ภาคผนวก ก

ตัวอยาง แผนการใหสุขศึกษา เรื่อง โรคเบาหวาน
กลุมเปาหมาย ผูปวย ญาติผูปวยและผูที่สนใจเรื่องโรคเบาหวาน จํานวน.........คน
สถานที่ ตึกผูปวยใน จัดเปนมุมในการสอนสุขศึกษา ถามีคนเขา-ออกเดินผานพลุกพลาน ควรหามุมที่เหมาะสม
วันที่.....เดือน.............พ..ศ.......... เวลา 09.00-09.50 น.
ผูใหความรู
จุดประสงคเชิงพฤติกรรม

เนื้อหา
สวัสดีคะ ทุกทานดิฉัน(บอกชื่อผูใหความรูใน
วันนี้) .......ตําแหนง....หรือบอกสังกัด
หนวยงานของผูใหความรู เชน ผูใหความรู
เปนนักศึกษาโปรแกรมวิชาสุขศึกษา
มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร วันนี้มีความรูสึก
ยินดีและดีใจเปนอยางยิ่งที่ไดมาใหสุขศึกษา
เรื่องโรคเบาหวานแกทานที่มีความสนใจ ณ
ที่นี้และบางทานอาจมี
ความรูอยูแลวบางในเรื่องโรคเบาหวานแตไม
เปนไร เรามาฟงในวันนี้ถือวาเปนการเพิ่มเติม
ความรูนะคะ

กิจกรรมใหสุขศึกษา
-ผูใหสุขศึกษาแนะนําตนเอง กลาว
ทักทายผูฟงสรางสัมพันธภาพกอนให
ผูเขารวมฟงมีความคุนเคยกันและเปน
การรวมความสนใจ ผูรวมกิจกรรม
ชวยกันปรบมือตอนรับสมาชิกเขาสู
บรรยากาศรวมกัน เพื่อเปนการสราง
สัมพันธภาพใหบุคคลไดละลาย
พฤติกรรมและลดความแปลกหนาตอ
กัน เปนการสรางบรรยากาศเขาขั้น
สอนตอไป

สื่อการสอน
ใชตัวผูสอนเปนสื่อในการสราง
บรรยากาศใหผูรวมกิจกรรมรูสึก
รวมมือรวมใจ ไมอึดอัดใจกอนที่
จะเริ่มเขาสูขั้นสอน หรืออาจจะชี้
ชวนใหผูรวมกิจกรรมไดรูจัก
เพื่อนๆ ที่มาจากหมูบานหรือเปน
ผูปวยที่ใสใจในการดูแลสุขภาพ
ตนเอง เปนการใหเกียรติผูเขารวม
กิจกรรมเพื่อเปนการขอความ
รวมมือในการนําเขาสูขั้นสอน

การวัดและประเมินผล
1. สังเกตความสนใจ
ของผูเขารวมรับฟงการ
บรรยากาศ

หมายเหตุ
10 นาที
บุคลิกภาพผูสอน
ควรเตรียมตัวใน
ดานการแตงกาย
ความสะอาด สี
หนา อารมณ
สงบ สดชื่น
พรอมที่จะสราง
บรรยากาศในการ
พูดในที่สาธารณะ

จุดประสงคเชิงพฤติกรรม
1. เพื่อใหผูฟงมีความรูเกี่ยวกับ
โรคเบาหวาน

2. เพื่อใหผูฟงสามารถบอกถึง
สาเหตุของโรคเบาหวานได
3. เพื่อใหผูฟงสามารถบอกถึง
อาการของโรคเบาหวานได
4. เพื่อใหผูฟงมีความรูและ
สามารถรูถึงวิธีการรักษา
เบาหวานได
5. เพื่อใหผูฟงสามารถนําไป
ปฏิบัติได

เนื้อหา

กิจกรรมใหสุขศึกษา

ขั้นสอน
โรคเบาหวานนี้พบมากประมาณ 30% ของ
คนทั่วไปพบไดทุกเพศทุกวัยทุกอายุแตจะพบ
มากในอายุ 40 ป และคนอวนมีโอกาสเปน
มากกวาคนธรรมดา
สาเหตุ
โรคนี้เกิดจากตับออนสรางฮอรโมนอินซูลิน
ไดนอย หรือไมไดเลยฮอรโมนชนิดนี้
ชวยรางกายเผาผลาญน้ําตาลมาใชเปนพลังงาน
เมื่ออินซูลินในรางกายไมพอ น้ําตาลก็ไมถูก
นําไปใชจึงเกิดการคั่งของน้ําตาลในเลือด เมื่อ
น้ําตาลในเลือดมากก็จะถูกไตกรองออกมาใน
ปสสาวะเรียกอาการ โรคเบาหวานจะมีอาการ
ปสสาวะบอย กระหายน้ํา ดื่มน้ําบอย หิวกิน
ขาวจุ ออนเพลีย บางคนอาจสังเกตวา
ปสสาวะมีมดขึ้นในรายที่เปนเบาหวานชนิด
พึ่งอินซูลิน อาการตางๆ มักเกิดขึ้นรวดเร็ว
น้ําหนักตัวลดลง

-ผูใหสุขศึกษาบรรยาย ใหผูรวม
กิจกรรมมีสวนรวมโดยการถามวามี
ใครบางทราบถึงเรื่องราวของ
โรคเบาหวานที่ทานทั้งหลายรูจัก\
-ใหผูฟงมีสวนรวมในการตอบ
เกี่ยวกับสาเหตุของการเกิดโรคที่ผูฟง
เคยทราบมา
-บทบาทของผูใหสุขศึกษาควรเปนผู
เอื้ออํานวยใหสมาชิกไดแสดง
ความรูสึกนึกคิดที่เกี่ยวของกับ
ประเด็นของเนื้อหาระหวางการใหสุข
ศึกษาเพราะจะทําใหเกิดบรรยากาศ
ของการแลกเปลี่ยนเรียนรูที่เปนอิสระ
และมีความเปนธรรมชาติ สราง
สถานการณเอื้อใหเขาไดเกิดการ
เรียนรูรวมกันมากกวาที่จะตําหนิสิ่งที่
เขารูนั้นมากหรือนอย

สื่อการสอน
-แผนพับ
-ภาพพลิก
-วีดีทัศนตัวอยางของการเกิด
โรคเบาหวาน

การวัดและประเมินผล

หมายเหตุ

15 นาที
2. สังเกตความสนใจของ
ผูเขารวมรับฟงความรูเรื่อง
โรคเบาหวานและการมีสวน
รวมของผูฟงถามี
กระบวนการการแลกเปลี่ยน
เรียนรูภายในกลุมเองจะดีมาก
ซึ่งหมายถึงการเปดขั้นแรก
นําเขาสูเรื่องมีผลตอเนื่องเขา
สูขั้นสอนเปนปรากฏการณที่
ทําใหบรรยากาศกลุมมีสวน
รวมที่สมบูรณ
3. สังเกตความสนใจและการ 10 นาที
มีสวนรวมของผูเขารวมรับ
ฟงการบรรยายและผูฟงตอบ
คําถามได

จุดประสงคเชิงพฤติกรรม

เนื้อหา
การรักษา
1. หากสงสัยหรือตรวจพบปสสาวะมีน้ําตาล
ควรไปพบแพทยเพื่อเจาะเลือดตรวจวาเปน
เบาหวานหรือไม
2. ถาเปนไมมากใหยาพรอมกับงดอาหาร
บางอยางที่แสลง
3. ถาผูปวยเปนมากใหฉีดอินซูลินตามการ
รักษาของแพทย
ขอแนะนํา
1. ตองควบคุมอาหาร งดอาหารหวานทุก
ชนิดรวมทั้งผลไมหวาน
2. ลดน้ําหนักและหมั่นออกกําลังกาย
3. ควรเลิกสูบบุหรี่ โดยเด็ดขาด

