พระชุดกิมตึ๋งเปนพระพิมพอกี กลุมหนึ่งของจังหวัดสุพรรณบุรีที่มีชื่อเรียก และพิมพทรงเปน

เอกลักษณเฉพาะ พระพิมพดังกลาวพบที่วัดพลายชุมพลซึ่งเปนวัดราง มีเขตอุปจารวัดติดกับวัดพระ
รูป แตกกรุออกมาครั้งแรกเมื่อราว พ.ศ.๒๔๔๙ เนื่องจากเจดียหักโคนลงมาตามสภาพความเกาแก
พระพิมพที่แตกกรุออกมาในครั้งนัน้ มีจํานวนมาก ถูกปลอยทิ้งกระจัดกระจายจมอยูในซากอิฐปูน
โดยไมมีใครสนใจ สวนใหญเปนพระพิมพดนิ เผา ลักษณะเนื้อดินคอนขางหยาบ ศิลปะแบบอูทอง
หรืออยุธยาตอนตน เปนพระทีก่ ดพิมพไมคอยเรียบรอยนัก สวนมากจะติดตืน้ รายละเอียดขององค
พระไมชัดเจน ไมมกี ารตัดขอบพิมพ มีอยูดว ยกันสี่พิมพ คือ

พระสี่กร
เปนพระปางมารวิชัย ประทับขัดสมาธิราบบนฐานลักษณะคลายดอกบัวมีกาน หรือฐานมีเดือยแบบพระยอดธง
พระพาหา และพระกรทั้งสองขางมีรอยเคลื่อน หรืออาจเกิดจากความจงใจแกะพิมพเนนบริเวณพระกร ทําให
มองเห็นเสนพระกรเปนสองเสนในแตละขาง เปนที่มาของชื่อพระสี่กร ปกขององคพระมีลักษณะคลายเบี้ยจั่น
ดานหลังมีรอยบีบตอนถอดพิมพ บางองคอาจมีลายนิ้วมือปรากฏ มีขนาดเล็กใหญแตกตางกันเล็กนอย ความกวาง
ประมาณ ๒.๓ เซนติเมตร สูง ๓.๕ เซนติเมตร พิมพนี้พบนอยกวาพิมพอื่นๆ

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

พระมอญแปลง
เปนพระปางมารวิชัย ขัดสมาธิเพชรประทับอยูในซุม พุทธลักษณะคลายกับพระพุทธรูปประทับภายใตซุมพุทธค
ยาในศิลปะทวารวดี องคพระติดชัดลึกกวาพระสี่กร มีสองพิมพ พิมพเล็กมีขนาดกวางประมาณ ๒ เซนติเมตร สูง
๓.๑ เซนติเมตร พิมพใหญกวางประมาณ ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๔.๕ เซนติเมตร

พระประคํารอบ
เปนพระปางมารวิชัยประทับขัดสมาธิราบอยูภายในซุมเรือนแกว ภายนอกกรอบซุมตกแตงลายเม็ดประคํา
โดยรอบ จึงเปนที่มาของชื่อเรียก พระประคํารอบ พิมพตื้นมาก มีขนาดกวางประมาณ ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๓.๕
เซนติเมตร

พระปรกชุมพล
เปนพระปางสมาธินาคปรก พิมพติดไมชัดเจน มีขนาดแตกตางกัน แบงออกไดเปนพิมพเล็ก กลาง และใหญ
ดานหลังนูน มีทั้งที่มีรอยบีบ และไมมีรอบบีบ สวนใหญมีรอยนิ้วมือติดชัดเจน องคพระมีขนาดสมสวนกับนาค
ปรก มีขนาดกวางประมาณ ๒.๔ เซนติเมตร สูง ๔.๕ เซนติเมตร พิมพเล็กความกวางประมาณ ๒ เซนติเมตร สูง
๓.๒ เซนติเมตร

