtv Tpav


15

ETpot>a/(ov /at louTpivtov a}.\r^'K


7tt

7:daa; t auTa;

eauTov

7:ot'/;ad[Xvo;

/ai Tou; 7roX[i.tou; ota}(p"/;ad[Xvo; Tper;

Tof; tptatv lOvcOtv

ETr^TsXsae dptd[X|3ou;.

Kai TiTo; 0 KuvTto; Kt/tvvdTo;


TtoX[xouvT; ytbp-/]aav,
d)[pt;

ripotvEaTtvou;,

o't

|x)(pt T(bv 7rpo7CoXat(ov

auT(bv II

AXXtou ttoto^xou ot(b:a;

vt/r^v

t rjpaTO /ot' auTtbv

/ai 7:6Xt; auTtbv eTTTd


20

~r^

Ptb[xrj 7:poaVt[X

/ai auTou; 64 Tou; IlpatvaTivou; 7:a-

pooovTo; OUTou; l/r^aoTo.


"/][Xpat;

7:dv

oi touto to Ip^ov i/ootv c7:TXav Tot; 7:daat;

/ai

7:i

TouTot; i)ptd(Xj3uov,
7:1

'AXX ou/
Yop uaTpov
OTpoTttoTt/tbv
25 /oi

7:oXu [6tYVToj Ttbv aTpaTt(oTt/(bv dpy6vT(ov

/]

6uvaaTto*

(xt/p(o III

/'.aTXtj&"/j

/ai ay6ov

l^to ^Tdar^; dp"/"^;


T"/]v

"/]

Ptb[x"/]

oteTlXiaev.

^^0 Ttbv

dpyovTtov Ttvl; /oi |xTd

/oTdXuatv

T/]; dp/"^; IjStd^ovTo 6uvaaf)ot

To /upo; l/tv

dXX' ouy U7:p Tpt; IvtouTou; touto 5uvr(&"/]aav


e^ouota.
xpioixijSTi^i

l7:av"^Xi)

^dp

'2

7:po; Tou;

urdTou;

if]

PipXiov p add. Sylb.

'.)

\\

i'
p.

||

14

tTiV

[io/.oiaxojv uj

addunl ante
(!)i

v.al

-o/.tv JTi(J'j;v

codd.,
17

flo-

Xoujv-ojv rro/.tv delevil Cellar., eVt.e T.

~6Xtv xal STipav iTpoiaxojv


\\

aixavOJv;

prop.

SylJi.
||

rpeverpatvi-

aTivoj; L,

-paiveaTtvoj; S

||

rporulaxojv L^
\\

l>>

f,;aTO L,
\\

T^paTO

aTivou;

22 oiSYiViTo suppl. Sylb.

tojv

om. cod. Sylb.

23 siTa

S l!i Mommsen,
||

7:pvaTT|V0'j;
st v.at codt/.

L,
||

24

piETa

5, zaTd

K A n IT Q
11
ts

i\.

zpo;

ToTc

Tpia-/.o3toi;
tipxrjV

Itouv

7:0

Tob TrptoTou auvof/taixo^) tou olstso;

3ta"cs"|'ov(iT(ov

/iUn^iyrji Tr,v 'Piu[iai(uv

~aptXT^'.pa3t.
SiTi

Suid.

s.

v.

/tXtap/o;.

26 [iSTa Tou; /tXiapyou; auftt;

tou; u-aTou; i-avy.ftov ot

Ptojxatot.
s. r.

Siiid.
EvrRupivs.

TTpatTojp.

26
IIIT

EVTROriVS.
I.ucio

II.

Gcnufio

et

Quinto Servilio consulilius niortuus est Caniillus.


cst.

Iionor ei post

KiMiiiiliini

sccundus dclatus
(Juintius

\'

'i"itus

dictator

adversus Gallos qui ad Italiani venerant missus


ibi

est.

hi

al)

urlic

quarto miiiario trans Anieneni fluviuni conscdcrant.

noliilissiinus

de sena5

torihus iuvcnis Manlius


et
siililato

provocantem (iallum ad

sinf;ulare

certamen jirogressus occidit

toniuc aurco coilociue suo inposito in jicrjietuum Tor()uati et sibi et posteris


accejiit.

eognomen

Galli fugati sunt.


T-usci

mox
victi

jicr

Gaium
ct

.Sulpicium dictatorem ctiam


oeto niilia

victi.

non multo post a Gaio Marcio


trinm]ilium ducta.

sunt

eaptivorum ex

liis

in

\l

Census itcrum
}iracstare
(jui

liabitus est.

et

cum

Latini

(pii

a Romanis subaeti erant milites


sunt
,

lo

nollent

ex Romanis tantum
vel
re

tirones

lecti

factaecpie

legioues decem,

modus sexapinta
in

amplius arniatorum milia


militari

efficiebat.

parvis adhuc

Romanis

rebus tanta tamcn


Gallos
(liicc

virtus

erat.

(|uae

cum

profectae essent adversum

Lucio Furio,

quidam ex

Gallis

voeavit.

tum

se JMarcus Valerius tribunus

unum ex Romanis qui esset optinius promilitum obtulit, et cum processisset armatus,
mox commissa adversum Gallum pugna idem

15

3 corvus ei supra

dextrum braehium

sedit.

lucio

om.

LO
II

II

camillius

G||

\\

adlatus

FG
||

\\

tititus

G'
||

||

quintus
ibi

h b G'

quinto
1.

LO
||

anienum 5
uicto 6'
effiebat

consederunt

PD
et

om.
et
\\

LO LO
||

||

aduersum
5

LO
||

\\

hi ab]

\\

iuuenis lucius mallius


<i

(manilius P)

FGDP,
om.

iuuenis
7

manilius 7.0,
||

Lurius om. Paean.


<''
||

Cap.

sigulare G'

perpe-

tuo

et sibi
II

LO
||

^
\\

* <''"
13

om.

LO
\\

vii milia

LOS
]

\\

ducta om. L,

adducta OGi, ducti

12
6"2

LO

profecta

GPD

15

optulit

GDP

16

dexteram L',

textrum

6''

||

aduersus

IIII.

Liriaiia

{VII,

1).

V.

/)
2}

Liviana {YIl, Liviana {VII,

9.

10];

v.

i quarto^

ad tertium

Ln-.

VII.

9.

(i.

12 17'.

VL

1]

Liviana yleraque {VII, iS


Liviana
[VII,

35);

aliena:
v.

v.

/2 qiii

modus

efficiebat.

2)

Liviana pleraque {VII, SS. SS); aliena:


261.

16 supra

dextrum braehium.

3]

P A V L V
^'hJ^^
2 delatus est.
[|

S.

liis

temporibiis inmensa per continnum biennium

Romanos
si

pestis
in

affli.xit

||

sequeninin-

tique anno secutum (secutus


JV')

VH';

est satis triste prodigium,

qiddem

medio urbis (urbem

terra dissiluit

(terram dissoluit iVZ;

vastoque praeruptu (praerupto PL) hiantia subito

ferna patuerunt.
ferret,

quod cum

dum VZL

diutius ita inaneret cunctisque terrorem (terrore

V)

peret .V

tandem intorprctantibus liaruspicibus, quod vivi hominis sepulturam expeteret (ex- 5 Marcus Curtius eques Romauus (romanos //V') se in id ;it -V, oin. Z', illum Z-] bainterea Titus ratrum armatus iuiecit sicque conclusum est
,

||

IIAIAMOr META(I)PAi:iv.
Aou/tou toivr^ rsvouztou
(i.i)Jvo; ti|xai

B.

27

y.al

Kuvtou

2spj5iXiou '(vtoiLvno-^
'];r^'.p{ai}y]aav.

uzdtwv ttXsuta l\i- IIH

tc autu) Oiutipat

[j.td

tov 'Pu)|jluXov

rdXXu)v o
TTSpa tou
5 Xsjitou;.

oXijJLov

7:i

f^v

ItaXiav /iv/^advtwv atpato soiuaafiEvwv ok dvttiizl

AvLT^vou Trota|i.ou Ttto; kuvtto; 8t/tdtwp dvaosty&ci; ;"^XOsv

tou; tto-

dXX' sXuas tTjV [xdyrjV ouy


ucp

/]

aufXTrXor/;

twv otpatU[idt(ov, d)X

dvJ]p vsavta;

MaviXto;'

svo; ydp twv

FdXXwv

si; (i.ovo[Jiayiov Tipo/X^/] i)t; s/sivov xt /a9t},v


u)

/ai to) TioXsji.o) tsXoc ou)/

tov atpETTtov t,

/i/6a[XY]to tov tpd-//^Xov


y.al ot

FdXXo;,

sautu) T:pt8t; / toutou Top/oudto; auto; t T:poarjopUL)-/]


(jty]vuovt;
10

s;

autou TCdvts;

f^

Trpoa^^^^opta tov oTro tou Xactupou /6a[xov.

t6p/u; ^dp e-f/wpto); o atp- 2


[j.td

to;

/aXttat.
utto
t;

t6t

[i.v

ouv

cpuY"^

Traplooaav iautou;.
/at

oi tauta /at /at oX-

(i."f,i)rjaav

tou 6t/tdtu)po; SouX t/tou.


6-/.tib

Toua/ot oi
Optd[i.j5ii)

ui:o

Fatou Map/tou auv/6kX^^Oo; o


vt/"f,aa;

TtTjaav.

0 ytXtdoa; ar/[i.aXi6tcov tu)

TrotYJaa;

i)ptd(Xj3ua.

Mctd touto
15 (i,atot;
TjoiTj

Y^'>stat

twv

Pu)(i.aiu)v droYpa-i"^.

/at

twv Aattvwv

tujv

u-6 Pu)-

^'I

YYv^/](i.V(ov au)[i.ata

7:apytv t; atpattdv ou [5ouXo(i.vu)v, ; aut(i5v tdiv

iroXtt^Jov

auvcXlYrj to atpdtU[i.a.
'-p^ovr^v

/ai 0/a ; aut(J5v auvtd:t; ^YSvovto, XY(ov; /atd

ffjV

aut(ov /aXou(Xvat

/ f^;

autot; to 7:tX;aai)at XlY^tat.


Etyov,
(.b;
'

Xrcsps y^P '^^p' at o/a oi autat }vY(ov; ;"^/ovta ytXtdoa; dvoptov


ys''o[jlv/;; t(ov v(ov 7:tXoY"^;"

"/dat"/]v

t;

:a/taytXtou; tcX^tv

/ai outoj; 6 toaouto;

auv^/jyi)"/]

atpato;

20 ou7:u) t(bv

P(o(jta't/(bv

xpaY[xdt(ov t; to 7:av 7:tO0(o/6t(ov

toaauf

/]

t(bv atpattcott-

/(bv "^v 7:t9u[xia /ai t(bv 7:oXtt(bv dvopEia.

touto

O"/]

to atpdtU(ia t(bv T:o}at(bv i^d- 2

pav

7:i

tou; PdXXou; r/wpr^aEv, -rjou^x^vou f^; atpatta; Oouptou.


7:piv
r^

dXXd

tt; 1/ tou

rdXXu)v atpatu[xato;,
P(o[xai(ov
i;

au(X[xi?at

td

t:),"^!)-/],

I/ 7:po'/X"^a(o; tov dpiatov t(bv

[xovo[xaytav /dXt.

t6t totvuv 9Xovfrj; eiavaf/j Mdp-/o; OuaXipto;


7:"^},i)v.

25 v tot; dp-youat t(bv

atpatt{ot(bv ttaY|Xvo; /at a-/uaad[Xvo;

6p[X(bvtt

oe

auto) /atd
1

toij

7:oX[xtou

/opa;

7:tT:td; -/atd

tov
"S,

6;t6v
d'i*rrj

at"/]

j5paytova.
i.

/ai (xstd 3
li

7.ivT0'j

L. -/.ivTou
Sj/ii.
II

S
11

II

ft"''?'")'']

'(n.).'XTS3-^

L
si;
\\

||

d"viT,vo'j
,

Li,
||

c/.i

r.

L-

||

|j.o;vT|).to;

/.,
\\

|j.7vr/.io;
11)

oixTaxopo;
codd.,

\\

12

Jl/ommsen
v.at

(i;

codd.

toj

8pidjj.fli;)

de(e(
,

Mommsen

TToXiTf/.iuv
II

c'j"/."/.eYfjvai

corr.
I!

Sylb.

0y.a]

/al

0-/.do;

L,

oiv.a

oi Sylb.

oi o;v.do; fod.

S!/!6.

22

OTpaTiu)Ti-/.(?)v

(spo'jpio'j

L,

tfo'jp(o'j

K A n
5
"/.tvTiUsv

T Q N.
'kaWac
sprjur,
"/.al

yip

:o Ks^.tcLv

s'i)vo;

"/.ccoi

t"?,;

av:i-/.c/.i>s!^oijLSvn>v

aO.r^Toi

Xoic TS

T<j)v

aT(J7.:o7:so(ov

MdtX^ao; avrjp t(ov


/at

.7:0

[5)ou}.r,c

iTrtcpavTj;

tov

|3c.at>.sc(

T(ov

KsXtojv

akhcL

]xsY7.},"/;-,'opou[j.svov

7rpo3isvat oi tov
S7;t"/atpi(p

apt3Tov t(ov

P(oixatojv

sic

iota^ouaav
os

aujj.-

7:Xoy.TjV

7:po-/a}vO'jij.svov

ijrtoaTa?

-/aTaPaXXst TpaujxaTi.
Tpc/./_T,/.ov

a-/tuXEuaa;

(sa/uXiuas

Plan.)

Tov vs/pov /ai tov TSpi


-/.oafxoc
stT,

(tov

add. Plan.)
y.ai
7.7:0

aTps-Tov avs},6|xsvoc 0; STrtyojptoc

saTt Ks},ToTc
i)sic,

auTo; TTsptsOsTO.

touos Top-/.ouaToc 7:poc t(ov T:oAtT(ov s~t/},rjtt;v

oTTsp

av

aTps7:Tocp6poc,

|xvT|]xsTov

tt; aptaTsiac

s~t/}.r,atv TauTT,v

toTc

a.'^'

sau[xovo-

Tou

/aTa),s>,ot7:s.
.S///(/.

s.

r.

Top/ouaToc.
/ai

exc.

Plan.

12

(31

D)

Ma^J.to;

[xa/Tjaa; Ks/.tiuv
T"?|C

toutou

/aTa|iia/,(ov

tov vszpov ea'/tu},suas

tio

jBaat/.sT

xaTsXiTTs ]xv/]|xsTov

aptaTsiac.
Ks/,Toi

21

rj-i

/aTa
tov

'

Pojixat(ov
))ujx6v

saTpaTSuaav

"

avT^p

6s

Ttc

T(ov

Ks},t(ov Tj-,'s;xovtzo; to ts
7:},/;l}ouc

O(o]xa

i"/.7:p5i:7;c

/al

a},/t[j.(OTaToc

7:pos/.i>(ov

Toi)

oi/siou

s;

]xovo[j.a;^tav

Tipou/aXsTTO T(ov evavTi(ov tov apta-ov.

BaXspio; 6s

Tt;

t,-j'S]j.(ov

cpa/.a-p^^oc u7:iaTT(

to

a-Y^ovtajxa

4*

28

EVTROPIVS.

II.

corviis alis et uiiguibus Galli dculds ^crbeiavit.

ue rectuin

jiosset aspicere.

ita

a tri-

buno Yalerio interfectus non soluin victoriani

ei,

sed etiam nomen dedit.

nam

postea

idem Corvinns
iiu-tus.

est dictus.

ac jiroptcr boc mcritum annorum trium ct viginti consul est

All

Latiui

i|ui

uoluerant
,

niilitcs

cbire

lioc

(|U0(|ue

a Komanis

exigere coeperunt.
(piod

ut 5

2 unus consul ex coruni

altcr

ex Romanoruni jiopulo crearetur.


est,

cum

esset nega-

tum, belluni contra eos susceptum


3 domitis triumjiliatum
sunt.
est.

et ingcnti ])ugna superati sunt:

ac de bis perrostris
])ositae

statuae consulibus ob

meritum

victoriae

in

eo anno ctiam Alexandria ab Aiexandro Maeedone condita

est.

VIII

iam Romani potentes esse eoeperunt.


miiiario
ali

bellum enim
(|ui

in

centesimo

et tricesimo fere 10

urbe apud .Samnitas gerebatur,


I.ucius Pajiirius Cursor

niedii sunt inter

Pieenum Campaniam
])rofectus est.

2 Ajiuliam.

cum

lionorc

dictatoris

ad id beilum

i'oruus

om. G'

||

possit

ut om.

LO
tr.

(i
II

negat

OPD LO
\\ \\

1|

est

'ante dictus)

sup. scr.

ij

eo anno

||

.i

exigere] exiere G',


\\

exire

LO
\\

\\

condita est serlusU Vinetus


||

iii

roeperant
et

DyHZ

cen||

tesinio et

fere 6'PD,

(-entesimo ferme et
dictatores

tr.
||

L(9

II

samanitas

LO

||

12

apuliam]

apuliam /.0/'fl

lucius om.

1^0 Poean.

G'

est] erat

LO

VII.

/)

Liviana

VIl, 23.

17//,

46).

2)

Liviana pleraque {VIII, 9


aliena a Liv.?
aliena a Liv.
[cf.

/j)

aliena: v. S in njstris.

3]

VIII, S4.

/).

VIII.

/)

[cf.

VII

29.

-/).

2)

Liviana {VIII,

2330).

P A V L V
Oros. 101

S.

lorn.E.

22>-

tunc siquidem dilatii fdilatata VNZL) nox usque ad pluriniam diei partem tendi visa tunc etiam saxa de {de om. L) nubibus cecidere eodemque tempore Magnus Alexander natus est est natus L). Latini 12 Apuliam ; gentem si opulentiam quaeras, aureis et argenteis armis et discolori veste usque ad
4 factus.
est.
II
\\ \\

ainViitum

ornatam (ornatum HVZ)

si

insidiarum fallaciam (fallacia


;

/',

saltilius fere et

inontium 5

Oros.

itiii

Oros.

1(12

loru. K. 22S

cransantem Z) si rabiem ac furorem ifurores 1''), sacrilegis (sacris legibus P, sacrilegibus L) humanisque (humanis V) hostiis in exitium (innoxium iVZ') orbis (morbis I"') agitatam (agitata /.) si pertinaciam (pertinatium V) sexies rupto foedere ipsis hostibus (hostiis JV') animosiorem. extinctus est om. L) priusquam denique (denique cum Romanis confligerent (configerent V) Alexandruin regein Epirotaruiii germanum Olympiae 10 matris Alcxandri luagni qui traiectis in Italiam copiis belhim adversiis Itomanos piirabat paravit V), Liicanis sulTragium feronte.s maxiino lielhi in Luciiiiia vicero vigere l') in quo et ipse Alexander Epirota extinctus est. Komani igitur adversum (adversiis .VZ) Samnitas (sannitas Z, samnites .V) pro Campanis et Sidicinis sedicinis II\'L) bellum suscepere (suscipere HVL]. omnium siquidem (omnium siquidein um. H) non modo Italiae (italia H) tantum sed 15 paene toto orbe terrarum pulcherrima Campaniae plaga est nihil hospitalius (hospitalis Z') mari (maris t) hic iom. A'') illi (illic NZ, nobiles portus Caieta Misenus, tepentes fontibus Baiae (bagae L) Lucrinus et Avernus, quaedam maris ostia hostiae .VZ hic amici vitibus viribus F') montes Gaurus (caurus P, scaurus / Falernus Massicus marsicus .V! et pulcherrimus cunctorum Vesuvius nrbes ad niare Formiae iformicae HV' Cumae Puteoli (poteoli T') 20 Ilerculanium liircolanum HV, hirculaniiim LS) Pompeia et ipsa caput urliium Capua quondam Inter tres niaximas Komam (roma L Carthaginemque nominata. pro hac hanc i, his V urbe (et pro ins. L) his regionibus populus Romanus Samnitas (samnites HV, sannitas Z invadit
l",
;

fraude grassantem (crassantem

||

||

II

(invasit .V.

||

Lucius (et Lucius Z)

nAIANIOr METAtDPASIS.
TouTo
oE
\iB~t

B.

29

otvopec

ouvEjjiiEav

0 xopa? To^; T ovoii xai Tor? xTEpor; ETrate TOU

rdXXou Ta
FdXXo;,
^dp
5

ojJifxaTa

xcoXuujv vjbb Tto 7roX(xo'jvTt 7rpooj5X=Treiv


o t:^;
vt'-/rj;

zai oGtio

:r{7:TEt

[xev

T(o

OOaXspiw oe
[aTTo]

TpoTro; oeotoxe
t"/]v

T-r^v

TrpoaTjfopiav

KopStvo;
"

ojvo[ida&"/j

tou xopaxo; outco xaTa

tiov

iTaXtov ovo[xaCo[Xvou ^.ftovrv


-Cc-^ovtb;

xat ouo [X^pt TouTtov Ta T^^; 'jYj[Xpta; lar/j


ETTi

dXXd TptTov xat eixoaTov

Ito;

TTjv

u7raTiav iyXr^iir^.

7\aTtvot

oe
'

ot

t-Jjv

oTpaToXo-^tav

dpvY]ad[Xvot

xai)d7rp

Ix

Ttvo;

[x^Xlr/];

7rt

VII

[x^rCov v/iu^r^ao.'*

l'faaxov -^dp tov 'Tpov Ttov uTrdTtov Ix a'f (ov auTtov yp-^vat Xtpool
oii

Tovtai}at.
10

T(ov 'Pto[xaitov

auvi)(XV(ov

dvYfdrj 7r6X[xo;

|x-ftaTo;,
/]

EtZcp Tt; 2
Toi; u7:d-

dXXo;.
Tot;

xai to'jtov [xev Y]Trrji)-/]aav ot iVaTfvot xat dpia[x|3ov lcy^ev


(b;

vix^/]

U7rp

Ip-pu [XiydXou xaTd


oe to /topiov

Tt

^toptov
tov
1'dp

PtoaTpa xaXo'jatv
eor/eTo tiov

dvoptdvTa;
t xat

dveaTY]aav.
Ttov
Xot7rtov

to'jto

Ta; 7rpo;
xtilv

o-^[xov

'j^rdTtov

dp5(ovT(ov
o-r][xto.

OT^[XY^-copt'a;.

ev

Taf; xaTaXa[ji.pavouaat; ypeiat;

St^XI-jovTo T(o
15

xaTa oe tov

atJTov

evtauTov

AXeEdvopEta

7:apd
-/]

tou

Max-

oovo; 'AXeEdvopou
TrdaY];
[x-/]rr^p.

auvtoxiai}^/]

/at TauTY]v

eoe^aTo

t-Jjv

^rpoa^r^^yopiav

t"^; AtYtJTrTou

EvTui)v

OY]

xat Ta

T-ij;

ouvd[Xto;

r^xj^zr^br^

Pto[xaiot; xat Trpo; dxpov d'fixovTo VIII


7rt

SuvaaTia;.

d^xlXet ^ropptoTdTto XotTrov a^JTof; ot 7r6X[xot auvxpoTouvTo.


T-r]v

Sa[xviTa; 2
Oa^ripto;

fouv Tpiaxoaiot; d7r(oxta|Xvo'j; ^/^[xeiot;

oTpaTtdv Ixivr^aav,

f^c,

dcpY^-fErTo

:i

ouiXXepiiu L. ryjnXepio}

\\

d-n6

om. L, add. Syli.

Suida

||

dvOf/idvTec

/-

K A n rr Q
/at
l>icf

n.
tou
[3ouXtj[i,aToc.
:ri

Se Ttvt
Toij

|J-oi[ja

xoTa
[om.

-i-vtoixTjV

aTLOpavToc

s.tu-/&
(oTrA.

os

("i-ap

Plan.)

:rpo9jXi)

ot-/iou Ta-,'[j.aToc

xtjpaS 07iXtaa[j,vo?

-/op.

Plan.)
0

TrpoatCavsi Ttu

S^^tci)

tou

(toutou

Plan.)

avSpo;

Plan.)

jBoa/iovt,

dvTtTtpoacoTtoc

[om.

Tov a-|'(uva t6pd|xvo: zat

(xaTtx
Tot)?

Plan.)

t(Ju

KiXTto xaTa BaXpi(o


xai
tov
tt;V

/at om.

Plan.)

toT: t ovu^tv

a^xtjTTcuv

to Tipoacu-ov xai
t(o

Tal?

7:Tpu;tv
(t.
7t.

::txaXij-TU)v
oi. Plan.)

o'fi)aX[Jou?

dcptiXaxTov
vi-/T;V

(outov /w5.

Plan.)

uoXs[j.tov dito

TtapsSojXiV oixou ty)v

Tto

avSpt

[tu>

Tou

ou[ipJ5Tj-/oToc
-,'dp

~(uvu[xiav )raptad[jLvo;
oyj

(b|xou

dvSpi

o/rt.

Suid.)

yapiadiJEvoc] xai b BaXeptoc Plan.).


Z>/o^
e-x>.T|i)Tj
r//.rji)T,

Kopptvoc

[om. Plan.)

[om. Plan.)

TO!jvTuf)v

:0//i.

P/ort.)

ttj?

TE [xapTup/ji)iar,c dpT-/jC fvsxa


ETl [XtpdxtOV
(UV
.s.

-apd Ta
d[xuaatv

xa{)aTr,x(iTa 'P(o[iaioic vtjixijxa

Trjc

u-aTtxr,c

dpyrj?

TU-/}/dvt.
y. Ks^iToi.
f.
s.
i'.
:

SkkI.
V.

eti^i

oe

l\

ixXrjSrj.
oi^
:

om.
s.

v.

2 OTrXtadixEvoc,
xbppoc.
t(uv

v.

3 oe,

6 Toj dvopi,

7 drrb

Totj ou[X|S,3-/|xbTo;,
:

cf.

c. xopj^itvoc,

exc. Plan.

18

(34 D)
t(u

oti

BaXXipiou [xeXXovto?

xbpa; TrpoaiCdvEt
3
!I(i)ou.

0|t(o

toutou

-fj-jE^xbvt
:

KeXtcuv [xovoixavcTv
-i^dp

TUxXrj{)7j,

qui addit

xbp[5oc

xbpa^.
[xovoixaytav

iTTojvuixiav

i)[Xvot

Mdpxtp

Kopliiivov

:rt

tou

ouva-^ojviCoixsvou

xaTa
s.

Tr,v

/bppou?

-j^dp

Tou; xbpaxd? (paot 'P(u[xaTot.

S/d.

y.

E7rtuvu[xov.

30
qui cuui Kdinaui
redi.iset.
.

EVTROPIY.S.

11.

Quiuto Fabio Maximo magistro e(juituni

quem

aj^ud exer-

3 citum reliquit praeccijit

ue se a1)seute puguaret.

ille

occasiuue

rei^erta felicissime
.

dimicant

et

Samnitas delevit.
iugeuti

ob (juam rem a dictatore capitis damuatus

quod se

vetante puguasset,

favore uiilitnm et jxtpuli lil)eratus est.


iuterficeretur.
et

tauta Papirio sedi5

tioue commota, ut paeue ipse

VIIII

Postea Samnites Ivomauos Tito Veturio


et
sul)

Spurio Postuuiio consulibus iugeuti deet

2 deeore vicerunt
(juae

iugum miserunt.
corum

pax tamen a senatu

poj^ulo

soluta

est,

cum

ipsis pro])ter

necessitatem facta fuerat.


milia

postea Samnites victi suut a Lucio


missa.
Papirius

Papirio

consule,
eo

septeni

sub

iuguui

de

Samuitibus
et

3 triumphavit.
Aj)i)iam

tempore Appius Claudius

censor

aquam Claudiam

induxit

viam

10

stravit.

Samnites reparato bello Quiutum Fabium Maximuui viceruut tribus


occisis.

milibus

bomiuum
vicit

postea

cuiu

pater

ei

Fabius Maximus legatus fuisset,

et

Samnitas

et

plurima ipsorum op])ida

cej^it.

deinde Publius Coruelius Rufinus,

Marcus Curius Dentatus,


1

ambo

cousulcs. contra Samnitas missi ingentibus proeliis eos

redisset]

resedisset

/.
||

quinto] que

LO
iugo

||

3
\\

saaianitas
s

LO

\\

capite PI)
||

||

papirio]

pirio
\\

G'
|{

f.

(i

sanianitae
11

LO

||

et

om.
\\

LO
11
\\

||

fabium add. G-

samanitae

LO LO

samanites
f.

LO

da samanitibus
ei

LO
opid
\\

10 duxit

\\

12 ei

m. legatus FG',

datus

f.

m. legatus
6''
\\

LO
||

ei

m. legatus datus

blius] post

ambo
VIII.

5,
/)
2,i

G-DP LO, plublius G


1

13 samnites 0,

samanitas

LO
\\

\\

ipsorum]

eorum

LO
0-

pu(Jl
||

\\

cornilium L, cornelium
6''
||

14

marcus om. L,

delet

denatus

32,

confecere om.

samnites

Liviana {VIII, 30

VIIII.

Liriana (VIIII,

33).
6).

Liviana {VIIII, S
e dep.

i9).
il; Oros.
.J,

5]

Liv.: per.

22,-

Zon.

S,

p.

/7.T.

P A V L V
Oro3. 178

S.
|i

6 consulibiis

\\

rum

du.\ Pniitius

piitaret,

apud Caudinas fnrculas aiigustiis locorum conclusos inrjenti dedecore vicerunt. quout Ilereniiium patrem cousulendum iu tautum usus cst victoriae securitate utnuu clausos occideret au parceret subiugatis. ut vivos (victos Vj tamen dedecori
\\
, ;

piter

(dedecore L) servaret elegit (elegitur L, uam (nara om. L) universum Romanum e.xercitum turcaptum armis etiam vestimentisque nudatum tautum singulis vilioribus operimentis (aperiiV'j

mentis

Paulus?
Oros.
I7ip

ob verecundiam corporum tegeudam (tcgenda N) concessis (concessit A'Zj siib iugo missum servitioque subiectum (suboctum H) longiuu agere pompae ordiuem (ordine V) praeceperuut (praecepere H). sexceutis (sesceutis )', sesceuti lYZ', sexcenti Z-) autem equitibus Romanis in obsidatum (obsidatu i, obsidioue Z^) receptis oueratos (cmeratus WI' iguominia, cesub tali tamen con- 10 teris (cum ceteris H) rebus vacuos (vacuos om. .V) consules remiseruut,
||

dicione pacis,
sibi

qualis facieuda Samnitibus placuit.

|1

sed

si

(si

om. A'Z') jidem foederis,

quam

Romani

servari a subiectis (subiecti L) volunt, ipsi subiecti (subiectis Z) Sauinitibus (sam,

natibus iV) servavissent hodie (sed liodie L) aut omnino (omuono A'') non essent aut .Samuio (sannio Z) dominante (dominantes L) servirent. posteriore (posteriorem i) siquidem anno iubente senatu pax cum Samnitibus firmata soluta est Luciusque Papirius consul adrersus eos directus 15
Dros. iso
est
;

qui adco tunc apud

Romanos
Alexander

boUicosissiiuus (bollicosissiraos //'!') habebatur, ut


iu Italiam
litalia

ceretur
Oros. 179.'

(duceretur A'Z)
A"',

rA'Z)

transgredi (transvclii

LZ

cum diRomani

(romanos
dro
r')

impetum sustiueret
(samnitas
circa
A'')

roraam //f) inter ceteros duces hiiuo praecipue eligerent, qui Alexandri (aloxan(sustinerent AT'). congressi (congressi raissis om. L) itaque
||

Samnites
Hier. 1C7S 11
16&1

cura Papirio superati sunt

rjuorum septem milibus suO iugum

(iugo

HV] 20

missis Papirius
stravit.
\\

cuius frater Mauasses

haec terapora laddus apud Hierosolymara (hierusolymam L) pontifcx extitit, Samnites templum in monte (luontem Z, Garizim (garizi Hi', construxit.
||

||

nAIANIOr METAiPPASIS.

B.

31

Koupawp

r?jv

r^^ OLZTctTtopia; "/wv


T"^;
/]

e^cwaii-).

yoiiac, 5= auTov =-[ ty;v

'

[\o[ir^v v.a-

Xoua"/]C Tov

apyovTa

['tt-oo

<^dptov MdEtjxov

Y/oXouiIst os aGT/;, /.ai>d-sp ev Tot^

[nrpoaf)v ipr^xa[Xv,

ouvaaTjta toj otxTaTiopt) zaTsAi-sv 5 tTpo-stittv toG aTpaTou

TTpoaYop^uoo?
5 XapojJiEvo;

M-''!

o^jpiiJ^t;^^

F^/"

^''

X^^P'^'

sXSstv,

-ptv av

i/.

r^; 'Pwjjf/;; s-av/izY].


E[i.a-

0 6 Odpto; zatpoG zat [xtzpd '.ppovTiaa?


[jtsTd

twv tou otZTaTtopo; IvtoXwv

)(r]aaTo [isv

Xa[j.Tipa; r/];
'^^

Ttj-yC/];

zai tou; Sa[JtviTa; d-(oXa -avaToaTta.


otac6t)rj

Ezt

TouTot; (}/Yfov

iTir^Y^^T'''

of/TaTwp auTw &avdToy


t"^

oi

t-^

ts toG aTpaTtJ[i.a-

To;

Trpi

auTov a/ai zai

tou

o"^[jiou

a ouo-/]

ToaauT'/] t ztv/^f)/]

zaTa tou Oa-

TTtpiou aTaat;,
10

w;

^rapd
ot

[j.izpov

sX^^rv auTov f}avdTou.

MiTa TauTa
ptou IIoaTou[jitou

Sa^xviTat tou; 'l'oj[j.atou; uzaTuovTiov TtTou B^Touptou zat Zttou- VIIII

[j.Td

oXX"^;
cb;

zaT-oX[jf/]aav t-^; aia-/uv/];-

zai ztjptot -zaTaaTdvT^;


o-^jj.o;
t-/]v

auTcov
[jtv

'f)VTo

CTTovod; Tot;

-/]TT/][j.vot;

d-p^-ci;- dXX

/]

auYzX-/]To; zai

Ta; 2

a-ovod; -apadXuaav

iv oua-paYtv.

c-^v-/][Jiva;,

dvsXa^Sov
t-/j

[j.d-/rjV.

zat ot TTpoT^pov vVf/y]z6T;


15

-/]Tr/^f)-/]aav

ria-tpiou tou uTidTou

[Jtd/-/]

aTpaT-/]Y'^''~'^?-

TteaovTtov

0 twv -TrXEtovcov

s^^tTd

-/tXtdo; dvopiov

at-/[j.aX(jL)Ttov
t(i"j

uro Tof;

vvt-/-/]z6aiv

EYSvovTo'
Tov auTov
[xEYtaTtov
[jitopta;

zai zptoTo; outo; y.aza Sa[j.vtT(ov 66f)/]

IIa^;:tptti)

f)pta[JL[5o;.

-/aTa aur/]

oe

TouTov j^p6vov "'A^TT-to; kXauoio; /^vatop aip^tTat.


zai
?jV

dpy^/]

oe ^v

TtJov

Ip^ov auTTj tou; t(5v TroXtTtov 6tpuvdaf)at t zat zptvtv ^tou;


irda^/];

Tt-

T zaTa

"^ouvaTo ouvaaTita; zat ou5t;

7^)

i^w

t-^;

tou z^r^vatopo; eSout-/]v

20 ata;.

zuptot 61 -^aav ot -/-^vatopE; zat sp-cot; zatvof; zaTazoa[JLrv


^rjo-)

6Xtv.

KXauKXautoutojv
T-f^v

6to; ota

T.Y(T^v t6^Tuav i;

T-/]v

Pt6[j.rjV, -/^Tt;

auTto

[Jt/pt

vuv '7:ovo[i.dCTat

666v Tc aT6pav,
ouTto;
V]

-^Tt; -zX-^f)-/]

zat aux-q Tto T-of/]z6Tt A^Kirta 7rpoaaYopu/]

flsraa.

[Jtv

to CTtovu^j-ov a-/ tou :r7rof/]z6To;,


t^/]v

os auTo Touvo[ia.

(OOE

TC7rpaY[J.vojv

i]a[xvrTat
^raf; 0

[xdy/]v

dvVi6aavTo KtivTou OajStou MaEt'[xou


[Jttzpou 7Tp6af)v ip^/][Jtvou

25 u7raTt'av iyovTo;.

r^-t

outo; tou

Oajjiou Mo;t'[xou.
X-^y''''^^^

ouTo; -/]TTdTat

r/]v

[xd;c/]v zat TptaytXiou; [d7:Oj3dXXt Ttov [xayt[xojTdTtov.


(^Ddl^to;
vt'z^/]aE

^^

ouTto ytpoTov/]f)i; 6 7rar/]p


Xt; sIXsv.

te

tou; So^xvtTo; zot 7:oXXd; ouTtuv 7:6-

7rtT0 otooEyovTot

r/]v

utcotov

dpy/]v rioupXto; Kopv^Xtoc 'Poucptvo; zot


7:6X[j.ov
||

Mdp-/o; Koupto; A^vTdTo; zot auvd'|/avT; 7:p6; tou; i]a[xvtTa;


1

^^oXXof; t

Of/TOTopicii;
111

i L

II

-fi

om. S
II

||

oixxdTOfjt

L
2^

{|

.5

otxTaTopt);
TjfO'jv

||

7
||

tt]

i'

!l

Trepl
!|

Trapd

-S
||

titto'j

L, TiTov
||

-S

17 post cdpeiTctt add.

f-

ti[;:Y)tT|C

20 XEvoope;

-/evoi;
||

i,

/ciivoi;

||

(jlsvtoi

Er:iuv'j|j.io;

i,

^/fj] y;'] corr. Sylb.

i'
\\

l'l

v.svoopo;

||

ocJTm L, a'JTO Sylb.

\\

26 xai om. cod. Sylb.

AfjTeiTo;

K A n
4

T Q N.
IJ.TjT

StOtppTjOTjV

a::l7iOJV

[XTjTi

IXOt/TjV

aUVOTtTStV

:rp0(tTp(O

tVC(t
s.

IX^/jTS

ot^.Xo

-paTTEtv

ixr,3v.

Stiid.
E-/.aXT'ro

r.

5iappT,5rjV.

22 ouTtu;

a-6

'A;r7rtou

Pujuaiou
PujttaidJV

ti|j.t,toi)
.Sf^/c/.

oc
.s.

Xiftuj

ij.uXi'a

Taur/)v /aTS3Tp(ua -/al


cf.

uSaToc o)(xou; xaT3-/uaav.


2.0

v.

'Az-ta o56c,
-/at

Xti)o|xuX{a.

oTt Ootjiitoc

Ma;t]xoc u-aTOc
/]

v(OTpo;
'p-|'ou
[/]

tov

tov

TTpoc

auviTa?

ttoXejxov

Y-/)^ipta[xvoc
airo[xot)((uv

i)paauTpov
'

aac^aXiaT^pov tou

Trpoaa^^ajxsvo? sacpaXr, Tptay_tXtojv vs-/p(ov

- tt/vSiotojv toI;
TiaTT^p

Puj|xaiotc
T(o

/-,'vrj[xV(ov,

51 pouXr, toutov 7iapaXut tt;c

-/j-^Eixoviac

5s

TOUTou

oixtuvutxoc

7;ai5t

TToX^.aTc

VTji}^,Tj-/oJc

av-/a8v aTpaTiai: eSsTto t^^c

^ouX^?,?

otvsTvat To}

(bajiiioj

Ta

s-/-/>vT]txaTa
r^

auToc avatxaysaOat t6 tou Tiatooc TrTaTaixa -/psiTToaiv


|ai5oT tou
tivopoc]
itoc

sp-Cot;

u(ptaT(X[Xvoc.]

Euaaa ouv

|3ouXir)

ETciTpsTrst

auOtc Tto
01'

vs(ij

tt;v

tou

7toX|xou Tj-^Eixoviav 7rpsaflur/|V


/at

aijT^o

tov TraTspa 5ouaa

av

jxTj

ti

(iirstpiav
s.

atptxXXoiTo]

0;

a''^ f/o}Xvoc

s; r/,v 7:oAS|xt'av aptaTsust f/at i)piaix|iiov

/aTot-,'si].

Suid.

v.

Oapto?.

32
confecere.
rmit.
iuin
l)elliini

EVTRUPIVS.

II.

cuni Saninitibus per annos (inadraginta


fuit

novem aetum

sustule-

neiiue

ulius

liostis

intra

Italiam

qui

Homanain \irtutem magis

fatigaverit.

liitcriectis aliquot

annis iteruin se Galldrum co|iiac coiitra

Komanos Tuscis Sanini-

til)US(iue

iunxerunt,
suiit.

sed

cum Koniam

tenderent.

Gnaeo Cornelio Uolabella consule


5

deletae

XI

legatis

Eodem temporc Tareutiuis (jui iam Komanorum iniuriam fecisseut.


primuni Komani

iii

ultima Italia sunt bellum iudictum est, quia

ii

Pyrrum

Epiri

regem contra Romauos auxiis

lium i)oposcerunt, qui ex geuere Achillis originem trahebat.


2
tiiiii(|uc

mox ad

Italiara veuit,

cum transmariuo
qni

lioste

dimicaveruut.

missus est coutra

eum
j^er 10

consul Publius Valerius Laeviuus.


castra duci, osteudi

cum

exploratores Pyrri cepisset. iussit eos

omnem

exercitum tumque dimitti, ut renuutiarent Pyrro qnaecum-

3 (pie a Komauis agereutur.


auxilio
vicit

commissa mox pugna cum iam Pyrrus fugeret, elephantonim


sed nox proelio finem dedit:
et

quos iucoguitos Komani expaveruut.

Lae-

\inus tamen per uoctem fugit.

Pyrrus Komauos mille octiugeutos cepit

eos vultu

summo
etiaiu 15

houore tractavit.

occisos

sepelivit.

quos cum adverso vuluere

et

truci
:

mortuos iacere

vidisset,

tulisse
si

ad caelum mauus dicitur cum hac voce

se totius orbis

doiuinum esse potuisse,

tales sibi milites coutigisseut.

XII

Postea Pyrrus couiunctis sibi Samuitibus Lucauis Brittiis


ferro igniiiue vastavit.

Komam

jjerrexit.

(iinnia

2 urbe octavo decimo.


3 pauiaui se recepit.

Campaniam populatus est at^iue ad Praeueste veuit miliario al) mox terrore exercitus qui eum cuui consule sequebatur iu Camad Pyrrum de redimeudis
cajitivis

2o

legati

missi ab

eo honorifice

conficere a
i,

LO
II

|]

lilura ante
delicti
\\

tum G
||

||

satnanitibus L,
|{

samanitibus

\\

sublatum est
7

||

roma

LO

||

om.
Is]

6''
liic

LO

(>

inductum L
prae

quia] quare

LO
{{

{{

hy codd.
6'1
{{

|{

in auxilium Sylb.

{{

LO LO

10

publius]

LOl
{{

{{

leuius

\\

explotores

tumque]
\\

cumque L

|{

quaecum
britiis

ronianis codd., corr.


\\

Vinetus

12 iam] tamen
{{

LO
{]

13 auxilium 17

eos] eosque

l.i

aduerso] atro

LO

lij

maiiibus 0>

potuisse om.
|{

LO LO

laeuius
\\

{{

14

et
{{

is post id

PD

O, bricciis L, bricens
2(1

O
21

\\

igneque

LO
fG'S

{{

campiniam G'
|{

depopulatus

LO

\\

praeiiestem

FG

\\

euin om.

LO

{{

redlmeiidis om.

missi om.

LO

X.
XI.

e dep.
y,

Lir.;

Flor.

/,

8 {21).

e dep.

Liv.: per.
Liv.
Liv.
:

/2; Ftor.

1,

13

(5);

Oros. 4, /

Zon. S, S p. 174.
cf.

2)

e dep.
e dep. e dep.
[cf.

per. 13; Frontin. i, 7, 7;


per.

Zon.

S,

3 p. 119,
ISI.

Dion.

II),

II.

3]

13; Oros.

4,
/,

1: Zon. S, 3 p. 13 (24).

XII.

I)

Liv.: per. 13; Flor.


S,
:

2)

Zon.

4 p.
per.

1SS).

3i

e dep.

I.iv.

13; Flor.

I.

13 {21);

Val.

Ma.r.

H.

e.rt.

3:

Zon.

S.

/,

p.

ISS.

IS3.

P
lorn.

A V L V
{{

S.
ut hodie Saniniuui iu ipso

22>>

confecere

{{

ita

(et ita L)

niinas ipsas urbiiiiu diruentes

Samnio

isan-

nio iVZ, re(iiiiratur nec inveniri facile possit.

tum

nAIAMOV
[jidyai;
).ajJi-f>oi

.MKTA<M'

\m.

I?.

33
01'

L7:pa-/ov

y.al

-iTA-a-^vi

Gt'JTO'j;

XTro)vtopx-/]aav:;

stwv Ivvsa
Tr;

xal Tiaaapax.ovTa tsXo; looaa^^ toj zoX3(j.w.

oj;

stto; os EtTTstv, ouos-; tcov e^no;

iTaXia; stlvwv oGtu) Ta;


no}.}.or; 0
5 [j.vt'Tat;

Ptujjiatxa; o'jva[ict; xaTctpY^iaaTo.


<;ta'jTot;

GaTSpov

-^Do;

Va)Xw^t

d;to[j.dy_-/]Tov

Touaxot; ts xat ^a~oto'j[j.Evot

xaTa

T'^;

Pc6[j.7j;

sxotvcovrjaav

xai tov

opo[Jto'>

a<jxr^t

aod
XI

Fvso-J ko[ivr|},to'j Ao)>oj5XXo'j tou uTidTou

avoj)vii)[>ta
r^v

ots^iiidprjaav.

'Ytto to'jto'j; to'j; ypovo^j; TapavT'!vot; Iv ijaTdTci) r^; 'lTaX''a; -dav]; Xit[j.3vot;
STT-^/Drj

TTapd

Poj[j,atojv
to'j

T:oXc[i.o;.

atTta os

to'j

7ioA[j.o'J

-apotvta xat das)<yta


'Pcij[j.r^; TToX[j.T[j.svrj.

Trapd

TO'j

o-/;[j.o'J

TapavTtvo'j xaTd tcBv -psa,3s'JTcov sx r^;


[J-d/r^v

10 dx[i.aC''jvTtov

os Tcov xaTa ty]v d-' 'A/t)J.scu;,

O^jppov srsxaXsaavTo au[j.[j.a/ov TapavTrvot, ysxaTaXa[j.|3dvct Tofvjv Tr,v


Pco[j.arot

vo;

[Jisv

TuJv

j^aatXsuovTa os tcov 'H-tpojv.

iTaXtav
s;

riuppo;'

xat to'jtov

pcoTov

6Xs[xov

s-o)vS[j.r|aav

po; OTpaTtdv
2

'j-spoptojv
I

r]xo'jaav.

TotJTcp 'j aTo; s/stpoTov/jflrj nou|iiXto; 'jaXspto; As^Jtvo;.

o'jTo;

I'jppo'j

xaTaaxoTTou; kXvyt T:pooTa;v d'-av a'JTot; sTTtost/fl-^vat to aTpaTOTTsO^jppco ^i^)iQ'dai [xr^vjTd; cov sfkdaavTo.
[j.Ta|So}v7]v \x.txa

lo oov, stTa d'.fsi)-^vat xai toj

TaijTa
fj

-j-tvs-

Tat

[J.d/-/]

xai TpaTTSvTo; tou IIuppou

sa/sv otd tou; IXsciavTa;


Wr^rAim
xaxco;
/]

tou tto-

)v[j.ou

TJj/rj.

dYvcoTc; ydp ovts; toutojv

01

Puj[j.arot tcov

y.at

xcov t'-cov
'

po;

r/jv

di)p6av o4tv

x-XaYVTojv
f^

'iO|3/ji)VTc;
T"^

la/ov IXaTTov.
tIXo;

of^ tcov

Puj[j.atxcJov
i^j

x TO'JTou otaxt[JLvcov
20 u-/c6p-/jasv.
et)vv
(Jtatojv

vu; otox

au[j. Xoz"/]

/prjad[j.svo;

.VsuTvo;

xaTd

o"/]

TauT/jv r/]v

[JLd/-/jv

yOJ.ryjt oxTaxoatou;

6 ri'jppo; at/[J.a).ti)Tou;

xat Tcov
Ta'.p7]

(JSYtaTojv

auTO'j; fjCtcoac
tocov

Tt[j.cov

tou; 0 7Ta6vTa; I; auTcijv tcov^Pcoac6[j.aatv

TTapaoi5coxv.

os

auTou; xat ev vxpot; to^;


si;

cpoSspou;
Trdav];

TrdvTojv te Td;

jTX"/]Yd; [j.'7TpoaiKou;,
y'/];,
'-

Tdc /^tpa;

tov oupavov dvaa/cov

'.^7]

dv xpar^aat r^;
25

TotouTot; a'JToj /p"^ai)at aTpaTtojTat; ;cYVTo.


auTO'j;
sTTt
Tcij

MeTa
Tioi y.al

Ta'jTa auvdTTTouatv
6p6[j.o;

ITJppcij i!a[j.vtTat xat

Aouxavoi xai Boo'jt- XII


/]

-(vii-za'.

dTrdvTcov
[j.v

T"/]v

'Pc6[j."/]V

Trdv ts to TTpoarj/ov

Ttupo;

-fjV

IpYov

"/]

ato"/^pou xat r/]v

ka[i7Tavtav ;s7To)vt6px-/]aav
d',paTc6aav.

-^xov o i-l

t"/]v

FIpatvsaTov

T-^; 7T6)vto; oxTcoxatosxdTOJ


TfjV
a'jv
a'JT(|j

a"/][JLttjj

tiOjSrjOst; o 6 n'.jppo; tov u^raTov xai 2


si;
t"/]v

aTpaTtdv

67Ttai)v

a'jTco xaTaxo)vOuf)-/iaaaav

ka[j.7Taviav u7T/c6pou)v6[jivot 3

30 p-/]asv

"/at

7TapaY'-vovTat

TTpo;

auTov

Tcpsalici;

'

Pcu[j.at'ujv

s^ojv^aaaflat

TOJTu) L, ojT(i)

'S
;

-1

fjk]

-.k

r.
II

r/Arj^iu.ryj L,

W/.rj^-iz/.y.rju

12
II

tTa/.I.av]

fiaitX-iav L,

c&rr.
||

.S'i/(5.
||

13

TOijtcu-j

/.,

oorr. Sylb.
111
II

||

-/.ecjrjvo;

i,

>.e'ji-;o;
\\

||

14

toO

7:'jp[i0'j

L,

to'j; rijooo^j '((

.Si/f?).

o.jtoj

L, ofjToi;

),o'jlvio;

L, Xijivo; S

27 rpEvssTov i,

7:pivsaT0v

kA
14 ort rioTrAio; BaX^.srjio;
avrjrjrj,-

II

T Q N.
-rjrji

ir^l

-/.7.T7.3'/.07:ctv

tou

ITjrjf/O-j jt7./,;vt7.; i/c'.onjj7.TO

ou;

7:cptvo3TT|j7.t
r?,;

/A3'jj7.<
y.ai

to

3T[/7.t67:Oov
oto'j;
Z7.l

(i'iY;-/v

arviijl;

irt/.-

yeaouvtv.; tco
(/.Yujvtstrat.

I16p[j(i)

tov ts

y.o3[j.ov

3.Tp7.Tt6'.:

T:po;

ottco;

"^,3-/rj|jivo'j;

c/.vopa;

ear-c.

P/fm. 33 31 (40.
i::t|JE/,(o;
{)a'I>c

17
xc/.t

Z)

22 oTt ITijppo; T0'jc


CcOV

Y.rj.-a.

-r,v

[Ja/TjV 7:c-toj-/6t7.c

'P(tj|j.oii'o'j;

07.'jij.(y.-

TO

'yOjicpOV

TOtJ

StOOU;

T(OV

aVOpcTjv

ItI

0t7jCo'6iJcVOV

X7.t

077(0;

iv7.Vrta TtCtVTc; 'icpOV


a'j[ji[j.d/ou;

Tpau[j.aTa XsYc-at ava-stva; et; oupavov Tiy; /cTpa; -otouTO'j; cij;aj!)at 01 Ysvsailat
paotco; Yiip
EvTr.0PI\
^.v
.s.

-/paTT^Jcts

tTj?

oi-/o'j(jivT,;.

t'a:c.

P//i.

34 J/

(40.
r;

20

Z))

34
SHScepti sunt.
ciuni sic
caiitivos siiic
]ir('ti<i

EVTROPIVS.
iiiiiiunn

II.

iiiisit.

umiin cx legatis Eonianoruiii Fahriut quavta parte regui proest a Fal)vicio.

admiratus,

cuni cuni paupereni esse coguovisset,

4 missa soliicitare volucvit ut

ad

se transivet,

contemptnsquc

quave

cum
5

Pyvvus Komanovuni ingenti admivatione tcnevetuv,

legatum misit,
ita

qui

pacem aequis

condicionibus petevet, pvaecipuum virum Ciiicam nomine.

ut

Fyvrus pavtem Italiae

XIII
2

i|ii;nii

iaiii

avmis occujiavevat obtineret.


nisi

l'ax

displicuit:

vcmandatum Pyrro a senatu

eum

cuni Romanis,
captivos

ex Italia recessisset, pacem liabeve non posse.


,

tum Romani

iussevuut
fuissent.

omnes quos Pyrrus veddidevat intames habevi


si

quod avmati capti

nec ante eos ad vetevem statum vevcvti. iiuam


ita

biuovuin liostium occisovum


(|uacrcrct Pyrvus (|ualcui
scilicet tales illic
i'>

sjtolia

rctiilisscnt.

icgatus Pyvri reversus est.

a (|uo

cum

Kdiuam eompevisset,

Cineas dixit.

vcginn se jiatviam vidisse:


ct

feve

omnes
4

esse.

([ualis uiius

Pyvrus apiid F>pirum

veliquam fTvaociam putavetuv.


et

missi suut contva

Pyvvum duces Publius


est
,

Sulpicins
,

Decius consules.

cevtamine
.

commisso Py vvus vulnevatus

elepliauti intevfecti

viginti milia caesa hostium

et
15

ex Romanis tantum quinque milia: Pyvvus Taventum fugatus.


Xllll
Tntevieeto
citavi

anuo contva P}'rrum Fabricius

est niissus,

(pii

iirius inter

legatos solli-

non potuevat quavta vegni pavte pvomissa.

tuni

cum

vicina eastva ipse et vex

quartam
quae

parteiii
||

LO
\\

||

;i

sollecitare

G'

||

ut om.

FG
||

\\

transire
{|

G-

||

est]

est
\\

eum &

||

i|uare] ob

pyrros

LO

\\

aJmiratione ingenti

praecipuum
est

L
S

ciniam

LO

||

C
\\

iam] in

LO LO

ligatum 0'

5 petierit

LO

praecipuum] praetium

\\

remancJatunique
sic

LO
LO,

||

est a senatu
6''

LO

II

omnes captiuos
Paean.
||

LO
LO

quod armati capti fuissent]

potuissent

[de

FGPD, a F iacet
\\

senatu
Sylb.),
II

quod armati capi potuissent G'-PD Schonhov., qui se armis rtefendere potuissent S /-mco/n. Paris.

sibi

notorum
strat.

FGPD
1,

sabinorum
\\

LO,

corr.

Verheyck

coUatis
||

locis

Valerii
\\

4,

IS

11

ferme
\i

12 esse om.

LO

unius

L^O

Maximi 2, pyrrus] pyrrum

7,
fr>

15
||

et

Frontini

13 duces]
||

decem D, ducem
del.

P
||

||

decius
G'-,

Harlel
poterat

\\

15 tarentum

G^PD, decius mus G-, decius numinius /.., decius mummius O {>, tamen /YV iiiteriecto] iiitergento 6' qui I7 poterat
|| ||

14

et
||

bis

G'

17

GPD

quartam

/.l

XII,

(/.

]>er.

/.j

ZoH.
S p.

*,

i p.

ISi

Piroynj]' p.

77).

XIII,

/;

f/.

Zo(i.

,9,

IS7.

21.
2,
7,

2) 3}
i\

dep. Liv.

Val.

Max.
I,

IS.

e dep. e dep.

Liv.: Flor.
Lir.
:

13 ItO].

per.
!,

13:
I

Zon.

S,

,il

p.

IS.S.

IS6;

Frontin.

3,

21:

rerba

v.

13 certamine

/J niiliii Oros.

e.T

Eutr.

XIIII.

/,

dep.

Lir.

per.

13 [Pirogoff p. 78;.

P
SoliniisMnu
PauluB
(i

A V L V

S.

ohtineret.

\\

.seiuitum propriis

Cineas legatus postero die nomiuibus salutavit,

(|Uiiin
||

ingressus

Romam

fiierat,

et

equestrem ordinera ot

pax tanien qnam offerebat

dispHcuit

IIAIA.MOr METAtPPAVIS.

B.

