30/3/2012

Τα κυριότερα ρεύματα αποβλήτων στην Ευρώπη
• Δημοτικά - Municipal Waste (including Household
and Commercial) (EKA 20)

Διαχείριση ΑΣΑ
Υφιστάμενη κατάσταση
Ευρώπη – Ελλάδα – Θεσσαλονίκη
Ευθύμιος Νταρακάς
http://users.auth.gr/darakas








Βιομηχανικά - Industrial waste (including manufacturing)
Επικίνδυνα - Hazardous Waste
ΑΕΚΚ - Construction and Demolition Waste
Ορυχείων & Λατομείων - Mining Waste
ΑΗΗΕ - Waste from Electrical and Electronic Equipment (WEEE)
Βιοδιασπώμενα (οργανικά) - Biodegradable Municipal Waste
Συσκευασίες - Packaging Waste
ΟΤΚΖ & Ελαστικά - End-of-Life Vehicles (ELVs) and Tyres

Αγροτικά - Agricultural Waste
2

Συνολική παραγωγή αποβλήτων ανά τομέα στην Ευρώπη

Παραγωγή στερεών αποβλήτων στην Ε. Ε.

Πηγή: (ΕΕΑ. Waste and material flows 2004 - Europe Caucasus and Central Asia, ETCWMF EEA April 2004)

Αστικά στερεά
απόβλητα
14%

Λοιποί τομείς
οικονομικής
δραστηριότητας
2%






Απόβλητα
μεταποίησης
25%

1.800.000.000 τόνοι / έτος
40.000.000 τόνοι απ’ αυτά είναι επικίνδυνα
3,5 τόνοι / έτος / ανά άτομο
Επί πλέον … 700.000.000 τόνοι / έτος αγροτικά απόβλητα
Περιβαλλοντικές επιπτώσεις ;;;
1990 – 1995: 10% αύξηση της παραγωγής στερεών αποβλήτων (Organization for
Economic Cooperation and Development)
Πρόβλεψη για το 2020: Αύξηση της παραγωγής κατά 45% (σε σχέση με το 1995).

Απόβλητα
κατασκευών και
κατεδαφίσεων
31%



Απόβλητα
παραγ ωγ ής
ενέργ ειας
4%

Τι συμβαίνει με όλα αυτά τα στερεά απόβλητα;
Καύση και ταφή (~ 67%) (Μέθοδοι διαχείρισης με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος)
– Χώρος
– Εκπομπές CO2, CH4 (αέρια του θερμοκηπίου) και διοξινών στην ατμόσφαιρα
– Διασταλλάζοντα (Τοξικές ουσίες στα υπόγεια και στα επιφανειακά νερά).

Απόβλητα ορυχείων
και λατοµείων
24%

3

4

Παραγωγή ΑΣΑ στην Ελλάδα

Παραγωγή ΑΣΑ στην Ευρώπη (Μ.Π.Α.)





• ΕΥΡΩΠΗ των 15: 580 κιλά / άτομο έτος
• ΕΥΡΩΠΗ των 27: 490 κιλά / άτομο έτος
• Νοτιοανατολική Ευρώπη: 350 κιλά / άτομο έτος

Πηγή: Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος

5

1995
2000
2005
2010
2015
2020

302 κιλά / άτομο έτος
408 κιλά / άτομο έτος
437 κιλά / άτομο έτος
475 κιλά / άτομο έτος
???
???

Πηγή: Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Περιβάλλοντος

6

1

EPTA.700. EUROCONSULTANTS.30/3/2012 Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα (Παραγόμενες ποσότητες) Ετήσια παραγωγή ΑΣΑ στην Ελλάδα Έτος 1997 1998 1999 2000 2001 2011 Τόνοι 3.900 4. 2010 9 10 Υφιστάμενη κατάσταση ΑΣΑ στην Ελλάδα (Συλλογή) Διαχείριση ΑΣΑ στην Ε. 2015 2020 2025 2030 2035 6.000.082 4.000 8. Instruments for Solid Waste Management in Greece. Οργανωμένη συλλογή στερεών αποβλήτων Μη οργανωμένη συλλογή 15% 85% Ημερίδα ΤΕΕ. EUROCONSULTANTS.000 6.264 4. EPTA.000 (Χ1.600.000 7.Ε.100. 2010 Προβλέψεις για παραγωγή ΑΣΑ (τόνοι / έτος) στην Ελλάδα Ετήσια παραγωγή ΑΣΑ (Kg/capita) στην Ελλάδα και στην Ε.Ε.000 9.000 JESSICA. Θεσσαλονίκη. Μάρτιος 2010 11 Πηγή: ΕΣΔΑ 12 2 .000) 7 Πηγή: ΕΣΔΑ 8 JESSICA. Instruments for Solid Waste Management in Greece.100.559 ~6.447 4.