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

พระทั้งสี่พิมพดังกลาว เดิมเรียกกันวาพระตับวัดพลายชุมพล สําหรับที่มาของการเรียกพระชุดนี้วา พระชุดกิมตึ๋ง
นั้น ไมเปนที่ทราบแนชัด เพียงแตสันนิษฐานกันวาคงเนื่องมาจากความนิยมในการสะสมเครื่องโตะ และเครื่อง
ลายครามของจีน ที่แพรหลายอยางมากในชวงรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกลาเจาอยูหัว และ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลาเจาอยูหัว
ในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจอมเกลาเจาอยูหัว บรรดาขาราชการผูใหญหรือคหบดีนิยมสะสมเครื่องเคลือบ
ลายครามที่สั่งมาจากเมืองจีน แลวนําเอามาจัดโตะหมูบูชาเปนชุดๆ ประกวดประชันกัน โดยมีหางที่สั่งเขาจาก
เมืองจีนเอามาจําหนายในเมืองไทยสองหาง คือ หางพระยาพิศาลผลพานิช กับหางพระยาโชฎึกราชเศรษฐี ตอมา
เกิดหางใหมขึ้นอีกหางหนึ่งเปนของจีนสุน ซึ่งเดิมทํางานใหกับพระยาโชฎึกราชเศรษฐี ภายหลังไดแยกออกไปตั้ง
หางเอง
ในการประกวดเครื่องถวยลายคราม และโตะหมูบูชาดังกลาว ปรากฏมีโตะหมูบูชาชุดหนึ่งมีความงามเปนเลิศกวา
โตะหมูบูชาชุดอื่นๆ พระยาโชฎึกราชเศรษฐี (ตนตระกูลโชติกะพุกกณะ) ไดทูลขอใหกรมขุนราชสีหวิกรม
ประทานชื่อโตะหมูบูชาชุดนี้ กรมขุนราชสีหวิกรมจึงทรงตั้งชื่อวา “ ชุดกิมตึ๋ง ” แปลวา “ พระราชบัลลังก
ทองคํา”
อีกกรณีหนึ่ง สันนิษฐานวา “กิมตึ๋ง” อาจมาจากชื่อยี่หอ “กิมตึ๋งฮกกี่” ของเครื่องถวยชาลายคราม ที่พระยาโชฎึก
ราชเศรษฐี (พุก) สั่งมาจากเมืองจีนเมื่อสมัยรัชกาลที่ ๔ ซึ่งสมเด็จฯ กรมพระยาดํารงราชานุภาพ ทรงแปล
ความหมายไวในพระนิพนธเรื่อง ตํานานเครื่องโตะ และถวยปน วา “ของอันวิเศษอยางเต็มที่ ”
เครื่องถวยชาดังกลาวเปนเครื่องลายคราม ประกอบดวยถวยพรอมจานรอง ชุดหนึ่งมีจํานวนสี่ใบ เปนถวยขนาด
เล็ก มีลวดลายสวยงาม จนเปนที่กลาวขวัญกันในหมูนักนิยมถวยชา จึงเรียกชื่อถวยกิมตึ๋งกันจนติดปากแมเวลาจะ
ผานมาอีกหลายสิบป ภายหลังเมื่อมีการพบพระพิมพที่จัดกลุมรวมกันสี่องค จึงมีผูตั้งชื่อพระชุดนี้เสียใหมวาพระ
ชุดกิมตึ๋ง เนื่องจากเปนที่นิยมเชนเดียวกันกับเครื่องถวยลายครามของจีน
ในอดีตเมื่อเกือบ ๑๐๐ ปมาแลว พระชุดกิมตึ๋งนี้ไดรับความนิยมในหมูนักสะสมพระเครื่องอยางมาก เนื่องจากเชื่อ
วามีพุทธคุณในทางอยูยงคงกระพัน ปกปองคุมครองภัยอันตรายแกผูครอบครอง
ขอมูลของ กฤษฎา พิณศรี
มหาวิทยาลัยราชภัฎสุรินทร

ภาพพรชุดกิมตึ๋ง

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful