GER BESLEME VE OS LATÖRLER Geri besleme

:

1:

Geri besleme ne i e yarar diyerek bu ay ki konuya ba lamak istiyorum. Bunu da basit bir örnekle aç klayaca m. imdi ayarl bir adaptör yapt n z dü ünün. Bu adaptörün ucuna da bir DC motor ba lad m z varsayal m. Ne olur? Motor dönmeye ba lar. imdi motorun milini elimizle yava ça tutal m. Motor yava layacakt r. Motorun devrinin ayn kalmas n istersek adaptörün voltaj n yükseltmemiz gerekir. Motorun milini daha da s karsak voltaj daha da artt rmam z gerekir. Mili b rakt m z zaman motor çok yüksek h za ç kacakt r. Bu kez adaptörün voltaj n hemen dü ürmemiz gerekecektir. Bu örnekteki davran m z dü ünecek olursak motorun devrini sabit tutmam z için sanki biz devrenin bir parças ym gibi davran p adaptörün voltaj n ayarl yoruz. Bir geri besleme devresi de ayn i i yapar. Bu tür geri besleme devrelerine NEGAT F geri beslemeli devreler denir. Negatif sözcü ünün anlam ç k taki azaltmak için giri i azaltan anlam ndad r. Buradaki azaltma i lemi asl nda zararl bir ey de ildir. Örnekte de gördü ünüz gibi devrede bir tak m kararl l klar sa lar. Bu sonucu elde etmek içinde bir eyler kaybederiz. Kaybetti imiz kazanc n bir k sm d r. Negatif geri beslemenin faydalar n elektronik için özetleyecek olursak; 1- Do rusal bir çal ma 2- Az gürültü 3- Kararl kazanç 4- Do rusal frekans tepkisi 5- Yüksek giri empedans ve dü ük ç k empedans d r. Negatif geri besleme her türlü regülatörde, h z kontrollerinde yükselteçlerde her zaman kullan lmaktad r. Geri beslemenin negatifi oldu u gibi birde pozitif geri besleme vard r. Bunu da basit bir örnekle aç klayal m. Hepimiz bir sebeple dü ün salonu yada gazino gibi bir yere gitmi izdir. (Gitmeyenler TV de canl bir konser seyretmi lerdir.) Buralarda bana göre 1 tirilyon watl k yükselteçler kullan yorlar. Buralarda hoparlörleri sahnenin etraf na s ralarlar. Baz sanátç larda halkla yak n temas kurmak için mikrofonla beraber sahnenin ön taraf na ç k nca etraf iiiiiiiii iKKK benzeri bir ses kaplar. Bu ses sanátç y geri kaç rmak için özel olarak üretilmeyip hoparlörden ç kan sesin tekrar mikrofondan al narak yükseltece verilmesi, yükseltilip yeniden hoparlörden ç kmas sonra tekrar mikrofon taraf ndan al n p yükseltece verilmesi yeniden hoparlörden ç kmas sonra yeniden mikrofon.... Buna k saca POZ T F geri besleme denir. Pozitif geri besleme de faydal d r. Yukar daki örnekte aç klad m gibi insanlar

Bu azalma bir kay ptan ziyade bir iyile me olarak dü ünülmelidir. Negatif Geri Besleme (Negative Feed-Back): A a daki ekilde genel bir geri besleme devresi görülmektedir. Negatif geri beslemenin sonuçlar yukar da yazd m be maddeden olu ur. Geri besleme devresinde bir kazanç olmay p asl nda bir zay flatma söz konusudur. Bu durumu sa lamak için ya devredeki yükselteç "eviren" cinsten olmal yada geri besleme devresi ç k sinyalinin i aretini ters çevirmelidir. Burada en önemli nokta geri besleme devresinden gelen vf sinyali ile devrenin giri ine ba lanan vs sinyalinin fazlar birbirine ters olmal d r. Bunlar seri gerilim beslemesi. ak m geri beslemeli devrelerde ç k empedans yüksek. Devrenin ç k ndan al nan vo sinyalinin (küçük) bir k sm yada ß kadar al narak vf olarak geri verilir. paralel gerilim beslemesi. gerilin sözcü ü geri besleme devresinin giri ine ç k geriliminin ba land n . Buda devrenin toplam kazanc n n azalmas na yol açar. Devrenin giri ine vs sinyali uygulanm t r.kaç rt r ve daha önemli olarak OS LATÖR yap m nda kullan l r. seri ak m beslemesi ve paralel ak m beslemesidir. paralel sözcü ü geri besleme sinyalinin giri sinyali ile paralel ba land n . Paralel geri beslemeli devrelerde giri empedans dü ük. imdi NEGAT F ve POZ T F geri beslemeyi biraz daha detayl inceleyelim. Genellikle yükseltecin eviren cinsten olmas tercih edilir. ak m sözcü ü ise geri besleme devresinin giri ine ç k ak m n n bir k sm n n girdi ini gösterir. Bu devre genellikle ve özel bir durum yoksa dirençlerden yap l r. Seri sözcü ü geri besleme sinyalinin giri sinyali ile seri ba land n . Yükseltecin giri ine uygulana sinyal vi.Bu ba lant türlerinin de i ik anlam ve özellikleri vard r. Negatif geri besleme ba lant türlerine göre dörde ayr l r. Devredeki ß kutusu asl nda geri besleme devresini temsil etmektedir. Yani birbirlerini zay flatmalar gerekir. seri geri beslemeli devrelerde giri direnci yüksek ve gerilim beslemeli devrelerde ç k empedans dü ük özellikler . Devrenin giri inde bir kar t r c yada toplay c da diyebilece imiz bir ba lant vard r. vs ve vf sinyallerinin fark d r.

gösterir. Geri besleme sinyalinin varl durumunda: geri besleme devresinin katsay s n da kullan rsak Toplam Kazanç: bulunur. Bu denenle seri ve gerilim geri besleme kullan larak sa lan r. Görüldü ü gibi geri beslemesiz giri empedans n de eri ile çarp lmas ile bulunur ki buda yüksek de erlerdir. Yükselteçlerde genellikle giri empedans n n yüksek. ç k empedans n n dü ük olmas istenir. Görüldü ü gibi yükseltecin kazanc Ayn devrenin giri empedans ise: kadar azal r. imdi uzun formüller kullanmadan hem devrelerin özelliklerin hem de ilgili formülleri görelim. Bu devrenin geri besleme yokken kazanc : yada olur. olarak yaz l r. Seri Gerilim Geri Besleme: A a daki ekil bir seri gerilim geri besleme devresidir. .

. Devrenin ç k empedans ise: olarak bulunur. Paralel Gerilim Geri Besleme: A a daki ekil bir paralel gerilim geri besleme devresidir. Devrenin giri empedans ise: olarak yaz l r. Görüldü ü gibi geri beslemesiz giri empedans n de erine bölünmesi ile bulunur.Buda dü ük de erlerdir. Bu devrenin geri beslemeli kazanc : bulunur. Görüldü ü gibi devrenin ç k empedans geri beslemesiz ç k empedans n kadar azalm halidir. Görüldü ü gibi devrenin ç k empedans geri beslemesiz ç k empedans n kadar azalm halidir.Devrenin ç k empedans ise: olarak bulunur.

Devrenin ç k empedans ise: olarak bulunur. Devrenin giri empedans ise: olarak yaz l r.Buda yüksek de erlerdir.Görüldü ü gibi geri beslemesiz giri empedans n de eri ile çarp lmas ile bulunur. Ç k empedans yükselmektedir.Seri Ak m Geri Besleme: A a daki ekil bir seri ak m geri besleme devresidir. Paralel Ak m Geri Besleme: A a daki ekil bir paralel ak m besleme devresidir. Bu devrenin geri beslemeli kazanc : d r. Görüldü ü gibi devrenin ç k empedans geri beslemesiz ç k empedans n kadar artm halidir. .

Önümüzdeki ay görü mek üzere. .Buda dü ük bir de erlerdir.. Devrenin ç k empedans ise: olarak bulunur.Bu devrenin geri beslemeli kazanc : bulunur. Devrenin giri empedans ise: olarak yaz l r. Görüldü ü gibi geri beslemesiz giri empedans n de erine bölünmesi ile bulunur. Görüldü ü gibi devrenin ç k empedans geri beslemesiz ç k empedans n kadar artm halidir. Bu konuya önümüzdeki ay devam edece iz..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful