You are on page 1of 28

MIKROEKONOMIA I TEORIA E PRODHIMIT DHE PRODUKTIT MARXHINAL

Prmbajtja e ligjrats

Funksioni i prodhimit n periudha afatshkurtra Ligji i t ardhurave zbritse T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata

HYRJE

Ky kapitull ka t bj me analizn e transformimit t burimeve prodhuese n mallra e shrbime. Kategorit kryesore t prodhimit q do t trajtohen jan: produkti total, mesatar, marxhinal si dhe lidhja mes tyre.

Funksioni i prodhimit n periudha afatshkurtra

SUPOZIMET BAZ: Qllimi i firms maksimizimi i fitimit. Firma prdor vetm punn dhe kapitalin (kapitali supozohet i pandryshueshm). Firma vepron n konkurrenc t plot. Puna sht homogjene kurse paga kosto e vetme. Firma nuk e ndryshon teknologjin.

Funksioni i prodhimit n periudha afatshkurtra

Funksioni i prodhimit shpreh lidhjen mes sasis s inputeve t prdorura dhe produktit t prodhuar. Q = f (K, L) Kapitali sht madhsi fikse, kurse puna e ndryshueshme.

Produkti total Funksioni i prodhimit t kpucve


Tabela e funksionit t prodhimit t kpucve Puna (L) a b c d 0 1 2 3 Produkti total (Q) 0 4 10 13

e
f

4
5

15
16

Produkti marxhinal Funksioni i prodhimit t kpucve


MP = TP / L
Tabela e funksionit t prodhimit t kpucve Puna (L) a b c d e f 0 1 2 3 4 5 Produkti total (Q) 0 4 10 13 15 16 Produkti marxhinal (MP) 0 4 6 3 2 1

Produkti mesatar Funksioni i prodhimit t kpucve


AP = TP / L
Tabela e funksionit t prodhimit t kpucve Puna (L) a b c d e f 1 2 3 4 5 4 10 13 15 16 4 5 4.33 3.75 3.2 Produkti total (Q) Produkti mesatar (AP)

Funksioni i prodhimit n periudha afatshkurtra

Gjeometrikisht, nse trheqim nj drejtz nga origjina, n pikn ku ajo sht tangjente me kurbn e produktit total, produkti mesatar arrin maksimumin dhe sht i barabart me produktin marxhinal.

Ligji i t ardhurave zbritse

Nse ndaj nj sasie t dhn t faktorit t fiksuar (n rastin ton kapitalit) shtohen njsi t njpasnjshme t nj faktori t ndryshueshm t prodhimit (n rastin ton puns), produkti marxhinal dhe ai mesatar i faktorit t ndryshueshm eventualisht do t bien.

Ligji i t ardhurave zbritse

Pr njsit e para t puns, kapitali sht i fiksuar dhe si rrjedhoj do t kemi nnprdorim t kapitalit, dhe prodhimi i firms do t jet joefiient.

Duke shtuar numrin e puntorve, do t arrihet nj moment pas t cilit puna bhet relativisht e teprt kundrejt madhsis s kapitalit t fiksuar, dhe tani puna sht faktori i nnprdorur.

Ligji i t ardhurave zbritse

Shtimi i njsive t puns bn q produkti marxhinal i saj t bhet zero kur produkti total sht n maksimum dhe m pas negativ duke sjell si pasoj rnien e produktit total dhe atij mesatar. Ky ligj vepron vetm n periudha afatshkurtra ku t paktn njri faktor sht i fiksuar dhe teknologjia supozohet si e pandryshueshme.

T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji

T ardhurat e shkalls pasqyrojn reagueshmrin e produktit total kur t gjitha inputet rriten n t njjtin prpjestim.

Tri raste t mundshme: 1. T ardhurat konstante t shkalls, 2. T ardhurat zbritse t shkalls, 3. T ardhurat rritse t shkalls,

T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji


1. T ardhurat konstante t shkalls ndodhin kur ndryshimet prpjestimore n t gjith inputet ojn n rritje n t njjtin prpjestim n prodhim.

P.SH. Nse inputet e puns, toks, kapitalit, etj., dyfishohen, edhe produkti total dyfishohet.

T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji


2. T ardhurat zbritse t shkalls ndodhin kur nj rritje prpjestimore n t gjitha inputet on n nj rritje n prpjestim m t vogl n produktin total.

P.SH. Kur fermeri rrit me 50% sasin e fars, t puns dhe makinerive, kurse produkti total rritem vetm 40%.

T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji


3. T ardhurat rritse t shkalls ndodhin kur nj rritje prpjestimore n t gjitha inputet on n nj rritje n prpjestim m t madh n produktin total.

P.SH. Kur fermeri rrit me 50% sasin e fars, t puns dhe makinerive, kurse produkti total rritem vetm 60%.

T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji


N funksionin e prodhimit, rndsi veant ka edhe faktori koh. Pr kuptuar efektin e faktorit koh dinamikn e prodhimit dallojm periudha: t t n tre

T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji

Periudha momentale: t gjith faktort e prodhimit jan t fiksuar. Periudha afatshkurtr: s paku nj faktor i prodhimit sht konstant (fiks). Periudha afatgjat: t gjith faktort e prodhimit bhen t ndryshueshm.

T ardhurat e shkalls, koha dhe ndryshimet n teknologji


N periudha shumafatgjata edhe teknologjia e prodhimit. ndryshon

Si rezultat i ndryshimeve progresive n teknologji bhet e mundur q me t njjtat inpute t sigurohet m shum produkt, ose e njjta sasi prodhimi t sigurohet me m pak inpute.

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata shpreh lidhjen mes kombinimeve t ndryshme t inputeve dhe madhsis maksimale t produktit q mund t realizohet me kto kombinime, me nj gjendje t dhn t teknologjis. Koncepte me rndsi jan: Izokuantet (vijat barazsasi), dhe Izokosto (vijat barazkosto).

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Izokuanti prfaqson trsin e kombinimeve t ndryshme t puns dhe t kapitalit q japin sasi t barabarta produkti.

Norma e zvendsimit t faktorve t prodhimit pr t dhn sasin e njjt t produktit, quhet norma teknike e zvendsimit (TRS).

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Lidhur me Izokuantet vlejn disa supozime:

Izokuantet kan pjerrsi negative. Izokuantet jan konvekse ndaj origjins. Izokuantet q shprehin nivele t ndryshme t prodhimit nuk priten me njri tjetrin. Izokuantet q ndodhen m larg origjins prfaqsojn nivele m t larta prodhimi.

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Izokostot shprehin vijn barazkosto ose vijn prgjat t cils kombinimet e faktorve t prodhimit mund t blihen me vler t njjt t parave.

Vija barazkosto (Izokosto) ka t njjtn metodologji t ndrtimit si vija e buxhetit.

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Zgjedhja kostominimizuese Pr t gjetur kombinimin e inputeve q jep nivelin m t ult t kostove pr prodhimin, pr shembull t 24 njsive produkt, duhet tu referohemi njkohsisht izokuanteve dhe izokostove.

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Zgjedhja kostominimizuese Supozojm se mimi i puns sht 20 euro pr njsi dhe mimi i kapitalit sht 30 euro pr njsi. Firma planifikon q t shpenzoj 120 euro pr t bler kto dy inpute.

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Zgjedhja kostominimizuese
Tabela n vijim paraqet funksionin e prodhimit n periudh afatgjat (kombiminet q na japin barazsasi - izokuante).
Njsit e kapitalit (K)

6 5 4 3 2

24 23 20 17 14 5

35 32 28 24 19 12

42 39 35 30 24 18

47 44 40 35 28 21

51 48 44 39 32 23

54 51 47 42 35 24

5
Njsit e puns (L)

Funksioni i prodhimit n periudha afatgjata


Zgjedhja kostominimizuese Zgjedhja kostominimizuese bhet n pikn tangjenciale t izokuantit me izokoston m t ult t arritshm. N kt pik, pjerrsia e izokuantit barazohet me pjerrsin e izokostos. MPL / MPK = PL / PK

Pyetje dhe Diskutim!