35

xo'JC

at/_!i.c(Au)to'j;.

touTo'J(; oid TA-jr^t atoo'J; y.a\

t'.[ji7];

otY^a^ato cl/s ts
at"/_jJ.a}>t6to'j;

ib; svt [JtddTziiziiJ/lv)

Xiatci
i-ta

'.itAocipovoj;,
i/.

xa

}.'Jtpa

xs ia7:ioad|j.^Jo;

porxct

to'j;

03

tibv psaPiCov OajSpixtov o'jtoj; r^Yaai}"/; xat i)a'J!i.aaiV,


si'''"^'

ibat;,

sito^r^

-ivta

atjCTiV
5
-/.al

autov

~^'-''

i)'/iaaupo'j;

sTttOiiHa; to tstaptov a^Jtto ~po'Ji)"/;"/v atjtdbv t


a-jtcb
f/]v

f^;

'^PX"^^5

^^

ti)t"/].

/ata'^pov"r,!)cia"/];

~V' ^p^j; autov iXoito a'jvo'jatav y.ai "/atct ttbv ito^atwv rik f^; uoa^/sacw; //j;"rji>"/] tib lI'Jpp(o to Ttpt
"/ai

poaVm\):(^i

t xai Tou; e; auf^; {)au|j.a

zpiaj^st;

vVf/rj^/d); TtiixTtii

Ttapd

tcJbv

/jtf/jfjtsviov

a-ovSd;
tcbv

-aYY?>^.itv t'aa; "/atpot;[J.po;


"^v
v.oX

f^; o -pa[jta;

;-^p"/v dv"/]p s-ffav^r^; K-.via;.


f^vr^

aTtovowv o
"?]

tooc

f^; ItaXta; oaov

00/to tov ll^jppov


o'Jz

/]

10 -oXtop-/"/]i)v
i)"/jz"rjV

"/ouatov,

T"^;

a'jTou

0a oTci^a; ^lvai.

Taufr^v

0;avTo

t"/",v

auv- XIII

ot

P(0[j.atot,
t
[jl"/;

aTtcZptvavTo oi Tof; Ttpia^S^ai aitovod; o'joa[j.tb; la^aDat


-da"/;; t"^;

ll'jpp(i)

T zai auToi;,
7:apa"/"/]Zvat

iTaXia; Z"/(op"^atc
at"/[JiaXcbTou;
(b;
. '

[JLi-ca

[j."/]0v

/j-ct'ai)at

a-fd;

FIuppov to

za^d

to'j;

toutou o ^^vat
Pio(j.a'tz"^;

a/,[J.crov

to to'j; 2
ot
d).).o

d'ii)VTa; dTt[JLOu; ^rvai Ttap


15
[JLv

a^jTof;

dva;iou; f/j;
},ijaiv

oXiTcta;,
),d'fupa
ttj)

o'JOV, oTt 0 TtoXc!J,o'jvTc; ):r^'^\)ziz'i

Tc auTor; o'Jz aai)at tou zazou,


7:oXc[J.''iov

ptv
Ttapd 3

dv T(bv otYV(oa[J.vtov dvop(bv z


o'jT(o
[liv.

to'j aTpaT'J[JiaTQ; Ttbv


/]

zo!J.taotv.

o'jv
,

ETtav/jX&cv
ot'av

dTTpaxto;
f/]v

TtpaScta.
,

7tuvi)avo!J.v(j)

oi

Il'jpp(i)

t(bv

7tpaj3(i)v

'jpotv

TfjXtv
T"^;

'faai

tov

Ivtviav

t7tctv

Ttatptoa [iaat/.iujv

(upazvaf

TouTo

6"/]Ao'JVTa,

(b;

ot

tuoXsoj;

Ivoizot TtdvT^; toioutoi Tuy/avouatv.


'j7tt'X"rj7:tat.

20 oto; atJTo; 6 Otjppo;

zaTd

T"r,v

HTtctpov zai T"/;v'EXXdoa 7:daav


7:i

vt'j&v
2o'jX7ttxtti)

xatpat'jouai 7:dXtv
v.oX

tov

Oijppov

r^'^z\xrj<3<:)
'j'f

uTtdtot;

Ww^^V.w

-/ai A"/t'tiJ.

-CcVO!J.vr^;

iJtd///];

TtTptbaxTat
Fltjppou
7:i f/]v

Huppo; zai
-/tXtdoc;

Ttbv Ac'fdvT(i)v
Pto[j.atujv

dvatpcrTat

To

TtX^Fatov
[xrjvoi.

TTtTttouat
cpu-ct

tc

ttbv

(j.Td

tzoa'.,

0 7:cVTazta/t'}aot

Totvuv

Otjppo;

Tdpavxa.

25

Kai
T(o ITupp()i

oi^Xfi^^jVTo;
[j.Td

vtauTO'j (j.Td TatJT^/]v


tb

t"/;v

[J.d"/"r^v

(^ai^pixto;
r^')

auiit; 7:t7ti[x7tctai

XIIU

aTpaTtd;,
to'j

to TiTapTov t'^; [jaatXt'a;


a'jto; t
"/ai
i^j

u7ta"/r|!J.vo;.

atpato^Tc!J.t7.

ouad[JLcvot

oi

i/.

izlr^aio')

fl^jppo; dvi^j.svov

tyjv

[j.d/"rjV

Eicis

L,

corr.
jj.Ta

Cell.

||

:i

vr/

suJt,-/

.1/ommsen conferl Alciphr. ep.


\\

S -;via

gu^ojvtci

||

.5

xoiTd coni.

Haverc,
Sylb.
II

L5

||

ocjTuJ]
Z.
.

ccjtov

L, corr. Sylb.

-/.vniai L,
y.i-iivi

v.ivia?
||

||

13 tojto L, to6to'j prop.

14

d!f.vTa;

dtfsftsvTa;

||

IS

-/.msav L,

22

os-aeio)

L,

OExiii)

||

23 T

acM.

/,2

K A n
IS ori K'.vvE'y.c o
p^rtorj
TTcfjt
,

T Q

N.
7:'y.[ia

Kpa["di'jr-/)C
""?,;
to^)

s;

'I'ujii"r,v

nbfjpi^ju

3to(>.st;

(u;

ZO(vr|>.i)sv srjtu-

ToSiicVo; 7;7.p'
|ja3'.Xiu)v

r/.'Jtob

xou

Via\i.-r^z

ziijiio^j

y.nX

Tis)^

a)J.uiy

rj.T.ZY.rjvta-rj

t:oXX(uv 7:arpfoa

io)pa"/iva'.
ra,

6s'.-/.v!j;

^.o^co) '

ro'.o'jrou;

azavra; sivat
exc.

'P(oij,a{o'j;

oToc a-jro; vrapa


(40.

ToT?

"E>.>.r,3'.

i; ap.Tr.v

b7:ci>,r,7:rat.

Plim.

35

Jl/

ZJ

36

EVTROPIV.S.
veiiit

II.

habcrcnt, lucdicus Pyrri iiocte ad cuui


si
silii

i)r(iinittens

vcncno se P\rrnni

oecisiiruni,

ali(|ui(l

iiojliceretur.

(|ucni

Fahricius

\inctuni rcduci iussit

ad ddniinum Pyrro-

2 i|uc

(lici

(|uac ((nitra caiiuf cius niedicus spopondisset.


cst

tuin rcx adniiratus euni dixisse


sol

fcrtur:
test.

illc

Fabricins,

(|ui

ditticilius

ab lionestate (|uam

a cursu suo avcrti

]io-

tuin rex

ad

Siciliani

iirofectus est.

Fabricius victis I.ucanis et .'^aninitilms trium- 5

lihavit.

consules
missi sunt.
jravit,

deinde Marcus Curius Dcntatus


Cnrius contra

et Cornelins

Lentulus adversum Pyrrum


eecidit.

cnm

pugnavit,

exercitum eius

ijisum

Tarentum

fu-

castra ccpit.
]iriiiius

ea die caesa hostium viginti tria milia.

Curius in consulatu triuni-

pliavit.

liomani eleiihantos (luattuor duxit.


est.

Pyrrus etiam a Tarento

mox

recessit lo

ct aiuid

Argds Uraeciac civitatem occisus

XV

(Jaio Fabio Licinio,

Gaio Claudio Canina consulibus anno nrbis eonditae qnadrinet

geutesimo sexagesimo primo lcgati Alexandrini a Ptolemaeo missi Piomam venere

a Komanis amicitiam (luam

]ietierant obtiunerunt.
et

XVI

Quinto Ogulnio, flaio Fabio Pictore consulibus Picentes bellum eommoverc,


inse(picntibns cousulibus Pulilio Scmpronio,
liliatuin

ab

15

Appio Claudio

victi

sunt

ct

de

is

triuni-

est.

conditae a Romauis civitates Ariininus in CTallia et


Atilio

Beneventum
Sallentinis

iu iu

Samuio.
Apulia

XYll
I

ilarco

Regulo

Lucio

lunio

Liboue
(V

consulibns

liaberet

LO
fr^

||

nectu L,

iioctu

||

iussit] ssit
||

||

:i

que

rtici

om. 6'

||

spospomlisset
||

||

ad\\

miratus eum] admiratus

LO, admiratu cum G^


IjO
||

samitibus

L
||

\\

marcus om.
\\

aduersus

||

5
||

gt curius

pugnauit] pugnauit pugnauit et


||

LO
om.

GDP exercitus LO
\\

denatus
||

LO

eam O'
licino

|{

xxiiii milia

10

a] e

||

taraiito Z>//1'

ciuita
.S
||

6''
1:1

12 licinio et claudio

LO,

emend.
||

Sylburg
a

\\

caiiino
II

FG, camna L,
G-L,

cannia P,
Gi,

connio

legati

LO
\\

alexandria

om.
II

ptliolomaeo
1.")

pthoUmaeo
,

ptolomaeo
,

DP, tholomaeo
culnio

uenire

LO
iulio

ogulnio] gulinio
\\

FG
||

/.'j'k1.t^wj'j
1
li

Paean.

galinio 8,
\\

LO
\\

gulone

LO Paean. LO 11 petierat PD corr. Vinelus


|| ,

\\

gaio om.

picientes

semfronio

LO

triumfactum

is

marco om.

||

ianio

FOS,

PI)

XIIII.

2;
.3]

ab
e

e.rreriJtis
ilc)i.

Lirianis aliis abesl.


per.
1.3

Lir.
:

ct

li;
S,
I,

Oros.
jj.

/,,

3; Zon. S, 3 p.
li.
I,

187,

6: ISH.

190;

Frnnliit.

S,

2,

/.

XV.
XVI.
XVII.

e dep. e dep. e dep.

Liv.
Liv.

per. per.
per.

li;

Zon.

itn,

IS; Flor.
lo; Flor.

/i; Fruntin.
13.

II,

.3.

Liv.

I,

P
Hier. 1717 11 Oros. 220

A V

L V

S.

Oros! 222

'"

est. iipud ludaeos hoc tenipore pontifex maxinius Simou Oniae filius elaruit. cui cognomeutuni lusto fuit. deliinc (deliinc om. L) Tarentini itarentiuo .ViZ') Pyrri inorte comperta iterura nova arma adversum Romanos adversum 'adversus /. '] Romauos anua L) sollicitant. Cartliaginiensium (eartagineusium SZL auxilia per legatos poscuut at(jue accipiunt laccipient iVZ';. Carthaginienses a Romauis viucuntur; quamvis nonduin hostes iudicati (adiudi- 5 cati L) senserunt tamen se posse a Romanis superari. Gaio ^c^nnio. tiinc etiam a Romanis Cotrona .cothrona V, cratoua ;VZi invaditur. eo tempore pluribus locis e (e om. .V, de N-) fontibus cruor (cruore /-) fluxit et de niibibus in specie (speciem /., pliiviae lac descendit. Marco

occisus

\\

||

||

\\

||

||

nAIANIOY METAcPPASli;.

B.

37
~o)
<l>7|-ipixito

Twv

vuxTio-;

taTpo; xit

zw

ITjppu)
si'

a^jvor;

-[jrjozvr^v.

u-ta/voufxsvo?
to'j-

cpap[idz(u Tov riijppov dva'.p"^aitv,

ti;

au~M tou

sp-^ou to'Jto'j y.arj-hc, -,'3vo[To.


to;

Tov 6

Oa.Sptxto; osafitov 3/ |j. it


d/.X'

tco O^jppo)

ar,[J.dva;

oux saTi

Pio[Jiai(ov ooXto
oij-

TO'j; -/t>&o'j;
5

orXot; dvatpsrv.

tots tov <l'a|3ptxtov

'j-spaYaa&st; 6 lltjppo;,

t6; EaTtv, sV/], <I)aj5pixto; ov o'jx aTtv d'.i)vX'ja&Y''at


-^Xtov
ri^;
a'JToij

to'j

-p-ovTo; u)a-p
d-E/ojpr^aiV.

o'J0 tov

ciopd;.

xai Ta'jTa i-tov -t


eXiov

t-/]v

^Ltx^Xi^av

<I)a,3ptxto;

0 Ao'Jxavoij; T xat
'jiTaT'^av

Zap;tTa;

i)-p t-^; vtx-/;; i)ptd[J.|3'ja.


'j8'j;

osyovTat

0 r/jv 3

Mdpxo; Koupio; AcVTdTo;

xat KopvrjXto; AIvtcjXo;'

oe -t tov n'jp[j.v

pov xaTpaT'jouatv.
10

Totvuv Kotjpto; a'jv^'L -po; a'JTOv


a'jTOv

[Jtd/rjV

xat to

aTpdT'j[j.a

a/Oov dtTTav dTrtoXca^ tou [Itjppo^j,


T"^;
;rap[J.j5oX-^;
t'xoat

os

/;

Tdpa; 'j-0;aTo
h

'z.tuyyi-o. xat -(tvsTat


;ioX[j.t'(uv

Ttov

7roXfj.itov

Kotjpto; -cxpar^;.

oi Ttov -iaovTojv
oiox Tto
Ko'jptto

dptl)[jLo;

Tp^f; -^aav /tXtdo;.

outo;

ij

'koX[j.o;

8pt'a[j.[5ov.

Trtarj[j.oTaTo;
Pt6[j.-/j

outo;

-j'vto

tiov KtoTroT,

T^aadpiuv X'idvTtov tot

jrptoTov v
'fi

r^

'favEvTtov.

TotjTtov o'jTto Tpa/flivTtov xat Tr^v

TdpavTa

d^;:oXt-tov

Hijppo; z-\

\h

To Ap-^o; r/topr^acv
'EvT'Jt)v

v{>a to teXo; tou jjtou 0iaTo TT^atbv v ::oX[j.to.


<l>d|jto;

Fdto;

Atxivvto; xai Fdto; KXa'joto; Kavtva;


Pt6[j.-/;;

'j^jraTot

/tpoTotov

XV

vouvTat TTpaxoatoaT(i) xai i^r^xoaTto xai -ptoTtjj r^;


vtauTov Trpiajjit; d^KO
t7^z,

'Tt.

xaTot

to'jtov

'AX;avopt'a;

7:[j.'.f;

f>vT; -r/fjt

to'j

^SaatXito;

riToX[iaiou

xaTXaj3ov ty^v
20
'

'

Pt6[j.-/;v

atTotj[j.voi ;:ap

auTtiov tprjV/;v t xai '.itXiav.


<I'a|j''ou
TtJuv

Exo;a[j.vtov os Tr;v
Extv/]aav.
'

'jTraT^tav

K'jvtou KuXX-/jvtou xai Fatou


oieXO^^jvto;
o'j

IltxTtopo;

XVI

ritxEVTat TToXcfxov

/povou 0

toXXo'j

-apd

r^; 'j-dTtov
f)ptd[j.j':i(o

rioujBXiou SefJtTuptuvtou xai

A^jTTCtou

KXauoiou

xaTT:oX[j.-/jE)r^aav, toaT

xai

jtv

vladat J(t6pav.

t6t

ot]

xai

tcoXei; jrapd 'Pto[j.atot;

tijxooofjLrj&r^aav

Apt'[xtv6;

PdXXot; xai Bev^Pevto; ev


25

Sa[j.vt'ti).

Mdpxou
'^P/V''
7

0 '.'\TtXtou

Pr]-couXou xai Aouxtou


0OY[J.aTtaf)-/] :t6X[xo;
>.ixi-jo;

louv^ou Atpltovo; Xf)6vT(ov i~\

Tr^'i

XVII

''''^'^

ZaXEVTivtov
\\

-/jTTrjf^rjaav
corr.
iij;

0 xal r/;; iT6X(u; iliTZt20

TE /.,

hk

?axt-(vio;]

||

y.c(|jn)vici;
||

L,
22
2ii

Sylh.

22
23

fJLT:(>o-;io'j

L,
i,

o[jL7Tp(uvio'j

||

(uote]

(xpiijLTJvo;

(Xpi[j.T;vo;

cod.
.51,

Sylb.,

A? iS (zpijj.ivo; S

y.'/i

||

23

(T)-/.ooo|j.-ri8T|aocv

-ixTOpo; i, -iy.Tuipo; S add. L- i. m.

||

\\

||

24 pevEpevoo;
\\

Z.,

jjEve^svto;
/.'
i|

|{

2o

7.7.1

pT]-fO'jXo'j

i,
.S

corr.

II

Xo'jxioj

io'jvioj

vizioj 'jio'Jvioj codd.

i^aTii]

*-a

OEXXavTiviuv L,

G'.<).VTiv(uv

K A
1

ril

T Q

N.
Ol>V0t[).iU);

rj-f.

<l>7.|3pi/tOC
T(|)

TTj?

S7:t

TOV
-/tat

IIuppOU
r/jC

OZ^XkslTf^i

(XTTOOii/.VUTai

/)-j'[J.tl)V

ivTifJ

T^rjlai

Yvto3usvoi;

[5a3iXsi

auToi)

(i-[aXo'.ppoouvr;C

svap-^s; ;vrjVO/o)c auixpoXov


avr^p
-t;
r^iT^j
"

avTf/.ai)s!^oixsv())v

-/(ip

aXXrjXoi; Ttov oToaTOTrsotov vuxTa '.tuXot;a;


TpaTTsi^aV TOU flaalXsCUC TTa-,'USV(UVj
/)v

laTpo;

[zhz

STEpOC
pioii;

"(JUV

7Upt

T/jV

tUC

TOV

<I)a,Spi-/lOV

a'.fi-/ETO

OTjArjTTj

(pap[j.axoi?

avsXsTv tov IIuppov uciioTaixsvoc,


a7LOOT'j-|'^r]3a;
T"?,;

ot Tt;

ooftsi'-/]

Trpoc

auTou

y[jr^\yj.-w) i<>'si-

XEta
S"/)

ov

o <l)a|5piy.toc

-'/sip-r;3S(i)c

aTTOTrsuTTEi

T(j)

IIupp^i)

oiouiov.

a-'a3i>tc
,

ouv To 7tpa/l)v o riuppoc


ti;

(ivafioT,3at

XYTat,

outo;
'/;

3Tt

xat

oux 7.AX0;

<I'a|jpi-/toc

ov

oua/spioTspov av
Suld.
[J.SVT01
s.

7rapaTp'lioi r?,; oixsia;


e.xc.

oirja-r^c
.11

r/jc
Z>)

3uv/^0ou; Tiopsiac tov r^kiow.


:

c. <I)appi/ioc.

Plan. 37

(40.

44

oTt (ivTtxa!>s!^o(j,V(uv
t.

[j.T(i

((ivTi

co//.)

3TpaTsuiio(Ttov aXXr^Aoi;
(uc V.
t.

TTsiav

Tou PaatXsu);
Siiid.
:

<I)ajjptxiou

xa'i

IIuppou a.
os

t(uv Tispi r/jV

dspa(izo-

ii7:o3Tu-;/J3a;
:

(i-o7:[x7ti.

TjXiov.

s.

u'it3Ta'ijvo;
Jj-('s|x(uv

^fjX-/,r/,piotc

IIuppo; ay.
Siiid.

avaj5oTj3at X.
s.

u'it3Taij.svoc.

i\

OTu^ydivToc
jxsvcuv

<I>a[5pixto;

xa&ioTaTat tou
Iluppoc TauTa

Ttpo;

tov

IIuppov TroXsiJou avTixaDslIo-

TOV

-/)>,iov.

4 'Pto[xaioic

[xsv -c!ip EXTra-^Xoujxsvoc

(fTjatv.

S/(/. 5.

v. IxTta-^XouixEvoc.

38
bclluin
|tliutuni
iiiilirtiuii

EVTROPIVS.
est.

11.

captique

sunt

luiu

civitatt'

sinnil

IJiundisini

et

de

liis

triuni-

cst.

Wiil

.\iiiiii

(|U;ulriniitMitcsiino

septuagesinui seiitimo euin iain elaruin

urliis I{<iniae

noinen

2 esset.

arina tainen extra Italiam


,

mota
lialiitus

noii tiierant.
:

ut ig-itur eoynoseeretur (luae cojiiae


5

Koinanorum cssent
(luo niilia

census est
trij;'iiita

invcnta sunt civium eaiiita dueenta nonaginta


a

trecenta

(luattuor.

(|uaiii(|unin

condita nrlie niiiiKiuain


Apiiio Clandio
.

liclla

eessas-

X sent.

et

eontra Afros
in Sicilia

licllum
eoiitra

susceiitum

cst

iiriinuin

(juinto Fulvio
et reg'c

eonsulibus.
8ieiliae

eos iiugnatuni

cst et Apiiius

Claudius dv Atris

Hierouc

triunqilia^it.

XVIliI

lusequenti

auuo

^'alerio

Marco

et Otacilio

eonsulilius

in

tSieilia

Komanis

res lo

inaguac gestac sunt.


fidem acceptac. 2
tertio

Tauromenitaui Catineuscs

et praeterea (|uin(|uagiuta

civitates in

anno

iu

Sicilia

contra Hicronein liellum paratuiu cst.

eum omui

uobilitate

3 Syiacusanoruin

iiaceui

a Itoiuanis

impetravit

deditquc arg-cnti ducenta talenta.

Afri
15

in Sicilia vieti sunt.

ct

dc

liis

secundo

Eomae

triumpliatum

est.

XX
et

Quinto auuo Puuiei

lielli

(piod coutra Afros gerebatur

primum IJomani Gaio

Duillio

Gnaeo Coruelio Asiua

consulilins iu niari diinicaverunt paratis navibus rostratis (pias

2 Lil)urnas vocant.
Cartliaginieusium

consul

Cornclius fraude
triginta
et

dcceptus

est.

Duillius
cepit,

commisso proelio
luersit.

duceni vicit,
cejiit.

nnam uavcni
ueque

quattuordccim

septcm
fuit.

inilia

liostium

tria

milia

occidit.

nlla

^ictoria

Romanis

gratior 20

(|Uod imicti terra

iam

ctiani niari plurinuiin posscnt.

et oin.
ciiiiuiii

LO
orn.

\\

:i

seiitiiijo
\\

om.

IJ l'<iean.

||

motae L, motam

||

fuerat

O
8

||

't

tum

iiuieiita
\\

Q'-LOPD
bello

|]

LO
&'
\\

ccxc milia (milia om. L) ccccxxxiiii


|{

LO,
et

ccxcii ccxxxiiii Puean.

H
||

LO
L

\\

bellum om.

q.

fuuio exc. PetropoL, q. fabio Oros.

Paean.
coni.

\\

et rege

om. G'
\\

siciliae]
\\

scilicet 11

lii

aiiiio
||

om.

LO

||

marco
||

et]

maximo
\\

et

manio

Baumgarten-Crusius

coiisule

cateiiieuses
{|

LO

praeteria

ficie

acceptae] eeptae &', acceptae sunt

LO
11
G'i.

\\

13 contra] a
i.

romaiiis G>

post hieronem add, regem siculorum

FGPI)
cum]
|{

\\

paratum] gestum in textu. paratum

m.

F,

paratum gestum G,
om. G'
{{

patratum con(. Glarean.

\\

is

cum O,

liic

cum L

\\

romanis impe-

trauit

in agebatur is
\\

17
et

aseiia

LO

{{

duellius

unam cm.

LO

naues

LO LO LO

\\

romani om. G'


\\

dueliio

LOS
G-LO

Paean., (iuileo
,

duillo
{{

FG-PT}

||

Paean.
\\

lii

cartaginensium
\\

cartagiensium G'

uict G'

{{

21 terram

possint

LO

XVIII.

e dej).
e dep. e dep.

Lir.

Flor.

),
ir>

4S

(2,

2);

Zoii.

S.

S p.

l9o,

!).

2, 5]

Liv.: per.
Lir.
:

(cccLxxxii ccxxxiiii;.
-i,

per.

16; Oros.

7,-

Flor.

t,

18

,2,

2.

Zon. S,

<t

p.

498.

199.

XVIIII.

/,

(/'.

7.011.

8,

p. 200,

/,

(Maximus Valei-ius
t,

2j

e dep.
cf.

I.ir.: per.
t,

IG; Flor.

18

(2,

2,

3);

Zon.

8,

9 p. 200;

Oros.

4,

ex Eutr.

3,

Pol.

tS.

XX.

/,

e dep.

Lir.:
/i,

per.
Val.

t7

Flor.
6.

t,

18

(2,

2,

/i,

//,i

Zon. 8, 10 p. 202

,'G.

Cornelius;

S0.>

Oros.
2:

7;
:

Ma.r.
8.

9,

1t.
20-i
:

e dep.

Liv.

Zon.

9 p. 203.

Oros.

ex Eulr. ;xiu mersaC;.

nAIANKir
OTJ
T"^;

MF,TA't)PAiIi:.

B.

39
ojv

ka'j~M'j

y.al

[i-iTa

tooiiov

Bpo^j-^otaTjVji.

y.a)

a~a'i~L<y/

ot

'ny.f^aa^mz,

i>ptd|jL|jc'jaa'j.

TcTpazoafjaKo os zal
-aat
5 TTjTo

k^-irioiJ.r^y.rja~f\)

r^;

-'JXsto;

-i

oX'!}
Yvcovat

?.rjt~ov

-^v

zat -afi^a

XVIII

Xa[j.-pov
-fJXefj.o;.

xo r^;
t^-jTc

Pcojj//];

ovojjia

'

'juzw 05 r^; ItaXtac ezto; aOTCju a'jviZiZpcjTo


Tcov zoXtTcov

Totvjv

j3o'jXrjf)V";

Xr^iio;

a7:oY[>a'.f.rjV

eTrot"^aavTo
'^tazfjatot
[j.tia;

zat

a'jv/]pti)[j."rj&"^aav

sivopcov

svvsa

zai

Ei^xoat

|J.'jfit'iOi;

zat

ota/tXtot
o^j^^s-

TpfizovTa

Tjaaarjs;"

zatTot
sv

-aoa
TaiJT"(j

-'ivTa
r/]

tov

s'[j.-rjoat}v

/ryjvm

Y^vo[j.iv"Aj;
rj

avazcoy^;
ztvitTat

77oXi[j.o'j.

0'jvd[j.t

T"^; -'jXsco; -<'jo; 'A'ipoij; 3

auTot;
1"

prJTipo;
dpy"/jv.

'jXs^Jto;, 'A-^ to'j


Totvj;
sv
t"^

KXa'JOio'j zat KtJvTO'j Oaj^to^j r^^v ijTraTov


a'J[J.-Xoz"/i
"

kyvi-w)

ylvjTat

^tzsXta
"zat)'

zai 'ny.f^mt u
f}ptd[j.j3i'ja.

KXa'joto;

'A'fpo'j; T zai tov

paatXsa IStZtXia; 'Hptova


vta'JTcp

ezaTspcov

To)
"zaTa
T"/;v

s;"/^;

O^JaXspto;

Mdpzo;
o'jv^'Lav

zai

QTaztXto; Kpdao; 'j-aTot jJi^YdXa XVIirr


^''^i

l^f/.sXiav

ctpYaaavTo.
t"^

Ta'jpo[J.vtov

y^p

KaTdv"/",v

zai TTcvr^zovTa Tipo;


A'.ipo'j;

"auTat; Tpa;
i.T

'jXct;

'P(u[Jia'tV."j]

dpy_"^.

TptTco o i"t. Toij Trpo;


'j;i)dvt
T^r^v
]J.6.'/r->

oX[xo'j apaaz'j"^;
zai
[JLETCi

-i

tov jjaatXEa

ii^ioiJ.iTr^t

Hpcova

Ispcov
7:i

T"^;

0'JYzX"rjTO'j

r^; sz

i]'jpazo'jatcov
Xa[j.|3dvt.

atTt

apd

tcov 'Pco[j.a''cov
f^

t'.rjf^~rr^'t

otazootot;

dp-|"Jpt'o'j

TaXdvTot; zat

Tps Tat

to'!vjv

arjaay.vjf^

krA tou; 3

A'po'j; zai "/jTTcovTat

zai

t)pta[J-jii'jt

zaT

auTcov

vEVfzrj zc6;.
7roX[j.o'j,

Etsi o
2')

7l[j.tttco to'j

7LpoTpou 7:po; A'ipou;


'j^rdTcov

Patoij AousXXt'0'j zai rv0'j


to'jto

XX

Kopv/^Xto'j
i)aXdTT"/j

Aatavo'j zaTsarrjZfjTajv

va'j[j.d/"/"jaav 'l^co[j.arot

7:pcoTov

sv

7ToX(j.o'jvT;

va'jat T )(p(J6vTo

[j.azpar;,

d; auTot
pd[j.'.s'/j

[xsv

zdXo'jv

pojoTpdTa;
f^

d7To

TO'j

la^ TTpcopa; auToiv cjpv^cov Ttvcov

[j.t[j.rai)at

XijBupva o

ouv^S^ta

7:poaaYoptjt.

zaTa

Ta'jT"/;v

o r/^v

vau[Jia/_!av
orJXoj

; aTrdr/j; 67:0 Tot; 7:oX[j.tot; sy^vcTo

Kopv/jXto;'
2b
T"/;-

zpaTcov
7:tj3d;

ydp Tof; o7:Xot;

tcuv

A'ipcov

cijoavsi

a7:ovod;

atTO'JVTcov

a'JT(uv
T"^

rpf^pou;
'"^^^'''

auvsX-^^if)"/]
xciov

t zai oi)si; i-ff/d-q.


7:oX[j.t'(uv
jjf^av

AousXXto; 0 et^scsX- 2
,TptdzovTa vau; aipsr,
u'.p

i)cuv

'"'''^
\'-'^'/SQ

aTpaT"/"jov

ts

-/at

0za zai Tsoaapa; ixipa; zaTa^TovTtoa;


zaTcarrjOaTo, Tpt; os ots'.i&stp -/tXtd^^a;
7Tpd;avTo
30 rjf^zp
Pto[j.atot,
"?^;

7:Td o
ato-/jpci)

ytXtdoa;

aty[j.aXcijTcov

eaijxov

t zai toF;
o'Jo'

'joaatv
a-j

vt'"z-/jv

xs zaTS7:st-

aXhq^i o'j/ ffif^aa^nrj Xa[X7:poTpav


Y.aTO.
'cq'!

-/aptsoTlpav,

cij[j.oXoY'/;[Jtvou

Tou

zpdTou; zptTTOu; zai zaTa f)dXaTTav


ra''ou
r,i

c>j'ii)"r^aav,

V
4

/]

7:XovZTf;

A'ipot To 7:ptv
L'
II

vo[j.'!CovTo.
-7^^

'AzuXtou OXcopou zat Aouztou 3


||

oe 5, Iq
l!l

L
II

II

S'jv-/.fo-T|TO

10

iv.

av/.it.iai
||

L, tm. Sylb.

11

s/.dTEpov L,
Cell.
\\

sy.ot-epojv

5
||

exi

tl
II

.uper aar.o'j; sup.

scr.

L-

/.o;f/-/_r|Oovio'j;

20 touto] tote com.


1

21

pwOTfoi codd.,

COTT.

Sylb.

22

|j.jj.(/_9c(.i

codd.,

p.i[jial>'jt

Sylb.

\\

:i

i^

5,

Jt

\\

d-/.-/.'j>.to'j

L,

a-/.'j'/.io'j

K A n IT Q
4
sttijv
-/.at

N.
ota-,i-|'ovoTtov

'P(uii-/j

-/)

-o^vt:

rjTtc

oi-o

Toij

7:rjioT0'j

-:'jvot/t3uoij
:rfjo;

-/at

o'

-/1

u'

a-itpaTOi

-/jaav

'j-c[jOfjitov

-oXiutov,
Toij

-ov os

Karj/-r,oovi'oij!;
'jf/cv

ojOV oijuco -7.p3o9ai


~oJ>'.-(i)v

TToXcaov

-rj030sy_oijiV"/j

;ita3tv STTOtcTTO

-X"/jl}o'j;

-/ai

aotiiuov TCOV

ou -oX'j

a:ToXci.zo[JcVov X

ij.ijrjia6tov.

Siiid. s. V.

Ptoixr,

s.

V. 'Ptoua'!tov

-oXt;

oti

"/)

'Ptufiaituv ttoXi;

aTTsipaTo; ijTTcOopttov
-tjov

i/jTpatsiiuv -'j-i-yavo^jaa
TioXl-tOV 7ioX[xoi;,
/)

;iTa3tv

totj

-A-/;i)o'j;

7:otr,3auvrj
,

/aTsua&s tov apiDixov


taijTa 3'jV/3t
5.

0'J

TTO/.iJ

Tpta"/OVTa

U'Jpia6tOV
/ai

a7T0/,ct"0lXV0V
siprjV/j;

-/at

Tpt[ii0lXV/j

0'j67Lto-iT0T

Zs ixa-/pa;
"/)V

^Epata;

a7:oAXau-/uT':t.

c.

ij7Tpoptov:

PtOIX/j

'iTTctpaTO;

UTTEpOpitUV

E/3Tpa-cttOV.

40
3
Gaiii Ai|iiilio FIdi-o
sta\it.
.

KVTKOriVS.

II.

Luc-io Scipione consulibus Scipio Corsicani

ct

Sai-diniani \a

niulta uiilia inde eaptivoruni adtlnxit.

triuuii>inuu

(^git.

XXI
cst.

Lucio Maniio ^'ulsonc.


latuni
i'st.

Marco

Atilio

Kcgulo eonsulihus helluni

iu AtYicani trans.

eontra Haniilearein Cartliaginiensium dueeni in niari pufinatuni


iicrditis

vietusiiue
5

nani

sexagiuta
in

(|Hattuor

na\ilius retro se recepit.


priniaui

Koniani viginti duas


ci\itatem in

2 amiserunt.

sed cuui

Afrieam trausissent.

Clypeam Afrieae

deditionem aeceperunt.

eonsules us(iuc ad Carthai;inem proeesserunt. niultis(p\e vastatis


rediit.
is

Manlius
;}

vict(jr

Itomam

et vigiuti

septem milia eajitivorum reduxit. Atilius Keaciem


iustruxit.

gulus in Africa remausit.


siuni

coutra Afros
fuit.

contra tres Carthaginien(iuin(pie

duecs dimieans victor

deecm

et oeto milia liostium cecidit.

milia

eum decem
victi

et oeto elephantis cepit,

se])tuaginta (jnattuor civitates in fidem accepit.

tum
nisi

Cartliaginienses

pacem a Eomanis
dare.
Afri

petiverunt.

(p\am

eum

Eeg-ulns

nnllet
et

durissiniis

condicionibus
(jui

auxilium a Lacedaemouiis j)etiveruut.

duce

Xauthi])po

a Laeedaemouiis missus fuerat Roiuauorum

dux Regulus victus


(|uingeuti

est ulini15

tinia ])ernicie.

nam duo milia tantum ex omni exereitu


cajjti

refug-erunt.
i])se

cum

l)eratore

Regulo

sunt. trigiuta milia occisa,

Regulus

iu cateuas couiectus.

XXII

Marco Aemilio Paulo.


ad Africam
jirofecti

Servio Fulvio X(>biliore

cousulibus
classe.

ambo Romaui

cousules

suut

cum trcceutarum navium


et

])rimum Afros navali certri-

tamiue su])eraut.
ginta
2 suuni
1

Aemilius consul centnm

(luattuor

uaves hostium demersit.


ce]iit.

cum

])Ug-natorihus ce])it.

ciuiudecim milia hostinm aut occidit aut


et

militem 20

iugenti
&'',

])raeda
\\

ditavit.
2

subacta Africa

tunc
G'

fuisset.
3

uisi (]Uod tauta

fames
||

aquilo
altilio
fti
II

aquiloo 0'
||

tnumph**t

fuit forlasse triumphauitj

||

uulatone

FGLO,
perilitus
et

uulso)ie IJP

LO
li

amilcarem regem cartaginieusium duoem FG', legem

del.

G-

||

5 s

0'
\\

||

recipit

clypeiam

||

ciuitatis

L
&'',

\\

ditionem

LO LO
||
||

\\

usque om. GKS


'.i

\\

om.

LO
||

ccxxvii

[om. milia)

LO LO
||

||

captiuo reduxit

captiuorum duxit
et octo] xviiii

G-LO
\\

||

carthaginensium

LG-

10

decem

et
\\

octo milia] vii milia

LO
6''

\\

ll
&''
||

decem
l:i

12 cartagin*ensens'6',

carthaginensium

petieruut

cum om.
om.

durissimus G^

afri]

per africam
||

LO

||

lacedaemoniis] lacedaemo||

niis missis

(i missus)
railia

||

petierunt

LO,
1

peti^t

d''

duxe G'

14

lacedemonis G'

missis fuarat

G'

l.i
II

PD

\\

tantum hominum LOG'^

\\

omni exercitu] exercitu FG'.


,

manu (romano PD)


/,io;

exercitu

LOPDGi

\\

iii
||

milia Paean.

ducenta milia
1
!i

F
\\

\\

17 21

omni [om. Z roseruilio FG, ip^i-

Paean.

\\

Is

ad om.

LO

||

cccc O'
/,

nauale O'
2,

||

et

om.

LO
SOS
cf.

ingeute 0'
/i,

XX.
XXI.

3
/i

e (lep.
e

Lii:: per. 17; Floi:


Liv.: per.
Liv.
:

18

(2,

iS;;

'^on. 8,
4,
;

p. 204.

Oros.
I,

7.

(kp.

/7; Zon. 8, /2 p. 207; Oros.


/7 et 18;
I,

ex Kutr.
8,
;

Pol.

38.
4,

2; 3]
/,)

e dep. e

per.

Flor.
2,
I,

1,
;

-18

2, 2,

/9;

Zon.

/2 p. 208. 30; Oros.


-i,

e.r

Eutr.

dep. Liv.: Flor. Liv.: per.

18

2,

2/i

Zon.

8,

13 p. 'iOO

Orus.
p.

e.r

Eutr.?
Vat. Ma.r.
,9,
fi

e dep.

18; Flor.
;

18
I,

{S,

2, S3};

Zon. S, 13

209311:
3i2:

e,r(.

Oros. 4, 9 ex Eutr.

icf.

Pol.

3S].
p.

XXII.

/i

e dep.

Liv.

per.

18;

Zon. 8,

14

311

.Fulvius Plaotiuus;.

Oros. 4, 9

e.r

Eutr.

(xxxv
2;

occisa).
aliis

ab exeerptis Livianis

abest.

P
Oro.
2;;
1 1

A V LV
II

S.

accepit.

\\

iuter luiec

occidit

(aecepit

//;,

apud fluvium Bagrada (bagadra T') Regulus serijentem inivae magnitudini.s cuius coriiim ceutum viginti pedum lougitudiuem liabuit Eumaiuque delafuit.
|]

tum
Hier. i73ii 1(1

aliquaiidiu cunctis miraeulo (luiraculum


\\

tum

coniectm.

tempestate Ptolomaeus Philadelplius Iiulaeos, qui iu Aegypto eraut. liberos esse permisit ct vasa (vas JV') Elcazaro pontitici liierosolyinorum votiva transmitteus divinas divina 5 L) scripturas in Graecam vocem (graeca voee L) ex Ilcbraea lingua per septuagiuta inteipretes quam sibi ex omni genere litteratransferre curavit, qiuis in Alexandriua bibliotlieca liabuit Marco turao (littor;ie 1') comparaverat.
iiae
,

||

nAIANIOr META-DPASIi:.
^y.r^Tziwioc,

B.

41

^jiaotZa[iVHiy/
-

r/j'^

uTratsioiv

Kopsixv]

y.al

SapSib Tzi^na xpo o->


yiTo

TroXiopy//]-

Oiroai TrAu

a-0|3aXo'jaai TrX-^Oo;

a>6pwv

ai^d-iaXoj-tov

"0^;

ijTrdtoi; ^^'"^1^^"

vwv

dcpop|j.-/j

f)pidfAJ!lo'j

Toi; Vcvr/zrjzoatv sysvovto.

Aouxtou 0 MavtXiou BouXawvo; zai Mdpzou 'AtiXiou


5 os6ajJ.vu)v

'P"/;youXo'j ty]v dp^Y]v utuo

XXI

z t^;

iToXta^ ts zal SizsXia;

sttI

ttjv

'

Acp pi/-^v 6 ttoXcjjloc \izxr^'>sy\h^


TuoXijjittov

/at
^v

Y^'''-''^^^

vaujjia)[ia

zapTspd iTpo;
'

AjjttXzdpTjV tov

ttiuv

atpatriY^^v.

zall

Tsaaapa; zat
si; 'fJY/jv,
Y"^'>

k^-qyrjyjTa va'j; ot

Pu)jj.atot

zaTaiTovTtaavts; tov

jj.v

atpar/jYov Itpisi; ty;v tto-

'Lav

dTT=j5aXov os zat a'jtot o'jo zat ^tzoat va'j;.


jjtv

diTopdvTs; os
TT^^jXtv

X(j,tav
1(1

c^j&tj;

KXt-sav tXov
irdv o o

7Tt'iav-^

tcSv

Acfpwv

op6[j.oc 0 "^v aij

tof;

liTt rrjv
jJLv

kap)c/]oova'
ci;
rX^v

of^X&ov IzTToXtopzyjaavte; 5^copia&"Ajaav


[jitd

zat

Ma0'J-

viXto;

'P(u[j.ifjv

TTav"^-z

Xa(XTupd;

vi-/.-/];

-td

y.al

jizoat ytXtdi^a;
I^tt'

aiy[j.aXa)to)v

d^ui^t.

'P^youXo; 0
r^v
[Jtd/-/]v

TTpoa[j.tva; Tt toi;

7TpdY(JLaatv

-:TavXa|3v

r^;

rr];

Accpt-/-^;

tptat

ttov

TToXs^Jittov

aTpat-/]Yot;

dvttTTapaTa?d[j.vo:.

TptYvo[j.vo; 0 Tou TToX[j.ou


1.5

ozto)

t zai

0za ytXtdoa; dvsXwv zat TTvt Cwvttov


J3oo[j.-/izovta zat

iXtbv

EX'iavTd; t oztib zat oza

X7]t'ad[j.vo;

tiaaapa; oXst;

'j^jto-

a-^Tovoou;
'.\'.fpot

r^

'Ptuiiri

auv"^'L

td;a; a^jta^; ou; IjSouX-^&Yj ccopou;.


7TpaY[J.dT(ov
cip^v-/jv

vta'j&a XotiTov
Oc;a[Jivou

oi

zZ[Ji-/]-/ot(ov

a'JTot;

twv

aiTO'jatv

otj

t-/]v

i/cTctav 'P-^Y^i^Xou auv&"/]/a; oi

dTtatTo^jvTo;

twv

aTtovotbv

dTT-^vEi; tc zat tpaycta;,

Aazoat[xovtou; eTtszaXdoavto itpo;


20 /tOVt/OV U'i
-rjYc^JOVt EaviHTTTTti)'

ou[j.[j.ayiav.

zai TTs^jnT^tat 'jtot; atpdtU[j.a


[J.ta7t'JTTTt
[j.v

Aa-

auYZpOt"/]i)vto; 0'JV -oX[J.OU

t(b'P-/]Y'j6Xtp

td

r/]; tuy-/^;-

-/]ttdtai

Y^^p

"^"xav o'jtto [j.YdX-rjV, (oat 7TdaY];

r/];

otpattd; 5io-

-/tXiou;
oi)-?jvat,

'ita^.fuY^rv

[jlovou;,

a'jtov

[jictd

Tt^vtazooiojv

'jtto

tot; 7ToXc[xtot; y''0[Xvov

tpr; 0 ytXtdoa; dvoptbv [xayt[xtotdttov 7T0tv.

AXX'
25 ixv

ot [Xtd

toutou;

'jTtatot

Mdpzo;

Ai[xiXto; Fla^jXo; zai Sp[!ito; <l)o'jXj3to; r/]v

XXII

zatd tov

7t6X(xov

ouoTTpaYiav 7T-r]vtbpi)tooav, ou6 a'JTot ok ou(xcpopd; kztu zatl-

arfjOav
(j.v

tptaxoaiat; y'^? vauot au[x[xi;avtc; tof; "A'f pot; uTtcployov, (Sotc Tsooapa;

/ai zat6v v-^a; /ataTcovttoat, tptd/ovta 0 [Xtd ttov Iv autat; [j.ayo[Xvu)v IX^tv,
6-/.a7TEvtc

dvoptbv OE
fji

ytXtdoa; td;

[xiv

6ta'f&tpat td; 61

ai-/[xaXt6tou; diTdYctv,

t6
o'j'^''1''

atpdtcuixa t6 oi/^iov Ttdot yp-^(xaat Tot; z zfjz Xsia; TTXouottbtatov dzo'fr|vat.

30 Siv 6

dv Z(bXuoc 5ouXuaat t6t

toij;

A'ipou;,

(x-/j

Xt[x6; sTTcX&tbv TTpoaTTfjY^tY*

TS^aaps; i'
14

Iii
|1

-/.7X"/_T|Oo-v'a

L,

v(ap-/T)0(3va

|j.');vf|),io;
||

i,

jioivrAio;

S
\\

||

12 ocJTOi; i, ciut-^;
EppiXio;

T L,

6e

15
II

X7]i!J0(fj.ivoi;

L'

'23
||

yiXiaooi;]

fj.'jpt!i6ci;

Cdl.

24

L,

acppio;

S S

26 au|A|j.i5avTe L>

||

30 ocjXeusoit] OouXoua&oti CeU.

EvTROrtvs.

42
'.\

EVTROriVS
iit

II.

erat,

iliiitius

exercitus exspectare iiun pdsset.

consules cnni victrici classe redeuntenijiestas fuit.

tes circa

Sieiliain

naufragiuui

]iassi

sunt.

et tauta

ut ex (|ua(lrin^'eutis

sexaginta
4 ritinia
(|uc
iu

(|uattu(ir

uavilius octoginta servari iiotueriut.

uetiue uiio

tempore tanta nia.

tenijiestas audita est.


ali(iuo

Romani tamen

statim dueentas naves reparaveruut

ue5

animus

is

infractns fuit.

XXIII

Gnaeus

Servilius Caejiio, ftaius

Sempronius Biaesus consules cum ducentis sexaali(iuot civitates ceperunt.

ginta navibus ad Africam jirofecti sunt.

praedam iugentem

reducentes naufragium passi


cerent,

sunt.

itaque

cum

coutinuae calamitates Romanis displi-

decrevit senatus. ut a maritimis proeliis recederetur et tantum sexaginta naves


Italiae salvae esseut.
lo

ad praesidium

XXIin

Lucio Caecilio Metello, Gaio Furio Placido consulibus Metellus in Sieilia Afrorum

ducem cum cxxx


cecidit,

elephantis et magnis

cojiiis

venientem superavit, xx

niilia

hostium

sex et viginti elephantos cepit, reli^pios errantes per


et

Numidas quos

in

auxilium
iti-

habebat collegit
nera couiileret.
ruut,

Romam

deduxit ingenti ]iom]ia. cuni elephantorum numenis omnia

jiost

haee mala Carthaginicnses Regulum ducem quem ceperant petive-

15

ut

Romam

proficisceretur et

pacem

Romanis obtineret ac permutationem

ca))tivo-

possit
fractns
del.

uictrice
II ||

LO

||

s
||

quattuor om.
(i

PD

\\

potuernnt

GPD

\\

ducentas] et
||

LO
II

fuit om.

(V' 6''

scaepio

G',

scipio

G-

\\

et gaius
Phil.
\\

LO

blaeses
\\

LO LO

||

5
7

his codd.

\\

\\

ad om.

LO,
cue-

G'i
e.ise
6-'
II

conlinae
\\

||

lo saluae om. Paean.,


||

del.

Am.

IV, 351

11

placido] pacilo Oros.

itaque
cidit

debuii

siciliam

0'PD

12 cxxx] triginta
\\

FG
(/>
||

elefantes

LO
"^^

\\

xx] ducenta

||

13

elefantes

||

quos om. G'

14

pompani
;

cum] cum cxxx


[jieY^i^E'
||

LOPD, cum
TlXtjSei

triginta

G^F,

cum
x<uv

tantus G- ex con., delevit

numerum
||

Hartel

xiuv
||

iXetpavTajv

'^i

to?
\\

fj'j'j'ji

:iXT|pr/Jv-

Paean.
*

\\

numeros

LO

15
\\

reguluhim G'
et

ducem * G

petierunt

LO

lu ut om.

PD

\\

romam

\\

proflceretur

LOG^

de permutationem

XXII.

3)
i)

e dep.
cf.

Liv.

per.

IS; Zon.
18.

S.

li p.

il2; Oros.

i.

.9

[cf.

Pol.

I,

j).

Zon. S, ii p. ^li.

XXIII.
XXIIII.

dep.

Liv.

per.

IS

Zoii.

S,

1% p.

in. 213:
2,
27,';

Oros. i, 9.

e dcp.

I.iv.:

per.

IS

Flor.

I,

IS

(2,

Zoii.

S.

li p. il.i. ili;

Oros.

i,

.9

e.r.

Eutr.?

P
Hier. 1747

A V L \

S.

5 fuit.
est.

\\

lioc
II

tempore argenteus mimmus Gnaeus

niimmus argcnteus

L;

primuni

in

urbe jurbem

I'j

figuratus

nAIANlOV MF;rA<DPA2i:i.
G-rjaziav
TO'j
-i).rj'j-^.

B.

43
xott

=v

oij-roj

Xa|x-prjr; 70^; /.aza

t-Jjv

['ix"';''

\iiTa ToaooTco^

Xa- 3

cpOpw; i~a'Jimxa -vj aToXov a^^soov aiza-i-a DaXaaoito; xXuowv /aiEtpYfiaa^o xat toaoCiiov
i'^i-jz-ri va<A'{<.vt^

w"

iv.

TcTpotzoatiov zat s?i^xovTa xat Tiaadptov 'jt^wj 'jYj^ti-

xovia
5 8(oxcv

[Jtova? di)}it'(o;

otaaa)i)"^vat.

ouoEt; Ti ypvjrjc, ToaooTov y^stjxwva

[Jtv^jjiT]

TrapaSs4

dvijptoTTojv

cspov/;[jia

ToaoGiov a 6 [1111(0 [Jta DaXdaatov. o'j [i.-J]v toOto TrapsX^jae to otjos 'Pio[iatxov dcpsrXs To it r^; dx[jf^;' Trapa)(p-^[j.d ts Staxoaia; sTrtaxsua0'JO

ad[Xvot vaij; irpo; sTspa; Trapsaxs^jdaavTo va'j[xayta;.

Ot

o'jv

s3"^;

'jiraTOt

Tvaro;

Sip[!l';Xto;

K/]7rfojv

xai Fdto; )i![jt-p(ovto;


[jtsv

BXatao; XXTTT

;-i^xovTa xat otaxoatat; va'jaiv lirt


II'

r^v

'A'fptx-/jv ;37uXi'jaav xat Ttvd;

Ttov iroXseov

iD.ov, }.a'i'jpujv os (jtTuX-/jaavT; rd;


T-/]v

vaO; dTTviiaav. dX/.d xat ToiJTot;


to'j

Xi(jt(bv 8tcp&tpsv

'j-paYfav va'jaYfoj

Trp'.

to

tt XsraTov

ot^vAo^j
vr^-j

y_p-/]aa(J.vot;.

aijTat

Tofvjv ai
7Tpoi)'j(jifav

a'j[Jt'.popat

dXXTjXat; 'fd[jttXXot T xat


'

a'jv/i(j.[ivat

7Tpt to va'j[Jtayrv
[a.y]XTt

;paXov Ttov
Tav yp-^aOat
15 opfujv TTpo;

Poj[j.afojv
[j.d-/_at;

00^(10 T

i^

a'JYxX-/jTo; ETUOf^aaTo
7tX-/]v

Tat; xaid

lidXai-

[rr/ji

vaG; /tv

i^-^xovTa,

'fjXa-/.-^;

Vxa t(ov 'haXdiv

Td; ^(oi)v x

i)a).dTT-/j; 'f6ooo;.
([)o'jpfo'j

Ao'jxfo'j
x).-/]f)VTojv.

0 KatxtXfo'j MTX).o'j xat rato'j


[idy-/;

nXaxioou xpo;

t-/]v

'j^raTsfav

XXIIII

yfviTat
sv

TTspt r/jv St-x).'fav 7Tpo; '.\'fpo'j;.

vo; TtSv 'j^rdTojv MTX).ou

aTpaT-/|YO'jvTo;'

Ta'JTYj

vtxdrat Ttuv 'A'fpojv

ij

aTpaT-r^yo;

TpidxovTa
[iz-^iavr^-j

[jlsv

xat sxaTov

/.='iavTa;
20 p.iv

h)di:ac,

a-^wj.

aTpaTidv 0 Traatov

-ily-j

[j.7rpoai)v

xat 7Tf7TT0'jat

ctxoat ytXidos; dvopcov,


Toij; XotTToij;

i)Aza-j-zii os rojYp-/^i)/jaav

-ap

a'jTov

[liv

tov ttoX[j.ov

eE xai i'xoat,

ot au[jt[j.ayoGvT; auTcjj
'j^rdTiij.

Nou^ifoat 7rXav(o(j.vou; auviXao'jv 7TO[j.7rt'a; f; tyjv


'

P6v T xai 7:apaT-^aavTo toj


fa'^/.i).
(jio;

[iTd

Oau^iaar^;
Ta;

Poj^jtyjv

Tiov

X'.pdvTojv [j.Yt)t T xai

Tz)'.rfizi

''joo^j;

7TA-/]pouvT(ov.
i-j

outo;

6 ^roXs-

-^vdYxaa^ to'j; A'x.pou; -/aTa^fUYctv


'jfJTov
au[j.7rpa|'':i'jaat

7Tt

tov 'P-/jyouXov, ov

oa(J.ot; sTyov,

Traps(oais

25

xdXouv T

Tot;

IJ7T

a'jTiov Trpo; 'P(o(j.afQu; X7T(i.7co[j.vot;.

a'JTot; -(t-jiizxiai a^rovod; y.al to'j; zaTp(ov afy[j.aXojTou; dvTtooi)-^vai Tof; ofxfot;.
(jtv

t6

o'Jv

TTpcuTov

dvTt[5o).o'jvTa;

a'JTO'j;

6 'PtjYo^jXo;
[isv

xafTot

6a[J.to;

cov

d^T^ojDsiTo,

vt-/.-/;i)t;

TQ

TTpoasop^fa

7:apaYfvTat

f;

r/jv 'P^ju^iTjV.

6of)vTo;
d'f'

os

a'JToJ

XXV

X6you
30 pa;
s

o'J6v -/jVayTo

xard

Poj[Jtatov xat 'j7TaTtx6v


Poj[j.af-/.-^;

dv5pa 7ipd:at 'fdax(ov,

-^; V]fA-

'j7t6

Tof;

7:o/.(jifot;

sy^vsto, r^;
||

X7T7rT(oxvat -oXii^fa;
-/.T)Tri(u-J

oijT

ouv

t-tjv

nOv] G^iv
l:t

L
II

(''^0;

i.S setnper

ay.T|T:ia)'; /.

i Eutropii cod. G,
/.

||

pXlio? i"S

||

12 d}Ckr[Kmi
oijp.toai

LS

\\

i^sPaXe L,

i;S|ja"/.ov

||

lii

v.ai

y.i"/.io'j

semper

\\

(ppoupiou L, cfoupiou

||

21

L'

K A n
TTjYov
P(U[jat'(uv,
TtJuv

T Q N.
'

24 oTt ot KapyTjOovtoi r.rjU.m- a-o;(7-ijo(3t ooijXtuftivxs? lo ov


|jtxp( Tpoatlsv
uiro
ysi^jo.

cpp()vr([i.a

PtjYOuXov tov arpaxat pappapf/d? X(iE57U[jL7tov,


r^|

-sjovra

afpiot irtxptjoc re

XaCov, TOT

5a(X(uv avsvTc;
Toij

ra -z

a>.>.a

&cpa-7ruoavTc Tipoc to'jc oix^fou?

sijpo-

oOat Ttva
avopo;
ouviopiov

[jTpiav
o

TroXiiJou

-/aTaiJiO^.v
P(ij[jtjV

xat T(uv aiy(xa/,(oT(ov (xvTioootv


aija rpa[Bt'at;

aufiirpa^st xoi)

oiojjcvot.

rpo;
[jsv

tTjV

Kap/_r|Ooviat; acptxoiJEVoc ic T t6

Trapc/.iiojv

Ta;
acp

aijv-/|Dct;
r;

rot; uTraTtxot; Tt[jac otojUrjaaTO,

ou [jTlvat

tTjC

Tzoki-

TSta; auT(^ /.yjv,


jJTjv

ouTrp

tuj/Tj

Oc3T:oTa; auT(o Kapj(r(Oovfou; STrsoTrjOE.


(j.ir)

TrapTi^vEt

^s

ToT; iv Ts>,i r/;;

i^ou/.r,;
Yjor,

aKStTraofiat T:avT/,()j; Ta; Sta/./.aYo;; xat

(ivtvat tou;

svavTiOTj

Ttot);

I; To

av/.7:t3Tov

ocji.yijsvouc

ou

|'ap

stvai ~(uc actov

avopoc svo; [iovou xat

Yripatoi) oXtYtov te
au;-7|aai tTjV

aXXtov u7:oXcXst|j[JcV(ov i;
ouva^jitv.
scp'

r/jv

KapyrjOovfojv TroXXtx; ytXtfioa; (iXXa|aijvou;


ttjv
[jv

T(ov

IvavTtojv

oi;

ayaaUsvTsc auTov oi'P(o(jaTot

T^psapsiav

(i*

44

EVTROPIVS.
fiiciTut.
ille

II.

XXV

niiii

Romaui
die

ciim veuissct. iuductus iu seuatuui

uiliil

quasi

Komanus

egit

dixit(|ue
ita(|ue et

se

ex

illa

qua

iu

jiotestatem

AtVorum veuisset Komauum esse desisse.


siiasit

uxorem a conplexu removit


tot

et seuatui
:

ne

jiax

cum Poeuis
fueraut.

tieret

illos

enim fractos
propter
2
ita(|ue

casibus
et

spem uullam babere


et

tauti

ikpu

esse,
cajiti

ut tot milia cajitivorum

uuum
obtiuuit.

se

seuem

paucos.

(jui

ex Kduiauis

reddereutur.
rediit
,

5.

naiu Afros

pacem petentes unllus

aduiisit.

ipse Carthaginem

offerentibusipie
(pia

Komanis

ut

eum Komae

tenereut negavit se iu ea urbe


liabere

mansurum

in

post(|uam Afris

servierat

dignitatem houesti civis

non

jiosset.

regressus

igitur

ad Africam omuibus

suppliciis extiuctus est.

XXVI
et

Publio Claudio Puleliro


a Carthaginieusibus

Gaio lunio consulibus Claudius contra


est.

ausjiicia ]iuguavit lo

victus

uam

ex

duceutis
sunt,

et

vigiuti

uavibus

cum
alius

trigiuta
(juocpie

2 fugit,

uouagiuta
naufragio

eum pugnatoribus
classem
amisit,

captae

demersae ceterae.
(piia

cousul
erant.

exercitum tauien salvum habuit,

vicina litora

XXVII

Caio Lutatio Catulo


et tertio

Aulo Postumio Albino cousulibus anno


est.

belli Punici vicesimo 15

Catulo bellum contra Afros commissum


Siciliam
,

iirofectus

est

cum

trecentis nain

vibus

iu

Afri

contra ipsum

quadriugeutas iiaraverunt.

numquam

mari

tantis copiis

puguatum

est.

Lutatius Catulus
contra

uavem aeger

ascendit.

vulueratus euim
est ingeuti

in

pugna superiore

fuerat.

Lilybaeum civitatem

Siciliae

pugnatum

intuctus G',
a

et inductus
II

LO
L
ad
\\ \\

\\

qiias

a om.

reniouet
et p.

4
i;

se tanti

LO LO

potestate
\\ \\

LOCJi

||

esse desisse] non esse dixisse


Vieisch, et
6'
||

LO

\\

et

senem
il
\\

inclus.

unum

se et

senem
||

Gross,

unnm senem
7

forUisse

obtenuit
||

\\

afrons

peten*tes
\\

cartagiiie
.

LO
||

redit

C
X.

||

ut

eum]

ut

cum LO,

eum &'
1.

Ju publio]

post PI)

gaio]

gn.
\\

FG
\\

g.

praenomen praeter Paeauspiciam


||

anium etiam Orosius ex Eutropio,


11

Zonaras idque verum (


||

om. G'

II

ducentis] cccc

LO
\\

nauihus

\\

Mommsen

daudias] clG
capti

12 nonaginta om.
allino

LO LO

LO

\\

et

demersae
(?l
||

\\

15 lutatico

postumo
II

LO
||

albino] alipmo

LO,
est

PD

\\

consule
\\

\\

anno om.

sxxiiii

O
II

111

a catulo

G^DHV

commissus

LO

[nnte

cum) om.

W) ciuitate

LO

XXV.
XXVI.
XXVII.

e deii.
9,
/)

Liv.
I

per.

IS

Flor.
10.

I,

IH

(2,

2,

ii

Si];
2.91;

Z(m.

S,

15 p. 2/,>. 2/B;

Val.

Mn.f.

I,

I,

14;

e.vl.

Oros.

4,

e dep.

Liv.: per.
4,
Ift

l:,Flor.

I,

IS

(2,

2,

Zoii.

S.

/.?

p.

ilS:

(>.o.s.

4.

I(i

e.e

Eiilr.

2)
/

Oros.
e

ex Eiitr.?
:

dep.

Lii
4,

per.

19;

Flor.

IS

(2,

2, 3S]:

Ziiii.

S.

17 p.

22/,

Val.

.Mii.r.

2, S,

3;

Oro.i.

10.

P
Oros.

A V
iit

S.
crnciatii intolerabili ac

Ui

<)

.ifricam

\\

cireumcisis
||

ireseotis I)

palpebris

i\f>i[\\v

ail

indrtciii

(ab

iV)

(Uilore vigilaret.
Oros. 242

(lemiim omnihus
cousecjiienti
;se(|uenti

14 erant.

\\

auno etiam

V]

dassis Piiiiica

i|)iiiiia

^V;

iu

Italiam
||

italia

VZ)

trausiit eiusciue
Hier. 1703

cuiusiiue H. usque Ti plurimas partes longe latc^iue vastavit.


||

dum

Iiaec ge-

rerentur (agerentur H\
suscepit dcindc
//;

apud ludaeam poutificatiim post Eleazarum suscepit ipostea eleazanis 6 (hiio Manasses imarieses .V avuiieiilns ciiis.
||

nAIANIllV \IETAa)PASIi:.

B.

45
Pw[xatot;
[jit,

f afxsr/jv irAzaTo TrsptTtXozot; Cv;tr^aaaav


oi)at
(jt^T

xai 06(1^0^X0; -ctViTai

-ooas-

Tou^ "A'.cpo'j; STraYYsXXovTa;

stprjv/jv.

Tript/cXfVf i)at -^ap auTot; Ta; ouvd[i.t; xat


'j-tz-iXr-zbai yp"^vat

auTOv

[JtrjTS

tou; auvtX-^(A[jtevou; auTo> dEto^^psou;

po; to-

aouTiov
5

ai)^[jiaXt6Tu)v

twv

IE

A'.pptx"^;
Tct

xaT"/o[isvtov

dvTtooatv.

TauTa aujxSouAiuaa;
-tiov
'-

xpdT"^a, xdvTtov tiov auTou


Epftuv.
Ttov

tou

0"/j[iou rpoOit';.

ou

r/q

/at touto YtvvatoTaTov xat

Ydp Kp^apiUTtov aTTpdxTtov

dTcoiT[jtcii>vTt)jv auva7r"/iXit

'P"/]y^'^^^^'

xat |3ouXo[-vtov auTov Ttov iroXtTtuv xaTs^ctv oux Uv, to; ou ouvd[jtvo; irpSTrov d;tto[jia
TToXtTTj 'Ptu|jtattij s/itv [jtTd
T"/jv

Tiapd Tof;

A'fpot; oouXiiav.

ToaouTov
-q

"Ajv

to

'ip6v"rj[xa
t

Ttov
in
[jf/j

Ptofxatfov

eTOi to Ttov

op/tov,

ou; 0oti)Xt Totc A'.ppot;,


[Xvtv.

[X"J]v

7Tav"/;;iv

xaTaTTpd;at Ta; o~ovod;,

ouoev extoXuc

-lap

dp"/_tpu;,

xaXou[Xvo;
v6[xtov.

Trap

auTof; TTovTtcp^:, oiix tvat to TtpdYfxa Tttop/tav e/ Ttov tptov

'L"/;-iiaaTo

EiravsXUibv

ouv TTpo;
/ai

t"/jv

A'fpt/"/jv

TtoXuTpoTTOt; i^ioib-q

xoXdaatv, d; dXXot dXXto;

-/.00t6-/aatv.

-ap

auTar; tov ptov TcXUTrjav.


louvto;

EvTcut>v IloupXto; KXauoto; nouX"/po; /ai Fdto;


15

u aTot
"^

/tpoTov"f^i>v6 v6[xo;,
^"/([XEra

XXYI

T;

ETT

i'a"/];

2ua"/j[XEp"/jaav.
tiJov

KXauoto;

[xev

^ap ou/ d'foattoad[xvo;,


/aXouatv

svEaoe
"/jv

vtEuaaTo xaTa

aufX|36Xiov

(auaTrixEta
sTri

auTa 'Pto[xarof

TauTa

oat[xovito; ot66[j.Eva
.A'x.ptov

toF;

tt^Xe^j.ov E^toijat)
t'xoat

xai otd touto Xi^pov sa/Ev ev r^


v"/]tov,

[xaTa] Ttov

[xd/rj,
[xet

toaTE sx ota/oaitov
auTtiJv 'iuYcrv
TtO-/

at;
[j.ev

vau[xd"/ct,

Tptd/ovTa

otaatoi)"^vat /ai
2(1

auTov

Ta; oe dXXa; Ta;

/aTaTTovTtai)"/ivat,

Ta;

?A UTTO ToT;

oXE[XtOt;

[XETa

E[XTTXE6'>TtoV ZoX[XtOT(6v

YEVEoyai
e^it'

6 OE
auT"^^

ETcpo; uTaTo; 2
y^^P
"^'^

vauaYtto Ta; vau; d^nropaXtov to aTpdTEU[xa atoov ETav/jaYEv.


cp&dp"/]aav at v^e;, tooTE tou;

7^P^*P

dvopa; dvEu tt^vou r^;

y"^'4 '.ft/ai)at.

METa TouTou;
AXjSrvo;.
1'.)

u^iraTot
"/]v

Yi^^o'''^^'

Fdio; y\ouTdTto; KaTouXo; xai


Totj

.AijXo;

noaTou(xto;

XXVII

TpiTov oE

TouTo /at Ei/oaTov ETo;

JLpo;

A'.fpou; -oXe[xou.
ett'

KaTouXo;
exEtvot

Toivuv Td; TCpo;

.A'.ppou;

ExX^d[xvo; Tptaxoatat; vauaiv


ToaouTtij
y.al

auToij; y^top"/]av,

OE TETpaxoatat; avTE apETdjavTo.


Xot; oijTot of 6-^[xot auvE[xtSav.

oe oute

tt to^iroTE

[X7Cpoa&v oT^Xtij dXX"/]-

dXXd
(xd/"(j.

auTo; 6 KaTouXo;

sTUEp"/]

r^; vEtb; dpptoaTtJbv

TETptoTQ Y(ip ^v r^ TtpoTEpa


5

au[X[xt;dvTiov 6 auTtov Ttpi to

AtXu^atov r^; 2t||

otUTOU

L
Ctll.

II
II

d7T:cT:|AtSEVTH)V
||

L,

(xTtOT:crj.(fi)e-jTmv

5
li;

||

piujj.7imv

i,
||

pu)|j.C(i(u

S S

lii

-/.(jTctrpci^^iTO

L,

itaTaTtpoi^od

11

TtovTttfe;

L,

TttjvTCis;

5
||

||

0'j(j.^o6>.(uv
-((ip

L'
jC,

oi

pu)|j.aiot

l"
|J

oaiijLOviot;

(i6ri

coTr.

II

IS

-/taT(i

om. L, add. Sylb.

21

a'JT(i)

Tiu

cott.

\\

23 auTo; L, a'jAo?

K A n
ot-pa-/tTov xtov

T Q N.
os Trpo?
:^

Kap/_rjOovt'(ov aTiO'7LS[j,7:ou3tv,

!zi.-ov

jiitav

'.patpsTaOai Ttov

a-|'6vTujv

ETts-

/cipouv.

os ou [xeviTcOv auTui <pr^aac Iv TroXst ev


iroXeixou
v^^jjwp

xrjC

ra-/jc

ou
,

[xEi)e^et /.axa

touc Tiarptouc

{)3[xou; TToXtTitac

oouXeuetv
-/at

4-epoi? T^vaY-<taa[xevoc

etTrsTo

Totc

Kap/rjOovtotc
eTraveXUtuv

sitouotoc
6v]

Ta Ti oa-/puot Ttuv
-"/jv
('.

oi-/ci(uv

xou; oXocpup[iouc a/Xtvtuc


etost -/aTavaXia/.sTat.

6t(o!}"/]aa[j.evo?.

ouv TTpoc

Kap//jo6va
Pr^YouXoc.
oi-/.st'otc

iravTt oTt

/.oXaaetov

Stiid. s.

P/jYO'jXov tov
titjV

-Tpa-rjYov

Ptojiaitov saAto-xoTcC

jTpsaflEatv a[ia

-/a-af)satv

Trpoc

Pu>(x-/jv ^-s[j.7tov oiojjtsvot ij.sTpiav

avSpo;.

5'
r^or,

e>.i>(ov

ra?

owuaa-o
ftrc.

Kap//jo6vtot

TroXstxou stjprpsiv

Trap-fjvst

ts Tac

otaXXaYac aTrsiaYaaUevTsc tou?

7raai>at 31; to avs^L^reta-ov

a'piY;j.sv(ov -(ijv 7ToXs[xitov.

oi oi

[Xcv T:psa[!ictc a7L07rs;j.Tro'jaiv,


-/.at

auTOV os -/axe/stv

/jjBouXovTO.

os

P(o|j.atot

s-xouato;

ostvaic

ai-/iatc

/aTavaXtoOstc eTsXeuT^/jaev.

/Va/(.

43

(43.

ev&a TroXXal? 2S X).

46
"2

EVTKOIMNS
noiHniiiinuii.
luilia
liostiiini
iiaiii

111.

vii-tutc

Lxiii
xiii

(';ii-tli;ii;iiiii'iisiiuii

ii;i\es

captae

siuit

(^'Xxv

demersae,

xxxu
tom
'\

capta.

inilia

occisa,

iiitiiiitum

auri argeuti praedae iu potesta-

Houmuoruiu redactuiu.
Idiis
M;irti;is.
liiiiii;iii(iiiiiii

ex classe Romauii
Cartluigiuieuses
;i

xii

uaves demersae.
tributa(|ue

puguatuiu est
est
eis

\i

st;itiiii
(|iii

p;ieem

jietiveruut,

pax.
5

c;ipti\i

tciicbaiitiir

Carthagiuiensibus redditi suut.


liccrct
(pios

etiam Carthagi-

nienses

iicti\ciuiit
iiissit
iit

ut

rcdimi
dari

cos qui

caiiti\(is

ex

Afris

Eomaui teuebaut.

seuatus

siiie

pn^tio

iu

pui)iic;i

ciistodia

esseut:

qui autcm a privatis

teuereutur,

pretio

domiuis reddito Cartliagiuem redircut atque id pretium ex tisco

magis

(piaiii

a Cartliagiuieusibus sol\eretur.

XXVIII
raut

(iuintus Lutatius,
civitas Italiac
iiiiiilcut;i

Aulus Maulius consules


([uondam
iuilibus
fuit
.

ereati

bcllum Faliseis iutuleruut,


sex dies
.

quae

Hi

(|U(i(l

aiiiho cousules iutra

quam vene-

transegcniiit

xv

hostium eaesis,

ectcris

pace coucessa

agro tameu ex

medietiite sublato.

LIBER TERTIVS.
1

Fiuito igitur Puuico bello gloria uoti legatos

quod per xxiii auuos tractum

est

Romaui iam

elarissiiuii

15

ad Ptolemaeum Aegypti regem miseruut auxilia promitteutes, quia rex


belliim intulerat.
ille

Syriae Autiochus
2

ei

gratias Roiuiiuis egit, auxilia uou accepit.


]Kitcutissimus rex Siciliae Hiero
tritici

iam

enim fuerat pugua trausacta.

eodem temporc
miliii

Roinam

venit ad ludos spectandos et ducenta


II
1

modioniiu

populo

douum

exhibuit.

Lueio Coruelio Leutulo


LXiii] sic
2

Fulvio Flacco cousulibus


Paean.
||
\\

quibus Hiero Roinam veuerat, 20


||

Oros., LXii

XXXII milia]

LO, lxxiii GPD, lx xxxn PD, xxn hostium LO

.\.\v

hostium]

LPDS, uiginti et quiiique G'f hominum G^F captae P, capita I,'


|| \\ ||

mersae 5
||

||

xii milia

occisa F, et occisa XIII milia

iO;
||

xiiii milia. Orosius

romanum
petierunt
custodiae
Crl,

(?',

romaiiam
\\

6".i

^>pro idus habet

Eutropium excribens argentique LO romanorum] notam litterae Oraecae Kpersimilema S martias] uiar O
:i
\\ \\

\\

LO
||

his

UPD

\\

carthagiensibus G'
l(i

petierunt

LO
||
\\

\\

dari] dari eos

LO,
\\

eos dari

GPD

\\

s id]
||

ad G'

||

maUius PD, mallo G, malus

sabellum G{|

12 transigerunt P, transieruiit
;.

D
||

||

milia

LO LO

creati sunt

caes*s G', caesa

LOPD LO

bellum] + bellum
\\

ceteris

om.

LO
P

||

conscessa G'

agro

ras.

G^

\\

14

etteopi liber secvndvs explicit incipit tertivs F,

nihil habet

G,
||

riNiT LIBER SECVNiivs INCIPIT LIBER TERTivs


tractum] factum

LO
|{

15

xxin D,

triginta et tres
\\

F6, duodecim LO, xxii

LO

||

ifi

ptolomeum OPD, tholomeum


ei
\\

LO

ei

bellum] bellum
\\

bellum Lincoln. Paris.,


l'j

bellum

LOPD

auxilia a romanis

LOG
<>
\\

is tem*pore

G G
{{

fortasse recte,
\\

ei
|{

hieron

FO

exspectandos

LO

om.

PD

milia om.

PD

||

medioriini

popnlo om.

LO

dono

DNVZ

\\

20 futuio] fluuio

LO
10.

XXVII.

2)

Oros. 4,
e dep.
cf.

II

ex Eutr.
i!)
;

3]
i)

Liv.: per.

Zon.

8,

/7 p.

ili//

Val.

Max.

S,

1,

1.

XXVIII.
I,

e dep.

Liv.: Zon. S, 1S p.
reliijiiis

ns

Oros.
9

4,

e.x

Eiitr.?

[Piroyoff p.

7.9).

aliena a
i)

epitomis Livianis.
per. 20; Flor.
1,
(2,

II.

e dep.

Liv.

Sj;

'^on.

S,

IS p.

224

22S;

Oros.

4,

12.

P
Oros.
24:1

A V

f.

S.
iit

9 solveretur.
post

{{

Carthaginienses sane
L)
|{

siili

hac oouiiitioue ciim Romanis pneem fecenint,


T')

eis

(eis

aunos

por ccmtinuos viginti annos Jauuos xx


(quintius H)

persolverent argenti puri tria


lusti filius clarus h;ibebatiir
(itarenti
I''W,

miliii ta-

Hier. 1771 Hier. 1777

lentorum.
NZ').
{{

his diebus

ludaeorum pontifex Onias Simonis


qui post

ihabeatur
te-

tunc etiam Quiutus


Z) nascitiir,

Ennius poeta Tarenti

tarauti A',

renti N^, tireuti


sterio.
{|

Romae

docuit (deguit PL) contentus unius ancillae mini- 5

Qiiintus

nAIANIOV META<IiPAi;i2.
xeXiac toaatjf/]v eTTiOst^ctvxo 'Pwfxarot tyjv
sXsfv, Trsvxe
Trpo&'jjjitav,

F.

47
jjlev

wc, ?-^xovta

vaG?

TCoX[ji['a;

xai

ei/oat

xat

e/atov

/ataTrovtiaat,

060 os xat tptd/ovta )(tXtdoa;

ai)([xaXi6tiov
(tu-f)^avov
5 TToXsiJttot)
fjtv

dvopuiv Ka^ih, tptaxaiOiXa os otay_p-^aaai)at xai -dvta oi tov TrXoutov


[jiYE)it

^dp autov svaTTo&Sjxsvot taf; vaoai tw

toG atoXou TrEirotdots;

ot

iautwv iiof^aaaf)at.
TioXijxo;

twv

PiojjLatiov o auttov

ouoxaiosxa v^s; otCfi)dp"^aav.


Pio|j.aiou;.

ouv

auto; auviatTj

rpo

i;

toiov
'

Maptitwv xatd tou;

'Acppot 0 7rapa/p-^[xa r/]v cip-^v/jv

7r-/jYYJt/^a'^

"<'-ai

taur^v looaav
'

oi 'Pio^jtaiot

Xa- 3

Sovte; tou; a!"/(xaX(otou; xotj;


-/o[xtCovtcov
1(1

ijito

tof;

A'ipot; ovta;

lov

os auiwi xatt)^ov, Tipoa- 4

Xutpa

t(Jov

Acpptov oux eSISavto,

dXXd xat ouxot Tupotxa ota^f^xav


fefev-rjfxlvot,

ttv; "^aav
xt[x:^[xata

uro OEaTiotat; ex
xatapX"^i)-^vat tof;

o-/][xoaia; Trpda^o);
ojv-/](Xvot;.

toutiov
'

']/"rj'.pt'aavxo

xd

xat

ouos xaiJxa xou;

Acppou; C-^[xi(oaav,

dXXd to/

tap.iav tiov o-r^^xoaiiov ypr^i).aXMj dirapti)[X"/iaat Trpoaxa;av.

Mexaatda"/]; oe

t"^;

dp^"^;

iirt

Kuvtov Aouxdttov xat AuXov MdXXtov

sTzr^^iiybr^

XXVIII

OaXiaxot; t:6X[xo;
15 xatujpfJtoaav

(TXoXt; os "^v

aoTq t"^; ItaXia; ouvattotdf/j)


[xupitov
(xiv

xat touttov E-xdtipot

uTiatot ev i; tat; Ttdaat; "/][Xpat;,

xat Trsvtaay^tXiwv -a6voo&^ia-/];.


s'^
"^j[xiat

X(ov x xou axpaxU[xaxo; xtJov itoX[xitov,

tot; 0 Xonror;

ip-/iv"/j;

f^;

"f:^;,

8'Pto[xatot; Iq|

Y^''^''^'^-

B
Ouxto
20 xor;.
[Xv

B A

r.

ouv 6 irpo;
0
tjo"/]

Acppou;

IX"/]? ttoXejxo; r/.oat

xai xptai TrapExxadet; evtau- I

'P(0(xarot

yvtopt^xtoxaxot

irapd irdat ^s^ivrrni.vmi 7rpa|3t; d^REatEtXav

irpo; xov Aiyutcxou |3aatXuovta OtoX^^xarov,

u ta)^vou[Xvot

au(X[xa"/iav auttp
t"^

xaxd tou

Suptov [5aatXuovxo;
Eoe^i)-/]

Avxtoyou.

6[xoXoY"^aa; oe nxQX[xaro;
t5^v

Tipza^iia ^dptv oux


"/axd oe xov 2
tvjv 'Pt6[j.Y]v

x^;

au(x[xa"y(t'a;,

7rtO"/iTrp

qoq Trlpa; r/etvo;


ouvattotato; ttov
afxov x

6 iroXe^xo;.
7rt6-7rot

auxov /povov
2-5

x-^;

Sf/eXta; paotXeij; 'Isptov

t;

d'iixto [X&?tov
X'0
o-^[xto.

f^; tXou(XVY]; auto&t &a;.

t'xoat

[xuptdoa; 8(op"^aato

'Hvixa oe^Ilptov -/atEXap^

xyjv 'P(6[xy]v, Aou-/to;

KopvT^Xto; AevxouXo; xat OouX- 11

6 auTo;]

fjuTos

ouU

Sylb.

||

7
||

aTtfiYYetXav Li

||

111

-pdaui); 6(s
||

/.'

||

15 7.c(Top9(uaciv i,
).vtoO),o?

/LiToif^uiaa'!

\\

Ifs

pi^Xiov Y add. Sylb.

25 aiToy prop. Sylb.

27 XevtoDto? L,

48
2 etiam contra ginienses
nianis
l.ij;iives

EVTUOinVtJ.

111.

iutra Italiain 1)elluin gestiiin est et

de his

triiiinjiliatum.

Cartha-

tuiii

lielhun rejiarare teiii|)taliant.

Sanliuienses qui ex ('(indieione pacis Rovenit

parere debeliaut ad rebellanduni inpelleutes.

tameu Koinam

legatio Car-

thagiuiensiuiii ct pacciii iniiietravit.


III

Tito Manlio Tor(|uato. (xaio Atilio Hulco cousulibus de 8ardis triumphatum est, et

pace oninibus

locis tacta

Roniani nulluiii
Poniiiilio
.

belluiii

habuerunt

i|uo(l

is

post

Romain cou-

ditani seinel tautuni


IIII

Nuina

reguante contigerat.

Lucius
Illyrios

I'ostuiiiius
et

Albinus
inultis

Guaeus Fulvius Ceutumahis consules bellum contra


captis
est.

gesserunt
prhiniiii

civitatibus

etiaiu

reges iu deditiouem acceperunt.


10

ac

tuiii

c\ Ulyriis triumphatum

Y
tota
lia

Lucio

Aeniilio consule ingeutes (Tallorum co])iae

Alpes transierunt.

sed pro Romanis

Italia couseusit.

traditumque est a Fabio


fuisse.

liistorico qui ei

bello iuterfuit

dccc mi-

hoininum parata ad id bellum

sed res per consiilem tantum prospere gesta

est.

XL milia hostium
Ali(|Uot

interfecta suiit et triumphus Aemilio decretus.

M
lus

(leiude

annis

post

coutra Gallos
et

iutra Italiani

puguatum

est

tinitumque

lii

belluiii

Marco Claudio Marcello


])arva

Gnaeo Cornelio Scipione

consulibiis.

tum Marcel-

cum

sua
1

occidit.

jiostea
est

mauu equitum dimicavit et regem Gallorum Viridouiaruni uoniiue luauu cnm collega iugentes co])ias Gallorum peremit, Mediolauum exGP
:i
\\

triuiiipliatiiin

tum

Vinetus, tameii

FGLOPD
5 gai 6''
{{
||

||

belliim r>m.

DNHV
\\

|{

tamentaliaiit rorr.

in

taenn-tabant

||

impellentis
||

||

romae
{|

||

buloo] uiilgo
{{

LO,
a]

i3o'J07.Xci'j

Pnean.
II

li

pacem G^P

romanis

(i-'!

his codd.
11

FWP/), bubuko Orosii /idri, uulsco regnantem G^ s alliinis] sabinus Pnenn.


{{

fuluiiius
his a

\\

illyricos

O
\\

\\

dedicationem O'

{{

lucio oni.

LO

\\

ei]
et

eo

LO
\\

dcc milia
xii milia

coiisulom Schonh.
III

S
17

14

PD LO

\\

13

hominum om.

GPD LO
\\

\\

copiae
(I
\\

\\

12 est om.

res om.

nons\iles
{{

L FOLOPD,

\\

\\

decretas add.

i.

m.

\\

15

italia

LO

tinito

bello

LO

\\

et

om.

PD

\\

uiiodomarum FG, uitrodomariim


V)
:

\\

l^

mediolaniuui

LO'

II.

ij

e deiJ.
4,

Liv.

per.

Zon.

I.

t.

Oros.

i,

li.

III.

Oros.
e dei>. e dep. e dep.

12 ex Eutr.

IIII.

Liv.: per.
Liv. Liv.
:

20; Ftor. 20

I,

21 20

{2,
(2,

5);
4);
8,

ZoH.

H,
8,

19 p.

229; Oros.
Oros.

i,

13.
13.

V.
VI.

per. 20; Flor.


Flor.
I,

I,

Zon.
20 p.

20 p. 230; Oros.
4,

4,

(2,

4);

Zon.

231. 232;

13.

P A V L V
Oros.
2:>ii

S.

gestum

pugnatum
Oros. 250

Romiinas (romauos H) diixere leglones. NZ\ (]uorum iuterfeeta (iuterfecti A") sunt XXIII .\.\iiii V) milia (milia om. N), quiuque milia (milia om. A"Z) capta (capti HVZN-] et de his Iriumphalum est. sequenti anno in Piceno flumen sanguinem (sangiiine V, sausiint guinem om. N', ante flumen add. N-Z) effluxit et apud Tuscos caeluiu ardere visum est et Aries!.

nam idem

consules

{|

primi trans Padiiiu

est ibi eiim Insubribus et Liguribns ilugurihus

{{

\\

lorn.

mini (armini .Y) nocte multa luce fulgente (fulgeut aniini E.230 14 decretus. Galloruin quidem 'siquidem .YZ
||

V}

tres

siiuiil

lunae appaniere.

{{

Carthaginienses

fei-oces, corpoia plus quani humana erant, sed experimeuto depreheusum est, quod virtus eormu siciit primo impetu luaior qiiam vironim est ita sequens miuor quam feminaruiu; Alpiua corjinra luimeuti caelo edticata habent quiddam simile uivibus (nubibus V) suis, ciim mox ealore (a calore V) pugnae statiui iu sudorem (sudore NZ eunt et levi luodo \motv. L cum libris loi-d.) quasi sole laxautur (lassantur H). hi (hii VNH)

10

Brittomaro duce non prius po.ituros se baltea iuraverunt, quam Capitolium (capitolium romae L) iusceudissent {sic Eyssenhardt, incendissent PL, asCendissent lord.). factumqiie est; nam victos eos AeiuiUus iu Capitolio discinxit (distiuxit NZj et quia dux eorum de Romano milite Marti (marito
!'',! suo torquem (tosque A'Z) auream devotasset, de ipsius Ariobistonis (ariobistousis C) reli- 15 aliquol (pionimquc Gallorum torquibus aureuiu trophaeum (trophiumW, tropaeuin L) lovi erexit. Hi consulibus. Marcellus deiude cum inprudens in manus Gallorum iueidisset (iueedisset A") omniaque infesta vidisset neque (nec HLi, qua (qua om. NWL, quo add. V-i evadere posset (valere
\\
\\

jy""''",'

nAIANIOr METAiIiPAm.
pio^ OXdlxzo?
vizYji

V.

49
svtoc xcov 'iTaXcJSv opiwv zat
'^o'^?

uTOToi

xara AtYoupwv

-^^pav-o

oXcjjlov

Y^''^!^^^"^"')?

i)ptajji[5c'jaav.

Kap)(7j0ovtoi

oi rapiYX^^P^^^^^^^^?
r^jBorJXovTo,

aTtovoar^ Toui; 2
7Tt&ov

Sdpoo'j;,

o'j; at

auvf)-^zat 'Pcofxatot;

uTuazo'jtv
'icio;

Tcap-/]psf)tCov zat

otvTtTdTTtaSat.
5 "(^''oii.iv^

tou o TTpdYJiaTo;
etp"^v7]v

t;

/.v/jM^r^/AToz, izrj-a^zia Kap^^/jOovtcov

Tuapa-

r^v

Izupcoaev.

'l['7rdTcov

T dvaocty&svTtov Tito'j iMaX)a'o'j TopzoudTou zai ratou ATtXto'j


(xsv Y^^^sxat

BouaTrav-

III

zXou bpia^i^oz

xaTa Sdpocov

[Jtdyir)

zpor/j&evTcuv.
otav

|i.Td

os ToijTo

-d;

Tayo&v Trs7uauTo TcoXsfxo; zapTipd ts


xX-/jv sTTt Nou|Jid riofXTrtXtou,

"^v

-^auyia,

ouosvt ypovcij auv|3Yj 'jvti^\}ai

0;

[astoi

PtofxuXov [3aai'Xuo.

10

AtaOccajJisvcov

os

t"/]v

u7caTt'av

Aouztou noaTou[i.tou SajStvou zat Fvatou


Pco[i.aiot;"/at

(^ajStou
at TTXct-

IIH

KcVTou[jLdXou

7ToX[i.oi;

auvar/j 7rpo; 'IXXuptou;

TrpoTspov

[j.v

OTai

TcJov

7t6Xcov,

[i.Td

0 Ta'jTa zal ot jSaotX^r; T"^; yMpac, ztv"/j; Tof; u^rdTot; iau-

To'j; VXiptaav.

MTd TouTou; Aouztou


15 dptf)[xov
7Ci
T"/]v

At(xiXiou Stao?a[Xvou

T^/jv

dpy/]v 7tX"/]&o; FdXXcov


(opo;

'j^rsp

kaXtav

cop[X"/]a
.

zat Td^^AX^ret;

"^ov]

loTt touto

FdXXou;
a'j[X7Tvota

iTaXwv otoptCov)

uTs^j^^ii^-irf/.iaa')

h\)a

o"/]

Trdo"/]; o[xou

r^; 'iTaXia; Iysvsto

zat ouv/por/i&"/] oua(xayt"/ov si;

6"/Tcb

(xuptdoa;, co; 6 r^; toTopta; au-^Yp^'f''^5 ^''/T^r

oaTo

<I)di5to;

zat a^jTo; to'j ttoXI^xou zzotvcov"/]zt6;.

dXX

o'j

8"/]9t; tcjuv

ouXXsy^vtcov
,

7rtzoupcov
20

Ai[xtXto; [XTd t-^;

auTou
zat

oTpaTtd;
r/]v
vt'-/"/]v

zaT^tpydaaTo
otd

tou;
t'^

7ToX[xt'ou;
"^"^^

coaT

TEaaapd-/ovTa
lipld[X|3UaV.

ytXtdoa;

7ratv

touto

'^Y-f^!^

7t6Xco;

'Etti 7TXtoTov
t:6X[xov

^auydoavTs;

ot

FdXXot 7roXXot; uoTpov ^povot;


Pco(xat'ou;"

^rdXtv -J^p^avTo

VI

vt6; r/j; 'iTaXta; T:p6; tou;


Kopv"fjXto;
7roXX"/]v

uiraTot

os "^oav

Mdpzo; KXauoto;

MdpzXXo; zat Fvlo;


25 -/eXXo;

S"/"/]7rt'cov

dXX ouz

t; (xazpdv

zaTXu&7]aav.

Mdp-

ydp

iTr^rov

ou

d^cov vtza t a'JTou;

[xdjc/j

zat tov jSaotXsa Boupto6[xa-

pov a'JTo/tpt otEypYJaaTo.

''.p^^;

8s [XTd tou ouvu^rdTou tov 7rdvTa zatopOcooa; tto-

XiYOiipiu-j]
D

^TjYo6),(uv

L, corr. Sylb.

\\

li

om. S

\\

tittou L, tito^j

S
1,5

||

y.opy.o'aoTO'j

L, TopxoyaTOu
||

||

f)<o[j.O"/.Xov

L,

p(u|j.6Xov
\\

II

14 YsXXtov] Y^tXaTiuv superscr.


xc<i

1?

||

dpii}|ji(uv
||

i'
19

17

6xtoj]

iY^J'''^"
[|

yovTi Knltwasser
20 TT|V
v(y.if)v

18

auTO; xai i,

auTos S,

xcil

fortasse

delendum

auTou

i,

auTOJ S

delet Mormiisen

P
posse

AV L V

S.
L), in

V, vadere

posset

T"2,

posslt

NLZ\

haberet (haberet om.

medium hostium

inrupit,

quibus inopinata (inopinate J| audacia perculsis (perculsus L) regem quoque eorum (ipsorum Z) Vitri)domaruni vitrodamarnia V. vitrodominaruin Hj noniine (nomine om. N) occidit atque ubi
spes
(ibi

pes A'Z) salutis

vi.\

fuerat, inde

opima (opina

iVZ) retulit spolia.

||

postea
7

EVTROPIVS.


50
piignavit,
sti]iiti

EVTROPIVS.
grandein
])raedam

111.

Romam

])ertulit.

ac trinnijthans Marcellus sjiolia Galli

iuiKisita

unieris suis vexit.


Ilistris belluni

Vll

Marco Minucio Kufo, Publio Cornelio cdusuiibus


latrociuati

inlatum est

quia

navil)us

Komanornm
Ijellum
,

fueraut (|uae frumeuta exliibebant.

]jerdomitique sunt
est jier Haunibaleni 5

2 omnes.

eodem auuo

Pnuicum secunduni Romanis inlatum

Carthaginiensium ducem

qui

Sagnntum

His])aniae

civitatem
cojiiis

Romauis amicam

objni-

gnare adgressus
3 qnaginta

est,

annum agens vicesimnm


Romaui per
legatos

aetatis.

cougregatis centum (|uinnt bello


abstiueret.
is

milium.

huic

deuuntiaverunt

legatos admittere uoluit.


bali

Romani etiam Carthaginem misernnt,


socios

nt mandaretur Hauni10

ue

belhun

coutra

populi

Romaui

gereret.

dura res])onsa a Carthaginien-

sibus

data.

Saguntini iuterea fame

victi sunt,

captique ab Hauuibale ultimis poeuis

adficiuutur.

YIU

Tum

Publius Cornelins

Sci])io

cuui exercitu iu Hispaniam profectus est,


est.

Tiberius
relicto in
sibi

2 Sempronius iu Siciliam.

bellum Carthaginiensibus indictnm


trausiit.

Haunibal

Hispania fratre Hasdrnbale Pyrenaeum


fecit.

Alpes tnm ea parte in\ias


,

pate-

15

traditur

ad Italiam Lxxx

niilia

peditum

milia equitum, sejjtem et


se

3 phantos adduxisse.

iuterea multi Ligures et Galli Hannibali

coniuuxerunt.

xxx eleSem-

pronius Gracchus cognito ad Italiam Hannibalis adveutu ex Sicilia exercitum Ariminum


transvexit.
galli] gallis

PO,

galliis
&'',

||

2 stiplti] ita

praecepit et

LO

||

ita
||

umeris Ghistribus

i.

ras.
||

||

hiinieris

om.

PD

rutuo
II

rutlo

G\\

\\

publio]

et publio iiraeci
\\

FG

quia
||

LPD LOPD cum


\\

||

marco

Paeanio,
\\

iam G, nam Paris. Lincoln.

tum quinquaginta milium]


aebstineret

Livium
II

7 annum post aetatis LO agens] habens FG aetatis suae G cencum Livio, CXL milium LO Paean. bellum FG^ S legatum FG [ex abstineret) G-, obtineret L legatos admittere] legatis parere LO cum Paeanio contra etiam a carthaginensibus petierunt ut LO 10 gereret om. G 11 data] data sunt FUPD,

GPD

||

\\

j|

ti

\\

\\

reddita

LO

\\

i :i

publius]

pompeius
\\

LO
x

\\

in om.

LO
P

\\

14
||

sempronius ex simpronius
||

G
\\

||

bellum
||

carthaginiensibus bellum

G G

l.i

pyrineum LO, pirineum


\\

transiuit PZ

alpes] et alpes

iO

tum]

adhuc tum
milia

LOPD
\\

\\

16 traditus

LO

milia

LO
/,

17

galli

om.

\\

18 gracchus]

LOPD cum Livio, xi mllia FG graecus LO siciliae G, icilia


|| ||

\\

septem om.

LO

et triginta

19 transuexit] traiecit

LOPD

VII.

e dep.

Liv.

per. SO
7.
8]

Zon.

8,

20 p. 232; Oros.

i,

13.

2)

Liviana {XXI,
Liviana {XXI,

aliena aetas HaiinHialis.

S)

Liviana (.YA7, 6
17).

/4).

VIII.

/)

2)

Liviana {XXI

2i

58]

alieiitis

eleplianloriim

iiiiiiieriis,

qiii

est

idem

apiiil

Polyb. 3, 42.

Liviana {XXI, St).

P
Hier! 1785

A YL Y
||

S.
|| ||

^ e.rhibehant.

Oros. 252

bPlin.vil,:i,:)5l2

lord. R.

2M

.ac multo Komanoriim sauguine jSanguiuem Z; fiiso perclomiti siint. hac tempestate ludaeorum pontifex Simon Ouiae filius extitit. eodeni dueem qui iamdudum Hamilcari patri ad aras iuraverat cum adhuc novem esset annorum se, ut (ua iVi) primum posset, adversus (adversum VL) Romanos pugnatunim. Hannibal ergo Saguntum ad/iciiintur, quibus ante hoc (hoc .ante LVZ) portenderat (protenderat H) triste prodigiuin nam ciim paene enixa mulier esset, infans in uterum iutero HV) regressus civitatis exeidium significavit. huius tautae [tanti F') cladis auctor llanuibal poscitur tergiversantibus Poenis dux legationis; quae, iniiuit, uiura est? Fabius; in hoc ego sinu belluin pacemque porto, utrum eligitis? succlamautibus bellum", igitur, inquit, accipite, et excusso in media euria togae gremio non sine horrore, quasi plane sinu belluui ferret iferrentes N', ferentes Z) effudit (fudit NZ). tum
\\ \\ || \\
;

||

.5

||

10

\\

nAIANIOV META<I>PASIS.
Xijiov

V.

51

zal TYjv MiOtoXa^^ov

sXtbv ttoXuv

t auvaycipa; ypVjjxaTtov oyzov

ei}pid|i.|5uav

sttI T(J5v oj[jiwv

Ta Xd'i'Jpa 'ilpiov tou TrsaovTo; [jaatXsw;.

Mdpzou
5 UTTO

0 Mtvouxiou

Pou'.pou

xai

.rToU|3Xiou Kopv/jXiou

t-/]v

dp)rv]v zoc;a(i.v(i)v

YII

TTpo? 'laTpou; YVTo 7:oX[xo;,

TCt07j

Tov

Pu)[j.atV.ov

}v7)aTuov aToXov

xai TldvTS^
'

PwfXaiOl? YV0VT0.
Arfpuyjc, -oX(i,o^

UTTO 0 TOV

aUTOV TOUTOV ^pOVOV SEUTSpo; Ix^^X&E


,

Pco[i.ai'otC

Avvtpou Kap^c/jOovtot; aTpaT7]YouvTo;

S; ivq

-(z-jo-^mi

i'xooi

Tr]v
y.al

SdYouvTov

laTTavia; ttoXlv 'P(0(i.atot; uTToaTCovoov


!;

ouaav VaT^aaTo iroXtopxetv.


ty_To

auXX;a; aTpaTtav

Tcaaapaxatoxa [luptdoa; dvopdiv

tou

Ip-fou.

touto

'S

^vovTi; ot 'Pto[i.atot irpa|3tav


10 zfo; <XTC)^a9at.
[i,7]

auTov oTiXXouat TcpoaYopuovT; auTw r^; TroXtop-

TOtaiJevTo; 0 7rpapuovTat Tupb; Kap)(7]Oov{ou;, (SaTS dTroar^aat


ot

Tov AvvtjSav r/j; xaTa Ttov oizsttov ecpooou.


d-zpt'vavTo.

hi t6 zaOvjzov uTrppdvT; 9paauTpov


Xt[ji(j)

JTapaaupo[i.vou 0 tou )(p6vou [XTd roXX-/]v ttjV Trpoaopt'av


a'id;

vtzT]-

DsvT^;

ot

SaYouvTiot

auTou;

Eilotozav

zai

[iYtar/];

Trtpdi>7]aav

t6[i.6r/]To;

vzpi&-^ Toivuv Trapd 'P(o[i.atot; Tupo; "Acppou; 7r6X[i.o;, ot


15 pa|3|3-/]z6T;

aa',p(i); dir0r;^i}-/]aav

tto-

to; airovod;.

Kat
'laicavta;"

rioujSXto;

[Jiiv

Kopv^Xto;

Sz7]Tiitov

[i.eTd
TTt

tou aTpaTU[i.aTo; opa[i.v


r/jv

TCi

Tac VIII
2

TijSepto;

oi S[JtTrpu)vto; Ppdz^^o;

StzeXiov.

Totvuv

Avvtpo;

zaToXnutbv v 'laTravtat; tov do^Xcpov

Aaopoupav

uTrp-/iXi)

tov riupprjvatov zoi to;


t'TrTo

xaXou[Jiva; 'AXTret; auTtjj irptoTtij (Vioii.viac, t6t j3aat[iou;.


20 [ei;] t9]v

auTio aTpoTtd
eXecpavTe;

iToXtov t6vTt toC<w'' ozTib (i.uptdo; zat tTnretov oszo


TCpottbv

[)^tXtdo;]

T TrTd zot TptdzovTO.

0 TrpoaXd[i.(3avv,

oaot; evtuj^oi.

AiYoupe; "^ow xol

PdXXot 7rpoa&VTo.
r/]v

touto

y'^ou; S[i.7rpt6vto; rpdz)(o;

07:6 t-^; StzeXto; [i.TaT7]0 3

oTpaTtdv

et;

Apt'(itvov.

taroivifjN

i',

7,-*

del.
'et

L-,
||

brcivia;
l"

||

l:!

a(XYO'JVTt/i

i, corr.
||

Si/;6.

||

17

a-avia; L'

||

fpaxyoc]
||

ppoioy^os
||

L,

corr.

<S)/!f/.

22j

iazavicti;
yiXioirje;

i, semper h-.

l'.i

pos( a/.nei; add. TTOiva; 51/16.

5'] f 51/16.

20 ei; om. L, add. Cell.

\\

om.

LS

\\

23

api[j.ir)vov

L,

(ipi|Atvov

K A n
3
'oTt

T Q

N.
xauuo-

xal Mijipy.o; iMtvouzio; 'Pou^po:

Y.al

n6Tr>.to;

KopvTj/vto;

ot

u^TiaTot

'laifiiavotc
o{-/tt'oi;

xo'jpYOU3i Ta; atTaYojYa; 'Pojixaitov oXzaoa;

ot-/r|V

s-silssav

rj,r:rjy-o.i

oXiyou toT;

UsvTs;

'oTiXot;.

/o/(.

ejcc.

de

virt.

7S9

(52).

52
VITTI
rulilius

EVTROPIVS.
Cumclius Scipid

III.

Haiiniliali priiiius ocfurrit.

coniinisso proclio fui;atis suis


ijise

ipse vulncratus iu castra

rctliit.

.Seniprouius (Tracciius ct

coufligit aiiud

Trelnam

2 anineni.

is

((uoque vincitur.

Hannibali multi se in Italia dediderunt.

inde ad Tusciam

3 veniens Hannibal Flaminio consuli occurrit.

ipsum Flaniinium interemit.

Romanorum
5

XXV

milia

caesa sunt,

ceteri diffugerunt.
is

missus adversus Hannibalem postea a Kodiffercudo

manis Quintus Fabius Maximus.


inventa occasioue
vicit.

eum

pugnam ab impetu

fregit.

mox

X
blius

Quingentesimo

et

quadragesimo anuo a coudita urbe Lucius Aemilius Paulus. Pucontra Haunibalem

Terentius Varni

mittuntur Fabioque

succeduut.

qui Fabius
aliter viuce- 10

ambo
2 rent
altero

consules monuit ut Hannihalem calidum et iujiaticutcm


difterendo.

ducem nou
puguatum

quam proclium

verum cum

in]iatieutia

Varronis consulis contradicente


csset.

consule apud vicuui

qui

Cannae appcllatur
in

in A})ulia

ambo

3 consules ab Hannibale

vincuntur.

ea pugna tria milia Afrorum iiereuut,


nullo

magna

pars

de exercitu Hannibalis sauciatur.

tamen Punico
3

bello

Romani granus acei

graecus

LO

\\

conflixit
||

LO

||

treuiani
||

FGD,

trepidiam I.O
||

||

amnem
(r'
||

om. S
cetera

Paean.

\\

h.

m.

s.

de\\

deruut in

italia /)

aduersus] ad

i.;

||

quagensimo
10 ambos

FG

||

LO 4 Dammineum LO' s dilTerendum LO impetu] ambitu FGS om. LO aemilius G paulus om. LO
dederunt
|| |{ || ||

xxvi
s
||

GLOPD,
il
||

ceteti

Schonh.

\\

quadragesimo
publiusj prae

LOPD iO

cum
11

Orosio,

quin||

succendunt i'

LOP

\\

monuit] mouit G'

calidum
||

(?'

Paris.

Capito, callidum
||

G-LOPD
||

||

inpatientiam

&i, impatienfiam

i'
\\

||

consules

G^L'0
||

contradicentes i'
milia

12 post consule add. codd. id est aemilio

paulo, reiecil Sylb.

camnae

6'

l;!

iiii

LO

||

magna om.

LO

14

romanis L'

VIIII.

/,

Liriana

{XXI, 46
I.

5fi).

r
5)

Liviana {XXI[,
aliena a Liv.

.?).

Liviana {XXII, 5
{cf.

X.

/)

2
3]

Livinna {XXII,
aliena a Livio.

43

S9].

Plut.

Fab.

H);

Oros. 4,

16 ex Eiitr.

48:.

P
Oros. 253
Oros. 253
1

A V L V

S.

Hannibali
suis
II

apiid Ticiuum (tieinium H) primiis pacue omnibus e.xtinctis ipse a (a om. 1'') filio Scipioiie liberatus saueius tamen in castra rediit. pusnatum deinde est eodem consule ad Trebiam (treviuin L) fluvium iterumque
\\ ||

et

||

\\

Oros.

2.53

Rouiani sujierati suut. .^empronius apud euudem amnem. amissoque exercitu paene solus evasit;
||
II

iu eo tainen belbi etiani

Oros. 253. 254

sauciatus est.
transiret,

II

tunc se Hannibali mulli

Itali

dedidere.
||

qui postea

quam

in

Etruriam

priiiio

Hannibal 5 yere

in summo Apennino tempestate eorreptus biduo eontinuo immobiliter stetit nivibus NZ, navibus V) cum exercitu conchisus, ubi magnus hominum numerus, iumenta quam (cuin HVL, com .VZ) plurima, eleplianti paene omnes frijrore perierunt. diris tunc etiam Romani prodigiis territi sunt; uam et solis orbis inmiuui minui L\ visus est et apud Arpos palmae in caeh) (caelum L, caelos V] visae (vidisse V) sol quoque cum hiua pugnasse (piignasse cum hina i apud Capenas duae lunae ortae sunt, in Sardinia sanguine duo scuta suda-

(mibibus

10

runt
Liv. 22, 14, s 6 fregit;
Liv.22,:io.io

Faliscis
||

(fabiscis H)

caeliim

scindi

visura

est,

apud Antium cruentae spicae

in

corbem

cecidere.
\\

igitur Hannibal ad

Tusciam veniens

nam per summa montium iuga et abditos (abditus HVL) nemorum saltus castra ponens 15 Hannibalis fervorem elusit (dehisit .\') mo.rque (nioxque om. L) invenla occasione vicit. victus quocjue Hannibal fertur de Fabio suis ita (ita suis H) dixisse (suis dixisse ita 1', dixisse suis
||

\\

num quid nou dixi vobis quod montana liaec nubes maxima (ma nos in cauipu vi tempestatis obrueret? i/uingenlesimo
ita L)
:
,

in

maxima

add. i^j

||

nAIANIOT METAiPPASIS.
Ka'i TrpoTspov
[isv
dizr^^t-r^it

T.

53
xat
(3U[J.[Jiiia;

Toi; "A'.ppoic 6 Sz-/]7riiov


y.al

-^txov

ts \nfTTT

0^ TpaTTEVTo; auTO) ToG oTpaToG xai TiTpioaZiTai


^1.

ci;

Tr^')

-apip,|joXrjV xaTa'f 'j-

rpdz/o; 0

ouvsTrXdxrj

[j.v

xat auTo;

etti

tov Tipptov, [ii-a 0 t-^; iar^; d^ttywTotc

pr^os TU) SxYjTrtojvi Toy'qc,'


5 X[Jitoti;'

Ix to6to'j T^oXXoi
x

twv iTaXuiv Traploooav sauTou;


-irpoot[xt'(ov

0- 2

Xa[i.Kpo;

ts

tov

toutwv
'

Avvt[5a; Ttbv

a'JV[jtt?

t(o

<l)Xa[j.tvt'o)

TTjv

uTraTtxrjV

oTpaTtdv d^ovTt
t'xoat

xai aiJTov ts xat to ouv a'JTco aTpdTcU[j.a otsyprjaaTO, 3


T(iov
,

YYu; rvT xat

ytXtdoac,

XotTrcJov

'fUYVJ a(ui}VTtov.

7r[j.TrTat XotTrov
(j.dyTrjv,

zpo;

auTov 6

<I)d[5to;

otxTdTtop dvaot/i>t;

0; dt [iv dva[3aXXo[i.vo; ty]v


'^jp^xi^;

di 0

auTVjv 7upoaooxdoi)at Tiottov

dvxo7rT r^; ttoXX^;

tov oTpar^fov T(ov

A'.f.pojv

10 xat 7ioT d^rpoaooxrjTo; st; yzlpac,

EX^tbv Ix tou zptTTovo; dv5((bp-/ja.

nvTaxoatoaTou 0 zat T^aoapaxooTou r^; mX^wc,


IloUj3Xto;

Itou; Ai[itXto; riaijXo; zal


to'j
(l)a|3t'ou

TpVTto; Bdpptov uxaTot ytpoTov/]dvT; lolEavTo 7:apd

tyjv

e^ouotav

5; ytoptCo(xvo; Ttbv 7TpaY[idTojv ouv|3ouXU Tot; u7tdTot; Tof; aiJTO'j xaTa[i.dyrjv i'yvot

zoXoui^Eiv TTEpt Tr,v


li 7tt'ipo(jvou;,

xat

Tr^'i

au(j,7TXozYjv

dvapdXXcofiat, xwXuovTa;

[xiv

au[ji[jit;at

o 7rapatTou[jtvou;.
dTt(j.daa; 6e Taurr^v

toutov -cdp ^wat [lovov Tvj; vtxr^; r^;

xaT

exEtvou tov Tp^i^rov.

Bdpptov
(l)aj5tou

r/]v

7rapatvatv iXxua&Y] 7Tp6; 2

ou(j.7rXoxYjv

Tou riatjXou ztoXuovTo; xai T(bv tou


Tr^c,

Xoycov dva[xt(Jtvr]axovTo;

ouvl-

[xtEav

Totvjv v Kdvvat; yiopiw


7ti7rTt
d[x'.ft
(J.v

A^touXta;'

xai vtxdTat Ttbv 'J7tdTtov exaTlptov t6

OTpdTU[jia.
20 7tpatTtbptot

-]cdp

Tpo; Ttbv u7tdTtov, 6 llauXo;, u7taTizoi 0 dvope; xat 3


au^zX-^Ttzoi
]S

Tou;

i'zoot

ouv Tot; d7tayi}iatv aiy(j,aXtbTot; tptd-

xovTa'

7tt'.favt; [ol] ctXXto;

tptazfjotof
to5
||

to'j

o Xot7tou Ttbv [j.ayo[jiv(ov 7tXr^i>ou; ^teCtbv


axT;Tti(uv]

post axY)7ii(ov add.


7

LL-

i.

m.
\\

6 7t'/TTjp

a-iCT|7tio)vo;

||

6 7i'jiTTjp

Tou axT|TiitJvo? S
X6-^ov

;i
||

ppoixyo; L||

EixoaiJ
II

V.

i.

ras.
/,'

yiXidon Ll
21 os add.

12 pdpui-v L,

pdppiuv

\\

17

L, Xrjfwt

\\

ISs

xowaic

Ll

/cupiov

Sylb.

II

KA n
3

T Q N.
ttjV
[xa^^TjV

2e[X7rp(uvto?
otTtsPaXs.

oi 'Avvipcf

au;x!pspsTai

IXatTcu&st? os xotta

TtoX^ou? t(ov otau[x(pepsTat.

xsitov

Sm'(i.
iTci

s.

v.

8 0?

Ipu[iva yuipia xaTtXT/.p(o;


oiaTpii^at!:.

tcoXij

Sitjys tov tioXs^iov

a[x|3Xuv(uv ttjv

tou 'Avvi'Pou

oStJTTjTa )^povtat?

loh. Ant.
[Aiou

up.

Sukl.

s.

v.

oifjYS.

os

STit

ttoXij

Sirj-cs

aix^Xijvtov

T^rjv

tou ttoXsSuid.
s.

(ttoXeixou codd.)

o?UTTjTa /[joviat; ts xai [lav.paT; tou sp^ou Tpipat;.

v.

a[tpXuv(o.
13

(Ddpto; os y.a-aTiDsixsvo;

ttjv

dp^TjV TiapYjVSi toT:

Trspt

tov AtjxiXtov TptpaT; tou tto-

Xs[xou

[laxpaT; to axpaf.fvs; xat ot/aDsxTov Trfi tou 'Avvt|ilou xaTavaXtoxstv cptSoscuc.

Siud.
15

s.

v.

(ixpattpvs?.

ou Y^P sTsptoc TTsptsasa&at aTpaTTj-cou &sp[iou ts xai a[idj(ou TravTdTraoiv. Suid. s. V. TrsptsasoOat.

P
13 vincuntur:
\\

A V L V

S.

nain ciim comperisset Hannibal Aufidnui

amnem

iugentes auras
sic direxit

mane

proflare, quaeFront.2,
(vi

2,

arenarum (arenare .V, arenae Z-) L] a tergo suis, Romanis in ora

et pulveris vertices agerent,

aciem, ut tota vis

et oculo.s incideret

incederet V.ViZ;

eaque de causa Roma-

norum exercitum

stravit.

||

in ea

51
4 cepti
euiiii

EVTROPIVS.
siiiit.

III.

])oriit

in

oo oonsul Aoiuilius {'aulus.


,

cousulares et praetorii xx, se-

uatores

ca|)ti

aut oceisi

xxx

uobiles viri ccc

uiilitiiui

xl

uiilia

equitum

iii

milia et

quiugeuti.
est.

in (|uil)us uialis
i|U(iil
ihiiiii|Ii:iiii

uemo tameu Komanorum


auto.
iiiaiiiimissi

pacis

meutiouem babere diguatus

sorvi.

et milites facti sunt.

XI

Fost

eam puguain

iiiiiltae

Italiae civitates

quae Eomauis parueraut se ad Hanui.

balem traustuleruut.

Hauuibal Hoiiiauis obtulit ut captivos redimerent


,

responsumque
ille

2 est a senatu eos cives uou uecessarios

qui

cum

ariuati essent

capi potuisseut.

omues

jiostea variis supiilieiis iuterfecit et tres

modios anulorum aureoruui Cartliagiuem


interea
ut

3 misit, (pios cx iiiaiiibus o^iuitum Koiiiauorum seuatorum et militum detraxerat.


iu Hispauia.

ubi frater Haunibalis Hasdrubal remanserat


subii;'eret.
:

cum maguo

exereitu,

eam

10

4 totam Afris 5

duobus
Iiis

.Sei|iiouibus

l\omauis ducibus viucitur.


milia.

perdit iu

pugua

XXXV

milia hoiuiiium

ex

capiuutur

ocoiduutur xxv.

mittuutur ei a Car-

thaginieusibus ad reparandas vires xii milia peditum, iiu milia equitum,

xx

elephauti.

XII
et]

Auuo
1

(|uarto

postquam ad Italiam Hannibal venit,


G
||

Marcus Claudius Marcellus

aut

LOPl)
Cr
||

\\

praeterii
4

\\

aut] et

FG
5

\\

xxx GZ.

i.

riis.

\\

milia om.

GLOPD
se ad] sed
a

\\

milia om.

GLO
Gl

||

3
7

quingeiita

||

manumissi ante

LO

||

eam] ea

||

parauerunt

eos bia G>


6''

non om.
||

cessarios G'

||

8 uariis

postea

LO
|[

\\

tres

G G

||

i
||

||

fi

ut] in

||

\\

quod

senatorum om.
milia

||

10 execitu

11 uinceretur

LO

\\

perdita

\\

piignam L'

12

xxxv

milia] Oroaius,

xxv
13

GLOPD
j]

|j

a carthaginiensibus ad reparandas uires] res [reliijuis om.) G, rursus

XI milia

||

iiii

milia equitum om.

FGS

||

xx] xxx FG, et

S Puris. xxx 5
||

Lincoln.
14

||

xn

milia] xii

LO,

anno quarto anno G'

quinto

LO
X.
XI.
4)

ad om.
II

differunl Liriana praeter verba:


;

v.

periit

enim

Paulii.s

XXII.

.i!))

el

v.

i servi

faetl

sunt (.VA7/, o7l


/)

Oros.

Liviana

(A'.\7/,

SS

4,

16 ex Eiitr.

S/i.
:

2)

Liviana [XXIII, It); aliena


Liviana (XXI, 22
et

v.

7 ille

s interfecit.

3]
4]
S)

XXIII, S9). aliena a Livio: Oros. 4, 16 ex Eiitr.


Liviana {XXIII, 33).

XII.

/i

Liviana {XXIIIl, 46;; aliena vox consul.

P A V L V
Front.
4, .^
.1

S.

Pauliis

\\

qui cluiu sauciatus (saucius V) iu qu(jdam saxo resedisset offerente ei Leutiilo


,

equum

quo fugeret, ut cladi (claudi T''/,') superesset 'superesse // noluit atque ibi {om. V) perieruut (periepersedit, doneo ab hostibus peremptus est (periit peremptus est om. NZ).
(equo
//l''),

\\

rant iVZ) auteni [om. NZj ibi consulares


Oros. 25(>

3 quingenti.

\\

Varro consul cum qiiinquaginta equitibus Venusium (venesium HV) fugit

(fugiit i).

Front.

4, 5,

nec dubium est ultimum illum diem Romaui 'n.mianis //'Zl status (stratis Z) futiirum fuisse, Varro Romam rediit si Hanuibal inox post victoriam ad pervadendam urbem contendisset. gratiaeque ci a senatu et populo actae sunt, quod rem publicam non despera.sset; non autem
||

vitae

cupiditate sed

rei
//)

publicae

(desperasset nona autem viee quod cupiditates et rei publi-

cae A'Z) amore se {om.

superfuisse (siiperfuisset

V) reliquo

aetatis suae

tempore approbavit
;

10

nam barbam capillumque summisit et postea numquam recubaus cibum cepit honores (hores H, lionoribus T'iVZ) quoque cum ei deferrentur (deferentur r, referentur .V, refererentur A^Z, deferrerentur L< a populo renuntiavit iremiutiabat H) dicens felicioribus magistratibus rei publiin omnibus his tamen malis nemo (nemo tamen iVZl cae opus esse (csset Zj. 9 detra.verat. deinde (dein H} Sempronio (simpronio H\') Graccho Quiuto Faliio Maximo cousuli- 15 bus Claudius Marcellus ex praetore pro consule (consiile //) designatus Hanuilialis exercitum
||
\\

Oros. 257

(exercitum hannibalis

T')

proelio
||

fudit

primiis^iue

post

tautas

rei

pubbcae ruiuas spem

fecit

Hannibalem posse superari.

interea

nAIANIOr METAiIiPAillS.
xiaactpd/fjvTa

T.

55

jjLSv

yMaozc,
zat

t Trstuv oe tpsri;

xctt

Ttsvtazoatot.

f^c Ss dvttTcdtXou atpa- 4


tpaujjLattai.

tta;

-aov

[jiiv

autor^

oyx oXtyot

ay_8ov

oi

aTravt; |-cvovto

ou or^ xat i)au|xdaat


oufi^x^ooa,
.5

tou;

PojfJiaiou;

sati tou

'.ipov^[jLato;.

toaautYj yotp EfJLTiEaovtc;


fjti/Xcov

otav

outs

apiA&ibv

r]vYZ

ypovoc

out

otastv

YjX iCsto,

jjivT^(jf/jv

itp-^VTj;

oux sof^aavto
tots ydp
o^rj

to

[Jtsvtot

[jircEdo;

eoEtyf)-/;

tou -/axou tu) zatv(L


i;

f^; atpatoXoftac
5ooirf,aav.

puitov sXsu&ipia; d;tu)&vtE; otxEtat

atpatsiav

Imi^ir^ os, oTicp v to^; totoutot;


zai td;
uTTo

'fiXti,

tou;

uTr/]-/6ou; ou[ji[jitaatY^<3tt r/] tu^Y]

XI

Pco|jiaiot;

ouoa; 'ItaXtxd; 7r6Xt; tov Avvtpav uTroo;aaf)at.


e^ouotav IScoxe tot;
o't

'Avvt[5a; oi

10 ^aorjiM'^ toT; xatcop&cojjiEvot;

Pco[jiatot; e^cov/ioaailai
[JiEt)'

tou; av/jia-

Xcutou;.

ot

oi l'iaaav

ou-/_

r^-(Ziabai TtoXtta;,

ottXcov 6vt; utto tot; ToXs^jttot;

EYEvovto.
tper;
T

t6t totvuv

Ti;otxiX(u;

autou; Trp6tpov aixtad(jtvo; duavta;


t;

ot"/p'^aato 2

[AEotjxvou; oaxtuXtotcuv

dTr6ot;tv

tcov

dv/jprj[i.vcov

Tof;

Kap"/"/]Oovtoi;

?t:(jl'Lv,
1.-,

ou; tcov vxp(Jov ;tX

aio[jLdT)v.

sv TouTot;
;"fjV

ovTo; Avvi|3ou !Lxr,7r{cov; 3


oe outo; doX'^o; Avv(j3ou

d[Ji'fco

Tov

AaopoU|3av ev Tat;

loTtavtat; otaTptpovTa

xaTaXXt[JL(jLvo; [j.Td

TroXX"r; OTpaTtd;, coote Td; 'lo-avta; TrpoovEr^jiat Tof; Acppon;)


vtz"/jv

xaXouotv

ei; [Ad)^"^v

xai vtxcoot

Xa[JLTcpdv

aty[jiaX(oTou;

^dp etXov

(Jiuptou;

dv- 4
5

opac, dvEiXov oe ElV.oot xat ttsvte ytXidoa;.

touto -cv6vt;

01 Kapy_"<jo6vtot

tte^jlttouoiv

etepav autco otpattdv, ocooexa


20

[jlev

tteCcjov

ytXtdoa;, TEooapa; oi tTnrecov, eX'.favTa;

oe

eifxoot.

TsTapTcij oe Tt r^; otaTptp"^;


Tovrjf)t; TTEpi rr^v

Avvipou

t"^; v

iTaXta Mdpx^XXo; uTiaTo; /etpo- XII


auvexpor/jas Ttpo; tov

NcoXav

(Tr^Xt; oe doTtv auT"^ r/;; Ka^jnravta;)

ciJTrjT;

L,

ci'jTf|;

Sylb.
14
o"

|)

10 ToT; 'jtiyaa/.ajToi;

\\

12
<S

oiiy.iaafj.evot

L, atxi3dij.evo;

-S

||

oteypTjaavTo L,

otE";(ptiaaTO

add. L-

\\

22 voXav L, vuiXav

II

P
13 elephanli.
\\

A V

L V

S.
Oroa. 25S

Centenius (sic L, centerius N, centurius VHZ) Paenula centurio clecerni sibi ultro bellum fadversum NLZ) Hannibalem petiit, a quo cum octo milibus (militibus H] militum, quos in acie faciem i) eduserat, caesus est. post hunc (hine F) Gnaeus Fulvius 'fluvius NZ) praeanno tor ab Hannibale victus amisso exercitu vix evasit. Gnaeum gnaeus .VT'iZj Fulvium (fulbius Z) proconsulem unrtecim praeterea tribunos et 14 venil. Marcellns consul cum Hannibale aijud Nolam XVll milia {milia om. )'A'Z) militum interfecit. (per ins. H) triduum continuum tUmicavit; primo die pari (parati I') pugua discessum (discessus NZ) est sequenti victus consul tertio victor viii milia hostium interfecit ipsum Hannibalem Hannibal cum reliquis fugere in castra corapulit anno quarto compulit om. L).
acTversus
|| II
|| , , ,

Oros. 263 Oros, 264

||

56
2 cipnsul apiul 3 niultas

EVTKOinVS.

lll.

Nolam

civitatiMU Canipaiiiao contia

Hannihalcni benc jmgnavit.

Hannibal

civitates Konianoniin

per Apuliam Calal)nani Brittios occupavit.

quo tempore

otiam rex Macedouiae Pbilippus ad


nos
snli

eum

leg-atos misit,

})romittens auxilia coutra

Koma-

bac

condicione ut dcletis Romanis ipse qucxjue contra Graecos ab Hannibale


captis igitur legatis Pliilippi et
ire

4 auxilia

acciperet.

re

cognita

Romani

in

Macedoniam

jMarcum Valerium Laevinuni

iusscrunt

in

.Sardiuiam

Titum Manlium Torquaita

Xni tum

]iroconsulem.

uam

etiam

ea

soUicitata
iu

ab Haunibale Komauos deseruerat.


Italia

uno tempore quattuor


contra

locis

pugnabatur:
,

coutra

Hauuibalem,
.

iu

Hispaniis

tVatrem
et

eius

Hasdrubalem

in Jlacedonia

ccmtra Pbilippum
is

in Sardiuia

con-

2 tra
qui

Sardos

alterum Hasdrubalem

Carthaginieusem.
.

a Tito Manlio proconsule

ad Sardiniam
mille

missus fuerat ^dvus est captus


.

occisa

cum

eo

duodecim

milia.
et

capti

quingeuti

ct

a Komauis

Sardiuia.subacta.

Manlius victor eai)tivos

Hasdrubalem Romam
citur et iu

reporta\it.

interea etiam Philii^pus a Laeviuo in Macedonia viuet

Hispauia ab Scipionibus Hasdrubal


iu Italiam

Mago
urV)is

tertius frater Hannibalis.


,

yiTTT

Decimo anno post quam


sulibus

venerat Publio Sulpicio


accessit,

Gnaeo Fulvio coueius

15

Hannibal us(iue ad quartum miliarium


exercitu venieutum

equites

ad por-

tam.

mox consulum cum


exercitus

metu Hauuiljal ad Campaniam

se recepit.

2 in Hispania a fratre Hasdrubale


interficiuntur
,

ambo

Seipiones qui per multos annos victores fuerant

tamen integer mausit.

casu

enim magis eraut (luam

^irtute

3 decepti.

quo tempore
coeperaut

etiam a consule Marcello Siciliae


et

magna

pars capta est

quam

20

tenere Afri

uobilissima urbs Syracusaua

praeda iugens
G-

Romam

perlata

promittens] promittens autem


niain
H

LO

'> \\

captis igitur] acceptis igitur

i.

ras.
||

|1

macedonia LO,
(in

macedi-

j|

romanis

LO
\\

||

deseruerunt G, deseruerant

LO
G
\\

\\

italiam G'
||

in

om. G) hispaniis
\\

11

hasdrubalem

(hastrabalem G')

om.

LO
|| ||

et

Paean.
tito]

|{

macedoniam G^
||

sardia

L
cum
\\

10 eo
14

hastrubalem
12
capti
r;i

Gl,

hasdrobalem

LO
||

is

om.

LO
6r'
||

attito

11
l:i

sardiam

\\

pos(

Phil. Anz. 4,

351

duodecimum

12 manilius

LO

macedoniam
||

GDHV

hastrabal

15

postquam hannibal in

LOPD
||

italia

LO

puluio
||

PD

16

ad portam usque G,

usque ad por-

tam

LOPD

||

17

exercitum G'
hastrubale
O,
f

uenientium Paris. Lincoln., uenientum GD, uenientem

iO

||

is has-

drubale excerpta,

hasdrubalis
sicilia

FGLPD
|{

|{

i;i

integerrimam mansit O,

integer remansit
{{

L
G

\\

LO nobilissimae LO
20 recepti

\\

a om.
\\

LO

capta est pars

|{

21
G'
||

tenere] temere G'

ceperunt

{{

urbis siracusanae piaeda

LOD

\\

ingens *

roma

LO

XII.

2)

aliena a Livio.

3)
i]

Liviana {XXIIJ

S3. 34).

Liviana {XXIII, 54
e

4-I);

aliena: v. 7 pioconsuleui,

ab Hannibale,

XIII.

/)

superiorihus colligit Eutropius.

2)

Liviana {XXIII, 40.

3)

Liviana [XXIIII

3i
l

49);

4-1]

differt

aliena

numerus captivorum. v. 43 in Macedouia.


:

XIIII.

/)

Liviana
Liviana

2)

(XXYI [XXV,

H).
aliena: v. 19 exercitus

36);

5)

Liviana {XXV, 31;

XXIV, 3S

XXV, 31

manait.

40).

P
Oros. 260
l(i

A V LV
et
cuiii

S.
inneuti cladc

Hnnnihal

\\

de Campania movit exeroitmu

uiim LUV, sediciuum AZt Suessanumque (suessauuiinque H)

omuium per Sidiciuum (sedeciagrum via Latina nsque ad


|{

liAiANiov MF;rA(DPAi:ii:

r.

57
exetvo^ TCSpi lac, tioXek; 2
d'ftaTa; ouvaaTtia;.
'f

W^rti^a'!
eaTps'.f.-o,

TznXt\io'>

xat

viza x^

{''^yS^-

vjTr^i^sU

oe

ojj.oj;

xa;

[j.h

TuoXiopzta, la; oe 'fopf]) f/js

l^ojj.atz'^^

r^^ 3

yoGv

'ATro'j)vi'a(;

zai Ka).appta; zai BpouTTiov xd^ TrXeioTac


"^'"'^

a'jT(o

zaTaT'^aaTo'

ToaauT-r]
5

T ^'

'^^~'

'jtov

-/;

Xa[XTrfjOTy]c,

toaTs

zat <|)i)aTnrov

kov Maztoovtov
Fiojjiatiov

j3aatX=a Trpjapsiav tb; auTov

aTstXavxa

[a'j(J.|Aa/izov]

uuoa/ai}at zaTd

opQV oi er^sv

Yj

u7rf>a/atc

tovOi

zat)atpi>VT(o'v

st;

dirav 'P(o[iat'tov au|J.|Jia/ov zat


tt6Xc[j.ov.
-zat

auTov auTot; YSvsaHai Tupo; tov zaTd tiov "EXX^^vtov


z MazEOovtai; TCpiapst; Tto
Tot<;
"

dXXd
oijtio^
[j.v

auvsp-r;

tou; 4
oyjXtj

P)[j.aiz(;j

TCptTrEastv aTpaTtu^
TC^j-irouat Toivuv
auTirj

fvTo

'P(0[xaiot;

Yj

Mazoovtz-rj Trpsapsia.
i]apo6va<;^
Y]S-^

Aatptvov
l\o[xaiojv

eirt

Ma-zo6vac,

TopzouaTov 0
/(op^^zet Tof;

Trt

fdp Tot zai

aTroaTdaa TrpoaiZE-

A'fpotc.

Tdaaapa; Toivuv
v

svt

/poveo iroXi^Jiouc V
ev

otaf 6potc TOTrot;


<DiXt7rTrov
.

ci^yov

ot

P(o|Jiarot

XIII

'haXia

irpo; 'Avvtpav,
dzsivrj^

Maz^oovta

yrpo;
,

ildpooi; Trp6; T tou;


aTpar/]if6v.

z
15

r^; /(opa;

zai

Tupo;

Aaopo'j|5av

irspov

A'fp(ov

to'jtov
[j.v

MdXXto; TopzouaTo;
jra6vT(ov

iCw-^ijr^az

|.dy7j,

Trp6Tpov

d-jroj^aX^vTa

t^c aTpartd; t(ov


t;

6"za

/tXtdoa;,

Ttov

0
[J.v

dTra/i>vT(ov
l^io[iaiot;

ai/[J.aX(oTiov

TTiVTazoaiou; t zai
Toij

/tXioui;.

zat

o'jtoj

Xdpoovc

dTrEo^Dr^aav

koX[j.ou

arpa-

r/jYo;

MdXXto;

C(o''Ta

tov 'Aaopoupav ctV^fa-fS Toi; tov


<l)iXtTrTrov

Po)[xaiot;.
ilz-^TriojvE;

outoj toutujv z/iov 'lairavois

pYjzoTouv

viza xai AatjStvoi;


-zai

zai

ot

t6v ts 3

2()'Aa6poupav

Md-((ova zai auTov doeX'fov

Avvipou.

AszdTO) oe
<l)ouXj5to;

'Tt

r^;

iiri

t-TjV

'IraXiav ta66ou
diri T-r^v

tiijv

A'fp(ov SouXTrtzto;

[j.v

zai XIIII

^aav

uiraTot.

'Avvipa; 6
t(J5v

iroXtv tibv v TETapTio t-^; Tr6Xcto;

iarpaT(bv

TOTrc^cUaaro
6 tJTrdTojv
25 cpoSrii>i;
(jiaTa,

ar^^Ji^i^o

Ttvd;

iTrTritov

(J-/pt;

auTibv

TrpoEZTr^iJ.^j^a; TtJbv rruXtbv.

|j.Td

T-^;

aTpaTtdc, insio-q tov t^^; 7r6X(oc -^zouaav ziv6'jvov,


-/t6p-/]av.

7riaTdvTiov
1

7ri

t"?^v

ka[ji7raviav

vTiji>v

rd v la^raviat;
Aa6pouj5av,

[XTa7ri7rTt ^rpa^ot

zai Sz-r]7ri(ov; o.\izio Tri^rrouat ixa/6[ivot 7rp6;


T(o

TroXXdztc a'JTou

zzpaTY]z6T;

aTpaTU[iaTt 6 ou6(j.ia aijvlpT^


r^

[i\a[-ir^,

i-d

-/ai ot

OTpar/^Yoi tu/yj
;]

(xaXXov ^TT-r]f>Tjaav

Tr|

7rcpi

tov

7r6X(j.ov

pa})u(j.ia.

U7r6

62 toutouc a'jTou- toij;


A'fpot;
-J]6-/j

/p6vou; MdpzcXXo; to ^rXsraTov d-ity.rqaa-o


;)o

rij; iltZtXta;

U7r6 Tof;

77-

vY][xvov

zat Ta;

iupazouaac

tX TroXtopzia 7roXuv te 7rXouTov

Zti)v

7rpoa-zT-/]aaTo

0'j|X|Jiayix6v

aild.

Sylb.

\\

ii

jifwm

\\

luxTj

LS

||

r.p'icv.e/mp-i]y.n

LS

||

2.1

rs-.miui L<

||

'211

r;or,

om.

/.'

KvTRUFIVb.

58
4 est. 5 Attalo
a|Hiil
t)

EVTROPIVS.
Laevinns
in

111.

Maccdnnia
tecit
.

cuni

Pliilipi)

et

ninitis CJraceiae

ixipnlis

et ref;e

Asiae
(luc(>in

aniicitiani
.\j:;i'i{^'cntiiin
.\i-

ct

ail

Siciliani
ipsi]

pnitectns ilannoneni (|iien(lani AtVoruin

ci\itateiii

cuni

npiiidd cepit.

euni Roinani enni eaptivis


ita

iioiiiiilins

iiiisit.

eivitates in (leditioneiii aeeciiit.


tVaeta.
injj;cnti

xx\i expuf;iiavit.

oiiinis

Sicilia rceepta

est,

Maccdonia

gloria Roinaiii rcgressus cst.

Ilannibal in Italia (Tnaenni 5


iiitertecit.

Fnlvinni consulein subito adgrcssns enni octo inilibus lioniimiin

XV
2

Interea

ad Ilispanias.

nbi

occisis

duobiis Scipioniiius

iiullus

lionianus
belluiii

dux

crat,

Pnblins
aiinos

Conielins Scipio
(nuittiior

niittitnr.

tilins

Puldi Seipionis

(jui

ibideiii

gesscrat.

natns

et
is

viginti

vir

lioiiiaiioruiii

(iiiniiuni

et

sua aetate et posteriorc


l<>

3 tcmpore ferc iiriinus.


et lielli
peraiit.
I
.')

(!artliaginein Ilispaniae eapit,


iioiiilissiinos
(|uo(|iie

in

(jna oiiine aurniii argentuni

apparatnni AtVi liabcbant.

obsidcs (pios ab Ilispanis acee(lueiii

Magoneni

etiani tVatrein Ilaiiiiibalis ibidein capit,

Ivoniain cnni aliis

iiiit-

tit.

lioniae iiigens laetitia post iiunc iniiitiuin fnit.

Scipio Hispanoruni obsides paren-

tiiius

rcddidit.

(iiiarc

oiniics

Ilisiianiae

uno

aiiiino

ad enni

traiisicruiit.

post (piac
15

llasdrnlialeni Ilaniiibalis fratreni victnin fngat et praedani inaxiinain capit.

XVI
inini
ruiii

Intcrea in Italia eonsnl Faliins Jlaxinius Tarentuin reccpit. in (pia ingentes eopiac
ibi
etiaiii
.

2 Ilannibalis crant.

dueeiii Ilannilialis Cartlialoneni oecidit.


iiiilitilius

xxv

niilia lioiiii-

captivornni vciididit

pracdaiii

dispcrtivit

pecuiiiani lioiiiinuiu vendito-

ad

tiseuiii

rctnlit.

tuin innltac civitates Roinanoruni ((uae


inse^iuenti

ad Ilanuibaleni
iu

traiis-

3 ieiant

prius rursus se Fabio Maxiino dediderunt.

anuo Seipio
;

Hispania 20

egregias res egit ct pcr se et per fratreni suuni Luciuni Seipionem


1

septuaginta civitates

est del.
J
I

UarUl

\\

maccdoniam

(J

\\

multi

\\

asiae

G
{{

queu

uin.

\\

asiae] isauriae

FS
||

Paris. Lincoln.
||

profectus est

PD
{|

||

:j

apud] ap
L'-,

6
||

|{

agregentum LO, agriccntum F, agrycentum


||

nobilissimis
||

PD
(r'

||

dedicatione L', deditione


ingenti
infra)
{{

dedicationem 0'

xlvi

LO
vn

]|

omiii

LO

\\

h est] et

LO
lii

niaceadinia
viiii

||

cum
{i>ide

LO
\\

li

tnliiinuin

L
>

adgressus est

milia

LO,
'.)

vii

milihus Otus.,

niilibus

PD
{]

hispaniam
6'
{{

L
1

{{

publi ex pubii G, publii

{{

posteriorem
{{

{{

posf bispaniae ad(i.


{{

6- caput
1.5

inj et
(?',

M
{{

acceperat
1;

LO

{{

;i

fuit pos( lactilia


{{

LO

11

omncs

fere

/,OP2>
{{

ijuam /^O

ui*um

ninctum "

italiam (>''/-0

publius F(rP/>, quiiitus


Oros.
(>,
\\

LO
(r,

nte fabius
transierat
(j'
{{

cepit
{{

{{

17

et

ibi

PD
{{

{{

carthabonem

LO
\\

{{

.\x

milia

LO, xxx
{{

lij

traiisierunt

LO

2ii

prius om.

PD
Xllll.

dederunt

LO

iiisequente O'

hispania

hispaiii

{{

21

egregia

ciuitates recepcruiit

ex ciuitatem ecepperunt

''ij

aiienu u Liviu.
;

.;)

aUeiia: v. 3 inun Liriana (X.\'I7, 10 niisit. Liviana iXXVI, XXV II, I aUena: v. o Macedonia ; regressus est, cuni horaiuuni. [.[ppiaims llann. iS : item Fulviiiin consulein farit eumque
i

r.

6 consulem,

ait periisse

cum

Dclo inilihus

hominum.
ISi
;

Mommsen].
aliena: v. 7 ubi
ril).

XV.

/J

Liriuna

(.V.\'I7,

tlux erat.

2)

aliena a Livio.

5)
i) 5)

Liviana (A'A'V7, ll
aiiena a Livio.

Liviana {XXVI, 49. aO. Sl

XXVII,

is,;

aliena:

v.

IS et praediim

capit.

XVI.

/)

i]

3)

Liviana {XXVII, 16). aliena a Livio [cf. Plul. Fab. 2i). Liviana [XXVIII, 3. .Ji aliena: v. il septuaginta civitatcs receporunt.
;

P
Oros. 2.W

AV
iid

L V
oiii.

S.
Itiiliaiii

10 priinus

\\

iste etenini,

duni senatores ob nietum Ilaiinibalis


1"')

reliiKiuore (leHberarent,
vetiiit
])viiiiusiiiie

cum
siieni

tribuniis militum esset districto Kbidiii id

tieri

(feri

A")

(priusque

NZ)

iurans, ut patriae defcnsor existeret, iiniversns simiHter ituare coegit


{{

Romauosque ad

vitac (juasi ab inferis rediixit.

is

Varthaginem

nAIANinr MF.TAtDPAilS.

r.

59
FAX-/jvix(ov TlO- 4
f)-/;

Tou
Xsujv

P(o|j.aiotc.

xrjTS xai

Aatpfvo; Trpoc tov OfXnrTTov xai izoXlac. tcov


[5aotXa aTTtod|Jivo; sTTt

xat TTpoc

ATTaXov Ttva 'Aaiac

r/jv iltXcXtav (bp[r^


rfi

'Avvtova os Tov Kapy/joovtcov oTpar/jYov xat r^v


pst,
5

Axpa^avTtvcov oXtv iXcov,


siri

'fpou

Ti

Tov

|jiev

otjjia

Tot; Trta"/jjJLOTdTot; Ttov ai)^[j.aXtoTcov


T"^;

t^^v

l'(6[j.rjV

E;TrE[J.'Lv

TioaapdxovTa 8s TioXst;
oixaOi T:av^Xfts.

tXcXta;

jxouoa; sXcov, i; oi xai

stV.oat TroXtopxtot,

ooTto;

xat tots rdoyj; i-^vio^no

Ptofiatot tyj; iitXcXta; oso-oTat.


v StxsXtcf T:paTTO[j.viov

Xa[j.Trpo; 6

oov

sTTi

TouTot; 7:av^Xf>sv
'JTidTti) <1>o'jXjjI(o

Aatprvo;.

TO'JTtov

Avvtpa; v

\-aXia T(o Ts

xai Tto aTpaTSU^xaTt TrpoaTrsatJjv E^aTrtvattu; oxt(u ^tXtd-

oa; dvatpst xai tov uTiaTov.


1(1

\'Vt

os

Taf;

loTTavtai;

(j,sTd

xrfi

t(ov i]x-/jTritt)vcov
,

tsXs^jtt^v

otjx

ovto;

'h^^^iixvio^

XV
2
'.'>

Ttij

aTpaTU(j.aTt TTS[J.TLcTat Sxr|TCt(ov STSpo;


^zyi^iihz,

o xaXoufj-svo;
[liv

IIo'j[3Xto;,

Tuar; Sx'/]irt(ovo;

Tou TrpoTSpov Xt totioXeixvjxoto;,


ai.Tov
TT,v
l.^i

er/j

Taoapa xat

sixoot,

tcov os

xaT

xat

TtJov

ecpsE-^;

aTrdvTcov d'ptaToc.
t:^

outo; su&u; sx

7upoot(j.tcov

aipsr Kap-/Yjoova

v 'loTTavtat;,

o[j,c6vu[xov

[XTjTpoTroXsi

r^; Acppix-^c' atpsi os to ypuoiov airav


A'.pptov aiJToDt xt[xTTta"^(J.iov

xai Tov dpfupov

xat ttjv

XotTr"/]v

tou ttoXs^xou irapaaxsu"rjV tcov

v/jv to; sv '^yupto ytopitij'

xat Toij; o[i"^pou; 0 a'j(xitavTa;, ou; x Ttov

ysvcov

TUY7avv
/ai Tou

'.Avvt'j3a; stX-/]'.f.t6;,

TouTot; rr^v r/j; f'^; da'.faXtCfj[Jtsvo; xr^atv.


"^v doX'.f.o;

^[('n-ai oe

Mditovoc eYxpar^c. o;

(to; '.f/;v)

AvvtjSou.

'Pto[j.arot [xiv

ouv

t"/jV

Xsiav aTraoav xat

Mdytova

oscd(J.svot

Xa[j.Trpdv

"^^yov sopT"/'V.

ok

2x"/jTrt'tov

7rpooaf'j- 5

20 [jsvo; To'j; 'loTravou;

(iTroatv

aTrsotoxs Toij; o[XT^pou;"

xat to'jto TrdvTa; ~ot7jas Toijc


Pto[j.atot;.

'Ia7ravo'j; tooTrsp sx

(j.td; ^'"up'-"';^
(j.v

TcpooOsoflat ^x/jiritovt ts xat

[xsTa Ta'jTa

au[X[xt?a; toF;

A'.fpot; Tpsirst

tov

Aaopoupav

si; '.puY"^v,

ttoXuv o xat x Taur/];

r^;

fxdy/];.

dvEtXsTO tcXoutov.
'

OuTto Ttov
2.i

Pto[xatx(J6v iitaxstfxlvtov <l)d[ilto; uTraTo;

xaTaord;

'jTZ-q-^d^ZTo

TdpavTa, XVI
dvsrXs 2

rj

Trdvra tov ex tou TroX(xou ttXoutov TrapaxaTaf^E^xsvo; TtJYyavv


xai irsvTS
XotTr"/jv

Avvtpa;.

0 xat Tov u'i"/j-ys(xova auTou Kapf>dXtova"


sTXsv v
T"/j

m\

sixoot ytXtdoa; dvoptov, ou;

[J-dy"/j

Ctovrac,

dTTEOOTo xai r/jv

Trdoav Xstav otvst[X Tto oTpaTtu,


'Ptofxaixil)

Ta

Tt[X"/j(xaTa

Ttov TrsTrpa^xsvtuv aiy^xaXtoTtov fxovov


<I>aptou
sTri

Ttjj

xa&ooti6oa;

Ta(j.tstcij.

ToiJToi^

Toij

Tot;

Ip^ot; at irpo: 'Avvtpav


tcov

[[xsTaaTdoai]

r^;

haXia;

iroXst:

30 (XTTsf)"/]aav

roij; 'Pco[xatou;,
i^s

oixouvTcov

atJTa; /dvTa'jf)a

to'j;

"/]TT"/][Xvou;

dmXtirfyVTcov.

t(j)

(xsrd

Ta'JTa

viauT(i)

Xx/^irttov

loTravot;

a'JToc

(xs-ya-

Xoupfcov

xat

Tov

doX'.fov

Aouxtov
14

il-/7]'irt'tova

auvEp^ov
2)
TTpofattcii
firff/.

lytov
L,

poo(x-^xovTa

TroXsi;

:i

Tov] Tojv L'

.")

II

dxouoa; fod. Sylb.


L'
||

||

aipsi
||

L
29

||

TtpooiHsaftat
||

Siilli.

\\

22 os] xe
S
||

2s
II

7rE7tp'/Y|J.iVu)V
ivto:'jTt|j

[aovujv

/>,

[jlovov iS
\\

[jieTaiTaacii

.Sj/i6.
>''

.ll

toOtujv L, toijtoi

0'jTpip)

n(f

ndd.

f-ell.,

TptToj Sylh.

taTtotvoti

L,

laTtctvtoii;

P A V L V
II

S.
;ib

rcddidil.
II

dcnifjiic

(lum qunediuu adulto


generis

tliu-e

vir^" pulcheiTim;i
ut
e;un

en emupreliens;) fuisset, eainFiout.2,11,3


;id

patern;i piet;ite serv;ivit

concedens parentiluis,

redimerent;
persiiadens

se eti;ini iuielhie spoii(et

sum
pins

nobilissimi
(ipsiiis
//!'')
I',

virum venire
in

(venire

nm. H)
/.)

ei

HVZ)

ips:iui

qnasi
(no-

priiis i)

inatrimonium (nnitrimonio
qiiod
a

genitor tradidit dotisque nomine

mini

puellae pretiiim,

parentibiis

eiiis

acceperat condtmavit;

pro quibus factis


||

iii;i\iuii'

:idiiitente

fadveniente X-. adnuente ZiV) puellae .sponso eiiisqiie p:irentibus


s

omne.s feie

60
4
r('cc|pcriiiit.
iii

EYTROPIVS.
Italia

III.

taincii

iiuilc

iiii.iiiiatmn

c><t.

uaiii

("laudius Marccliiis

cdusii]

ali

llaiiiiihale occisus est.

X\'li

'{'eitio
rcj;'eiii
\

aiino

postiiuain Scijiii]
iiiajiiio

ail

llis|iaiiias
iii

iirotcctus cst

nirsus rcs iuclitas


ct
|iriiiiiis

j^crit.

His|iaiiiaruiii
11011

iiroclio

victiiiii

aiiiicitiaiii

acccpit

oiiiiiiiiiii

a
5

icto

(il)si(lcs

poposcit.

XVIil

Dcspcraiis

llaiiiiilial

Hispaiiias

coiitra

Sci])ioiieiu

diutiiis
is

|)osse

retineri

fratreni

2 sniuii Hasdrulialein
(juo

ad

Italiaiu cuni

oiiniiljus cojjiis

evoeavit.

veuiens eodeni itinere

etiani

liannibal

venerat a eonsulibus Appio Claudio Nerone et Marco Livio Haliiii

natore apud Seiiaiu 1'iceni eivitateni


j;naiis

insidias conpositas incidit.

strenue tanien pu-

oceisus

est,

ingentes eius copiae captae aut iutertectae sunt.


jiost liaec
:

niagnuni pondus

10

auri

at(|ue

argenti Koinain relatum.

Ilannilial dittidere iaiu


et
ijisi

de

belli coe])it

3 eventu.

Konianis

ingeus

aniiiius
is

accessit

itaque

evocaveriint

ex Hisjiania

Publium C'Ornelium Sciijionem.


XVIIII

Komani cum

ingenti gloria venit.


Brittiis

Quinto Caecilio, Lucio Valerio consulibus omues civitates quae iu


uibale tenebautur

ab Han15

Romanis
decimo

se tradidernnt.
jiostea (|uam iu Italiam

XX

Auno

(piarto

Haunibal venerat.
Africam missus.

Sci]jio (lui

mnlta

2 in Hispania

bene egerat consul


,

est

1'actus

et

in

cui

viro

diviuum

(|uiddain inesse existimabatur


;}

adeo ut putaretur etiam cura numinibus habere sermoiiuguat:

nem.
cit.

is

in

Africa coiitra

Hannonem ducem Afrorum

exercitum eius interfeini- 20

secuudo

jjroelio castra cepit cniii

quattuor milibus et (luingentis uiilitibus. xi

pngnatiim estj pngiiarunt


0'
niiio
11

\\

marcelliisj maroiis

PD

:i
\\

hispaniam

LdPD
|{

||

estj fnerat (IPT)


T

\\

r.

obsidem
[j

11

retiiieri
II

P,

retiiieie
\\

FGD,
ii

tenere
iit

LO, forUmt

posse se retiiiere
ft'
||

itinerej
||

tempore

L
:i

li-

'Ji

sulenatore L<)
l'fr
||

apudj

U
\\

pugnas
||

11

romam nm. L()

relatum est
/,
||
1

LOPD
/.'(.

\\

haenj hac

de om. L()
jj

\\

bellum LO. bello


raelio Is

(i'

]|

12 euentiim
||

||

iiorauernnt
||

puliliumj
||

proe O. prae
17
11)

14

(^aeiilioj
|]

LO

brittis

FG
||

ni qiiait*

^'1

rleremo
]]

d''

||

italia

beiie

in

liispania

LOP/J
20
rapit

qnitiilam diiiinum L(t


||

existiinatur L(>
milia

iii>miiiibiis
()
\\

ex omnibiis

/.
jj

arriram
\\

(ID

||

AP/)

milibns oni.

I'(IP,

\\

iiiiinnenti

niilitibnsj

milibiis

FGLO
XVI. XVII.
XVIII.

xt oci-isis

4'

liiinnn

XWII,

27

niiriiii
/

a Lirio. n Liviu.

nlieiin

2;

Livinnu
Livinnu

(XWII

.>,9

Stt).

H)

XX\'II, Sl

XXVIII,

.7;'

nlieiin

v.

>

it.i((iie

15 .Scipioneui

X^'IIII.

nlienn n Livio.
/

XX.

Livinnn {XXVIII, 38

4S.
:

i\

Livimiu

XXYI

19

3}

Liviunn ,.Y.V/.V, 34;; ulienn

v.

^O secuiulti

p.

tii,

occisis

(</'.

jSppiun.

Lili.

fS).

P A V L V
Inru. R.2.V2
(iros.
2fi.->

S.

S .Snlinntore
1(1

\\

apiid Metaiinini Hiivimn


\\

||

iii

/h.vk/io.v

orri.sus

r.il

Lvili (L ot viili
iiii

1)
//,

uiilia

ilc

eiu.s e.v;crcitii

perempta. v milia capta


.VZi
|]

siint.
//

CCCCIIII

milia
iiiter

(((iiadrinffcnti

milia
L)

((iiadriiiscnta inilia
//;

iiii

oiviiiui

(civiliiiiu

lidiuanonim

eos repcrta et
esl.
\\

{.iti(iie

revocatii (devastata
//1
')

suut.

inni/num
sui

Oros.

iiiii

II

rrlnliiin

Uaiiuiliali
iiiio

;lianuil)al
siuiiil

capiit fratris (fratri

.V)

Hasdriilialis aute castia pru- 5


((iiaui

iectiiui est, iu Italitini

viso et
/.)

clade Poeuoruui (poenanim H) coKuita anno tertio decimo.


lirittia .VZ.

(italia

veuerat, refiigit in Brittiam Ibritiam H,

brittios L).

\\

post hner

nAIANiriV VIETAOiPASIS.

P.

61

avepaXsv,

Trpoaszs/cop-^xstoav

tou

"A^.ppot;.

aW

Itti

f^c IxaXiac ouz

"^v

ofioia 4

xa

l\o[xaiu)v,

MapzsXXou Ticpnrcaovto; svsopatc, a; lor^asv


os;ajXvoi.

Avvtpac zai r^v is-

XSUTYJV

OUTU)

Sx-/jT:tci)v
b

os TpiTov Itoc Tov yap

7]0Yj

Ta zaTa touc
'

loTravouc ototzcov 7:poonyjzs


|i.EYdXrj

fjis-

XVII

-^dXotc jJLStCova.

paotXsa twv
zai
TrpcoToc

lo~avcov

vtz-/jaac
sosr^fV/j

[Jiayjrj

jj.sTa

TaoTa

poc auTov
roic,

soTrsioaTo.

outo; ojx/^ptov ouz

toooGtov slldppsi

IpYotc.

TauTa
zat
10

Y'''J'J;

Avvi'[ja;

d syv(o

tcov 'laravcov
st;

ib;

ouosvo; dvi^scovTo; SxrjTricovt


jJtSTd irda"/;;

'

XVIII

[xsTa Sfi-irsTat tov

dosX'.iov

Aaopoupav

MTaXtav

OTpaTtd;.

o; Tat; 2

oootc ypwjxsvo; Taf; otto 'Avvi[3o'j 7rpo"/jvuo[J.vat;, Evsopsuf>si; uiro T(ov uTrdTcov 'AirTCtou TS

KXauotou Nspcovo; zai Atptou tou ^aXtvdTtopo;


KoXsixti)

TTSpi

t"/jv

Ssvav tou
(j.ay6[xsvoc

Iltx"/jvou

~6Xiv [XSTa TCoXuv Tov sv Tco

ovov
ot

xai

"!f^v

STTSOStSaTO

dvopstav
Trpo;

auToc TS
"xai
1.^

TriTTTSt

zai T"^c OTpaTtdc

dTrda"/jc

vviz"/jx6ts;
'

sysvovto zuptot,
E3-itX"/]?sv.

os

)[puotou

xai

dp^upou

itoX)v(ov
[xsv

TaXdvTcov, d xai

P(o[xatou;

svTSufkv 3

"/]pEaTo

XoiTTOv 'Avvtjiiac

oux
t6

dYaf)d; systv ~spi tou TtoXs(j.ou Ta; -poaoo-/tac'

ToF; 'Fco[xatotc
^x"/jTrt(ova.

os
6

"/juE"^?)"/]

TtJjv

sX i6(ov
Xa[x poc

xai [j.Ta-xaXouvTat
siri

-poc sauTouc tov


spYotc.

zai

[iev

tt apa-ctvsTat

[xs-cdXot;

cb;

sizo;

KatxtXi(i)

OE xai

OuaXsptc;) Tofc

UTrdTotc Trdoat

BpouTTcov ai

Ti^Xstc

utto

T(i5v

XVIUI

oizouvT(ov iraps66f)"/jaav.

20

Avvipa;

(xev

ouv TSTapTov zat oszaTov


ystpoTovsrTat,
6

-q-^V)

s-i T"^;

iTaXta; sto;.
'

sv tout(i) 61

XX

6 ^x"/]Trt(ov uTiaTo;
T"/jv

Ta

[X-|'taTa sv

'loTTavor; sp-caad[xvoc

xai si; au-

r/jV

'

A'.f-pt"x"/jv

sxTiXsr TCsioac 'Pco[xatouc.


tlsia

cbc yp"/] [xsTaaT"^oat


,

Ta 6ua/p"^ r^; [xd-

5^"/jC

st;

T"f,v
"/^v

oXs|xiav.
cb;

-^a^

s-tTrvoia

(cbcl

iTTriaxUTo

TooauTa zaTcopOou, 2
r^; ouv
t"/jv

xat

Tt;

X6yo;

dpa

zai Tupo; tou; tlsou; atjT(o Yt]"'otTo ouvouoia.


tci")

A'.f.pt-

25

"X"^;

irt[5dc"Avv(ovt auv[j.t?
6ts'x.tlstps

aTpaT"/]f (h.

xai irpoTspa [xev ou(XTrXo"X"^


stc X^t^p'^? IXt^cov X|3dXXst

oTpaTStav

auTou
auTov

iravo^Xstlpta

"

osuTspov 61

r^;
"xai

Trap(j.poX"^C

xai

Taur/j; ivit~m

xupto; auv Tof; 'iuXa^t TTpaxtoj(tXioic

jrsvxaxoaioi;

e'n

i-aKm]
II

i/.
o'<.'i

XipUTj; .p.

."/.

/.-

||

II
\\

a).ifiifj'J

''orf.

.S1///1.

||

t.i~ai^vj~j\

z.WAikm L

cod.

Sylh.

rorr.

<'ell.

T.\

roii.

SyUi.,

%zW S

tu;

</*/.

Mojwnsen

P A V L V
13 venil.
fiiit.
II

S.
pontife.x

\\

\\i'v

iili-iii

feuipus Hientsolyuiis

(liierusolyuiis L;

uia.\imus Ouias tilius Siuiuuis

Hier

isiw

(/uiiihi

(i2

KVrUdPlVs.
occisis.

111.

li])iis

Syphapcni NuniidiMO
ciiiii

rc^ciii

ijiii

sc Afris coniiinxcrat capit ct castra eius

iinadit.

Sypliax
rc

nol)ilissiiiiis Niiniidis

ct iiifinitis spiiliis Uoiiiani a

Scipione

iiiitti-

o tur.

(|ua

audita

(iiiinis

fcrc

italia

Hannilialeiii

deserit.

ipse

a ('artliagiuiensibus

redirc in AtVicani iul)ctiir

(|uaiii

Scipio vastaliat.
Italia

XXI
2 siiini

Ita

anno septinio decinio ab llannibale


a

liberata

est.

legati Carthaginien- 5

paceni
et

Scipionc

pctivcrunt.

ab eo ad senatuin Koniani missi sunt.


irc

(piadra-

ginta

(|uin(pic dicbiis indutiac

datae sunt. (pious(pie


is

Koniani et

ref^-rcdi

posscnt.

et triginta inilia

pondo

arf;cnti

ab

accepta

sunt.
liis

seuatus ex arbitrio Scijiionis pacondiciouibus


dcdit,

cem

iussit

cuni

Carthaginiensibus
babcrcnt.
ut

ticri.

Scipio

nc

anii^lius
lt

quani triginta
l)ert'ug'as

uaves

([uingeuta

niilia ]iondo ar^cnti darciit.

captivos ct

rcddcrcnt.
llannibalc
legati

XXII
2 facta

Intcrini

Ncnicntc
coriini

ad AtVicani pax turbata cst


cx urbc

niulta liostilia ab AlVis


caj^ti

sunt.

tanicn

veuientes a Romauis

siint ct

iubcntc

Scijtione

dimissi.

Ilannibal (pioipie frequentibus proeliis victus a Scipione pctit etiani


esset

ipse

paceni.

cum ventum

ad

collo((uiuni.

isdcni condicionibus data est quibns 15


jiroptcr

prius, additis (piingcntis milibus

\mn\o argcnti ccntuni milibus libraruin


disiilicncrnnt

novam
puSci-

pertidiam.

Carthaginiensibus

condiciones

insscrnnt(pic
(pii

Ilannibalcni

gnare.

infertur a Scipione et Masinissa alio rege

Numidarnm

amicitiam

cum

pione fecerat Carthagiui bcllnni.

Haunibal trcs exploratores ad


pcr

Scipidiiis castra niisit.

quos captos Scipio circumduci


etiani prandiuni dari dimittiipie.

castra iussit ostendique eis totum exercitum,

mox

20

ut renuntiarcnt

Hauuibali ([uae apud Romanos vidisseut.


quale
vix
ulla

XXIII

Interca

iiroeliuni

ab utro(|uc duce instructum est,

memoria
paeue

fnit,

cuni peritissimi viri coiiias suas

ad bellum educerent. Scipio


:i

victor recedit

ijjso

occisi

2
II

sifas

\\

a] ab
\\

||

italia
(i^
/j
||

fere ////

(i

||

(i

petieruiit
||

LO
\\

\\

et

om.
||

LOFD
possint

||

iii-

ditiae Gl, his iii(Juciae


s

LOPD
||

*atae

sunt del. Hnrlel


1
11
iit]

et ante regredi

om. L
uiilia

LO

{|

et oni.

LO
.j

||

liis

eodd.

aooeptae
||

uos

II

||

et

(i
\\

quiiigeiiti

om.

LO

||

cajiti-

11
1

redderent otn.

LO
||

et] ut O'

||

perfugiis

O'',

perfugi.s

(i-

\\

II

petere etiam ipse coepit


||

PT)
biis

pacem] pa
ponderibus

(r>

esset

G||

i.

rds.

\\

10 additis (iTT). additi O-, addita L(J


ceiitiim

argeiiti

ponderils sed
(iT'I>
||

F(i.

argeiiti

PDS
\:i

centiim milibus S,

milia F(IPI).
||

cum

milia

LO
||

\\

infertur
il

LO

\\

quia
||

L
i-

\\

tres] tria niilia


'/'
|j

LO

\\

scipiouus

0'1

iii

osteiiditque /,0
|l

lns

hamiihale

/,C)

iMterea] iiiter

iiUa]

iiiia

LO

||

2;!

ad| a

G^

paeiie] prae

/-

XX.
XXI.

i;
.')

Liriana

(.V.V.Y,

/2

IC);

alienu
:

r.
(jiiii

ct e;istrii eiiis invadit. r.

i ef infinitis spiiliis.

Liriana (X.V.V, 9,; aliena

r.

.>

re

deserit.

/)

Liviana

[XXX,

Hij.

2) 3i

aliena a Livin.

Liviana (.V.V.V, Liviana

IC

XXII.
XXIII.

/}

{XXX,

J.S;.

2)
/)

aliena a Livio

{cf.

Appian. Lib. 59).

Liviana

{XXX, 52

55).

P A \ l.X
Oros.
2(i7
l)

S.

libtralu

e.sl

\\

i|ii;iiij

tieiis

ili(.:itiir

relii|iiisse.

||

Irtiati

riAiANiiir METAOiPAiii:.

r.

63

ct^^opdatv.

oi

oz TTsaovTs? -^aav svosxa j(t}widoi;.

aipsr os xat ^tjfxcpaztv

nov

NoujjLtoiov 4

paatXsa
tov
t(ov
5
[j.ev

a'j[j.[j.ayoOvTa xolz
i;tj[j.'iaxtv

A'^pot; xai ^vjs.-ai xat Tautr^;; r?^; Ti:aps[JipoX-^; xupto; xai


s?STtc(J.is
[Jista

st;

tyjv 'l^u)[j.rjV

Nou[jitowv tuiv STtt'.favsatdt(ov xai


Tvioai)svT(i)v

ctTto

toO

TtoXE[j.otJ

Xa'.up(ov xai dpti)[jtov xat TtoXutsXstav Ttapt6vT(ov.


i]x-/]7:t(ovo;

os Ttov
Xntsv.

xaTa A'fptXYjv

spyujv itdaa

[j.sv

XotTtov 'ItaXta tov'Avvt'pav aTts-

aiJTo; os utto Kap}c/joovt(ov xaTV/.Xifl-q vqc, TtoXtopxia;

autou; msCotJarj;

sx-

XXI

taxaiosxdto) totvuv svtautto f^;


Ttapd tov ilxr^Ttttova kapyrjoovtot

ItaXta;
'

'Awtpa;

dTts}((op-/;as.
'

xai tots TtpsaSstJovtat 2


Ttsvts xai

os dvaTtS[jt7:st Ttpo;
TtoXs[jitj),

l\o[j.atou;

tsaaa-

pdxovta
Mi

Y)(j.spa;

dvaxtoyrjV
[j.tai}o; fjv

oou; tto

tb;

dv TaiJTat; aTtsXilsrv ysvotto pdotov.


os;a[J.ev/j Toivuv

m\
i'^'

Touos auTO)

Tpttbv [j.uptd6tov dpYuptou aTai)(j.6;'

auy-

xX-^To; r?jv Ttpsapstav xuptov itotsrtat ttbv aitovotbv tov ^x-/jTtitova.


(bts
(JLY]

xai ttOstat
'

tauta 3

TtXstou;

-/^

tptdxovta vau; systv Kap/-/]oovtou; xai ootjvat


atati(j.6v

P(o[j,aiot; UTtsp

Tibv a7tovo(ov

Ttsvr^xovta (j.uptd6(ov dpYuptou

tou; aijr^jtaXtbtou; 6s ditavta;

xat tou; TtpoarjXtJta; dTtoootjvat.

l.T

Tauta; td; aTtovod; auvstdpa;sv


A'.fpot

sTctatd; 'AvvijiJa;,

xai TtoXXd tpoTtov 7toXs[J.i(ov


'

XXII
2

6tsTtpdtTovTo
!Sx-/]7tt'(ovo;
[J.d/-/]v

(baTS xat Totj; Ttpsopst; auttbv sx r^;

P(6[j.-/];

E7tavt6vta; uTto
6ta'.f.-^-xs

r^; [istd
auvd^rtst

atpattd;

auXX-/]'.f,y-^vat.
-/jTr/^iisi;

dXX'

i;-x-r,7tt'tov

atjtou;

-/ai

7tp6; tov 'Avvipav.


ixsr/];
tJ7tsp
6'Tt

6e 'Avvij^a; sv d^tdaat; taf; au(j.7tXoxat;


a7tov6ai
dvsX-/i'.fi)-/]aav,
e'f'

Yt^vstat
20
T-/]v

-xai

atJTo;

sip-^v/];.
t-/]v

ai

oT; sysvovto

apy(-^v, 7tpoaTsi)sta(bv,

ryq

d^yr^v 7tapsa7t6v6-/]aav. dp-yupiou Xitp(ov st; 6sza

[xuptd6a;.
vi[3av

dXX oux soe^avto


xpivsaflat.

r/]v 7tpoai}fj-x-/]v oi Kap)(-/]66vtot,

7tpoasta?av os tov 'Av-

7toXs[j.to

E7t-^Xi)s

toivuv

atjt6; ts 2x-/j7ti(ov t:^ Kapj(-/]66vt xat


o6[i[xay_oc,

Maat-

viaaa;, stspo; Nou[j.t6tbv


(j,sXXoua-/];

paatXsu;, 'fiXo; xat


[J.dy-/j;

tto

S-/-/]7tt'tovt

[s-^sv/](j.svo;.

8s xtvsrat)at r^;
7ts[X7tst

EpouX-A^O-/]

xataaxo7t-/]aat to atpaTo^tsoov to 'l*(o^x-/]7ti(ov

25 (xatxov

Avvi|3a; xai

xaTaax67tou;.
t-/]v

toutou; sXtbv 6

7tt6styil-/]vat

ts

auTor; 7tpoasTa;s to OTpdTsu(xa /ai


oe
d'.ps{}-^vat [j.-/jVuoovTa; d'7tsp

d'XX-/jv toij ^toXsfjiou

7tapaa-/su-^v, ostTtv^oavTa;

tsDsavto.

Q;

OE SYYu; -^aav ystp(bv, td (jsv

t-/];

Ttapatd^s^o;
tb; 8e to

:^v

d^ta Oau^adaat, ouo otpa-/jpcavTo,

XXIII

r/joiv dpioTotv Ta aTpaTsu(j.aTa tatTovToiv

sp^ov

vtxa ts 6 ^x-/]-

I.

ro/.'jop-/.ta; /,i

||

d;:/iupioe L,
II

dire/iuprjGE
l'.j

||

i)

iT:ek%eiv Sylb.
corr.

\\

IJ

iipoaT(Xuooi; codd.,

7rpoi3T(X'jToc;

1.1
II

-p6-ii)v

L, Tponov 5

dveXEtpDrjoav

L,

\\

2:)

vo'j|aiouiv

\\

'l'.!

T;p^aTO Sylb.

K A n
24
ToTc:

T Q N.
ttuv
svctvtttov

OTi

avops;

ttvsc

K^.pyTjOfjvtiuv

im

xaT7.a-/.0Trf;

atoiXsvTEC oTro 'Avvipou


[xiv

Ptoij.aiotc

TiEpnriTrTouatv

ouc ryyDivTac

toc

auTov o II6->vtoc /axov

o6osv sipYa-jaTO,

7t(3ivooTr;aat

os xsXsuat to OTpaToTrsoov xat osT-vov sXo|xivouc


Ttspt
ttjV

uTTO^ojpsTv
s.

aoiouc a;ra-,'-,'Aouv-

ta? 'Avvtpa Ta

a-paTtav

tu;

s/oi

'

P(u|i.at'ot;.

Siiid.

v.

i!-/r,7rt'o)v

'Avvipac.

64
2 Hauuitialo
(|uattii(U'
i

EVIKOPIVS
('a|it(i.

lUI,

(nii

pviimini cuin niultiis C(|uitii)us.

deiudc

ciiin

\i.i;iuti.

|(istrcnio
aiiri

cum

cvasit.

iiucuta in castris llauiiilialis ari;cuti


cnpidsa.
ingenti

|i(iii(l(i

\i,i;iiiti

iiiilia,

(ictin-

fi^cntu,

cctcni

sii|iellectilis

imst

id

ccrtaincn |iax

ciiiii

('artliaj;iniensil)us tacta

cst.
I

Scipio Ivoniam rediit.


cst.
liiicni

i;l(iria

trimnplunit atipic AtVieauiis ex eo appellari


liclliiiii

c(ic|itiis
(liiaiii

accepit

scciiikIiiiii

riiiiiciiiii

jidst

auiiiiiii

iKiiiiiui

decimuni

ciicperat.

LIBEK QVARTV
1

S.
l'liilippuiii

Transaeto Pnuico

liello

secutum
et
pi-iino

est

Macedonieum contra
ali

rcgem.

(pnn-

II

gentesimo

(|iiiu(|uai;csiiiiii

aiiiKi

urlie

condita:
ei

Titus
est

Quintius
his
:

Flamiuc
i"

2 nius

adversuui

l*liili|ipuu)

rcm

prosi)ere

gessit.

pax

data
lielluui

legihus:

Graeciae

civitatilius (puis
:

Romaui

conti'a euin

detenderant

infcrret

captivos et
:

transfugas redderet

(piiufpiaginta solas naves haheret,

reliipias

Romanis dederet

per

annos decem quaterua milia pondo argenti praestaret


3

et

obsidem daret tilium suum


(lucciii

Demetrium.

Titus Quiutius etiam Lacedaemoniis intulit


et

helluiii.

eorum

Nalii'5

dem

vicit

ipiihus

voluit

condicionihus in fidem accepit.

ingenti gloria duxit ante

curruiu uohilissimos ohsides,


lll

Demetrium

Philipiii filiuni et

Armencm
huic
lA)

Nahidis.

Transacto hello Macedouico secutuin est Syriacum contra Antiochuui regem. Publio
Scipione
(r
II

2 CoiTielio
1

Marco Acilio Glahrioue cousulibus.


vd
inultus
0''
||

Antiocho Haunibal
l'aeim.
[vUle
infrii.
|| ||

se

qui

oj(i.

iiiultos

uigiiiti

niiliaj

cc

milia
1>,

milia

mn. S
II

octiiigentaj P,
&',

octoginta
||

GLO cum
G
||

1'iiean.,

cc
ras.

trigiiita
\\

triginta

S
a

(vide infra)
fliiem

:j

supernoiiuiuj

lectilis

supellectiles

PD

coposa
\\

iil

cer

i.

redit

LO
iii

\\

om.

LO
iiii

\\

soptlmum poslulat Verheyck


quingentesimo et {om. G')
aic

breviauivm ab vrbe conuita


(liber L)

lik.
\\

kxplicit iNciriT

F,

om. G,

EXPLiciT LiBER TBRTivs INCIPIT LIB

qvartvs
PI),
||

LO

quiiiquagensimo

(qninquagesimo
\\

LO)

primo
\\

GLOHV,
||

quingentesimo quinquagensimo et primo FDJsZ

!i

(laminius
et ut cap-

codd.

et

Piiean., rorr. Sylb.

10 rem] et

rem

regem

LO
FG\

Pnean.
I.

||

et

pax Pl)

\\

tiuos

LO

Paean., ut captiuos
redderet

PD
et

12 rciiiiere G^

quinquagintaj

quiiitius

LO
it

||

habere et
||

LO
rns.

\\

dederit

LO,

|j

l;i

om.

{|

obsidem daret om.


||

G- add. post demctrium

11

lacedaci.
\\

monis L,
acccplt]

lacedaemonas
cepit

||

ducem] d** G'


||

nauidem LO, abidem

||

l'i

uicit

G-

recepit G,
[cf.

(/'
I
(;

ingenti]

intiti
||

LO

\\

gloriam O,
\\

ante duxit inserunt


\\

PD

triumphauit,
\\

fortasse reite

Paean.)

||

armen

LO

nauidis

FG

Is

marco om. PI>

acilicio

L, ancilio G-

sc baniiibal

LO
a Livio
.

XXIII.

2]

alieiia

[cf.
.

Appian. Lih. iH

ypuaifju

i; '1'm[At^v

-ocXavToi or/.oi
iil

-/.'jX

apY'Jfno'j
dcdiiiiiis
;

oiayt/.tcc

y.otl

TrEVTazoaia

It^z\).t.z:

unde

iipparct Eiitropium ita scripsisse

supra
,

(ictingcnta
1'aeanius,

cum

iiiulurc nlnisset in octojfiutii idijue acciperctur dc ocloginta mililms

ut ustendit

arijenti poiidu

peiiderit
3)
4]
I.

numerum ulpote nimis c.riijuum pru laiitu auru. intcrpolatione lam Paeanius quam cudicis Luijdunensis familia. .Moiniiisen'

inularil is a

quo

Liviana {AAA', 43
aliena a Livio.

43].

II.

Liriana IXXXI, l.j; Liriana (AAA7, 5). /


2)

XWIIl,

!)).

3)

III.

/)

Liviana {XXXIII, 30). Liviana (A'AA7F, 25 Liriana {XXXVI, I).

32).

2)

Liviana

(AAAVV, 60; XXXIII,

43 i;.

P
Oro.
-iTii

A V L V

S.
vcnditi fiicrmit
//.

It)

Snliidis.

\\

Rmiuiiii ciiptivi,

(iiii

snli

llMiniiliMlc iicr (ii-.Mcciuin


(ib

liicniiit .V

univcrsi

rccepti ciipitilnis (captivis T) rasis

(lctorsam (ilctcrram

ilctcrsa t;

scrvitiitcm ,scrvitiitc L)

riAIANIOr METAiDPAXli:.

A.

65
otcaioi)-/;

TTtwv y.m [Jnxpo'j Cwvtcc tov

'

A'rn'|-iav atrjiU

d\X

jjiev

ouv TSTTapatv iTnriuat

-XoOto;

os,

000? outtu)

poTSpov,

sv tt^ irapc^ijSoX-^ /.a~{)d^':^\)r^

~wi

7to?vi(j.tiov,

ctV.oat

\xb) |i.'jpid3(uv

dpYuptou, ypuatou os oxtw aTo9[j.o;'

laO-^fJiaTd ts TuoXXd xai iTavTooaTrd.


'Pc6[ji-/]v

ouToc
5

TtoXjfjto;

Ixupojai Ta; aTiovod; xai rrpo; r?jv

STra-r^zs-j 6 i!x7jTrt'iov xat


vt'/.-/];

Trp
|j.o;.

^tix-qv

dptd(j.[5U0sV

Acfptxavo; ts

IttsxX-^&T]

t-^;

sauTou

YSvo(j.iVo; sttojvu-

eTsXcUTyjOc oi o ti:6Xi(xo; outo; svvdTuj xai ojxdTco svtauTO).

B
Td
(j.o:
[J.3V

B A

A.
6

ouv

A'.fpcov

uTTo

'

Pco(j.at'ot;

^v ^/oXou9tjO o

MaxcOovtxo; iroXct^;

~po; tov paatXsa

(Ih'At7nrov

upcoTCjj

xai TrsvTTj^/ooTcj) xai TTcVTaxootoaTcu

lU

koXsco; Tct.

Opo;
ciJoTi
(j.atot;
y.al

ov TtTo; kuvTto; <l)Xa[j.tvto; x-(J.'f i)t; vtxa T atJTov xai Tti)Tat


tcoX^cov

o-ovod;

II

Tcov

auTov d7U^at)at tcov 'EXX^/jvtxcov, di TCpooX^cop^^-/oav

Pco- 2

irapd tov tou 7roX(j.ou xatpov, xai tou; at)^()taXc6Tou; xai 7:poa"/]XuTa; d^rooouvat
TrX^tou; y_tv 7TVT"^xovTa
v-/]cov
,

xai
lo Tot;

(J."/]

Ta; 0 XotTrd; d^idoa; ^rapaoouvat

co; 0 xat

;"^;

svtauTor;

otoovat cpopov
o(j."/jpov

Er^ota TTpaxto)(tAta TdAavTa dp^^uptou xai 7TpooTt


[j.TaaT"/jOa;
[>-ayrj

Tov

[uiov]

A"/j(j.-f(Tptov
vr^'/

Tcapaoouvat.
T

os

7:i

tou; .\axoat[j.ovt'ou; 3
atpsr ouvta"^Xi)

OXa(J.t'vto;
i)^^xa;

oTpaTtdv

xpaT^r

auTcov

xai

tov
i;

OTpaTrjov
T^r^v

a;

[3ouX-/it>"/j

7rot"/]ad[j.vo;

u^lOOttovoqv
^/][J."/]Tpt'0U

i)pta[j.|3ucov

Pc6[ji,"/]v

7LpOTp^6vTCOV
"2(1

auTci)

TOU dp[J.aTo;

TOU OtXt^TTTOU 7:ato6; zai 'Ap(XV0U

Tou Ndptoo;. OuTco xai Tcov Maxoovtxtt)v xai tcov ^Vaxcovtxcov /]au^aadvTcov 7rp6;
Tov paatX^uovTa Xupia; d')Z'^6-q 7t6A[j.o;.
TTtcov

Avtio)^ov III

uTuaTot 0 r^aa') floiJpXto; Kopv/]Xto; l/.r^-

xai

Mdpxo; AxtXto;
Avvtj5a;

rXajSpicov

ouv(j.d)^t os toj [XV

AvTt6ycj) tc'.suyj; x t"^; 2


c!j;

Kapy"/]o6vo;

(oso; (dp auTov il-ri^ia^z r^; TraTpioo;

'Pco(jtat'ot; -xooi)^/]o6-

ptpXiov

o'

add. Sylh.
|i

||

11

tf/.aifno; L,

corr.
1 li

||

13 xal L, xai to'j;

||

7ipoaf|/.'jooi;
||

LS

||

14

xai

t'

ToT; E;fj; Srhulte

1.',

aiTf,aia

||

'Jtov

iirfd.

Sylb.

||

xaTaooOvat L'

17

y.ai

auvSfjXa; rodd.,
uroOTtov-

/at delef Moimnsen, xai vtaTa


oo; apograph.
Venet.,

a'jvi)T|V.a;

Schulze
{{

{{

IS

'j-oairov

L, utto ozovoai; cod. Sylb.

el

S.

'jnooTTovoov

Schuhe

22 dvicfjr]]

dvfjtfSr)

{{

24 y_a).v.T|Oovo; L, corr.

P
currum triumpliantis secuti
suut.

A V L V
I"')

S.
let

oodeiu tempore lusubres Boii


est,
{{

boii L),

\\

quibus Tici-PUn, 3,7,124


Oros. 270

num

(ticium

A'')

civitas eondita

(eoutrita

atque Cenomani icenomanui L, cenomaunis


'A'.

A'Zi contractis in in Italia

unum

viribus Hamilcare (eum amilcare

amilebari

I')

Poenorum duce
A'')

qui

(italiam Z)

remanserat,
|{

Cremonam Placentiamque
cui

vastantes difficillimo bello a Lucio


in Etruria (eruria

Fiilvio praetore superati sunt.

consul Marcellus (marcellius Z)

a Boiis

Oros. 271

oppressus

postea Furius alter consul auxilio accessit atque ita uuiversani (uuiversa .VZ; Boiorum gentem igni ferrii(|ue vastantes propemodiim usque transacto ad nihiluiu deleverunt,
exercitus perdidit;
{{

magnam partem

EVTROPIVS.

OG
n iuTixcvat, fartliafriiieni jiatviam

EVTROPIVS.

IIII.

suam metu ne Ronianis

tvailevetur veliu(|uens.

Mareus

Aeilius Glahviu iu Acliaiu bene puguavlt.

castva vegis Antiochi uoctuvua iiugna eajita


filius

sunt,

ipse fugatus.

Pliiii]ipo

quia eoutva Antiochum Ilomanis fuisset auxilio,

Demetvius vedditus
IIII

est.

Lucio Covnelio Sciiiione et Gaio Laelio consulibus Scipio Afvicanus


Covnelio Scijiioni consuli legatus contva Antiochuni
jivofectus est.

fratvi

suo Lueio
(|ui

Hannibal

cum

Antiocho evat uavali proelio victus

est.

ipse

jiostea

Autiochus eirca Sipylum Magauxilio

2 nesiam Asiae eivitatem a consule Covnelio Scipione ingenti proelio fusus est.
fuit

Komauis

iu ea jiugna

Eumenes
peditum

Attali regis frater, qui


,

Eumeniam

in

Phrygia conli

(lidit.

(piincpiaginta

milia

tria

e^piitum eo certamine ex parte regis oceisa


est a senatu

sunt.

tum rex pacem

petiit.
:

isdem condicionibus data

(|uamquam

victo,

(piibus ante ottercbatur

ut ex
.et

Europa

et xVsia

recederet at(pie intva

Tauvum

se coutiuevet,
belli

decem milia talentovum


deret.

viginti obsides praeberet,

Hannibalem concitatorem

de-

Eumeui
et

regi donatae sunt a seuatu onnies Asiae civitates quas Antiochus bello

perdiderat.

Rhodiis, qui auxilium


Scipio

Romanis contva regem Antiochum


rediit,
,

tulevaut.

mul-

\b

tae urbes concessae sunt.


et

Romam

ingeuti
(piia

glovia tviumphavit.

nomen
fvater

ipse

ad imitationem

fvatvis

Asiagenis aceepit

Asiam

vicevat

sicuti

ipsius propter Africam

domitam Afrieanus

ajtpellabatur.

Sjjuvio Postumio Albino, Quinto Marco Philippo consulibus Marcus Fulvius de Aetolis

2 tvium])havit. marcus om.


turno
II

Hannilial,
2 aquiliiis

(pu victo Antiocho ne Romanis traderetur ad Prusiam Bithy-

"20

PD
:)

||

LO,
5 et

ancilius

(i

||

achia

0''
||

antibchi G'
\\

|{

nocturna pugna] iiocturna L, noc||

quia] que
(sipuliirn

\\

om.

LO

\\

consule

GL

africanis

&''

(i

scipione
circa

||

antiohus

\\

circa

sipylum

PD) magnesiam FGPDS,


et

circa

sipylum

magnam iam LO,


\\

sipylum ad magne-

siam corrector cod. Lincoln.

Glareanus, circa magnesiara ad sipylum Cellar.


||

>J

in ea
[|

eumensis
11

LO

||

frigiam G'
II

10
\\

xxx

milia
||

LO
1

giiita
\\

G
||

pugna romanis

PD

\\

parte re om.

G
||

tria]

quattuor milia Z.0


||

||

petit codcl.
II

est

om.

a om. 6'
||

ante om.

*aurum
(V',

(V'

se om. G'
||

13 railia om.
||

LO

concitorem

LO, concitarem G'


siciit

dederit

LOD,
\\ ]|

**eret

redderet

G"\\

rege L'

16 con-

cessae eraiit

LO,

concessere D, concesserunt
||

redit

LO,

re add.

G-

17

asiagenus G-, asiaticus

S
||

Paean.

\\

qui

LO
\\

||

lii

supurio

LO

quinto marco
||

LO

Paean., miTco
\\

FGPD,

ma.icw Schonh.

marcus om.

LO

Faean.

fuluinus

||

20 triumphasuit G'

brusiam

bithiniae

regem bithiniae G'

III.

.5

Liriana (.V.V.VIV,
Liviana

13
1

IIII.

/)

XXXVIl,

43).
.yS

aliena

v.

i castr.i

cipta sunt.
condidit.

2
3)

Liviana (.Y.V.YI7/, 59); aliena Liviana {XXXVII, Liviana

U S).

v.

9 Attali regis

V.

/)

{XXXIX,

S).

P
Oros. 271

A V L V

S.

Oros. 272

Oros.

27:i

(et africano A'Z) iterum Tito Sempronio (simpronio H) (modiolauum Z) decem railia Gallorum caesa sequeuti autem proelio undeeim milia Gallorum, Romanoruin vero quinque milia occisa sunt. Minueiiis a Liguribus in extremum periculi (peculi .V) adductus et insidiis hostium circumventus (circumvenientes )', circumventes H) vix Numidarum equitum industria liberatus est. 5 L. Cornelio 18 appellabatur. Lucius Baebius in {om. V) Hispaniam (spaniam HN) proficiscens a Liguribus cireinnventus cum universo exercitu occisus est. unde adeo (ado Z) ne mintium quidem superfuisse constat, ut internicitmem ipsam Roraae Massilienses iiuassalienses L, raansilienses nuntiare (enuntiare A'Z curaverint curaverunt I). Marcius 'inarcus H) consul adversus Ligures profectus superatusque quattuor milia milituiu amisit. 10 Spurio

4 redditits est.

\\

Piililio

Sciiiione Africano

Lonjfo consiililjus apud Mediolanium

||

||

||

'/.}

||

riAIANlOV MKTAtDPAilS.

A.

67
j'^'''^"'^'

[i.vo';)

'P(o[i.a(ot;

os
u'f'

MaxiOovtov
"'^1'

[paaiXsu;]

OiXraTro;.
fiv

^^

v'jzToji.ayia 3

xaToi

"/]-;

'Ayaiav
'PwjJLarot

r^Y-P-'^''^

rXapptcov. xat r^;


'.piufsi

7Tap=[i.|-loX-^;

toG |3aat-

Xiw;
/.Eta;.

01

-^'T"'"''''^^^

xupiof

os

exsivo;

iizl

xh

Xot-ov r^; [iaai-

OtXiTT-u)

Lir,[i.Y^Tpio;

-ar; d-iooilrj

t-^;

a'J|i.[jiayta;

ydptv.

TouTou; otaoyo';Tat
/XrjSivTo;
'

to'j; uTrdTO'j;

Aouxto; Kop-r^Xto;

ilxrjTiitov

(doX'.fo; (ov to'j IIII

A'.fptxavo'j xat h doiX'x.o; auTo) ystpoTovstTat X-/]fdToc)

xai Fdto; AaiXto;' xat Tcpo-

xai ai^jzzai zXi^pw Ta to5 ttoX[xo'j to'j

rpo; AvTtoyov
"

iizl

tov i]xrj tiova. 0 tyv

TEpov

(Jtv

va'j[i.ayta

t-^;

paatXtxr^; xpdTr|a oTpaTtd;


-?!

-/jYcixova

Avvti3av o

OToXo;
10 T

ETTctTa 0 xat

auTov AvTtoyov v .MaYvr^ata

po;

i^t uXo) t"^;

Aata; vtzd 2

zat t; csuf/jv TpT:t

xotvcovo; 0 auTU) TafJTrj; Ifiv^To r^; [JLay/j; Eu[i.v/j;

At-

Td/.ou
[jtvtov

Tou r^; 'Aata; [3aatXEu); doXcf6;,

S; Trc6vu[xov a'jTc;) TToXtv 0t[J.aTo to L-j-

v TauTfj

-?!

!i.dyY)

7:vt

(j.uptdat TTECo^Jidytov
tp-/jv/]v
o'j

xat TptaytXtot; tTTZ'jatv


'q

r~wt

j5aat}axo; fviTo

oTpaTo;.

aiTcr ^ouv

AvTioyo; xai ototoatv

atJYxXrjTo; 3
r^i-r^[ivi(Ji.

'.f.'

at; zai

TrpfjTEpov TTpouTctvi

auv&-rjzat;

j5apuvaaa Td; oTrovod;

ib;

15

cit

a'jvi)-^zat 0

cryov o)0'
TcJov

t-^; [xiv EupioT:-/;; a'JTov zai

r^; Aaia; dTToycopcrv

d^irda/];"

!J.Vc'.v

iizl

VTo; Tou Taupou Tipo; dvtayovTa rjXtov


ctzoat

etasve^yzat 0
cb;

[i.upfa

Td-

XavTa zai
Zivco

i^j[i.Yjpou;

TcapaSouvat

tov

Avvtpav ezoouvat
AvTtoyov
Tdi5^

tcov Tapaycov
au[i.'

Tc zai

auTor; atTtcoTaTov.

Ta

[i.v
'

TTpo;

Eu[iVt o T'^;

[xayta; ydptv otop-^i)y]aav at ttoXci; r^;


20

Aata;, a; ;XXo{TTct zaTa Ta; arovod;

Av-

Tioyo;,
y&-/]aav.
Tcb-^

Pooiot; Tc zai auTor;


6 0 2z-/jTttu)v T:i

au[j.[Xc[i.ay/)z6at

oXXai

TtJov

k6Xu)v

'jTrazo^jEtv T:cTd-

TouTot; Tof; Ipyot; e&ptdfxpeuac -/r/jadixcvo; xat a^jTo; dTTo

xaTopDco&lvTcov ovoixa

touto o y' AataTtzo;.

STTOUptOU Ss n00T0U[Xt0U
taOc?a[xV(ov (pouXpto;
"-'5

AXjSlVOU xai KuvTOU

MdpXOU

(PtXtTTTTOU

T-/JV

uTcaTciav

V
"2

[Xv

xoTa AtTcoXcbv

f)ptdjxj5uav

Avvf|3a; 61 daf)VEaTcpov
aiTo^JvTcov

t'jv

.AvTtoyov opcbv xaTa'f'JYct TTpo; Opouafav

tov Btiiuvcbv jiaatXEa.

|j.a-/.i'jcuv

flaoiXeu; om.
II

LS

\\

!i

atruXu)]

*-uX*

Z.'

||

2:j

T:o'j3TO'jij.io'j

/-,

rciiTOfj.to^j

jl

(jLci[ixio'j

iS

K A
4

II

ITQN.
Ma/.coovtov
[iaaiAiou;

OTt

ATjjxrJTpto;

uto;

T|V

(\>Od~r.vj

-oh

ov

oi

'

PtufxaTot

'6[XTjpov

izyv).

aujxjxcyTi^avto?

os
tt,;

<I)t>.tTciro'j

toT; 'Pcujxafotc

toutov a[X2t[36|XcV0t
/o/(.

tTj;

evvoia;

(suvota;
Y>/).

M.)

a'itaat tov

-aloa

o;xT|pcfac.

exc.

de ins.

10 (56 9*

6S
iiiiic
vc'f;'i'iii

EVTl^OPIVS.
fiifrcrat

IIII.

veiietitns
,

etiam

al)

cd cst
liiliit

|icr

'ritiini

(Juintiunf Flaminiiiin.
tiuiliiis

ct

cuni

tradcmlus Kdnianis esset

veneunni

et

a|iii(l

Liliyssani in

Nicdiiic-

(lensiuni seiinltus est.

YI

l'liili])]io

rege Maeedoniae niortno

(jui

et

adversuni Komauos bellum gesserat et


.

IJOStea

Kiniianis cnutra

Antidcliuui auxilimii tulerat

tilius

cius Perseus

in

Macedonia

2 reliellavit iugontibus eo]iiis

ad belluni

i;iratis.

nani adiutores lialiebat Cotyn Tliraciae


iu auxilio erant
,

regem

et

regem

Illyrici

Gentium
,

uouiine.

Komauis autem
,

Eumenes
Jlasiuissa
utrifslo

Asiae rex, Ariaratus Cajiiiadoeiae

Autioclius Syriae

Ptolemaeus Aegy])ti

Numidiae.
3 qne se
est et
tenti

Prusias antem Bitliyniae


|iraehiiit.

quamquam sororem

Persei uxorem haberet.

aci|iiiiiii
51

dux liomauiirum

Pulilius Liciuius consul contra

eum missus

rege gravi

jiroelio victus.

neqne tamen Komani ()uamquam


liis

sujierati regi ])e-

])acem jiraestare voluerunt uisi

condicionibus

ut se et suos senatui et \w-

4 jiulo

Komano

dederet.

mox missus
eius et

contra

eum Lueius Aemilins Paulus


sed Gentius
fraterque
tiicile

consul et in

Illyricum Gaius Anicius ])raetor contra Gentinm.

uno

])roelio vietus
1.5

mox se dedidit. mater mauorum venernnt. ita


VII
Cnui
Perseo

uxor

et

duo

filii

simnl in ])otestatem Ko-

bello intra

xxx

dies ]ierfecto ante eognitum est

Gentinm vietnm

(|uam coe])tum bellum nnntiaretnr.

autem Aemilius Panlus consul


equitatus

iii

Nonas

Sejit.

dimicavit vicitqne

enm
"2

viginti milibns iieditum eius occisis.

cum rege

integer fugit.

Romanorum
2(i

ceutum milites amissi sunt.


diderunt.
ei
i])se

urbes Macedoniae omues (juas rex tennerat Romanis se de-

rex

cum

desereretur ab amicis, venit in Pauli ])otestatem.

sed houorem
sibi

Aemilius Paulus consul non qnasi victo habuit:


reperitus
II

nam
per G-

et

voleutem ad ])edes
flamini G'
2

0',

repertus 02
||

per titum]

petitura

O',
(r

petitus
||

||

||

ciim

ex
,

con

esset G7
II

i.

raa.

\\

libussam
\\

LO

lipyssam
\\

nicomediensium
||

PD
ei

et

regem om. F(!

gentium G
G',

auxiliiim l'D

eumenis

Vinelus

\\

siria

LO

ptliatlomeus
\\

ptholomaeus G-L,
||

ptolomaeus

LO LO OPD

\\

G 8
\\

cothum
ariarcus
11

FGS
LO,
6'

cotum

ariarates
||

jj

graui*

regi]

LO

12
II

ut] et ut

||

se

om.

LO
,

et unte

popnlo om.

G
\\

||

polo G'

||

populo romano dederet]


getius
\\ ||

prodiderit L,

prodederit

||

14

gaionicius P, gaius antius

LO

gentium

G
IB
(cf.

1.5

dedit

L/)A"Z
II

duo om.

LO

||

que

PD
fugit

II

diebus
II

\\

gentium

FGPD

20 amissi suiit

LOPD G 18 perse LO Mi tenuerat] amiserat PD


FG
||

quoque

potestate

||

LO

||

uenerant
Liv.

LO
||

||

ita

om.

\\

integer
\\

1'ugit

LO
||

XLIV,

42, 1), inter-

dederniit P7)

21

deseretur G'

22 aemi-

lius pauliis

consul om.

LO
v.

V.

S)
/)

Liriana (.V.V.V/.V, 3/;; aliena:


Liviana (.V.V.V.V, ai
;

% et apud

5 sepultus

est.

VL

XXXXII,

11).

i) 5]
i)

Liviana Liviana
Liviana

{XX XXII,

29).

{XXXXII, 4262).

VII.

/)

Liviana
Liviana

{XXXXIV, 31 41). {XXXXIV 3743).


,

2)

(.V.\'.\'A'F,

8).

P
Oros. 271

A V

L V

S.

S sepullus esl.

\\

luorbo
Hier.
1^21)

|)eviit.

est

'oni.

L)
II

auin) Scipio Africanus ali iiigrata. silii urlic diu exulans apud Amitcrnum tuuc Vulcani ivulsaui //V insula, ijiiae ante iion fiicrat, vepente mari (, mavis /') edita. liis quo((ue dielnis actuni est (piod dc Heliodoro Machabaeovum navvat

eodcm

||

liistovia.

1'liilippo

nAIANIiiY METAaiPASli;.

A.

69
xai 'foiitp x-^; xt[iu)p(a<; cpap-

auxov
|xa/o';

'Pw[j.at'(ov ota

xou tXajJirnVyj

T^arjrtyyr^iJLa

s^sooiV^

a-daa; d-o&v^axif

xat lidTrxo^jaiv aoxov sv Atj5!Jaa"(j x"^; Bt&'jvfa;

yiopm, xat

6 Td'fo; l; x6o opdxat.

Kaxd
5

xoOxov xov -^povov <[)iXt--o;


r^v

[xsv

exiXsuxYjasv 6 [5aatA'j; x'^; Maxeoovtac.

VI

ok xouxou Txat; (nspasij;

6vo[j.a aOxu))

sxupdvv^as xaxd
xs

'Pio[Jiatujv

ttoXXyjV

auX-

XsEa; axpaxtdv
Tiov xov

au[j.(jiaytx6v xs

ou [xtxp6v

I\6x'jv

^dp xov Hpaxwv j3aotXa xat Fsv- 2


"r^v

DJvuptwv

7rXxX"/jXo.
x,

7rapaax'j"/;

xotvjv

Exaxipojftsv d' aaa


xo'j

'

l^to[j.atot;

7rtzo'jpo'jvxu)v Eu[j.vou;

S; X"^;

Aata; xpdxt, xat

KaTziraooxuJv jiaatXsw;

Apiapdxou
)0 xo'j

y.al

x"^;

upia;

Avxt6y(ou xat lIxoA[j.at'ou xou AiYUTrxou xai Maaiviaaou


^'
''j't

Noupitoou.
o(Jtuj;

npouata; -ppizapiayvr

x^^josax"?]; r^> ett

doX'.p-rj

xou IlEpadw;, sxaxspot;


riouj^lXto; Atxtvvto; 3
X"^

YS

a'Jx6v taov

'r^'(Zi~rj

os X"^;

'Pu>[j.a'tx'^;

axpaxtd;

'jTraxo;

xouxov aozm xov


vvtx"/jX(b;

Tr6X|j.ov

d7:oxX"A^pwaavxo;

xo'j 0"^[j.ou'

xat vtxdxat

F"-^/^

xaixot

llspaEu;

tp"rjV"rjV
[jf/j

7iaY'CtAa; Tuapd

xiov 'Pu)[JtaiuiV

ot"rj[jLapXEv

(dp
1.5

o"^(j,o;

oux

'^"^

ocoaEtv, t

zai auxo; sauxov zai xou; auxou ^rdvxa; sxoot"^ xoi;


o'jv
sTri
7i:

auxoij; 7rapoax-/]aa(j.vot;.

OEijXEpo;

auxov

7X[J.7rxat

i\ouxto; At[j.iXto; llauXo;" 4


o [xsv oijv PevTto; d'(ia
Tr[]
[JtVjTpt

xat rdto; Avvio; Exspu) axpaxEU[iaxt


XE
a'jvEpit?
"xat
-/jxx"/]})"^

xov

IXXuptov rivTtov.
ia-JTov

-/at
o"/]

xof;

'

Pio(j.aiot;

TrapEOwzEv [d\ia

zat

Ca(JtET"/]

zat 7ratat

ouo zat

zat doX'.fuj"

xat to eiIvo; Trdv sy~r^br^.


r^

eyevexo Ss to
ay.ryr^.

Ep^ov

[ev] -/;[jipat;

xptdxovxa' i'fbaai xe

~rft x"^; au[ji7:Xo"/-^;

vqc, ^nyr^c,

20

OauXo;

os xpixTj xou

(J.yjv6;

xou S7rT(Jippiou

au[Ji[xiEa; tu)

OEpaEt otE^fdstpE

(xsv

\^I

auxo'j /tXtdoa; Et'xoat xo'j ttc^qu.

exeivov o EoiwSs (XExd X"^;

['^tttou

auxou ouos xa6

Tov d^TQpaXcbv Tu)v [xa)(0[ivu)v

at [xsv ouv TtoXEt; ui)u; 7rpoa-/(op"/)aav 'Poj(xatQt;"

npaE'j; 0 uTTo Tuiv au(X7r'.fUY6Tiov zaTaXt'f f^Ei; ia^jTov ^zapEoioxE 'Pw(xaiot;'


IIa'jXo;
oijj^

zat 6 2

(b;

yjtt"/]

[xevqv

otoEv,

dXXd xat

7xpoa7rt'7rTovTa 7rp6;

Ta ^'jvaxa dv(bp&(a

u7iX^y.XT(T0

II

10 vou(xe5o'J
||

Z.,

vo'j|j.i5ou
||

S
1

||

12 vixaToit S, /. te
tvj

i
||

||

15 a'jTa
1

/..,

oiuto

IJ^,
\\

aurjfjLE-

Tov vel

a'j-0'j;
.*!/I6.

^
||

ai[j^t"Aio?

semper
L,

7
j

ajia

Mommsev,
-xai
iS

aJTfj
||

ev add. Schulze

pa; cod.

2o

aer.Tejjrjiryj

corr.

23 ot] 0

xiTaXTjtf&ei; L, oorr.

K A n
23
TtoX[i(o

T Q N.
/aTaXi[i7Tavo[iv&;
At[xiXi(p

oTt
UTio

riipssij?
-(uv

u3TaTo;

^aoiXtuQ Ma-/.Oovia;
'.pp(ov

ev tco ~poc

P(o[ia(ou?

oi-/si(uv

otTiO-fVous

hif/ziprps^t sauTov
[-/.at

nauX(o.

Ss Trsostv
(-/(aTa-

pouXTjUsvta TTpo; xoTc Yovaaiv auxou avaaxTjaa;


[5aXXsi
Siiid.

ETTstTTiuv,

avOpojTrs xijxou -/taflatpsT;

luh.)

xo xaTopilojjxa]

STri
.

itvo? paoiXixoij {)p6vou irapsSpov auT(p xaTsoTTjOaxo.

E.rc. Plai).
TrsjcTv

TS

59 3/ 66. 5 D)
xaTsoTTjoaTO.

a[i.a -,'ap

[om. loh.) paotXt-/f; i>sga7reta xov avopa uTzzoiiaxo


v.

Siiid. s.

Ai[tiXtoc

loh. cxc. de virt.

790 (57

J/j.

70 3 caderc non

EVTROPIVS.

IIII.

i^ennisit et iuxta se iu sella Cdnloeavit.


:

Macedonibus

et Tilyriis liae leges

a Konianis datae

ut

liheri

essent

et

diuiidiuui

eorum trihutorum
])ro

jiraestavent
niaf;'is

([uae

regihus |)racstitisscnt. ut appareret i)0])ulum liomanum


ritia

acquitate

quam avai

diniicare.

ita(|ue

iu

eonveutu
(luae

intiiiitdruiii

|i(i|KiloruHi

Tauhis

iioc

pronuntiavit et
iiaxit,

legixtioues

multarum gentiuni

ad eum veuerant magniticeutissime eouvi\io

diceus eiusdem liomiuis esse deliere et helhi vincere et in convivii ajiiiaratu clegantem

YIII esse.
huit.

Mo\

sejituaginta civitates E])iri (|uae rehellahaut

ce])it,

])raedam militihus distri-

Romam
iu

iugenti ])om])a rediit in navi Persei, quae iuusitatae magnitudiuis fuisse


trium]3havit auteni inagniducti suut lu

traditur.

adeo ut sedecim ordines dicatur hal)uisse rcmorum.


currii

2 ficeutissime

aureo
tilii

cum
et i])se

duol)us

filiis

utroque latere adstautihus.


uatns.
post

3 ante curruu) duo rcgis


-1

Perseus,

XLV annos
filiis

eum

etiani Anicius

de Ilhriis trium])liavit.
S])ectaculuin
(jue

Gentius

cum

fratre et

aute currum ductus est.

ad hoc

reges uiultarum geutium


et

Komam
iu

veuerunt,

inter alios etiam Attalus at])erli

Eumenes Asiae reges


senatu

Prusias Bithyuiae.

niagno houore exee])ti sunt et


])0sueruut.

mitteute

doua quae attulerunt

Ca]iitolio

Prusias etiaui

filiuni

suiim Niconieden senatui commeudaAit.

VIIII
2
1

lusequeuti anno Lucius

Memmius

in

Lusitania hene puguavit.

Marcellus postea consul res ibidem prosperas gessit.


macedoiiiis P,

machedoiiiis I)

\\

romani
\\

LO'

||

dtae

O''
||

:i

ut appareret om.

FU

\\

equite O'

\\

di-

micarit atque G', dimicare atqiie O-

infliiitorum]

ttnitimorum
Capit.
||
||

FG

\\

qui
\\

PD
\\

\\

magniflcentissiraus

O, magniflcentissimo gantes
'j

DH
\\

Landolf.
7

||

(i

homines

PD

conuiuio

LO
Cr
||

apparatus

LOPD
L
||

Capit.

lxxx L

\\

praedam] prae G'

S
|{

cum

ingenti

LO

naue
||

LO PD
11

Capit.
||

||

ele\\

quam L

dicantur

remorum] romaiiorum
aiiicus

\\

autem om.

LO
regis

10 curro
\\

utro G'
||

ipse*

\\

per-

seus add. G-

\\

GLD
P
VII.
VIII.
II

14
II

eumenis

PD LO
||

\\

12 gentius

||

:i

LO
FG
\\

etiam om.

uenit anle etiam inser.

et post sunt
||

om.

LO
[|

\\

15 dona om.

FG
IS

\\

adtulerant

LO

\\

Ui

uicomedem

17

insequente

(r'7)

mummius
29. 32).

PD

lysitania

prospere

PD

5)
4]

2)

3)
4,

(XXXXV 34 40). e dep. Liv. inter XXXXV, 39 Liviana [XXXXV 43).


Liviana
,
,

Liviana

[XXXXV,

et

40.

Liviana

XA.VVr,
cf.
.

4i-, per.
e.rc.

',6.

VIIII.

/)

Liviana;
e dep.

Diod.

Phol. 316; App.

Iber.

SS.

2)

/..

per. 4S.

P
Oros.
2"f)

A V

L V

S.

16 commendavit.
(Iiiciuio N'i

\\

anno (anni

A"-,

ali iirlie Ciiudita


(altiuii

Lncullo Postumio Albino


(eltliiuberoniin
(iret
//,

H]\\'L) consulibiis
A'')

sexeentesimo (aexeeuti -VZ) Luciii [om. ZX-i Licinio cum oiunes liomanos ingens Celinetns

tiberoniin
[om.
Z)

lieltliibei-onini

invasisset et ex
vel

omuibns non essct

ciui

ire

ZA'^)

in

llispaniam

(hispania HL,
,

ispania V)

miles vel legatus audcret,

Publiiis Scipio,

qiii

post Africamis erit (erat A''Z

ultro se militatnrnin (militaruin A''Z1 in Hispa- 5

niam fspaniam A', ispaniam Z, hispania )) obtnlit, ciim tamen (tamen cum V) in Macedoniam sorte iam deputatus esset. itaque profectus in Hispaniam (spaniam A'', hispanias V) magnas strages (magna strage /.) gcntium dedit. saepins etiam militis (milites V) qnani ducis nsns officio nam et liarliarum provocantem singulariter congressus oceidit. Sergins autem Galba
;

praetor a Lnsitanis elapsus evasit.


|1

magno

proelio victus est miiversoqiie exercitu ainisso ipse ciim

iiiiiicis

vix 10

insequenli

nAIANIOr META<I)PA5:iS.

A.

71

y.al

-/a&EOpa; r^^iwai r^; auioii xai t-^; aXX-/;; [jistsow/s


"

xi[j."^;.

s~;TSui}v

IXX'jptoi ts
Tr^

xat -Maxcoovc; utto 'Pw^xatot; stsXoov opot; TofaOc


TToXet

itvat [isv

auTou;

auTovo[j.o'j;,

03" T"^ 'Pa)[iatiov siacpEpctv

tov

xot;

paatXsGatv oux

ta'.f.pov

[j!,=po; Yj[j.ta'j,

7Cct&tv

^ap ^SoijXovto 'P(u[xatot


5

toui; UTrvjzooy;, dj;

STLtf)u(jioGat 5(p-/j[xdTii)v.

tou;

[asv

opou;

TouTou; v xotvu) Twv 7ravTa"/of}v Trpsap^tov

aq'C(z.{kz'> o

flauXo;'

exdXtas T auTou;

t; uto}(iav cpdaxtov yp"^vat xat vtxdv t oTrXot; xat vvtx"rj[Jtvou; saxtdv

'

F,j5oo[j."^xovTa
T"rjV

os Ttov

HTTctpioTtziov TToXstov dvTtTaTTO[jtva; Tt

Pto[xatot; D> VIII T i;


"^v
T^r^v

TToXtop/ia xat
M-'i6[j."/]v

sx tou

oX[j.ou

X^tav

8tvt[J.

tw

aTpaTtL.
9;

auv

[iYtaT"rj

TTav"^x

iT0[j.iT"/]

vib; 7it|3|3"^x(b; Maxoovtx"^;,

Tou j3aatXuaavTo;

Ikp-

10 asto; 3ta[j.[jY^^"1?- '"4

0xaTTvTc 5(ioptv pTa; ? d[j.!:poTptov Ttbv 7rXuptbv.


dp[J.aTo; ^^puaou

/at aTTo- 2

Sd; &ptd[jpuav
Ttov

scp

Tot; ouo 7Tatai 7TptaTotj(ta[Jtvoi; TrpoTps^ov-

Tou

d'pfJtaTo;
irjj\}'q

auxou FI^paEtu;
0
/at

xVT

xat

TTTapdxovTa y^^ovoto; vtauTou; xai


IXXupttov
rtpt'a[i|So;,

ufstov

otjo.

Avvito /aTa Ttbv

ou zat auTou 7rpo- 3


Ttbv
i)ptd[J.j5(uv
y.ai

7T6fJt7Tuaav

PdvTto; T zat 6

d6X'.f.o; ['svtiou /ai ot ^ratos;.

xouTtov
z

15 fj.Ta-/ov t; T-Jjv 'Ptb[j.-/jv dcf.t/6[Xvot

'ATTaXo; ts

y.ai E'j[Jtvrj;

r^;'Aaia;

llpou-

aia; sz r^; BtOouvta;.

otbpd ts 7rpoaz6(j.taav, d 7Tpoat[j.vot 'P(o[j.arot 7rpoaTa^av

eva^TOT^O^^vat Ttb Ka^rsTtoXit;).

Opouata; oi xai tov uisa tov eoutou

Ntxo[j."/j6"/j

Trapc-

ZaT&TO

TtJJ

0fl\HO.

Ttb 0
20

E?"^; vtauT({)

Aouxto;

M(Jt[xto;

xou; AuatTavou;

vt"/r^ae 7ToX[X(p /ai [XTd

VIIII

TouTov Mdp-zsXXo;.

rfjjryj

LS

K
1

II

T Q N.
oouXsta; aTtTjXXaYfj.svouc iXsuiJipouc stvat
[5pa;(uv
(u?
-/ai
7roX>.(|)

MaxEOovac

oi

-/at

'UXopiou;

tyjc

TrpoaUsv

xai

auTov6[xou? upoaTaTTSt t6 auvsopiov oaafxov te (pspstv

Ttvt

{(im.

loh.)

TfM TiaXai /o[j.tCo}xivou toT; sxaTsp^ov flaatXsuat xaTaosiaTspov,


T(ov
(oTi

av ofxoAoYotTO upo? aTrotv-

ins.

cod.

loh.)

'P(UfLaiou; Ttuv u7Tap$ctvT(uv et? auTouc a3f/T,[xaT(ov r/Trsp etpsast r?,;


o

Maxsoovtxrj;
aTravT(uv
(j//(.

YjYfj.oviac
/u/;.)

e^svrjvo^^evat tov TToXsftov.

yap AifiiXtOs

ec tTjV

aTtavTtov

(rjTisp

t(ov TiapovTojv

axorjV

(r^aav

6s 7:0X^01 /al ix TtoXXtuv sOvtuv auvstXs-(fj.voi)

t6 tt,? [iouXrj?

l^svsYXtuv SoYfxa iXsu&spou; stvat


(s&vtov
ins.
O':^

touc avopa? airscprjvaTo tou? T


siaTia TtoXuTsXioc
t"7]

Ttpoi;

auTov

atptxofievouc t(uv EupujTtaitov


ouftTtoaiou 'itXoTtfiouficVo;
"

loh.)
touv

upiaj^^st?

XaftTtpoTrjTi tou

sXsys yxp

auTtov avop(uv sivat t(o ts


(sTtifLsXsTaiiat loh.)

-oXij.(ij

xpaTsTv xat

TaT; TtapaaxsuaT;

T(i)v

aufi7toai(uv

sTttficXsT;
s.

ts

Suid.
9 'oTi rispasu;

V.

Aifj.iXtoc.

Maxsoovac
Toij

xat (ptXorifiou; cpaivsaiJat.


cpaivssi^at

loh.

I.

l.

vauv

TaXXa ts fisyaXo-pSTttu; xat Ttspa


7toir]aa;.

auvr^&ouc ^r,axr|ac Tr,v sips-

aiav

7:1

sxxator/a aTi/ouc

Exc. Plan. 60
Xo'pu(o; xat tTjV

(66.

6 D).
ETtt
t:'

oTt

-Jj

Toij

npos(u; vau; Ta ts aXXa


7te7totr,fj.VT,v.

eE"/)a"/r|TO

ft"ca-

ipaiav

oToi)((ov

Et/

Suid.

s.

c.

[lEpoeuc.

72

EVTROPIVS.
Tertiiiiii

IIII.

X
url)e

ileiinic
.

helluiii

eoutra Cartlia^iueiii susciiiitur

sesceutesimo
cousulibus,
ii

et altero

ab

coudita auuo
]>riiiio

Lucio Maulio Ceusoriuo et Jlareo

ISlauilio

auno quiu-

2 quagesiuio

post

quam

secuuchiiu

l'uiiiciiiii

traiisactiuu crat.

jirofecti Cartlia-

j;iuem oppuguaveruut.
3

contra eos Hasdruhal diix Cartliagiuieusium dimicabat.


praeerat.
Sciiiio

Famea
uepos
uaiu et
luuita a
^

dux

aiius

c(|uitatiii

Cartliagiuicusium
liuiiis

tum

Sci|iouis Africaui

tribuuus

iiii

miiitaliat.

apiid
et

omues iugens metus


hal)ebatur.

et revereutia

erat.

liaratissimus

ad dimicandum

cousultissimus

itaiiue

jier

cum

consulibus prospere gesta suut.

iic(|uc

quic(|uam magis vei Hasdrubal vcl

Famea

vita-

haut

quam

coutra

eam Komauoruiu

parteui comniittere ubi Scipio dimicaret.


j^er

XI

Per idem teinpus Masiuissa rex Numidarum


imli Koiuaui
relictis
,

anuos sexagiuta fere amicus poct

lu

auuo vitae uouagesimo septimo mortuus (juadragiuta


tilios

(juattuor

tiliis

8cii)iouem divisorem regui iuter

suos esse iussit.


et cou-

XU

Cuni igitur clarum Scijjionis uomen esset, iuveuis adlinc cousul est factus
is

2 tra Cartliagiuem uiissus.

eam

cepit ac diruit.
et

spolia ibi inventa

quae variarum
Siciliae

civi'<

tatum excidiis Carthago


3 Africae
1

collegerat

oruameuta
ita

urbium

civitatibus

Italiae

reddidit
(r'
II

quae sua recoguoscebaut.


LOPI) semper
|| ||

Carthago septiugeutesimo auuo quam


coiulita I'J>
(i
|| \\

suscipit

sexceiitesimo

aiiiio

ab

iirbe
||

et

marco mallio PD, om.

||

anniis quinquagensimiis primiis G-

,i

primo] uno S

pugnaueiunt I.O
.j

||

hisdrubal

igitur scipio
Tiec
II

P
||

||

tunc

LO LOPD

||

dimicabat
ibi
(?
||

quam om.

est

PD
||

\\

hl eodd.

||

ex||

carthaginiensium om.
||

LD^
7

famea] semea
||

FGS

||

||

omnes] hostes Paean.?


uel
fposf magis;]
||

a om.

PD

quicquam G-, nequii-quam


pafrem G', bellum om.

quam om. G'


re.v

shj). scr.

G-

dimicasset

ue O GLO,

||

semea
est

FG FG
\\

prospere om.

\\

euitabant

LO
et

\\

dimicarat

DHV,
G

dimicaret HarUl

10

II

\\

fere

FG
\\

||

11
\\

annum

LO

||

mortuus om. O, mortuus

DV

lxi.iiii
\\

O'

||

om.

LOPD

12

regni om.

PD

14 est missus
||

GPD
\\

\\

is

pam

oepit]

si

se anceps
ait

lli

quae sua revii


||

cognoscebant om.

recognoscebat G'

itaque

ad carth.ngo adnot. O- ut

macrobius sexcentesimo

postquam

PD
Liv.
;

X.

/)

dep.

per.
i,

/,<)

(L.

Marcio M. Manlio)
Zon.
I,
9,

Flor.

1,

31

(7);

Zon. 0, S6 (L. Marcius

M. Ma-

nilius)
2)
3) e dep.

Oros.

22 {cf.SS;.
SO
;

Liv.: per. 49.

26; Oros.

',,

22.
I),

e dep. Liv.:

per. 49;

Flur.

31 [li);
13 eji.
S,

Zon.

27, .527

/J

de trihiinnlu Scipiiinis

rf.

Cic.

de

rep.

VI,

.9.

XI.
XII.

e dep.
/)

Liv.

per.

SO

Val.
;

Maj-. S,

I;

Zwi.

9,
9,

27, 32S.

e dep. e dep. e dep.

Liv.: per. SO
Liv.: per. 51
Liv.
:

Val.

Max.
4,

13,

4;

Zon.

29.

2)

(Diod. exc.

Val. p.

S9I).

3)

per. 5/;

Oros.

25 ex Eutr.

P
Oros. 279

AVLV

S.
'inssi(iue

Carthaginem
traderent
,

\\

Carthaginiensibus evocatis iussisquo


ivi

tanta vis

anuorum repente
rclicta

tradita est,

iit

HV, iussitque NZ), ut arma et naves facile ex ea tota (cx tota .V, ex
qui
(sed carthaKinieuses L)

his tota iV-Z, tota ex his L) AtVica potuisset

(potuisse Z) armari.
(ct

postquam arma Romanis tradiderunt, cem milia (milibus LH) passuum iussi
(dispirationem
-V,

derelicta L]

urbe recedere prociil a mari deL)

dolorem ad desperationem cum ipsa per ipsam (per ipsam om. .VZ) sepeliondi, moxque sibi duos Hasdrubales duces (ducem iV) creaveruut postquam aes fernimquo defocit, aurea argouteaque (creaverant //) armaque faccre aggressi oonsules cuui aliquantam 'aliquantum L) uiiiri partom fecere (facere HV, facere eooperuut .V). (martein T') machiuis diriiissont (diruisset //;, a Carthaginionsibus vioti sunt ati|ue ri^pulsi, Famea quos fugientes Scipio tunc tribunus militum repulso intra luuros hoste defendit.
sunt.

Carthaginienses [om.

disperationoni Z) contulerunt aut defcnsuri civitatem aut

10

||

6 tribunus
Oros. 281 14 missus.
\\

\\t

dictum (datum

JVZ)

est militum

ibi

eontra

quam dum (cum

H) sex ccmtinuis dielius noctibusque (noctibus A"Z) pugnasset,


//')

ultima Cartliaginienses

carthaginieusis

desporatio ad doditionom traxit petentes, ut

quos

riAIANFOT METAOPASli;.

A.

7g
/ai

Kdv-iCif}v
T-^;

r,

Tptxo; y.axa

twv

A'i[>iov

iy.viifir^

oXsji-o; scaxoaioaTw
MdXXto; Kr^vatoprvoc

[j.sv

h\

X
2

6X;co;

Tii,

7:iVT-/]xoaT(L oi zai
uTTaTO'.

osuTipw

[jisTa tajv

toG osuTspou tou xaTd^Avvipa


xai

oX!J.o'j
5

Xuaiv.

os ^sipoTov/j&svTs; Aouzio;

Mdpxo^

MavtXio; irA
Ts;
TjYcTto

Tr^v

A^iprxTjV

elsirXcuaav xai

ttj

Kapj^^oovt TtpoasxdflyjvTo TToXiopxouv'Aaopouj5a;, twv


"/tov '^/.t^tzuov h

Kap)c/jOovitov

tou iztlvj

[Jtsv

oi iTnrswv
i]x-/]T:itovo;

<-\^a[iia^.

auv^v oi Toi; uTrdTot; dpyYjv Ttva


Tou xXY]t)VTo;

aTpaTi(oTix-J]v
/jv

sxfovo; 3

A'fpixavou
i)au[j.a

ou ToaouTov
ib;

apd

toT;

oXsfjitot;
auTov xat

oso; xai ToaouTov

Tapd

T-^;

dvopsta;

pouXsuo^xivou t dpiaTa xai TtitXouvto; Ipf ot; Td oo[xiv


jjouX"^^;

xouvTa 6;o};, toaTS tou; uTrdTou; auTou; xotvtovov


1(1

xat

Y"/.-'--

p"rj[j.dTiov
T"fjV

s/stv,

auTti)

os yp"^ai)ai

:rp6;

Td TTpaxTsa,

TTiO"f,Trp ituptov

tou;

oXs[j.tou;
XI

T:p6; atJTov sxxXivovto; au^j-^T^Xox-^v.

Maatviaaa;

y^^''

''

'^^''

^iou^Jtotov

paatXsu;

T"/]v

TTp^; 'Pi(JLatou; '.ptXtav sTsatv


SjSoo^jlov

;"/]xovTa Tr/]p"/]xi6;,

"/]vi'-/a

d-f)v"^a-/tv

evv/]xoot6v xat

r^;

"/^Xtxta; ttettXtjr^oa^t

ptoxtb; STo;, S"/"/]TCttova


i.j

txsTSuas Tof; iiatat Tot; auTou

(TOoap; oi ouTot

xat

TSTTapdxovTa)
AuT"/]

tTjV [5aatXtav ot^Xstv.


Sx"/]7ut'(ovo;
T]

Tou

o6;a t6v

o"^[j.ov

7Tta

T"/]v

uTraTciav

stt'

auT6v ETrafa-^srv XII


-/at

r/j; v^orr^To; ouTTto

touto

siTtTpSTTouo^rj;"

xai i)dTTov sXttioo; atpt rr]v Kap^/"r]66va

xaTaoxdTTTst
Xa|3tbv TouTov 20

zat

t6v x6a[j.ov

dzavTa r^;

rzoAsto; t6v x 7roX(j.tov aux"^ auvsiXs-CJJtlvov 2


auToi; os eTTOv^XDs

uDu;

dTT6to"/ TtJov TroXstov Taf; dcf(jp"/][J.vat;"


TTpoosTSi)"^^

xat

ooDsvTo; auTO)

t)ptd[X|3ou

xat t6
1 ii

7ti6vu[j.ov

tou 7TdT:7:ou

Acfptxav6; -^dp 3
/.'
||

li

5-/.T|T:ui)V

om. S

||

ayTiij

5,

ccjtiuv

||

11

ccJTiuv

Is

7:(i'/.s|j.ov

L'

K A n
20

T Q N.
Xs-j'0|j,vr|
i!-/.i7:ttuv

KapyT|0(ov
6'

r,

v.rA \\.'^riv/.r^

y.oX

Bupaot

[xst7.

tov TTptoTov 0[vof/.t3|j6v xpatT]auTYjv


^xtTtitovt Ttu 'A'.fptxavtp

3a3a

ItTj

Ttov TTsptoixtov
ettix^.TjV

Atjilutuv

av(jpr,To.

os -T|V
tvjv

iraTTTTto

>,a,3(ov

'A'fptxav6;

t6 IvtsuDcV

ota -s

apsTrjv y.aX to t(ov xaTopi)toij.aT(ov

C[j.otoTpo-ov

~tovoixa3!)T|.

Said.

S.

V.

'A'.pptxavo;.

P A V L
belli

S.
servire liceret;

clades

reliqiios fecisset

(fecit L),

saltem

(saltim HL)

ac primiim

agmen

mulientm satis miserabile (mirabile NZ), post virorum descenclit; nam fuisse mulierum viginti quinque (quique A') milia (milia om. N^ virorum triginta milia (milia om. A'i) traditum est.
,

rex
5

regi H)

Hasdru1)al se ultro dedidit (dededit

!',

dedit A'Zi)

transfugae
,

(trausfugae post

10

H, qiii Aesculapii (aescolapii NZL templum occupaverant voluntario praecipitio dati igne consumpti sunt. uxor Hasdrubalis se suosque filios secum femineo furore in medium iecit incendium. ii^sa autem civitas xvi tliebus continuis (decem et septem continuis diebus /.) arsit miserumque spectaculum suis victoribus (victoribus suis L) praebiiit; nmltitudo omnis captivorum exceptis paucis principibus (princibus N) venumdata est. diruta est autem Cartliago omni murali lapide in pulverem (pulvere 1") comminuto. cuius fuisse situs (situ Z)
aescolapii
||

Oros. 27a

passuum niuro amplexa (complexa NZ) tota paene mari cingebatur absque faucibus, quae (qua N) tribus milibus passuum aperiebantur iaperiebaluiiusmodi dicitur
:

xxii milia (milia om. N')

15

murum triginta (xx T') pedes latum habuit saxo quadrato in altitudine 'alticubitorum ijuadraginta. arx [L, a saxo P [in ). Z, asgxg N]), ciii Byrsae (burse Vj nomen erat, paulo amplius quam duo milia (milia om.. V) passuum tenebat; ex (et ex Z) una parte murus coramunis (communi V) urbis (est urbis ZiV^; et Byrsae imminens mari, quod et
tur Z:
;

is

lociis

tudinem V

quod

Z,

mare stagnum

dicitur,

quoniam obiectu
.V',.

'obictu
||

r')

protentae linguae tranquillatur

(stronguilatur H, stranguilatur V, strangulatur


EVTROPIVS.

.sjjolin
j^

74
4 oondita erat deleta est.
|)ni])ter

EVTROPIVS.
Sci]no
iioineii
(|iKid

1111.

avus eius accejtcrat mernit.

scilicet

nt

virtiitein

etiaiu ijise Africaiins inuior Nocaretnr.

Xlll

Futerini

iii

.Macedouia ((uidani Pseudoidiiliiiiius aruia uiovit et Komauuni ])raetorem


coutra se

Pubiinni Inventiuiu
cilius Metellns

missum ad iuternicionem

vicit.

]iost

eum Quiutus Caexxv


mililins eins 5

dnx

a Ivomanis coutra Pseudo]jliiIi]iiiiun


rece])it.

missus

est et

occisis

Macedoniam

i])snui

etiam Pseudoijhilijipum in jjotestatem suam redegit.


iirojjter in-

XIIII

Corinthiis (juoque belhim indictum est, nohilissimae Graeciae civitati,

2 iuriam legatornm

Uomauorum.

hauc

Mummius
:

consul

ce])it et

diruit.

tres igitur

Ro-

mae
est

simul celelierrimi triumiihi fnerunt

Atricani ex Africa ante cuius currum ductus


iwaecessit Andriscus

Hasdrnhal,

Metelli ex Macedonia

cuius currnui

idem

(|ui

et lu

Pseudoi)hiIi])])us,

Mummi

ex Corintho ante (|nem sigua aenea

et i^ictae tahulae et alia

urhis clarissimae

ornamenta praelata snnt.


ciui

XV
XVI

Iterum in Macedonia Pseudo])erses,


rehellavit, et

se Persei filium esse dicehat, collectis servitiis

cum sedecim

milia armatorum haheret, a Tremellio ((uaestore superatus est.


in Celtiheria

Eodem tempore
ei

Metellus

apud Hispanos

res

egregias gessit.

suc- 15

2 cessit

Quiutns Pom]ieius.
(piod

nec multo post Quiutus (inoque Caepio ad idem hellum

missus est.

(inidam Viriatus contra


,

Romanos

in Lusitania

gerebat.

(luo

metu

Viriatus a suis interfectus est

movisset.

pastor primo fuit

cum quattuordecim annis Hispanias adversus Romanos mox latronum dux postremo tantos ad bellum populos
,

quos

6''
II

iunior om. Cnp., del. Haritl

\\

:i

in

om.
||

LO

\\

romanum] romam

LO
O

\\

4
||

inuentium
7
||

quintus] quae
gratiae
/..
||

O
s

\\

caelius

GO^
||

||

metellis
||

eius om.

PD
||
I

||

recipit

corinthis

LO LO

||

||

nummius L/>
\\

et] ac

andricis

&'i,

andricus O-

idest qui

LO LO
||

!j

cui ante

currum S
:i
||

lo ante cuius

XO

andarisciis

PD,

\\

11

quani

LO

in
||

om.
supatus

\\

macedoniam

||

dicebant

LO
1(1

14
II

cnm iam PD
(/'

||

tremelio G, trebellio /.'O,

rebellio

L\\

O
\\

||

15 successit om.
\\

G P

\\

pro nltero quintus

le(iit;

'.ysitaiiia

FG

|s
||

uiriatlms

qum G FG cuin]
||

scipio
liis

Oipit.

Paeiin.
\\

idem] ipem

LO
ni

17

quidem G
latro

\\

cum

LO

adiiersum

LO

latronum]

non

XII.
XIII.
XIIII.

J)

e (lep.

Lii.

per. 5/.

Zon.
I,

9, 30.

33e{?]
9,

e dep.
/j
'i!

Liv.: per. 30; Flor.

30; Zon.
1, 1,

iS
9,

Oros.

4,

iS.
4,

e dep. e dep.

Liv.: per. 5i; Flor.


Liv.
: :

30; Zon.

31,

337; Oros.
7,
5, 4.

Si.

per. 52,- Flor.


53.

30;

\'al.

Max.

XV.
XVI.

e dep.
/)

Lir.

per.

e dep. e dep.

Liv.: per. 53. 54; Flor.


Liv.
:

/,

55
{14);

[10).

2)

per. 54; Flor.

I,

33

Oros.

5,

4.

P
Oro.

A V
||

L V

S.
fuit i)

deteta est.

\\

ita

(iiiarto

anno

anno om. W.V, pust

(iiiam

coeptum

fuit,

bellmn tertium
Z)

Oro9. 2!

(bellum punicum tertiura L) terminatum est. Seipio 14 superalus est. his dielius androfjynus Roinae visus iussii haruspicum in mare mersus (missus
\\

est.

11

eodem

nAIANIOY META<DPASIS.
Tot

1.

75

v=o5 xal o5to;

Itts-xX:^ &y;

dirioXEio xofvuv

y]

Kapy/;5ibv ETrTa/oaioato) TS[i.rTO) 4

fiSTa Tov a'J-^otxiO[J-ov Itsi.

kaTa
y.al

TouTO'j; to'j;

/pr>>o'j;
ir:

d-r/jp

'.',

WvMKt^Siih.TZTMt dvT-^ps
jjiiTd

X^'P*^'

'PtojJiaioi;
i^nv.r^Gz

XIII

Tov
H^d/Yj

jTpaiTwpa
y.al

'IoujSsvtio-^

a'JTov

y(op-/]aavTa

to'j

aTpaTi6(JiaTo;

T^

TzavioXc&pta ot'fi)tpv. dvsXibv

dXXd MsteXXo;
ty]v

Oi'jTpo; -cXi)wv
i'^'

ivi-/.r^ai

auTov

xat

VTaxtaytAto'j;
l-itot-^ai.

dvExTr,aaTo

Maxioov^av

sa^JTO)

rz tov

*I'"U0O'.piXtTtTtOV

T^-jTS

xat

Koptvi)()) TCoXct t(ov 'EXX-^viov

rt'.favOTdTir]

7roX[j.o;

iizr^^iiyj^r^

l\o- XIIII

lior/Cj;,
1(1

ETTStOTj

xatd

T(bv

x'l*(b(rrj; T:pa|3'jT(bv

-Trapo)vi^xaav
{)pta[jt|3ot

xat Mo6jji|jLto; x2

Tt[j,'f&i;
ETTi

eTXe TauTYjv

xat xaToxa'v.
A'.pptx-^;
(J.SV

TpsT; t d[J.a

&a[j.a xatvov '.sdvrjaav

T'^; 'P(b[j.-/];

i!x-r]7ci(ovo;,

ou T(bv

dp(J.dTtov

Aaopoupa;

rjY^tTo'
*I'u-

MsteXXou

0 x MazcOovta;,

ou TrpoTpc/v 'Avopiaxo;

(to'jto

ydp

"^v ovo[J.a t(jj

So'.ptXtTcir(i))

xaTa KoptvOitov o Mou[x(xiou TroXXtov auTov xaTaxoa(J.ouvT(ov /al.y.wi

Tc

d-caX^idTtov xai oaviotov Ypoffar; ;-^axTj(iV(ov.


i.s

Ou
X-f(i)v

(iTjV

TtdvTa Ta MaxcOovtov T^auyaCsv.


otxcTtx-A;v

dXX

auitt; Tpo; *I'"uooTrpac'j; Tratoa

XV

auTov Ikpolu);
t;

a'jXX;a; oTpattdv

Trcyipt T:oXc(J.crv

o')atc

a^jTto
[J-dyir]

Tou; OTtXiTa;

icaxta^^tXiou; TcX^tv Ttpo; Tot; [j.uptot;.

dXXd

to'jtov

lirauaE

vtx^aa; Tp[j.XXto;.

KaTd
20

Tov

a'JTov
'

0 ^povov

MItsXXo;
r^v te

loitavia

po; KeXtou;
TtoXsfJtov

IpT^pa; qjatt

XVI
2

ylaaTo ivriaioyi
'.fE'^; a'jto; tc

xai

Ttapaoiiiojot

i{y/\'i

xai tov
Eiti

nofJ.TtTjto).

[xai no(j.TtTjio;l

xai
'

Kuvto; Katuitov
-/jp^aTo

tov Iloupiav&ov
xai tou;

Scit[Jt'.fdY;-

aav.

o; Iv

tT^

Auottavia xatd
fjOYj

Pto(j.aiti)v

7:oX(xou
-^v

loTtavou; dv/j-

pEi>ta

TEiapTov

xai

OExaTov eto; -/;auydaavTa;.


,

oe

rj

lloupiaflo; 7tot[j.Y'
vtj)

EtTa

XY^oTptxov

[JcT-^XdE [3iov

TcXcUTtbv o Ei; TO'jto -^XdE Ttapavoia; tb; ev

Xa-

:i

xa]
22

Sylh.,

\itza.

||

.5

d-e/.8ujv 21
||

/-

corr.

Sylh.

\\

1 1:

ir.v/uoti zoXejJLEiv post


||

fi'j[iifji;
.9ij;?).
||

ponit

Cellar.
||

auTii) Cellar.,
T.okttxrjt

o:'JTO'j;

LS

\\

/.il

-o(j.rT,to; secludit

Mommsen
Cellar.

g-/.tjt:ui)m

L, corr.

zoyptii^tov

||

L. -o).saO'j S

24

is

vij)]

i-i

L, corr.

K A
21 oTi

T Q N.
r).YJ-'^'rfi

xaT7. Tr|V
(xr|

'I,3r|pi7.v

BopiotvOo;
ap/ot;
'

r,v

i-ivTip

to icsvoc sutsXt,: t trjv lirtTrjosuTr;v

oiv
(xr,v

cuosv oTt
To
xoit'

zot|j,r|V

to

y.rxz

(o

os
.

r,v

s'jTeXrjj

s^rtiTrjOsuoiv

ouSsv oTt
tivo:
Trjc

[j.rj

ttoi-

tip)^a;.

Snid.

s.

v.

s7riTr|6s'j3t;'t

outo;

[isTot

tauTa

XrjOTptxou

rjYrjoaTo
sTTtystpTi-

Tay[xaToc, TsXsuTalov tooatJTrjV usptsjSld/vSTo ouva[j.iv xat TOoauTa xoivtovrjOat ot


ostoc
dtvsTTstos
Toijc

fSVTj

(oc

dEt6[j.a)(o?

vo[jLioi)r;vat

Pu)[j.aioic

ixavoc ts Trpoc

Tr,v

ap/aiav xat Tca(KtxiXtoc cod.)


Ptojiaituv
'

Tpiov

''l[!ir,pac

s::ava-j'a-cslv
7:rj>,sixov

TToXtTsiav.
3TpaTrj-,'oc

Trp(oToc

yoiJv
(oc)

KotvToc KatxiXioc

MsTsXXoc
(j.S(u;

sttI

tovSs tov

sxTTSjxTrsTat

dptoxa xat
KoivToc
[om.

Tr;c

ouvdtto-

d^ifuc ToTc aTtooTOtai

KsXTtpripfuv T:poosT:oXs[j.r,os.

[j.r,xuvo[j,svou

os T:ap
2-/.TjT:t(uv

iX~i6a tou
svsxa

Xs[j.ou

KotvTOC no(j.7n5to;
Tr6Xs|j.ov.

au&tc

aTpaTr,-c6c sEsTTXet
T:dvT(uv

pisU'

ov

eut tov auTov


loli.)

E;s~s[j.'iilrj

ov
('oTt

[xdXtoTa

{Mommsen,

tuv

(j.dXt3Ta TrdvTtuv

osi-

oavTsc
Suid.)
(iai(ov

ot
'

[idp[iapot

[iap^apot Ttvsc Suid.)


svavTt(uc 7:oXs[xr[3avTa
r)-(ou[xsvov
sic

xTsivouot tov

xai osxa

P(U(xaiotc STr,

(pro Tsooapa
Siiid.
Tr,c

Suid.)

BopiavUov Tsooapa
:

7:oXs(xrjOavTa

Tupavvr[oavTa
(t(uv

TauTifj

TTpooaYsoUat tov

[om.

'

P(U[xatxrjc

oTpaTtac

aTpaTTj-cov f,-coutxsvot

Suid.)

suvotav auTiov xat 'isiotu Xoytoa^xsvot

(auTtuv

P(u).rj-^i

10*

76
3 concitavit,
iit

EVTROPIVS.
adsertor contra

IIII.

Komanos

Hispaiiiae putaretur.

et

cum

interfectores eius
])lacuisse

pracmium

a Cacpione

consule

pcterent,

responsnm

cst

num(|uam Homanis

im])eratoreni a suis militibus intertici.

XVII

Quintus Pompeius (leimle


lentissima.
snl iterum

((uisul

Numantinis.
post
.

(|uae Hisjianiae ci^itas fuit (iim-

suiieratus iiacem iguobilem feeit.

eum
(juam

(iaius Hostilius
])(ijiulus

Mancinus con-

cum Numantinis

jiacem fecit infamem


liostibus tradi
,

et

scnatus iussit infoecleris liabe,

friugi atiiue iiisum

Mancinuni

ut in illo (luem

auctorem

2 bant iniuriani soluti foederis vindicarent.

])0st

tantam igitur ignominiam

(|ua

Xu-

mantinis bis Romani exereitus fueraut subiugati. Pnblins Sci}iio Afrieanus secnndo consul factus et

ad Numantiam missus

est.

is

primum militem vitiosum


acerbitate
aecejiit.

et

ignavum exer-

lo

cendo magis (]uam jtuniendo sine


civitates jiartim cejiit,

ali(|ua

correxit.

tum multas Hispaniae

jiartim
et

in

deditiouem

postremo ipsam Kumautiam diu

obsessam fame confecit


adsertos
:S

a solo evertit,

reli(|iiam

jirovinciam in fidem aceejjit.

||

et

om.

LO
||

||

intefectores

(r

||

2
\\

qiiinto aiid.

ante caepione
||

LO
g.

Paeun.
||

||

scipione

Grueri
||

impratorem (i\ imperatore


ignobilem

LOPD
f/'
||

Capito
li
||

interfeci
infaiiiera]
||

G'

quintusj

L
L

quiiitnni

pompeium (<
\\

5 S

om.

FG
{|

mancinis G'
soliti

inflamen

||

quemj

quasi
||

habebant

||

foederis om.
||

PD
\\

quani
||

GLO

y
6''

consul factusj consulatiis


||

ignouum G'
dicationem

exercercendo
13 confecit

G
/',

II

acebitate

12 patim
6'-,

||

partim in

10 factus est et

PD
||

||

acrepit om.

de-

fecit

G, laborare add.

uicit

LOD

XVI.
XVII.

5)
/)

e dep. e dep. e

Liv.

per. 34

Liv.: per. Si
Liv.: per.
Sli.

!?)

56',-

Flor.

I.

.>i,
I,

Oros.

3,

4.

i)

dep.

57. 39;

Flor.

34:

Val.

Max.

fl,

13,

4;

2,

7,

Oros.

3,

7.

P
Oros.
2(12
1

A V L V
V,

S.

putaretur.

hiiic

namqiie primus (primum


(jui

om. NZ'':

\\

Sextus

'sexiitu.s

1')

Veeilius (vecillius f)

praetor occiirrit,

toto exercitu caeso vix fiiga lapsus evasit,

deindo Gaium Plautium prae-

Oros.

2'J!J

torem idem Viriatus multis proeliis fractum fugavit, post liaec Claudium Uiumammium cum omni exercitu superavit. denique tdeinde N) cum eo tempore Romae puer ex ancilla natus est quadrupes qiiadripes ZA"-) quadrimanus interfici. (quadruraanus N') oculis quattunr auribus totidem naturam virilera dujilicem haliens. in Bono|| ||

niensi agro tVuges in arljnribus natae sunt.


Oros. 301

||

Quintus
solis
luilia

8 viiidicareiU

||

cumque per continuos annos quattiiordecim cmn


(quattuor milibus
oin.

consulibus H, consules V)
oiii.

quattuor niilibus
trivissent,
Oros. 301 11
corre.rit.
\\
||

H) i|uadraginta milia
lamantiuis

.V'>

Romanonira pro10

post

mox pugna cum


(inerepationeni

Numantiiiis
I'')

V'N\

amantisiis H)

commissa exercitus RoJV')

manus oppressus impetu (impetum


increpatione
1')

Nuinantinorum (namantinorum
se L)

terga convertit;

sed

et ininis obiectantis sese

consulis

hosteui rediit et (piem fugiebat (fiigebat VNZ), fugere compiilit;


slt
,

tandem indignatus in unde quamvis Scipio laetatiis

adversus (adversum NZL] eos audendum (audiendum Z,') non 15 itaijue urbem obsidiouc couclusit, vallo circuindedit; cumque diii conelusi faiue laborarent pugnae(|ue (pugnae NZ: facultatem e.xposcerent, ut mori eis quasi viris liceret, novissime larga priiis propriis N> potione calefaoti, quae madefactis (madeultra liello ibellum L)
\'')

tameu

esse professus (profectus

est.

facti

A')

frugibus Confici solet,

subito super

Romanos inrupere (inrumpere


,

V).

atrox diu cer-

ad periculuni ustiue (usqne ad p. N, et usque ad p. LZ) Romanorum pugnare se adversum Numantinos fiigiendo probassent (probavissent L)
tanicii

fiiit

iterumqiie

Romani 20

nisi

sub Scipione pug-

nassent.

Niiniantini interfectis suis


iii

siioriiiii

/.

fortissiinis bello

cedunt. corapositis tamen ordi-

nibus nec sicut fiigientes

iirbeni revertuntur

frevertenter A').

corpora interfeetorura ad a F')

nAIANIOT METAOPASli:.
Beiv

A.

77
6 [xsv ouv
utto

sXsij&eptoaai
avYjpSL^/],

ouvaaDai tou;

laTcavou; aTTo

xwv

P(0[i.ai'tov

twv 3
[j.-/]-

oixeitov

Kairtwv

os lot; avcXooat

[xtaDov

sTraY^sXXouatv

dTTcxpivaTo

oa[no; dpsaxttv 'Pw^Jiatot; dvatpstafiat tov -^foufJtEvov utto twv

uttyjxoiov.

rio[j.Tr-^'to; 0 T^^ irpo; No'J[JtavTivo'j; r^TTyjDsi; \i-iyri OTtovSd; l7uovciSiaTO'j; sTrot-

XVH

^aoTo

'

xat 'OaTtXto;

os
T^

Mayxrvo;
Ho[nT-^to;
[ji'/jTc

[j.cT

aiJTov

'JTraTo;

dvaXaj3(ov tt^v

[Jtd^y]v

y^a-

XiTTtoTtpov T rjTT/jOst;
^^[Jiov

ETTt

aTiovoar; dve-^t6p-/]acv

ata/poTspat;,

tb; tov

Tov

T(J5v 'Pto(jtattov
TTEtai^^fJtcVov

0?aai)at Ta; aTiovod; xai tov

Mafxtvov Trapaoouvat

Tot; TToX[JLiot;
7]Tr/]c
10 Tt/T];
[Jtoat

Tt

dv a'jTot;
lLxY]TTt'tov

ooy.-q.

ev ToaauT?] toivjv dTt[xta otTrXr^ xat

xai

oi)v&-^x-/];

XTr[j.TTcTat

xaXo'j[JLcvo;

A'iptxavo;

[jLSTa

ti^;

'JTra-

dSouata;.

o'jto; TrpoTspov [xsv


'i'j[i'/aaiot.z.

tt[j.cX-^i)"/]

r^; aTpaTtd;

utto Tof; Trpotspot; -J^ys-

ot'.pi)ap[Xvr(;

a'JTO'j;

xaTa[AXcT(ov
to'j;

xai "/(opi; (6[j.0Tr]To; xai Ttt:"^Xi} Ttov TToXctov

[itopia; ci; to

oiov TTavdYu>v"
xai

w;

/]p[j.oac

dvopa;,

-ar;

dTToaidaai;'

tou;
To

[j.v

a'.pd;

auTou; TrapaSovTa;,
-qXbt TO'j TroX[JLOu
t"/jV

to'j; 0 TroXiop/iat; iTz-q-id-^zxo.


T"r]v

T^XEUTarov
15 ai)i;
)afi.to

OE

TTi

x'.pdXatov

Nou[JtavTiav

xai Tcpoaxa&c-

t TTtsaa; to'j; evoov


t"?^

Tc TToXtv

ci?^

xai

xaTEOxaTTTS"

xai to

ISvo;

aTrav

dTTotox

'Pt6[j,rj.

"2

av.rj-ui)V

L, corr.

||

l:i

'jr.r^-jd-jCTri

L'^

K A n
oa[j.Evot

T Q

N.
Siiid.)
tiov

om. Suid.)
Tou
a'jToo

xai

otj

Suid.)
d})A.a

Boptavi)ou

(tiuv

oi'.pf/o|j.cvoi

acptxo[xivojv
otii.

aijOsvTcuv

/^o.v/

Bopiavftou
Plaii.)

Boptavijou
irspi tov
Toij

Plan.)
(irEpi

rtvsc

(7:po;

i!y.Tj-itova

iidd.

firap'

add. Plan.)
Tj^iouv
oin.

-tov

avopa
Suid.)

tov avopa oin. Plan.)


i^xTjTritovo?

TtsTtpaYfjisvtov

(XapsTv
(Trapa

(/(/.

Plan.)

Tiapa

(om.

uTuaTou

Siiid.)

xojxi^cjdat
^v.r^-

xo[j.iC3i)ai

Plun.).

olc

(om.
Eivat

Suid.

Plan.)

(oe

add. Suid.

Plan.)

uitov
tj9at

[om. Plaii.)

auoxpivExat

[X"/joa[j.(oc

Ptojiaiot; svvoixov sTratveTaUai

iv sTiaivtp TrotsT-

Suid.
loh.
ejcc.

Plan.)

Ta? xaTa t(ov aTpaTTjytov toT; ap^^oixsvotc STriy^ctpou[isvac STrt^ou^ac.

exc.

de ins.

11

(60

M)
oTt

Suid.

Plan. 64

(80

D
:

ZxT,7ii(ovoc

SitaavTEc

a-oxTsivouat
V.
Tti,3ouATj

tov
T(ov

auT(ov

smpouXa?; Bopiav&o;: oti |3appapot ua/ousvou toTc "Ij^JTipaiv ot ^apj^apot ToiJTOv STttjiiouXa? lilaaiXsa BopiavUov tov a'.ptx()iJ,svoi
s.

v.

Suid.

s.

aul>VT(ov Tou

Bopidtv&ou TtvEc

7ri[3ouXac.

A V L V

S.

sepulturam oblata accipere ndluermit clausaquo urbe cuncti pariter ferro veneno at(iue igne (igni T) consunipti (conipti ,VZ) suut. Romani ex in .V; his nihil (nihil ex his L) aliud (piam securitatem adepti sunt seque niagis evasisse Numantinos quam vicisse dixerunt. unum Numantinum victoris cateua non tenuit, quicquid snpellectilis (supellectile L) fuit, ignis consump5
sit (assumpsit VL, adsumpsit iVZi. tunc Scipio Tyresum (tyressum N tyrersum Zj quendam Celticum principem (princeps V) consuluit (consiilit Z') qua de causa Numantia aut prius invicta aut post eversa fuisset; Tyresus (tyreus V) respondit: ooncordia victoriam (victoria HT'i,Y'', discordia (discordiam Af') excidium lexitium NZ] praebuit. hac tempestate apud ludaeos occiso luda Machabaeo frater eius Icmathas pontifex habetur. tunc etiam claruit apud Brundisium Pacuvius tragoediarum scriptor. igitur Scipio mullas
,

||

Hier. iv6(i
isiij,

||

||

isb:s

10

78

Evruopivs.
E(i(l(Mii

1111.

XVIII
luiii

tempoR" Attalus rex Asiae tVater Eunienis


reli([nit.

mortuus est liere(lem(|ue iiopuaceessit.


{^loria
triuiniiliavit.

ikoiuauuin

ita

iiu](erio

Homauo per testameutum Asia


et Lusitanis

XVIUI

Mox Decimus
jiost (|iiaiii

luuius Brutus

de fallaecis

magua

2 et Publius Sciiiio Africauus de Nuniautiuis secunduni triumpliuiu egit (luarto deciiiio


iirioreui

auuo
5

de Africa egerat.
ali

XX

Motum
ceptus

interim in Asia belliim


hic

Aristouico

Eumenis

tilio.

((iii

ex coucubiua sus-

fuerat.

Eumeues
regum

frater Attali fuerat.


lialmit auxilia.

adversus eiim missus Publiiis Lieiet

nius Crassus infinita

uam

Bitliyuiae

rex Nieomedes liouiafuit et

nos imlt et Mithridates l'onticus


thes

ciim

((uo belluui

postea gravissimum

Ariara-

Cappadox

et

Pylaenieues Pajihlagon.
est.

vietus est
corjius

tamen Crassus

et in proelio inter- lo

2 fectus.
coiisul

caput ipsius Aristonico oblatuui

Smyraae sepultum.

postea Perpenna
celeravit et

Komanus

ipii

successor Crasso veniebat audita belli fortuua ad

Asiam

acie victum Aristouicum


coupulit.

apnd Stratonicen eivitatem

(pio

confugerat fame ad deditiouem


triumiiliari

Aristoniciis iussu seuatus Boinae in carcere strangulatus est.


([uia

euim
15

de eo nou poterat.

Perpenua apud Pergamum

Homam

rediens diem obierat.

XXI
1

Eucio Caecilio Metello et Tito Quiutio Flamiuiuo cousulibus

Carthago iu Africa

eo

LO

II

eumenes IJO
lysitaniis
II

||

heredem G
||

||

accepit

\\

:)

mox

etiam
\\

LOPD
LO
LO
\\

\\

callecis
\\

G^PD,
asia]

galliciis
||

LOG^S
nis

FG

publius] post

PD
G
\\

||

africanis

bellum est

GPD
inflnita

\\

ristonico

(V

||

i-ubina

exceptus

LO P
O
\\

numantinus G
7

(i

a*a G'
\\

\\

erat
s

||

hicj

is

PD

enmehabiiit)

publius] post
II

PD, p

LO
P

\\

lucinius
bithiae

D^Z,
\\

plicinius

\\

inflnita

regum auxilia

om.

D, habens
in

regum
II
\\

auxilia

\\

L
\\

nicomedae G, nicomedis
paflago

romanos iuuit
\\

i.ju.

FG

\\

pilemenis

LO, polomenes D, polemenes P


\\

LO
\\

et
||

om. LO^

interfectus est
\\

GP,

est

interfectus

LO

ipsiiis]

eius

P
O

\\

est

post

sepultum
1
."j

perpinna

LO

i:i

stratonicem
||

stratonicensium
lli

PD

dodicationem

[\

14

enim om. F

perpinna O. pepinna

/.

LO, romam om. O

\\

flaminio

O^PD

XVIII.
XVIIII.

e dep.
/)

Liv.: per.

.5S

(Eumenis

filius)
I,
,T.)

Flor.

I,

.5.)

Oros. o, 8.
6,
'4

e dep.
e dep. e dep. e
riep.

Liv.: per. 5(1; Flor.


Liv.
Liv.
;

(/2);

Val.

Max.

ext.

I;

Oros.

.5,

S.

2)

per. S9. per. S9


;

XX.
XXI.

/1

Flor.

I,

SS;

Val.

Ma.r.

.T,

i,

/2; Fronlin.

',.

S; Orus.

S,

10 ex Eutr.

2)

Liv.: per. S9
:

Flor.

i,

SS

Val.

Max.

3,

i,

S; Oros.

5,

10 ex Eulr.

e riep.

Liv.

per.

/!0

Oros. 5.

/2 (Q. Caecillus Metellus) ex Eutr.

P
OroE. 306

A V L V

S.
oi.

5 egeral.

\\

interen in Sicilin liellinu est servile exdrtuiii


iriitiluni A'Z)

:ie

(iic

.V'J

per Eiilviinn

(fiiluiniini

N)

et Riitiliiun

nuipliiis (iiiaiu vifiinti

(xxx

I"')

miliii

(milia om. iV) tuiK- servdnini tni-

cidatu

siint.

Minturnis quadriugenti ([iiin(]uaginta servi in cruce suspensi sunt, apud Siniiessam


JV',

Oros. 309

senuessam A'-, semiensam Z) vero ((iiattnor milia imilia 0111. .Y') servdnini a tjiiinto Metello (metellio W) et Gneo (gen Z) Servilio (ip])ressa narrantur. motum 5 10 Crassus et ab hostibus captus est, qui magis mori (more -V) eligens qnani a liarli;irii abduci
(senbessam
|| \\

virKani (virga
miixiine

AT;, qua (qnain i) equum agebat, in oculum (occultum ab eo confossus (confosus A'', confiisus 1'', confissus )-) est.
||

A'')

se tenontis iniecit

rapiil

nAIANIOY META<DPA2I2.

A.

79

'Ev louKo
Yji
y.Xr^povojio)

TO) xpovo)

TsXsaTa
toJ

Tvj;

Aaiac,

paatXstJS
[zai]

AiiaXoc

E'j(i.vouc otOiX-

XVIII

^(p-^adjjisvo;

o-^jjho

"Pcofiaitov

yiT''^'^^' -^i^pt^J? ^^'^

'Aaia;

0"^ji.oc

T<i

T-^4

8ia6o^'^C or/at(p.

Kai BpoOTo; oe
5 ilxYjTrtiov

xaid FdXXiov

/ai

AuatTavwv
Tatv

svooSoTaia
{laiepov

i)ptd(jipua

/ai ^

xaTa

NoufjLavTivwv

Taaapa/ai6e/a

toG

/aTa

Acpptov

dptd[JLpo'j.

Kaid
cfbi;

ToijTov Tov
TroXsfjiov

j^povov

Aptaiovt/o;,

/ TtaXXa/Tjc ~cttc Eu[jivoGc 0?


eiri

"^v

doeX-

XX

'ATidXou,

v^paTo Ttpo;
[jiTd

Poj[jiaiou;

Tf|;'Aata; auTf^;.
Nt/o[i.'i^67j; T Yo^p

xai
['^^]

u[X'.pi}i;

ETC 1"

auTov At/tvvto; Kpdaao;


/ai MtOptodTifj;
iioX[i.o;,

-oXXou
Trpo;
6

aujj.(j.a^i/ou.

Bt&uvia;
TioXuj^po-

jSaatXiu;
vto;

6 IIovtou,

ov

(xt/pov

'jaTpov

(j.YtaTo;

/ai

auvsaTTj

/ai

AptapdDrjC
i^TT-^f}'/]

Ka7nra6o/ia; xai riuXat^isvY];

6 FlacpXaYO'

via; eTii/oupot irap:^aav.


r?]v
[i,v

6e

Kpdaao:

/ai eTieaev

ev

t-^

TcapaTdEet

/ai

x'.paXr]v

dT:oT[i.ovT;

of
rj

6opu'.fopot

poa/6fi.taav
Td'.fov

Aptaiovi/co, to aw[Jia oe
i-/.oiytTai 6rj /ai ifjV
-jrpo;

e/etvo; rpoaeTa^e Ta'i7)vat xai


15

}l[iupva

tov

6;aTo.

dpyfjv
TfjV

/ai

tov

jt6X[j.ov

'jTraTo;

n^pTrepvd; /ai Ta -TTpaY(J-va yvou; ^rai/i}-^


(Jtdyirj

'Aaiav /ai vt/"^aa; tov 'AptOTovt/ov


-/ai

/aie/Xetaev ev STpaTovixTj

Tfj Tc6Xi

TToXtop/ia 6
(iaiot

Taur/jv xd/ervov

iXwv
etTa

eTravttbv 7ri Tf^v 'Pi6(i"/]v eTeXe'jr/]ae.


dTreTrvt^av.

'Pio-

oe

tov 'AptaT6vt/ov

6-/]aavTe;

.VleTa

TO'JTov

-^xe

id

Tf^;

UTiaTeia;

Tri

Aou/tov Kat/iXtov MeTeXXov xai TiTov


tov IvtauTov TtpoaeTaEav
otxo6o(Ji-/]iH7ivat

XXI

20

KuvTtov OXa(J.ivtov.

xaTa toutov

'P(o(Jiarot

xdt ante

Tiij

L, delet

Mommsen

\\

!i

om.

LS

||

l'.i

v.oif/Dvt&v]

otXiov

/>,

cott.

P
15 obieral.
||

A V L V

S.

his cliebus tanta (tantam

convaluit,

ut simul fruges herbas

repentino vento sublevatae iu

H) per totam Africam lucustarum (locustarum A^Z: multitudo (et herbas N-) arborum folia eorticesciue corroderent quae Africano sunt pelajjo deniersae (dimersae .VZj. sed cura earum
;

Oros. 311

acervos fluctus per extenta litora pertulissent, pestiferum odorem putrefacta congeries e.xhalavit.

unde omnium animantium (animantum


corruptionis ampliavit;
milia
JV')

avium pecudumque ac bestiarum pestis existens vitium Numidia octiugenta milia (octingentis, om. hominum, circa Carthaginem vero plus quam ducenta 'ducenti NZ) milia (milia nm. JV')
1]

cjua (quia N^)

pestilentia in

perierunt,

Romanorum vero militum


(a

qui (quae P) ibi ad praesidium erant, triginta milia


i.

milia

om. N'] extincta sunt

sunt add. N-

ras.].

||

Lucio

SO
iussu seuatus

KVTROPIVS.
reparata est quaLuiiiic

IIII.

niauet

auuis duobus et vigiuti post ([uaiu a

Scipioue tuerat eversa.

deducti suut cives Uoraaui.


condita Oaius Cassius Longiuus et
et

XXII
tunc

Anno scscentesimo vicesimo septimo ab urhe


nobilissimae

Sextus Domitius Calvinus cousules Gallis trausali)inis bellum intuleruut


civitati

Arvemorum
5

atque eorum

duci Bituito

infinitauujue

inultitudinem iuxta

Khodanum
lata est.

fluvium interfecerunt.
Bituitus
se Domitio

praeda ex tor^iuibus (Jallorum iugens


at^iiic
al)

Romam

iier-

dedidit

eo

Romam

deductus est.

maguaque

gloria cousules

amho
url)e

triumi)iiaveruiit.
et

XXIII

Marco Porcio Catone


teitio

Quiuto Mareio Rege

consulibus sescentesimo tricesimo et


10

auno ab

condita Narbone iu Gallia colouia deducta est.

Anuoiiue post a Lucio Caecilio Metello et Quinto Mucio Scaevola cousulibus de

Dalmatia triumphatura

est.

XXII II

Ab
iutulit

urbe condita anno sesceutesinio triccsimo (piinto Claius Cato consul Scordiscis

belluni iguominiose(pie pugnavit.


et

XXV

Gaio Caecilio Metello

Gnaeo Carbone consulibus dud


,

Metelli fratres eodeni die 15

2 alterum

ex Thracia alterum ex Sardiuia triumplium egeruut


in Italiam ti'ausisse.

uuntiatumque Romae

est

Cimbros e Gallia

XXM
1

Publio Hcipioue Nasica et Lucio Calpuruio Bestia consulibus lugurthae

Numida-

reparatus

uinus
5

LO LO tum LO
II II

\\

uigiiiti

euolutis

P
7

||

om.

(r'

||

suiitj

PD,

eo sunt eo
FG-'',

(j",

eo sunt

G-LO
(V
||

\\

cla||

trausalpinis] alpinis F,

albinis

U
||

||

arbernorum

aruenuorum LPD,
\\

aruenorum
est

uituitore/)Hr

||

uituitus
||

W
||

domtio

i
\\

||

AeAit

FGLOPD^

atque] utque

om.

G
III

II
II

marcio
II

PD

||

et
\\

om.

LO

marcio] marca

LO
II

10 annos
II

in gallia
||

om.

PD sescentesimo et tertio anno FG, dc et xxx et annoque post P7), anno v postquam iO, post G liicio]
||

llcinlo

PD
II

metallo

consule

i \\

:i

urbe]
(J',

ur

'/'
||

tricesimo {trecesimo

Q) quinto]

xxiiii
1

LO
om.
lio]

catus

FG
II

||

cordicis

\\

14

ignuminisequ

ignuminioseque 6-,
\\

ignominiosoque

L
||

||

et

Ui thracia alterum ex]

PD

Paeun., om.
et

FOLO
om.

ardinia

\\

17
||

ex

GO

||

italia
||

GP

IS

pub-

post

PD

lucio

om.

PD

CapHo,

lurio

||

ralpulnio

consule

(jl

iugurgae 01

XXII.
XXIII.
XXIIII.

(/.

per.

61: Flor.
:

I,

37; Oros.
Vell.
/,

3,

/.),

/4.

/)

aliena a Liv.
e dep.

cf.

/5,

5.

2)

Liv.: per. 62,- Flor. 2, 25 (//j.


:

e dep.
/;

Liv.

Flor.
:

I,

39.
Vell.

XXV.
XXVI.

aliena a Liv.
e dep.
e dep.

cf.

2,

S,

2.

2)
/)

Liv.
Liv.

per. per.

63.
6S.

64; Flor.

I,

36

{4);

Oros. S, 1S.

P A V L V
Oros.
31!)

S.

B inlerfeceritnl.

\\

denique cum Bituitiis


habeliiit,
(luilia

(vittiitus A'i

piiiieitiitem
//)

Romiinonim vix

ail

escam
et

ciinibus,

quos

iu iigiuine
luilia

.sufficere

posse

(posset
ia

iaetnvet
.Y)

(iaetaret om. H)

ipse

octopnta
navibus praeda

om. N') armatoriim

romanorum

haberet, conserta puf|;na a

centum Eomanis

superatus est; ex euius exercitu partim iu bello partiui submersi


suiini

eum

poute,

quem
A'')

sibi iunctis

Kliodiuiiim extruxeraut

centuin

(]uiiu|Uiif;inta

uiilia

(milia om.

perierunt.

||

nAIANlOT METAfDPASlS.
TCft Rapj(rjS6-;a
i;z-/j7C[tovo;

A.

81

i-/;v

vOv sti

'^atvrj[j.>rAjV
t<;

ouo /ai eixoat uaispov STsat


eS

|j.ctd tyjv utio

xaiaaxacpTjV.

TC|i.'];av

autrjv

autwv

d-Tuotxou;.

'

H^axoatoaTw oe xat iixoaTw xat


/ai ili;To; Ao(j.tTto; xai T7]v
[j.cYiaTrjV

J5o6|i.(o

tt^; TroXsa); Tt
uTTSfi

rdto; Kdatoc \o-^-

XXII

-yTvo;

'AX^tvo; uTTaiot Tot;

Ta; AXTist; FdXXot; ETngYaYov


rjYcfTo os
[j.v

5 TToXsiJiov

auTwv uoXtv

Ajipsf/vav TTiptsxatyjaflr^aav.

TdXauitov

Xtov

BtToutTo;.

|j.ayad[i.cvot Toivuv TTcpi tov

Pooavov

iroTaiJ.ov

TroXiJv

aTpaiov dvjfAov, ToaauTr^; 0 eTr^Xdpovio Xeia; (oaiE sx iiov


Tpay-/jX(ov

aTp7rT(J5v,

ou;

Tit

kov
Bt-

^r^ov

oi

iToX[j,tot,

ttoXuv Ttva ypuaiou aiai>[Jtov


(J.po;

iaTr(j.'j/ai

P(0[j.aiot;.

Touiio; 3e 6 aipar/jYo; dXoi);


IH

YVTo iou &ptd[j.pou'

xat

etti

louiot; lof; Ip-

fot; xdipo; icbv

uirdKov i)ptd[J.puav.
xai Kuvio; Mdpxto;'PrjE oiyoviat iyjv dp/-/jv E^axoliou;.

'Eviui>v llopxto; Kditov

XXIII

oiooiou

xai

ipiaxooiou

i-^;

iroXEio;

ouiot xaT:^-[a-yov aTTotxiav t;

FdXXou;

Ndp[3(ova
xiXto;

0t(j.d(J.vot

TToXtv.

xat (xtxpov uoiEpov ot [XTd louTou; uiratot


AaX(j.aT(ov

Kuvio; Kat- 2

MetsXXo; xai Kuvio; Mouxto; -xatpoXd; xaid


Etia
[oul

i)ptd[i|3uaav.

15

TToXXoi; ijaiEpov

ypovot; o tJTraio;

KaKov xaid

i!xopotax(ov

xtvr^aa;

XXIIIl

i:6X[Jtov

Tjir^i}-/]

te aiaypco; xat diry(6prja.

l'afou o KatxtXiou
'foi

MeieXXou

xai Tvaiou

Kdpp^ovo; 'j-dKov
,

j'vo[j.V(ov ot

doX-

XXV

MsiEXXot xaid
t6i
i-^;

ir^v 'Pto^xr^v

Ei^ptd^J-iScuaav

p.v

xaid ilapotov, xaid Wpax(ov

OE ipo;.
20 6ov

'f'^|J."/j

xaTXa|3 'P(0[j.aiou; l'dXXu)v loii; zaXou(Xvou; Ki[j.|3pou; i%o- 2

xaid

'liaXia; irotrjaaa&at.
lov

Kat xaid

auiov ^p6vov
ir^v

qoq IloupXiou

i]x"/jTri(ovo;

loij

Naaixou xai

lou-

XXVI

pXiou KaXTToupviou BrjOiiou

dpyJ]v u7roOEa(AV(ov

-p6; loufoupyav lov Nou-

2 xai ante
s

ZE|J.'Vj1'/

vult Sylb.

-"i

||

d^^i^i^i'/.')

eorr.

Verheyck

||

fi

piToiito;] oiTo-jtos

corr.

Sylb.
\\

PiTOUio;

\\

12 Tpin7.o3ToO] TpiaxoaiooToO

L, forr.

S S

\\

i:i

vapxrova L, corr.
ji)pid|xp'j3ev

\\

Tzokn S,
oj om.

-dt.i-i
||

\\

14

ax'/iflo).'I;]

-/1

poXd; L,
\\

ao.X

poyXa; cod. Sylb.,


\\

corr.

\\

Ll
||

l.j

LS

xop-

rAnvnm L,

corr.

11

aciX

om. S

22

xcipTTOjpviou L,

corr.

||

9r;aTio'j

L, corr.

K
21

A n

T Q N.
v.rA

oTi

ll(j7TXio'j

i!y.t-i(ovo;

s-ixXrj3tv

Naai/7.

KaXTVoupviou

BsaTioi)

(KaXajilsaTiou

cod.)
5(uv

i)7taT'j6vT(ov

aulit;

s; trjV
. .

Atpu/(V

-spaioiJVTo
ovj

PojjiaTot svavTta 'iouYO'jfji>a Ttu


[xyj

Nouixi-

oovciaTrj

-oXs[J.r|OOVTs;.

soozst

ouv t(o

orjjjo)

Ttsfjtopav

(ivopojv

avs/absv (xaotj

i)sv co(/.)

(piXojv

Ts /ai au[x[j,ayo)v
Ttov
'j-^xtojv

au[j.'iopav,

aXX'

afiuvsiv Ttaayj o; toT;

ouva[isi.

/at

aTpaisusiv

s-'

a'jTov
si;

atspo;

BsaTia; TtpoaTaTTSTat
t/j;
I'<ij[iai(ov

oopot;

tou

louyoupftou ota-

'.pi)apsl;

oiaXXaYa; aia/pa; ts /al


'i/upou;
t(;)

ouvxfisco; ava|ta; a'f i/STo.

TauTa;

o'jv

otaXijaov
rjYS[).6va

/ai
os

sivai

'{/r,'fi3a[isvov
Toij

to

auvsoptov

a-aXX^iTTSt

Tr,;

ap/r,; tov

BsaTiav,

/aTo-iv iviauTip ToiJos


/at
/jTtiov

-o^.sjiou

^-optov IloaTou;itov AXpTvov aTioosi/vu8ia

3tv.

s-siOTj

os

ouTo;
tiov

'iiia!)(o;

ts

/ai

Xiav

aai>sv(ij;

tou

aosX^iou

toT;

svavTiot;

TtpoasKoXsiirjasv
KvTKUl-IVs,

JiaaiAi/(ov

/pr,[j.otT(ov

ysvoiisvo; TpiTOV,

KoivTOV Kat/iXtov MsTsXXov


1

82
ruiu
ro^i
lielluiii

EVTROPIVS.
iiilatnin

IIII.

cst,

(iuikI

Adliprltnkiu ct llienipsalein Mici|)sae


intcrcuiisset.

filids

fratres

2 suos rcges et

iiii|nili

Komani amicos
regis

inissns

adversuni

cuiii

ciuisul
fecit,

Cal-

pnruins Bestia.

corrii]itns

pecnuia jiacem

cum

eo flagitiosisisimam

quae

S a scnatu reprobata est.

postea contra

enndcm

iuscqnciiti

auno Spnrius

rostniiiius Al5

biuns profcctns

cst.

is

(]uo(pie ])er fratrciu

iguoniiuiosc coutra Nuniidas ^mguavit.


is

XXVI
2
et

Tcrtio iiiissns Quintus Caecilius Metellus cousul.

exercituni

ingcuti
,

severitate

moderatione correctnm
reduxit.

cnui

niliil

iu

qncuiquam cruentnm
vicit,

facerct

ad

discijilinam

Romanam
ei

lugurtliam
ce])it.

variis
et

proeliis

elephantos eius occidit vel cepit,

4 multas civitates ipsius

cum iam fiuem

bello positurus esset.

snccessum

est

a (raio Mario.

is

lugurtliam et Bocclium Mauretaiiiae

regcm qui auxilium lugur-

thae ferre coeperat pariter superavit.

aliquanta et ipse oppida Numidiae cepit bello])cr

que termiuuni

jxisuit

capto lugurtha

qu;iestorcm suuni Corneliuui Sullam ingentem

5 virum, tradente Boccho lugurtham, qui pro eo ante pugnaverat.


collega

a Marco lunio Silano


iu

Quinti Metelli Cimbri


et Triballi et

iu

Gallia

victi

punt
in

et

a Miuucio Ilufo
acti

Macedonia
et

6 Scordisci

a Servilio Caepione

Hispania Lusitani.
jier

snut

duo

15

triumphi de lugurtha, jirimus per Metellum, secundus


Marii lugurtha

Marium.

aute currum tamen

cum duobus

filiis

ductus est catenatus et

mox

iussu consulis in car-

cere strangulatus.

regc
4 s /,2
II

LU)

||

hiepsalem G, hieuisaleiu

LODHZ
li

>
||

aduersus
||

improbata
iugurtha

LOPD
\\

\\

eum LO
(/LO
\\

||

missus est

is

om.
\\

LOSP LO

||

carpuruius '"

||

:i

quae] et Pll

\\

||

seueritatem ct modcratioiieui

LUI
|{

O
ipsa

elefaiites
II

1 ei a gaio] ei gaius G'

maurcntinai; O, maurciitiiiiac
\\

L\

luauritiiiiae

n
P

/,
||

14

gallia] italia

LO
||

\\

1 .i

tribelli

PD
\\

cypionc

LO

\\

acti
||

sunt] uicti sunt


acti

GPD,

subacti sunt
inaerit
\\

LO
17

ln metallum O'
{|

sccundum L

marium] metallum G'

sunt

po.it

niarium

iugurtham 6"

deductus

LO

\\

is

strangulatus est

LOPD

XXVI.
XXVII.

2)

e (iep.

Liv.: per. Liv.: per.


Liv.
:

fii

Floi:

I,

,)

(7);
(.9
;

Oro.t.

,5,

IS.
IH.

3)
i) 2)

e dep. e dep.
e dep.

4; Flor.
(iS
;

/, 1,

36 36 2? 56 36
(S)

(Jros.
\

5, 5,

per.
Val.

Plor.
2,

{1(1]

Oros.

IS.

Liv.:

Max.

7,
1, /,

5)
i)

e dep. e dep.
cf.

Liv.: per. 65; Flor.


Liv.: per. 66; Flor.
;

{10);

Oros. S,

IS. IS.
-i,

(13);
;

Oros. S,
!> ;

S]
6]

per. es
Liv.

Flor.
:

1,

3S

{i).

39
S,

Kiif.

Fronlin.

i,

31

errnr Fiitropii videtiir siibesse.

e dep.

per. 67; Oros.

fS.

P
Hier.

AV

L V

S.
rtiix

ISM IS

striiiiriiilutus

cst.

\\

liis
(iiii

npiid Hierosolyiuiun (liieriisolymam L] diclnis Idliaiiuc.s


ali

TiKbiconuu ct
aeeeiiit.
||

])(mtifex extitit,
Hior. 1SI2

co,

i\iw<]

Hyreauns
.ipiui

ireaiKis

V)

liello

vicerat, Hyreani
Z', arpinii

nnmcn
||

per

iil

etiani teinpus Cicerc Aipiiii

.V. arpiuis
(irdiiiis

.V-,

aspinii

Z-]

Oro8.

32,5

Ilelviii

nomine, patre equestris


A")

(e^piestri L)

e\

re};i(i

iiue

VL]

teinpore ((uaedam virgo de


est

Koma

iu Apiiliaiii

(apulia

Volseonim genere. AZ) pergeus ictii fulminis exani-

matre codein (eodemnaseitiir

mata (examata

sed omnibus L) siue scissura aliqua vestimentis adeiuptis (adestis 1", adeptis V-) ac pectoris (peetore ZA', peetoribns L) iiediimque viuculis (dissolutis add. V^NZL), uionilibus etiam auulisque disciissis iulaeso corpore nuda iacuit; equus qiioque

omnibus

(est

eius pari modii frenis et ciugulis peremptus iacuit dissoliitis.

nAIANinV MFTAa)PASIS.
[x(oY]v

A.

83

7]p;ato TioXsjjLoc atTioiv

sywv xov

k|jLidXo'j

xai

AoappaXou

cpovov,

o"

iraios^

^oav Tou jBaatXeuaavTo^

NoufjitotJuv

Mtxrj^ou '^iXou
'

-/ai

a'j[i.[j.a'-/ou 'Pii)jj.aia)v.

etcI

tou- 2

Tov uTiaTo? jT[x Tai KaXTToupvtoc


fotjp&av
5

xat

oiacpOapitc

/prj[j.aatv

atoypoTaTa 7Tpoc'IouTzi[nzsi tov ?-^<; uTra-

OTTt'aaTO'

-auTa? ouv

o o-^[Jio^
'

dxuptwoa; Ta; aTTOvoctc


TU)

TOV STUOtjpiOV rioOTOU^itOV

AXpfvoV

dXXd xat OUTo;

dosXcf (I) TO Ip^OV TTlTpS'];a;

oux dfadov

loj^E

T7j<;

(AayYj;

to tsXo;.

TpiTo; eEaTTooTlXXcTat Kuvto; KatxtXto; MItsXXo; xai


(j.Xr/j;

tt,v

oTpaTtdv I; d-oTTou

r^;

utto

Toti;

TTpoTspot;
vt'x-/jaE

uirdTot; TTpo; to

0ov

dp[ioaa; ETrtEixu); Ttdvu ttoX-

Xat; Tov
10 {^(J5vTa;

louYotjpDav

[id^at;

xai tou; ts sXEcpavta; xaTsacpa^EV oux


ai

oXqou; 3
iov

sXwv

xcJiiv

ts ttoXcwv
T-fjc,

auTO) irpooyu)p-/^aav
UTTo

Xetou;.
0 v
Toi^;

~po; auTU) 0
TTpdYfJtaotv

Toj TsX^t

TTauETat

ctp/'^;

Mapiou.
j^laotXla
[J.EV

-^e^irjiiz^ioc,

Md-

pto;

IouYoupf)av

xat

Boxyov tov
[J.dy7j
'

twv Maupwv

au[i,[j.ayov

toj 'louYotJp&a

CYV"^[Xvov
l}av

vtx-/jO

xai Tou

B6x)^ou

;TEptxo(|;E
ot'

Ta;

8uvd[J.t;.

'louYotjp-

0 Exoof^EVTa jrap

auTou to^;

'Pw(j.at'ot;

?7r(X'L

dvopo; dpioTou SijXXou


oe -auz-qc, T"^;
vt'x"/j;

15 Ta[Jiiou

TOTE ovTo; auTo) Tuiv


ouvEp"/].

o"^(J.oatujv

^p-/;[jLdT(ov.

[j.ETd

xat 5

ETEpa

louvto; ]fdp XtXavo; o

MeteXXou auvuTuaTo; Ki[X|3pQu; vtx^oa; xat


TptpaXXou;
-/ai

Mivouxto;

Poucto; tou; 2x'op8{a"/ou;


dpfa[j.j3ot
[xsv

xat

ilEppfXXto; Kafirfujv
xai
to)

tou;
Tto 6

AuoLTavou; ETuav^xov.
Mapftu
20 -cotjp&av

zaTa

louYoupilou
ujv
'.pdv"/j

MetIXXw
o

xai

rcapd

r^;
Tot;

jtoXeio;

'L"/j'.pfof)"/jaav

Xa^nrpoTEpov
"

Mapfou

lou-

ouv

ouo

TTatai

TTpo

tou

dp(JiaTo;

lyujv

5v

0O[JLUJT-/;pfuj

iTapaoovTE;

ot 'Pu>[xatoi

8t^p"/jaavTo.

f.al

(j.t-/.i'!>0'j

L, corr.

:i
||

xoipiTrjOpvioi:

L, corr.

\\

i;

xopSioxoy; L, corr. S

||

oxTj-iiuv oorf.

.Si//6.

K A n
-ov
uTtaTOV
STrt

T Q

N.
oc
atpixofjisvoc
tiTjV

tov
ttic,

utov

toutov
tujv

sxTrejxTisi

TroXijjiov.

ixiv

aTpotTtav
[xsTpfot

3txiov
tti-

'^i)ap[j.svrjV

u-o

xaxta?

sixTrpoaOsv

Tj-crjaafisvojv

tppovTjixa-i (svvato) y.at


-/daixov

a[j.apTavo[Xvu)v

STravop&ojosi

rrpoc

tov

'

Ptofxaixov

STravTj-,'a-,'s

ouosv

a7t/;vsc

ouos

/pov

sic

ouosva tojv

u7rT,y.0(ov

stp-|'aa[ivoc.

tov Os 'lou-coupUav
s^sXcuv

w/yalz sTanSivioas
touc
(xsv

ixa)^atc,

oXei? T(uv Nou[xtO(Lv

itoXXac
'

xa-a

xpotToc

xat

T(ov

sXs'.potvT(ov

ota'.p&sfpa?

Tou? 5s

C(i)VTac

}^etp(uaa(xvoc

ou uoppto ,'ouv
ap/"rjV
Trspt

a7rej((ov

tou tsXou?
TrapaXapouv

tiov

;rpaTTO[xV(ov TrapeXut}"/,

T^;

*PX%
(xsv

rafou Mapiou
(ivTtTacaixevoJv

tt,v

otaos^a[xsvou.

Be xac ouvajxstc o Motptoc

xpaTsT

t(ov

tov 'lou-,'oupi}av tov


(oc

jrlaatAea T(ov
dXf-|'ou

Maupouafojv,
tou ^raVTOc

TtoAstc

os

xai ouTOc Ttvac t(ov Noujxtoiov xai)sX(ov

uspac sutu/sc Si

a-,'(ovoc

acpf-

xeTO

'}((ov

UTTo

X^'P'

~^ |3aatXsa tiov vavTf(ov irpoooOsvTa (xev ujrd


a/i)s'vTa

Bdxyou tou Maupouafou


de
in.'i.

au[x[xa/ou toTc svav-fotc,

0 ai/[xc/.A(oTov UTro

Kopv/jXfou ^ijaXou avSpdc [xsYdiXou ts


lu/i.
ciiir.

xai -jSvvafou Ta

7roX|xixoi.

13 (64 M}.

11

84

EVTROPIVS.

V.

LIBER QVINTVS.
1

Dum
lius et

bellmn

iii

Numidia fontva lugurtlmm

geiitur, Rduiaui consules

Marcus Man.

(juintus Caei^io

u Ciuihris et Teutoiiibus et Tugurinis et Ambronibus

quae

erant Oermanoruui ct (lallorum geutos. vieti sunt iuxta llumeu


2 iuternieioue

Khodanum,

et iugeuti

etiam eastra sua et


(|uantus

magnaui i)artem exereitus

jjerdideruut.

timor

Komae

r,

grandis
;?

fuit,

vix
jiost

Hauuibalis tempore Puuici belli,

ue iterum Galli

Komam
bellumdelatus

redireut.

ergo Marius

Anctoriam lugurtliiuam secuudo consul est factus,


est.

que

ei

i-ontra

Cimbros

et

Teutoues deeretuni
Cimbricuni

tertio quoiiue ei et quarto

4 est consulatus,

(juia l)ellum

]u-otralie)jatur.

sed iu (|uarto consulatu eolleita(|ue conflixit et

gam
liis

hal)uit (Juiutuni Lutatiuui

Catulum.

eum Cimbris
eejiit

duobus proepropter

lu

cc milia hostium eecidit,

lxxx

milia

et

ducem eorum

'1'eutobodum,

quod meritum absens quinto consul


II
i-uiit.

est factus.

Interea Ciinbri et Teutones, (luorum copia adhuc intinita erat, ad Italiam trausieiteruui a

Gaio Mario

ct

Quinto Catulo contra eos.dimicatum est,


simul

sed a Catuli
15

parte felieius.
2 in

nam

proelio

(luod

ambo gesserunt cxl

milia aut in inigna aut

fuga caesa suut, lx

niilia capta.

Komani

milites ex utroque exercitu trecenti per-

ierunt.
tavit,

tria et triginta Cirabris

signa sublata sunt.


fuit:

ex his exercitus Marii duo rejiorest.

Catuli exercitus xxxi.

is belli tinis

triumphus utrique decretus

aVARTVS IXCIFIT LIllHU Om. L) QVINTV.S LO LO Paean. teutonis FUPl) (theiit. S, teuth. O) theodoiiibus O, etheoJonibus L ampronibus G', aiubroiiiuis LO iugeulij genti 0' i internecioni L, iuternicioni O, internitioue Pf) execitus G' punicis bellis LOPD [forUisse deletul. cf. Paean.) 7 redirentj neuerunt O', ueuirent 0'^LPD iugurthenam LO secundus FG bellumque eij eique LO S teutonas OPD, eutonas L etj in LO deletus G' Ki lutatici G, lutantium O cum cimbrisj conbris (i' 11 ccj ii LO Lxxx cepit LO earuui teutomodum FGP, theutomodum S 12 quiuto om. PD 14 gaio] gio
KVTROPI I.IUKB IV EXVLICIT INCIPIT V F, Om. G, PINIT LIIIEK
2 mavciis
II

\\

om.

LO
||

||

maiiilius

||

;i

||

||

||

(i

\\

II

||

\\

\\

\\

\\

\\

||

||

\\

\\

(r

||

\\

\\

Gl
II

eontra eos om.


/,',

FG
II

||

15 nani om. 1^0

||

cxlJ clxl 0', c*xL

[fuit fortasse

cxxl)
||

||

1(i

lxJ
||

L F, XLX

cixi,

O'

milia om.

LO

\\

exercito

\\

trecentij

iii

milia

LO

l" triaj

tra

G'

mari

(r'

I.

/)

e (lep.

Liv.

per.

UT (Cn. Mariiis)

Floi:

I,

38

(4)

(Manilius);

Oros. 5,

lu.

i)

Orvs. 3, 10 ex Eiitr.
e dep. Lii\: per.
e (lep.
e dep.
fi".

3)
4)

Liv.

per.

liS

(capta xc)

Flur.

/,

J; Orus.
l<i.

S,

1.

II.

/)

Liv.: per. 119; Flor. i, 38; Oros. 5,


[cf.

2)

aliena a Livianis noslris reliquis

1'lut.

Mar.

27).

P
Oros.
3:io

A V L V
(liea
1'.

S.
L)

18 xsxi.
II

sed

al)

eonini

iniili(?ribiis

jjr.aviDrem
;

paene (graviore penem


liaec A'Z)

cjuam ab ipsis piigniini

(piigna //17,)

Roiiuini

('xperti

sniit

liae

eteniui

plaustris in modiini eastri)V)

nim
(sis

(tispositis ipsiu^ desiiper propiiKiiantes diii

obstitere
1';
'l-\

(obsistcre

Romanis.

sed

cuni

ab

novo caedis genere tLlierentnr, abscisis (;il)scissis NIL) iuhonesto (inbouesti //, iuboste .VZi, inlioneste

cniui ciiin crine cervicibus (verticibns


satis

vulnere turpes relinqiiebantur, 5

nAlANIOr MF.TAiPHASI^.

K.

85

B BA
I

E.
TToXXar? STspai^

"Ot 0 6
'Pu)[iaroi

irpot;

'

\r,D-(ou^ji\a'i

ETupciTTSTo TToXsjJiO!;,
-^ap

i>.dyaic,

sxpaTouv

oia Tiov
-xai

utotwv.

MavtXio;
(l&v/;

xat

KatTTiiov Kifippoij; zat TsuTo-^ac /at

Tou-yoopot^C
5 TToXsfJtTjaav.

'AjJLppova;
|JLTa

os saTi TauTO FspiJLavtov

ts zat

rdXXwv)
oaYj

zaTjvjvsYits

ouToi
-^TTco

Toaaurrj;

sTiavEarf^aav

tw

or,(JLw

aTpoTta;,

9opov

ou-/

r^; 'Avvtpou Tupavvtoo;


-(oo^)
T-r]v

TTSpt

aur^; fouv Eostaav 'Pioixarot r^;


TsuTova;

TToXeio;.

TToXXdxt;
jASTd

aufi.[i.i'?avT; xat

TroXXdxt; -/jTT-^fJavTs; sjjtsvov sTt TroXsjatot, 3


vtx-/]v
Tri

dXXd Mdpto;
cp&x.
in
-xai

-xaTa 'louYoupi^a

KifAppou;
-/ai

-xai

i^tizi[i-

Trapaaupo[Jtvou

tou

iroXljJLou
r?]v

TptTov

T auTto

TSTapTov

7:tauv-^'.pi>irj
"rjV

Ta r^; dpyvj; tou urdTou.


uiraTeia;

xa-d os

TTdpr/]v uuaTetav xotviovo; auTO) Totvuv


auvlfjtt^av

t^; 4
zai

Kuvto; AouTdTto; KaTouXo;.


[J-d/a;

dfjtcfto

Tot;

Kt[JL[3pot;

ouo
Ttov

vtxtJoat

outw acioopw;
-xai

tb;

stxoat

(Jtsv

ptuptdoa; dvoptJov Trsaetv,

ai^[iaX(6uTiEp
dTT'vVTt.

OE

o-xTib

-fEveaiyat

-poaETt TeutojSooov tov aTpar/jYov Ttbv


tte^itztov

TioXsixttov.

Taur/;; ouv r^; vtx-^; xat

auTio Td t-^; dp/-^;

'!//)

Cfta87j xai TauTa

15

Ou
^TTov i%v

[x-/]v

-r^au^aaav KtfJtppot

-xai

Teutove;, dXX

sTt

tu)

7:X-rji)t

-xpaTouvTe; (ou^
dcfEVTE; uap-^X-

(dp

-^v

Tou

ot'.fi)ap[J.vou

To XtTO[Jtvov) auTtbv
0

Ttt a'.pTpa

ouTtov

7ti

TY]v

'haXtav
vi)a
or^

utto
-xai

Ttbv

au&t;, Mapiou

t xai

KaTouXou, xaTsuo"

X}i-^i)-/jaav.

XajJtTrpfjTEpov

s-^evsto

to

Ip^ov KotouXou

xoi TtiTTTouatv

v
2u Tat

rrj

TEXEuTata

(J-d/rj

osxa xat TEoaape; dvSpoiv [xuptdoE;, ? os


ex

at)((i.aXtbTU)v

dfov-

Tptaxoaitov

[jtovov

tou

P(o[Jia'txou

TOaovTwv aTpaTou.
(I)V

oTpaTttoTtxa os ar^- 2
-xai

[lEra

um

'Pto[JLatot;

e-^evovto

Tpta xat TptdxovTa.

(Jtiv

TptdxovTO etXov

ot

UTTO

KaTouXto

[xayo(Xvot,

ouo ol,

tbv

rjEtTo Mdpto;.

sxdTEpot 0 o(xto; i}pta(x-

pEuaav.

^ipXiov

atld.

Sytb.

||

a-/.T|::ia)v
\\

/.,

oorr.

.S

||

(i

in

(fojirjv

(.

ra.-i.

||

11

XcjxivTio; t, corr,

||

13 TSyTOpoXov LS, oorr.

Haupt

17

mi

sujj.

lin.

A V L V

S.

fernim qnod iii hostes surapserant in [om. H) suosqiie (snasque H) vertenmt; namque aliae foncursu mntno iugiilatae, aliae apprehensis invicem faueibus (faciebns V, fas+cibus H, asci add. H- i. ras.) strangnlatae (stranguilatae H, traiisgnlatae !), aliae funibus ad sua colla ligaaliae laqneo de snbrectis plaustrornm temonitis equornmqne crnribns protractae interierunt
,

filios traiectis per colla eorum laqueis ad dnobus proeliis trecenta (tricenti N, treeeuti L) quadrainilia um. ginta milia Gallorum occisa fet add. L) centum quadraginta milia (milia Gallorum niulierum (mnliernm nmltitudine L). capta sunt absque imuimera miiltitndine [om. A'')

biis

pependeriint

qnaedam dum
ita
(iu

se suspenderet duos

suos pedes vinxit.

add. L) his

qiiae furore
III

feniineo

se suosque

snos

.Y',

parvulos

(feminco fiirore pust parvnlos

L,

neeave-

niut.

II

is

86
III

EVTROPIVS.

V.

Sexto lulio Caesare et Lueio Marcio Philipjid consulibus

sesceutesimo quinquaiu Italia

gesimo nono auuo ab urbe condita,

cuni prope ulia

omnia bella cessarent,

gravissimuui bellum Piceutes Marsi Peliguique nioverunt, qui

cum annis
eo

nunicrosis iam
peruicio-

populo Komano
2

ol)C(Iirent.
lioc

tuni
fuit.

lil)ertateni
Piibliiis

sibi

aeciuam adsererc coeperunt.


cousul in
occisus

sum aduioduni
nobilis iuvenis,
et

liclhim

Itutilius

est,

Caepio

Porcius Cato alius cousiil.

duccs autcm adversus Romanos Piceutibus


Titus

Marsis fuerunt Titus Vettius,

Ilierius Asinius,

Herenuius,
(|ui

Aulus Clueutius.
et

3 a Ilonmnis bene contra cos pugnatuni est a (laio Mario,


a (iuaeo

sexies consul fuerat,

Pompeio,

nuixime tamen a Lucio Coruelio Sulla.

qui

inter alia egregia ita

Cluentiuni hostium driennio


ciiiii

ducem cum

niagnis

copiis

fudit ut ex suis

unum

amitteret.

(jua-

giavi

tumen calamitate hoc bellum tractum est.

quinto denium

auno

fiuem accepit per Lucium Cornelium Sullaui consulem,

cum

autca iu

eodem

bello ipse

multa strenue sed praetor egisset.


1111

Anno
civile

url)is

conditae
est,

seseentesimo

sexagesimo

secundo

priiiium

Romae bellum
civili

commotum

eodem auno ctiam

Mithridaticuni.

causam

bcllo

Gaius

15

Marius sexies consul dedit.


i[ui

nam

ciiiii

Siillu

consul contra Mithridateu gesturus belluni,

Asiam

et

Achaiam occupaverat,

unttcretur. isquc exercitum iu

Campania paulisper

teneret, ut belli socialis, de cpio diximus, (|uod iutra Italiam gestum fuerat. rcliquiae
tollerentur,

Marius adfectavit ut ipse ad bellum Mithridaticum mitteretur.

qua

re

SuUa
LO

marr
\

O
(/'1

{|

2
II

anno om.
:>

FG
om.

||

a condita urbe

LO

||

cessarent bella

LO
\\

||

picentis

LO
uetius

||

anni
.S
||

||

roin
II

piiblius

PD

||

(i

picentibusj petieiitibus

LO
\\

bettius

iO,

gerius
titus le-

FG
O
II

assinius

FG, asimus LO, asianus


S

gennius

PD

||

a gaio

DHV,

asianiiis

Patan.
'.1

titus luciiis lierennius

fuerat et om.
||

O, a gaio

\\

FG,

maxirae tamen om.


11

L
(?',

11
||

(anU

lucio)

nm.

alia egregia] ali grecia &'

10

ammitteret
ras.
\\

calamitati
\\

LO

\\

tractatum
gessit
\\

O
l.i

\\

quinto de-

cimo

LO

Paeim.

\\

12

ra

flnem

i.

cum

add. G-

la egessit

G'^D, gessisset P,

ejjregisset

L
\\

||

11

auno

077!.

\\

sexagesimo] PD, om.

FOLO,

septuagesimo Paean.
\\

ciuilem

LO

|I

ciuilem J^O

IG se.\iens
\\

FG, exiens

LO

||

consulatum

LO

mitridatem

G^LPD
(?',

||

17

capaniam

6'',

campaniam G-

l!i

mitridrati committeretur

LO,

mithriiiaticum miteteretur

niithr.

mitteteretiir (r-

III.

/)

e dep. e dep.
e dep.

Liv.: per. 72. 75; Flor. 2, ;


Liv.
:

07-os.
;

5,

iS.

2) 5]

per. 73; Flor. 2,

fi

(/)

Oros. 5, 18.

Liv.: per.
:

7376;
9
(6)
;

Oros. 5, 48.

IIII.

e dep.

Liv.

Flor. 2,

Oros. S, 19.

P
Oros.
;)35

AV L V
iV')

S.
visa sunt
:

13 gesxissel.

\\

ipso in temiKire dira prodigia (progia

iiani

siib

isiib

om.

ovtii solis

globiis ignis (ignens L)


ciiin

a regione septentrionis

cmn inaximo

caeli fragore cmiciiit (eniicuit ante

W'

coriionnn

apud An-etinos (areninos 1') in convivio crmu' e panibus qiiasi e (a NVZ) viilneribiis oorpoi-c T fln.xit; per septcm continuos dies grando lapidiim inniixtis etiani testariini
//Z.V-;
1';

(textanim
(batissiino
O108. 336

fragmcntis terram latissime vcrberavit


liiatii
liiatii

in Sainuitiliiis c
iis(|iie

(e

om. L) vastissimo 5
vi.sa est.
||

terrae

terrac

/.;

Hamnia

proniiiit ct
\
,

in

caclnm extendi

tnnc etiam
fiigcriint;

omnium

gciieniiii

animalia

animaliiim

cjiiae

inter liomines vivere solita

solite

''
I

erant, relictis stalmlis pasciiisiiiie ciim balatii liinnitii miigitmiiie miserabili

caues (canis

A'')

quoqiie. qiionim iiatiira est oxtra

(0ro3. 3411 Hier. 1S13

iiliilatibiis

vagi lupornm

ritii

oberranint
||

oberiavenint F)
aniio

ad silvas montesqnc homines esse non posse, lacrimosis ncc mora post haec tain gravia pro- 10

digia civilia bella scciita

siint.

apiid Iiidaeos ca tempestate primiis Aristobiiliis (aristoboliis /'/


||

rex p;iriter et pontifcx diadcmatis siimpsit iiisignc.

nAIANIOY METAfPPASIS.
Toj 03 l^otxoaioaiu) /ai irsvTriZoaKo zai i-ndxu)
Tov erj^ov ap/Yjv

E.

87
sxsi
X7]v
[jiev

x-^; tcoXsoj;

uira- III

^Htoq

'louXto;
dX)v'

kataap

zai

Aouzlo? Mdpxtot; OiXtinroc;, a/eoov oi

aTia; yjatJ/aCc TroXsjjto;.

e^aicpvrj;

llizsvxai

[Mdpaoi
'

xsT

zat

IIcXtYvot

data-

atdaxto; xov
5

ixapsXiiovxa
{jTxdpystv

d'7ravxa

ypovov uTxazouaavxs;
TCpo;

Fio|jtaioi;

dTOvtpaauvavxo zai
xoivuv

xo

t'aov

aijxor;
ib;

-/ipouXovxo

xov

o-^[j.ov.

s-^svsxo

papu; ouxo; 2
PouxiXtov,
-/]-yotJvxo

7r6XE[Jio;,

zai

xov uTuaxov sv

auxu)

TXcasrv

dptaxov dvopa llotjpXtov


tjTCaxov.

KatTciwva xwv sTXffavtov vjaviazov, zat llopztov Kdxiova zai atJxov


os Tou axpaTou tiov
vto;,
it

-oXc(j.i(ov,

lltzsvxiov

zai

Mdpatov, Tixo; Bi^xxto;, "Ispto; 'Aai-

Ttxo; 'Kppivvto;, AuXo; KXousvxto;.


x-/jv

ouxo; o ilopupo; sTroiyjas Mdptov szxrjV 3


Trapd
Ilo(jt7r-rjtou

osiaailat
XTj

tjTraxov

dpy^v

xo ok lp|ov TrpdyUrj

xs

zai -uXXou,

[Jtdy7j

zai

auxwv sTrtaxaxouvxtwv.
I-'-^'^^

^uXXa;

-youv

KXousvxtov xov
Tsaaapatv

[iayt(j.(6xaxov xtiiv
[ts!

vavxi(ov axpaTrjY'''''
zat
au[iTrXz6[Xvo;

irda-/];

r/];

ouvd[j.s(o;

stXs.

svtauTor; dst

zai

viz(ov

ev

T(o TravTi
[j.v

Xp6v(o '.paiv^Tat [x6vov va T(ov otzEiojv


etei

diropaXtbv
15

axpaxttbTTjv.

'Tr[jnrT(o

otjv

teXo;

'ayv
'

ouro; 6

;r6Xe[j.o;

tou

^uXXou zaTop{)(baavTo;
exuYXO''^"''
T(j)

aiJxov

i>7raxtz:^

Xotirov

d^ouaia

xd f 'ip irp^xEpa Trpaix^op

eip7aa(J.vo;.

?azoatoax(b
7r6Xfxo;,

zat

poo(J./jzoaT(iJ

xai

oUTp(p

r^; izrAzwc, Xt Trp(bxo; IHI

(xcftjXio;
T7]v

dvcpu-/]

zai

zaxd tov
o \ih ouv

aiJTov

toutov evtauTov 6 irpo; Mtflptod'a-/

[iYtaTo;,
EZTr^v

i'Trp

Tt;

STspo;.

(X'.f uXto; atTiav

Tr^voE

Mdpto;

irt

2u T7]v

{;7raTiav

zXrjiiEi;

auvuiraTov
Trpi

la/E

tov iluXXav,

za Trpo; Mt&ptodx-/jv
(ejBouXexo -^ap 68otj

dTrzX7]p(bi>-/].

xai

SuXXou oe

xrjv Ka[j.Traviav

otaxpipovxo;

TrdpepYov Trot^aaa&at X7]v x(bv

IxaXixcbv Trav6p&tt)atv TrpaY[xdx(ov zai xd XEitjjavo x^;


Trti*}t

TraXatd; dvEXstv axdaso);)


OptoaTtx7]v
(jtdy/]v.

Mdpto;

tov

o-^(jiov
(j)v

7r
7]6"/]

atJTov

[j.TaOrvat ttjv

Mi-

xai auvi^pY"/]av aiJT(o ttoXu;

XotTrov 6 TrEpi

MtOptSdTou

;i

|j.aparji

te add.

Cell.

\\

fi

ijTto

tov L, tov 'JT.axm Sylb.


-S
||

||

ay.Tjirimva

L, vi-^-tiuva S
\\

||

aotivio; L,

doivtos

'.I

II

eppEvvto; L,

eppivvtoc

12 -e posf

oiei

L, transpusuil

14

-(i7;T0)] 7:evTxatOv.riTt|)

KAn TQ
I

N.
Mapto; Ixtov
atai)ojxvr|

19

oTi o.lxwi T^ TToXtTixfj 7.ivr^ai Trapstys rato:

ys-^ovujc

uTraxo?.
rjOr/

rj

jxsv Tr^v

yap
aaxo.
/(ov

pouXvj

Twv

utto

tou MtilpiootTOu

v(UTpia&VT(ov

Trjv

ts

Aatav

xat

'EXXcioa

xaTstXrjCpoTO? Kopvr^Xtov
7rt

l"uXXav

tov

UTraTov

rjY[xQva tou3 tou tcoXejxou Trpo}(tpi-

0 outo; xaTa

Tr^v

Ka|XTravfav auv aTpa-ia oiETpt^^v tov xivrji>VTa xiov auix[j.atjv

7r6X[xov
tt/;

xaUta-a[xvo; avatpojv os 07rp


7rt

TrjCO

trjC

totpa/r,?

>>t'j>avov,

Mapto;

E7rt-

dujxr/oa;
[xo/))r(pov

rrjV

Aatav atpatrjXaata;
toX|xTjC

[xal

^rpoaXapoJv ^LouXTtixtov tov 3rj[j.ap/ov av3pa


tTjV
'

xai
ttjv

[xeta

TraarjC

xat

(U[j.6TrjTo;

P(o|xT|V

Tapaaaovra] ptaCsTat
tov i!uXXav
toIc
aTio

[rcXrjJEt

xat

OTrXotc

,3ouX-/jv

auTov

avTtTa;at
Tli

tio

Mti>ptoa~/j

[xat

atpa-o-soou
Traprixsv

TzapovTa [xtxpou
a7:a&r,.

ixsv

s6s-/]aV

avsXstv.

5s aUY"/_(optv autoc h^r^

Yivo|j.svotc

xat oc a'.ftx6ixsvoc auiltc ^rpoc touc atpaTtojTac xal ta 7isirpaY[iEva 6ts;sXU(ovJ


TToXEt
auvtTa-j'[xvr|V
ttjV

sTra-

Yt

f/j

aTpaTtav
EVTOC

Xat

xpaTEl tu)v

Tcspi

tov

Mdptov
[lXV

avTtTaEa[iV(ov

TZplOTOC

TE

PlOIXaitOV

auV

07tXotC

7rapsXi)(0V TTjC TToXsiO;

2ouX7rixiOV
ttjC

TOV 3rj[i.ap/ov
*

xaTa[xrjVu!)vTa Trpoc tou i)spa7rovTo;]

aTToatpdTTSi,

Mdptov 0

'.pu-j'aoa

ttoXeioc

loh. exc.

de

virt.

790 (67 M).

88

EVTROPIVS.
illic

V.

comniDtus cmii i'\crcitu ad urhcui vcnit.


iniiiiiis

((lutrii

Mariuiii et Suljiiciuui
interfecit.
et

(liuiicavit.

uiluiii
ita

luiiiiain

annatus ingressns
futuruui

cst.

Snl])iciuni

Marinni fugavit,
I^ueio

atciiic

ordinatis

consulilms in

anmun (Jnaeo Octavio

Coruelio

Cinna ad

.Vsiani jirofectus.

V
niare

;\Iitliri(latcs

cniin.

(|ui

1'onti

rex crat at(|ue Arnicniani uiinoreui et totuui 1'onticmn

in

circuitu

cuni

Hosphoro tcnehat, prinuun Niconieden amicuni populi Komaui

l')itii\nia

voluit expellere seuatuiipu' niaudavit

hellum se

ci

propter iniurias ipias passus


et ijise

fuerat inlatuvnm. 2 patcrctur.


ct

a senatu respousuui,
iratus

si

id facerct,

quod bellum a Kouuinis

(|uarc

Cappadociam

statini

occupavit et ex ea .\rioharzanen

rcgcm
lo

amicuni populi Konuini fugavit.


jiopuli

mox
ut

etiam Bithyuiam iuvasit et l'aiihlagouiani pulsis


et

ex ea regibus amicis
et

Komani Pylaemene

Nicomede.

inde

Ephcsum

contendit
die

per oinuem Asiani

litteras misit,

ubicumque inventi essent cives Koiuani uuo

occidcrentur.

VI
est.

Intcrca etiam
niiserat

Atheuae
iain

civitas

Achaiae ab Aristone AtlTenieusi

^lithridati

tradita
15

euiin

ad Achaiam Mithridates Archelaum duceui suuni cum ceutum


.

et viginti milibns

equitum ae peditum
a])ud

])er

quem etiam

reliqua Graecia oceupata est.


ipsas Athenas
cepit.

2 Sulla Archelaum

Piraeum non longe ab Athenis obsedit,

3 postea commisso proelio contra Archelanm ita

eum

vicit,

ut ex

cxx milibus

vix
jiac

decem
iiugna

Arehelao superessent, ex Snllae exercitu

xiii

tantum homines interficerentur.


niisit,

Mithridates cognita septuaginta milia lectissima ex Asia Archelao

coutra

quem

'in

iterum SuIIa commisit.


Archelai Diogenes:
triduo

iirimo jiroelio

quiudecim milia hostium interfecta sunt

et filins

secuudo omnes Mithridatis cojnae extinctae sunt,


latuit.

Arcbelaus ipse

uudus

in

iialudibus

liac

re

audita Mitliridates

iussit

cnm

SuIIa de

jjace agi.

VII

Interim eo tempore Snlla


alios in fidem

etiam Uardanos Scordiscos Dalmatas et Maedos jiartim 25


sed
cuui
legati a rege Mithridate qni

2 vicit,

accepit.

pacem petebant
i

cum motus 0'


S

||

ab

urbem O, ab urbe L
7^
iii
||

\\

suppUdum L
\\ l

\\

dimicauit om.

FG

\\

romam om. DIJV


\\ ||

in om.

LO
II

\\

octauo
li

lucio
\\

om.

GPD
FG'
||

profectus est

LO

.-)

{|

mitridatis
\\

LO

enim om.

PD

\\

poticum G'
7

cum]
ras.

OP

busforo
oni.
||

\\

primam G\
G'
|| \\

prinio

PD
6''
\i

nicomede
||

O-'',

nicomedem 02
|| \\

expellere G-

i.

\\

bellum

fuera
(?l

in+aturum

senenatu
(/,

mithridati est

add.

GPD
II

{Paean.) post responsum

faceceret
6''
||

om.

LO

||

ariobarzanem

ariobarzamen

||

10 et antc
et

amicum

GPD
\\

\\

moxj mori

II
||

pilimene

LO, polemene

PD

\\

nicomeden

LO
||

\\

inde
athe-

ephesum] effusum G^LOD, effesum G2

i> misit litteras


\\

LO
||

\\

13 occiduntur
tradita]

O
||

14

nae] mathone

PD

aristone codd.,

aristione Tzschukke

mithri O'

data
ipsa
||

(r'

15 achaiam]
\\

hanc
is
211

\\

mithridatis
et uiginti

LO
||

lii
\\

et

om.

LO
\\

\\

17

pyreum 0, pyerum
||

LO
\\

\\

LO, ipsasque F

centum

l!i

ex] et

LO

suUae] ull* 0'


cjue

homines om.
iterum

LO

interfecti sunt

lectissima] leitis 0,
(<''

electis

L
\\

\\

quae G,

f
\\

||

21

sylla

PD
||

milibus

L
,

\\

et
\\

om.

LO LO

||

\\

1> arhelai

diogenis

LO
et
||

niitridates

GPD
2ii

23 mitridatis

LO

iussit]
et

missus

LO
G

25 dal*&'-,

matas G,
tos

et

dalmatos O,

dalmatas

\\

maedos]
||

moessos

GUJ
\\

(messos

moeses F)

moesos

me-

LO,

corr.

Oudendorp

partem

LO

mitridati

LO
tf,

petebat

D^Z,

petebant*

V.

/)

e dep. e dei>. e dep. e dep. c dep. c

Liv.: pev.
Lir.
:

(yi'.')

le.

77; Flur.
Flor.
I,
I. I,

I,
;

it);

Ocos.

-'

e.v
e.rl.

Eidr.?

2)

per. 7

7S;
Flor.
Flor.
;

I,

Afl

Val.

Max.
n,
li.

.9,

3; Oros.

6,

i.

VI.

/;

LU.: per. 7S;


Lir.: pcr.
Lir.
Lir.
I.ir.
:

10 U)

S
,l<)

Oros.
;

2 e.r
i'

Kulr.
Eiitr.'.'

2:
.)j

Sl

Oros.
;

e.r

pcr. Sji;
per. per.
S.>.

Flor.

40

II

Oros.

6.

cx Eutr.

VII.

/,

dep

1,

e (lep.

S3.

IIAIAXlnV \IKT\iI'l'\^i:.

K.

89
touto
TCpo?

Xo-fo^

tbc

qrjr^

tYjv

Aoia-^
jj.Ta

y.o.1

tyjv

A^^atav

xaTSiXr/^oTo;.

'ifj^TjV

E/iv/jas

Tov ^uXXav.
d^ftxvcrTat
to'f(^7j.

zat

xoij

aTpaTU(xaTo; stc
TrpdiTO!;

r}]v 'l\6(ji-/;v

sTTav^xc

xat stc
7Tt

5^tpa;

Maptco ts xai

iiouXTTtxto).

[jis}}'

orXwv outo;
'.fu-^td^t.

Tr;

TToXiW;
5

Mdpto;

(j.v

ouv

toO i^ouXiutxtou TCiOOVTo;

otai6i}vj

]iij?;Xa;

0 ytpoTov^aa; tou; tou (jleXXovto; stou; uuaTou;,

[\atov TsOxTdJitov xat Aouxtov

Kopvi^Xtov

Ktvvav,
-jdp

t6p(jf/]a

Tvpo;

ty^v

Aatav.
FIovtou xpaTtov xai
r/j;

M^taSu
'Ap(j.vta;

Mtflptodrrj; tou T
r/^; IIovTt/-^;
au(Ji(j.a"/ov

p.t/pd;

xaXou(Xv/j;

xat TTda^/j;
'.fiXov

OaXdaa-/;; r^; /uxXto tou Boairopou Ntxo(x-^o-/]v


P(o(.atu)v
Tyj;

ETCctpdTo
1"

ovTa xat

Bti)uvia; sxpdXX^tv

toj t

o-^(j.ip

TTpo'/jYopua
TaTT6(j.vo;.
(j.at/6v,
1

TU) o
[J.Y]

Pco(xatu)v
(jlsv

Uj3ptap.vo;

d(j,uva&at

tov

Ntxo(j."^o"/jv,
'.p

oux auTot; dvTt'

ouv

o-/](j.o;

aTO/ptvaTo TT6Xep.ov auTov


papsco;
os

sauToj xtvi^atv
6

Pco-

Nt/o[j.-/]Oou;

dTioaTaiYj.

Vy/cov

Mti^ptodTY];
?|3aX tcov

iTOias 2
[3aat-

Ka7nTao6xa; /at tov


Xettov.
15 -/r

.AptopapCdv/iV
r/]v

uiroaTtovoov
st;

ovTa

'l\o(xat'ot;

E^Ta

(j.Tar/ja

oTpaTtdv

Bti)uvt'av

/al

ria'.fXafovtav

/at tou;

paaiX^uovTa; ?-^Xaa
NtXO|J,-/jO'/]V.

P(0(j.atcov
TYjV

ovTa; utcyjxoou; t xat 'fiXou;,


ay(

riuXat[Xv/]v t

Xai

EX^ry^V
etti

ETTl

E'.faOV

TOV Op6[J.OV
dvaipi}"^vat
TCoXt;

xat TCpOYpd[J.[J.aTt Tou;

xaTaXa[xpavo(j.vou;
llpoaTf)"rj

r^;

Aata;
"/]

l*co[xatou;

TTpoasTaie.
'At)"/j-

auTco /at

tcov 'Ai)"/]vcov
-cdp
"/jo^/j

ApiaTcovo; aur/jV tou


T"/jV

VI

vatou TrpoTct6vTo;.
20 TC[x'];a;

TrpaY(J.aTUTo
e"tV.oai

t"^;

A)(ata;
-/at

xT"^aiv 'Ap](Xaov

e/-

auv "/aTov xai

ytXtdat TieCcov

tTncEcov

xai

o;

aTcaaav
[j.v

auTci^)

Tcpoa/^YdYeto r/]v'EXXdoa.

iiuXXa; Totvuv tco IktpatEt Trpoa"/af)of)t; Ta;


/at
au(j.(j.i?a;

'Af)"/j-

va; tXv,
ouoia;,

TC;Xi)(6v

0 'Ap^/eXdo)

[j.Td

Toaaur/]; /pdT"/]a TCEpt- 3


/ tcov
i-zaTov
't'/oot,

(6aT

oe/a

[jev

ApyeXdco

otaao)i)"^vat

^(tXtdoa;

tou

0 'Pco(j.at/ou aTpaTU(JiaTo; Tp^f;


2-5

/ai

os/a |x6vou; dvopa;


d7CaTtXv

Tceoetv.

dXX'

Mti)pt-

odT/^;

T"/]v

'ApyeXdou

ouoTcpai-tav

"jcvotj;

j3oo(x-^/ovTa
^^^J^i^spa

ytXtdoa;
"

auTo}
xat

Tou; dpioTou; / r^; 'Aota; /X?d(Xvo;.


[XTd

y'T'^~^'
"/]TTdTat

^''1

au(XTcXox"rj

ou

r^;

i'a"fj;

ExaTEpot

oi/pdf)"/]aav
"/at

Tuyjr^;

fdp 'ApyEXao;- /at


Tcat;*

TciTCTouotv

auTou 0xaTC3VT j^tXtdoe;,


TcX"/^aiov

Tcpo;

Ato-cEv/^;

'ApyeXdou

auTo; oi dv Tof;
-fjvdY/aos

'Xotv

Tp^r;

otaXafkov /^(xepa;
Tcpo; tov

oc6i)"fj.

TauTa tov MtOptodrfjV


Tpou;
/]0"/]

30 Tcept
[xou;.

aTcov6(6v

7cot"/]aaaf)at

XuXXav

X^^you;

/aTop()ouvTa tcoXe'.f.6fi(o

i^xopoiaxou; -jdp xai AaX(xdTa; xat Aapodvou; tou;


P(o(xatot;
vf)a
o^/j

(xev

/epot toij; oe

VII

ouv"^'l<c

xai
6

ot

tou MtOptodTou Tcapayevo^xevot Tcpa3t; Ta Tcapd


''.ffj

Tou jiiaatXEOj; aTcrjYi^etXav.

oe ou TcpoTEpov

TCcpi

O7covo(6v

dxouoaf)at, Tcpiv 2

:t

L, oe

kSyWj.

||

aitXai L,

GUtXai S

||

dip|j.v('/?

L,

drj[j.e'j(;

||

:;ii

y.aTOfjiloOvTo;

/j,

corr.

K A
16 oTt MtDpioaTrj;
>vtc

ri

T Q

N.
-/.at

oisTa^^jtxo

tou;

I'(ij|xaiou?
ij.ta

dvaipstv

lii:(xi}/s

(pix[i.\i.aixa

sic

ra; tto-

[to |3a-3t^.f/.ov

a'.ppd7ta|xa s'/_ovTa|
[xtj

ts

rj(J.p'x

Ta|ac dvaYV(uvai
"

[-/at

TTapa/pfjixa -d ys-

Ypa|X|xva
irdvi)'

Kpacat otko;
'

TrpojxaUovTsr Ttvs; cpuAii^fjJVTai^

dTro-/Ttvai

yip
s.

aijToT?

/>vEU3e

'ovTiva

1'cojxatov supcoat.

Suid.

r.

auDsvTYj;.
]

pVXKUlUVS.

90
venissent,

EVTROPIVS.
non
aliter se (iMtuiiun

V.

Sulla esse res])ondit,

nisi

rex reliotis

iiis

(luac occujiax

paverat ad regnum
inter

suum
cst,

redisset.

postea tamen ad eollo(|uinm anibo venerunt.

eos

ordinata

ut 8ulla
in

ad hellum
atiine

civile

festinans

a tergo periculum
vincit,

non
qui
j

3 liaheret.

nam dum

Sulla

Acliaia

Asia

]\litliridaten

Marius

fugatus erat et Cornclius Cinna unus


ingressi

ex consulibus hciluni in Italia reparaverunt et


,

urbem Romam nohilissimos


,

e senatu ct consulares viros intcrfccerunt


iilios

multos

proscripserunt
4 universus

ipsius

Sullae

domo eversa

ct

uxorcm ad fusani conpulerunt.


in

reliquus

senatus ex urhe
ille

fugiens ad

.Sullam

Graeciam venit orans

ut

])atriae subveniret.

in

Italiam traiecit hcllum

civile gesturus

adversus Norbauum
ni

et

Scipionem consules.

])rimo proelio contra

Norbanum

dimicavit non longc a Ca]nia. inde etiam ad Scipionem

tum sex

milia eius cecidit,

sex

ceijit,

cxxim

snos amisit.

se convertit et ante proelium totum eius excrcitum sine sanguine in deditionem acce]iit.

VIII

Sed cum Romae mutati consnles

essent,

Marius Mari

iilius

ac Papirius Carbo con-

sulatum accepissent, Snlla contra Marium iuniorcni dimicavit

et

xv milihus

eius occisis

cccc de

suis perdidit.

mox etiam urbem

iugressus

est.

Marium Mari

tilium Praeneste 15

persecutus obsedit et ad mortem conimlit.

rursus

pugnam gravissimam hahuit


lxx
milia se Sullae

contra

Lamponium

et

Carrinatem duces partis Marianae ad portam Collinam.


dicuntur.
xii

milia ho-

stium in eo proelio contra Sullam fuisse

dediderunt,

2 ceteri in acie in castris in fuga insatiaidli ira victoruni consumpti sunt.

Gnaeus quo20

que Carho consul altcr ah Arimino ad Siciliam


interfectus est,

fugit

et

ibi

per

Gnaeum Pompeium
natum cognita

quem adulescentem

Sulla atque annos

unum

et viginti

eius industria exercitibus praefecerat,

ut secundus a Sulla haberetur.


recei)it.

Vmi
1

Occiso ergo Carbone Siciliam Pompeius

transgressus inde

ad Africani

Domitium Marianae
nisi
4

partis
rex um.

ducem
G
(?2

et

Hierdam regem Mauretaniae qui Domitio auxilium


ocLupauerunt
<J
|{

(i,

misit

|{

Paean.
|{

\\

redi.ssent
|{

G(r,

\\

ut] ac (j\
{{

at

G-

\\

in]

LOPD,

iam G', iam in

mitridatem GPI), midridates


(V
\\
{{

uincit
{{

uicit

cornelius] cor
7

LO
G
\\

\\

(>

nobilissimo

e] et
italia

LO
\\
I

\\

senatus

(>'

consularis

O O
\\

conpulerant
(?'
{{

'.i

subuenirent
\\

loge

11 tunc

Paeanio

\\

ammisit

O FG

vii milia
\\

LO LO

spicionem

0, spitionem

L
{{

\\

cicidit

(>

{|

vi milia cepit
(r'
{{

LO
\\

{{

cxxiii

LO uiros om, LO et primo LOPD LO, xxiiii PD cum


h

fuerat

\\

\\

\\

\\

12 ante

totum proelium totum

dedicationem 0'

13 sed

cum] secundo
\\

LO

\\

essent] sunt
{I

pisset (r ct ante

XX
ina.

LO milia LO
{|

niarius om.
\\

eius

FU om. FG
{{

\\

marii
\\

G'^

\\

parius

LO
/.
{{

cum consulatum

LO
|{

14

acce\\

ih cccc] quattuor milia

LOPD,
17

Taao[pay.ovTa Paeanius

urbem

\\

uiarium om.

LO
P

marii
{{

(j^LOPD

\\

peneste

lampunium L()

carinaten
uictoris
(/,

partcs

LO

\\

collinem
g.

LO
\\

{|

hosti

(?'
\\

IS se add. 21

G^ poH

syllae
\\

{|

dederunt

\\

I!)

LO PD

\\

\\

gnaeus om. L,
ex.

OPD
PD,

2i)
t(J)

ad] in

adolescentem

LOD
\\

adque

\\

22 exercitibus]

traditis

LO,

tantis ex.

xotix oixeXiov aTfjOTUj Paean.

24

demitium

(>',

demicium L

\\

lierbam L,

liierbam

\\

mauritaniae codd.
Liv.: per. HO
Liv.
:

VII.

.5J

e dep. e dep.

1'lor.
;

2,

9; Oros.
.9

S,
;

in.

i)

per. Si. SS

Flor. 2,
Flor. 2,

VIII,
VIIII.

1)

e dep. Liv. e riep. c dep.

per.

flS

S9;
;

(/)

Oros. S,
S,
S,

2(1.

9 (20); Oros.
ial.

20.
3,

2)
/;

Liv.: per. S9
Liv.: per. S9

Flor. 2, 9

(26);

Max.

S; Oros.

S,

21.

Oros. 5, 2'.

P
Oroi.
34S

A V

L V

S.

1.5

perdidil.

\\

Sulia deinde

cum Lamponio (campania


L, sannitium JVZ)

Samnitium

samnitum

signa contulit, octoginta milia (milia

//, canpanijim Y, campaniae ZA'', campauio S'^L] duce (ducem Z^' et reliijuis copiis ad portam Collinam ont. IZ' liominum occidit. mux
{|

riAIANlOY MF,TA<DPASIS.

E.

91
Tupoxepav

av

airoXtirwv

aTraactv

-l^jV

r^oom zatsays y^v

siri

tyjv

autou paotXstav
ejjicpuXiwv

eTtavsX&oL
/aXoGvTiov

eTrei

oi xat

tic,

Xofouc ^XOev 6 ML9ptodT"/j^ autu), tuiv


T^pouXsTo
^a[j
la.

auxov
\n]-

i)opuj5u)v

soto/s xa^ aTcovod?.


7roXe(i,tov

iroXttr/d xaStaTdt;

osva
5

xaTOTTtv

auTou

l^etv.
6

eudu^ ouv

cirt

f/]v

TToXtv

eopapiev,

7]8y)

tou 3

Maptou

xai Ktvvou,
TYjv

8v

uTraTov

SuXXa?

cj^etpoTov/jas,

au[j.irvsuadvT(ov dXXi^Xoti xai


'^^^'

oXXd xaTd
Tps'];avTS;;

Pihiiq')

epYaaajxsvwv

tcoXXou^ Y^^P
ot/tav ts

auY/X-AjTtxwv ots^^p^r^aavTo

xai TioXXuiv Tds ouata^ eoViixsuaav


T-/]v

tyjv

tou iiuXXou -/a&eXovTe; /ai dvaeTpe'j;av


djjisXst

-yafxsTYjv
STri

xai touc; Tiaroa; ei? cfuyfjV

r^^ auyxX^^xou 4
TtapaYSo't

To Xet7r6(i.evov
10

tov

)iuXXav
6

(3p[x-/jasv,

waTe

^or^bf^aai.
-/ai

ToaouTtu xaxo).

v6[isvoc ouv

et;

t^^v

'iToXtav

SuXXac Xop[3av6v
[JLdjfT]

il/-/jTrtu)va

xou^

UTtdxou?,
[icv

/aTa
Txspi

T-/]v
X-/JV

Mapiou
KaTCu-/]v,

Tapa)c/]v

e/e)(etpox6vYjVTo,
[isv

evt/vjoe^

Trpuixov

Noppavov
oeuxs-

ou

^(tXtdoa;
"6;

ecp&etpev

e^ stXe

oe xooauxa; cxepa;,

pov

oc xov S-/Y]Trtu)va,
revo[i.svu)v

/ai Trapcowxsv

cauxov ouv xtp aTpaxsu[i.axt.


uitdxwv,

os exepwv

/axd

x^/jv

P(o[x-/jv

Maptou xs xou Maptou

Tiat-

VIII

la

66; xai FlaTrtptou Kdp|3u)vo;, x6v Mdptov /axaTroXs[i."^aa; xai Txsvxsxatosxa ^tXtdoa;

auTou
ptu)

otayp"/;ad[i.svo;

xaTsXaps

ty]v
,

TxoXtv

eTTaxoXou&-^aat Ttva; cisuYovTt x*h

Ma-

-/sXsuaa;

ex xou axpaxsu[i.axo;
[i.d)(at;,

ou; osioa; c-/stvo; eTT"^-caYSv eauxu) xsXsuxt^v.


(Jtcv

ev

8s xauxat; Trdaat; xaf;

x^

Trp6;

xou; Tupoxepou; uTrdxou; xcaaapa;


6 i^uXXa;,
[i-d)("/]
x"/j

xai ei'/oat [i.6vou; c/ x^; auxou axpaxtd; aTTtoXsasv


20

6s Tupo; xou; sxc-

pou;

xeaoapd/ovTa.
xai

(j.sTd

TauTa ^tYvsxat /ai


xou Maptou
tcuXyj

exspa

xtp
tyj;

iluXXa Trp6; Aa[i.Pt6[i"/j;

TTtJOVtov

Kaptvdx/jv
"^

aTpax"/j"^ou;

xax

aux-ij;

xd

-^rpo-

TTuXata,
[j.i^xovxa,

ofhTTSp

KoXXiv/]

/aXou(i.sv"/]
[j.sv

dvxsxdxxovxo os
xo) i]uXXo|f

atixu)
ot

^tXtdos; spoooe ot
[j.ev

xouxiov

otoosxa
oi

sui)u; TTpoas^^topYjaav
ot

XotTtot

xaT
2j Ts;

auT"/]v

TtapdTa^tv,
y.al

6c cpsu-j^ovxs;,
ef^^e

6e Ttp^; xd; iTape[i.|3oXd;

/axa^-fsuYov-

dv/]psf}"/]aav

x6po; oux
i^psuYSt

tou;
x-Jjv

.pQvsuovxa;.

svxauOa

Zr^
x"?]v

/at 6 KdpjStov 2
xeXeux-/jv
uTr6

xdiv

uTxdxwv

sxepo;

Tupo;

i^txcXtav

xd/et oej^exai

XQu

no[j.TrY]iou

Touxov fdp 6 i^uXXa; veov cxt /ai Txptoxov cxo;

d^j^ovxa

iTpo; Tot;

et/oat TToXXd/t;

dptaxsuoavxa xsi)sa[xsvo;
s/pdT-/]ae

eiceax^/^as
t"/]v

X(I)

xaxd

iitxeXiav

axpaxtj).

Kai

TTaa/j;

r^; vi^aou

[i.eTd

Kdpptovo;
A'.pptx-/]v

a^^a^-^v.

oeuTSpo; ouv VIIII

30 cTTexaXerTo iluXXa;.

dTr6

6e t"^; iltxsXia;
r^t

sTxi

T"/]v

otaTrXsuoa; ou^nrXs/sxai

xat

Ao[X"/]Tt(i)

(Maptou xai outo;

aTpaT"/]^^;)

xat auT6v ts dvatpst

t6v

Isp-

ouaiav L, oixiav

||

18 Ttpo in TrpoTEpoui fiJd.

L-

{|

i'i

xuXXtjvtj L,

forr.

Cellar.

P A V L
15 ingressus
||

S.
criiOros. luv

tiia uiilia

hominma coutia

fideui

datam (data H) inermes peremit cumqne magna


(saevirent

delitate adversus (adversuiu .\Z)

soutes insontesque saeviret

HN)

Qiiintus Catulus

palam Sullae dixit: cuui quibus tandem victuri sumus, si iu bello armatos, in pace inerines occidimus? Sulla dehinc iiuarco [luarct A'] ins. P\ Mariiim de caprili casa e.xtractum viuoiri iussit ductumque traus Tilieriiu eti'ossis oculis membris membrisque i; miuutatiiu erectis ex||

Oroa. njo

actis Z.V-, desectis i,

vel fractis trucidari.

||

.Marium

12*

92
lcreliat dccidit.
l'iini|ieius,
(|Uiid

EVlROPIVS.

VI.

post liacc Sulla de Mitiiridate ingeuti

i;liiria

triumpluiAit.

(inaeus etiain

nuUi

l!(inian(iriun

tribntnni erat

(|uartnni et vicesiniuni aiinuni ai;t'ns


liella

(le

Africa

triiini|)liavit.

Iiunc

liiieiii

hahuerunt

du(i

funestissinia.

Italicuni

(|ii(i(l

et

Sdciale dictuni est et ci\ile.

(|uae aiiibo tracta sunt per

annos deceni.

eousuiii|iseriuit

autein ultra

ci,

uiilia

lioniiniini,

viros

consulares xxiiu. iraetorios \ii. aedilicios Lx.

seuatores tere cc.

LIBER SEXTVS.
1

Marco Aemilio
posiiisset,

Leiiido,

tiuinto Catulo consulihus,

cuni Sulla

wnn

iiuhlicain eoiiet Cilicia,


io

hella

nova exarserunt,
quartum
in

uuiun

in

Hispania,

aliud in
([ui

Pamphvlia

2 tertium in JMaeedouia,

Dalniatia.

nani Sertorius

partium Marianarum

fuerat timens fortunam ceterorum qui interempti erant ad hellum

commovit
eius
(pii

Hisj^anias.

missi

sunt contra
vicit
,

eum duces Quiutus

Caecilius

Metellus

tilius

lugurtliam

reg-em
:!

et

Lueius Domitius praetor.

a Sertori duce Hirtuleio Domitius occisus


dimicavit.

est.

Metellus vario successu


imtaretur,

contra Sertoriuiii

postea
est.

eum inpar puguae


ita

solus

Onaeus Fompeius ad Hispanias

missus

duohus

ducihus

15

adversis Sertorius fortuna varia saej^e imgnavit.


est,

oeta^o

demum amm
et

per suos occisus

et liuis ei hello datus per

Gnaeum Pompeium adulescentem


in

Quintum Metellum

Pium atque omnes prope Hispauiae


II

dicionem populi llomani redactae.


jiost

Ad Macedoniam
missus
ei

missiis est

Appius Claudius

coiisulatum.

levia (iroelia
ihi
is

lialiuit
-jo

contra varias gentes (pute liliodopam provinciani incidebaut,

atque

morho mortuiis
vicit et

2 est.

successor (laius Serihonius Curio post consulatum.


jieuetravit, triumi)liunn|ue

Dardanos

usque ad Dauuvium
1

meruit et intra trienuium hello fiuem dedit.

etiam

otn.

miiiuin milia

LO LO
|| {]

2
\\

iiicesimiini

quartum

LO

:)
{{

etj est

LO

\\

4
\\

tractata
7

LO
{]

\\

.5

autem

otn.

LO

\\

ho-

xxiii

P
6'1

\\

vii] \i Oros.

||

et aetUlicio.s

hvtropi libbk v explicit incipit vi

F, om.
II

G, kxpi.icit (finit L) lihek qvintvs ixcipit i.iheu skxtvs

LO
{|

rem

beUa om.
i.

aliiim P/)

pamphiliam

1|

eiliciam 6'

lii
{{

mariaiiorum
PJ),

L''>

11
\\

adj a add.
l:i

G-

rii.i.,

\\t

hispauia.s] ad

hispanias O, ad hispaniis
hirtholeio

{{

li

qiiiiitiiis
|{

quae

hertuleio

FG,

tellus post solus add.

LO LOPD
6"-

\\

14 contra] *tra (V
\\

serturium
sertoribus

LO LO

sertorii

PD,

serturii
i.

LO LO Ld
\\
\\

\\

\\

||

\\.

.'i

us in solus
Cf^,

Tn.t.

iiie-

l(!

aduersus
/..O

G-P
{{

{{

(',

sertorium
{|

serturius

H)
\\

de-

mum]
teni 21

decimo
{{

LOPD

Piimn.

\\

17
{|

eidem

datur

FG
1
'.i

per] et 6"
{{

pompegium
'22

LO

adolesceii-

is deditioueni
(t'^ i.

popiilo rouiano
\\

FG
||

\\

oousnlatiim
cario
/.,

O
G

\\

2 rhodopain] eiiropain
||

LO

\\

est yosi ei ndd.

rus.

scriborianiis

LO

('ii7in[

oiii.

daniibiiiiii

LO

|{

et iiitra

triennium nnte triumphumqiie

VIIII.
I.

2)
1)

Oros. 5, 22 ex Eutr.
Orus. s, 25 ex Eulr.
e dep.

2:

Liv.

per. no (M. Domitiiis legatus) per. 91 per. 91

5)
II.
/)

e dep. Liv. e dep. e dep.

96;
;

Flor. 2,

Hi
25.

Oros.

s,

25 ex Eutr.

Flor. 2,

fO

[S',

Oros. 3,

Liv.

Oros. S, S3.
I,

2)

Liv.: per. 92. 95; Flor.

39

(6);

Fronliii.

i,

I,

i.>

Oros.

S.

S:3.

P
OroB.
a.il

A V L V

S. (adversiim L
Oatiiliiiii
liis

cc

\\

piist

liaei-

tiiiiicii

Siiil;i

uiortuo Lepidiis MariMniic piirtis adversus

Sullaniiiij

sylauum H, silauum V

ducem oousmgens

(surgens i;

bellmu repaiavit;

tiiuc

riAlANIOT MKTA<I)PASIS.

C.

93
tbc

8av Maupuiv
x/paT7]x)i;
6

SaatXsuovxa,
i!uXXa<; tov

au(i.[xa^ouvTa

tio Ao|Jf/]Tuo.
&pta[j.pov

ouv

xat

twv

s(JicpuX{u)v

xaTa Mi&pioaTou
ve6T"/]Tt

aTrsTrX-^ptoas.

xat no[nr-^'to;
~-qc,

0 TrpwTo; TouTo Xa)^tbv


xaTot
Ttbv
A'.pptv
Tr6X[j.o;

Iv

To

Y^p'^''

sixoaTU) xai TSTapTtp

-JjXtxia; sTct

&pta'|i.|3uacv.
kizl OiXctTtp

ouTto; STiXsuTTjaav

o xt 'iTaXtxoc 7r6X[xo?

xat o 2

5 e[j.cfuXto;

exTai)VTs; evtouTtp,

oXeDpttoTaTot

^'''^(Jievot t:^ 'Fib[j.Yj.

xoT

auTQu?

Y^^p

aTceiSaXov

exoTov xat TcevTTQXovTa y^ikidoac, ctvoptbv oTCXtTtov,

etzoat

oe xat Teaaapa; uTraTtxou; avopa; euTa' ts TrpatTtopiou;, ototXixtou; e^-^xovTo,


xXTjTtxoui;
01

auy-

a[jt'.pi

tou; otaxoatoui;.

rj

os

TtJbv

ototXtxitov

apyj] Tt;

-^v,

-^; TrptoTYj;

TroptovTe;

em

to TCpa^YpLaTO r^; TtoXeto; sTO-^ya^m^j

\n

B
Mapxou
TToXtTeta;
v
(j.v

B A

c.

At[jttXiou

Aeutoou xat kuvTou KotouXou


TCecfuXaY^J.evTj;

(Z'io\i.vno^)

uTra'Ttov

xat

t-^;

utto
'

tou SuXXou

xotvot

Tc6X[xot

TravTaj^oftev

^avaT"/]aav xai 2

lah

laTravtot; S^pTtopiou vtuTptaavTo;


et;

(S;
(i"/)

Tvj;

Maptou
T:df)7j

aup.p.opta; -^v)

Tou;
1.5

larravou;

oTiXa
v

xtv^aavTo;,
na[j.'-.f.uXta

oeiaavTo;

TauTo

Tof; Xonror; toF;

Mapttp
T"^;

/xotviov"/]x6atv,

oe xot Moxeoovta xoi AaX[j.aTta Ttv voixtov


itepnrovTat Totvuv
Tuat;
eTii

f^; xoTa tou o"^[j.ou KuvTo; Kof/tXto; MeTeXXo;


ctXX'

aTaataadvTO)v.
6

(xev

tov

epTtbptov
d[J.cp"^ptaTov

MetIXXou

tou 'IouYoupi)av vtx"/]aavTo; xat y\oudvirjpi}"/j,

xto; Aopt^Tto;.

[Jtiv

Aopi^Tto; aupi(J.i?a;
p.6voc

M^TeXXo; oe
"

Bays
20

TYjv

(J-d^"^v
-q

cTret

0 oux o6xct
(j.v

dp"/rv,

Tre^xTOTat Uoii-Kqioc,

xat otacp6oteXlaTravoi

pou; layev
l)6vTtov

[i-dyT^

vJyac, vuv

xpoTouvTo; vuv 0
TtJbv

"/]TTto[i.vou ISepTtoptou.
oi-/t'tov

oe VtauTtJbv

oxTtoxatosxa ilepTiopto; utto


ot(J.tvav.

dvrjpii)-/]

xat

VTeu&v /ip(j,ouvT;

Tov

Maxeoovta oe
Tot;
rr^v

Ti6Xp.ov 'ATiTrto;

KXouoto; xaTtbpi^toae TioXXor;


0

i)vat II
j3iou
-/ai

(j.a^ad[ivo;
25 v6ao;.

'Poo6TC-fjV
auTiI)

otxouatv.

\iy.r^Qa't~a

outov

dTn^^ya-ye

tou

uTroxaTaaTa; 0

rdto;

ilxptj^^tbvto;
'

Koupitov Aapodvou; Te
ouTto

vt-/-/]a

TTpo;

Ta;

6^f)a; r^^wp-^a^ tou TCOTap.ou tou

laipou.

Te eiiaveXiJtbv i)ptd(i-

psuaev.

Tf|?

f/iufiTj?

L,
||

TTj

f'iu|J.7j

K
II

TTOtpovTEi L,

corr.
\\

10 PipXiov c add.

Sylb.

||

14 TiuTa L,

TccuTa

KalHvasner

Ij

TTafjLCfuXiats

L, -a[A^'jXta

Cell.

25 -itafjoavous L^ rorr. 5yi6.

P A V L V
acie certatntn est,

S.

plurimi
tilius

Romanoriim

e.xtincti.

Albanornm

civitas pro eo,

qiiod illuc Scipio

expugnata et capta est. Brutns iu (Jisalpiuam Galliaui fuKicns apud Regium interfectus est. hoc tempore Hierosolymis hierusolj-uiis L; AIe.\audra iixor Alexandri regnabat, ex cuius aetate ludaeos rerum iudaeorum A'Z', iudaeos Z-;
Lepidi
lepidns
;

om.

confuf;isset,

||

Hiei. I9ii

confusio et variae clades oppressere.

: :

94
III

EVTROPIVS.

VI.

Ad
puni

Ciliciam et

Pamphyliam missus

cst Publius Servilius

ex consule, vir stremius.


liis

Cilieiam subegit, Lyciae urbes clarissimas oppugmxvit et eepit, in

Phaselida Olymatipie

Corycum
l)ello

Ciliciae.

Isauros

(|uo(|ue

adgressus ad dicionem redegit


in

intra

triennium
tens
1111

tineni dedit.

primus omnium liomanorum


Isaurici meruit.
j^ro

Tauro

iter fecit.

revera

trinmphum accepit
.\il

et

uomen

lllyricnm niissus est Gaius Cosconius

consule.

multam partem Dalmatiae

sid)egit,

Halonas cepit et conposito bello


tem|)()ribus

Romam

post biennium rediit.

Isdem

consul Marcus Aemilius

Lepidns Catuli collega


est.

civile
ita

Ijcllum

2 voluit comniovere. intra unani

tamcn aestatem motus eius oppressus

uno tem-

pore multi simul triumphi fuernnt, Metelli ex Hispania, Pompei secundus ex Hispania,
Curionis ex Macedonia, Hervili ex Isauria.

VI

Anuo

urbis conditae sescentesimo septuagesimo sexto Lucio Licinio Lucullo et

Marco

Aurelio Cotta consulibus mortuus est Nicomedes rex Bithyniae et per testamentuni ])opu-

lum Komanum
2 iuvadere.

fecit

heredem.

IMithridates pace rupta Bitliyniam et

Asiam rursus

voluit
15

adversus

eum

amljo consules

missi variam habuere fortunam.

Cotta n\)m\

3 Chalcedoua victns ab eo acie, etiani intra opitidum coactus est et obsessus.


se

sed eum

inde Mithridates Cyzicum transtulisset,


ei

ut

Cyzico capta totam Asiam invaderet.

Lucullus
ipse

alter consul occurrit.

ac

dum

Mitliridates in obsidione Cy/ici commoratur,


vicit,

eum a

tergo obsedit fame^iue cousumpsit et multis proeliis

postremo Byzan2(i

tiuni (juae

nunc Constautiuopolis
ita

est fugavit.

uavali quo^jue proelio duces eius Lucullus


milia re^is exstiucta

oppressit.

una hieme

et aestate

a LueuUo ad ceutuni fere

snnt.

VII

Anno

urbis

Romae

sescentesimo septuagesimo octavo Macedoniam ])rovinciam Mar-

cus Lieiuius Lucullus accejjit consobrinus Luculli, qui contra Mithridaten belluni gere-

2 bat.

et

iu

Italia

novuni bellum subito

comniotum

est.

septuaginta

enim

quattuor 25

ad] a

LO

j|

siciliam G'

||

paraphiam
\\

O
\\

||

publius] post P/3


\\

||

ex coiisulare FCf, ex
faseliilam
4
is

consiilari

\\

is

post strenuus add.

LOPD
\\

siciliam

(jPD

pliaseliclam F,

6P1),
fecit

pliaseliilan
|{

O, phaselyda
interfecit
||

olynthum
II
.")

LO

3
||

coracum
(i

PD

deditionem
atque in
||

0-D-P

||

poH

PD
|| ||

iter fecit]

OLO

II

nomin i

ad] at in

DNZ,

HV

\\

gaius] gneus FCj


||

conconius
;

LO
||

pro

consule]

PD
II

Paean., om.
1

FO, proconsul
||

LO

is

multam P/)

dalmatitiae
||

redit

G
/.O

v
||

motus]
[>

nutus 7.0

multo G"

multi romae simul triumphauerunt

LO
\\

il
i:i

seruilii PT), seruile

anno
\\

nrbis conditae oin.

LO

\\

septiiagesimo] sexagesimo L(> Paeun.

\\

mortu*s

(r'

||

est
\\

om.

LO

et
||

per testamentuui]
et]

0, et testamento

PD, ex testamentum

LO
(f,

14

heredem
/',

fecit

PD
L

mitridatis
/S,

LO
G
||

ex

II

15 uariam] non uiiam

PD
sed

\\

IG calcedonam
se inde]

chalcedouam

chalcedoniam
se

calchedoneum
cyzicos
\\

LO, calcedonem
om.

PD

\\

etj

ut

O
\\

||

cum

secum inde O,
\\

sei-.um

deinde

\\

17

captam G, capto P/>

||

Is commoratur]

m
(r'

moratur
||

LO

20 constantinopole
(?'
||

LO
eius

||

21
\\

aestatem

ad

LO

gerebat

II

ex parte regis

LO

exticta

2:i

sescentes

24

luculli]

25 belUim om. G, pro eo gup.

srr. (/-:

pugnaiierat

||

2.5

iioiium] iiniim

PD LO

metridatem

\\

||

et qiiattiior

LOPD

III.

e dep.

I.ir.:

per.

9W.

U3

Fiontiii.

.7,

7,

/;

Uros. S, 2J

e,r

Eutr.

IIII.

Oros. 5, S3 ex Eutr.
/J

V.
VI.

e dep.
e dep.

Liv.: per.
Liv. ?

90; Flor.

t,

II;

Oros.

S,

i2.

i;
/)

e dep.
e dep.

Liv.: per.
Liv.

.9.5.
;

4)

per. 93
per. per.
:

Oros.

6,
I, I,

i.

3]

e dep.
e dep. e dep.

Liv. Liv.
Liv.

93; Flur.
97; Flor.

40 (13]; Frontin. 3,

13,

(i ;

Oras.

(!.

2.

VII.

/)

2)

per.

93

39

(6)

Oros.

6, 3.

,97;

Flor. 2,

8; Oros. S, ii.

nAIANIOY .METAfPPASIS.
Ei;
^eto
vet|Jt

C
6.'^vmiivjoz
(

95
Kt)a/iav
xai
xe
uTCyjfa-

oe XTjv

na[i'fuXiav

rioupXtoi; ^spptX)ao;
(l^aar^Xtoa

HI

xat
'

Auxta; xo

irXstaxov.

yap xat

IXujj.tcov

Kwpuxov upoasoe^aaOat osaTroTrExX-/j!)rj

Pcofjtatot;

laaupott;
P(u|j.atti)v

xe

sTtsXiJwv

T^vaYxaas

xyjv

F(o|i.at(ov

xstav
5

iipuixo; x
vix-/]v

xov Taupov 6t:^Xi>

xat oosuao; xtjv uTxtopttav

ota

x-r^v

'laauptzo;; ib; ouajJ.a)(i6xaxov

lOvo; vEvtvTjxw;.

To
SdXtova;

v
(aev

IXXuptoi; rdto; Koaxtovto; dvOuTraxtx']^


|jtY]xp6-iroXtv

dEouatav lytov xaxeaxYjaaxo IIII


xtp
TroXefj-ci)

x-^;

AaX[j.axia;

xxrjad|Xvo;,

Trtf)Et;

ixEt

OEuxEptp xeXo;.

'Ev
10

auxtp

xouxtp

ru)

/povcp

Mdpxo;

At(j.tXto;

vMTXtSo;

xou KaxouXou
i)-

auvuTtaxo; xyjv

(xcpuXtov

EirEyEtprjaEv

dvaxtv^aat axdatv

dXXd xou irpoatovxo;


x-/]v

pou; xa9Yjpi)Y].
x evexa xai

xat xd ^s.^oiLVta Trapd xof;


-/];t(uf}rj

IXXuptor; xat xaxd

iroXtv

xd^fou; 2

xwv Epftov auxtov

f)ptdp.j3ujv.

Kai

P(6(JYj

0 Exxov

xai

poo(x-^xoaxov

Tri

xoF; |axoatot; Ixo;

r^v.

xaxd

8y]

VI

xouxov xov xatpov Ixxo;


15 uTraxot.

(Jtv

Aouxto; AouxouXXo; xai Mdpxo; Aup-^Xto; Koxxa; ^aav


irapTrE(j.'}/

Ntxo^xi^or^;
(Jttxpd

oy]

BtSuvtov xsXeuxtov
airovodov

xyjv

paatXEtav
-/at

'

P(o(j.aiot;.

MidptodxYj; 81
(JtXXY]aV.

xtov

cppovxtaa; xaxd x-^; Bt&uvia;


Tr'

Aota; lcpoSov
(XV
xtij

d(X'.pOXp(OV
?)(
'

61

X(UV

UTxdxoJV

aUXOV

6p(X-/]&eVX(OV

VUV

Xpdxt, 2
BooTroptiJ

vuv 61 -^xxov
au[X(xtEa;
20 xpipEtv

P(o(xat(ov

xat

Koxxa;
Trpo;

(xev irpo

KaXy/joovo;

xyjc, ETri

rjxxdxat

xai

xaxacpeufEt

x6 daxu.
7rt

Mti)pt6dx-/];

6e

xy]v

TroXtopxtav 3
yp'/]-

auxtij

xou; )(p6vou; oirj&Ei; l6pap.Ev

x-^v

KuCtxov

cb;

6p(x-/]xrjpio)

od[Xvo;

auxT^
foip
-/ai

xaxd

TrdoYj;

x:^;

Aaia;"

ou

[x-r]v

otov

/jXTrtoEv

etsy^i

xeXo;.

Aouvuv

xouXXo;
Tov x
Eoxtv
25 x6
/oi
Y]

auxo) Trpooxa&EaOei; xai iroXtopxouvxa iroXtop-x^oa; Xt(i(p xe Trteaa; ou-

x6

axpax6Tre6ov

ouvEXauvet x6v Mti)pt6dxY]v


xoi
(XExd

ei; x6

BuCdvxtov,

'.p

otj

KtovoxavxtvouTroXt;.
6t'.fi)etpe

xouxa

xoi; axpax-/]Yor; ouxou


u'.p'

(xa)(ad(xevo;
evi j^et^xcuvt

TroXu
i)ept.

xou oxpaxou, (6; exoxov dv6p(6v ^tXtd6a; Treoetv

Tw
vfxd
[Xv

61 lEa-xootooxtp xai EJ56o(XY]xoox(p


ETrexpdixY]

xai 6-y66(jj x-^; Tr6X(o; IxEt xd

Moxeoo- VII Mt-

Atxtvvttp AouxouXXtp
.

(dvEtf^to;
x-^v

61

-^v

AouxouXXou xou

Trp6;

Spt6dx-/]v
30 xoi

7roXp.ouvxo;)
X(6v

Ixtvi^OYj

61 -xaxd

IxaXiav toXeixo; xatv6;- XEooapE; ^fip 2

|36o(x-fjXovxa

Eiri

(xovo^xa^^ta auvtX-^(XV(ov

rjep-^va;

xoij xoX(xrJ(xaxo; uotr^-

11

ntr,\if'ia

SpaOOTTjV

L L

\\

is 7.c(p/r|Oov04 L, corr.

\\

Tf|;J

tov

\\

22 xoOvTa roXt

orfrf.

i^

i.

ras.

||

2s

jti--

96

i:\'i'ROi'ivs.

VI.

gladiatores (lucibus Spartaco Crixo ct

Oenomao

eiVracto
(|uaui

Capuac ludo fugcrunt


llannilinl

et

per

Italiam vagantcs pacnc

uoii

lcvius

hellum

iu ea

nnivcrat paraverunt.

iKUu niultis (lucil)ns ct duobus siniul

Komauorum
.

consulil)us victis sexaginta fere

milium

arniatoruui exereituui eougrcgaverunt

victi^iue

sunt in Apuiia a Marco Licinio Crasso


l)ello liuic

proeousule, et post multas ealamitates Italiac tertio anuo

est tinis iupositus.


et

">

VIII

iScsccutesimo oetogesimo

primo anno urbis couditae Publio Cornclio Lcntulo


iu imperio

Gnaeo Aufidio Oreste consulibus duo tantum gravia bcUa


Mithridaticum et Macedonicum.
2 Lucullus.

Komano
et

erant,

hace duo Luculli agebant, Lucius Lucullus


,

Marcus
et
lo

Lucius ergo Lucullus post pugnam Cyzicenam

qua vieerat Mitbridaten,

navalem, qua duces eius oppresserat, persecutus est eum, et recei)ta Paplilagonia atque
Bithynia etiam reguum eius iuvasit,
3 cepit.
.Sinopen
et

Amison

civitates Ponti

nohilissimas

secundo proelio apud Cabira civitatem,

quo ingentes copias ex omni reguo

adduxerat Mithridates, cum xxx milia lectissima regis a qiiinque milibus Komanorum
vastata
4

essent,

Mithridates fugatus est,

castra eius

direpta.

Armenia quoque minor


fugam a Tiij

quam

tenuerat eidem sublata est.

susceptus tamen

est Mithridates post

grane Armeniae rege, qui tum ingenti gloria imperabat, Persas saepe vicerat. Meso-

potamiam occupaverat
VIIII

et Hyriara et

Phoenices partem.

Ei-go Lucullus repetens

hostem fugatum etiam regnum Tigranis qui Armeniis im-

perabat ingressus
cepit
.

est.

Tigranocertam civitatem Arzianeuae nobilissimam regni Armeniaci


elibanariis et

ipsum regem cum septem milihus quiugentis

centum milibus sahabens


ita vicit
,

20

gittariorum et armatorum venientera

decem

et octo milia railitum


])i-ofectus

ut

maguam partem Armenioram


2 cum regis fratre
ut
eepit.

deleverit.

inde Nisibin

eam quoque

civitatem

sed hi quos in Ponto Lucullus reliquerat

cum
se
et

exercitus parte,

regiones victas et iam

Komanorum
LO
fi',
\\

tuereutur

neglegenter

avare agentes

ducc FOS, lUices


paraueruut]
armatoruni
6''

LO
miUa

||

sparta*

6-',

spartago

||

cliryxo F{?]S,

crispo

LO
O

||

oeuomatu
\\

FGS
Bi
||

\\

mouerat

ni.
O'
||

parauere

LO, m.
\\

parauerat

ni.

paraueraiit G-,
licionio
ff,

mouerunt
L, om.
\\

PD

;i

lxx

fere militum
h
||

LO
li

apuliam

LO

licio

est oiH.
II

PD
||

et

11

II

primo
||

LO

\\

urbis conditae aniio


(un( lucius;
||

LO

lentulo

||

||

carsso
7

LO

calamltes
s

duo om.
ct
||

PD
||

lucius
||
'

marcns lurullus om.


sinopem /,0

LO

ii

luculis

G'

||

auiisson

FG, amissas 5

nobilissimas]

UPD bellicosissimas LO
uiitridatem
\\

om. G'
\2
cjui

lii

eis &'-

gabiram LO, gaueingentes

ram
11

FOP
est

[gaueran N),

graueram S,

graueran

D,

corr.
\\

Vinetus

luugentes

FO

\\

copias
||

quo

ingeiites]
||

LO, conom.

13 mithridates om.

13 a] cc

LO,
\\

ad G'

(luiiuiue milibus
\\

PD
G-'i,

||

om.

LPD
||

et castra

LPD
17

\\

lii

armeniae om.
\\

FU

regem

LO
||

inipetrabat

O
\\

\\

mesppotare-

miam
pente
PI>
II

occupauerat om.
0'2
'20

FG

\\

syria
\\

L
\\

loemcis FG, phaenicis L(argianenij D),

is

repeteus]
Vinetus
\\

repentes

in

tigraiiocertam

FG

arzianenac codd.

arzanenae

aruieni accepit

septein quiiigeiitis milibus


||

LO
\\

glibanariis

DHV
||

||

ceiitum orn.

LO

21

armatoruin] armeu-

torum
G^
II

tr

decem

et octo] xvii

LO
TOS

ut om.

LO
\\

22 nisibin] uisibi in L, ninsibi"

||

cam om.

23

hii

LOP,

his 7)
2
1

||

quos] qnoque
||

FG

pontu O, pontum

\\

reliquerat om. G, ccperat

\\

parte] paratae

LO

||

legione

ct

(un(e iam)

um.

LO

\\

neglegentes

LOPD,

negeiiter

FG, negle-

genter Schonh.

VIII.

/)

Eutr. e superiorihus
e dep.
e dep. e dep.

^)

Liv.

per. 97; Uros.


per. 97 ?
per.
97.

6,

.3.

3)
i)

Liv.
Liv.
Liv.

VIIII.

e dcp.
e dcp.

pcr. 98;

Oros. 6,

.>.

2)

Liv.

pcr. 9S.

nAIANIOr METAifFASDi;.
ad[i.voi

C.

97 "6
[i.ovo}ia}(uov
si?

l-drjiaxov

y.al

KpiCo''

"/'^l

Oiv6[j.iaov,

6pij;av-Ec

dsatfjov

d7L'.puYov

xat

TrXava)[i.voi

zatd

[).ixp6v

xs

-qozr^iyr^Ga'!
''^^

loats
"***''

scTjXovTa [.uoidoa;

TTposX&ifv
r^TTU)
5

-koXXou; t 'Pt[j.atiov
xat

aTpar/]Y'^^^

^'-"j

UTraTtuv

dviX6vTC
[j.6Xt; utto

ou"^

xai cf6|3ov

xtvouvov iTZY(a-^o't'Voyii.aiot.c, r^Tzzp^A^pii^a^'


uTcaTou TroXXat; iTcptpaX^vTsc
TroX[i.ou

xat

At-

xtvvtou

Kpdaaou ^(stpoTov^dlvTo;
TpiTO) r^c

t-Jjv

'P(6[ji-rv

au[i'io-

patc sTct

dpy^c tou

TravTsXuic dTra|3ai}'/jaav.

EcaxoatoaTOJ 0

-/at

OYOOTjXoaTO) xat TUpuJTO) r^; Tr6X(oc Tt

Kopv/jXiou Av- VIII

TouXou
Pu)[Ji7jV
10

xat

Pvatou

Aucftotou
[i.6vot,

OplaTou

r/jv

dp^crjv

0?a[j.V(ov

ot

ouo

Ti6Xc[i.ot

t-TjV

V(oj(Xouv

T Trp6<; Mi9ptodTrjV

xat 6 Tipot;

Max86va;,
6
[jtsv

ot; T:eaTd(j.Td

Touv Aouxt6; T AouxouXXo; xai


v KuCtx(o
[j.a)(ia
[i.d)^-/]v,

Mdpxo; AouxouXXo;^ dXX

Aouxto;

t^tv

^jV

dpTt

0f/]-j'7]ad[x-/jv,

Vfx5 T tou; v]Yc[Jt6va; tou Mt8ptoa'Tou vau-

xat xaTaxoXouil(Jov oTrta&sv na'.pXaYoviav t xat Bt&uviav dvc^xT^r^aaTo xat irpo;


o;
-q^)

Tov n6vTov,

r^; Mt&ptoaTou paatXcta;, tov op6(xov t&uvs^ zal Ta;


Stv(oir-/jv
\).txa

7rta-^(j.ou;
\i.dyq')

Tou n6vTou it6Xt;


15

xat

A[itaa6v ^TX^v.

dz

Trtauvd'|ia;

T-r]v

-pi 3

Kd|3tpa

TTjV

7i6Xtv

ttoXXou TrX-r^&ou; x

Trda"/];

auTou

t'^;

8aatXta; dvTtra-

paTaca[Jtvou tou Mt&ptoaTou*

outo; 7tVTaxta^tXiot; (lovot; oTrXtTat; ypto[j.vo; Tptd-/at

xovTa
PoX(ov

oiv/^^j-qaaio
-]fvTo

y tXtdoa;

Tp'jia;

tov

Mti}pt6dr/]v

i;

'.fuy/^v

t(ov

t xap(i.(xv

xupto;
6

d'ftXT6

T xat T^; [Jtxpa;

Ap[i,vta; auT6v.

tov

ouv 4

cpuyovTo Tfypdv/];
20
'^'1'^

r^;

Ap(i.vta;

^TieBllaTo

paatXsu; 7nar^[Jt6TaTo; t(ov


t-/]v

tt^o^tot^
t-/]v

)((opav

xaTaa)(6vT(ov

xat
T'^;

lllpaa; d^i vvtxY]x(b; xat


Ootvtx^/];
u'.p

M^aoiioTa^Jtav xai

Suptav xai Ta TrX^raTa

iauTov l^tov.

YiaT"/]v

***********###*# ******************#-\i.t-

AouxouXXo;
atpt

5'

7T?Xd(bv

xai T^^; TtYpdvou paatX^ta; xaTcpp6v/]ac xai r/]v

VIIII

7r6Xtv

[i'jpidvii

Mommsen, yiXiaoa; LS
L'
II

||

TtepipctXXo-Jxe;
||

i'

||

autpiSlou] tpiXiou L,

corr.

||

1 1

tou om.
22
||

||

13
2:i

d-i3T,[jiO'j

14

ToO

adrf.

L-

15

Tciflepa

L,

/apsipa

[|

17

^-/pTjGaTO
,

Ll
L'

||

oe

||

aipei S,
t:

aiipst
/.X

L,

Ipsi coti.

5i/!6.

||

roXiv L- apogr.

Venet.,

cod. Sylb.

|jia-/at;

post roXtv

i.

771.

Xeicfj

P
1

A V L V

S.

fuyenuil.

\\

Vesuvium moiitem occupavenmt; unde erumpeutes Cludii


(')

praetoris, qui eo.s obsidione


ip.so

Oros. 360

quoque AZ; in fugain fuga -VZ acto cuucta in piaedam averterunt everterunt A'Z). inde per Consentiam et Metai)outum circumducti ingentia brevi agmiua agmini V) collegerunt ^colligerunt P praeter Z-, L) itaque eum caedibus incendiis rapinis stuprisque istuprique AI) omuia miscerent (miscei-entur r, miserent A'', miscere L) luultaeque se matronae ob dolorem pudoris (pudorem A') violati necaseinxerat,
castra expugnaverunt
A"j

obsidiouem

expuguarunt

ipsoque

sent (necarent
EvTRonvs.

1';,

||

paene non
J3

98

i:vri;oi>ivs.

vi.

occasionem itenim Mitlividati iu


3 vatum
est.

1'oiitiim

innuii|)eu(li
('initia

dedenmt

af(|iie

ita

bellum reuosuccessov
est

Lucullo

iiavaiiti

eapta

Xisibi

Tcvsas expeditiouem

missus.

Altev auteui laicullus


iutiilit

(|iii

Jlacedouiam admiuistvabat Bessis pvimus Romanoviiin

licjlum atiiuc eos iugeuti pvoelio iu

Ilaemo moute supevavit.

(>iipidum 1'scuda- 5
eejiit.

luain iiiKid Bcssi babitabaut

eodem

die (juo adgvessus est vieit,

Cabyleu

usque
illic

Dauuviinn

iienetvavit.
evevtit,

inde multas supva Pontum positas civitates adgvessus

est.

Apollouiam
eonfecto

Callatim Favtbeuopolim

Tomos

llistvum Buvziaouem cepit belloiiue


([ui

Romam

vediit.

ambo tviumpbaverunt, tameu Lucullus


cum tautovum veguovum
,

eontva Mitlividaten
lii

pugnaverat maiove gloria,

victov vedisset.
,

XI

Confecto bello Macedonico


collectis auxiliis vepavavevat,

manente Mitbridatico

quod vecedente Lucullo vex ad


id missus Quiutus
cepit.

bellum Cveticum ovtum


tvieuuium

est.

Cae-

cilius Jletellus iugentibus i)voeIiis iutva

omuem pvonnciam

appellatus-

2 que

est

Cveticus atque

ex iusula tviumpbavit.

quo tempove Libya quoque llomano


in ijua iuclutae

imperio pev testamentum Apionis qui vex eius fuerat accessit,


evaut Beveuice Ptolemais Cyveue.

uvbes

15

XII

Dum
tum
est.

haec geruutuv

pivatae

omnia

mavia

iufestabaut

ita

ut

Romanis

toto

ovbe victoribus sola navigatio tuta non esset.


2

quave id bellum Guaeo Pompcio decve-

(juod intva paucos

menses iugenti

et felicitate et celeritate confecit.


et

mox

ei

delatum etiam bellum contva reges Mithridaten


iu
;5

Tigvaueu.

quo suscepto Mithvidaten

20

Avmenia miuove noctuvuo pvoelio

vicit,

castra diripuit, quadragiuta milia eius occidit,


et

vigiuti

tantum de exercitu suo perdidit


|| |{

duos centuviones.
||

Jlitlnidates euin

uxove
sibi

ococcasionem

G mitridate Z.'0 ronouattim G capta nisibij deruiit G 2 parante VGS romanoruni primus i'^ LOD, nisibe {oin. capta certe G; de F non conslat) FG 4 bessi L mam FG, usque adaman LO, corr. Schonh. ex P adgr*ssus (?' cabulen l'D, cibylen L
|| || || || || ||

captam
5
||

uscuada-

(i

||

usque ad

LODHV
galatiam
S, istrum

7
II

danubium

GLO
\\

||

super

LO

||

calathim Ff?, callatin


||

LO,

gallathiam 7JA', galathiam

ZH,

V,

corr.
||

Glarean.

parthemoppolin L, partheraopolin
\\

tomus

LO

\\

histrium FG, histriam

LO
\\

burziainem G^

tamen (tum Hoeger) triumphauerunt codd., triumphaueruiit tanien


Eussner, lucius qui Gtarean.
|| ||

Mommsen
10

lucuUus qui]

luculli is qui
||

mitridantem L, mitridatem

OPD

||

maiorem G, maiori
l:t
II

LO

11

quo

LO

12 coUectis multis auxiliis


\\

LO
\\ ||

\\

ortus

||

quintus om.
\\

PD
nice

infra

LO

\\

15 appionis codd.
0'-,

Paean., corr. Celtar.


||

quae
cyrine

urbes inclytae

10 bero||

||

ptolemias G', ptolemis

pholomias L, ptholomias

LO

17 geruntur] aguntur PT)

infestabant] infesti tenebant

FG
||

||

18 orbi uictoribus

gem

GLO
II

\\

mitridatem
\\

et tigranen

G
\\

\\

111

ingenti et] inter

LO
LO

||

ei
||

om.
21

FG

||

20 reiiiore

mithridaten om.

PD

||

mitridatem
triginta

(V

armoeniae

LO
VIIII.

triginta Capito

milibus eius occisis

LO

22

et

xx FG,

5;

e dep.

Liv.?

X. XI.
XII.

e dep.
/1

Liv.: per. .97; Flvr.


Liv.: per.
Liv.
:

e dep. e dep. e dep. e dep. e dep.

!)S

tOO;
Flor.

I,

39

(6).

Flor.

y,

.iS;

Val.

Maj:. 7,

ej:t.

I;

Oivw.

c,

i.

S)

per.

70.
I,

/
2]
.5j

Liv.: per. 99;


Liv.: per.
Liv.
:

11;

Oros.
I,
I,

6,

ex
Val.

Eiitr.
6.

loo.

lol;
lo->;

Flor. Flor.

io

[ii];

Oros.

i. 4,

per.

loi.

40 (25);

.Ma.v.

e.nt.

S; Oros.

6,

4.

S.

P
Oros.
.358

A V L V

S.

7 penetravit.

expugnavit etiam gentes quao Kliodcpaeis montibu.s eii-euiufiisae (eircumfiigae Wl', erant circumfusae L) inter (in jVZ') cetera dietu auditucjue horrida, quae in captivos agebant, raptis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus cruentis capillatisque (capillatis JS'Z)
||

riAIANIOr META<I>PAS1S.

c.

99
*

***#***** ****** ******#**#*#%-#


*

-XI

*****
vtV/jv
apy-fjV
(('JTU)

^=

oOiV

OY]

xai

K^jqii/jjc,

MlieXXo;
'

Trpoa-rj-yopui)-f|

/.ai

r/jv
5 r/]v

s&pidjJipcuae.

tots xai Atputov 6 [^aatXeu^; 'ATritov


sz
otai^f^x-^?.

Pu)[j.atott;

TrapETOjJLis 2

aTio&v^axwv

xuptot

oe

Atpur^c
xai

sYSVovto 'Pwfjiatot

xat

p,ftaTa;;

TrpoaXa'j3ovTo
Tcov

TroXet<;

Bpvix-/]v

riToXejjtatoa

Kuprjv^v.
Ixtvi^D-/]
[ji'^t'

TrpaYjjtaTtov

xaTOt

f^v I^^ovtwv
wc,
[t.qTs

sx

&aXdTr/]?

TrfjXsjjto?

Xyj-

XII

aT(ov

aur/]v

TravTa);6&v

sTrtTrX^ovTtov

toIq

sjjnropotc

dXXoti;

auTvjv
2

efvat -Xetv.
10 xat v/]v
[jisTd

toutov 6

no|j,7r-^toi;

'J>7;'.fia|JtaTt
'^'^^

r/j^

TroXewc sTrtTpa-jrevTa

[jttxpto xp^ivco

Xa[X7rpd;

eiTauae r^^
[xsv

'^'^ys^l^-

[JieTsaT-/]

Trpo^ MtdptodT-/]v t xat

TtYpd-

xai Tov

Mt&ptodT"/]v

ev

Ap[Jtevta

tyj

OcUTspa vuxTo^ia^^ia vtx^^aa; Td; t


tou twv
7roX[j,tcov

'n;ap[j.|3oXd!;

etXsv

xat TeaaapdxovTa
[Jta)c/]T(Jov

/tXtdoa^

otcii)etp

aTpaTou

txoat

TU)v

iauTou

aTropaXwv xat xaTovTdp)^ou; ouo.


S

auT^Sv

MtDpiod- 3

lir.TXmi L,

a-imv ?

||

:>

vi-i

'inte

t/.

L, del.

K A n
10

T Q N.
xitt

oTt
y.ai

lIojj.7rrjio^

\J.i'(''J.i

i~v/.Xr^\}i\i

uTtaTo:

zxpn.-rf'(oc

Pojjioiifov

tov ~poc Mti)pt-

oarrjV

TfcpavrjV

7roX[j,ov

avsos^aTo

xai

tov

[xsv

MtUpiSotTrjV xaT^i ttjv [Aixpav 'Ap[Xvtav

vuxTO[xa/_ia xaTr|-j'(oviaaTo tuc to aTpaTo-soov

paXsTv.
Caix^rf;

ouv Mii)ptoaTrj;
fi'

-i-u^jLvmUst;

auTou otap-aaat xat y [iuptaoa; b-XiTtov xaTa~avTa-aai Tr|; ouva[i{uc otocisuYctv a-j'a-rjT(u; a[j,a t-(]
siTa xaTaoTaataaft^t; uTtb tou Tratob? <I>ap'.pap[xa-/.ov orjXrjTY;-

xat

Tiaiv

axoXoudoi; ixavo; -ciYovsv.


T:pt

votxou

-apa

toT; oixiotc

aTpa-tiuTatc xat Trpb; BdtvaTov avayxaTov i^aO^tc


Tov BbaTiopov i~i Tfj-pavr,v

ptov -/-t(uv
ap/-?,C

TsAsuTa

b 0 07] ::aTc auT(p (PapvotxrjC (tv^Tat otaoo-/oc Tr/?


a-zfii

os IlofATrrjioc

Tr^v

aTpaTtotv

os 'Apixsvtoc

oia

[xot/_r,;

iXUsTv
Trpo;

ToT;

l'(u[xaiotc

ou XuaiT^Xs;

rfiVjaa^is^oi
ototbrj[Jia

ivotbouc
Tr,;

sauTov

a'^txsT0

-pb;

no[x7rr^iov

xat

ToT; yovaatv
{)To

auTOu -satuv xai to


xa[X'ii)st;
t-zj

xscpaX-?|;

atfsXtuv

sv TaT;

sxEivou /_p3[

xaT-

oT;

07)

Tbv Uuixbv b no|x--/]to; avtaT-/;ai ts auTbv xai Tb otaor,[jLa -aXtv aTroTTSpti^st;


x!iaX-?j
TOt

ototuatv

auTb;

tou 'Ap[xviou touto


[xspou;

aXXa ota
-oXXoT;
TotXavTa
[XSTa
T-fjV

Tt|xrj;

Tbv avopot Y(z^.

acsaipsasi 0

b[X(o;

Ttvb;

ttj;

ap/-rj;

xat

/prj[j.aai

s!Irj[xt(ua

Tbv
t(|)

'Apixsvtov
P(uixat(ov

Supiav
or^[X(i)

Ts

-('ap

xai

(l)otvi/r,v

a7rT[xTo

xat -VTaxta/iAta

ap-j^uptou

xaTai^aX^Tv

c/.T

/sip(ov abtxtuv

ap;o([ivov 7rpoar,vot-f/aas.
(pt)-/tv

TauTa 'AX[5avou; Uk[xtxpav 'Ap[iViav A-c/ioTr,v

Ta^s xat rbv paatXsa Ttov


Tap())

'IJ3r|p(ov 'Apaa-/rjV

-/jVocYxaa^

xat

T(o
Tr,;

buvotaT-{i

T-?,;

Fa/vaTta; b(op-/;aaTo ArTa^vov ts xai IluXatpisvsa -t


|EX7jXa[tVou;

oixtav

ap-

/r|V

natpXayovia; xaTrj-^aysv
scs'
S.

~pb;
b

Totj

MtDptoaTou KbX/ot; t
TptTtij [X7,vt

scpiaT^jatv

r,-j'S[xbva.

ot;
r.

Zupou; ts xat Apa^Ba; xaTaTp'J>aTo xai 'louSaiou;


1

TrapEaTr^aaTo.
tov xat Tpa15 (69 M).

Suid.

Ioixk-/, io;.

/u; xaTaaTaataaOst;

bTt MtiipioaTr,;
Tipb; t UotvaTov

tou IlbvTou jBaatXsu; /aXs-b;


BbaTtopov.
loh. exc. de ins.

P A V L V
adhnc ac
lis

S.
iVZ')

hanc

1',

per interiores cavernas (cavernes

male

eflfossu

effuso L) cerebro (celebro


(oblitis

NZ, om.

V^) oblitis avitle ac sine horrore


||

lepheso V, effoso .\'Z, tamquam (tamqui H) pocii-

pocnlis om.

V) utebantur.

inde midtas

IS*

Illll

EVTUOPIVS.
et (luiilius
eoiiiitibus.

VI.

fiigit

ueque

inulto post cuni in suos saevirct. Pluunaeis

tilii

sui

apucl milites seditione

ad mortem coactus venenum

hausit.

huue finem habuit

^lithri-

dates:

])cviit

apud

Bosi)oruni.

vir iugcntis industriae cousiliiijuc rcguavit auuis sexa-

ginta, vixit septuagiuta duobus,

eoutra

Komauos
intulit.

belluni liabuit auuis ijuadragiuta. se ei dedidit


ct

XIII

Tigraui deinde Pompeius bellum

ille

iu

castra

Pompei

sexto decimo miliarin ab Artaxata venit ao

diadema suum, cuni


Pompeius

iirocubuissef

ad genua

Pompei,

iu

mauibus ipsius conlocavit.


et

i|Uod ci

rei)0Suit houoriticeque

eum

habitum regni tameu parte multavit

grandi pecuuia.

adempta

est ei Syria

Phoeuice

Sophauene, sex milia praeterea taleutorum argenti ciuae populo Romano daret, quia bel-

lum
XIIII

sine causa

Eomauis commovisset.
intulit
et
ei

lo

Pompeius mox etiam Albanis bellum

eorum regem Orodeu


ae pacem dedit.

ter

vicit,

postremo per epistulas ac muuera rogatus veniam

Hiberiae quoque

regem Artacen

^icit acie et iu

deditionem accepit.

Armeniam minorem Deiotam GaAttalo et Pylaemeui Paphla-

latiae regi dona^it,

quia socius belli Mithridatici fuerat.

goniam
2 et

reddidit.

Aristarchum Colchis regem inposuit.


,

mox

Ituraeos et Arabas

vicit.

15

cum

veuisset in Syriam

Seleuciam vicinam Antiochiae civitatem libertate donavit,


recepisset.

quod regem Tigranen nou


agrorum Daphuensibus
et

Antiocheusibus

obsides

reddidit.

aliquautum

dedit,

quo lucus

ibi spatiosior fieret,

delectatus loci amoeuitate

aquarum abundautia.
meuse
eepit.

iude

ad ludaeam

trausgressus Hierosolyma

caput

gentis

tertio

xii milibus

ludaeorum

occisis, ceteris in

fidem acceptis.

his gestis 20

in

Asiam
fiigiit

se recepit et tiuem antiiiuissimo bello dedit.


multiim
4

L<)

Ij

LO
L
|| ||

||

pharanacis

G
\\

||

2
ei
\\

militum

LO
||

\\

periit

autem
del.
'.\

LOPD
\\

\\

bosphorum

LO
m.

\\

annos

LO
LO

\\

lxii

amios

LO
||

.>

om.
s

FG

fledit codd. praeter

H\'

i)

ab artaxata miliario
i.
\\

LO

II

diecdema G"
||

ipsiusj suis

FU
||

habitum]
(V

habiiit
||

(?

(V',

G- qui add. recepit


sodne

grandia

pecunia om.
(r,

LO

dempta L, adepta

ei]

et
.S,

LO

\\

LO
\\

\\

quinque milia
c(

Capito
II

11

albanis om.

albanos

LO

oroden ter] orodem ter


et

orodentem

LO, prudenter

prudentem
\\

PF>
II

12 epistolas

GLO
||

14

mitridaticae
G"
II

LO
\\

gonia
III

15 dedit

FO, arsacen Capito dedicatione pilemene &', polymeni LO, polemini D FA'Z', polemenem i/Z-, corr. Schonh. paflaaristarcum G colhis G, colchris LO ityreos FG, iturcos O, yturcos L LO
\\

ac (an(e

munera)]

LO

||

l:i

aitacon

\\

\\

\\

||

\\

seleutiae

LO

libertatem

GP

\\

17

tigranem

GLOPD
loci]

||

Is

daphnensibus] damacensibus
6'i

censibus FX^FIV, damiiacensibus A'Z


Paris.,
lucius sibi
II

||

dedit aliquantum agrorum dafnensibus

his

\\

lucus
||

ibi

C, damasDS Lincoin.

G,

locus ibi

LOP
\\

Paean.

\\

luci videtur legisse

Paean.

l;i

transgressus est

GPD LO
XIII.

herosolimam 0', hierosolimam 0-LP, hyerusolimam


20 cepit] expugnauif

OD

\\

caput lex capud

(?)

gentis] apud gentes

II

iudorum

||

21

dedit antiquissimo bello

O
',.

e dep.
/)

Liv.: pei:
Liv.
Liv.
:

/01; Flor.
1,

1,

40 (27);
;

Val.
6, 4.

Mnx.
C,

S,

/,

9; Oros.

e,

XIIII.

e dep. e dep.

Flor.

40

(2)

Oros.

2)

per. 102; Flor.

1,

40

(2.9);

Oros.

0.

P
Oros.
:)8l
]

A V L V

S.

saeviret et

complures amicos suos [om. V] nec non ExipiKlram Miicharemque fmas'areijiie wr, agareijiie -VZ filios suos trucidasset, Pliarnaces alter filiiis eiiis exemplo fratriim territiis exercitum ad persequendum se missum sibi conciliavit (recimciliavit Z et mox ailversus adversum .Vi|'L; patrem partem T''j duxit (dixit I''). Mitliridates diu ex altissimo muro filiuui frustra precatus ubi inexorabilem vidit, ita fertur exclamasse quoniam Pharnaces, inquit, mori iubet, vos, si cstis dii patrii (patri HV], precor, ut quandocumque hanc vocem ipse audiat a liberis suis (et ipse hanc vocein a liberis suis audiat L;, statimque doscendens ad uxores pelices Telices HV) ac filias suas veuenum omnibus dedit; quod ciim ipse novissimus hausisset
1|
:

nAIANIOY METAcDPASIS.
[iz-A

C
ej^(i)p-/;av.

101

Tf^:'

xr^c,

-c^jJ-S""^;

auvcXdaa^

sic;

'^w^r^') iTzl

tov TLYpdv/]v

aK).

o [).h

ML&ptoaTTj? u-0 r^?


TU) Tou
y.al

a'J[j.cpopac

-/aXsTTw; Tor^ oixetotc zyp-^[j,vo? s-avaoTdivTo; aus/ to5 csTpaTou


'.f.ap[i.dxo)

Traioo^ <DapvdxoL) xai tlvcov

r^jv TXur/]v

rjGpaTo'

toGto so/s Trspa? tou piou

TTSpi

tov Boairopov

dvTjp

i{r(w ts

zat iSouXaF; dptct; sjBoo-

oTo; xat r^v ts paatXstav sE^^xovTa xaTaa/wv l-sat, r^^ os Tj^axta; ~popd;
[ir^'M'na
y.al

060.

oe

Pu)[xai(ov

-po; auTov xoX[j.oc TioaapdxovTa


I]o[).T:r^tw

stTj

eyevcTo.

TtYpdvY]^ 0 7rap0(oxv sauTov

OcxdTto xat

iV.Ttu ay][jt((o

tou aTpaTOTci- XIII


to
[BaotXtxov
Oo^j.Tt[J.-^;
''-ct'

oou aTrlyovToc tou no[jtTTTjiou Tou ApTa?dTou

poupiou
'.f

xat To

otdorj[j.a

auToj Trpoax6(j.ta xat TrpoaTica irpb; Td yovaTa.


10

dX\

Ix [j.-caXo'fpoauvrjc
xat Trdar^c [j.T0(oxc

TT^ioc Tov T aT'.pavov audt^ Trd-^xv auTou [lepo^


T-^;

T"^ [xEccaX-^

paatXcta;

d'.pX6[jtvoc

xat \y^p-rniaai

a(ocppovtaai;'
apy-qc,.

Supiav

[j.v

^^^p

(I>otvt'x-r]v

[zai

Iwza^rq-^rqv

TOptlxotp^v

auTou

-.r^c,

k^ayday_Oda

:ok

TdXavTa

dp^uptou xaTaiSaX^w /,vdYxaa


E^xtt)v
lIo[J.ir^/]to;
[J.d)^7]

Tt[j.(opiav

tou xaTa

P(o[j.at(ov

Y"/c*p'/i[jaTo;.

opa[j.v

oti touc

AX|Savotj;'

xat

tov

|3aatXuovTa tou XIIII


xat

15 Iftvouc

Op6o-^v

vtx"^aac,

TTtTa

Ypd[jL[j.aatv
etti

fxcr/]piotc

I^KtxXaafl^t;

Taca;

ciopou; da taaTo Trpoc auTov.


y.r^

xat

[j-ETaaTac

tov

l|5'^p(ov

paatXea tov Wrj-zdvVf/.'/]x6Tt.

xpdT7]ac Totc

oTrXoti;

xat outou

xaTsaT^^
Ttp

xuptoc xo6vtoc lauTOV Tto


irfi,

t6t

-rp

oUTpav
au[j.[j.dy(ij

Ap[j.vtav

Arj'toTp(ij

'paatX^t

PaXaTtai;

lotox

otopov

no[J.7r"^'[oc

xaTa tou MtflptoaTou'

'(f^^^rr^\yk->i

xai nuXat[Jv7] o xai ATTdXo)

20

T^rjv

riacfXaYoviav
xai

dTr0(ox

r^; aur^; atTtac ydptv 'AptoTapyov o Ta? ^aatXeuctv


TrpoaT:a(5jv

KoXyojv.
Ttpbi;
T-r]v

(JtTd

TauTa

OETpaiot; T xai

ApajStotc xai
r?]v

vf/.^/jaac [J.dy7j

ilupiav

7rav^-/

xot Trapay Totc ScXuxtav


rrt\

AvTtoyEtoc Y^tTova xot- 2

otxouaiv

auTovo[Jitav,

oTt

t(o

xatp(j)

tou

TroX[j.ou

Tbv Ttypdv/^v
/oi
J-/]V

ouy uTTcoi^avTo.

d7i6(ox o xoi AvTtoyuat Touc


25 vr^c

bp.-/ipou(;"

xot

Ttvo

TOIC V0tX0tC T"^C Adcf-

T:poaxup(oav.

(bc

dv

d'fSov(oTp(iJ

/p(ovTo t(o
r/]v

y(opt(jJ,

Ttov

Tr-/]Y<ov

xoi tou
'f6-

dXaou; auib Oaupdaai;.


60U
[j.-/]vi

evteuOev 0

7:i

louootav

bp[j.-^i)ic

TpiTt))

t"^c

T-fjV

[joatXtx^Tjv
'^

ouTtov TToXtv tX To 'lpoa6Xu[jLO T(ov


otaci&Etpa;.

louoottov

OUTtOV 6(6-

6/a ytXtd6ac
p^^aot

t:^

\^-^'IJi

touto ok xoi tou; Xot7:ou; auT(o Tipoayoj-

7Tapcaxuaa.
L'
Trpopaaif);

(fotpva
^

'a
II

i, Tipofid; Et

S
||

||

iv apT!|aTO'j tffoupuu iidd.


(fpo'jp(o'j

LS
\\

post

7ro|JTrTji(|),

dei.

-l/ommscn

||

dpTa;oTO'j tfpoup(o'j om. cod. Sylb.

post
||

pergunt

LS

oEXa xai e^ aTa5(o'j. ,t6 oe apTo(;aTov

tfpo'jp(ov TiV
^'

ToO Tifpavo'j, de^ef Jl/ommscn

in te pos( TiaaTj? L,
\\

chlet

S
||

12 oiutfdvT|V

T|V

L, otuifavTjvrjv

1
II

(idy_T]v

L,

[i.rl./r^

S, Iv (Jidy^

Schuhe

17

d-/.oo'j;

i,

e-/.0'>VTOs

21

7:Tpa(oi; L, iTOUpa(oi? Cellar.

A V L V

S.
,

Galhim nec tamen propter remedia, quibus se jiraeinunierat, veneno confici posset (possit /': lumc quendara militem iuvitavit (invite V] eique iiigulum praebuit. 19 f/entis obscdit nun solum natura (naturam Z'] loci verum etiain ing-euti muro fo.-isaque maxima munitam munitai/t'. cmn alias aliis 'aliis alias )', aliis om. H) legiones (regioues // die noete|i II

Oios. 3sl

que

dies noctesque
\\

/.;

succedere (succederet

I')

sine requie cogeret. vi.\

||

terliu

20 acceptis,

muros

civitatis everti 'evertit rz';

aequarique solo imperavit, cuius

circiiitus

quattuur

Oros. 3S5

10

passuum dicitur fuisse. cumque aliquantos principes ludaeorum securi percussisset, Hyrcano sacerdotium restituit, Aristobuluui aristobolum PL) captum fcaptivum L.\Z) Romam duxit. hoc bellum Orientis cum vigiuti et duobus regibus sese fse A'Z; gessisse ipse r Pompeius narravit. his yestis
milium
(milia L)
||

)()-2

EVTROPIVS.
Marco Tulliu Ciceroue ovatore
et

VI.

XV

(laio

.Viitnnio

((iiisiililni^j

:inii<i

urliis

i-unditae

sescentesimo octogesiiud ikuui ]>ucius Sergius Catiliua uobilissimi geueris

vir.
,

sed ingeuii

pravissimi ad deleudam iiatriam couiuravit ciim (luitmsdam claris (luidem


cilius viris.

sed auda-

a Cicerouc urhe expulsus

cst.

socii eius deiireiieusi iu careere straugulati


5

suut.

al)

Antouio altero cousule Catiliua ipse victus proelio et iuterfectus.


et

XVI

Sescentesimo nonagesiuKi annu urbis couditae Decimo iuuio Silano


cousulibus Metellus de Creta triumphavit,
uulla
datis,

Lucio Mureua

Pompeius de

bello piratico et Mitliiidatico.

umquam pompa
tilius

triumphi

siniiiis

fuit.

ducti suut ante eius

currnm

tilii

Mitliii-

Tigrauis et Aristobulus rex ludaeorum,


lioc

praelata est iugeus pecuuia, auri


erat. lo

atque argenti iufinitum.

temiiore

nullum per orbem terrarum grave bellum


(iiii

XYII

Auuo

urhis conditae sesceutesimo nonagesimo tertio Gaius lulius Caesar

postea

imperavit cuiu Lucio Bibulo cousul est factus.


2 legionibns

decreta est
qui

ei

Gallia et Illyiicum

cum

decem.

is

primos

vicit

Helvetios

uuuc Sequaui appellautiir.

deiude

3 vincendo per bella gravissima usque ad


1

Oceanum

liiittanicum processit.
2

domuit autem

giieo

fXfPD
F(i,

antoiiiiio
II

||

ab urbe condita
\\

LO,

urbis ro conditae G'

gensimo
1

septuagesimo

LO

nobiUssimi

||

octogesimo

PD
3

Paean., nona-

:i

patriam om.

||

sed] et

||

paruissiml
iulio

LO

||

urbe om.

LO
\\

||

et] est et
bello)

PD
om.

||

nonogensimo
||

G
||

i|

ab urbe condita
||

iO

||

O' Paean.
\\

morena
Palatina
granis

LO
||

de iante
G,

LO

nullam LJ
l.

quo nulla JJncoln.,

quibus uulla excerpta


ii
\\

pompo
\\

pompa pompei
\\

Phil.

Anz.

l.

25/

huius triumphi Eussner


||

triganis O, triet auri


||

et

om.

LO
om.

aristobulus Lincoln.
11
||

Paean., aristobolus rellqui

perlata
||

||

PD
G

||

10 intinitum

pondus X-O
per om.

||

gneus
I :i

FG

\\

12 lucius

G
||

\\

bibulo] bello

LO

consule

iO

gUia
\\

||

cum

(post illyricum)
14
II

LO
PD
103.

decem] denis

PD

is

om.

PD

||

primus

LO

cum Paeanio

appel-

lant G'

XV.
XVI. XVII.

(lri>.

Liv.: per.
I.ir.
:

ni.T

Flor.

2,
S,

/:';

Oros.

I!,

6.

e dei).
1)

per.

103:
ll>.

\'al.
i!>.

Max.

IS,

S;

Oro.s.

n.

fi.

Siiet.

lulio

i2.

i)

e dep. e

Liv.

per.

lo/,.

lo:;;
I(i'i,

Flor.

I,

45.

J)

Suet. 2S; alieiui: p.

7 prae.s^^ns et

absens

bis.

P
^'"'igi^^"
14 processit.
//,

AV

L V

S.

expngnavit namque in ea

1|

Helvetios

(lielvitids

batav-ios V) Rauracos et Boios, ex quibus quadragiuta septem

VHNZ^) Tulingos LatoboUis (latabolos (et septein AZj milia (milia om.

hinc

perempta (pererapti NZ) snnt. cetera diffugerunt iditfngiernnt iVZ). deinde (dein N, decui anxiliabantur 'anxiabantnr Z; Arndes Marcomanni (marcomones I') Ariovistum regem, /'; Triboci Vangiones (unangiones /', Nometes Ednses et e .\Z, Suebi (suevi HV), fugere com- 5 pulit dnasque nxores eins totidemque filias cepit omnemqne (filias cepit omuemque oiii. H) exerpost liaec genteiu Belgarnm cul citnni per qninquagiiita [inilia passunm insatialiiliter cecidit.
.V)

adliaeserant Bellovaci

bellovagui

HNZ,

bellovacni ri

cnm

sexaginta

i'xl

H)

milibiis

milibns

om. VZ'N) armatoruin, Snessones cnm quinqnagiuta milibus (mitibus W, inilitibus jV-Z Nervii (intervi HVN^, interemit N-Z) praeterea {delet Z-), qnornm adeo indomita feritas erat, ut num- 10 qnam ad se mercatores accedere sinerent ^sinirent H) hi (hii V) uihilo minus quinqnaginta
,

milia armatoruni liabentes biani

,habens H)

Atrebates (atrepates

HNZ,

advepates

T')

etiam et

Am-

Oros.

:)!. 3(15

Menappi Caleti Velocasses (belocases NZ, velo-caces I'; Veloniaudi veloman N, velomani Z Atuatici atuatug HV] Coudurses Ebnrones Cerosi Cemani qui uno nomine Germani vocantur, quorum omuium cum his, quos snpra diximus, ducenta scptuaginta (clxx H) duo 15 hi (hii V) cuin repente e silvis erumpeutes cxercitum Caesaris perterriinilia fuissc referuntur. tum in fugam vertissent, tandem hortatn Caesaris exercitus restitit eosque usque [om. Z) ad dehinc Titurius (atturns N) Albinns legatus Caesaris Alvercos intcrnicicmem paene delevit. Eliurovices evorabices NZ) Lixoviosque (lixiviosque HV) incredibili (incrednli N) caede dele,

||

vit.

ruliliiis

Crassus alter legatus ex Aquitanis et Cantabris (eantobris

A'Zii

triginta et octo 20

'

nAIANlOV .META<PPAlli:.

c.

103
o

Kaia
Ttovio;
ETEL

TouTov

xov y^vi^)')

Mdpxoc TouXXto;
/ai

Ktxipu)'.i

p-^Tiop
-/at

zai

rdio;

A^;-

XV

G-aToi yitpoTovTji)lvT; eEaxoatoaToj


jj.'.f

o-|'oo-/jzoaTOJ

evvdTo) f^;

koXiw;

Tov

uXiov soyov

7ToXs[j.ov

ov

^Sspf to;

KaTtXiva; s? s-fiavcaTdtTou xaTtcbv


ouaaciJ-^
AajSibv -tQujj.t'av tov
a'jvio[j.6aavT6

fsvou;

7T-^-fctp

'ia-jXoTTjTt

TpoTTwv yp(U|j.vo;
Tatjr/]v
tt^v

-/ai

r^;

5 iraTpioo;
0[jL0toj;

d'iavta|J.6v.

toutw -po;
t6
t^i)o;

d&[j.tTov

rrpaztv

Ttvs;

[J.v

/ivu)

ot'f9ap[j.vot,

Xa[x-pot oi dXXcu;.

tov

[j.v

ouv

KaTtosap.o)-

Xivav
TTjpiio

Ktzpiov ;|3aX r^; -^Xsco;,


ot'.fL)tpv.
[i-d/Tj

tou; 0 /otvcovou; tou


os
6

ToX[j.Tj[jtaTo;
-/^6-Aj

/aTaxXctaa;
T(j)

Avtcovio;
sxpdr/jasv
t-^;

auvu-aTo; -;Xt}cbv
xat dvtXv.
rr^v
[j.v

aTpoTo-

7r0cU0(j.vci)

KaTtXiva,

auToij

10

E^axoatoaTU) 0 xai vvv^xoaT(T)


Xto;
uTcso

-6X(o; Tt
oi

dpy?]v ^ryov

lou[j.v

XVI

i^tXpavo;

xai

Aouzto;
ttoXe^j.ou
'

Moup-/jva;.
no[i. Tjico

Opta[j.|3ot

?'I;-^'.st'ai)-rjaav

MTXXci)

Tou Kp-r|Ttxou

OE Tcbv

-KEtpaTebv

Vxa

/ai

MtOptodTOU.
d-j'o[j.V(ov

-C'^cTo

oi ouTo; 7rt'.favaTaTo; tcov 7i(6TroT

i}pta[j.|5o;

irpo

tou dp(J.aTo;

Tcov
is X(o;

Tou MtSptodTou TTatocov xai tou TtYpdvou Tratoo; xai

AptaTo^SouXou
t7Trv

toij

paat-

r^;

louoata;, ypuaou ts xai

dp-j'upou

oaov

[j.-ctaTov

7TpoTTO[j.7TuovTo;

d7:a; t6t -qauya^lz 7t6X[i.o;.

TptTco

? 7Tp6; Tot;

!p-/j[j.vot;

'louXto;

Kaiaap
i;
t-/]v

[j.Td

TauTa

rr^v

7ToXtTtav

XVII

[jtTaaT-/jaa; fjLiTa

Aouxtou Bt^SouXou ^rapcXilcbv


7:7T[J.'i.i)T^^

u7raTiav

FdXXot; t xai IXXuxaXouat


X-ccb-

ptoi;
20 va;'

[Ix

'i-/]'.fia[J.aTo;

(j.Td

oxa

Ta-|'[J.dTcov,

aTCEp auToi

xai

vtxd tou; 'EX^^t^tiou; t6t 7:ptbTov qTTr^tii^/Tac,'


auvdTTTcov
/ai

S-^axouavoi oi ouTot vuv 2


vt-/a;

7TooaaYopuovTat.

os

[j.d-/_at;

[J-d-/a;

-/at

vixat;
Tat

d-/pt;

auTou 7rpo3

^X0 Tou'Q^/avou
(>

T(bv

v/;a(ov

T(bv

BpcTTav(bv.
-/.'A

oi svvia

FdXXou; d^ravom. S
\\

ixeivrj
a[J.fl'ji

i'
II

dvTiuvtvc;
rjk

Z.,

dvToivirjc
\\

'S

||

10

dvvdTiu post ivvevfjv.oaTuj add. L,


.S
||

II

ilfii.S
||

(J.EV

L,

i)(jlc/.(j.|jrji

IS

pepo^jXou

L,

pipou?vOU

It)

i-jC

il)r)t{/ta|j.rj;To;

i-t-i[i.'f%rj

add.

KA n
3 T/iV

T Q N.
|j.sv

oTt

Aouxioc
ToTc
.

^io-i^toc

KcTtAlvac avr^p -cevoo;


;j.-j'aXo7ipa-([xtov

ojv

SKi'.iavc3TaT0u 7.aX(o;

os 7:ovr,rjo;

'iuotv

ToXiAT|TTj;

os

"/at

zat to
TiJuv

r.iJo;

uOixi^^oc s:r
tTjV

okihr^m

Tr^t

-aTpiooc
svo-/j-

auvtu|X03

lipaauTaToic

xai

ToXixrjpoTaTot?
^stVsTv

su-a-piodiv si;
(uv

sauTOu

TitaTtv

aa;xsvoc
-j'V(ovai

ou

;xr;v

dtXXa Kf/sptuv

ts

osivo?

xai

to aXrj&s?

avsupsTv i-/avoc
[b ;xsv -^ap ou}(

Ts t6

[xsXXov

o^uTaToc]

ToXs;xtov auTov a::o'.pr|Va; s;rjAaa TfjC TtoXstoc.


ti)?

L)::op,siva?

Toiic
-/ai

sXs-,'/_ouc

tpsu-,'tov

MdXXtov tov
ot

3uv(o;xo--/;v

(i^rsTO

cr/yai

-/jotj

ouvaixstc ::spt
P(ij;xrjC

Ts 'A::ouXtav

Tuppr|Viav rjOpof/oTa]

Ss "/otvoJvi^'aavTsc aurto Ttov -/aTa ttjc'

j5ou-

AEu;xaT(ov otxrj? Tr]; 7rpoarj-/.ouarj; e? to Osa^xtoTTjptov e'tu)(ov.


/o/(.

etcc.

t/e

tvVf.

797

(71 31).

Suid.

s.

v.

jVou/to; 1ip-[wc KaTiXivac