0% 80% 18 Πηγή: ΕΣΔΑ 3 .0% 60.0% 60.2% διατίθεται σε ΧΥΤΑ ή ΧΑΔΑ.0% 100.0% 98.0% 70. γυαλί και πλαστικό) ένα ποσοστό περίπου 21% ανακυκλώνεται. Ανακύκλωση 14 Πηγή: ΕΣΔΑ Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα (Ανακύκλωση συσκευασιών) Ποσοστά ανακύκλωσης στα υλικά συσκευασίας 500 MSW (kg/ca/year) Διάθεση σε ΧΥΤΑ Από τα ανακυκλώσιμα υλικά (χαρτί.5% διατίθεται σε ΧΥΤΑ ή χωματερές.0% 60.0% 50.0% 20% 20% 10% 0% 20.Κομποστοποίηση) 100% 100.0% Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα (Διαχείριση ανακυκλώσιμων) 100. περίπου το 8. Μάρτιος 2010 Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα (Συσκευασίες) 100% 90% 80% 16 Πηγή: ΕΣΔΑ Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα (Ταφή .5% Οργανικό κλάσμα στερεών αποβλήτων Διάθεση σε ΧΥΤΑ 70.0% 20.0% 90. 13 Πηγή: ΕΣΔΑ Παραγωγή και διαχείριση (Ανακύκλωση) ΑΣΑ στην Ελλάδα .0% 80.0% 80.5% οδηγείται προς κομποστοποίηση .0% 10. 450 recycled 400 landfilled Γυαλί 19% Μέταλλα 10% 350 300 250 Πλαστικά 3% 200 150 100 50 Χαρτί 65% 0 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Year 15 Πηγή: Ημερίδα ΤΕΕ.5% 0. 17 Πηγή: ΕΣΔΑ 100.0% Ανακυκλώσιμα υλικά Από το σύνολο των αστικών αποβλήτων που παράγονται στη χώρα.8% 21.0% 100.0% 40.0% 8.0% 40. μέταλλα. Στα συνολικά παραγόμενα αστικά απόβλητα τα απορριπτόμενα υλικά συσκευασίας αποτελούν περίπου το 20% κατά βάρος.8% ανακυκλώνεται ενώ το υπόλοιπο 91.0% 0.0% 30.0% 30.30/3/2012 Υφιστάμενη κατάσταση ΑΣΑ στην Ελλάδα (Διαχείριση) 100. Θεσσαλονίκη. ενώ το υπόλοιπο 79% διατίθεται σε ΧΥΤΑ ή ΧΑΔΑ.0% 20.0% 80.0% Ανακύκλωση 0.0% 79.0% 1. ενώ το υπόλοιπο 1.0% 40.2% 90.0% 70% 60% 50% 40% 30% 50.0% Συνολικά παραγόμενα αστικά απόβλητα Άλλα υλικά Απορριπτόμενα υλικά συσκευασίας Κομποστοποίηση Το οργανικό κλάσμα που περιέχεται στα συνολικά παραγόμενα αστικά απόβλητα σε ποσοστό περίπου 98.0% 91.0% Συνολική παραγωγή αστικών αποβλήτων Διάθεση σε ΧΥΤΑ 10.

• Περίπου 30 κατασκευάζονται. • Περίπου 45 βρίσκονται υπό μελέτη. 19 Πηγή: ΕΣΔΑ 20 Πηγή: ΕΣΔΑ Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα • Το ΕΣΔΑ στόχευε στο κλείσιμο όλων των παράνομων χώρων διάθεσης (ΧΑΔΑ) και την κάλυψη του συνόλου του πληθυσμού με σύγχρονους ΧΥΤΑ μέχρι και τις 21/12/2008. • Το ημερήσιο πρόστιμο ήταν 34. • Τότε έληγε η προθεσμία που είχε δώσει η καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τις ανεξέλεγκτες χωματερές. • Από το 2005 προέκυψαν και άλλες παράνομες χωματερές (ΧΑΔΑ).000. • Για τους ΧΑΔΑ η Ελλάδα καταδικάστηκε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο το 2005. 21 Πηγή: ΕΣΔΑ 22 Πηγή: ΕΣΔΑ Χώρος Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων (ΧΑΔΑ) Χώρος Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων (ΧΑΔΑ) 23 24 4 . • Εκτελούνται έργα αποκατάστασης σε 300.30/3/2012 Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα Υφιστάμενη κατάσταση διαχείρισης ΑΣΑ στην Ελλάδα • Περίπου 1100 χωματερές (ΧΑΔΑ) υπήρχαν στην Ελλάδα τη προηγούμενη δεκαετία. • Αυτός ο στόχος δεν έχει επιτευχθεί. • Στο τέλος του 2008 (σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Εσωτερικών) υπήρχαν περίπου 500.70 XYTA. • Σε όλη την Ελλάδα βρίσκονται σε λειτουργία μόλις 65 .000 ευρώ. • Έχουν κλείσει περίπου 800. αφού δεν μπορούν να μετατραπούν σε XYTY (Χώροι Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων). εκ των οποίων η συντριπτική πλειοψηφία από το 2012 και μετά θα είναι παράνομοι. • Το 2007 υπήρχαν περίπου 3.

Χώρος Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων (ΧΑΔΑ) 25 26 Βιομηχανικά στερεά απόβλητα. είτε για αποκατάσταση χώρων που έχουν υποστεί βλάβη.000 τόνοι μη επικίνδυνα στερεά απόβλητα ανά έτος.000. • Μέχρι το 2002: Διάθεση χωρίς προηγούμενη επεξεργασία – είτε σε χώρους διάθεσης ΑΣΑ – είτε στο χώρο των ΕΕΛ. • η παραγωγή λιπασμάτων και • οι ατμοηλεκτρικοί σταθμοί. 29 30 5 .000 τόνοι ιλύος κατ' έτος. • Στην Περιφέρεια Αττικής παράγονται από τις εγκαταστάσεις της Ψυτάλλειας περίπου 110.000 τόνοι ανά έτος. μπορεί να χρησιμοποιείται αναλόγως. χάλυβα και σιδηρονικελίου. • Έτσι η συνολική ετήσια ποσότητα υπολογίζεται σε 410. χωρίς όμως προγραμματισμό. 27 Ιλύς από ΕΕΛ Υφιστάμενη κατάσταση 28 Ιλύς από ΕΕΛ Υφιστάμενη κατάσταση • Η συνολικά παραγόμενη ποσότητα ιλύος το 2002 ήταν περίπου 230. των οποίων η τελική διάθεση αποτελεί ευθύνη του παραγωγού ή του τελικού κατόχου Βιομηχανικά απόβλητα (Μη επικίνδυνα) Υφιστάμενη κατάσταση • Οι κλάδοι που παράγουν τις μεγαλύτερες ποσότητες μη επικίνδυνων αποβλήτων στην Ελλάδα είναι: Ιπτάμενες τέφρες λιθανθράκων και λιγνιτών που προκύπτουν από τους Ατμο-Ηλεκτρικούς Σταθμούς (ΑΗΣ) (Επιδιώκεται η αξιοποίησή τους στην παραγωγική διαδικασία του τσιμέντου ή για άλλες χρήσεις. κυρίως στους χώρους εξορύξεων). στη γεωργία.000 τόνους. • οι εξορυκτικές δραστηριότητες. είτε ως εδαφοβελτιωτικό. • η πρωτογενής παραγωγή αλουμινίου.000 τόνων ανά έτος.30/3/2012 Βιομηχανικά απόβλητα (Μη επικίνδυνα) Υφιστάμενη κατάσταση • 20. είτε τέλος για τελική διάθεση ). • Διατίθεται επίσης.000 τόνους ετησίως. ποσότητα που αντιστοιχεί στο 48% περίπου του συνόλου. • Το μεγαλύτερο ποσοστό ιλύος παράγεται στις Περιφέρειες Αττικής και Κεντρικής Μακεδονίας. • Στη χώρα μας υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός βιομηχανικών μονάδων από την παραγωγική διαδικασία των οποίων προκύπτουν στερεά απόβλητα τα οποία δεν είναι επικίνδυνα σύμφωνα με την ταξινόμηση του ΕΚΑ. Οι τέφρες που δεν αξιοποιούνται μπορούν να διατίθενται με περιβαλλοντικά αποδεκτό τρόπο σε ειδικούς χώρους ταφής αποβλήτων).000. Τα απόβλητα που προέρχονται από τους κλάδους αυτούς είναι της τάξης των 20. • Από το 2004 και μετέπειτα (έναρξη λειτουργίας της δευτεροβάθμιας επεξεργασίας των λυμάτων) η αντίστοιχη ποσότητα ιλύος αυξήθηκε περίπου σε 300. σε πολύ μικρό ποσοστό. • Στείρα ή υπερκείμενα που προκύπτουν από μεταλλευτικές δραστηριότητες (Μπορούν να αξιοποιηθούν για αποκατάσταση τοπίων. • Φωσφογύψος προερχόμενη από την παραγωγική διαδικασία οξέων (Μετά από σχετικό έλεγχο ως προς την επικινδυνότητά της.

33 34 Αδρανή απόβλητα από κατασκευές. • Όσον αφορά την διαχείριση των υλικών αυτών δεν υπήρχε ένα οργανωμένο δίκτυο συλλογής και αξιοποίησής τους. • Αυτά που μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν (~3%) αναγομώνονται.000. από 25 εταιρείες στον ελληνικό χώρο ενώ τα υπόλοιπα μεταφέρονται σε χώρους ταφής. 35 • Η ποσότητα των αδρανών αποβλήτων που παράγονται από τις διάφορες οικοδομικές εργασίες (κατασκευές και κατεδαφίσεις) εκτιμήθηκε για το έτος 2002 σε περίπου 4. κουφώματα. • Ο αριθμός των αυτοκινήτων που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους και αποσύρονται λόγω παλαιότητας ή ατυχημάτων κυμαίνεται σε ποσοστό 0.30/3/2012 Μεταχειρισμένα ελαστικά Υφιστάμενη κατάσταση • Οι ποσότητες ελαστικών που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους παρουσιάζουν σημαντική αύξηση κατά την διάρκεια των τελευταίων χρόνων στον Ελληνικό χώρο. • Οι στρατηγικοί στόχοι που τίθενται αφορούν στην πρόληψη της δημιουργίας αποβλήτων από οχήματα και επιπροσθέτως. ώστε να μειώνεται η ποσότητα των προς διάθεση αποβλήτων. εκ των οποίων το μεγαλύτερο ποσοστό προέρχεται από την ευρύτερη περιοχή της Αθήνας.000 τόνους (εκτιμήσεις 2002). • Ένα μικρό ποσοστό ελαστικών που τοποθετείται σε χώρους αποθήκευσης ή απορρίπτεται ανεξέλεγκτα. Οι ποσότητες που δεν αξιοποιούνται οδηγούνται προς ταφή σε ΧΥΤΑ ή χωματερές. γυαλιά και μπάζα τα οποία χρησιμοποιούνται για εργασίες επιχωματώσεων. η επαναχρησιμοποίηση. Ιλύς από ΕΕΛ σε χώρο διάθεσης αστικών στερεών αποβλήτων ΧΥΤΑ Ταγαράδων 31 32 Μεταχειρισμένα ελαστικά Υφιστάμενη κατάσταση Οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους (ΟΤΚΖ) Υφιστάμενη κατάσταση • Τα μεταχειρισμένα ελαστικά που αποσύρονται από την κυκλοφορία συγκεντρώνονται στα συνεργεία αυτοκινήτων όπου συνήθως γίνεται η αντικατάσταση τους και πραγματοποιείται διαλογή. ανακύκλωση και ανάκτηση των οχημάτων στο τέλος του κύκλου της ζωής τους.5 εκ. εκσκαφές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ) Υφιστάμενη κατάσταση Οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους (ΟΤΚΖ) Στόχοι και Δράσεις • Οι στόχοι του ΕΣΔΑ για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους καθορίζονται από την οδηγία 2000/53/ΕΚ. 36 6 . εξαρτώμενες από την βούληση και τις δυνατότητες του εκάστοτε εργολάβου. • Αυτό οφείλεται στην σημαντική αύξηση των οχημάτων που κυκλοφορούν. τόνους. Οι ενέργειες που πραγματοποιούνται χαρακτηρίζονται αποσπασματικές.6% έως 0. • Τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους που αποσύρθηκαν κατά το έτος 2002 εκτιμώνται περίπου σε 70. καθώς και των κατασκευαστικών τους στοιχείων. • Τα μεταχειρισμένα ελαστικά ανέρχονται περίπου σε 50. Συνήθως αξιοποιούνται χρήσιμα υλικά όπως καλώδια.8% επί του συνολικού αριθμού των εν κυκλοφορία οχημάτων.

84% Πλαστικό 19.4% Μέταλλα 3.69% Μη κατηγοριοποιήσιμα 0.7% Πηγή: ΕΣΔΑ Περιφέρειες και επιχειρησιακές περιοχές για τη διαχείριση των ΑΣΑ 2012 Ποιοτική (% κ.0% Όργανικά 51.66% Γυαλί 3.5% Ζυμώσιμα 47.13% Χαρτί 29.Λ.49% Μικτά Υλικά 5.21% 1987 Δ.Ξ.30/3/2012 Απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (ΑΗΗΕ) Υφιστάμενη κατάσταση • • Οι ποσότητες των αποσυρόμενων γεωργικών προϊόντων παρουσιάζει διακυμάνσεις και εξαρτάται από την εκάστοτε περίοδο εμπορίας και από τα όσα ορίζονται στους σχετικούς κανονισμούς της Ε. ενώ το υπόλοιπο διαχειρίζεται με μη ορθολογικό τρόπο.06% 1999 Οργανικά 26.7% Πλαστικό 7.Ε.Ξ.Υ.) σύσταση ΑΣΑ Θεσσαλονίκης (Διαχρονικά) Μέταλλα 5. συμπεριλαμβανομένων και των αποσυρόμενων Υφιστάμενη κατάσταση • Τα αποσυρόμενα γεωργικά προϊόντα οδηγούνται προς ταφή σε ειδικούς χώρους που δεν πληρούν όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για την τελική διάθεση των συγκεκριμένων αποβλήτων. 9.5% Χαρτί 20. Κατά τα τελευταία έτη παρατηρείται μείωση των ποσοτήτων των αποσυρόμενων γεωργικών προϊόντων. τμήμα δε αυτών καταλήγει στους χώρους διάθεσης οικιακών αποβλήτων.00% 5. 9. • Από τις παραπάνω ποσότητες αποβλήτων ένα ποσοστό ανακυκλώνεται.29% Γυαλί 3.1% Γυαλί 4.06% 40 Οργανικά 26.000 τόνους περίπου.40% Αλουμίνιο 1.β.9% Υπόλοιπα 15. • Εκτιμάται ότι το έτος 2002 οι ποσότητες των αποβλήτων ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού ανήλθαν σε 175.Υ 2% Γυαλί 4. 37 38 Μέση ποιοτική σύσταση αστικών αποβλήτων ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΣΑ ΣΤΗΝ ΕΕ Αλουμίνιο 1% Σιδηρούχα Μέταλλα 2% Πλαστικά 8.86% 2006 41 42 7 .5% Δ.2% Μέταλλα 3.90% Χαρτί 17.5% Γυαλί 6% Πλαστικά 11% Άλλα 18% 39 Αδρανή 4.Ξ.Υ.66% Δ.Λ.0% Δ.61% Πλαστικό 17.Υ. 9.71% Χαρτί 25.03% Μη Αδρανή κατηγοριοποιήσιμα 4.39% Αδρανή 5. Με την συνεχώς αυξανόμενη τεχνολογική ανάπτυξη στον τομέα του ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού παρατηρείται και αντίστοιχη αύξηση στην παραγωγή των αποβλήτων που προέρχονται από τον εν λόγω τομέα.0% Ζυμώσιμα 25% Χαρτί 35% Μέταλλα 4. Γεωργικά υπολείμματα και άχρηστα γεωργικά προϊόντα.Λ.Λ.Ξ.

Ea rth Engi neering Center. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Col umbia University 48 8 . ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Col umbia University 46 ΧΑΔΑ – ΧΥΤΑ. ΘΕΜΕΛΗΣ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ea rth Engi neering Center.30/3/2012 Οι ΧΥΤΑ των 7 διοικήσεων στις 13 Περιφέρειες της Ελλάδας ΧΑΔΑ στην Ελλάδα 43 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. Υφιστάμενη κατάσταση ΧΥΤΑ ΧΥΤΑ ΧΥΤΑ ΧΥΤΑ 47 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. Ea rth Engi neering Center. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). ΘΕΜΕΛΗΣ. Col umbia University 44 ΧΥΤΑ στην Ελλάδα ΧΑΔΑ ΧΑΔΑ ΧΑΔΑ ΧΑΔΑ45 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ.

Col umbia University 52 Ετήσια παραγωγή ΑΣΑ ανά περιφέρεια στην Ελλάδα (τόνοι) Ωφέλεια από την ανακύκλωση στην Ελλάδα % 50 53 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Ea rth Engi neering Center.30/3/2012 Σταθμός Μεταφόρτωσης Αποβλήτων (ΣΜΑ) ΣΜΑ στην Ελλάδα 49 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. Col umbia University ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. ΘΕΜΕΛΗΣ. ΘΕΜΕΛΗΣ. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Ea rth Engi neering Center. Col umbia University 54 9 . ΘΕΜΕΛΗΣ. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Ea rth Engi neering Center. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ea rth Engi neering Center. ΘΕΜΕΛΗΣ. Col umbia University Χαρτί Γυαλί Χαλκός Αλουμίνιο Ενέργεια 23-72 4-32 47-74 90-97 Αέρια ρύπανση 73-74 6-22 85-86 95 Ρύπανση νερών 35 - 76 97 58-60 50 40 - Χρήση νερού ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. Ea rth Engi neering Center. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Col umbia University Ανάκτηση βιοαερίου από ΧΥΤΑ και παραγόμενη ενέργεια Αξιοποίηση και ανάκτηση αποβλήτων 51 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ.

ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Ea rth Engi neering Center. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ea rth Engi neering Center. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). Col umbia University 57 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. Ea rth Engi neering Center. Col umbia University 60 10 . Ea rth Engi neering Center. Col umbia University 58 Συμμετοχή στην ενέργεια (%) των διαφόρων κλασμάτων των ΑΣΑ Κατώτερη Θερμογόνος Δύναμη (MJ/Kg) διαφόρων κλασμάτων ΑΣΑ στην Ελλάδα ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. ΘΕΜΕΛΗΣ.30/3/2012 Παραγωγή ΑΣΑ στη Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη ΧΥΤΑ Μαυροράχης ΣΜΑ JESSICA. 2010 55 Ανάκτηση αποβλήτων συσκευασίας και χαρτιού εντύπου (τόνοι ανά έτος) το 2009 Ποιοτική σύσταση ΑΣΑ ανά Περιφέρεια ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. Col umbia University 56 59 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. EPTA. ΘΕΜΕΛΗΣ. Ins truments for Solid Waste Ma nagement in Greece. ΘΕΜΕΛΗΣ. EUROCONSULTANTS.

Col umbia University 63 11 . Ins truments for Solid Waste Ma nagement in Greece. 2010 61 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. Ea rth Engi neering Center. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011). EPTA. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ (2011).30/3/2012 Ετήσια παραγωγή ενέργειας από βιοαέριο ΧΥΤΑ στην Ελλάδα το 2010 Μέσες τιμές στην Ελλάδα (2009) JESSICA. Ea rth Engi neering Center. EUROCONSULTANTS. ΘΕΜΕΛΗΣ. Col umbia University 62 Συνοπτικά η διαχείριση των ΑΣΑ στην Ελλάδα το 2011 ΜΠΟΥΡΤΣΑΛΑΣ. ΘΕΜΕΛΗΣ.