กิจกรรมใหสุขศึกษา
-บรรยายถึงวิธีการรักษาและ
ยกตัวอยางประกอบภาพหรือ
ชมวีดีทัศน
-บรรยายและแสดงตัวอยางของอาการ
โรคเบาหวาน
-ใหผูฟงลองปฏิบัติการยืดเหยียด
กลามเนื้อ ควรมีผูนําการออกกําลัง
กายเขามาชวยอีก 1 คน สลับฉาก
ผูดูแลกลุมในชวงแรก จะเปนการเพิ่ม
สีสันและบรรยากาศภายในกลุม

สื่อการสอน
-แผนพับที่เกี่ยวกับคําแนะนําใน
การปฏิบัติตนเกี่ยวกับ
โรคเบาหวาน โปสเตอรทาออก
กําลังกาย

การวัดและประเมินผล

หมายเหตุ

4. สามารถตอบคําถามได
5 นาที
โดยใชคําถามที่ไมยุงยากนัก
อาจใหแสดงความคิดเห็น
ยกตัวอยางเชน ตามความ
เขาใจของคุณนา คิดวา
โรคเบาหวานมีอาการเปน
อยางไร เปนตน
5. สังเกตการสนใจและการ
ตอบคําถามของผูฟงการ
บรรยาย เชน การตั้งคําถาม
ในชวงสรุปความคิดรวบยอด
6. สังเกตความสนใจ ความ
ตั้งใจในการแลกเปลี่ยนขอมูล
และรวมฝกปฏิบัติออกกําลัง
กายในรมดวยวิธีการงายๆ
7. จํานวนผูที่มีคา BMI ที่
ปกติและผิดปกติ

จุดประสงคเชิงพฤติกรรม

เนื้อหา
ขั้นสรุป
โรคเบาหวานเปนโรคที่เกิดจากตับออนสราง
ฮอรโมนผิดปกติทําใหเกิดโรคตอกระจก โรค
ความดันโลหิตสูง โรคไตวาย ถาผิวหนังเปน
แผลจะทําใหแผลหายชา ชาตามปลาย
ประสาทและอาจถูกตัดแขนขา การปองกัน
สามารถปองกันโดยงดอาหารที่มีน้ําตาลไขมัน
แปงสูง โรคนี้อาจเปนตลอดชีวิตอาจรักษาไม
หาย ตองควบคุมน้ําหนักตัว การรับประทาน
อาหาร การออกกําลังกาย สําหรับผูปวยที่
เปนมาก

กิจกรรมใหสุขศึกษา

สื่อการสอน

ภาพผูปวยที่ถูกตัดขา
-ใหผูสอนทบทวนความรูอยางยอ
-ใหผูฟงซักถามขอสงสัยเกี่ยวกับ
โรคเบาหวานในประเด็นที่ยังไมได
พูดถึง และใหโอกาสสมาชิกไดมีการ
แลกเปลี่ยนบรรยากาศในเชิงสรุป
เนื้อหาและใหผูฟงรวมแสดง
ความรูสึก ความประทับใจการเขา
รวมรับฟง แลกเปลี่ยนความรูในการ
ดูแลตนเองในวันนี้

การวัดและประเมินผล

หมายเหตุ

-ผูฟงสามารถบอกปจจัยเสี่ยง 10 นาที
และสาเหตุของการเกิด
โรคเบาหวานได
-ผูรวมกิจกรรมสรุปความรูที่
ไดรับและความประทับใจใน
การมาโรงพยาบาลในวันนี้
การประเมินผลผูสอน
-ผูสอนเปดรับฟงความ
คิดเห็นจากสิ่งที่เกิดขึ้น
ในขณะสอนและหลังเสร็จ
สิ้นกิจกรรม
-ยอมรับฟงในสิ่งที่ไดชี้แนะ
ดวยจิตที่ปราศจากอคติ
-ปรับปรุงตนเองใหมี
ความกาวหนาอยูเสมอและมี
ทัศนคติที่เปนบวก

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful