ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ &
ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΟΡΕΙΝΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΚΑΙ
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

" Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού "

Παπαρρίζος Σπυρίδων
Χατζημηνιάδης Αλέξανδρος – Μιχαήλ

Α.Μ. 646
Α.Μ. 560

ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Φώτης Μάρης, Επίκουρος Καθηγητής

Ορεστιάδα, Σεπτέμβριος 2010

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ
ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ &
ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΟΡΕΙΝΩΝ ΥΔΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ

" Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού"

Παπαρρίζος Σπυρίδων
Χατζημηνιάδης Αλέξανδρος – Μιχαήλ

Α.Μ. 646
Α.Μ. 560

ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Φώτης Μάρης, Επίκουρος Καθηγητής

ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ: Φώτης Μάρης, Επίκ. Καθηγητής
Λάζαρος Ηλιάδης , Αν. Καθηγητής
Ηλίας Μήλιος , Επίκ. Καθηγητής

Ορεστιάδα, Σεπτέμβριος 2010

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 2

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΠΡΟΛΟΓΟΣ – ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ
Στα πλαίσια της εκπόνησης αυτής της πτυχιακής εργασίας με
τίτλο «Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού», θα
θέλαμε να ευχαριστήσουμε θερμά τον Επίκ. Καθηγητή κ. Φώτη Μάρη
για το ενδιαφέρον του, τις υποδείξεις και τη συνεχή καθοδήγησή του
σε όλη την διάρκεια της εργασίας αυτής.
Επίσης θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε και τα άλλα δύο μέλη
της τριμελούς επιτροπής , τον Επικ. Καθηγητή Ηλία Μήλιο και τον
Αναπ.

Καθηγητή

Λάζαρο

Ηλιάδη

για

την

βοήθεια

που

μας

οφείλουμε

να

προσέφεραν.
Κατά

τη

συλλογή

των

δεδομένων

ευχαριστήσουμε θερμά τους:
- Καζανή Νικόλαο, Δασολόγο, Αναπληρωτή Διευθυντή Διεύθυνσης
Δασών Ν. Φθιώτιδας.
- Κραββαρίτη Παναγιώτη, Δασοπόνο, Υπάλληλο Διεύθυνσης Δασών
Ν. Φθιώτιδας.
- Λαμπαδιάρη Ευάγγελο, Δασολόγο του Δασαρχείου Σπερχειάδας,
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε προσωπικά τον Υποψήφιο
διδάκτορα του τμήματος κ. Βασιλείου Απόστολο, για την πολύτιμη
βοήθεια που μας πρόσφερε κατά τη διάρκεια εκπόνησης της
πτυχιακής διατριβής, καθώς και τον Υποψήφιο διδάκτορα κ.
Ποτουρίδη

Συμεών

καθώς

και

τη

μεταπτυχιακή

φοιτήτρια

Ξανθοπούλου Κική για το συνεχές ενδιαφέρον και τη σημαντική τους
βοήθεια κατά το διάστημα συγγραφής της εργασίας μας.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 3

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Τέλος θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε όλο το προσωπικό του
Εργαστηρίου Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου,
του τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και
Φυσικών Πόρων του Δ.Π.Θ. για τη δημιουργία ενός ευχάριστου
περιβάλλοντος εργασίας, για την ουσιαστική συμβολή του σε κρίσιμες
καμπές της εργασίας μας και για την παροχή χρήσιμου υλικού από
μέρους του.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 4

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 
ΠΕΡΙΛΗΨΗ ...............................................................................................................................8 
SUMMARY .................................................................................................................................9 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ ......................................................................................................10 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ..................................................................................................11 
ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΑΡΤΩΝ ........................................................................................................12 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 .......................................................................................................................13 
1. Εισαγωγή ........................................................................................................................13 
1.1 Γενικά ............................................................................................................................13 
1.2. Αντικειμενικοί Σκοποί .................................................................................................15 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 .......................................................................................................................17 
2. Ανασκόπηση της Βιβλιογραφίας ..................................................................................17 
2.1. Γενικά ...........................................................................................................................17 
2.2. Ιστορική αναδρομή ....................................................................................................19 
2.3. Ορισμοί και βασικές έννοιες ......................................................................................20 
2.4. Σχηματισμός της απορροής στις ορεινές λεκάνες ..................................................21 
2.5. Κατηγορίες φερτών υλών .........................................................................................22 
2.6. Προσδιορισμός της μέγιστης παροχής και της παροχής με ορισμένη περίοδο
επανάληψης. .......................................................................................................................23 
2.6.1. Εμπειρικοί (στοχαστικοί) τύποι .............................................................................27 
2.6.2. Αναλυτικοί (Προσδιοριστικοί) τύποι .................................................................31 
2.6.3. Προσδιορισμός της συνολικής απορροής κατά μεγάλα χρονικά διαστήματα
..........................................................................................................................................33 
2.6.4. Προσδιορισμός αιχμής πλημμύρας όταν λείπουν πραγματικές μετρήσεις ..34 
2.7. Εκτίμηση της στερεοπαροχής με εμπειρικά (στοχαστικά) μοντέλα ....................36 
2.7.1. Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας, (Universal Soil Loss Equation,
USLE) ...............................................................................................................................37 
2.7.2. Η μέθοδος MUSLE ...............................................................................................41 
2.7.3. Η διαχωριστική μέθοδος USLE ..........................................................................43 
2.7.4. Η μέθοδος Corbel ...............................................................................................45 
2.7.5. Η μέθοδος του Fournier .....................................................................................45 
2.7.6. Η μέθοδος Gavrilovič ..........................................................................................47 
2.7.7. Η μέθοδος του Kronfellner – Kraus ή του μέγιστου δυνατού
στερεοφορτίου ...............................................................................................................49 
2.8. Εκτίμηση της στερεοπαροχής με προσδιοριστικά (αναλυτικά) μοντέλα ............50 
2.8.1. Μέθοδος CREAMS ...............................................................................................50 
2.8.2. Μέθοδος ANWERS ..............................................................................................51 

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 5

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

2.8.3. Μέθοδος EPIC .....................................................................................................52 
2.8.4. Μέθοδος WEPP....................................................................................................52 
2.8.5. Η ελβετική προσδιοριστική μέθοδος GHO .......................................................53 
2.9. Μοντέλο γενικής συνθέσεως MO-SEM, τροποποιημένο μοντέλο διαβρώσεως..54 
2.10. Βαθμός εκφόρτισης φερτών υλών ........................................................................55 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 .......................................................................................................................57 
3. Υλικά και μέθοδοι ..........................................................................................................57 
3.1. Περιοχή μελέτης .........................................................................................................57 
3.1.1. Γενικές πληροφορίες ..........................................................................................57 
3.1.2. Ιστορική Αναδρομή περιοχής Μελέτης ............................................................58 
3.1.3. Γεωγραφική θέση ...............................................................................................61 
3.1.4. Γεωλογικά χαρακτηριστικά ................................................................................62 
3.1.5. Κλίμα.....................................................................................................................64 
3.1.6. Βλάστηση .............................................................................................................65 
3.2. Επιλογή της περιοχής μελέτης..................................................................................65 
3.3. Περιβάλλον λειτουργίας ............................................................................................66 
3.4. Κλιματικά δεδομένα ..................................................................................................66 
3.4.1 Ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα και θερμοκρασίες ........................................66 
3.4.1.1. Έλεγχος ομοιογένειας δεδομένων .............................................................68 
3.4.1.2. Συμπλήρωση βροχομετρικών παρατηρήσεων .........................................69 
3.4.2. Επιφανειακή ολοκλήρωση σημειακών παρατηρήσεων ..................................70 
3.4.2.1. Επιφανειακή ολοκλήρωση σημειακών βροχοπτώσεων...........................70 
3.4.2.2. Μέθοδος Thiessen .......................................................................................71 
3.4.2.3. Θερμοκρασίες...............................................................................................72 
3.5. Φυσιογραφικά δεδομένα ...........................................................................................72 
3.5.1. Τοπογραφία .........................................................................................................72 
3.5.2. Γεωλογία ..............................................................................................................73 
3.5.3. Χρήσης γης ..........................................................................................................73 
3.6. Μεθοδολογία ...............................................................................................................74 
3.6.1. Επιλογή μεθόδων για τον υπολογισμό της παροχής ......................................74 
3.6.2. Επιλογή μεθόδων για τον υπολογισμό της στερεοπαροχής ..........................76 
3.6.2.1. Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας (USLE) ....................................77 
3.6.2.1.1. Βαθμός εκφόρτισης των φερτών υλών.................................................80 
3.6.2.2. Η μέθοδος Gavrilovič ..................................................................................81 
3.6.2.3. Η μέθοδος Kronfeller – Kraus ή του μέγιστου δυνατού στερεοφορτίου
......................................................................................................................................84 

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 6

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 .......................................................................................................................85 
4. Αποτελέσματα ................................................................................................................85 
4.1. Μορφομετρικά χαρακτηριστικά των λεκανών απορροής - Ανάγλυφο ................85 
4.2 Κλίμα .............................................................................................................................88 
4.3. 

Χρήσεις γης ............................................................................................................94 

4.4. 

Γεωλογία – Εδαφολογία .......................................................................................99 

4.5. 

Υπολογισμός της μέγιστης παροχής .................................................................104 

4.6 Υπολογισμός της Στερεοπαροχής ............................................................................107 
4.6.1. Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας ...................................................107 
4.6.1.1. Βαθμός εκφόρτισης φερτών υλών ..........................................................107 
4.6.2. Η μέθοδος Gavrilovič .........................................................................................112 
4.6.3. Η μέθοδος Kronfeller - Kraus ........................................................................116 
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ......................................................................................................................118 
5. Συμπεράσματα ..............................................................................................................118 
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ .................................................................................................................126 
Ελληνική Βιβλιογραφία ....................................................................................................126 
Διεθνής Βιβλιογραφία ......................................................................................................128 
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ .....................................................................................................................131 

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 7

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Η λεκάνη απορροής του Σπερχειού εμφανίζεται με έντονο
πολυσχιδές ανάγλυφο και πυκνό υδρογραφικό δίκτυο όπου σε
συνδυασμό με το αδιαπέρατο γεωλογικό υπόθεμα

ευνοείται το

φαινόμενο της διάβρωσης, της απόθεσης και της μεταφοράς των
φερτών υλικών. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι τα σημαντικά
προβλήματα που εμφανίζονται λόγω των έντονων και συχνών
πλημμυρικών φαινόμενων.
Επιπλέον ο ποταμός Σπερχειός εκβάλει στο Μαλιακό Κόλπο και
παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόσχωση της περιοχής και στην γενική
λειτουργία του.
Στην παρούσα εργασία εξετάστηκαν οι μέγιστες παροχές και η
στερεομεταφορά των λεκανών απορροής του ποταμού Σπερχειού.
Για την εκτίμηση της μέγιστης παροχής έγινε χρήση αρκετών
εμπειρικών τύπων και για το πρόβλημα της εδαφικής διάβρωσης έγινε
χρήση της Παγκόσμιας Εξίσωσης Εδαφικής Απώλειας, της μεθόδου
Gavrilovič και της μεθόδου Kronfeller - Kraus. Όλες οι μέθοδοι που
χρησιμοποιήθηκαν επιλέχτηκαν μετά από λεπτομερή εξέταση της
κατάλληλης βιβλιογραφίας και σύμφωνα με τα δεδομένα που
συλλέχθηκαν.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 8

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

SUMMARY
The watershed of river Sperchios is presented with intense
multifarious embossed and dense hydrographical network where in
combination with the sealing geological formation is encouraged the
phenomenon of erosion, deposition and transport of brought
materials. Still exists intense problem with flood phenomena.
Moreover the river Sperchios discharge in the Maliakos Gulf and
plays important role in the illuviation of the area and in its general
operation.
In the present work were examined the maximum flow rates
and the mass transport of the watersheds of river Sperchios. For the
estimation of maximum flow rate we have used an amount of
empiric types and for the problem of territorial erosion we have used
the Universal Soil Loss Equation, the method of Gavrilovič and the
Kronfeller – Kraus method. All the methods that were used were
selected after in detail examination of suitable bibliography and
according to the data that were collected.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 9

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΠΙΝΑΚΩΝ
Πίνακας 1.: Γεωλογικές ζώνες Ελλάδας και συμβολισμοί

62

Πίνακας 2: Βροχομετρικοί σταθμοί με μετρήσεις βροχόπτωσης

67

Πίνακας 3.: Συντελεστές απορροής (Muller)

75

Πίνακας 4.: Συντελεστής Απορροής (Meli - Muller)

75

Πίνακας 5.: Χαρακτηριστικές τιμές συντελεστή Κ

79

Πίνακας 6.: Συντελεστής χρήσεων γης

80

Πίνακας 7.: Συντελεστής x σύμφωνα με το Corine 2000

82

Πίνακας 8.: Συντελεστής διαβρωσιμότητας του γεωλογικού υποθέματος

82

Πίνακας 9.: Τιμές του συντελεστή διαβρωσιμότητας του γεωλογικού υποθέματος
σύμφωνα με το μητρικό πέτρωμα της περιοχής έρευνας

83

Πίνακας 10.: Τιμές του συντελεστή φ

83

Πίνακας 11.: Μορφομετρικά χαρακτηριστικά των λεκανών απορροής

86

Πίνακας 12.: Επιφανειακή ολοκλήρωση της σημειακής βροχόπτωσης

93

Πίνακας 13.: Χρήσεις γης

95

Πίνακας 14.: Χρήσεις γης σε ποσοστό %

97

Πίνακας 15.: γεωλογικοί σχηματισμοί

100

Πίνακας 16.: γεωλογικοί σχηματισμοί σε ποσοστό %

102

Πίνακας 17.: Αποτελέσματα μέγιστης παροχής

105

Πίνακας 18.: Βαθμός εκφόρτισης D R

108

Πίνακας 19.: Αποτελέσματα USLE

110

Πίνακας 20.: Υπολογισμός του παράγοντα z

112

Πίνακας 21.: Αποτελέσματα της μεθόδου Gavrilovič

114

Πίνακας 22.: Αποτελέσματα της μεθόδου Kronfeller - Kraus

116

Πίνακας 23.: Αποτελέσματα όλων των μεθόδων - Τιμές

118

Πίνακας 24.: Αποτελέσματα όλων των μεθόδων - Λεκάνες

118

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 10

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΣΧΗΜΑΤΩΝ
Σχήμα 1: Σχηματική παράσταση της πορείας της απορροής σε φυσικό ρεύμα
(Κωτούλας , 2001)

22 

Σχήμα 2.: Διακρίσεις φερτών υλικών (Vetter , 1992)

23 

Σχήμα 3.: Ανάλυση συχνότητας παροχών

25 

Σχήμα

4.:

Γραφική

παράσταση

των

σπουδαιότερων

εμπειρικών

τύπων

προσδιορισμού της μέγιστης υδατοπαροχής σε χειμαρρικά ρεύματα (Aulitzky και
Fiebiger ,1976)

30 

Σχήμα 5.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΝΕΟΧΩΡΙ για την περίοδο 1980-2001

88 

Σχήμα 6.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΠΙΤΣΙΩΤΑ για την περίοδο 1980-2001

89 

Σχήμα 7.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ για την περίοδο 1980-2001
89 
Σχήμα 8.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΖΗΛΕΥΤΟ για την περίοδο 1980-2001

90 

Σχήμα 9.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΛΑΜΙΑ για την περίοδο 1980-2001

90 

Σχήμα 10.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΤΡΙΛΟΦΟ για την περίοδο 1980-2001 91 
Σχήμα 11.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ για την περίοδο 19802001

91 

Σχήμα 12.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΥΠΑΤΗ για την περίοδο 1980-2001

92 

Σχήμα 13.: Ετήσια θερμοκρασία του Μ.Σ. ΛΑΜΙΑ για την περίοδο 1980-2001

92 

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 11

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΧΑΡΤΩΝ
Χάρτης 1.: Περιοχή έρευνας στον Ελλαδικό χώρο ........................................... 58
Χάρτης 2.: Τα κράτη της κοιλάδας του Σπερχειού κατά την αρχαιότητα ............ 59
Χάρτης 3.: Οι εκβολές του Σπερχειού και η μεταβολή της ακτογραμμής από την
αρχαιότητα. .................................................................................................. 60
Χάρτης 4.: Η λεκάνη απορροής του Σπερχειού................................................ 62
Χάρτης 5.: Οι γεωλογικές ζώνες τις Ελλάδας ................................................... 63
Χάρτης 6.: Χάρτης του Γεωλογικών Σχηματισμών σύμφωνα με τους
εδαφολογικούς χάρτες της Ελλάδος 1:50.000 ................................................... 64
Χάρτης 7.: Χάρτης φυτοκάλυψης της περιοχής σύμφωνα με ............................ 65
Χάρτης 8.: Χωρική κατανομή των Μετεωρολογικών Σταθμών μέτρησης της
βροχόπτωσης ................................................................................................ 67
Χάρτης 9.: Μορφολογία των λεκανών ............................................................ 85
Χάρτης 10.: Χρήσεις γης .............................................................................. 94
Χάρτης 11.: γεωλογικοί σχηματισμοί ............................................................. 99
Χάρτης 12.: Μέσος Όρος Υδατοπαροχών στις υπολεκάνες απορροής ................ 104
Χάρτης 13.: Εδαφική διάβρωση (t/y) ........................................................... 107
Χάρτης 14.: Εδαφική διάβρωση στην έξοδο (t/y) .......................................... 109
Χάρτης 15.: Ετήσια διάβρωση W (t/y) .......................................................... 115
Χάρτης 16.: Εδαφική απώλεια με τη μέθοδο Kronfeller-Kraus (tn/yr) ................ 117 

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 12

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1
1. Εισαγωγή
1.1 Γενικά
Μείζον πρόβλημα για τον άνθρωπο στην σύγχρονη εποχή
αποτελεί η σωστή διαχείριση και η προστασία των υδάτινων και
εδαφικών πόρων. Οι ευεργετικές ή καταστρεπτικές συνέπειες της
φυσικής κίνησης του νερού ανάγκασαν τον άνθρωπο να του
αφιερώσει, από τα βάθη της ιστορικής διαδρομής του μέχρι σήμερα,
σημαντικό μέρος της δημιουργικής του δουλειάς.
Οι πλημμύρες λόγω της υπερχείλισης των χειμάρρων και των
ποταμών και οι διαβρώσεις των εδαφών, προκαλούν τεράστιες
ζημιές στα αστικά κέντρα , στις υποδομές (οδικά δίκτυα, δίκτυα
μεταφοράς ενέργειας) στις καλλιέργειες και γενικά σε διάφορους
τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας (Spartalis S., Iliadis L., Maris
F.,2005).
Η βροχόπτωση αποσπά το εδαφικό υλικό και το θέτει σε
αιώρηση, με την προϋπόθεση ότι δημιουργείται ταυτόχρονα
απορροή στην επιφάνεια του εδάφους. Κατά την μεταφορά του
διαλύματος νερού – φερτών, προκαλείται από την δράση της
απορροής, περαιτέρω διάβρωση της εδαφικής επιφάνειας (Τσακίρης,
1995).
Τα όμβρια ύδατα, κατά την απορροή τους αποσπούν από τις
συλλεκτήριες λεκάνες και τις κοίτες των χειμαρρικών ρευμάτων
στερεά υλικά, τα μεταφέρουν προς τις χαμηλότερες περιοχές και τα
αποθέτουν στα πεδινά και ημιπεδινά τμήματα τους ή τα εκχύουν
στους

μεγαλύτερους

αποδέκτες

τους.

Στις

φερτές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

ύλες

Σελίδα 13

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

περιλαμβάνονται ενίοτε και κορμοί, κορμοτεμάχια, πρέμνα και κλαδιά
δέντρων.
Προϋπόθεση για την εκδήλωση πλημμυρικών φαινομένων
αποτελούν οι έντονες βροχοπτώσεις στις λεκάνες απορροής των
ποταμών και χειμάρρων. Στην πλημμυρογένεση ιδιαίτερα συμβάλει
και η απόθεση μέσα στις κοίτες φερτών υλών που αποσπούν τα
απορρέοντα ύδατα από το γεωυπόθεμα των ορεινών λεκανών τους
και τα μεταφέρουν προς τα κατάντη. Τα υλικά αυτά περιορίζουν τις
διατομές

των

κοιτών

με

αποτέλεσμα

,

να

μειώνεται

η

παροχετευτικότητά τους και να γεννώνται πλημμύρες.
Πλημμυρογένεση δημιουργείται τόσο σε πολύομβρες, όσο και
σε ολιγόομβρες ακόμη και σε άνυδρες περιοχές μετά από μια σπάνια,
ραγδαία βροχόπτωση.
Σημαντικές ετήσιες βροχοπτώσεις εντός μιας μόνο εποχής του
έτους προκαλούν έντονες πλημμύρες λόγω υπερφόρτισης των
κοιτών με ρέοντα ύδατα και σημαντικής μεταφοράς υλικών που
προέρχονται από την διάβρωση (Κωτούλας, 2001).
Ο τρόπος και η διαδικασία συγκέντρωσης και κίνησης του
νερού σε μια υδρολογική λεκάνη ή μια ευρύτερη περιοχή,
καθορίζεται από τους τέσσερις φυσικούς παράγοντες :

Η τοπογραφία

Η γεωλογική συγκρότηση

Το κλίμα και

Η βλάστηση
Το κλίμα είναι ο παράγοντας που καθορίζει την συχνότητα , την

διάρκεια αλλά και την ένταση των βροχοπτώσεων. Η γεωλογική
συγκρότηση και η τοπογραφία μιας περιοχής καθορίζουν την
υδρολογική συμπεριφορά της και κατά συνέπεια την απορροή και
την παραγωγή των φερτών υλικών. Τέλος η βλάστηση ασκεί
σημαντική επίδραση τόσο στη διάβρωση αλλά και την απορροή.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 14

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Εκτός

από

τους

αναφερθέντες

φυσικούς

παράγοντες

πλημμυρογένεσης υπάρχουν επίσης ανθρωπογενείς παράγοντες, οι
οποίοι

θεωρούνται

υπεύθυνοι

για

την

πρόκληση

σοβαρών

πλημμυρών σε διάφορα μέρη της χώρας. Αυτοί είναι :

Η καταστροφή των δασών από πυρκαγιές και άλλες αιτίες,
όπως είναι η επέκταση των πόλεων, με αποτέλεσμα την
αύξηση των απορροών. Η αποδάσωση και η συνεπαγόμενη
διάβρωση του εδάφους αποτελούν σοβαρότατα προβλήματα
και αυξάνουν την πλημμυρική επικινδυνότητα σε πολλές
περιοχές στην Ελλάδα.

Η εξαφάνιση του υδρογραφικού δικτύου μέσα σε μικρά και
μεγάλα αστικά κέντρα οδηγεί σε μεγάλες καταστροφές και
απώλειες ανθρώπινων ζωών.

Διακοπές στην ελεύθερη ροή του νερού εξαιτίας κατασκευής
στενών γεφυρών, όπως και η ρίψη υλικών στις κοίτες των
ρεμάτων προκαλούν πλημμύρες.
Τα αποτελέσματα των πλημμυρών αφορούν καταστροφές

γεωργικών καλλιεργειών, ζημιές σε σπίτια και καταστήματα, δρόμους
και τεχνικά έργα, δίκτυα τηλεπικοινωνιών και ηλεκτρικού ρεύματος,
επαγγελματικά και επιβατικά αυτοκίνητα. Τέλος πλέον σημαντικές
είναι οι απώλειες ανθρώπινων ζωών (Στάθης, Γούλας ,2004).

1.2. Αντικειμενικοί Σκοποί
Κύριος σκοπός της παρούσας εργασίας είναι ο υπολογισμός της
εδαφικής απώλειας και της μέγιστης παροχής του ποταμού
Σπερχειού και η ανάδειξη και επισήμανση των περιοχών που χρίζουν
άμεσης βοήθειας.
Επιμέρους σκοποί της εργασίας είναι :

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 15

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

1.

Η μελέτη του χειμαρρικού περιβάλλοντος της λεκάνης
απορροής του ποταμού Σπερχειού.

2.

Ο

υπολογισμός

των

μορφομετρικών

και

υδρογραφικών

χαρακτηριστικών.
3.

Η μελέτη του κλίματος της περιοχής.

4.

Ο καθορισμός των χρήσεων γης καθώς και των γεωλογικών
χαρακτηριστικών της περιοχής.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 16

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2
2. Ανασκόπηση της Βιβλιογραφίας
2.1. Γενικά
Τα νερά της βροχής που δεν διεισδύουν στο έδαφος και δεν
εξατμίζονται, απορρέουν επιφανειακά προς τα χαμηλότερα τμήματα
των χειμάρρων. Η στράγγιση των επιφανειών στις λεκάνες απορροής
γίνεται από ένα δίκτυο φυσικών αγωγών διαφορετικού μεγέθους.
Κάθε τέτοιο δίκτυο συγκροτείται από τον κεντρικό αγωγό (την
κεντρική κοίτη) και από πλήθος πλευρικών αγωγών, που συμβάλουν
σε αυτόν άμεσα ή έμμεσα.
Οι συνεχείς μεταβολές στην κλίση του πυθμένα, στις διαστάσεις
και στην τραχύτητα των διατομών της κοίτης, η ύπαρξη πολλών
στροφών, η ανώμαλη και ογκώδης συγκρότηση του πυθμένα και η
συχνή παρουσία τεχνικών έργων διευθέτησης προκαλούν σοβαρές
διαταραχές στην ροή των υδάτων και οδηγούν στη δημιουργία της
ανομοιόμορφης ροής.
Η απορροή αποτελεί ένα φυσικό μέγεθος, που μεταβάλλεται
συνεχώς

με

την

πάροδο

του

χρόνου.

Αιφνίδιες,

έντονες

βροχοπτώσεις ή ξηρές περίοδοι με σημαντική διάρκεια προκαλούν
έντονες μεταβολές στη δίαιτα των ρευμάτων, οι οποίες συχνά
ασκούν

δυσμενείς

επιδράσεις

ή

οδηγούν

σε

καταστροφές

(Κωτούλας, 2001).
Έτσι από πρακτικής απόψεως οι πλημμυρικές απορροές έχουν
εξαιρετικώς

ιδιάζουσα

σημασία

λόγω

των

εξόχως

δυσμενών

επιδράσεων τις οποίες δύναται να έχουν στην φυσική υπόσταση των
ανθρώπινων οικισμών, στα διάφορα τεχνικά έργα, τα οποία

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 17

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

συνδέονται με τις ποικίλες δραστηριότητες του ανθρώπου, και στην
οικονομική, εν γένει, ζωή των περιοχών οι οποίες ευρίσκονται στην
ευρύτερη φυσική κοίτη των πλημμυρικών ροών ενός ποταμού. Η
μελέτη, συνεπώς, των πλημμυρικών απορροών αποτελεί ένα από τα
κυριότερα αντικείμενα της τεχνικής υδρολογίας (Σακκάς, 2004).
Η απόσπαση και μεταφορά υλικών από τα απορρέοντα ύδατα
στις ορεινές λεκάνες των ρευμάτων οφείλεται στο ότι η συρτική
δύναμη του νερού, είναι μεγαλύτερη από την αντίσταση του
γεωϋποθέματος των λεκανών και των ρείθρων των κοιτών.
Με την κάθοδο όμως του νερού στις χαμηλότερες περιοχές των
ρευμάτων οι κλίσεις των κοιτών μειώνονται, οι δε διατομές τους
διευρύνονται, ώστε τελικά η ροή των υδάτων να επιβραδύνεται και
έτσι να περιορίζεται η συρτική δύναμή τους. Αυτό έχει ως
αποτέλεσμα την απόθεση των μεταφερόμενων υλικών.
Η συρτική δύναμη του νερού σπάνια μειώνεται αιφνίδια και
έντονα. Κατά κανόνα η ελάττωση της γίνεται προοδευτικά, ανάλογα
με τη μείωση της ταχύτητας ροής προς τα κατάντη. Με τον ίδιο
τρόπο γίνεται και η απόθεση των υλικών. Αρχικά τοποθετούνται οι
αδρομερέστερες, στην συνέχεια οι μέσου μεγέθους και τέλος, οι
λεπτότερες ύλες. Έτσι επέρχεται μια γενική διαλογή του υλικού κατά
μήκος των χώρων απόθεσης.
Ο συνολικός όγκος των αποθέσεων ενός ρεύματος εκφράζει τη
γενική διάβρωση στην ορεινή λεκάνη απορροής και κατ’ επέκταση τη
χειμαρρικότητα του.
Οι αποθέσεις των φερτών υλών διακρίνονται με βάση την
περιοχή του χειμαρρικού ρεύματος στην οποία συμβαίνουν, ως εξής:

Εσωτερικές ή εξωτερικές : ανάλογα με το εάν σχηματίζονται
εντός ή εκτός των κοιτών του υδρογραφικού δικτύου του
ρεύματος και

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 18

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Ενδολεκάνιες ή εξωλεκάνιες : ανάλογα με το εάν σχηματίζονται
εντός ή εκτός της ορεινής λεκάνης απορροής του ρεύματος
(Κωτούλας, 2001).

2.2. Ιστορική αναδρομή
Παρόλο που ο άνθρωπος προέβη, πριν από αρκετές χιλιετίες,
στην κατασκευή αξιόλογων υδραυλικών έργων, οι γνώσεις του περί
των υδρολογικών φαινομένων ήταν πενιχρές.

5ος αι. π.Χ.- 1ος αι. μ.Χ.
Όμηρος

Αριστοτέλης

(Τάρταρον),

Πλάτων

(Μετεωρολογικά),

(περιγραφή
Θεόφραστος

Ταρτάρου),
(Θεμελίωση

Υδρολογίας).

2ος αι. μ.Χ. – 14ος αι. μ.Χ.
Καμία πρόοδος.

15ος αι. μ.Χ. – 16ος αι. μ.Χ.
Η ανάπτυξη της Υδρολογίας βασίζεται στην παρατήρηση,

Leonardo da Vinci, B.Palissy (υδρολογικός κύκλος).

17ος αι. μ.Χ.
Η γνώση των υδρολογικών φαινομένων στηρίζεται στην

μέτρηση, P.Perrault, E.Mariotte, E.Halley.

18ος αι. μ.Χ.
Αρχίζει η περίοδος της πειραματικής έρευνας.

1930 μ.Χ.
Άρχισε να εφαρμόζεται η ορθολογική μέθοδος, Sherman

(μοναδιαίο υδρογράφημα), Horton (επίδραση της διηθήσεως στην
επιφανειακή απορροή), εισαγωγή της στατιστικής (1941).

1950 έως σήμερα.

Περίοδος Ηλεκτρονικών Υπολογιστών – είναι η εποχή όπου έχουμε
τη διάδοση και τη χρήση των Ηλεκτρονικών Υπολογιστών

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 19

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Αρχίζει η περίοδος της εφαρμογής θεωρητικών μεθόδων
στην μελέτη των υδρολογικών φαινομένων (Σακκάς, 2004).

2.3. Ορισμοί και βασικές έννοιες
Απορροή ορίζεται η κίνηση των όμβριων υδάτων με μορφή
λεπτού στρώματος στην επιφάνεια των ορεινών λεκανών προς τις
χαμηλές περιοχές, μετά την αφαίρεση από αυτά διαφόρων
απωλειών.
Συντελεστής απορροής ορίζεται η σχέση μεταξύ της βροχής
και της αντίστοιχης απορροής.
Παροχή ορίζεται η ποσότητα του νερού που διέρχεται στη
μονάδα του χρόνου από συγκεκριμένη διατομή της κοίτης ενός
ρεύματος.
Μέγιστη παροχή είναι η παροχή με την μέγιστη τιμή που
μπορεί να εμφανισθεί σε συγκεκριμένη διατομή χειμαρρικού
ρεύματος .
Βαθμός ενδιάμεσης εκφόρτισης υλικών D R είναι ο λόγος
του εξερχόμενου προς το παραγόμενο ετήσιο φορτίο φερτών υλικών
σε μια λεκάνη απορροής (Κωτούλας, 2001).
Η εδαφική διάβρωση (soil loss – sheet erosion), είναι ένας
όρος γενικός και αναφέρεται στο σύνολο των πολύπλοκων φυσικών
διεργασιών που έχουν ως αποτέλεσμα την απομάκρυνση εδαφικού
υλικού από περιοχές με ορεινό ή ημιορεινό ανάγλυφο σε περιοχές
πεδινές ή σε εκβολές υδατορευμάτων (αποθέσεις φερτών υλικών). Η
διάβρωση

οφείλεται

στη

δράση

του

βρόχινου

νερού

που

μετασχηματίζεται σε απορροή ή στον αέρα (αιολική) ή στη
συνδυασμένη δράση των δύο ή σε άλλα φυσικά στοιχεία(Τσακίρης
1995).
Πλημμύρα είναι το γεγονός κατά το οποίο η άμεση απορροή
είναι τόσο σημαντική

ώστε η συνολική παροχή να υπερβαίνει τη

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 20

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

διοχετευτική ικανότητα του υδατορεύματος (πλημμυρική αιχμή)
και να κατακλύζει τις γύρω περιοχές με όλες τις δυσμενείς συνέπειες
που ακολουθούν .
Στερεοπαροχή (sediment discharge), είναι μάζα ή το βάρος ή
ο όγκος φερτών υλών που διέρχονται στη μονάδα του χρόνου μέσω
της θεωρούμενης διατομής ενός υδατορέματος [kg/s],[N/s] ή [m3/s]
(Τσακίρης , 1995).

2.4. Σχηματισμός της απορροής στις ορεινές λεκάνες
Για να αναπτυχθεί η διαδικασία της απορροής και να
δημιουργηθεί παροχή σε ορεινή λεκάνη απορροής χειμαρρικού
ρεύματος πρέπει να συμβεί βροχόπτωση με επαρκή διάρκεια. Η
πορεία του φαινομένου της απορροής σε πλήρη ανάπτυξη για
περίπτωση βροχής με σταθερή ένταση και μετά την αφαίρεση των
απωλειών, διακρίνεται στις εξής πέντε φάσεις :
1. Έναρξη της απορροής : πρόκειται για την φυσική διαδικασία που
απαιτείται για να αρχίσει η απορροή.

Στάδιο διαβροχής.

Στάδιο πλήρωσης των κοιλωμάτων.

2. Άνοδος της απορροής.
3. Εξισορρόπηση της απορροής.
4. Κάθοδος της απορροής (Κωτούλας , 2001).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 21

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Σχήμα 1: Σχηματική παράσταση της πορείας της απορροής σε φυσικό ρεύμα
(Κωτούλας , 2001)

2.5. Κατηγορίες φερτών υλών
Ως φερτά υλικά χαρακτηρίζονται τα στερεά υλικά που
μεταφέρονται από το νερό ή αποθέτονται στην επιφάνεια του
εδάφους, στην κοίτη των ποταμών, στον πυθμένα φυσικών ή
τεχνιτών λιμνών κλπ.
Τα

φερτά

υλικά,

που

μεταφέρονται

σε

έναν

ποταμό,

προέρχονται αφενός από την πλευρική και την σε βάθος διάβρωση
των οχθών και της κοίτης του ποταμού αντίστοιχα και αφετέρου από
την επιφανειακή διάβρωση της λεκάνης απορροής.
Εκτός από την ανωτέρω διάκριση των φερτών υλικών
σύμφωνα με την προέλευση τους, γίνεται διάκριση επίσης σύμφωνα
με τον τρόπο μεταφοράς τους καθώς και με τη σχέση τους προς την
κοίτη:
Το φορτίο κοίτης με σύρση (bed load) περιλαμβάνει τα
φερτά υλικά που κινούνται στην κοίτη των υδατορευμάτων
ολισθαίνοντας, κυλιόμενα ή αναπηδώντας.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 22

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Το φορτίο σε αιώρηση (suspended load) περιλαμβάνει φερτά
υλικά που βρίσκονται σε ισορροπία με το νερό ή διατηρούνται σε
αιώρηση μέσω του τυρβώδους. Η κατηγορία αυτή φερτών υλικών
κινείται ανάμεσα στην κοίτη και στην ελεύθερη επιφάνεια του νερού.
Το φορτίο υλικού κοίτης (bed material load) περικλείει
φερτά υλικά με μέγεθος κόκκων που συναντάται στην κοίτη.
Αποτελείται από όλο το φορτίο κοίτης με σύρση και από ένα μέρος
του φορτίου με αιώρηση.
Το φορτίο της απόπλυσης (wash load) αποτελεί το
λεπτόκοκκο τμήμα του φορτίου σε αιώρηση, που υπάρχει σε
ασήμαντες ποσότητες ή καθόλου στην κοίτη. Προέρχεται από την
επιφάνεια της λεκάνης απορροής και έχει διάμετρο μικρότερη των
0,062 mm (αργιλικό και ιλυώδες υλικο) (Τσακίρης , 1995).

Σχήμα 2.: Διακρίσεις φερτών υλικών (Vetter , 1992)

2.6. Προσδιορισμός της μέγιστης παροχής και της παροχής με
ορισμένη περίοδο επανάληψης.
Ο προσδιορισμός του μεγέθους της μέγιστης υδατοπαροχής
(Q max , ή maxQ 100 ), καθώς και της παροχής ορισμένης περιόδου
επανάληψης (Q N ) στις ορεινές λεκάνες των μικρών χειμαρρικών
ρευμάτων αποτελεί πάντοτε ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα, λόγω της

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 23

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

σχεδόν παντελούς έλλειψης σχετικών μετρήσεων ακόμη και σε
χώρες με υψηλό τεχνολογικό επίπεδο.
Στην χώρα μας ο αριθμός τέτοιων σταθμών είναι ακόμη πολύ
μικρός, αλλά και η αξιοπιστία των μετρήσεων καθώς και η
αξιοποίηση τους είναι αμφιλεγόμενη.
Για τον προσδιορισμό της μέγιστης παροχής ή άλλης παροχής
συγκεκριμένης

περιόδου

επανάληψης

με

βάση

υδρολογικές

μετρήσεις, απαιτούνται παρατηρήσεις τουλάχιστον 50 ετών.
Όπου υπάρχουν επαρκείς μετρήσεις παροχών (ή υψών βροχής)
προηγείται η ανάλυση της συχνότητας των παροχών (ή των υψών
βροχής), η οποία γίνεται ως εξής:
Οι

μέγιστες

παροχές

τα

ύψη

βροχής)

κάθε

έτους

ταξινομούνται κατά το μέγεθος (m3/s). Στη συνέχεια τοποθετούνται
τα μεγέθη αυτά στη τετμημένη του σχήματος 3, ενώ στη τεταγμένη
του σημειώνεται η συχνότητα επανάληψης τους (w) δηλ. η
πιθανότητα να επιτευχθεί ή να υπερβληθεί η δεδομένη παροχή εντός
του έτους. Η παροχή που υπερβάλλεται κάθε χρόνο κατά την
διάρκεια των μετρήσεων έχει συχνότητα επανάληψης 1:0. Η παροχή
που εμφανίστηκε μόνο μια φορά έχει (συχνότητα) επανάληψης
w=1/Nj (όπου Νj= τα έτη μέτρησης). Ανάλογα υπολογίζονται και οι
συχνότητες επανάληψης των ενδιάμεσων παροχών. Εφόσον για την
σχηματική παράσταση χρησιμοποιείται χάρτης πιθανοτήτων, η σχέση
εκφράζεται με ευθεία.
Με τον τρόπο αυτό αντιστοιχεί κάθε ορισμένο γεγονός παροχής
σε δεδομένη περίοδο επανάληψης π.χ. 10 ετών, 50 ετών, 100 ετών
κλπ., πράγμα που σημαίνει, ότι η συχνότητα επανάληψης των
παροχών αυτών είναι 10%, 2% και 1% αντίστοιχα.
Κατά κανόνα οι μετρήσεις παροχών που διαθέτουμε, δεν
υπερβαίνουν τα 30-50 έτη, ενώ η μέγιστη υδατοπαροχή για τη
διαστασιολόγιση

των

έργων

διευθέτησης

γίνεται

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

δεκτό,

ότι

Σελίδα 24

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

αντιστοιχεί σε περίοδο επανάληψης 100 ή και πλέον ετών. Στην
περίπτωση αυτή γίνεται προέκταση των διαπιστούμενων σχέσεων
έως την επιθυμητή περίοδο επανάληψης.

Σχήμα 3.: Ανάλυση συχνότητας παροχών

Όπου υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις, είναι δυνατό να
χρησιμοποιηθούν

οι

γνωστές

από

την

υδρολογία

μέθοδοι

προσδιορισμού ή εκτίμησης της παροχής, π.χ. η εκτίμηση της
μέγιστης πλημμυρικής παροχής μπορεί να γίνει με την βοήθεια της
κατανομής Gumbel, η οποία παρέχει σε ειδικό ημιλογαριθμικό χάρτη
τη σχέση μεταξύ της υδατοπαροχής (ή του ύψους βροχής) και του
χρόνου

επαναφοράς

με

βάση

τα

δεδομένα

υπάρχοντος

παρακείμενου) στην ορεινή λεκάνη μετεωρολογικού σταθμού.
Κατά κανόνα όμως δεν υπάρχουν τα κατάλληλα δεδομένα στις
ορεινές λεκάνες απορροής για την εφαρμογή των μεθόδων
προσδιορισμού που αναφέρθηκαν, οπότε η εκτίμηση της μέγιστης
παροχής ορισμένης περιόδου επανάληψης γίνεται πολύ δυσχερής, αν
όχι αδύνατη. Για να αντιμετωπισθεί η δυσχέρεια αυτή αναπτύχθηκαν
διάφοροι τύποι έμμεσου προσδιορισμού (εμπειρικοί, αναλυτικοί), με
τους

οποίους

γίνεται

προσπάθεια

να

εκτιμηθεί

η

μέγιστη

υδατοπαροχή έχοντας ως βάση δεδομένα, τα οποία προέρχονται από

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 25

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

τις ορεινές λεκάνες και είναι άμεσα μετρήσιμα, όπως η έκταση της
λεκάνης, το ετήσιο ύψος βροχής κλπ.
Οι υδρολόγοι δεν εκτιμούν ιδιαίτερα αυτούς τους εμπειρικούς
τύπους, επειδή δεν υπάρχει εγγύηση για την ακρίβεια των
αποτελεσμάτων τους, πράγμα αληθές. Είναι επίσης αληθές, ότι στους
περισσότερους από αυτούς δεν δίνεται η περίοδος επανάληψης της
υπολογιζόμενης υδατοπαροχής, ούτε διευκρινίζεται, κατά πόσο στα
αποτελέσματα τους περιέχεται και η στερεοπαροχή. Στην υδρονομική
πράξη

πάντως

γίνεται

δεκτό,

ότι

με

την

εφαρμογή

τους

προσδιορίζεται η απόλυτα μέγιστη υδατοπαροχή, η οποία για τα
χειμαρρικά ρεύματα αντιστοιχεί σε περίοδο επανάληψης 100 ετών και
μάλιστα χωρίς στερεομεταφορά. Γενικά, θεωρείται, ότι οι αναλυτικοί
(προσδιοριστικοί) τύποι είναι καλύτερα θεμελιωμένοι και πιο ακριβείς
από τους εμπειρικούς (στοχαστικούς).
Εμπειρικοί και αναλυτικοί τύποι αποκτούν χρησιμότητα μόνο
στις περιπτώσεις, που δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα προσδιορισμού
της παροχής. Η αξιοπιστία τους αυξάνεται, όταν κατά την
αξιολόγηση των αποτελεσμάτων παίρνονται υπόψη και δεδομένα
παροχών από παρακείμενα ή από ανάλογα ρεύματα, για τα οποία
υπάρχουν μετρήσεις ή και αξιόπιστες εκτιμήσεις. Εάν δεν υπάρχουν
τέτοια δεδομένα, τα αποτελέσματα τους μπορούν να ελεγχθούν
χονδρικά κατά τον Bergthaler (1975), ως εξής:

σε

ρεύματα

με

στερεοπαροχή

μικρότερη

του

20%

της

υδατοπαροχής η μέγιστη υδατοπαροχή με περίοδο επανάληψης
50

÷

100 έτη αντιστοιχεί περίπου σε:

όπου F : η επιφάνεια της λεκάνης (km2)

σε ρεύματα με στερεοπαροχή μεγαλύτερη του 20% της
υδατοπαροχής, η μέγιστη παροχή του ρεύματος είναι τόσο πιο

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 26

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

μεγάλη από τα παραπάνω όρια, όσο εντονότερη είναι η
στερεομεταφορά.
Πάντως, η χρήση των εμπειρικών και αναλυτικών τύπων στη
χώρα μας πρέπει να γίνεται γενικά με επιφύλαξη, επειδή η διατύπωση
τους έγινε σε άλλες χώρες κάτω από διαφορετικές συνθήκες
κλίματος, ανάγλυφου,

γεωλογικού υποθέματος και

βλάστησης

(Κωτούλας, 2001).
2.6.1. Εμπειρικοί (στοχαστικοί) τύποι
Οι δοκιμότεροι από τους εμπειρικούς (στοχαστικούς) τύπους, οι
οποίοι βρίσκουν σήμερα εφαρμογή ιδίως στα χειμαρρικά ρεύματα, και
οι οποίοι μπορούν να εφαρμοστούν (με επιφύλαξη) και στη χώρα μας
με βάση τις συνθήκες που επικρατούν σ' αυτή, δίνονται παρακάτω με
τα ονόματα εκείνων που τους διατύπωσαν (αλφαβητική σειρά). Σ'
αυτούς το σύμβολο F εκφράζει το μέγεθος της λεκάνης απορροής
(km2), ενώ τα λοιπά ειδικά σύμβολα αναλύονται για κάθε τύπο
χωριστά. Τα αποτελέσματα τους παρέχουν συνήθως την ειδική
απορροή q (m3/s,km2). Οι εμπειρικοί τύποι έχουν ως εξής:

• Αλεξόπουλος Qmax = 14i Filog10 F για ελλαδικάρεύματα, με
λεκάνες έκτασης 5 ÷ 200km2
• Friedrich Qmax = 24,12iF0,516
5
6

•Klement − Wunderlich Qmax = 5,5iF (ισχύει γιαέντονα ορεινές
περιοχές)
•Wundt Qmax = 13,8iF0,6
1
2

•CoutagneQmax = aiF
•Valentini qmax =

30
1
2

F

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 27

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

• Kursteiner q max =

A
F

για μεγάλες λεκάνες Α = 9, για μικρές

2
3

λεκάνες Α = 12 ÷ 15
• Henry Boot Q max = a iF0,75 , για ελλαδικά ρεύματα, a = 3,3 ÷ 6, 7
• Hoffbauer q max = a i

40

(100iF )

1
6

προϋπόθεση : F > 10 km 2

− για ημιορεινές περιοχές a = 3,3 ÷ 0,5
− για ορεινές περιοχές a = 0,5 ÷ 0, 7
• Melli q max = a i

40

(100iF )

1/ 6

ισχύει για F < 150 km 2 , όπου

a = 0, 4 (μέση τιμή)
32
, a = 0, 6 ÷ 2, 0
•Kresnik q max = a i
1
0,5 + F 2
Fy +F y
40
• Muller q max = y m i 1 , y m = 1 1 2 2 όπου
F
F3
F1 : δασοσκεπής έκταση
F2 : λιβαδική ή αγροκαλλιεργούμενη
έκταση
y1 , y 2 : συντελεστές απορροής
•Melli − Muller Q max = yi43iF

2
3

Σε περίπτωση που υποδιαιρείται η ορεινή
λεκάνη σε περισσότερα τμήματα, ισχύει

∑ ψ iΔF
=
, όπου ∑ ΔF = F
∑ ΔF
ι

ψm

i

i

i

i

και

i

i

Q max = ψ m i43iF2 / 3
Όταν η κλίση της λεκάνης είναι > 50% , ο

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 28

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

συντελεστής απορροής ψ m πολλαπλασιάζεται
επι 1,1, ενώ όταν είναι < 20%, πολλαπλασιάζεται
επί 0,9 .
• Meli − Muller(κατά Zeller) Q max = ψ m iλ iF2 / 3 όπου λ είναι ο
συντελεστής , ο οποίος δίνεται σε συνάρτηση
με την ένταση της ωριαίας βροχής με περίοδο
επανάλληψης 100 ετών i1,100 .
• Iszkowski q max = ah imiH όπου H είναι το μέσο ετήσιο ύψος
βροχής (μόνο σε μέτρα). Ο τύπος ίσχυει μόνο
για Η > 1.000 mm.
Το ah είναι ο συντελεστής διαμόρφωσης της
λεκάνης.
Το m είναι συντελεστής που δίνεται ανάλογα
με το εμβαδό της λεκάνης.
• Possenti Q max =

a iI N ⎛
E ⎞
i⎜ E H + N ⎟ όπου :
L ⎝
3 ⎠
a = 700 (μέση τιμή)
L = μήκος της διαδρομής του ρεύματος έως
το απώτατο σημείο (km)
E H , E N = έκταση λεκάνης στην ορεινή και

πεδινή περιοχή (km 2 )
• Ορθολογική μέθοδος Q max = 0, 278iciiiF όπου :
c = συντελεστής απορροής
i = ένταση βροχής (mm / h)
⎛ 2, 66 ⎞
• Fuller max Q N = Q1 i(1 + βiλογ10 Τ )i⎜ 1 + 0,30 ⎟
⎝ F ⎠
Ο τύπος δίνει απ ' ευθείας τη μέγιστη παροχή
ορισμένης χρονικής περιόδου επαναφοράς.
Όπου Q1 είναι η μέση παροχή των πλημμυρικών
υδάτων με περίοδο επανάλληψης ενός έτους, m 3
Υπολογίζεται συνήθως απο την σχέση :
Q 1 = 1, 80 i F 0 ,8 όπου β = 0, 8
και Τ = περίοδος επαναφοράς.Υπολογίζεται
απο πίνακα.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 29

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Οι συντελεστές που περιέχονται στους παραπάνω εμπειρικούς τύπους, αποτελούν στην ουσία συντελεστές απορροής, οι οποίοι ποικίλλουν
μέσα σε ευρέα όρια. Γενικά, όσο μικρότερη και πιο απότομη είναι μια
λεκάνη, όσο μεγαλύτερα τα υψόμετρα της και όσο μικρότερο το
ποσοστό δάσωσης και η διαπερατότητα της, τόσο αυξάνεται ο
συντελεστής απορροής. Με βάση τα κριτήρια αυτά γίνεται και η επιλογή
του.
Οι

περισσότεροι

από

τους

τύπους

που

αναφέρθηκαν,

προσδιορίζουν αρχικά την ειδική απορροή q(m3/s,km). Η ανεύρεση της
αντίστοιχης συνολικής παροχής γίνεται στην συνέχεια με τη βοήθεια της
σχέσης:
Q=q•F
Στο σχήμα 4 δίνεται η γραφική παράσταση των σπουδαιότερων
από τους εμπειρικούς τύπους που αναφέρθηκαν.

Σχήμα 4.: Γραφική παράσταση των σπουδαιότερων εμπειρικών τύπων
προσδιορισμού της μέγιστης υδατοπαροχής σε χειμαρρικά ρεύματα (Aulitzky και
Fiebiger ,1976)

Εκτός από τους παραπάνω τύπους υπάρχουν και οι εξής κανόνες
για τον προσδιορισμό της μέγιστης υδατοπαροχής :

κανόνας του Deuerling (για την Βαυαρία)
F(km2)

1

2

3

5

10

20

30

50 100 150

q max (m3/s,km2) 10

9

8

6

4

2,5 2,0 1,5 1,3

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

1,2

Σελίδα 30

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

κανόνας του Hofmann (για τις Δαλματικές ακτές)
F(km2)

1

2

3

5

10

q max (m3/s,km2)

16

15

14

11,5

9,5

Ελβετικός κανόνας : στις ορεινές λεκάνες απορροής των πολύ
μικρών χειμαρρικών ρευμάτων με επιφάνεια 0,5 4 ÷ -5,0 km2 η
ειδική παροχή κυμαίνεται μεταξύ 5 ÷ -20 m3/s,km2 (Κωτούλας ,
2001).

2.6.2. Αναλυτικοί (Προσδιοριστικοί) τύποι
Οι δοκιμότεροι από τους αναλυτικούς τύπους, οι οποίοι
βρίσκουν εφαρμογή στην υδρονομική πράξη είναι οι ακόλουθοι:
• Turazza Qmax = 11,57iαiKiFi

hp
tp + tc

όπου

α: συντελεστής απορροής (εκτιμάται).
Κ :συντελεστής αιχμής, Κ = 2.
t p : η διάρκεια της βροχής σε ημέρες. Θεωρείται
οτι t p = t c .
t c :μέγιστος χρόνος συγκέντρωσης της απορροής
(ημέρες)
t 'c
, όπου t 'c ο χρόνος t c εκφρασμένος
24
σε ώρες
tc =

4i F + 1,5iL
(ώρες)
0,8i Z
L :μήκος κεντρικής κοίτης (km)
t 'c =

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 31

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Z:διαφορά μεταξύ μέσου και ελάχιστου
υψομέτρου.
h p :μέγιστο ύψος βροχής με διάρκεια ίση με t p (m).
h'
hp =
1000
'
h : ύψος βροχής με διάρκεια t p (mm).
⎡ ⎛ a ⎞⎤
h' = ⎢a − ⎜ it 'p ⎟⎥i t 'p (mm)
⎣ ⎝ 72 ⎠⎦
όπου a είναι συντελεστής και προσδιορίζεται
απο τον τύπο
h
a=
και
3,27
t 'p είναι ο χρόνος t p σε ώρες.
• Giandotti Qmax =

0,277iPiF
όπου
t 'c
P : ύψος βροχής σε χρόνο t 'c (mm).
t 'c
P = hi
24
h :μέγιστο ύψος βροχής 24 ώρου (mm).
t 'c :μέγιστος χρόνος συγκέντρωσης απορροής
(ώρες)
4i F + 1,5iL
0,8i Z
L :μήκος κύριας κοίτης (km).
t 'c =

Z:διαφορά μεταξύ μέσου και ελαχίστου
υψομέτρου (m).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 32

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

2.6.3. Προσδιορισμός της συνολικής απορροής κατά μεγάλα
χρονικά διαστήματα
Συχνά ενδιαφέρει η γνώση της συνολικής απορροής ύδατος, σε
ύψος βροχής ή σε όγκο ή φορτίο, κατά ένα συγκεκριμένο διάστημα
(μήνας, εξάμηνο, έτος) από μία ορεινή λεκάνη. Στις περιπτώσεις, που
υπάρχουν υδρομετρικές παρατηρήσεις, η ανεύρεση τέτοιων μεγεθών
είναι απλή. Όπου όμως δεν υπάρχουν σχετικά δεδομένα, γίνεται
συνήθως χρήση της γνωστής γενικής σχέσης:
Α = Ν - (E+R)
όπου: Α : απορρέον ύψος (ή όγκος) βροχής (mm ή m3)
Ν : ύψος (ή όγκος) κατακρημνισμάτων (mm ή m3)
Ε : ύψος (ή όγκος) εξατμισιδιαπνοής (mm ή m3)
R : ύψος (ή όγκος) διείσδυσης στο γεωυπόθεμα (mm ή m3).
Όπως αναφέρθηκε, το μέγεθος των απωλειών Ε και R εξαρτάται
από πολλούς παράγοντες, κυρίως όμως επηρεάζεται από τη δάσωση
της λεκάνης και τη διαπερατότητα του γεωλογικού υποθέματος της.
Ο όγκος του απορρέοντος ύδατος για το δεδομένα διάστημα
δίνεται από τη σχέση:
Q A = A•F (m3)
όπου: Α
F

: απορρέουσα ποσότητα νερού (m3/m2)
: επιφάνεια λεκάνης (m2).

Ανάλογος είναι επίσης και ο τύπος:
Q A = K•H•F
ο οποίος για ύψος βροχής Η μιας περιόδου δίνει τη συνολική
απορροή σ' αυτήν με τη βοήθεια της έκτασης F της λεκάνης και του
συντελεστή απορροής Κ (Κωτούλας, 2001).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 33

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

2.6.4. Προσδιορισμός αιχμής πλημμύρας όταν λείπουν
πραγματικές μετρήσεις
Σε πολλές περιπτώσεις, για τις οποίες απαιτείται ο προσδιορισμός
της παροχής αιχμής μιας πλημμυρικής απορροής, δεν διατίθενται πραγματικές μετρήσεις ή ακόμη είναι πρακτικώς αδύνατη η διενέργεια τέτοιων
μετρήσεων πριν από την κατασκευή του έργου, για την μελέτη του
οποίου απαιτείται η ζητούμενη παροχή. Για παράδειγμα, αυτό συμβαίνει
κατά

την

μελέτη

συστημάτων

αποχετεύσεως

ομβρίων

υδάτων

κατοικημένων περιοχών και αεροδρομίων ή στραγγίσεως μικρών
γεωργικών εκτάσεων. Στις περιπτώσεις αυτές εφαρμόζονται διάφοροι
εμπειρικοί τύποι υπολογισμού της παροχής αιχμής μιας πλημμυρικής
απορροής, οι οποίοι προφανώς ισχύουν μόνον για τις περιοχές και τις
συνθήκες υπό τις οποίες προσδιορίσθηκαν.
Από τους εμπειρικούς τύπους αναφέρεται εδώ μόνον ο καλούμενος ορθολογικός τύπος (rational formula), ο οποίος ευρίσκει ευρεία
εφαρμογή στην μελέτη στραγγιστικών συστημάτων κατοικημένων
περιοχών και αεροδρομίων καθώς και μικρών γεωργικών εκτάσεων. Ο
τύπος αυτός έχει χρησιμοποιηθεί για πρώτη φορά περί το έτος 1850
στην Ιρλανδία και έχει την μορφή:
Q = 0,278•C•i•A d

(2.1)

όπου:
Q = η παροχή αιχμής της απορροής, [m/s],
i = η ένταση της βροχοπτώσεως, [mm/hr],
A d = η έκταση της Λεκάνης απορροής, [km ] και
C = ο συντελεστής απορροής, ο οποίος εξαρτάται βασικώς από τα
χαρακτηριστικά της λεκάνης απορροής.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 34

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Κατά την χρήση της Εξ. 2.1 υποτίθεται ότι η διάρκεια της
βροχοπτώσεως είναι ίση προς τον χρόνο συγκεντρώσεως. Για μικρές
πεδινές Λεκάνες απορροής (εκτάσεως μέχρι 10 km), με απλό δίκτυο
στραγγιστικών αγωγών και υπό ομοιόμορφη ένταση και χωρική
κατανομή της βροχής, ο χρόνος συγκέντρωσης συμπίπτει περίπου με
τον χρόνο εμφανίσεως της αιχμής της απορροής όταν όλη η έκταση
της λεκάνης απορροής συμβάλλει στην απορροή η οποία εμφανίζεται
στην έξοδο της.
Ο χρόνος συγκεντρώσεως δύναται να εκτιμηθεί με την σχέση
Kirpich :
t c = 4i ⎡⎣ L / S ⎤⎦

0,77

όπου:
t c = ο χρόνος συγκεντρώσεως, [min],
L = το μήκος της Λεκάνης απορροής, [km], μετρούμενο κατά μήκος
του ρεύματος από την έξοδο της Λεκάνης απορροής μέχρι του πλέον
απομακρυσμένου σημείου αυτής στον υδροκρίτη και
S = η μέση κλίση της λεκάνης απορροής μεταξύ των σημείων τα
οποία ορίζουν το μήκος L.
Πέρα από τα ανωτέρω, υποτίθεται επίσης ότι η συχνότητα εμφανίσεως της υπολογιζόμενης παροχής αιχμής της απορροής είναι ίση
με την συχνότητα εμφανίσεως της θεωρούμενης εντάσεως της
βροχής διάρκειας ίσης προς τον χρόνο συγκεντρώσεως.
Τέλος, υποτίθεται ότι ο συντελεστής απορροής είναι ο ίδιος για
όλες τις ραγδαίες βροχές, ανεξαρτήτως της συχνότητας εμφανίσεως ή
της περιόδου του έτους κατά την οποία αυτές συμβαίνουν.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 35

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Η εφαρμογή της ορθολογικής μεθόδου προσδιορισμού της παροχής
αιχμής μιας πλημμυρικής απορροής περιλαμβάνει τα ακόλουθα
στάδια:
α. Προσδιορισμός του χρόνου συγκεντρώσεως της λεκάνης
απορροής.
β. Εκτίμηση του συντελεστή απορροής.
γ. Από το διάγραμμα εντάσεως - διάρκειας - συχνότητας, για την
επιθυμητή περίοδο επαναφοράς και διάρκεια ίση προς τον χρόνο
συγκεντρώσεως, προσδιορίζεται η ένταση της βροχοπτώσεως, η
οποία συντελεί στην δημιουργία παροχής ισορροπίας ίσης προς την
υπολογιζόμενη με την εξίσωση 2.1.
δ. Προσδιορισμός της παροχής αιχμής με την εξίσωση 2.1.
ε. Επειδή ενδέχεται βροχόπτωση διάρκειας μικρότερης του t c , να
δημιουργεί μεγαλύτερη παροχή αιχμής, συνιστάται ο έλεγχος προς την
κατεύθυνση αυτή. Πρέπει όμως να ληφθεί υπόψη ότι στην
περίπτωση αυτή δεν συμβάλλει όλη η λεκάνη απορροής στην παροχή
αιχμής (επειδή η διάρκεια της βροχής είναι μικρότερη του χρόνου
συγκεντρώσεως). Ως εκ τούτου, κατά τον έλεγχο αυτόν η έκταση της
λεκάνης απορροής μειώνεται αναλογικώς με την μείωση της διάρκειας
της βροχής (Σακκάς, 2004).

2.7. Εκτίμηση της στερεοπαροχής με εμπειρικά (στοχαστικά)
μοντέλα
Η ανάγκη της κατά το δυνατό ακριβούς προβλέψεως και
εκτιμήσεως φερτών υλών σε υδρολογικές λεκάνες, οδήγησε στην
ανάπτυξη διαφόρων μοντέλων διαβρώσεως, διαφορετικού βαθμού
ακριβείας και πολυπλοκότητας. Η ανάγκη αυτή υπαγορεύτηκε τόσο
εξαιτίας των σοβαρών συνεπειών της διαβρώσεως των εδαφών στα
τεχνικά έργα, όσο και από την απαίτηση για τον εντοπισμό περιοχών

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 36

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

για λήψη μέτρων αντιδιαβρωτικής προστασίας, ανάλογα με την
επικινδυνότητα στη διάβρωση (Τσακίρης, 1995).
2.7.1. Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας, (Universal
Soil Loss Equation, USLE)
Η συνήθης ποσοτική εκτίμηση της εδαφικής απώλειας (soil loss),
που οφείλεται στην επιφανειακή διάβρωση, στην περίπτωση που δεν
υπάρχουν στοιχεία μετρήσεων, γίνεται με τη Παγκόσμια Εξίσωση
Εδαφικής Απώλειας (Universal Soil Loss Equation/Wischmeier and
Smith, 1978). Με τον όρο εδαφική απώλεια, εκφράζεται η διαφορά
της ποσότητας του εδαφικού υλικού που διαβρώθηκε μείον την
ποσότητα που αποτέθηκε ξανά στην ίδια εδαφική έκταση σε
δεδομένο χρόνο.
Η εξίσωση γράφεται ως ακολούθως :
SL = 2,242•R•K•LS•C•P
όπου:

SL : εδαφική απώλεια σε t/ha /έτος.

R

: συντελεστής διαβρωτικότητας βροχής (Rainfall erosivity

factor).

Κ

: συντελεστής διαβρωσιμότητας εδάφους (Soil erodibility

factor).

LS : συντελεστής ανάγλυφου ή τοπογραφικός συντελεστής
(Topographic factor), που αποτελείται από το γινόμενο του
μήκους κλιτύος L (slope – length factor) και του συντελεστή
κλίσης κλιτύος S (slope – gradient factor).

C

: συντελεστής φυτοκάλυψης (Vegetation cover factor).

Ρ

: συντελεστής ελέγχου διάβρωσης (Support practice factor).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 37

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Συντελεστής διαβρωτικότητας της βροχόπτωσης R
Ο συντελεστής αυτός είναι συνάρτηση της συνολικής κινητικής
ενέργειας της βροχής, καθώς επίσης και της μέγιστης τιμής της
έντασης βροχής διάρκειας τουλάχιστον 30 λεπτών. Υπολογίζεται από
την εξίσωση:

R = 5, 9i10 −4 EI 30
όπου:

(

)

E = 3,79i∑ 3,14 + ln ( I j ) iI j iΔt j
j

• Ε : συνολική κινητική ενέργεια της βροχής ανά μονάδα
επιφάνειας (J/m2).

Ι 30 : μέγιστη ένταση βροχής διάρκειας 30 min, (mm/h).

Δt

j

: υποδιαίρεση χρόνου βροχής με αντίστοιχη ένταση /,,

(h).
Οι

δύο

παραπάνω

εξισώσεις

αφορούν

ένα

μεμονωμένο

επεισόδιο βροχής. Στην πράξη ενδιαφέρει η μέση ετήσια τιμή του R
για μια χρονοσειρά Ν ετών, όπου χρειάζεται να υπολογιστούν οι
επιμέρους ετήσιες τιμές του R και να προκύψει ο μέσος όρος αυτών,
(πρέπει να ληφθούν υπόψη όλα τα επεισόδια βροχής διάρκειας 30
min κάθε έτους). Η παραπάνω διαδικασία είναι και χρονοβόρα και
επίπονη, για αυτό το λόγο η τιμή του R τελικά προσδιορίζεται είτε
από χάρτες (isoerodent maps), είτε από πίνακες.
Στην πράξη μπορούν ακόμη να χρησιμοποιηθούν απλές σχέσεις,
που συσχετίζουν το μέσο ετήσιο ύψος βροχής Ρ (mm), με την ετήσια
τιμή του R, όπως αυτή των Kirkby και Morgan (1980):
R = α•P
όπου: α = 0.1 ± 0.05 για εύκρατα κλίματα.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 38

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Συντελεστής διαβρωσιμότητας εδάφους - Κ
Εξαρτάται κυρίως από τη μηχανική σύσταση του εδάφους
(ποσοστά σε άμμο, ιλύ και άργιλο). Όταν το ποσοστό ιλύος και
λεπτής άμμου δεν υπερβαίνει το 70%, μπορεί να χρησιμοποιηθεί η
εξίσωση:

K = 2,1iM1,14 i10−6 i(12 − a ) + 0, 0325i( b − 2 ) + 0, 025i( c − 3)
όπου

M = PS i(100 − PC )
• Μ : η παράμετρος μεγέθους κόκκων,
• P s : ποσοστό

ιλύος

και

πολύ

λεπτής

άμμου

στο

έδαφος (%), (0.002 <c/<0.1mm],
• Pc : ποσοστό αργίλου στο έδαφος (%), [d< 0.002 mm],
• a : ποσοστό οργανικού εδαφικού υλικού, (%),
• b : κωδικός εδαφικής δομής,
• c : κωδικός διαπερατότητας εδάφους.
Στη γενικότερη περίπτωση, ο συντελεστής Κ προσδιορίζεται από
το νομογράφημα του Wischmeier and Smith, 1978. To νομογράφημα
αυτό είναι απλό στη χρήση του, χρειάζεται δε η γνώση της
ποσοστιαίας αναλογίας σε άμμο, ιλύ και άργιλο, ο τύπος της δομής
(κοκκώδης, τεμαχισμένη, πλακώδης κλπ), καθώς και ο βαθμός
διαπερατότητας (υψηλή, μέση, χαμηλή) του εδάφους.

Συντελεστής ανάγλυφου LS
Προκύπτει από την παρακάτω εξίσωση :

LS = ( x / 22,13) i( 65, 41isin 2 θ + 4,56isin θ + 0, 065 )
m

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 39

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

όπου:

x : κεκλιμένο μήκος κλιτύος (m), δηλ. η απόσταση από
το σημείο αφετηρίας της επιφανειακής ροής, μέχρι το
σημείο συγκεντρώσεως της στο υδατόρευμα.

θ : γωνία κλίσης εδάφους, (sin0 = s/(104 + s2)1/2), όπου
s η κλίση, (%).

Η τιμή του εκθέτη m, ανάλογα με την κλίση του εδάφους
s υπολογίζεται από κατάλληλους πίνακες.

Συντελεστής φυτοκάλυψης C
Οι τιμές του συντελεστή φυτοκάλυψης C υπολογίζονται από
πίνακες που έχουν τιμές για αγροτολιβαδικές και δασικές εκτάσεις
αντίστοιχα. Ακόμα υπάρχουν πίνακες που δίνουν τις τιμές του C
ανάλογα με τον τύπο και το ύψος της βλάστησης, το ποσοστό
κάλυψης της εδαφικής επιφάνειας από χαμηλά φυτά χωρίς φύλλωμα,
καθώς και το αντίστοιχο ποσοστό θαμνώδους και δενδρώδους
βλάστησης σε κάθετη προβολή. Επίσης μπορούμε να βρούμε σε
άλλους κατάλληλους πίνακες τιμές του C για δασώδεις εκτάσεις,
ανάλογα με το συνολικό ποσοστό κάλυψης.
Σε περίπτωση καλλιεργούμενων εκτάσεων, η τιμή του C
καθορίζεται από το είδος και το πρόγραμμα της καλλιέργειας και
μεταβάλλεται κατά τη διάρκεια του έτους, ανάλογα με τo στάδιο
ανάπτυξης των φυτών. Στις Η.Π.Α. χρησιμοποιούνται πίνακες
ανάλογα με τη γεωγραφική θέση της περιοχής και το κλίμα της, που
μπορεί κανείς να προμηθευτεί εύκολα από την αρμόδια υπηρεσία,
(SCS state office).
Συντελεστής ελέγχου διάβρωσης P
Οι τιμές του συντελεστή ελέγχου διάβρωσης Ρ, εξαρτώνται από
τις εφαρμοζόμενες πρακτικές ενίσχυσης του εδάφους έναντι της

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 40

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

διάβρωσης. Συγκεκριμένα, ανάλογα με την κλίση της επιφάνειας του
εδάφους και την εφαρμοζόμενη τεχνική ενίσχυσης. Ο συντελεστής P
εισάγεται και αυτός μετά από την μελέτη των κατάλληλων πινάκων.
Για εντελώς γυμνό και άγονο έδαφος, χωρίς καμία τεχνική ενίσχυσης έναντι της διάβρωσης, και οι δυο παραπάνω συντελεστές
παίρνουν την τιμή 1 (Τσακίρης, 1995).
2.7.2. Η μέθοδος MUSLE
Η μέθοδος MUSLE (Modified Universal Soil Loss Equation)
παρέχει το φορτίο φερτών υλών που παράγει μια ορεινή λεκάνη ή
υπολεκάνη

απορροής

βροχόπτωσης

λόγω

κατά
της

τη

διάρκεια

γενικής

μιας

διάβρωσης

ή

συγκεκριμένης
υποβάθμισης.

Προέρχεται από τροποποίηση της μεθόδου USLE, η οποία συνίσταται
στην αντικατάσταση του συντελεστή διαβρωτικότητας R με δύο
άλλους παράγοντες, δηλ. με τον όγκο V και με την μέγιστη τιμή q της
επιφανειακής απορροής (Williams, 1995). Παρέχεται από την
ακόλουθη σχέση:
Y0 = 9, 05i( Viq p )

0,56

iK iLiSiCiP

όπου

Υ 0 : βάρος των παραγομένων φερτών υλικών (t) κατά μια ορισμένη βροχόπτωση από μια επιφάνεια ή από μια λεκάνη απορροής, το οποίο φθάνει στην έξοδο της (χωρίς την ύπαρξη
άλλων υπολεκανών, δηλ, χωρίς παραδοχή ενδιάμεσης απόθεσης υλικών). Για την αναγωγή του βάρους σε φαινόμενο
όγκο χρησιμοποιείται το φαινόμενο ειδικό βάρος (γ ρ = 1,40 +
2,10Vm3)

V : όγκος της επιφανειακής απορροής κατά τη συγκεκριμένη
βροχόπτωση (m3)

q p : μέγιστη, επιφανειακή απορροή. Εκφράζεται ως παροχή
(m3/s) και δίνεται από τη σχέση:

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 41

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

q p = 0, 278i

FL
(m 3 / s)
TA

Οι παράγοντες Κ, LS, C, Ρ υπολογίζονται, όπως και στην μέθοδο
USLE.
Ο όγκος V της επιφανειακής απορροής υπολογίζεται με τη
βοήθεια της σχέσης:

V = 103 ih Ne iFL (m 3 )
όπου:

F L : επιμέρους επιφάνεια της λεκάνης απορροής (km2)

Q

:

απορροϊκό ύψος βροχής (mm), το οποίο υπολογίζεται

με τον τύπο Anderl που αναφέρθηκε, ως εξής:

h Ne = ( h Ne − A v )ic +

c ⎡ − κ i( Ν −Av ) ⎤
i e
− 1 (mm)

α0 ⎣

όπου:

Ν : ύψος βροχής (mm)

Α ν : αρχικές απώλειες λόγω υδατοσυγκράτησης, διείσδυσης
στο έδαφος και επιφανειακής υδατοσυγκράτησης πριν από την
έναρξη της απορροής (mm)

c : μέγιστος, τελικός συντελεστής απορροής μετά από πολύ
μακρά διάρκεια βροχόπτωσης. Εξαρτάται από τον τύπο και τη
χρήση του εδάφους

κ : συντελεστής αναλογίας σε l/mm, που δίνεται, ως εξής:

κ = PI ie −2,0 / Wz ie −2,0 / qB
όπου:

Ρ : ειδική, τοπική παράμετρος

W z : αριθμός της εβδομάδας, που χαρακτηρίζει την εποχή του
έτους.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 42

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

q B : βασική απορροή ως μέτρο, το οποίο υποκαθιστά την
υγρασία του εδάφους πριν από την έναρξη της βροχής (l/s •
km2)
Η μέθοδος προσδιορίζει την ποσότητα των παραγομένων

φερτών υλικών (φορτίο) κυρίως λόγω επιφανειακής διάβρωσης και
γενικά λόγω εκτατικών χειμαρρικών φαινομένων σε μικρή λεκάνη
απορροής (έως 26 km2), η οποία εμφανίζεται στη βάση της (θέση
εξόδου) κατά την διάρκεια μιας μεμονωμένης βροχόπτωσης, σε
αντίθεση με τη μέθοδο USLE, που παρέχει την μέση ετήσια, γενική
διάβρωση για τους ίδιους λόγους σε μια εδαφική επιφάνεια κατά
κανόνα γεωργικά καλλιεργούμενη. Συνεπώς με τη μέθοδο δεν
υπολογίζονται τα παραγόμενα υλικά από τις εστίες φερτών υλών που
οφείλονται σε εντατικά χειμαρρικά φαινόμενα. Για αυτό, η μέθοδος
προσφέρεται για υπολογισμούς σε λεκάνες απορροής χειμαρρικών
ρευμάτων των λοφωδών περιοχών. Τέλος, η εφαρμογή της μεθόδου
σε δασωμένες λεκάνες είναι δυσχερής, διότι στις επιφάνειες με
δασοκάλυψη δεν σχηματίζεται επιφανειακή υδαταπορροή, επειδή το
νερό απορρέει βραδέως και διαμέσου του εδάφους (Κωτούλας ,
2001).
2.7.3. Η διαχωριστική μέθοδος USLE
Η μέθοδος παρέχει την γενική ετήσια διάβρωση ή υποβάθμιση
μιας ευρύτερης εδαφικής επιφάνειας π.χ. μιας μικρής λεκάνης ή μιας
υπολεκάνης απορροής, θεωρώντας, ότι η διαδικασία της γενικής
διάβρωσης της USLE, την οποία αυτή αποδέχεται, διαχωρίζεται σε
δύο επιμέρους διαδικασίες, ως εξής:

την μικρή χαραδρωτή και αυλακωτή διάβρωση και

την επιφανειακή διάβρωση μεταξύ των μικρών χαραδρών και
αυλακιών, κάθε μία από τις οποίες υπολογίζεται χωριστά.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 43

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Συνεπώς, η μέθοδος παίρνει υπόψη της μόνο τα έκτακτα
χειμαρρικά φαινόμενα, τα οποία αναπτύσσονται κυρίως σε λυτά
(γεωργικά καλλιεργούμενα) εδάφη (λεκάνες των λοφωδών περιοχών)
και παράγουν λεπτόκοκκα υλικά (αιωροϋλικά).
Η εξίσωση με την οποία αποδίδει την γενική διάβρωση με την
διαχωριστική μέθοδο έχει ως εξής :

K r i( R R )i( 430is 2 )i
A=

λ
iC r iPr + K i iR st i( 30is + 43)iCi iPi
λμ
6,574

όπου:

Α : βάρος μέσου ετήσιου φορτίου γενικής διάβρωσης (t/m2,
έτος). Η αναγωγή σε φαινόμενο όγκο και κατά επέκταση σε
μέσο ετήσιο πάχος παρασυρθέντος στρώματος εδάφους
γίνεται με την βοήθεια του φαινόμενου ειδικού βάρους γ e (γ e
= 1,40 ÷ 2,10 t/m3).

δείκτης r : μικρή χαραδρωτική και αυλακωτή διάβρωση.

δείκτης i : ενδιάμεση, επιφανειακή διάβρωση.

Κ, c,P : συντελεστές.

λ : μήκος της κλιτύος (m).

λ : μήκος της τυποποιημένης κλιτύος (22,13 m).

s : ημίτονο της γωνίας κλίσης της κλιτύος.

RR
R

:

συντελεστής

διαβρωτικότητας

λόγω

επιφανειακής

απορροής.

Rst
R

:

συντελεστής

απορροής

λόγω

βροχόπτωσης

και

υπολογισμό

της

επιφανειακής (ενδιάμεση) διάβρωσης.
Η

μέθοδος

προσφέρεται

για

τον

υποβάθμισης σε πολύ μικρές λεκάνες απορροής. Η εφαρμογή της σε
μεγαλύτερες λεκάνες είναι ασύμφορη (Κωτούλας, 2001).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 44

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

2.7.4. Η μέθοδος Corbel
Κατά τον Corbel (1959) ο όγκος του ετήσιου φορτίου φερτών
υλών λόγω γενικής διάβρωσης που παράγεται σε λεκάνες απορροής
κυρίως των λοφωδών περιοχών με σημαντική έκταση και ελάχιστη
στερεομεταφορά, (λεπτόκοκκα υλικά που κινούνται κυρίως ως
αιωρομεταφορά), αποδίδεται με βάση τη σχέση:

A=

E iFiT
2,5i106

όπου

Α

:

ετήσιος όγκος φορτίου υλικών κυρίως από

αιωρομεταφορά (ιτι3/έτος).

Ε

: ύψος απορρέοντος ύδατος σε παλάμες (dm)

F

: επιφάνεια της λεκάνης σε τετραγωνικές παλάμες (dm2)

Τ

:

το περιεχόμενο του υδάτινου κορμού σε αιωροϋλικά,

δηλ. σε χιλιοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο (mg/l)
Η αντίστοιχη υποβάθμιση της λεκάνης απορροής εκφρασμένη σε
όγκο ανά μονάδα επιφάνειας ανέρχεται σε :

V=

4i E i T
(m 3 / km 2 , έτος)
100

Το ύψος της απορροής προσδιορίζεται από τα υπάρχοντα
δεδομένα σχετικά με την μέση παροχή του ρεύματος, με βάση τον
κανόνα, ότι παροχή 3l/s,km2 αντιστοιχεί σε ύψος υδάτινου νάματος
10 cm (Κωτούλας , 2001).
2.7.5. Η μέθοδος του Fournier
Η μέθοδος προσδιορίζει την γενική ετήσια διάβρωση ή την
υποβάθμιση σε ευρείες λεκάνες απορροής με ήπιο ανάγλυφο.
Συνεπώς, αναφέρεται σε φορτία που προέρχονται κυρίως από
αιωρομεταφορά.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 45

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Με βάση τις έρευνες που διεξήγαγε σε λεκάνες απορροής
διαφόρων περιοχών ο Fournier (1960) διαπίστωσε τα εξής:
− σε λεκάνες απορροής με έκταση > 2000 km2 υπάρχει στενή
σχέση μεταξύ της γενικής διάβρωσης και του εξής παράγοντα
βροχόπτωσης (ή κλιματικού παράγοντα):

p2
P
όπου:

ρ : το ύψος βροχής του μήνα με την μέγιστη βροχερότητα
(mm)

Ρ : το μέσο ετήσιο ύψος βροχής (mm).
Στις λεκάνες αυτές γίνεται εμφανής και η επίδραση του

ανάγλυφου στη διάβρωση, η οποία εκφράζεται από τον ακόλουθο
ορογραφικό συντελεστή c m :
cm =

H2
F

όπου:

H : μέσο υψόμετρο λεκάνης απορροής (m)

P : έκταση της λεκάνης (km2)

− στις μικρότερες λεκάνες (2000 ÷ 500 km2) η σχέση διάβρωσης
και κλιματικού παράγοντα εξαρτάται άμεσα από τον παραπάνω
ορογραφικό συντελεστή.
− στις λεκάνες με έκταση < 500km2 η επίδραση των δύο αυτών
παραγόντων εξαρτάται άμεσα από το γεωυπόθεμα.
Προκύπτει λοιπόν, ότι από άποψη γενικής διάβρωσης το κλίμα
λειτουργεί ως μακροπαράγων, το ανάγλυφο ως μεσοπαράγων και το
γεωυπόθεμα ως μικροπαράγων.
Τελικά, ο Fournier κατέληξε στην ακόλουθη σχέση για τον
προσδιορισμό της έντασης της γενικής διάβρωσης σε μια λεκάνη
απορροής (για λεκάνες με έκταση > 200 km2):

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 46

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

log DS = 2, 65ilog

p2
H2
+ 0, 46ilog
− 1,56
P
S

όπου:

D S : μέσο, ετήσιο φορτίο, το οποίο δίνει την ένταση της
γενικής διάβρωσης στη λεκάνη απορροής ενός ρεύματος
(t/km2, έτος).

Από τις έρευνες του Fournier διαπιστώθηκαν επίσης και τα εξής:
− οι περιοχές του κόσμου με ημιερημικό κλίμα και ορεινή
διαμόρφωση

παρουσιάζουν

ιδιαίτερα

αυξημένη

διάβρωση,

γεγονός που τις διαφοροποιεί από όλες τις λοιπές περιοχές του
κόσμου,

οι

λεκάνες

απορροής

με

ορεινή

διαμόρφωση

παρουσιάζουν ένα μέγιστο διάβρωσης ανεξάρτητα από την
κλιματική ζώνη στην οποία ανήκουν, πράγμα που γίνεται
εντονότερο ιδίως στις μικρές λεκάνες απορροής.
Συνεπώς, η εξίσωση του Fournier αφορά μόνο στις μεγάλες
(ποτάμιες) λεκάνες απορροής (Κωτούλας , 2001).
2.7.6. Η μέθοδος Gavrilovič
Η μέθοδος προσδιορίζει την μέση ετήσια γενική διάβρωση ή
υποβάθμιση στις ορεινές λεκάνες απορροής των χειμαρρικών
ρευμάτων.
Η εξίσωση του Gavrilovic έχει την ακόλουθη μορφή:

W = Tihiπi z3 iF (m3 / έτος)
όπου

W : όγκος μέσης, ετήσιας παραγωγής φερτών υλικών στην ορεινή λεκάνη απορροής του χειμαρρικού ρεύματος (m3/έτος).
Εκφράζεται σε συμπαγή όγκο φερτών υλών. Για την αναγωγή
του σε φαινόμενο όγκο πολλαπλασιάζεται, επί 1,28 ÷ 1,32 (το

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 47

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

πορώδες των φυσικών αποθέσεων καταλαμβάνει τα 0,28 ÷ 0,32
του φαινόμενου όγκου).

Τ

:

συντελεστής θερμοκρασίας, ο οποίος παρέχεται από τη

σχέση:

T=

t0
+ 0,1
10

t 0 : μέση ετήσια θερμοκρασία στο μέσο υψόμετρο της ορεινής
λεκάνης απορροής (°C)

h : μέσο ετήσιο ύψος βροχής στο μέσο υψόμετρο της ορεινής
λεκάνης (mm)

π : ο αριθμός 3,14159...

F : επιφάνεια της λεκάνης (km2)

z : συντελεστής διάβρωσης, ο οποίος υπολογίζεται από τη
σχέση:

(

z = x i yi φ + J

)

x : συντελεστής που εκφράζει τη μείωση της αντίστασης του
γεωλογικού υποθέματος κατά της διάβρωσης ανάλογα με την
κατάσταση και την καλλιέργεια της επιφάνειας του, με βάση
την παρουσία της βλάστησης. Δίνονται κατάλληλοι πίνακες.
Κυμαίνεται μεταξύ 0,05 και 1,0.

y

:

συντελεστής

διαβρωσιμότητας

του

γεωλογικού

υποθέματος, ο οποίος εξαρτάται από την πετρολογική και
εδαφολογική σύσταση των λεκανών. Δίνονται κατάλληλοι
πίνακες. Κυμαίνεται μεταξύ 0,2 και 2,0.

φ : συντελεστής, που εκφράζει το είδος και το βαθμό της
διάβρωσης των λεκανών απορροής. Δίνονται κατάλληλοι
πίνακες. Κυμαίνεται μεταξύ 0,1 και 1,0.

J : μέση κλίση της επιφάνειας της λεκάνης απορροής, ως εφαπτόμενης γωνίας (-),(Κωτούλας , 2001).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 48

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

2.7.7. Η μέθοδος του Kronfellner – Kraus ή του μέγιστου
δυνατού στερεοφορτίου
Η μέθοδος προσδιορίζει το μέγιστο δυνατό φορτίο φερτών υλών ή
του μέγιστου δυνατού στερεοφορτίου γενικά και ιδίως των μικρών
χειμαρρικών ρευμάτων των ορεινών και πολύ ορεινών περιοχών, το
οποίο μπορεί να αποτεθεί στον κώνο πρόσχωσης τους λόγω έντονης
στερεομεταφοράς μετά από έκτακτο πλημμυρικό γεγονός. Αυτό
αποτελείται κυρίως από αδρομερή υλικά, ο όγκος των οποίων
προσεγγίζει σχεδόν το συνολικό φορτίο φερτών υλικών, που
παράγεται

στην

υποβάθμισης

ορεινή

κατά

τη

λεκάνη
διάρκεια

λόγω
του

της

μέγιστης

συγκεκριμένου

δυνατής
έκτακτου

γεγονότος.
Ένα μέρος όμως από τα παραγόμενα λεπτόκοκκα υλικά
(αιωροφορτίο), το οποίο έχει μικρή συμμετοχή στο συνολικό φορτίο
υλικών, διοχετεύεται δια του κώνου πρόσχωσης στον μεγαλύτερο
αποδέκτη του ρεύματος, για αυτό και δεν προσμετράται από την
εξίσωση. Συνεπώς, για τον υπολογισμό της πραγματικής υποβάθμισης
της λεκάνης θα πρέπει να παίρνεται υπόψη, εκτός από το
στερεοφορτίο και το αιωροφορτίο, όσο μικρό και αν είναι αυτό, και οι
τυχόν ενδιάμεσες αποθέσεις (εάν υπάρχουν) στο χώρο της λεκάνης.
Το μέγεθος του μέγιστου δυνατού φορτίου φερτών υλών στις
ορεινές λεκάνες απορροής με έκταση έως 80 km2 (το πολύ 120 km2),
δίνεται από την εξής σχέση:

G ολ = κ iJ iF
όπου

G oλ : μέγιστο δυνατό συνολικό φορτίο (στερεοαιωροφορτίο,
όχι χειμαρρολάβα), που αποτίθεται στον κώνο προσχώσεως
κατά τη διάρκεια

ενός έκτακτου πλημμυρικού γεγονότος.

Εκφράζεται σε φαινόμενο (όχι συμπαγή) όγκο υλικών (m3). Για

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 49

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

να μετατραπεί ο φαινόμενος σε συμπαγή όγκο διαιρείται δια
1,28-9-1,32 (πορώδες φυσικών αποθέσεων: 0,25+0,32)

J : μέση κλίση κοίτης, στα ανάντη της υπόψη θέσης, (δηλ. της
σημαντικής από άποψη σχεδιασμού περιοχής πριν από τη
μεταφορά των υλικών). Δίνεται ως ποσοστό % (όχι ως εφαπτόμενη γωνίας)

F : έκταση της λεκάνης απορροής (km2)

κ : συντελεστής, που εκφράζει τη χειμαρρικότητα του ρεύματος. Οι μικρές ορεινές λεκάνες με έντονο ανάγλυφο και ευπαθές γεωϋπόθεμα έχουν υψηλές τιμές (κ= 1500), ενώ οι μεγαλύτερες, δασωμένες λεκάνες έχουν μικρές τιμές (κ = 500).
Συνιστάται να εφαρμόζεται η σχέση σε μικρές ορεινές λεκάνες

απορροής με ενιαία κεντρική κοίτη. Σε μεγαλύτερα χειμαρρικά
ρεύματα, καθώς και σε μικρότερα με διακλάδωση της κεντρικής
κοίτης, υποδιαιρείται η λεκάνη απορροής τους σε μικρότερα,
αυτοτελή τμήματα (από υδρολογική και στερεομεταφορική άποψη),
επί των οποίων να γίνεται ο υπολογισμός, τα δε επιμέρους
αποτελέσματα να αθροίζονται (Κωτούλας, 2001).

2.8. Εκτίμηση της στερεοπαροχής με προσδιοριστικά
(αναλυτικά) μοντέλα
2.8.1. Μέθοδος CREAMS
Η μέθοδος Chemical, Runoff and Erosion from Agricultural

Management Systems (Knissel, 1980) παίρνει υπόψη της τη ροή
διαφόρων υλών, όπως νερού, θρεπτικών υλικών και λυμάτων. Αυτό
διότι δέχεται, ότι παράλληλα με την απώλεια εδάφους συμβαίνουν
και άλλες, αρκετές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Αποτελείται από τρία
μοντέλα, ως εξής :
− Το μοντέλο των υδρολογικών διαδικασιών.
− Το μοντέλο των διαβρωτικών διαδικασιών.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 50

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

− Το μοντέλο των χημικών διεργασιών στο έδαφος.
Η μέθοδος χρησιμοποιείται μόνο για εκτιμήσεις σε μεμονωμένες
επιφάνειες, όπου όμως στην έννοια της επιφάνειας περιέχεται, εκτός
από την περιοχή απαγωγής, και εκείνη της απόθεσης των υλικών στο
κάτω πέρας της επιφάνειας (Κωτούλας, 2001).
2.8.2. Μέθοδος ANWERS
Η

μέθοδος

Areal

Nonpoint

Source

Watershead

and

Enviromment Response Simulation (Barkley και Huggins, 1981)
αναπτύχθηκε κυρίως για λεκάνες απορροής. Η διαδικασία της
υποβάθμισης εκφράζεται και για ολόκληρες λεκάνες απορροής με
μέγιστη έκταση 10.000 ha . Για το σκοπό αυτό κατανέμεται μια
λεκάνη απορροής σε 1700 τετραγωνικές επιφάνειες με έκταση 1 ÷ 4
ha (μέγιστος αριθμός επιφανειών : 1700), ώστε να είναι δυνατόν να
επικρατούν σε κάθε επιφάνεια οι ίδιες παράμετροι διάβρωσης.
Διακρίνονται δύο τρόποι διαχωρισμού των επιφανειών αυτών στη
λεκάνη ως εξής :
− Διαχωρισμός με απορροή κατά επιφάνειες και
− Διαχωρισμός με απορροή κατά γραμμές.
Σε κάθε λεκάνη απορροής μπορούν να χρησιμοποιούνται έως 20
τυπικές κατηγορίες εδαφών, για τις οποίες θα πρέπει να παρέχονται
δεδομένα σε ό,τι αφορά τις φυσικές ιδιότητές του (πορώδες,
υδατοϊκανότητα,

διήθηση),

τη

διαβρωσιμότητα,

την

αρχική

περιεκτικότητα σε νερό του εδάφους κλπ. Επίσης μπορούν να
δωθούν έως 20 παράμετροι, που περιγράφουν το είδος χρήσης τω
υπό

έρευνα

επιφανειών

και

παρέχουν

πληροφορίες

για

την

υδατοσυγκράτηση, την τραχύτητα των ρείθρων, τον παράγοντα
κάλυψης και κατεργασίας C, και τον παράγοντα P στη μέθοδο USLE.
Για κάθε τετράγωνη επιφάνεια δίνονται επίσης στοιχεία για την
έκθεση, το μήκος και την κλίση της κλιτύος.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 51

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Η μέθοδος παρέχει ως τελικό αποτέλεσμα τη χρονική πορεία της
απορροής στο κατώτατο πέρας της λεκάνης και το καθαρό φορτίο
της (εξαγόμενη μείον εισαγόμενη ποσότητα) για όλα τα τετράγωνα
(Κωτούλας, 2001).
Ως πλεονέκτημα της μεθόδου θεωρείται η δυνατότητα
εφαρμογής της σε τοπία με έντονη διάβρωση.
2.8.3. Μέθοδος EPIC
Η μέθοδος Erosion Productivity Impact Calculator (Williams et
al, 1984) παίρνει υπόψη της τόσο την υδατική, όσο και την αιολική
διάβρωση. Χρησιμοποιείται για την πρόγνωση των απωλειών
συγκομιδής σε διαβρωνόμενες επιφάνειες. Επίσης η μέθοδος διερευνά
τη σχέση μεταξύ μεθόδου καλλιέργειας, κινδύνου διάβρωσης,
απώλειας θρεπτικών συστατικών και δαπανών λίπανσης.
Συνίσταται από περισσότερα επιμέρους μοντέλα, τα οποία
περιγράφουν τις υδρολογικές εξελίξεις, τη διαδικασία της διάβρωσης,
τη μετακίνηση των θρεπτικών συστατικών στο έδαφος κλπ. Τέλος με
την βοήθεια ενός ειδικού μοντέλου που περιγράφει την αύξηση των
φυτών, καθίσταται δυνατή η παροχή οικονομικών πληροφοριών. Η
μέθοδος μπορεί να παρέχει αποτελέσματα τόσο σε ημερήσια βάση
και για πολύ μεγάλα χρονικά διαστήματα. Η εφαρμογή της όμως
απαιτεί πολύ μεγάλο αριθμό δεδομένων (Κωτούλας, 2001).
2.8.4. Μέθοδος WEPP
Η μέθοδος Water Erosion Prediction Project (Auerwald και
Schwertmann, 1988) έχει πλέον προσδιοριστικό χαρακτήρα σε σχέση
με τις τρεις προηγούμενες.
Η μέθοδος παρέχει δεδομένα για μεμονωμένα γεγονότα, ή
τυπικά γεγονότα και για μεγάλα χρονικά διαστήματα (Κωτούλας,
2001).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 52

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

2.8.5. Η ελβετική προσδιοριστική μέθοδος GHO
Η ελβετική προσδιοριστική μέθοδος GHO (Groupe de travail

pour l’ hydrologie operationnelle) παρέχει το συνολικό φορτίο
φερτών υλών, το οποίο παράγουν και μεταφέρουν μικρά χειμαρρικά
ρεύματα (ιδίως χείμαρροι των ορεινών, πολύ ορεινών και αλπικών
περιοχών) κατά τη διάρκεια ενός απορροϊκού γεγονότος.
Εφαρμόζεται σε ορεινές λεκάνες απορροής με έκταση συνήθως
έως 50 km2. Συνεπώς, η μέθοδος ενδείκνυται για ορεινές περιοχές και
αφορά κυρίως κινητούς πυθμένες με αδρομερή φερτά υλικά, τα
οποία μεταφέρονται με παραπυθμένια κίνηση (στερεομεταφορά) και
με μαζική μεταφορά ( χειμαρρολάβα).
Όπως και οι αντίστοιχες αμερικάνικες μέθοδοι, η ελβετική
μέθοδος δεν είναι πλήρως προσδιοριστική. Ο βαθμός όμως των
στοχαστικών

(εμπειρικών)

δεδομένων

που

δέχεται,

είναι

περιορισμένος. Η μέθοδος δεν υποκαθιστά, αλλά συμπληρώνει τις
αμερικανικές μεθόδους, οι οποίες όπως αναφέρθηκε, προσιδιάζουν
για γεωργικά καλλιεργούμενες, λοφώδεις λεκάνες απορροής και
αφορούν στη γενική διάβρωση που συνίσταται μόνο από αιωροϋλικά.
Η διαδικασία εφαρμογής της γίνεται σε τρεις φάσεις, ως εξής :
− προκαταρτικές εργασίες
− εργασίες υπαίθρου
− επεξεργασία στοιχείων, αποτελέσματα.
Η ελβετική μέθοδος παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την
υδρονομική πράξη στην ορεινή χώρα μας ιδίως σε ότι αφορά τα
χειμαρρικά ρεύματα των ορεινών και πολύ ορεινών περιοχών της
(Κωτούλας, 2001).
Πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχει και μια Τρίτη κατηγορία
μοντέλων που ανήκουν μεν στα γενικής συνθέσεως, πλην όμως
αναφέρονται σε μέση χρονική κλίμακα (μήνας, έτος), όπως τα

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 53

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

εμπειρικά και όχι σε στιγμιαίες χρονικές συνθήκες (πρώτα λεπτά,
ώρες).
Ένα τέτοιο μοντέλο είναι το MO-SEM (Γιακουμάκης και
Τσακίρης, 1992), που ουσιαστικά αποτελεί μια τροποποιημένη μορφή
του SEM, για μέσες χρονικές συνθήκες (μήνας, έτος).

2.9. Μοντέλο γενικής συνθέσεως MO-SEM, τροποποιημένο
μοντέλο διαβρώσεως
Το μοντέλο αυτό είναι σπονδυλωτό και περιλαμβάνει τα εξής
στάδια υπολογισμού:
1. Προσδιορισμός της ποσότητας παραγόμενων φερτών λόγω
αποκόλλησης εδαφικού υλικού και μεταφοράς του από την
βροχόπτωση (Rainfall splash detachment).
2. Υπολογισμός της επιφανειακής απορροής (Overland flow).
3. Μεταφορική ικανότητα σε φερτά της απορροής και πραγματικό
στερεοφορτίο λόγω επιφανειακής απορροής (Transport capacity
of overland flow and flow entrainment).
4. Συνολικό φορτίο φερτών και καθαρή διάβρωση/απόθεση (Total
sediment load and net erosion/deposition).
Το πλέον αξιόλογο χαρακτηριστικό του MO-SEM είναι ότι ως
μοντέλο χωρικής κατανομής (areally distributed), επιτρέπει τον
ακριβή εντοπισμό των ευπαθών στη διάβρωση περιοχών, στο
εσωτερικό μιας υδρολογικής λεκάνης. Το στοιχείο αυτό είναι ιδιαίτερα
χρήσιμο για τη λήψη μέτρων αντιδιαβρωτικής προστασίας και
ελέγχου της διάβρωσης στις πλέον “ευάλωτες” περιοχές λεκανών με
ορεινό ή και ημιορεινό ανάγλυφο.
Στο πλαίσιο εισαγωγής των δεδομένων εισόδου, η υδρολογική
λεκάνη

διακριτοποιείται

σε

“μονάδες

επιφάνειας”,

συνήθως

τετραγωνικού σχήματος, στο οριζόντιο επίπεδο, σε δισδιάστατο
σύστημα αξόνων. Στη συνέχεια τα στάδια υπολογισμού του μοντέλου

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 54

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

εφαρμόζονται σε κάθε μια μοναδική λεκάνη, λαμβάνοντας υπόψη την
επικοινωνία των μοναδικών λεκανών με βάση το ανάγλυφο της
περιοχής,

υιοθετώντας

μια

σειρά

απλουστευτικές

παραδοχές

(Τσακίρης, 1995).

2.10. Βαθμός εκφόρτισης φερτών υλών
Σε περίπτωση ύπαρξης υπολεκανών, σε μια λεκάνη απορροής,
ένα μέρος από τα φερτά υλικά που παράγονται στη συνολική λεκάνη
λόγω γενικής διάβρωσης, παραμένει στο χώρο της με τη μορφή των
ενδιάμεσων αποθέσεων. Ως βαθμός ενδιάμεσης εκφόρτισης υλικών D R

R

εννοείται ο λόγος του εξερχόμενου προς το παραγόμενο ετήσιο
φορτίο φερτών υλικών σε μια λεκάνη απορροής.
Στη βιβλιογραφία δίνονται διάφορες εμπειρικές σχέσεις, που
προσδιορίζουν τον βαθμό D R (ιδίως για διάφορες περιοχές των
R

ΗΠΑ), στις οποίες οι παράγοντες που υπεισέρχονται, είναι κατά
κανόνα οι εξής:
− η έκταση της λεκάνης απορροής (F) που παράγει τα υλικά και
− ο λόγος της υψομετρικής διαφοράς μεταξύ του υψηλότερου
σημείου του υδροκρίτη και της δεδομένης θέσης στην κοίτη του
ρεύματος, προς το αντίστοιχο μήκος της κοίτης του ρεύματος
(h/l).
Στην συνέχεια δίνονται μερικά παραδείγματα τέτοιων σχέσεων:
1) log D R = 1,87680 − 0,14191ilog (10iFL ) (Blackland Pr airie, Texas)
2) log D R = 2,94259 − 0,82362ilog ( I / R L ) (Re d Hills, Okla hom a και Texas)
3) log D R = 4, 50047 − 0, 230431ilog (10i FL ) − 0, 510221ilog ( I / H ) −
2, 785941ilog BR

(Southeastern Piedmont)

όπου:

D R : βαθμός εκφόρτισης (%)

F L : έκταση της λεκάνης, που συμβάλλει στην παραγωγή των
υλικών (sg mi)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 55

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

R L =h : μέγιστη υψομετρική διαφορά (feet)

Ι : μήκος διαδρομής (feet)

J s : μέση κλίση της κεντρικής κοίτης ως εφαπτόμενη γωνία (-)

B R : μέσος βαθμός διακλάδωσης των χαραδρώσεων στη λεκά-

R

νη απορροής.
4) D R = 0, 488 − 0, 00064iFL + 0, 0099iQ i (Pigeon Roost Greek
Watershead, Mississipi)
5) D R = 0, 627i J s0,403 (γενική προσέγγιση)

όπου:

F : έκταση της λεκάνης που παράγει φερτά υλικά (ha)

Q i : ετήσιο ύψος απορροής (cm).
Σε λεκάνες απορροής με αυτοτελείς υπολεκάνες υπολογίζεται

καταρχάς η μέση ετήσια διάβρωση της λεκάνης με τη βοήθεια μιας
μεθόδου (π.χ. της USLE), οπότε ο ενδιάμεσος εκφορτιζόμενος όγκος
υλικών από τη λεκάνη είναι:

Υ0 = ( ΣA 0 )iFL iDR
όπου:

Υ 0 : εκφορτιζόμενος όγκος από την έξοδο της υπολεκάνης για
ένα δεδομένο έτος (kg)

Α 0 : γενική διάβρωση (υποβάθμιση) της υπολεκάνης για
δεδομένη βροχή (kg/km2)

F L : έκταση της υπολεκάνης (km2)

ΣΑ 0 :

άθροισμα

των

διαβρώσεων

(υποβαθμίσεων)

της

υπολεκάνης για όλες τις Ν βροχοπτώσεις ενός δεδομένου
έτους (kg/km2)

D R : βαθμός εκφόρτισης.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 56

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

3. Υλικά και μέθοδοι
3.1. Περιοχή μελέτης
3.1.1. Γενικές πληροφορίες
Η περιοχή όπου διεξήχθη η έρευνα, είναι η λεκάνη απορροής
του ποταμού Σπερχειού, η οποία βρίσκεται στην ανατολική Στερεά
Ελλάδα.
Ο Σπερχειός ποταμός πηγάζει από το όρος Τυμφρηστός
(υψόμετρο 2.327

m) το οποίο καταλαμβάνει μεγάλο τμήμα των

νομών Ευρυτανίας και Φθιώτιδας, και με γενική κατεύθυνση προς τα
ανατολικά, εισέρχεται στη Φθιώτιδα, διασχίζει την ομώνυμη κοιλάδα
(Κοιλάδα του Σπερχειού), ανάμεσα στην Οίτη και στη δυτική
προέκταση του όρους Όθρυς και εκχύνεται στον Μαλιακό Κόλπο.
Τροφοδοτείται από ένα πλήθος χειμαρρικών ρευμάτων τα οποία
πηγάζουν από τις οροσειρές Βαρδούσια ( 2.286 m), Όθρυς (1.170 m)
και Καλλίδρομο (2.116 m). Μεγαλύτερος συμβάλλοντάς του είναι ο
παραπόταμος Ίναχος (Βίστριζα), το οποίο πηγάζει από τα Βαρδούσια
και είναι δεξιός παραπόταμος, καθώς και ο Ρουστιανίτης, ενώ
μικρότεροι

συμβάλλοντες

είναι

το

Μαυρονέρι

Φθιώτιδας,

ο

Γοργοπόταμος, και ο Φθιωτικός Ασωπός.
Στις εκβολές του στο Μαλιακό κόλπο ο Σπερχειός διαμορφώνει
ένα εκτεταμένο δέλτα, το οποίο δείχνει, ότι ο ποταμός μεταφέρει
άφθονες φερτές ύλες. Στη δελταϊκή περιοχή εκχύνονται επίσης
απευθείας ή μέσω περιφερειακών τάφρων και μικρά χειμαρρώδη
ρεύματα, τα οποία και το επηρεάζουν.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 57

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Ο Σπερχειός εμφανίζει ενιαία κεντρική κοίτη από τις πηγές του
μέχρι και το ύψος της Λαμίας περίπου. Από εκεί και μέχρι τις εκβολές
του υπάρχουν σήμερα τρεις κύριες κοίτες του ποταμού: η παλιά
κοίτη (Παλιομάνα), η νεώτερη κοίτη (Αλαμάνα) και η κοίτη εκτροπής.
Υπάρχουν επίσης και μερικές περιφερειακές τάφροι, οι οποίες κατά
κανόνα μεταφέρουν τα νερά που δέχονται, απευθείας στο δέλτα. Το
εμβαδό της λεκάνης απορροής του Σπερχειού ανέρχεται σε 1727,763
km2 και η περίμετρος της λεκάνης απορροής σε 259,219 km.

Χάρτης 1.: Περιοχή έρευνας στον Ελλαδικό χώρο

3.1.2. Ιστορική Αναδρομή περιοχής Μελέτης
Στην Ελληνική μυθολογία, ο Σπερχειός λατρεύονταν ως ο
ομώνυμος θεός.
Κατά την αρχαιότητα, και στις δύο όχθες του Σπερχειού,
κατοικούσαν Αινιάνες, Μαλιείς και Οιταίοι. Οι Αινιάνες ήταν αρχαίο
ελληνικό φύλλο εγκαταστημένο κυρίως στη δυτική πλευρά της
κοιλάδας του Σπερχειού και είχαν ως πρωτεύουσά τους, την Υπάτη.
Μοιράζονταν την κοιλάδα του Σπερχειού με τους Μαλιείς οι οποίοι

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 58

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

κατείχαν την ανατολική πλευρά της κοιλάδας και είχαν ως
πρωτεύουσα τη Λαμία καθώς και με τους Οιταίους, οι οποίοι ήταν
αρχαίο ελληνικό φύλλο και ήταν εγκαταστημένο στην ορεινή περιοχή
της Οίτης. Οι Οιταίοι σύμφωνα με τις αρχαίες αναφορές ήταν το
αρχαιότερο φύλλο στην ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας του
Σπερχειού και περιορίστηκαν στα ορεινά μετά την κάθοδο των
υπολοίπων φύλλων στην περιοχή.

Χάρτης 2.: Τα κράτη της κοιλάδας του Σπερχειού κατά την αρχαιότητα

Στην ευρύτερη περιοχή του δέλτα το Σπερχειού υπήρχαν και
τα στενά των Θερμοπυλών , γνωστά για τη στρατηγική τους
σημασία, καθώς και για την μάχη που δόθηκε στην περιοχή το 480
π.Χ., μεταξύ συμμαχίας ελληνικών κρατών-πόλεων υπό την διοίκηση
του βασιλιά της Σπάρτης Λεωνίδα του Ά, και της Περσικής
Αυτοκρατορίας με επικεφαλής τον Ξέρξη τον Ά, τα οποία στη
συνέχεια λόγω των προσχώσεων του Σπερχειού, μετέθεσαν τον μύχο
του Μαλιακού 8 και πλέον χιλιόμετρα προς τα ανατολικά.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 59

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 3.: Οι εκβολές του Σπερχειού και η μεταβολή της ακτογραμμής
από την αρχαιότητα.

Το 995, ο Νικηφόρος Ουρανός νίκησε παρά τον ποταμό
αυτόν τους Βούλγαρους.
Κατά την επανάσταση του 1821 δόθηκε στην περιοχή της
γέφυρας πριν τις εκβολές του η Μάχη της Αλαμάνας, όπου και
αιχμαλωτίσθηκε ο Αθανάσιος Διάκος. Μετά την απελευθέρωση της
Ελλάδας ο ποταμός αυτός ήταν το πρώτο σύνορο του Ελληνικού
Βασιλείου.
Το 1941 ο Σπερχειός αποτέλεσε τη δεύτερη διασυμμαχική
αμυντική γραμμή στην κάθοδο των Γερμανών.
Στις 25 Νοεμβρίου 1942, στην περιοχή της Κοιλάδας του
Σπερχειού, στο Γοργοπόταμο, ενωμένες αντιστασιακές δυνάμεις του
ΕΛΑΣ του Άρη Βελουχιώτη και του ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα με

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 60

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

τη συνεργασία Άγγλων πρακτόρων ανατίναξαν τη σιδηροδρομική
γέφυρα του Γοργοποτάμου. Στην επιχείρηση έλαβαν μέρος 86
αντάρτες του ΕΛΑΣ, 52 του ΕΔΕΣ και 14 Άγγλοι κομάντος, ενώ τη
γέφυρα υπερασπιζόταν μία φρουρά αποτελούμενη από 100 Ιταλούς
στρατιώτες και 5 Γερμανούς, οι οποίοι διέθεταν βαρύ οπλισμό. Η
επιχείρηση της γέφυρας του Γοργοποτάμου αποτελεί μία από τις
σημαντικότερες πράξεις αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη την
περίοδο του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου.
Ο Σπερχειός διέρχεται από τα όρια αρκετών κωμοπόλεων και
χωριών, τα μεγαλύτερα από τα οποία είναι η Σπερχειάδα, η
Μακρακώμη, το Λειανοκλάδι και η Ανθήλη, ενώ περνά και 3
χιλιόμετρα νότια από την πόλη της Λαμίας. Το όνομά του ο Σπερχειός
το έλαβε από το ρήμα σπέρχω –ομαι που σημαίνει κινούμαι με ορμή
και εξ αυτού ονομάσθηκε και η κωμόπολη Σπερχειάδα.

3.1.3. Γεωγραφική θέση
Η λεκάνη απορροής του Σπερχειού οριοθετείται μεταξύ των
γεωγραφικών συντεταγμένων :
Νότιο άκρο : Γεωγραφικό πλάτος 4285049,687 και
Γεωγραφικό μήκος 353579,893
Βόρειο άκρο : Γεωγραφικό πλάτος
Γεωγραφικό μήκος

4326445,201 και
321003,025

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 61

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 4.: Η λεκάνη απορροής του Σπερχειού

3.1.4. Γεωλογικά χαρακτηριστικά
Η λεκάνη απορροής του ποταμού Σπερχειού από λιθολογικής πλευράς
διακρίνεται σε 3 κύριες ενότητες: (1) η δυτική πλευρά που καλύπτει
από Φλύσχη Παλαιοκαινικής – Ηωκαινικής ηλικίας των γεωτεκτονικών
ζωνών της ανατολικής Πίνδου και του Παρνασσού, (2) το νοτιοανατολικό τμήμα που συνίσταται από ανθρακικά πετρώματα
(δολομίτες και ασβεστόλιθους) του Μέσου Τριαδικού – Κατ.
Ιουρασικού της Πελαγονικής Ζώνης και (3) το βόρειο και βορείοανατολικό τμήμα που αποτελείται από ένα οφιολιθικό σύμπλεγμα της
Υποπελαγονικής ζώνης.

Γεωλογικά η Ελλάδα χωρίζεται στις παρακάτω ζώνες (από ανατολή
προς δύση) :
Πίνακας 1.: Γεωλογικές ζώνες Ελλάδας και συμβολισμοί
Γεωλογική Ζώνη

Συμβολισμός

Μάζα της Ροδόπης

Rh

Σερβομακεδονική Μάζα

Sm

Περιροδοπική ζώνη

CR

Ζώνη Αξιού

Pe ζώνη παιονίας, Pa ζώνη πάικου, Αl
ζώνη αλμωπίας

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 62

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού
Πελαγονική ζώνη

Pl

Αττικοκυκλαδική ζώνη

Ac

Υποπελαγονική ζώνη

Sp

Ζώνη Παρνασσού-Γκιώνας

Pk

Ζώνη Ωλονού-Πίνδου

P

Ζώνη Γαβρόβου-Τρίπολης

G

Αδριατικοιόνιος ζώνη

I

Ζώνη Παξών ή Προαπουλία

Px

Χάρτης 5.: Οι γεωλογικές ζώνες τις Ελλάδας

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 63

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 6.: Χάρτης του Γεωλογικών Σχηματισμών σύμφωνα με τους
εδαφολογικούς χάρτες της Ελλάδος 1:50.000

3.1.5. Κλίμα
Το κλίμα της περιοχής χαρακτηρίζεται κατά Corczynski ως
θαλάσσιο μεταβατικό όπως και σε όλη την ελληνική επικράτεια.
Εφαρμόζοντας την κλιματική κατάταξη του Köppen προκύπτουν τα
ακόλουθα:

Το σύνολο των μετεωρολογικών σταθμών της πεδινής
περιοχής

ανήκει

στον

κλιματικό

τύπο

Csa

δηλαδή

“Μεσογειακός τύπος κλίματος ή Μεσόθερμος τύπος κλίματος’’
με ξηρό και θερμό θέρος.

Στην ορεινή ζώνη η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι εξαιτίας
του υψομέτρου είναι μικρότερη από 22Co και η βροχή
παρουσιάζει μια τάση ισοκατανομής μέσα σε ολόκληρο το
χρόνο και ο αντίστοιχος κλιματικός τύπος είναι Cfb. Πρόκειται
για κλιματική ιδιαιτερότητα εντός του κλιματικού πλαισίου της

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 64

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Ελληνικής επικράτειας η οποία χαρακτηρίζει τις οροσειρές των
νομών Φθιώτιδας και Ευρυτανίας (Ι. Διαμαντής, 2001).
3.1.6. Βλάστηση
Οι μορφές της βλάστησης που επικρατούν στην λεκάνη
απορροής του Σπερχειού παρουσιάζονται στον παρακάτω χάρτη.

Χάρτης 7.: Χάρτης φυτοκάλυψης της περιοχής σύμφωνα με
το Corine 2000

3.2. Επιλογή της περιοχής μελέτης
Τα κριτήρια με τα οποία έγινε η επιλογή της λεκάνης απορροής
του Σπερχειού για αυτή την εφαρμογή είναι τα παρακάτω :
1. Είναι η περιοχή που αναπτύσσεται η κύρια παραγωγική και
οικονοµική δραστηριότητα

του Ν. Φθιώτιδας . Με κύρια την

γεωργική εκµετάλλευση, τις μεταποιητικές επιχειρήσεις που
βασίζονται σ’

αυτή,

δευτερογενούς τοµέα,

καθώς και άλλες δραστηριότητες
αλλά και στο χώρο παροχής υπηρεσιών

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 65

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

τουριστικής δραστηριότητας. Επίσης είναι ακόµη η περιοχή που
εκτελούνται µεγάλα έργα υποδοµής εθνικής

κλίµακας

όπως ο

ΠΑΘΕ η Νέα διπλή σιδηροδροµική γραµµή, ο Ε65.
2. Η περιοχή μελέτης εμφανίζεται με έντονο πολυσχιδές ανάγλυφο
και πυκνό υδρογραφικό δίκτυο, χαρακτηριστικό των αδιαπέρατων
πετρωμάτων που αποτελούν τη μεγαλύτερη έκταση της ορεινής
μάζας.

Αυτοί

οι

παράγοντες

ευνοούν

το

φαινόμενο

της

διάβρωσης, της απόθεσης και της μεταφοράς των φερτών υλικών.
3. Η περιοχή έχει πρόβλημα με πλημμυρικά φαινόμενα.

3.3. Περιβάλλον λειτουργίας
Τα προγράμματα που χρησιμοποιήθηκαν για την επεξεργασία,
την διεξαγωγή των αποτελεσμάτων και την παρουσίαση τους είναι τα
εξής:
1. Το γεωγραφικό σύστημα πληροφοριών ArcGIS−Arcmap
9.3.
2. Το Microsoft Office Excel 2007.
3. Το Microsoft Office Word 2007.
4. Το COORD.GR.
5. Το AutoCAD 2009.
6. To Microsoft Office Picture Manager 2007.
7. Το GoogleEarth.

3.4. Κλιματικά δεδομένα
3.4.1 Ατμοσφαιρικά κατακρημνίσματα και θερμοκρασίες
Για την εκτίμηση του μέσου ύψους βροχής στη λεκάνη απορροής του
ποταμού

Σπερχειού,

βρέθηκαν

δεδομένα

από

εννιά

(9)

βροχομετρικούς σταθμούς αλλά χρησιμοποιήθηκαν τα βροχομετρικά
δεδομένα οχτώ (8) σταθμών γιατί τα δεδομένα του σταθμού

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 66

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

«ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΟΞΥΑ» διαπιστώθηκε μετά από έλεγχο πως δεν
παρουσίαζαν ομοιογένεια. Οι μετεωρολογικοί σταθμοί φαίνονται στον
Πίνακα 2 και η κατά χώρο απεικόνισή τους στον χάρτη 8 για την
περίοδο

1980-2001.

Στον

πίνακα

επίσης

παρουσιάζονται

οι

συντεταγμένες των σταθμών, το υψόμετρο, καθώς και η υπηρεσία
στην οποία ανήκουν.
Πίνακας 2: Βροχομετρικοί σταθμοί με μετρήσεις βροχόπτωσης
Α/Α

Σταθμός

Χ

Υ

Υψόμετρο

Υπηρεσία

1

ΝΕΟΧΩΡΙ

315175,257

4315241,958

800m

ΔΕΗ

2

ΠΙΤΣΙΩΤΑ

318191,453

4320724,159

800m

ΔΕΗ

326160,568

4289083,813

1160m

ΥΠΕΚΑ

3

ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΟΞΥΑ

4

ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ

359344,352

4295729,67

460m

ΔΕΗ

5

ΖΗΛΕΥΤΟ

349762,011

4310806,889

120m

ΥΠΕΚΑ

6

ΛΑΜΙΑ

364145,219

4306846,094

144m

ΕΜΥ

7

ΤΡΙΛΟΦΟ

345572,798

4318289,286

580m

ΥΠΕΚΑ

8

ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ

319380,615

4309592,385

850m

ΥΠΕΚΑ

9

ΥΠΑΤΗ

346729,322

4303463,669

286m

ΥΠΕΚΑ

Χάρτης 8.: Χωρική κατανομή των Μετεωρολογικών Σταθμών μέτρησης της
βροχόπτωσης

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 67

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

3.4.1.1. Έλεγχος ομοιογένειας δεδομένων
Πριν από την ανάλυση των βροχομετρικών δεδομένων ενός σταθμού
πρέπει πρώτα να ελεγχθεί η ποιότητα και η πληρότητα των
δεδομένων. Για τον έλεγχο της ποιότητας των παρατηρήσεων γίνεται
έλεγχος της ομοιογένειας τους. Ελέγχεται, δηλαδή, κατά πόσο το
σύνολο των παρατηρήσεων προέκυψε με τις ίδιες συνθήκες
μετρήσεως. Η αλλαγή της θέσης του οργάνου, η αντικατάσταση του
οργάνου καθώς και η αλλαγή του παρατηρητή οδηγούν συνήθως σε
μη ομοιογενή δεδομένα. Ο έλεγχος της ομοιογένειας των δεδομένων
ενός σταθμού γίνεται με μεθόδους όπως της διπλής αθροιστικής
καμπύλης, των αθροιστικών αποκλίσεων, της δοκιμής πιθανοφάνειας,
της αναλογίας Von Neumann κλπ.. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος για
έλεγχο ομοιογένειας στις χρονοσειρές βροχοπτώσεων είναι η
δημιουργία διπλής αθροιστικής καμπύλης (Digman,1994).
Η διπλή αθροιστική καμπύλη εξάγεται θεωρώντας ένα σταθμό
βάσης Χ και τον υπό έλεγχο σταθμό Υ, στους οποίους η χρονοσειρά
ετήσιων βροχοπτώσεων συμβολίζεται με χ και y. Στη συνέχεια
εξάγονται οι αθροιστικές χρονοσειρές των σταθμών, δηλαδή,

j

j

i =1

i =1

sx j = ∑ xi και sy j = ∑ yi

στις οποίες σε κάθε τιμή αντιστοιχεί το άθροισμα των βροχοπτώσεων
όλων των προηγούμενων ετών. Συχνά η άθροιση γίνεται ξεκινώντας
από το πιο πρόσφατο έτος και πηγαίνοντας προς τα πίσω, οπότε κάθε
τιμή

της

αθροιστικής

χρονοσειράς

είναι

το

άθροισμα

των

βροχοπτώσεων όλων των επόμενων ετών. Με το σχεδιασμό ζεύγους
τιμών ( sx j , sy j ) σε διάγραμμα, προκύπτει η διπλή αθροιστική
καμπύλη.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 68

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

3.4.1.2. Συμπλήρωση βροχομετρικών παρατηρήσεων
Οι πιο κοινές μέθοδοι συμπλήρωσης των βροχομετρικών
παρατηρήσεων είναι οι εξής :

Μέθοδος Αριθμητικού Μέσου

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί τη μέση τιμή όλων των
μετρήσεων των σταθμών που περιβάλλουν το σταθμό που έχει
ελλείψεις. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται όταν οι ετήσιες
βροχοπτώσεις αποκλίνουν λιγότερο από 10% από τον υπό
συμπλήρωση σταθμό.

Μέθοδος Κανονικών Λόγων

Η μέθοδος των κανονικών λόγων είναι πολύ απλή και ευρέως
διαδεδομένη και δίνει συντελεστή βαρύτητας για κάθε σταθμό.
Συνήθως επιλέγονται οι τρείς σταθμοί που απέχουν ίσες περίπου
αποστάσεις και περιβάλλουν τον υπό συμπλήρωση σταθμό.

Μέθοδος Αντίστροφων Αποστάσεων

Η μέθοδος αυτή ενέχει τους κοντινότερους σταθμούς σε σχέση
με την απόσταση από τον υπό συμπλήρωση σταθμό. Οι
αποστάσεις αυτές υπολογίζονται υποθέτοντας ότι η αρχή των
αξόνων είναι ο υπό συμπλήρωση σταθμός.

Συσχέτιση και Παλινδρόμηση

Επίσης η συμπλήρωση των βροχομετρικών παρατηρήσεων
μπορεί

να

γίνει

με

βάση

τη

γραμμική

συσχέτιση

των

παρατηρήσεων του προς συμπλήρωση σταθμού με άλλο σταθμό
βάσης, εφόσον ο βαθμός γραμμικής συσχέτισης είναι υψηλός
(Μιμίκου, Μπαλτάς, 2006).
Στην περίπτωση μας τα δεδομένα μας ήταν πλήρη οπότε και δεν
χρειάστηκε να γίνει συμπλήρωση ελλειπών τιμών.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 69

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

3.4.2. Επιφανειακή ολοκλήρωση σημειακών παρατηρήσεων
3.4.2.1. Επιφανειακή ολοκλήρωση σημειακών βροχοπτώσεων
Οι

μετρήσεις

βροχόπτωσης

που

λαμβάνονται

από

τα

βροχόμετρα και τους βροχογράφους είναι σημειακές και ως εκ
τούτου αντιπροσωπεύουν το σημείο στο οποίο μετρήθηκε η
βροχόπτωση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως όπως για
παράδειγμα στην εκτίμηση του υδατικού ισοζυγίου, ιδιαίτερη σημασία
έχει η επιφανειακή βροχόπτωση, δηλαδή, που αντιπροσωπεύει
ολόκληρη την λεκάνη απορροής που εξετάζεται. Για τον λόγο αυτό
σε μια λεκάνη απορροής εγκαθίσταται δίκτυο βροχογράφων, οι
θέσεις των οποίων θα πρέπει να είναι τέτοιες ώστε να περιγράφουν
όσο το δυνατόν καλύτερα τη χωρική διαφοροποίηση της βροχής.
Κατόπιν, οι σημειακές μετρήσεις των βροχογράφων ανάγονται σε
επιφανειακή βροχόπτωση της λεκάνης απορροής, χρησιμοποιώντας
μεθόδους επιφανειακής ολοκλήρωσης.
Υπάρχει

πληθώρα

χρησιμοποιούνται

για

μεθόδων
την

που

εκτίμηση

έχουν
της

αναπτυχθεί

μέσης

και

επιφανειακής

βροχόπτωσης. Αυτές μπορούν να διαχωριστούν στις μεθόδους
άμεσης ολοκλήρωσης και στις μεθόδους προσαρμογής επιφάνειας
(Κουτσογιάννης και Ξανθόπουλος, 1997). Οι μέθοδοι άμεσης
ολοκλήρωσης υπολογίζουν την επιφανειακή βροχόπτωση απευθείας,
από τις τιμές της σημειακής βροχόπτωσης. Οι πιο γνωστές μέθοδοι
που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία είναι η μέθοδος του μέσου
όρου, η μέθοδος Thiessen, η μέθοδος δύο αξόνων του Bethlahmy και
η μέθοδος βέλτιστης ολοκλήρωσης (Kriging). Αντίθετα οι μέθοδοι
προσαρμογής

επιφάνειας

εκτιμούν

πρώτα

τη

γεωγραφική

μεταβλητότητα της βροχόπτωσης στην υπό εξέταση περιοχή και με
βάση αυτή, υπολογίζουν την επιφανειακή βροχόπτωση. Εδώ ανήκουν
η μέθοδος των ισοϋετιών, η μέθοδος υπολογιστικής γραμμικής
παρεμβολής, η μέθοδος της αντίστροφης απόστασης, η μέθοδος

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 70

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

πολυτετραγωνικής παρεμβολής, η μέθοδος ελαχίστων τετραγώνων με
πολυώνυμα,

η

μέθοδος

πολυωνύμων

Lagrange,

η

μέθοδος

προσαρμογής splines και η μέθοδος βέλτιστης παρεμβολής (kirging).
Οι μέθοδοι προσαρμογής επιφάνειας χωρίζονται παραπέρα σε
μεθόδους παρεμβολής και εξομάλυνσης (Μιμίκου, Μπαλτάς, 2006).
Ανεξάρτητα από τη μέθοδο που θα χρησιμοποιηθεί, η αξιοπιστία
του τελικού αποτελέσματος εξαρτάται πρωτίστως από την πυκνότητα
της σημειακής πληροφορίας: η ολοκλήρωση είναι τόσο επιτυχέστερη,
όσο πυκνότερο είναι το δίκτυο των βροχομετρικών σταθμών.
Δυστυχώς, τα δίκτυα δεν είναι συνήθως αρκετά πυκνά, ενώ σε
ορισμένες

δυσπρόσιτες

περιοχές

οι

σταθμοί

σπανίζουν

(Μιμίκου,2006).
Στην συγκεκριμένη περίπτωση το μέσο ετήσιο ύψος βροχής
υπολογίστηκε

με

σταθμό

βάσης

τον

μετεωρολογικό

σταθμό

«ΝΕΟΧΩΡΙ» , γιατί βρίσκεται σε καθοριστικό σημείο για την περιοχή
μελέτης.
3.4.2.2. Μέθοδος Thiessen
Σύμφωνα με αυτή την κλασική μέθοδο, η συνολική επιφάνεια Α
χωρίζεται γεωμετρικά σε ζώνες επιρροής Α i , μια για κάθε σταθμό,
έτσι ώστε:
k

∑A = A
i

i =1

Ο συντελεστής βάρους θεωρείται ανάλογος του εμβαδού της ζώνης
επιρροής του σταθμού, δηλαδή:

wi =

Ai
A

Οι ζώνες επιρροής προσδιορίζονται έτσι ώστε κάθε σημείο της ζώνης
του σταθμού i να απέχει από τη θέση του σταθμού i λιγότερο απ’
όσο απέχει από οποιονδήποτε άλλο σταθμό της περιοχής. Η αρχή

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 71

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

αυτή οδηγεί άμεσα σε μια απλή γεωμετρική κατασκευή των ζωνών
επιρροής βασισμένη στις μεσοκαθέτους των ευθύγραμμων τμημάτων
που συνδέουν τους σταθμούς ανά ζεύγη. Προκύπτουν έτσι τα
γνωστά πολύγωνα Thiessen. Παρά τη μεγάλη ηλικία της, η μέθοδος
παραμένει και σήμερα ευρέως διαδεδομένη, λόγω της απλότητας
στην εφαρμογή της και των αξιόπιστων εκτιμήσεων της. Οι
εκτιμήσεις της μεθόδου είναι τόσο καλύτερες όσο πυκνότερο είναι το
δίκτυο των βροχομετρικών σταθμών και όσο μεγαλύτερη είναι η
χρονική κλίμακα μελέτης (π.χ. οι εκτιμήσεις σε υπερετήσια κλίμακα
είναι πιο ακριβείς από τις εκτιμήσεις στην κλίμακα ενός επεισοδίου
βροχής) (Μιμίκου, 2006).
3.4.2.3. Θερμοκρασίες
Για τον υπολογισμό της μέσης θερμοκρασίας στη λεκάνη
απορροής του ποταμού Σπερχειού χρησιμοποιήθηκαν ετήσιες τιμές
θερμοκρασιών ενός μετεωρολογικού σταθμού για την περίοδο 19802001, καθώς δε βρέθηκαν άλλοι σταθμοί με μετρήσεις θερμοκρασίας
στη λεκάνη απορροής. Ο σταθμός του οποίου τα δεδομένα
θερμοκρασίας χρησιμοποιήσαμε ήταν ο σταθμός της «ΛΑΜΙΑΣ», τα
στοιχεία του οποίου φαίνονται στον πίνακα 2 που δόθηκε πριν.

3.5. Φυσιογραφικά δεδομένα
3.5.1. Τοπογραφία
Τα τοπογραφικά δεδομένα της περιοχής μελέτης προήλθαν από
την ψηφιοποίηση των χαρτών 1:50000 της Γεωγραφικής Υπηρεσίας
Στρατού (Γ.Υ.Σ.). Από την ψηφιοποίηση των χαρτών έγινε η χάραξη
του υδρογραφικού δικτύου, η οριοθέτηση των λεκανών απορροής
καθώς και η σχεδίαση των ισοϋψών καμπύλων ισοδιάστασης 20 m.
Μέσω του Arcmap 9.3 έγινε αναπαραγωγή των ισοϋψών καμπύλων

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 72

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

στα 5 m. Με βάση την ισοδιάσταση των 5 m δημιουργήθηκε το
Ψηφιακό Μοντέλο Εδάφους με διάσταση καννάβου 10 m.
Στη συνέχεια με την βοήθεια των εφαρμογών του ίδιου
προγράμματος υπολογίστηκαν όλα τα μορφολογικά χαρακτηριστικά
των λεκανών απορροής όπως οι μέσες κλίσεις, το ελάχιστο, το
μέγιστο και το μέσο υψόμετρο, το εμβαδό και η περίμετρος της κάθε
λεκάνης, ο βαθμός στρογγυλομορφίας καθώς και το μήκος του κάθε
κεντρικού χειμάρρου.
Για καλύτερη και πιο σχολαστική μελέτη της περιοχής χωρίσαμε
την

περιόχη

της

μελέτης

μας

σε

61

υπολεκάνες,

έτσι

τα

αποτελέσματα μας να είναι πιο ακριβή.
3.5.2. Γεωλογία
Η γεωλογία είναι ένας από τους παράγοντες που επηρεάζουν σε
πολύ μεγάλο βαθμό τη διαβρωσιμότητα του εδάφους και επομένως
την εδαφική απώλεια.
Για την περιοχή έρευνας ο χάρτης του μητρικού πετρώματος
προήλθε από τους χάρτες του Μητρικού πετρώματος σύμφωνα με
τους εδαφολογικούς χάρτες της Ελλάδος 1:50.000 του Ινστιτούτου
Γεωλογικών

και

Μεταλλευτικών

Ερευνών

(ΙΓΜΕ),

και

την

ψηφιοποίηση του.
3.5.3. Χρήσης γης
Για την κάλυψη των χρήσεων γης χρησιμοποιήθηκε η βάση
δεδομένων corine land cover του έτους 2000 η οποία δίνει μια
μακροσκοπική εικόνα της κατανομής των χρήσεων γης όπως
καταγράφονται στη βασική κλίμακα του corine LC, δηλαδή την
κλίμακα 1:100.000 (Corine, 2000).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 73

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

3.6. Μεθοδολογία
3.6.1. Επιλογή μεθόδων για τον υπολογισμό της παροχής
Στα πλαίσια της εργασίας επιλέχθηκαν, για την εκτίμηση της
μέγιστης παροχής, αρκετοί από τους εμπειρικούς τύπους που
αναφέρονται στις παραγράφους του 2ου κεφαλαίου. Κάποιοι από
αυτούς δεν μπόρεσαν να εφαρμοστούν λόγο έλλειψης κατάλληλων
δεδομένων.

Τα

αρχικά

δεδομένα

που

απαιτήθηκαν

τους

υπολογισμούς τους όπως το εμβαδό της κάθε λεκάνης απορροής και
οι χρήσεις γης αναφέρονται στις παραγράφους του 3ου κεφαλαίου. Οι
τύποι που χρησιμοποιήθηκαν είναι οι εξής :
• Αλεξόπουλος Q max = 14i F ilog10 F για ελλαδικά ρεύματα, με
λεκάνες έκτασης 5 ÷ 200 km 2
• Friedrich Q max = 24,12i F0,516
5

•Klement − Wunderlich Q max = 5, 5i F 6 (ισχύει για έντονα ορεινές
περιοχές)
• Wundt Q max = 13,8i F

0,6

1

•Coutagne Q max = a i F 2
•Valentini q max =
• Kursteiner q max

30
1

F2
A
= 2 για μεγάλες λεκάνες Α = 9, για μικρές
F3
λεκάνες Α = 12 ÷ 15

• Henry Boot Q max = a i F0,75 , για ελλαδικά ρεύματα, a = 3, 3 ÷ 6, 7

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 74

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

• M elli q m ax = a i

40

(100 i F )

1/ 6

ισ χύει για F < 150 km 2 , όπου

a = 0, 4 (μέσ η τιμή)
• K resnik q m ax = a i
• M uller q m ax

32
1
2

, a = 0, 6 ÷ 2, 0

0, 5 + F
40
F y + F2 y 2
= ym i 1 , ym = 1 1
όπου
F
3
F
F1 : δα σ οσ κεπής έκτα σ η
F2 : λιβ α δική ή α γροκα λλιεργούμενη έκτα σ η
y 1 , y 2 : σ υντελεσ τές α πορροής που
προσ διορίζοντα ι α πο τον πίνα κα 3.1

Πίνακας 3.: Συντελεστές απορροής (Muller)

Melli − Muller − Qmax = y i43i F

2
3

Όπου το y και το ψ προσδιορίζονται από τον πίνακα 4

Πίνακας 4.: Συντελεστής Απορροής (Meli - Muller)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 75

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Σε περίπτωση που υποδιαιρείται η ορεινή
λεκάνη σε περισσότερα τμήματα, ισχύει

∑ ψ iΔF
=
, όπου ∑ ΔF = F και
∑ ΔF
ι

ψm

i

i

i

i

i

i

Qmax = ψ m i43iF2 / 3
Όταν η κλίση της λεκάνης είναι > 50% , ο
συντελεστής απορροής ψ m πολλαπλασιάζεται
επι 1,1, ενώ όταν είναι < 20%, πολλαπλασιάζεται
επί 0,9 .
Για την μετατροπή της ειδικής απορροής q max σε παροχή Qmax
έγινε χρήση του τύπου Q = qiF όπου F είναι το εμβαδό της λεκάνης.
3.6.2. Επιλογή μεθόδων για τον υπολογισμό της
στερεοπαροχής
Στα πλαίσια της εργασίας επιλέχθηκαν, για την εκτίμηση της
στερεοπαροχής τα εξής εμπειρικά μοντέλα :

Η Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας (USLE) που
αφορά στην επιφανειακή διάβρωση, συμπεριλαμβάνοντας
και

τη

διάβρωση

αποτελεσματική

των

μέθοδος

ρυακιών
που

και

είναι

διαθέτουμε

η

πιο

για

την

εκτίμηση της εδαφικής απώλειας, στην περίπτωση που
δεν έχουμε μετρήσεις στερεοπαροχής

Η τροποποιημένη μέθοδος του Gavrilovič που υπολογίζει
τη μέση ετήσια διάβρωση ή υποβάθμιση στις ορεινές
λεκάνες

απορροής

χειμαρρικών

ρευμάτων

χρησιμοποιώντας και μορφομετρικά χαρακτηριστικά της
λεκάνης απορροής και έχει εφαρμοστεί με επιτυχία στην
ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων (Gavrilovič, 1972,
1976, 1988).

Η μέθοδος Kronfeller-Kraus

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 76

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Επιλέχθηκαν αυτά τα τρία μοντέλα διότι θεωρούνται αξιόπιστα
και διότι οι υπόλοιπες μέθοδοι που αναφέρονται στο 2ο κεφάλαιο
χρειάζονται μεγάλο και λεπτομερή όγκο δεδομένων.
3.6.2.1. Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας (USLE)
Η γενική εξίσωση υποβάθμισης του εδάφους στηρίζεται σε
πολυετείς μετρήσεις της έντασης της διάβρωσης επί τυποποιημένων
επιφανειών που διεξήγαγαν οι Wischmeier και Schmith σε διάφορες
περιοχές των ΗΠΑ κατά την περίοδο 1930 – 1952 (Κωτούλας, 2001).
Στην παρούσα εργασία για την εφαρμογή της μεθόδου σε
εδάφη με άλλες χρήσεις και με ισχυρότερη κλίση έγινε χρήση
τροποποιημένων παραμέτρων.
Η USLE διατυπώνεται με την παρακάτω μορφή :
A = R•K•LS•C•P

A

είναι

η

υπολογισμένη

ετήσια

γενική

διάβρωση

(tons/ha/year)

R

είναι

ο

συντελεστής

διαβρωτικότητας

των

κατακρημνισμάτων.

K είναι ο συντελεστής διαβρωσιμότητας του υποθέματος.

LS είναι ο τοπογραφικός συντελεστής ή συντελεστής
αναγλύφου.

C είναι ο συντελεστής κάλυψης

P είναι ο συντελεστής χειρισμού και προστασίας εδάφους
(Κωτούλας, 2001).

Στη συνολική διάβρωση της λεκάνης απορροής προστίθεται και
η διάβρωση των οχθών των χειμάρρων, η οποία εκτιμάται εμπειρικά
σαν ποσοστό 20% της επιφανειακής διάβρωσης (Roehl,1962).
Παράγοντας R
Στην παρούσα εργασία χρησιμοποιήσαμε την εξής σχέση που
αναπτύχθηκε στη Γερμανία [Schwertmann et al., 1990] και έχει

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 77

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

χρησιμοποιηθεί και για τις ελληνικές συνθήκες (Χρυσάνθου και
Πυλιώτης, 1995):
R = 0.83•N-17.7
όπου:

R [MJ*mm/(ha*h)] ο συντελεστής διαβρωτικότητας της
βροχόπτωσης, και

Ν [mm] η μέση ετήσια βροχόπτωση.

Παράγοντας Κ
Για

τον

υπολογισμό

του

συντελεστή

διαβρωσιμότητας

χρησιμοποιήθηκε ο γεωλογικός χάρτης όπως παρουσιάζεται στο
παράρτημα.
Όπως παρατηρούμε από το χάρτη η λεκάνη απορροής
αποτελείται

από

αδιαπέρατους,

πορώδεις

και

καρστικούς

σχηματισμούς.
Οι αδιαπέρατοι σχηματισμοί είναι ο φλύσχης, που είναι το
κατεξοχήν διαδεδομένο πέτρωμα στην Ελλάδα, και καταλαμβάνει
μεγάλο ποσοστό στην περιοχή έρευνας μας, τα πλουτώνια και
ηφαιστειακά πετρώματα, και τα μεταμορφωμένα πετρώματα.
Στους

πορώδεις

προσχωματικές

σχηματισμούς

αποθέσεις

ανήκουν

κυμαινόμενης

οι

κοκκώδεις

υδροπερατότητας,

οι

κοκκώδεις μη προσχωματικές αποθέσεις, μέτριας έως πολύ μικρής
υδροπερατότητας και οι κοκκώδεις μολασσικές αποθέσεις σχετικά
μικρής υδροπερατότητας.
Τέλος,

οι

καρστικοί

σχηματισμοί

αποτελούνται

από

ασβεστόλιθους και μάρμαρα περιορισμένης ανάπτυξης, κυμαινόμενης
υδροπερατότητας και Ασβεστόλιθους και μάρμαρα εκτεταμένης
ανάπτυξης, μέτριας έως υψηλής υδροπερατότητας.
Από την παραπάνω κατάταξη και από τη διεθνή βιβλιογραφία
(Mitchell and Bubenzer, 1980, Χρύσανθου και Πυλιώτης, 1995,
Ζαρρής et al, 2001) είναι δυνατό να αποδοθούν τιμές στους

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 78

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

γεωλογικούς σχηματισμούς. Στον πίνακα 5 παρουσιάζονται οι
γεωλογικοί σχηματισμοί με τις χαρακτηριστικές τους τιμές για το
συντελεστή Κ.
Πίνακας 5.: Χαρακτηριστικές τιμές συντελεστή Κ
Γεωλογικός Σχηματισμός

Συντελεστής
K

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Φλύσχης

0,05

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Πλουτώνια και ηφαιστιακά πετρώματα

0,07

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Μεταμορφωμένα πετρώματα

0,06

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Ασβεστόλιθοι και μάρμαρα εκτεταμένης
ανάπτυξης, μέτριας έως υψηλής υδροπερατότητας

0,1

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Ασβεστόλιθοι και μάρμαρα περιορισμένης
ανάπτυξης, κυμαινόμενης υδροπερατότητας

0,06

ΠΟΡΩΔΕΙΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Κοκκώδεις προσχωματικές αποθέσεις
κυμαινόμενης υδροπερατότητας

0,31

ΠΟΡΩΔΕΙΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Κοκκώδεις μη προσχωματικές αποθέσεις,
μέτριας έως πολύ μικρής υδροπερατότητας

0,28

ΠΟΡΩΔΕΙΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Κοκκώδεις μολασσικές αποθέσεις σχετικά
μικρής υδροπερατότητας

0,3

Παράγοντας LS
Για τον υπολογισμό του συντελεστή LS έγινε χρήση του
προγράμματος Arcmap 9.3 και του παρακάτω τύπου (Jianguo Ma,
2001).

Πιο συγκεκριμένα με τον υπολογισμό του Flow Accumulation(
ArcToolbox→

Spatial

Analyst

Tools→

Hydrology→

Flow

Accumulation) και της μέσης κλίσης με το Zonal statistics (
ArcToolbox→ Spatial Analyst Tools→ Zonal → Zonal statistics).

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 79

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

LS = ( FlowAccumulation iCellSize / 22,13) i
0,4

(SinSlope / 0, 0896 )

1,3

Παράγοντας C
Για τον υπολογισμό του παράγοντα C έγινε χρήση του Corine
2000 και του προγράμματος Arcmap 9.3. Οι τιμές του συντελεστή
προήλθαν από τον παρακάτω Πίνακα 6 (Zarris et al 2001) .
Πίνακας 6.: Συντελεστής χρήσεων γης

Παράγοντας P
Ο παράγοντας P δόθηκε ανάλογα με τα έργα διευθέτησης που
έχουν γίνει για κάθε λεκάνη απορροής. Παίρνει τιμές από 1 (καθόλου
διευθετημένη λεκάνη) έως 0,1 (πλήρως διευθετημένη λεκάνη).
3.6.2.1.1. Βαθμός εκφόρτισης των φερτών υλών
Όπως αναφερθήκε και στο 2ο κεφάλαιο ,στην περίπτωση που
υπολογίζουμε την στερεομεταφορά σε επιμέρους υπολεκάνες ένα
μέρος τους παραμένει στις λεκάνες και το άλλο μεταφέρεται στην
έξοδο τους. Ως βαθμός ενδιάμεσης εκφόρτισης υλικών D R εννοείται ο
R

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 80

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

λόγος του εξερχόμενου προς το παραγόμενο ετήσιο φορτίο φερτών
υλικών σε μια λεκάνη απορροής.
O βαθμός εκφόρτισης των φερτών υλών υπολογίστηκε με την
εμπειρική σχέση :
0,403
DR=0,627•Js
Όπου Js είναι η μέση κλίση της κεντρικής κοίτης ως εφαπτομένη
γωνία (Κωτούλας, 2001).
3.6.2.2. Η μέθοδος Gavrilovič
Η μέθοδος προσδιορίζει την μέση ετήσια γενική διάβρωση ή
υποβάθμιση στις ορεινές λεκάνες απορροής των χειμαρρικών
ρευμάτων. Η εξίσωση έχει την ακόλουθη μορφή:
W = Tih i πi z 3 iF (m3 / έτος)

W = όγκος μέσης ετήσιας παραγωγής φερτών υλών.

π = ο αριθμός 3,14159….

F = η επιφάνεια της λεκάνης (km2)

Τ είναι ο συντελεστής θερμοκρασίας. Για τον υπολογισμό του

παράγοντα Τ χρησιμοποιήθηκε πρώτα η μέθοδος της παραγράφου
3.4.3.2. για τον υπολογισμό της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας στο
μέσο υψόμετρο της ορεινής λεκάνης και στην συνέχεια ο τύπος

T=

t0
+ 0,1
10

όπου t0 είναι η μέση ετήσια θερμοκρασία στο μέσο υψόμετρο της
ορεινής λεκάνης

h είναι το μέσο ετήσιο ύψος βροχής στο μέσο υψόμετρο της

ορεινής

λεκάνης.

Για

τον

υπολογισμό

του

παράγοντα

h

χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της παραγράφου 3.4.3.1.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 81

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

z είναι ο συντελεστής διάβρωσης, ο οποίος υπολογίζεται από τη

σχέση:

(

z = x i yi φ + J

)

x : συντελεστής που εκφράζει τη μείωση της αντίστασης του
γεωλογικού υποθέματος κατά της διάβρωσης ανάλογα με την
κατάσταση και την καλλιέργεια της επιφάνειας του, με βάση
την παρουσία της βλάστησης, Πίνακας 7 (XXIII General
Assembly

of

the

international

union

of

geodesy

and

geophysics, at Sapoporo, Japan, 2003).

Πίνακας 7.: Συντελεστής x σύμφωνα με το Corine 2000

Δάσος Πλατύφυλλων

0,05

Μεταβατικές δασώσεις Θαμνώδεις εκτάσεις

0,6

Μικτό Δάσος

0,05

Γεωργική Γη, με σημαντικές
εκτάσεις φυσικής βλάστησης

0,6

Δάσος Κωνοφόρων

0,05

Φυσικοί Βοσκότοποι

0,7

Σκληρόφυλλη βλάστηση

0,05

y

:

συντελεστής

διαβρωσιμότητας

του

γεωλογικού

υποθέματος, ο οποίος εξαρτάται από την πετρολογική και
εδαφολογική σύσταση των λεκανών. Πίνακας 8.

Πίνακας 8.: Συντελεστής διαβρωσιμότητας του γεωλογικού υποθέματος

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 82

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Για την περιοχή μας δώσαμε σύμφωνα με το μητρικό πέτρωμα
τις τιμές του πίνακα 9.
Πίνακας 9.: Τιμές του συντελεστή διαβρωσιμότητας του γεωλογικού υποθέματος
σύμφωνα με το μητρικό πέτρωμα της περιοχής έρευνας
Γεωλογικός Σχηματισμός

Συντελεστής
Y

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Φλύσχης

0,25

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Πλουτώνια και ηφαιστιακά πετρώματα

0,35

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Μεταμορφωμένα πετρώματα

0,3

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Ασβεστόλιθοι και μάρμαρα εκτεταμένης
ανάπτυξης, μέτριας έως υψηλής υδροπερατότητας

0,5

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Ασβεστόλιθοι και μάρμαρα περιορισμένης
ανάπτυξης, κυμαινόμενης υδροπερατότητας

0,3

ΠΟΡΩΔΕΙΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Κοκκώδεις προσχωματικές αποθέσεις
κυμαινόμενης υδροπερατότητας

1,55

ΠΟΡΩΔΕΙΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Κοκκώδεις μη προσχωματικές αποθέσεις,
μέτριας έως πολύ μικρής υδροπερατότητας

1,4

ΠΟΡΩΔΕΙΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ - Κοκκώδεις μολασσικές αποθέσεις σχετικά
μικρής υδροπερατότητας

1,55

φ : συντελεστής, που εκφράζει το είδος και το βαθμό της
διάβρωσης των λεκανών απορροής. Ο γενικός πίνακας από
όπου πήραμε τις τιμές είναι ο Πίνακας 10. Για κάθε λεκάνη
απορροής δόθηκε μετά από εξέταση όλων των

υπόλοιπων

παραγόντων διαφορετική τιμή.

J : μέση κλίση της επιφάνειας της λεκάνης απορροής, ως εφαπτόμενης γωνίας (-).
Πίνακας 10.: Τιμές του συντελεστή φ

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 83

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

3.6.2.3. Η μέθοδος Kronfeller – Kraus ή του μέγιστου
δυνατού στερεοφορτίου
Με την μέθοδο Kronfeller – Kraus υπολογίστηκε το μέγιστο δυνατό
συνολικό φορτίο Gολ που αποτίθεται στον κώνο προσχώσεως κατά
τη διάρκεια ενός έκτακτου πλημμυρικού γεγονότος. Εκφράζεται σε
φαινόμενο (όχι συμπαγή) όγκο υλικών (m3). Ο υπολογισμός έγινε
βάση του γενικού τύπου
Goλ=k • J • F
Για τον υπολογισμό της μέσης κλίσης κοίτης ως ποσοστό J έγινε
χρήση του προγράμματος Arcmap 9.3 και του παρακάτω μεθόδου με
το Zonal statistics (ArcToolbox→ Spatial Analyst Tools→ Zonal →
Zonal statistics).
Ο συντελεστής Κ που εκφράζει τη χειμαρρικότητα του ρεύματος
υπολογίστηκε από τον τύπο
K = 540* 1/e 0,008*F ο οποίος εφαρμόζεται σε ρεύματα με κανονικό
χειμαρρικό δυναμικό.
όπου: e: η βάση των νεπέρειων λογαρίθμων με τιμή 2,178.
Για να μετατραπεί ο φαινόμενος σε συμπαγή όγκο διαιρείται δια
1,28/1,32 (πορώδες φυσικών αποθέσεων: 0,25/0,32).
Συνιστάται να εφαρμόζεται η σχέση σε μικρές ορεινές λεκάνες
απορροής με ενιαία κεντρική κοίτη. Σε μεγαλύτερα χειμαρρικό
ρεύματα, καθώς και σε μικρότερα με διακλάδωση της κεντρικής
κοίτης, υποδιαιρείται η λεκάνη απορροής τους σε μικρότερα,
αυτοτελή τμήματα (από υδρολογική και στερεομεταφορική άποψη),
επί των οποίων να γίνεται ο υπολογισμός, τα δε επιμέρους
αποτελέσματα

να

αθροίζονται

(Κωτούλας,

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

2001).

Σελίδα 84

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4
4. Αποτελέσματα
4.1. Μορφομετρικά χαρακτηριστικά των λεκανών απορροής Ανάγλυφο
Η περιοχή μελέτης εμφανίζεται με έντονο πολυσχιδές ανάγλυφο
και

πυκνό

υδρογραφικό

δίκτυο.

Από

την

διερεύνηση

του

υδρογραφικού δικτύου, για καλύτερη και πιο σχολαστική μελέτη της
περιοχής χωρίσαμε στην αρχή την λεκάνη απορροής του Σπερχειού
σε 61 υπολεκάνες όλες μεγαλύτερες από 1 km2 .
Τα χαρακτηριστικά των λεκανών (αριθμός λεκάνης, εμβαδό της
κάθε λεκάνης, περίμετρος, βαθμός στρογγυλομορφίας, μέγιστο, μέσο
και ελάχιστο υψόμετρο, μέση κλίση των λεκανών, μήκος της κάθε
κεντρικής κοίτης) παρουσιάζονται στον πίνακα 11 και η χωροθέτηση
τους απεικονίζεται στο χάρτη 9.

Χάρτης 9.: Μορφολογία των λεκανών

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 85

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 11.: Μορφομετρικά χαρακτηριστικά των λεκανών απορροής

Α/Α
F1
F2
F3
F4
F5
F6
F7
F8
F9
F10
F11
F12
F13
F14
F15
F16
F17
F18
F19
F20
F21
F22
F23
F24
F25
F26
F27
F28
F29
F30
F31

Εμβαδό
(km2) F
29,068713
14,881639
10,510668
2,579016
4,912841
7,510924
81,762531
19,587048
47,789879
2,166943
10,765540
1,667537
5,751148
6,021427
7,334195
15,290897
2,490544
28,898224
6,998982
2,607502
11,289615
107,946839
170,265994
12,955399
6,974176
3,297855
7,554789
5,368754
2,196659
16,265657
8,580370

Περίμετρος
Λεκάνης
(km)
26,287859
16,892509
16,121405
6,095233
11,526331
13,022719
52,817186
21,139297
40,112016
7,644530
16,589026
5,898341
12,866552
15,339379
14,726577
20,809657
7,714511
24,050051
11,212357
9,426147
7,714511
49,743829
62,980792
16,947469
13,753181
9,424205
13,044268
11,899892
6,252419
19,859966
12,813937

Μέση Κλίση
Λεκάνης (Jm)
14,20
16,48
18,87
12,44
16,07
16,20
16,64
17,68
18,17
11,27
20,11
28,71
25,74
25,25
24,81
21,90
26,41
18,98
15,12
13,39
17,94
18,73
18,55
14,30
16,21
14,01
18,47
16,73
8,45
16,63
13,08

Συντελεστής
Στρογγυλομορφίας
Λεκάνης (UN)
1,105785
0,895807
0,651970
0,423120
0,426228
0,576755
1,548029
0,926570
1,191411
0,283463
0,648955
0,282713
0,446984
0,392547
0,498024
0,734798
0,322839
1,201587
0,624220
0,276624
0,632698
2,170055
2,703459
0,764444
0,507095
0,349935
0,579165
0,451160
0,351329
0,819017
0,669612

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Μήκος
Κεντρικής
Κοίτης
Λεκάνης
(km)
13,099808
6,42874
5,662242
1,353103
4,971377
5,636212
16,602446
9,769123
17,229007
2,795001
6,874056
1,512931
5,418452
6,042343
7,099627
9,283988
3,055622
10,351077
4,681442
4,004237
8,245709
17,108504
29,910436
7,331785
5,604221
3,76687
5,227724
4,675848
2,107706
8,447566
3,21584

Ελάχιστο
Υψόμετρο
Λεκάνης
(Hmin)
12,847
71,893
40,000
9,755
31,390
77,379
80,000
120,000
60,000
71,587
68,778
40,000
101,425
167,857
93,106
59,926
255,708
267,576
158,462
200,000
215,082
280,000
280,000
212,896
231,743
172,278
300,000
257,726
240,000
280,000
300,000

Μέσο
Υψόμετρο
Λεκάνης
(Hmean)
669,919
710,936
817,771
224,697
551,807
661,666
821,935
835,253
1357,390
305,687
1049,110
310,933
892,007
1384,140
1229,590
970,350
974,803
1265,140
520,384
512,910
945,139
1216,210
999,417
667,437
665,504
483,305
849,960
690,226
338,437
769,283
634,979

Μέγιστο
υψόμετρο
Λεκάνης
(Hmax)
1380,000
1302,190
1324,660
451,966
1251,890
1147,760
1800,000
1554,900
2120,000
772,098
1800,000
878,699
1780,000
2100,000
2100,000
1935,300
1558,820
2039,720
1060,000
967,395
1676,100
2267,100
1920,000
1340,000
1337,440
1005,040
1460,000
1278,490
523,719
1418,420
1140,000

Σελίδα 86

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Α/Α
F32
F33
F34
F35
F36
F37
F38
F39
F40
F41
F42
F43
F44
F45
F46
F47
F48
F49
F50
F51
F52
F53
F54
F55
F56
F57
F58
F59
F60
F61

Εμβαδό
(km2) F
4,146027
48,201137
5,608355
5,226199
41,793623
43,887993
32,720911
18,547343
9,742542
4,175861
3,015646
2,891241
57,283432
4,767966
48,395349
37,216346
25,108475
14,551187
1,483566
16,216783
11,964105
3,214743
18,045975
10,899619
26,310554
2,190159
1,615307
69,853323
8,137803
9,249689

Περίμετρος
Λεκάνης
(km)
11,049292
31,700840
13,045238
9,928605
28,664736
33,147890
27,226684
18,087675
14,379833
9,293940
7,159371
6,914307
34,345896
10,498606
31,246347
31,808219
22,122305
15,781107
6,130497
20,939521
16,304894
8,452078
21,301740
17,977036
21,136993
5,781216
5,572886
40,061138
11,083257
13,245953

Μέση Κλίση
Λεκάνης (Jm)
9,21
18,08
13,31
11,88
16,25
17,63
16,26
16,20
15,82
15,74
16,55
13,69
15,89
8,44
12,61
13,74
12,35
12,54
11,76
12,67
12,73
9,87
11,72
13,22
8,97
8,22
9,45
12,56
12,71
13,50

Συντελεστής
Στρογγυλομορφίας
Λεκάνης (UN)
0,375230
1,520500
0,429916
0,526378
1,458015
1,324006
1,194577
1,025413
0,677514
0,449310
0,421217
0,418153
1,667839
0,454152
1,548832
1,170023
1,134985
0,922064
0,241998
0,774458
0,733774
0,380349
0,847160
0,606308
1,244763
0,378841
0,289851
1,743668
0,734243
0,698303

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Μήκος
Κεντρικής
Κοίτης
Λεκάνης
(km)
4,778037
12,780464
6,257882
3,924221
10,406061
7,709037
11,783967
8,061443
7,246174
3,552388
2,513176
3,41507
9,232011
2,831653
9,822846
10,653237
8,776423
5,598602
2,471652
7,248396
6,681957
3,362371
8,497149
7,948859
5,179565
1,396435
2,037478
7,954484
3,709966
4,02316

Ελάχιστο
Υψόμετρο
Λεκάνης
(Hmin)
280,000
320,000
286,320
320,000
400,000
480,000
478,514
440,000
360,000
360,000
320,000
260,000
240,624
160,000
156,725
160,000
120,000
100,000
101,534
126,897
148,094
160,445
88,000
120,000
60,000
74,964
69,374
160,000
80,000
104,910

Μέσο
Υψόμετρο
Λεκάνης
(Hmean)
466,023
1026,310
663,105
624,340
941,837
1048,800
1078,530
982,737
792,330
665,254
548,893
536,324
720,498
266,150
474,683
488,117
419,169
316,330
242,540
429,719
465,208
332,494
456,980
449,784
255,670
157,294
187,063
701,318
370,868
433,660

Μέγιστο
υψόμετρο
Λεκάνης
(Hmax)
960,000
1703,630
1140,000
948,229
1652,770
2269,090
1491,230
1400,000
1140,000
975,840
788,428
748,175
1252,150
460,000
995,811
860,000
855,964
676,614
500,000
780,000
833,205
580,000
832,414
839,299
699,550
284,288
332,886
1140,000
860,000
880,000

Σελίδα 87

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

4.2 Κλίμα
Για την διερεύνηση του κλίματος της περιοχής λήφθηκαν υπόψη
τα βροχομετρικά δεδομένα, όπως παρουσιάζονται πιο κάτω, οχτώ (8)
σταθμών και τα δεδομένα θερμοκρασίας ενός (1) σταθμού, όπως
αναφέρεται στο 3ο κεφάλαιο. Αφού έγινε ο έλεγχος ομοιογένειας των
βροχομετρικών
γραφήματα

δεδομένων,

που

στη

ακολουθούν,

συνέχεια
στα

οποία

κατασκευάσαμε

τα

παρατίθενται

τα

βροχομετρικά διαγράμματα για κάθε σταθμό αντίστοιχα και το
διάγραμμα της θερμοκρασίας για τον σταθμό «ΛΑΜΙΑ» που έχουμε
παρατηρήσεις, και στον πίνακα 12 τα αποτελέσματα της επιφανειακής
ολοκλήρωσης των σημειακών βροχοπτώσεων.

ΝΕΟΧΩΡΙ
Βροχόπτωση (mm)

250,0
200,0
150,0
100,0
ΝΕΟΧΩΡΙ

50,0
0,0

Μήνας
Σχήμα 5.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΝΕΟΧΩΡΙ για την περίοδο 1980-2001

.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 88

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Βροχόπτωση (mm)

ΠΙΤΣΙΩΤΑ
200,0
180,0
160,0
140,0
120,0
100,0
80,0
60,0
40,0
20,0
0,0

ΠΙΤΣΙΩΤΑ

Μήνας
Σχήμα 6.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΠΙΤΣΙΩΤΑ για την περίοδο 1980-2001

140,0
120,0
100,0
80,0
60,0
40,0

ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ

20,0
ΣΕΠ

ΑΥΓ

ΙΟΥΛ

ΙΟΥΝ

ΜΑΪ

ΑΠΡ

ΜΑΡ

ΦΕΒ

ΙΑΝ

ΔΕΚ

ΝΟΕ

0,0
ΟΚΤ

Βροχόπτωση (mm)

ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ

Μήνας
Σχήμα 7.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ για την περίοδο 1980-2001

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 89

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Βροχόπτωση (mm)

ΖΗΛΕΥΤΟ
90,0
80,0
70,0
60,0
50,0
40,0
30,0
20,0
10,0
0,0

ΖΗΛΕΥΤΟ

Μήνας
Σχήμα 8.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΖΗΛΕΥΤΟ για την περίοδο 1980-2001

Βροχόπτωση (mm)

ΛΑΜΙΑ
100,0
90,0
80,0
70,0
60,0
50,0
40,0
30,0
20,0
10,0
0,0

ΛΑΜΙΑ

Μήνας
Σχήμα 9.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΛΑΜΙΑ για την περίοδο 1980-2001

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 90

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΤΡΙΛΟΦΟ
Βροχόπτωση (mm)

120,0
100,0
80,0
60,0
40,0

ΤΡΙΛΟΦΟ

20,0
0,0

Μήνας
Σχήμα 10.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΤΡΙΛΟΦΟ για την περίοδο 1980-2001

ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ
200,0
150,0
100,0
ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ

50,0

ΣΕΠ

ΑΥΓ

ΙΟΥΛ

ΙΟΥΝ

ΜΑΪ

ΑΠΡ

ΜΑΡ

ΦΕΒ

ΙΑΝ

ΔΕΚ

ΝΟΕ

0,0
ΟΚΤ

Βροχόπτωση (mm)

250,0

Μήνας
Σχήμα 11.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ για την περίοδο 19802001

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 91

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΥΠΑΤΗ
Βροχόπτωση (mm)

140,0
120,0
100,0
80,0
60,0
40,0

ΥΠΑΤΗ

20,0
0,0

Μήνας
Σχήμα 12.: Ετήσια βροχόπτωση του Β.Σ. ΥΠΑΤΗ για την περίοδο 1980-2001

ΛΑΜΙΑ
Θερμοκρασία οC

30,0
25,0
20,0
15,0
10,0

ΛΑΜΙΑ

5,0
0,0

Μήνας
Σχήμα 13.: Ετήσια θερμοκρασία του Μ.Σ. ΛΑΜΙΑ για την περίοδο 1980-2001

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 92

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 12.: Επιφανειακή ολοκλήρωση της σημειακής βροχόπτωσης
Α/Α

R Λεκάνης

Μέσο υψόμετρο
Λεκανών - Hmean

Α/Α

R Λεκάνης

Μέσο υψόμετρο
Λεκανών - Hmean

F1

598,476

669,919

F31

1119,1

634,979

F2

627,1

710,936

F32

1119,1

466,023

F3

627,1

817,771

F33

1119,1

1026,31

F4

627,1

224,697

F34

1119,1

663,105

F5

627,1

551,807

F35

1119,1

624,34

F6

627,1

661,666

F36

1119,1

941,837

F7

627,1

821,935

F37

1315,87

1048,8

F8

627,1

835,253

F38

884,213

1078,53

F9

613,765

1357,39

F39

882,445

982,737

F10

627,1

305,687

F40

983,964

792,33

F11

627,1

1049,11

F41

1119,1

665,254

F12

627,1

310,933

F42

1119,1

548,893

F13

618,123

892,007

F43

1119,1

536,324

F14

570,282

1384,14

F44

951,598

720,498

F15

548,1

1229,59

F45

432,122

266,15

F16

548,1

970,35

F46

468,085

474,683

F17

548,1

974,803

F47

393,7

488,117

F18

548,1

1265,14

F48

393,7

419,169

F19

548,1

520,384

F49

342,341

316,33

F20

548,1

512,91

F50

294,2

242,54

F21

548,1

945,139

F51

338,34

429,719

F22

548,1

1216,21

F52

312,08

465,208

F23

854,238

999,417

F53

294,2

332,494

F24

548,1

667,437

F54

294,2

456,98

F25

548,1

665,504

F55

301,045

449,784

F26

548,1

483,305

F56

350,319

255,67

F27

713,509

849,96

F57

354

157,294

F28

1119,1

690,226

F58

354

187,063

F29

1119,1

338,437

F59

354

701,318

F30

1109,96

769,283

F60

354

370,868

F61

354

433,66

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 93

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

4.3.

Χρήσεις γης
Για την μελέτη των χρήσεων γης χρησιμοποιήθηκε η βάση

δεδομένων Corine 2000 όπως περιγράφεται στην παράγραφο 3.1.6.
Στον χάρτη 10 παρουσιάζονται οι χρήσεις γης όπως και στον πίνακα
13 και στον πίνακα 14 παρουσιάζονται οι χρήσεις γης σε ποσοστό %.

Χάρτης 10.: Χρήσεις γης

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 94

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 13.: Χρήσεις γης

Α/Α
F1
F2
F3
F4
F5
F6
F7
F8
F9
F10
F11
F12
F13
F14
F15
F16
F17
F18
F19
F20
F21
F22
F23
F24
F25
F26
F27
F28
F29

Δάσος Πλατύφυλλων +
Μικτό Δάσος + Δάσος
Κωνοφόρων

Μεταβατικές δασώδεις θαμνώδεις εκτάσεις

Γεωργική γη με
σημαντικές εκτάσεις
φυσικής βλάστησης

Φυσικοί Βοσκότοποι

Σκληροφυλλική
βλάστηση

Σύνολο

0,000368
0,000461
0,000788
0,000636
0,000560
0,000659
0,000479
0,000431
0,000480
0
0,000242
0,000003
0,000235
0,000326
0,000608
0,000489
0,000764
0,000413
0,000220
0,000148
0,000589
0,000506
0,000525
0,000422
0,000472
0,000547
0,000714
0,000674
0

0,004166
0,007975
0,002375
0,000840
0,004605
0,002856
0,004481
0,005213
0,005451
0,001857
0,008149
0,004659
0,010066
0,010859
0,004637
0,006073
0,003668
0,006068
0,005405
0,007484
0,003443
0,005176
0,004739
0,004647
0,002280
0,006682
0,001001
0,001242
0,002510

0,030778
0,007102
0,003108
0,032212
0,018870
0,010851
0,007864
0,019310
0,011090
0,044090
0,008296
0,050449
0,006831
0,004569
0,006460
0,015039
0,005264
0,024732
0,043252
0,016467
0,014750
0,018676
0,021356
0,019944
0,037222
0
0,008530
0,025450
0,079055

0,009493
0,000351
0
0
0
0,000372
0,011251
0,009196
0,008624
0
0,015559
0
0,006682
0,007769
0,011499
0,010208
0
0,010115
0
0
0
0,013507
0,005107
0,029027
0,000354
0
0,001844
0
0

0,002523
0,002050
0,001874
0
0,000637
0,002651
0,005419
0,002528
0,003230
0,013987
0,006485
0,007801
0,005123
0,001785
0,001712
0,000692
0
0,000066
0,002302
0,009384
0,002744
0,000117
0,000237
0,001487
0,001226
0,003561
0,004343
0,000290
0,002519

0,047329
0,017938
0,008144
0,033688
0,024672
0,017390
0,029495
0,036678
0,028876
0,059935
0,038731
0,062912
0,028938
0,025308
0,024917
0,032501
0,009695
0,041394
0,051180
0,033484
0,021526
0,037981
0,031963
0,055526
0,041553
0,010789
0,016432
0,027655
0,084084

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 95

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Α/Α
F30
F31
F32
F33
F34
F35
F36
F37
F38
F39
F40
F41
F42
F43
F44
F45
F46
F47
F48
F49
F50
F51
F52
F53
F54
F55
F56
F57
F58
F59
F60
F61

Δάσος Πλατύφυλλων +
Μικτό Δάσος + Δάσος
Κωνοφόρων

Μεταβατικές δασώδεις θαμνώδεις εκτάσεις

Γεωργική γη με
σημαντικές εκτάσεις
φυσικής βλάστησης

Φυσικοί Βοσκότοποι

Σκληροφυλλική
βλάστηση

Σύνολο

0,000602
0,000469
0,000217
0,000476
0,000761
0,000674
0,000699
0,000696
0,000719
0,000472
0,000377
0,000479
0,000505
3,112850
0,000370
0
0,000106
0,000079
0
0
0
0
0,000007
0
0,000002
0
0
0
0
0,000026
0
0

0,003507
0,004135
0,000845
0,002476
0,000869
0,000010
0,001793
0,000610
0,002701
0,005887
0,006571
0,003652
0,002599
0,007094
0,008100
0
0,004759
0,000944
0,000302
0
0
0
0,001450
0,001526
0,000180
0
0,000452
0
0
0,001061
0,000480
0,000144

0,019588
0,021723
0,067825
0,035642
0,019525
0,032562
0,021152
0,027300
0,013807
0,023344
0,029456
0,033789
0,036474
0,064531
0,020662
0,054322
0,038944
0,019510
0,034940
0,014471
0,016444
0,035842
0,019922
0,024824
0,016138
0,008931
0,041155
0,048992
0,018552
0,019520
0,012703
0,024005

0,007522
0
0
0
0
0
0
0
0,002197
0
0
0
0
0
0,002167
0,018546
0,021680
0,015039
0,013821
0,005167
0
0,015609
0
0
0
0
0,007177
0
0,010801
0,002987
0,009359
0,012321

0,000041
0,003205
0,001861
0,001306
0
0
0
0
0,000013
0
0
0
0
0
0,000345
0,011849
0,005837
0,018847
0,017683
0,025142
0,025067
0,017675
0,021650
0,020264
0,024821
0,027321
0,016258
0,015302
0,023354
0,021461
0,024533
0,021351

0,031260
0,029532
0,070749
0,039901
0,021155
0,033246
0,023643
0,028607
0,019438
0,029703
0,036405
0,037921
0,039578
0,071625
0,031643
0,084717
0,071326
0,054419
0,066746
0,044780
0,041511
0,069126
0,043029
0,046614
0,041141
0,036252
0,065042
0,064295
0,052707
0,045055
0,047075
0,057821

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 96

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 14.: Χρήσεις γης σε ποσοστό %

A/A
F1
F2
F3
F4
F5
F6
F7
F8
F9
F10
F11
F12
F13
F14
F15
F16
F17
F18
F19
F20
F21
F22
F23
F24
F25
F26
F27
F28
F29
F30

Δάσος Πλατύφυλλων +
Μικτό Δάσος + Δάσος
Κωνοφόρων %

Μεταβατικές δασώδεις θαμνώδεις εκτάσεις %

Γεωργική γη με
σημαντικές εκτάσεις
φυσικής βλάστησης %

Φυσικοί Βοσκότοποι %

Σκληροφυλλική
βλάστηση %

36,82
46,07
78,77
63,59
55,98
65,90
47,92
43,13
48,01
0,00
24,16
0,25
23,54
32,60
60,81
48,89
76,40
41,34
22,05
14,83
58,89
50,55
52,46
42,19
47,18
54,72
71,37
67,38
0,00
60,23

20,83
39,88
11,87
4,20
23,02
14,28
22,41
26,06
27,26
9,29
40,74
23,29
50,33
54,30
23,19
30,36
18,34
30,34
27,02
37,42
17,22
25,88
23,69
23,24
11,40
33,41
5,00
6,21
12,55
17,54

30,78
7,10
3,11
32,21
18,87
10,85
7,86
19,31
11,09
44,09
8,30
50,45
6,83
4,57
6,46
15,04
5,26
24,73
43,25
16,47
14,75
18,68
21,36
19,94
37,22
0,00
8,53
25,45
79,05
19,59

3,16
0,12
0,00
0,00
0,00
0,12
3,75
3,07
2,87
0,00
5,19
0,00
2,23
2,59
3,83
3,40
0,00
3,37
0,00
0,00
0,00
4,50
1,70
9,68
0,12
0,00
0,61
0,00
0,00
2,51

8,41
6,83
6,25
0,00
2,12
8,84
18,06
8,43
10,77
46,62
21,62
26,00
17,08
5,95
5,71
2,31
0,00
0,22
7,67
31,28
9,15
0,39
0,79
4,96
4,09
11,87
14,48
0,97
8,40
0,14

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 97

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

F31
F32
F33
F34
F35
F36
F37
F38
F39
F40
F41
F42
F43
F44
F45
F46
F47
F48
F49
F50
F51
F52
F53
F54
F55
F56
F57
F58
F59
F60
F61

Δάσος Πλατύφυλλων +
Μικτό Δάσος + Δάσος
Κωνοφόρων %
46,92
21,75
47,62
76,13
67,39
69,88
69,65
71,91
47,22
37,69
47,95
50,53
0,00
36,97
0,00
10,58
7,93
0,00
0,00
0,00
0,04
0,66
0,00
0,22
0,00
0,00
0,00
0,00
2,64
0,00
0,00

Μεταβατικές δασώδεις θαμνώδεις εκτάσεις %
20,68
4,22
12,38
4,34
0,05
8,96
3,05
13,51
29,43
32,86
18,26
13,00
35,47
40,50
0,00
23,79
4,72
1,51
0,00
0,00
0,00
7,25
7,63
0,90
0,00
2,26
0,00
0,00
5,31
2,40
0,72

Γεωργική γη με
σημαντικές εκτάσεις
φυσικής βλάστησης %
21,72
67,83
35,64
19,53
32,56
21,15
27,30
13,81
23,34
29,46
33,79
36,47
64,53
20,66
54,32
38,94
19,51
34,94
14,47
16,44
35,84
19,92
24,82
16,14
8,93
41,15
48,99
18,55
19,52
12,70
24,01

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Φυσικοί Βοσκότοποι %

Σκληροφυλλική
βλάστηση %

0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,73
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
0,72
6,18
7,23
5,01
4,61
1,72
0,00
5,20
0,00
0,00
0,00
0,00
2,39
0,00
3,60
1,00
3,12
4,11

10,68
6,20
4,35
0,00
0,00
0,00
0,00
0,04
0,00
0,00
0,00
0,00
0,00
1,15
39,50
19,46
62,82
58,94
83,81
83,56
58,92
72,17
67,55
82,74
91,07
54,19
51,01
77,85
71,54
81,78
71,17

Σελίδα 98

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

4.4.

Γεωλογία – Εδαφολογία
Το γεωλογικό περιβάλλον της περιοχής μελέτης έχει αναλυθεί

στην παράγραφο 3.1.4. Ακολουθεί η απεικόνιση του γεωλογικού
περιβάλλοντος στον χάρτη 11. και στον πίνακα 15 ο υπολογισμός
των τιμών των γεωλογικών σχηματισμών και το ποσοστό %
αντίστοιχα στο πίνακα 16.

Χάρτης 11.: γεωλογικοί σχηματισμοί

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 99

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 15.: γεωλογικοί σχηματισμοί

A/A
F1
F2
F3
F4
F5
F6
F7
F8
F9
F10
F11
F12
F13
F14
F15
F16
F17
F18
F19
F20
F21
F22
F23
F24
F25
F26
F27
F28
F29
F30
F31

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
προσχωματικές
αποθέσεις
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
εκτεταμένης
ανάπτυξης,
μέτριας έως
υψηλής
υδροπερατότητας

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
περιορισμένης
ανάπτυξης,
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις μη
προσχωματικές
αποθέσεις, μέτριας
έως πολύ μικρής
υδροπερατότητας

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
μολασσικές
αποθέσεις σχετικά
μικρής
υδροπερατότητας

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Πλουτώνια και
ηφαιστειακά
πετρώματα

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Φλύσχης

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Μεταμορφωμένα
πετρώματα

Σύνολο

0
0
0
0
0,000712525
0
0,033569106
0
0
0
0
0,000331837
0
0
0
0,002124703
0
0
0
0
0
0
0
0
0,003686258
0,044255903
0,005032029
0,013861602
0,056497909
0
0

0,066677672
0,057237647
0,06062001
0,1
0,03631182
0,068402503
0,047256314
0,052287772
0,06858005
0,053566245
0,079338853
0,088831492
0,090796829
0,084340273
0,085836128
0,033791674
0
0,027955365
0,006740737
0,000681633
0,008230192
0,010957424
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,010276387
0,002522271
0
0
0
0
0
0
0
0

0,016127905
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0,010595389
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0,001284351
0,000301664
0,00187094
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0,013668526
0,021334942
0,019652966
0
0,031729166
0,015798742
0,018229713
0,023609293
0,014348416
0
0,008374722
0
0,004586032
0,007822514
0,007081936
0,032718149
0,05
0,036002415
0,046629631
0,049659924
0,045884904
0,035916564
0,047890881
0,05
0,049393111
0,042812571
0,049188382
0,047764248
0,040887434
0,05
0,05

0
0
0
0
0
0
0
0,00001892
0
0,027806454
0,002239512
0,006362881
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0,096474102
0,078572589
0,080272976
0,1
0,068753511
0,084201245
0,110934871
0,076217653
0,084799406
0,081372699
0,089953087
0,09552621
0,095382861
0,092162788
0,092918064
0,068634526
0,05
0,06395778
0,053370369
0,050341557
0,054115096
0,057150375
0,050413151
0,05
0,053079369
0,087068473
0,054220412
0,06162585
0,097385343
0,05
0,05

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 100

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

A/A
F32
F33
F34
F35
F36
F37
F38
F39
F40
F41
F42
F43
F44
F45
F46
F47
F48
F49
F50
F51
F52
F53
F54
F55
F56
F57
F58
F59
F60
F61

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
προσχωματικές
αποθέσεις
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
εκτεταμένης
ανάπτυξης,
μέτριας έως
υψηλής
υδροπερατότητας

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
περιορισμένης
ανάπτυξης,
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις μη
προσχωματικές
αποθέσεις, μέτριας
έως πολύ μικρής
υδροπερατότητας

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
μολασσικές
αποθέσεις σχετικά
μικρής
υδροπερατότητας

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Πλουτώνια και
ηφαιστειακά
πετρώματα

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Φλύσχης

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Μεταμορφωμένα
πετρώματα

Σύνολο

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,00956917
0,01617071
0,076273507
0,045241688
0,010580514
0,001178529
0,029075503
0,017246664
0,033520903
0,126039623
0
0
0,001006318
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,026701042
0,1
0,087479276

0
0
0
0
0
0,006743964
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,000115455

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,035192461
0,066283959
0,052767853
0,059742189
0,067549251
0,069685939
0,063434564
0,06603212
0,062291343
0,032034156
0,07
0,07
0,02604578
0
0

0,05
0,05
0,05
0,05
0,049999431
0,044353609
0,049906603
0,049955236
0,05
0,05
0,05
0,05
0,049980634
0,05
0,049980428
0,023197006
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,011967769
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,008046045
0
0
0,007002113
0
0,007427627

0,05
0,05
0,05
0,05
0,049999431
0,051097573
0,049906603
0,049955236
0,05
0,05
0,05
0,05
0,049980634
0,05
0,049980428
0,067958637
0,08245467
0,12904136
0,104983877
0,078129765
0,070864468
0,092510067
0,083278784
0,095812246
0,166119824
0,07
0,07
0,072723021
0,1
0,095022358

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 101

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 16.: γεωλογικοί σχηματισμοί σε ποσοστό %

A/A
F1
F2
F3
F4
F5
F6
F7
F8
F9
F10
F11
F12
F13
F14
F15
F16
F17
F18
F19
F20
F21
F22
F23
F24
F25
F26
F27
F28
F29
F30
F31

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
προσχωματικές
αποθέσεις
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας
%

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
εκτεταμένης
ανάπτυξης, μέτριας
έως υψηλής
υδροπερατότητας
%

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
περιορισμένης
ανάπτυξης,
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας
%

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις μη
προσχωματικές
αποθέσεις, μέτριας
έως πολύ μικρής
υδροπερατότητας
%

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
μολασσικές
αποθέσεις σχετικά
μικρής
υδροπερατότητας
%

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Πλουτώνια και
ηφαιστιακά
πετρώματα %

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Φλύσχης %

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Μεταμορφωμένα
πετρώματα %

Σύνολο %

0
0
0
0
0,229846641
0
10,82874379
0
0
0
0
0,107044102
0
0
0
0,685388176
0
0
0
0
0
0
0
0
1,189115388
14,27609765
1,623235275
4,471484445
18,22513189
0
0

66,67767163
57,23764701
60,62001007
100
36,31182039
68,40250281
47,25631353
52,287772
68,58005018
53,56624517
79,33885342
88,83149219
90,79682874
84,34027349
85,83612789
33,79167357
0
27,95536501
6,740737439
0,681633226
8,230192084
10,95742414
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
17,12731208
4,203784227
0
0
0
0
0
0
0
0

5,75996605
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
3,531796245
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
1,834786646
0,430948043
2,672770944
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

27,33705135
42,66988334
39,30593184
0
63,45833297
31,59748388
36,45942541
47,21858547
28,69683139
0
16,74944313
0
9,17206443
15,64502899
14,16387211
65,43629847
100
72,00482978
93,25926256
99,31984712
91,76980792
71,83312705
95,78176133
100
98,7862222
85,62514119
98,37676472
95,52849693
81,77486811
100
100

0
0
0
0
0
0
0
0,03154125
0
46,34408935
3,732520617
10,60480217
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 102

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

A/A
F32
F33
F34
F35
F36
F37
F38
F39
F40
F41
F42
F43
F44
F45
F46
F47
F48
F49
F50
F51
F52
F53
F54
F55
F56
F57
F58
F59
F60
F61

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
προσχωματικές
αποθέσεις
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας
%

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
εκτεταμένης
ανάπτυξης, μέτριας
έως υψηλής
υδροπερατότητας
%

ΚΑΡΣΤΙΚΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Ασβεστόλιθοι και
μάρμαρα
περιορισμένης
ανάπτυξης,
κυμαινόμενης
υδροπερατότητας
%

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις μη
προσχωματικές
αποθέσεις, μέτριας
έως πολύ μικρής
υδροπερατότητας
%

ΠΟΡΩΔΕΙΣ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Κοκκώδεις
μολασσικές
αποθέσεις σχετικά
μικρής
υδροπερατότητας
%

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Πλουτώνια και
ηφαιστιακά
πετρώματα %

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Φλύσχης %

ΑΔΙΑΠΕΡΑΤΟΙ
ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Μεταμορφωμένα
πετρώματα %

Σύνολο %

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
3,086829105
5,216358222
24,60435702
14,59409288
3,413069041
0,380170518
9,379194542
5,563440047
10,81319448
40,65794282
0
0
0,324618773
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
26,70104184
100
87,47927633

0
0
0
0
0
11,23993982
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0,041233819

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
50,2749437
94,69137014
75,38264748
85,34598393
96,49892953
99,55134128
90,62080546
94,33160026
88,98763342
45,76308047
100
100
37,20825708
0
0

100
100
100
100
99,99886107
88,70721885
99,81320508
99,91047235
100
100
100
100
99,96126803
100
99,96085574
46,39401192
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
23,93553704
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
13,41007491
0
0
11,67018783
0
12,37937838

100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100
100

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 103

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

4.5.

Υπολογισμός της μέγιστης παροχής
Για τον υπολογισμό της μέγιστης παροχής έγινε χρήση συγκεκριμένων

εμπειρικών τύπων όπως περιγράφεται στην παράγραφο 3.6.1. Στη συνέχεια
παρατίθεται ο πίνακας 17 με τα αποτελέσματα από όλους τους τύπους και ο
Μέσος

Όρος

των

μέγιστων

παροχών

των

εμπειρικών

τύπων

που

χρησιμοποιήσαμε.

Χάρτης 12.: Μέσος Όρος Υδατοπαροχών στις υπολεκάνες απορροής

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 104

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 17.: Αποτελέσματα μέγιστης παροχής

A/A

Εμβαδό
(km2) F

Klement Wunderlich(Qmax)

Wundt(Qmax)

F1

29,068713

F2

14,881639

137,247682

91,176768

104,216040

161,746226

5,564272

62,594959

8,147274

81,527603

97,154987

52,188121

69,738009

115,730182

7,776709

37,884196

11,015054

55,926751

F3
F4

10,510668

81,196732

39,059015

56,605324

97,260481

9,253501

29,187221

12,827310

46,484226

2,579016

39,326707

12,112703

24,364164

48,177945

18,680747

10,175612

22,792764

25,090092

F5

4,912841

54,840951

20,723986

35,865650

66,494789

13,534895

16,499453

17,669842

32,232795

F6

7,510924

68,270814

29,519375

46,269532

82,218195

10,946482

22,685065

14,812042

39,245929

F7

81,762531

234,021272

215,852937

193,825843

271,267908

3,317753

135,952046

5,030253

151,324002

F8

19,587048

111,952372

65,615057

82,235716

132,771771

6,778549

46,552900

9,744757

65,093018

F9

47,789879

177,384082

137,977826

140,436709

207,390673

4,339636

90,880760

6,475092

109,269254

F10

2,166943

35,947990

10,476967

21,947627

44,161620

20,379687

8,930086

24,340104

23,740583

F11

10,765540

82,206808

39,846716

57,424944

98,432647

9,143308

29,716446

12,694758

47,066518

F12

1,667537

31,402791

8,422201

18,755315

38,739945

23,231835

7,337137

26,795711

22,097848

F13

5,751148

59,485436

23,631510

39,421379

71,944654

12,509616

18,568889

16,562260

34,589106

F14

6,021427

60,911908

24,553432

40,522734

73,615788

12,225638

19,219610

16,249926

35,328434

F15

7,334195

67,437144

28,939414

45,613202

81,245157

11,077583

22,283548

14,961792

38,793977

F16

15,290897

98,524607

53,381424

70,882473

117,310730

7,671933

38,662927

10,883471

56,759652
24,801932

Friedrich(Qmax)

Countagne(Qmax)

Valentini
(qmax)

Henry Boot

Kresnik

M.Ο.

F17

2,490544

38,624700

11,765432

23,859186

47,344372

19,009651

9,912670

23,097514

F18

28,898224

136,831730

90,730921

103,848871

161,271205

5,580661

62,319415

8,169230

81,250290

F19

6,998982

65,828703

27,832897

44,350652

79,366768

11,339759

21,515238

15,259609

37,927661

F20

2,607502

39,550249

12,224091

24,525274

48,443284

18,578427

10,259790

22,697438

25,182650

F21

11,289615

84,248026

41,456754

59,086269

100,800067

8,928565

30,794939

12,435226

48,249978

F22

107,946839

270,093186

272,084810

228,983951

311,692405

2,887462

167,447031

4,407816

179,656666

F23

170,265994

341,695539

397,773599

300,992613

391,458037

2,299097

235,676317

3,542801

239,062572

F24

12,955399

90,448613

46,494868

64,172589

107,980827

8,334813

34,143505

11,709142

51,897765

F25

6,974176

65,708211

27,750668

44,256272

79,225996

11,359908

21,458022

15,282407

37,863069

F26

3,297855

44,646229

14,866965

28,236965

54,479992

16,519826

12,236118

20,725391

27,387355

F27

7,554789

68,476260

29,662970

46,431476

82,457929

10,914657

22,784356

14,775606

39,357608

F28

5,368754

57,410593

22,314677

37,827112

69,511716

12,947458

17,634987

17,039058

33,526514

F29

2,196659

36,201522

10,596560

22,127720

44,463391

20,241371

9,021775

24,216581

23,838417

F30

16,265657

101,716979

56,202508

73,560056

120,992113

7,438501

40,497080

10,588849

58,713727

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 105

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

A/A

Εμβαδό
(km2) F

Friedrich(Qmax)

Klement Wunderlich(Qmax)

Wundt(Qmax)

Countagne(Qmax)

Valentini
(qmax)

Henry Boot

Kresnik

M.Ο.

F31

8,580370

73,125089

32,982561

50,116726

87,876806

10,241610

25,066836

13,997324

F32

4,146027

50,242990

17,991034

32,393536

61,085385

14,733475

14,527608

18,926105

41,915279
29,985733

F33

48,201137

178,170115

138,966598

141,160587

208,281116

4,321083

91,466691

6,449269

109,830780

F34

5,608355

58,718698

23,141541

38,831162

71,045897

12,667867

18,222025

16,735255

34,194635

F35

5,226199

56,618877

21,819811

37,221224

68,582644

13,122854

17,282615

17,228457

33,125212

F36

41,793623

165,527469

123,392200

129,582125

193,943963

4,640516

82,186885

6,891800

100,880708

F37

43,887993

169,757002

128,523968

133,440149

198,744041

4,528438

85,256852

6,737030

103,855354

F38

32,720911

145,890564

100,627615

111,885632

171,606585

5,244554

68,405189

7,716769

87,339558

F39

18,547343

108,845546

62,699505

79,588095

129,199879

6,965951

44,687008

9,986139

63,138875

F40

9,742542

78,078633

36,665386

54,085700

93,639136

9,611366

27,572378

13,254892

44,701070

F41

4,175861

50,429221

18,098853

32,533194

61,304771

14,680750

14,605941

18,871690

30,074917

F42

3,015646

42,632183

13,798959

26,761306

52,096846

17,275518

11,442088

21,461515

26,495488

F43

2,891241

41,715437

13,322926

26,093339

51,010949

17,643271

11,086213

21,814563

26,098100

F44

57,283432

194,769201

160,467424

156,565657

227,057457

3,963754

104,109839

5,949001

121,840333

F45

4,767966

54,000429

20,213444

35,227269

65,507018

13,738986

16,133176

17,886639

31,815280

F46

48,395349

178,540183

139,433045

141,501571

208,700297

4,312404

91,742955

6,437184

110,095377

F47

37,216346

155,910695

112,023069

120,870223

183,015604

4,917613

75,339078

7,272154

94,192634

F48

25,108475

127,257854

80,701134

95,448979

150,325073

5,987025

56,083519

8,710113

74,930528

F49

14,551187

96,035740

51,220605

68,804705

114,438054

7,864517

37,251505

11,125013

55,248591

F50

1,483566

29,564576

7,640441

17,484902

36,540517

24,630193

6,721252

27,939184

21,503009

F51

16,216783

101,559158

56,061745

73,427359

120,810201

7,449702

40,405784

10,603033

58,616712

F52

11,964105

86,808748

43,510713

61,179682

103,767502

8,673236

32,164749

12,124529

49,747023

F53

3,214743

44,062058

14,554074

27,807813

53,789113

16,732010

12,004103

20,933545

27,126102

F54

18,045975

107,317257

61,283889

78,290181

127,441663

7,062055

43,777935

10,109402

62,183197

F55

10,899619

82,733528

40,259847

57,852999

99,043713

9,086897

29,993593

12,626737

47,371045

F56

26,310554

130,366012

83,908189

98,165093

153,881443

5,848658

58,085469

8,526692

76,968794

F57

2,190159

36,146207

10,570424

22,088411

44,397557

20,271385

9,001746

24,243421

23,817022

F58

1,615307

30,891352

8,201789

18,400606

38,128419

23,604441

7,164095

27,104138

21,927834

F59

69,853323

215,763427

189,315097

176,356442

250,734901

3,589448

120,812065

5,418934

137,427188

F60

8,137803

71,153948

31,558668

48,549347

85,580504

10,516414

24,090753

14,316890

40,823789

F61

9,249689

76,014931

35,113056

52,427043

91,239904

9,864105

26,519501

13,554229

43,533253

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 106

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

4.6 Υπολογισμός της Στερεοπαροχής
4.6.1. Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας
Η μεθοδολογία υπολογισμού της USLE περιγράφεται στην παράγραφο
3.6.2.1. Οι επιμέρους δείκτες της εξίσωσης παρουσιάζονται αναλυτικά στο
παράρτημα. Ακολουθεί η σχηματική απεικόνιση της για τις λεκάνες απορροής στο
χάρτη 13, στο χάρτη 14 η εδαφική διάβρωση στην έξοδο (t/y) και στον πίνακα
19 παρατίθενται τα αποτελέσματα της.

Χάρτης 13.: Εδαφική διάβρωση (t/y)

4.6.1.1. Βαθμός εκφόρτισης φερτών υλών
Όπως αναφέραμε στην παράγραφο 3.6.2.1.1. στην περίπτωση που
υπολογίζουμε την στερεομεταφορά σε επιμέρους υπολεκάνες ένα μέρος τους
παραμένει στις λεκάνες και το άλλο μεταφέρεται στην έξοδο τους.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 107

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Ο βαθμός εκφόρτισης υπολογίστηκε για κάθε λεκάνη ξεχωριστά (Πίνακας 18)
και υπολογίστηκε η στερεοπαροχή στην έξοδο των λεκανών (χάρτης 14 , πίνακας
19). Η απεικόνιση του βαθμού εκφόρτισης παρουσιάζεται στο παράρτημα.
Πίνακας 18.: Βαθμός εκφόρτισης D R
Α/Α

AREA_km2

J

Js

DR

F1

29,068713

14,20

0,252963

0,360329

F2

14,881637

16,48

0,295872

0,383815

F3

10,510668

18,87

0,341743

0,406770

F4

2,579016

12,44

0,220675

0,341036

F5

4,912841

16,07

0,287989

0,379661

F6

7,510924

16,20

0,290440

0,380960

F7

81,762531

16,64

0,298898

0,385393

F8

19,587048

17,68

0,318831

0,395551

F9

47,789879

18,17

0,328244

0,400216

F10

2,166943

11,27

0,199350

0,327350

F11

10,765540

20,11

0,366063

0,418197

F12

1,667537

28,71

0,547656

0,491911

F13

5,751148

25,74

0,482044

0,467252

F14

6,021427

25,25

0,471680

0,463177

F15

7,334195

24,81

0,462183

0,459397

F16

15,290897

21,90

0,401957

0,434262

F17

2,490544

26,41

0,496557

0,472871

F18

28,898224

18,98

0,344027

0,407863

F19

6,998982

15,12

0,270233

0,370048

F20

2,607502

13,39

0,238097

0,351641

F21

11,289615

17,94

0,323801

0,398024

F22

107,946839

18,73

0,339059

0,405479

F23

170,265994

18,55

0,335576

0,403795

F24

12,955399

14,30

0,254863

0,361418

F25

6,974176

16,21

0,290754

0,381126

F26

3,297855

14,01

0,249563

0,358370

F27

7,554789

18,47

0,334004

0,403032

F28

5,368754

16,73

0,300564

0,386257

F29

2,196659

8,45

0,148571

0,290775

F30

16,265657

16,63

0,298698

0,385289

F31

8,580370

13,08

0,232280

0,348153

F32

4,146027

9,21

0,162153

0,301209

F33

48,201137

18,08

0,326495

0,399356

F34

5,608355

13,31

0,236548

0,350717

F35

5,226199

11,88

0,210339

0,334506

F36

41,793623

16,25

0,291470

0,381504

F37

43,887993

17,63

0,317711

0,394990

F38

32,720911

16,26

0,291629

0,381587

F39

18,547343

16,20

0,290614

0,381052

F40

9,742542

15,82

0,283284

0,377149

F41

4,175861

15,74

0,281901

0,376406

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 108

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Α/Α

AREA_km2

J

Js

DR

F42

3,015646

16,55

0,297150

0,384482

F43

2,891241

13,69

0,243524

0,354849

F44

57,283432

15,89

0,284684

0,377899

F45

4,767966

8,44

0,148330

0,290585

F46

48,395349

12,61

0,223642

0,342876

F47

37,216346

13,74

0,244458

0,355397

F48

25,108475

12,35

0,219023

0,340005

F49

14,551187

12,54

0,222497

0,342168

F50

1,483566

11,76

0,208195

0,333128

F51

16,216783

12,67

0,224808

0,343596

F52

11,964105

12,73

0,225941

0,344293

F53

3,214743

9,87

0,173999

0,309891

F54

18,045975

11,72

0,207525

0,332696

F55

10,899619

13,22

0,234944

0,349757

F56

26,310554

8,97

0,157790

0,297916

F57

2,190159

8,22

0,144396

0,287454

F58

1,615307

9,45

0,166395

0,304360

F59

69,853323

12,56

0,222828

0,342373

F60

8,137803

12,71

0,225580

0,344071

F61

9,249689

13,50

0,240070

0,352812

Χάρτης 14.: Εδαφική διάβρωση στην έξοδο (t/y)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 109

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού
Πίνακας 19.: Αποτελέσματα USLE
A t/ha/yr

R

LS

K

P

29,068713

0,075512

598,476

1,648040

0,096474

F2

14,881637

0,021605

627,1

1,968399

F3

10,510668

0,007827

627,1

F4

2,579016

0,002034

F5

4,912841

F6

ΣΑ. Έξοδο
Λεκάνης t/yr

C

ΣΑ.t/ha/yr

DR

0,8

0,047329

0,090614

0,360329

12567,467788

4528,424477

0,078573

1

0,017938

0,025926

0,383815

3106,967273

1192,501575

2,294332

0,080273

1

0,008144

0,009393

0,406770

1186,397411

482,590360

627,1

0,933180

0,100000

1

0,033688

0,002440

0,341036

610,114408

208,070878

0,009769

627,1

1,634980

0,068754

1

0,024672

0,011722

0,379661

1025,345825

389,283667

7,510924

0,009277

627,1

1,921029

0,084201

1

0,017390

0,011133

0,380960

1589,882808

605,681449

F7

81,762531

0,345932

627,1

2,383533

0,110935

1

0,029495

0,415118

0,385393

47984,748558

18492,964483

F8

19,587048

0,052336

627,1

1,693494

0,076218

1

0,036678

0,062803

0,395551

6978,092285

2760,191493

0,028876

9037,269629

A/A

AREA_km2

F1

Σ.Α. t/yr

F9

47,789879

0,130484

613,765

2,619992

0,084799

1

0,156581

0,400216

22580,965717

F10

2,166943

0,004420

627,1

0,800705

0,081373

1

0,059935

0,005303

0,327350

636,788893

208,452965

F11

10,765540

0,028227

627,1

2,067390

0,089953

1

0,038731

0,033873

0,418197

5835,119626

2440,226963

F12

1,667537

0,007961

627,1

2,606635

0,095526

1

0,062912

0,009554

0,491911

1965,753262

966,975221

F13

5,751148

0,013085

618,123

2,796217

0,095383

1

0,028938

0,015702

0,467252

3292,421234

1538,391142

F14

6,021427

0,014643

570,282

3,412175

0,092163

1

0,025308

0,017572

0,463177

3279,526971

1519,002751

F15

7,334195

0,016300

548,1

3,355490

0,092918

1

0,024917

0,019560

0,459397

3747,524496

1721,599913

F16

15,290897

0,051281

548,1

2,329897

0,068635

1

0,032501

0,061538

0,434262

5227,008286

2269,891259

F17

2,490544

0,003626

548,1

2,740121

0,050000

1

0,009695

0,004352

0,472871

217,584093

102,889272

F18

28,898224

0,158974

548,1

2,914720

0,063958

1

0,041394

0,190768

0,407863

14667,112671

5982,172810

F19

6,998982

0,025004

548,1

1,327231

0,053370

1

0,051180

0,030005

0,370048

1668,870640

617,562013

F20

2,607502

0,006087

548,1

1,277203

0,050342

1

0,033484

0,007304

0,351641

369,222972

129,833922

F21

11,289615

0,033011

548,1

2,607045

0,054115

1

0,021526

0,039614

0,398024

2255,045737

897,563021

F22

107,946839

0,632444

548,1

3,388089

0,057150

1

0,037981

0,758932

0,405479

52214,787825

21172,009840

F23

170,265994

1,125948

854,238

4,141609

0,050413

0,6

0,031963

1,351138

0,403795

69887,999643

28220,435503

F24

12,955399

0,046591

548,1

1,688081

0,050000

0,7

0,055526

0,055909

0,361418

2795,458888

1010,328317

F25

6,974176

0,031940

548,1

1,971457

0,053079

1

0,041553

0,038327

0,381126

1994,570996

760,182538

F26

3,297855

0,002785

548,1

1,150180

0,087068

1

0,010789

0,003342

0,358370

234,369194

83,990855

F27

7,554789

0,019978

713,509

2,194939

0,054220

1

0,016432

0,023973

0,403032

1264,940287

509,811030

F28

5,368754

0,026620

1119,1

1,861150

0,061626

0,8

0,027655

0,031944

0,386257

1829,510738

706,661208

F29

2,196659

0,017198

1119,1

0,635201

0,097385

1

0,084084

0,020637

0,290775

1534,363890

446,154233

F30

16,265657

0,102499

1109,96

1,816166

0,050000

1

0,031260

0,122998

0,385289

6149,912482

2369,492399

F31

8,580370

0,035385

1119,1

1,247818

0,050000

1

0,029532

0,042463

0,348153

2123,129653

739,174856

F32

4,146027

0,031739

1119,1

0,966888

0,050000

1

0,070749

0,038087

0,301209

1904,357300

573,609104

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 110

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

A t/ha/yr

R

LS

K

P

ΣΑ.t/ha/yr

48,201137

0,476147

1119,1

3,160355

0,050000

5,608355

0,019541

1119,1

1,471707

0,050000

0,7

0,039901

0,571376

0,399356

28568,809558

11409,113815

1

0,021155

0,023449

0,350717

1172,462622

F35

5,226199

0,020256

1119,1

1,041768

411,203089

0,050000

1

0,033246

0,024308

0,334506

1215,389300

F36

41,793623

0,329424

1119,1

406,555577

2,979024

0,049999

1

0,023643

0,395309

0,381504

19765,463976

7540,595760

F37

43,887993

0,380377

F38

32,720911

0,114050

1315,87

2,470306

0,051098

1

0,028607

0,456453

0,394990

25024,490222

9884,427338

884,213

2,031794

0,049907

1

0,019438

0,136860

0,381587

6842,980792

2611,195920

F39

18,547343

0,092433

882,445

1,903047

0,049955

1

0,029703

F40

0,110919

0,381052

5545,956829

2113,297017

9,742542

0,061320

983,964

2,196354

0,050000

0,8

0,036405

0,073583

0,377149

3679,172493

1387,597276

F41

4,175861

0,026606

1119,1

1,501393

0,050000

1

0,037921

0,031928

0,376406

1596,381473

600,887524

F42

3,015646

0,020232

1119,1

1,514702

0,050000

1

0,039578

0,024278

0,384482

1213,908506

466,726572

F43

2,891241

0,029823

1119,1

1,286852

0,050000

1

0,071625

0,035787

0,354849

1789,359490

634,952968

F44

57,283432

0,384609

951,598

2,230626

0,049981

1

0,031643

0,461531

0,377899

23076,557554

8720,609040

F45

4,767966

0,010848

432,122

0,621494

0,050000

1

0,084717

0,013017

0,290585

650,872913

189,133615

F46

48,395349

0,196335

468,085

1,736570

0,049980

0,7

0,071326

0,235601

0,342876

11780,073265

4039,108214

F47

37,216346

0,162811

393,7

1,944608

0,067959

1

0,054419

0,195373

0,355397

12644,622981

4493,861923

F48

25,108475

0,074943

393,7

1,491739

0,082455

0,7

0,066746

0,089932

0,340005

6817,045809

2317,826420

F49

14,551187

0,045156

342,341

1,427395

0,129041

1

0,044780

0,054187

0,342168

4930,608061

1687,094932

F50

1,483566

0,001739

294,2

0,769291

0,104984

1

0,041511

0,002087

0,333128

175,593110

58,494988

F51

16,216783

0,065514

338,34

1,633959

0,078130

1

0,069126

0,078617

0,343596

5810,287524

1996,388818

F52

11,964105

0,019027

312,08

1,177492

0,070864

1

0,043029

0,022832

0,344293

1608,689405

553,859846

F53

3,214743

0,004701

294,2

0,919712

0,092510

1

0,046614

0,005641

0,309891

450,121712

139,488453

F54

18,045975

0,040011

294,2

1,675106

0,083279

1

0,041141

0,048013

0,332696

3656,449597

1216,484559

F55

10,899619

0,026836

301,045

1,908935

0,095812

1

0,036252

0,032203

0,349757

2610,748612

913,126799

F56

26,310554

0,074427

350,319

0,918536

0,166120

0,8

0,065042

0,089312

0,297916

8781,598883

2616,174684

F57

2,190159

0,002684

354

0,538481

0,070000

1

0,064295

0,003221

0,287454

225,477617

64,814397

F58

1,615307

0,002039

354

0,676624

0,070000

1

0,052707

0,002447

0,304360

171,299544

52,136721

F59

69,853323

0,095415

354

1,268808

0,072723

0,8

0,045055

0,114498

0,342373

9869,064576

3378,902446

F60

8,137803

0,007813

354

1,440343

0,100000

1

0,047075

0,009376

0,344071

2343,969698

806,491014

9,249689

0,014197

0,095022

1

0,057821

0,017037

0,352812

AREA_km2

F33
F34

F61

354

1,579256

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

DR

ΣΑ. Έξοδο
Λεκάνης t/yr

C

A/A

Σ.Α. t/yr

3409,376856

1202,869123

478.152,1948

184.596,808

Σελίδα 111

Έτσι από τον παραπάνω πίνακα βλέπουμε ότι η συνολική ετήσια εδαφική
απώλεια υπολογίστηκε 478.152,1948 t/yr και

η συνολική ετήσια ποσότητα

φερτών υλών που φτάνει στην έξοδο των λεκανών απορροής μας είναι
184.596,808 t/yr.
4.6.2. Η μέθοδος Gavrilovič
Η μέθοδος προσδιορίζει την μέση ετήσια γενική διάβρωση ή υποβάθμιση
στις ορεινές λεκάνες απορροής των χειμαρρικών ρευμάτων. Η εξίσωση έχει την
ακόλουθη μορφή:

W = T ih i πi z 3 iF (m3 / έτος)
Ο υπολογισμός της εδαφικής διάβρωσης με την μέθοδο Gavrilovič έχει
αναπτυχθεί στην παράγραφο 3.6.2.2. Ο υπολογισμός του z παρουσιάζεται στον
πίνακα 20. και το W στον πίνακα 21.
Πίνακας 20.: Υπολογισμός του παράγοντα z
φ

J

J1/2

φ+J1/2

Ζ

Ζ3

Ζ3/2

0,482371

0,3

14,20

3,76774468

4,06774468

0,63504394

0,256101

0,50606426

A/A

x

y

F1

0,323645

F2

0,302042

0,392863

0,25

16,48

4,05980295

4,30980295

0,51140607

0,133751

0,36572009

F3

0,129284

0,401365

0,2

18,87

4,34367356

4,54367356

0,23577155

0,013106

0,11448197

F4

0,218063

0,500000

0,1

12,44

3,52764794

3,62764794

0,3955279

0,061877

0,24875148

F5

0,261549

0,343768

0,15

16,07

4,00821656

4,15821656

0,3738743

0,052261

0,22860642

F6

0,178187

0,421006

0,15

16,20

4,02435088

4,17435088

0,3131506

0,030709

0,17523864

F7

0,233003

0,559261

0,45

16,64

4,07937495

4,52937495

0,59022054

0,205609

0,45344173

17,68

4,20522294

4,45522294

0,51119269

0,133584

0,36549123

18,17

4,26287462

4,66287462

0,53921032

0,156774

0,39594721

F8

0,300175

0,382244

0,25

F9

0,268504

0,430679

0,4

11,27

3,35769266

3,45769266

0,54128763

0,158593

0,3982375

20,11

4,48394915

4,73394915

0,75008765

0,422023

0,64963291

F10

0,299481

0,522724

0,1

F11

0,345131

0,459097

0,25

F12

0,405142

0,504143

0,1

28,71

5,35794737

5,45794737

1,11478304

1,385387

1,17702457

F13

0,372031

0,476914

0,15

25,74

5,07307599

5,22307599

0,92671362

0,795860

0,89210982

F14

0,386024

0,460814

0,15

25,25

5,02516666

5,17516666

0,92058589

0,780177

0,88327608

F15

0,231512

0,464590

0,25

24,81

4,98052206

5,23052206

0,56258533

0,178060

0,421971

F16

0,306799

0,343173

0,25

21,90

4,67952989

4,92952989

0,51900621

0,139803

0,3739029

F17

0,174543

0,250000

0,15

26,41

5,13877417

5,28877417

0,23077963

0,012291

0,11086544

F18

0,350092

0,319789

0,35

18,98

4,35713208

4,70713208

0,52698966

0,146355

0,38256315

F19

0,393272

0,266852

0,2

15,12

3,88870158

4,08870158

0,4290905

0,079004

0,28107573

13,39

3,65959014

3,75959014

0,31219629

0,030429

0,1744382

17,94

4,23579981

4,48579981

0,25617187

0,016811

0,12965735

F20

0,329906

0,251708

0,1

F21

0,211059

0,270575

0,25

F22

0,305656

0,285752

0,5

18,73

4,32778234

4,82778234

0,42166726

0,074974

0,27381348

F23

0,287484

0,252066

0,55

18,55

4,30702914

4,85702914

0,35196433

0,043601

0,20880841

F24

0,330433

0,250000

0,25

14,30

3,78129607

4,03129607

0,33301831

0,036932

0,19217734

F25

0,280956

0,265397

0,2

16,21

4,0264128

4,2264128

0,31514196

0,031298

0,17691284

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

φ

J

J1/2

φ+J1/2

Ζ

Ζ3

Ζ3/2

0,435342

0,1

14,01

3,74335411

3,84335411

0,39109259

0,059819

0,24457912

18,47

4,29761562

4,44761562

0,14457394

0,003022

0,05497118

16,73

4,0900978

4,2900978

0,2626239

0,018114

0,13458646

A/A

x

y

F26

0,233743

F27

0,119903

0,271102

0,15

F28

0,198671

0,308129

0,2

F29

0,474762

0,486927

0,15

8,45

2,90700189

3,05700189

0,70670069

0,352945

0,59409141

F30

0,250889

0,250000

0,3

16,63

4,07808779

4,37808779

0,27460352

0,020707

0,14389945

F31

0,261472

0,250000

0,25

13,08

3,61618584

3,86618584

0,25272484

0,016141

0,12704919

F32

0,378450

0,250000

0,15

9,21

3,0348855

3,1848855

0,30132998

0,027361

0,16541067

F33

0,278482

0,250000

0,45

18,08

4,25224647

4,70224647

0,32737275

0,035085

0,18731122

F34

0,161753

0,250000

0,15

13,31

3,64809539

3,79809539

0,15358833

0,003623

0,0601918

11,88

3,44650548

3,59650548

0,17695976

0,005541

0,07444093

16,25

4,03110407

4,43110407

0,21544434

0,010000

0,10000061

F35

0,196813

0,250000

0,15

F36

0,194486

0,249997

0,4

F37

0,189638

0,255488

0,4

17,63

4,19828536

4,59828536

0,222788

0,011058

0,10515688

F38

0,191183

0,249533

0,35

16,26

4,03214583

4,38214583

0,2090567

0,009137

0,09558641

F39

0,316936

0,249776

0,3

16,20

4,02549376

4,32549376

0,34241909

0,040149

0,20037196

F40

0,363264

0,250000

0,3

15,82

3,97700893

4,27700893

0,38842084

0,058601

0,24207715

F41

0,302486

0,250000

0,15

15,74

3,96777015

4,11777015

0,31139196

0,030194

0,17376451

F42

0,285608

0,250000

0,15

16,55

4,06808309

4,21808309

0,30117957

0,027320

0,16528683

F43

0,535467

0,250000

0,15

13,69

3,699527

3,849527

0,51532367

0,136849

0,3699305

F44

0,370417

0,249903

0,45

15,89

3,98632663

4,43632663

0,4106633

0,069256

0,26316543

F45

0,334631

0,250000

0,15

8,44

2,90467726

3,05467726

0,25554743

0,016688

0,12918357
0,24629113

F46

0,403093

0,249902

0,35

12,61

3,55053517

3,90053517

0,39291552

0,060659

F47

0,196338

0,465481

0,35

13,74

3,70634591

4,05634591

0,37071598

0,050948

0,2257158

F48

0,245485

0,649002

0,3

12,35

3,51482574

3,81482574

0,60777901

0,224511

0,47382563

F49

0,126316

0,833663

0,3

12,54

3,54172274

3,84172274

0,40455252

0,066210

0,25731338

F50

0,123999

0,738284

0,1

11,76

3,4293877

3,5293877

0,32310301

0,033731

0,1836587

F51

0,245109

0,631896

0,25

12,67

3,5594803

3,8094803

0,59002525

0,205405

0,45321669

F52

0,179531

0,603201

0,2

12,73

3,56815078

3,76815078

0,4080654

0,067950

0,26067217

F53

0,203665

0,689102

0,1

9,87

3,1417527

3,2417527

0,45496689

0,094176

0,30688078

F54

0,127575

0,652223

0,25

11,72

3,42401811

3,67401811

0,30570531

0,028570

0,16902637

F55

0,090190

0,701530

0,25

13,22

3,63613806

3,88613806

0,24587981

0,014865

0,12192262
0,78145597

F56

0,263175

0,978532

0,3

8,97

2,99445321

3,29445321

0,84840459

0,610673

F57

0,270466

0,600000

0,1

8,22

2,8664403

2,9664403

0,48139275

0,111557

0,33400219

F58

0,156887

0,600000

0,1

9,45

3,07362978

3,17362978

0,29874075

0,026661

0,16328328

F59

0,173496

0,485811

0,4

12,56

3,54427708

3,94427708

0,33244838

0,036743

0,19168421

F60

0,140638

0,500000

0,15

12,71

3,56538918

3,71538918

0,26126245

0,017833

0,13354127

F61

0,188675

0,506060

0,2

13,50

3,67416657

3,87416657

0,3699088

0,050616

0,224979

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 113

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού
Πίνακας 21.: Αποτελέσματα της μεθόδου Gavrilovič
Α/Α

AREA_km2

F1
F2

Gavrilovic
Έξοδο
Λεκάνης t/yr

z(3/2)

w(m3/y)

w(t/y)

R
συντελεστής

3,1416

0,506064

36693,072409

20385,040227

0,407714

8311,273540

3,1416

0,3657201

14224,669842

7902,594357

0,519848

4108,144696

0,114482

3144,923513

1747,179729

0,505549

883,284928

0,2487515

1676,727101

931,515056

0,187445

174,607386

2935,376408

1630,764671

0,358690

584,939589

T

H

π

29,068713

1,3267

598,48

14,881637

1,3267

627,1

F3

10,510668

1,3267

627,1

3,1416

F4

2,579016

1,3267

627,1

3,1416

F5

4,912841

1,3267

627,1

3,1416

0,2286064

F6

7,510924

1,3267

627,1

3,1416

0,1752386

3440,059184

1911,143991

0,407829

779,419178

F7

81,762531

1,3267

627,1

3,1416

0,4534417

96898,817550

53832,676417

0,616762

33201,961397

F8

19,587048

1,3267

627,1

3,1416

0,3654912

18710,638683

10394,799268

0,643707

6691,206750

F9

47,789879

1,3267

613,77

3,1416

0,3959472

48403,995012

26891,108340

0,922428

24805,113912

F10

2,166943

1,3267

627,1

3,1416

0,3982375

2255,445359

1253,025200

0,575504

721,120772

F11

10,765540

1,3267

627,1

3,1416

0,6496329

18278,750595

10154,861442

0,934680

9491,546084

F12

1,667537

1,3267

627,1

3,1416

1,1770246

5129,838300

2849,910167

0,502006

1430,670760

F13

5,751148

1,3267

618,12

3,1416

0,8921098

13217,631294

7343,128497

0,687675

5049,688830

F14

6,021427

1,3267

570,28

3,1416

0,8832761

12641,290890

7022,939384

0,532733

3741,352821

F15

7,334195

1,3267

548,1

3,1416

0,421971

7069,695782

3927,608768

0,779083

3059,931870

F16

15,290897

1,3267

548,1

3,1416

0,3739029

13060,429682

7255,794268

0,650365

4718,912707

F17

2,490544

1,3267

548,1

3,1416

0,1108654

630,748302

350,415724

0,451603

158,248750

F18

28,898224

1,3267

548,1

3,1416

0,3825632

25254,569016

14030,316120

1,029668

14446,573622

F19

6,998982

1,3267

548,1

3,1416

0,2810757

4493,905140

2496,613967

0,497370

1241,741013

F20

2,607502

1,3267

548,1

3,1416

0,1744382

1039,039175

577,243986

0,692677

399,843795

F21

11,289615

1,3267

548,1

3,1416

0,1296574

3343,812737

1857,673743

0,409255

760,262928

F22

107,946

1,3267

548,1

3,1416

0,2738135

67519,688155

37510,937864

1,028637

38585,138053
49689,231499

F23

170,265

1,3267

854,24

3,1416

70321,504421

0,706601

12,955399

1,3267

548,1

3,1416

0,2088084
0,1921773

126578,708

F24

5687,463711

3159,702062

0,716020

2262,409061

F25

6,974176

1,3267

548,1

3,1416

0,1769128

2818,499239

1565,832911

0,666544

1043,696508

F26

3,297855

1,3267

548,1

3,1416

0,2445791

1842,538619

1023,632566

0,654306

669,769062

F27

7,554789

1,3267

713,51

3,1416

0,0549712

1234,987860

686,104366

0,480331

329,557051

F28

5,368754

1,3267

1119,1

3,1416

0,1345865

3370,153135

1872,307297

0,450363

843,217714

F29

2,196659

1,3267

1119,1

3,1416

0,5940914

6086,823092

3381,568384

0,222781

753,349513

F30

16,265657

1,3267

1110

3,1416

0,1438995

10827,892801

6015,496001

0,574766

3457,501021

F31

8,580370

1,3267

1119,1

3,1416

0,1270492

5084,551647

2824,750915

0,679906

1920,564587

F32

4,146027

1,3267

1119,1

3,1416

0,1654107

3198,677105

1777,042836

0,486418

864,384767

F33

48,201137

1,3267

1119,1

3,1416

0,1873112

42111,027250

23395,015139

0,557567

13044,276988

F34

5,608355

1,3267

1119,1

3,1416

0,0601918

1574,517858

874,732143

0,508004

444,367617

F35

5,226199

1,3267

1119,1

3,1416

0,0744409

1814,564789

1008,091550

0,420020

423,418848

F36

41,793623

1,3267

1119,1

3,1416

0,1000006

19493,392193

10829,662330

0,629312

6815,234803

F37

43,887993

1,3267

1315,9

3,1416

0,1051569

25310,589650

14061,438695

0,764160

10745,183247

F38

32,720911

1,3267

884,21

3,1416

0,0955864

11526,150310

6403,416839

0,602011

3854,928789

F39

18,547343

1,3267

882,45

3,1416

0,200372

13668,226603

7593,459224

0,587244

4459,211837

F40

9,742542

1,3267

983,96

3,1416

0,2420771

9671,885631

5373,269795

0,615734

3308,502325

F41

4,175861

1,3267

1119,1

3,1416

0,1737645

3384,401515

1880,223064

0,602641

1133,100326

F42

3,015646

1,3267

1119,1

3,1416

0,1652868

2324,841677

1291,578709

0,671780

867,656454

F43

2,891241

1,3267

1119,1

3,1416

0,3699305

4988,605843

2771,447690

0,657993

1823,592750

F44

57,283432

1,3267

951,6

3,1416

0,2631654

59788,445025

33215,802792

0,902535

29978,409830

F45

4,767966

1,3267

432,12

3,1416

0,1291836

1109,309323

616,282957

0,573400

353,376376

F46

48,395349

1,3267

468,09

3,1416

0,2462911

23253,214471

12918,452484

0,755448

9759,219480

F47

37,216346

1,3267

393,7

3,1416

0,2257158

13783,736717

7657,631509

0,773363

5922,130517

F48

25,108475

1,3267

393,7

3,1416

0,4738256

19521,364389

10845,202438

0,744909

8078,687367

F49

14,551187

1,3267

342,34

3,1416

0,2573134

5342,266751

2967,925973

0,814674

2417,891794

F50

1,483566

1,3267

294,2

3,1416

0,1836587

334,092648

185,607026

0,633975

117,670185

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 114

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

R
συντελεστής

Gavrilovic
Έξοδο
Λεκάνης t/yr

Α/Α

AREA_km2

T

H

π

z(3/2)

w(m3/y)

F51

16,216783

1,3267

338,34

3,1416

0,4532167

10364,057457

5757,809698

0,888403

5115,255238

F52

11,964105

1,3267

312,08

3,1416

0,2606722

4056,455196

2253,586220

0,759732

1712,120691

F53

3,214743

1,3267

294,2

3,1416

0,3068808

1209,663242

672,035134

0,517039

347,468258

F54

18,045975

1,3267

294,2

3,1416

0,1690264

3740,101218

2077,834010

0,771841

1603,756636

F55

10,899619

1,3267

301,05

3,1416

0,1219226

1667,373494

926,318608

0,868451

804,462110

F56

26,310554

1,3267

350,32

3,1416

0,781456

30019,542100

16677,523389

0,482955

8054,497259

F57

2,190159

1,3267

354

3,1416

0,3340022

1079,279892

599,599940

0,367772

220,516185

F58

1,615307

1,3267

354

3,1416

0,1632833

389,140033

216,188907

0,343811

74,328045

F59

69,853323

1,3267

354

3,1416

0,1916842

19755,250426

10975,139125

0,802127

8803,451688

F60

8,137803

1,3267

354

3,1416

0,1335413

1603,362782

890,757101

0,273700

243,799880

F61

9,249689

1,3267

354

3,1416

0,224979

3070,281877

1705,712154

0,360611

615,097804

902.748,56

501.526,98

w(t/y)

355.705,180

Η συνολική ετήσια εδαφική απώλεια υπολογίστηκε ίση με 501.526,98 t/y
και η μέση ετήσια εδαφική απώλεια των λεκανών υπολογίστηκε ίση με
8.221,75373 t/y. Ακολουθεί απεικόνιση της ετήσιας διάβρωσης W στον χάρτη 15.

Χάρτης 15.: Ετήσια διάβρωση W (t/y)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 115

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

4.6.3. Η μέθοδος Kronfeller - Kraus
Η μέθοδος προσδιορίζει το μέγιστο δυνατό φορτίο φερτών υλών ή του
μέγιστου δυνατού στερεοφορτίου γενικά και ιδίως μικρών ρευμάτων ορεινών και
πολύ ορεινών περιοχών και εκφράζεται σε όγκο (m3).
Πίνακας 22.: Αποτελέσματα της μεθόδου Kronfeller - Kraus
Α/Α

K

J

AREA_km2

Goλ

F1

427,955593

10,44

29,068713

129830,5197

99869,6305

F2

479,390758

19,14

14,881637

136528,8277

105022,1752

F3

496,450507

22,69

10,510668

118387,5552

91067,35017

F4

528,972799

32,68

2,579016

44584,75108

34295,96237

F5

519,188186

24,55

4,912841

62620,81824

48169,86019

F6

508,508407

18,99

7,510924

72534,1312

55795,48554

F7

280,751207

10,36

81,762531

237811,2134

182931,7026

F8

461,680344

14,69

19,587048

132823,9619

102172,2784

Συμπαγής Όγκος

F9

368,429769

11,96

47,789879

210522,0633

161940,0487

F10

530,719480

25,06

2,166943

28823,44044

22171,87726

F11

495,439288

25,18

10,765540

134327,8174

103329,0903

F12

532,844077

55,44

1,667537

49256,39524

37889,5348

F13

515,717923

30,98

5,751148

91882,39123

70678,76248

F14

514,604026

31,98

6,021427

99084,67662

76218,98202

F15

509,227861

28,27

7,334195

105573,1471

81210,11319

F16

477,823761

20,20

15,290897

147589,0199

113530,0153

F17

529,347326

42,65

2,490544

56223,39393

43248,76456

F18

428,539685

17,12

28,898224

212019,4329

163091,8715

F19

510,595292

19,26

6,998982

68820,22248

52938,63267

F20

528,852267

19,16

2,607502

26427,62959

20328,94584

F21

493,366458

17,72

11,289615

98690,71927

75915,9379

F22

227,692134

11,61

107,946839

285473,3982

219594,9217

F23

138,302206

5,48

170,265994

129115,425

99319,55768

F24

486,835336

15,37

12,955399

96958,78315

74583,67934

F25

510,696628

19,73

6,974176

70271,10321

54054,69477

F26

525,939559

22,11

3,297855

38344,90462

29496,08048

F27

508,329992

22,19

7,554789

85214,48276

65549,60212

F28

517,297998

21,83

5,368754

60628,84053

46637,56964

F29

530,593328

13,46

2,196659

15689,27291

12068,67147

F30

474,112144

13,48

16,265657

103925,8565

79942,96655

F31

504,176386

26,12

8,580370

112998,6799

86922,06149

F32

522,382942

14,23

4,146027

30823,3982

23710,30631

F33

367,219603

10,83

48,201137

191626,9064

147405,3126

F34

516,307387

13,64

5,608355

39501,31667

30385,62821

F35

517,888282

16,01

5,226199

43329,78658

33330,60506

F36

386,534125

12,04

41,793623

194483,5348

149602,7191

F37

380,111715

23,21

43,887993

387158,7095

297814,3919

F38

415,632664

8,59

32,720911

116877,5802

89905,83093

F39

465,536450

11,91

18,547343

102823,8448

79095,26524

F40

499,510592

10,76

9,742542

52384,50362

40295,77201

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 116

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Α/Α

K

J

AREA_km2

Goλ

Συμπαγής Όγκος

F41

522,258278

17,34

4,175861

37807,57882

29082,75294

F42

527,128300

18,64

3,015646

29628,97551

22791,51962

F43

527,653180

14,29

2,891241

21807,64549

16775,11191

F44

341,484293

10,96

57,283432

214328,7836

164868,2951

F45

519,790274

10,59

4,767966

26256,84385

20197,57219

F46

366,649499

8,54

48,395349

151573,7033

116595,1563

F47

400,950658

6,57

37,216346

98048,5357

75421,95054

F48

441,731106

8,39

25,108475

93007,36552

71544,12732

F49

480,659752

10,30

14,551187

72034,70265

55411,30973

F50

533,628878

16,12

1,483566

12762,92279

9817,632915

F51

474,297554

9,01

16,216783

69303,53012

53310,40778

F52

490,711461

10,25

11,964105

60195,45221

46304,19401

F53

526,289371

12,48

3,214743

21111,25871

16239,42977

F54

467,407440

8,76

18,045975

73895,37726

56842,59789

F55

494,908149

9,05

10,899619

48813,57158

37548,90122

F56

437,503501

12,35

26,310554

142132,286

109332,5277

F57

530,620920

14,99

2,190159

17420,38264

13400,29434

F58

533,066767

12,93

1,615307

11136,37862

8566,445093

F59

308,815050

12,32

69,853323

265766,1052

204435,4656

F60

505,964605

21,02

8,137803

86566,92316

66589,94089

F61

501,483962

19,27

9,249689

89365,31871

68742,55286

Χάρτης 16.: Εδαφική απώλεια με τη μέθοδο Kronfeller-Kraus (tn/yr)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 117

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5
5. Συμπεράσματα
Στους πίνακες 23 και 24, μπορούμε να δούμε τα αποτελέσματα όλων των
μεθόδων που χρησιμοποιήσαμε.
Πίνακας 23.: Αποτελέσματα όλων των μεθόδων - Τιμές

A/A

USLE t/yr

USLE
ΕΞΟΔΟΣ
t/yr










10 

69887,99964

28220,4355

70321,50442

49689,2315

387158,7095

239,0625719

52214,78782

21172,00984

53832,67642

38585,13805

285473,3982

179,6566658

47984,74856

18492,96448

37510,93786

33201,9614

265766,1052

151,3240019

28568,80956

11409,11381

33215,80279

29978,40983

237811,2134

137,4271879

25024,49022

9884,427338

26891,10834

24805,11391

214328,7836

121,8403334

23076,55755

9037,269629

23395,01514

14446,57362

212019,4329

110,095377

22580,96572

8720,60904

20385,04023

13044,27699

210522,0633

109,8307799

19765,46398

7540,59576

16677,52339

10745,18325

194483,5348

109,269254

14667,11267

5982,17281

14061,43869

9759,21948

191626,9064

103,8553541

12644,62298

4528,424477

14030,31612

9491,546084

151573,7033

100,8807082

GAVRILOVIC
t/yr

Gavrilovic
με R t/yr

KRONFELLER
– KRAUS t/yr

ΠΑΡΟΧΗ

Πίνακας 24.: Αποτελέσματα όλων των μεθόδων - Λεκάνες
A/A

USLE

USLE ΕΞΟΔΟΣ

GAVRILOVIC

Gavrilovic με
R

KRONFELLER
- KRAUS

ΠΑΡΟΧΗ










10 

F23

F23

F23

F23

F37

F23

F22

F22

F7

F22

F22

F22

F7

F7

F22

F7

F59

F7

F33

F33

F44

F44

F7

F59

F37

F37

F9

F9

F44

F44

F44

F9

F33

F18

F18

F46

F9

F44

F1

F33

F9

F33

F36

F36

F56

F37

F36

F9

F18

F18

F37

F46

F33

F37

F47

F1

F18

F11

F46

F36

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 118

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Οι στόχοι τους οποίους είχαμε θέσει στην παρούσα εργασία, ήταν οι εξής:
¾ Η έρευνα του χειμαρρικού περιβάλλοντος των λεκανών απορροής
του ποταμού Σπερχειού
¾ Ο προσδιορισμός των μορφομετρικών χαρακτηριστικών των
λεκανών απορροής της περιοχής έρευνας.
¾ Η μελέτη του κλίματος της περιοχής.
¾ Ο καθορισμός των χρήσεων γης καθώς και των γεωλογικών
χαρακτηριστικών της εν λόγω περιοχής.
¾ Ο προσδιορισμός της μέγιστης υδατοπαροχής των λεκανών
απορροής.
¾ Η εκτίμηση του κινδύνου διάβρωσης με τον προσδιορισμό της
στερεοπαροχής.
Αρχικά πραγματοποιήθηκε η ψηφιοποίηση των τοπογραφικών χαρτών της
Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού κλίμακας 1:50.000 και έγινε η οριοθέτηση των
λεκανών απορροής, η χάραξη του υδρογραφικού δικτύου και η σχεδίαση των
ισοϋψών καμπύλων της περιοχής έρευνας μέσω του λογισμικού ArcGIS 9.3.
Από την ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης και με την χρήση του ίδιου
προγράμματος, προσδιορίστηκαν με ακρίβεια τα μορφομετρικά χαρακτηριστικά
των 61 υπολεκανών απορροής.
Από την εξέταση των μορφομετρικών χαρακτηριστικών προκύπτει ότι στις
λεκάνες απορροής της περιοχής αναπτύσσονται σημαντικές κλίσεις οι οποίες
κυμαίνονται από 8,22% - 28,71% αποτελώντας έναν σημαντικό δείκτη των
δυνάμεων της διάβρωσης που ενεργούν στις λεκάνες απορροής.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 119

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Όσον αφορά την υψομετρία των λεκανών απορροής υπολογίστηκε ότι το
μέσο υψόμετρο των λεκανών κυμαίνεται μεταξύ 157,29 m – 1384,14 m, το
ελάχιστο μεταξύ 9,75 m – 478,51 m και το μέγιστο μεταξύ 284,28 m – 2269,09
m όπου σε συνδυασμό με τις κλίσεις που επικρατούν προσδιορίζουν το έντονο
ανάγλυφο της περιοχής έρευνας. Με βάση την έκταση που καταλαμβάνουν οι
λεκάνες απορροής παρατηρούμε ότι το εμβαδόν τους ποικίλει και συναντάμε
λεκάνες με έκταση 1,48 km2 η μικρότερη και 170,26 km2 η μεγαλύτερη.
Στην συνέχεια και εφόσον υπολογίστηκαν τα σπουδαιότερα μεγέθη που
εκφράζουν την μορφολογία της περιοχής μελετήσαμε το κλίμα της περιοχής
ενδιαφέροντος. Για την έρευνα του κλίματος χρησιμοποιήθηκαν οι βροχομετρικοί
σταθμοί του «Νεοχωρίου» που βρίσκεται στα 800 m υψόμετρο, των «Πιτσιωτών»
στα 800 m, των «Δυο Βουνών» στα 460 m, του «Ζηλευτού» στα 120 m, της
«Λαμίας» στα 144 m, του «Τριλόφου» στα 580 m, του «Τυμφρηστού» στα 850
m και της «Υπάτης» στα 286 m υψόμετρο. Για τα θερμοκρασιακά δεδομένα
χρησιμοποιήσαμε το μετεωρολογικό σταθμό της «Λαμίας» καθώς οι υπόλοιποι
σταθμοί δεν είχαν μετρήσεις θερμοκρασίας. Η έλλειψη δεδομένων, ο μικρός
αριθμός των σταθμών, η κακή κατανομή τους στο χώρο και η έλλειψη σταθμών
σε μεγάλα υψόμετρα αποτελεί ένα πανελλαδικό πρόβλημα που δυσχεραίνει την
ακρίβεια των αποτελεσμάτων.
Στην αρχή ελέγχθηκε η ομοιογένεια των μετεωρολογικών δεδομένων και
υπολογίστηκε το μέσο ετήσιο ύψος βροχής των οχτώ σταθμών χρησιμοποιώντας
ως σταθμό βάσης το σταθμό του «Νεοχωρίου», ο οποίος εμφάνιζε και το
μεγαλύτερο ύψος βροχής με 1426,4 mm, με δεύτερο το σταθμό του
«Τυμφρηστού» με 1119,1 m, το σταθμό των «Πιτσιωτών» να εμφανίζει μέσο
ετήσιο ύψος βροχής 851,3 mm, στην συνέχεια ακολουθεί ο σταθμός των «Δυο
Βουνών» με 627,1 mm, της «Υπάτης» με 548,1 m, του «Τριλόφου» με 393,7 m,
της «Λαμίας» με 354,0 m και του «Ζηλευτού» με 294,2 mm, ενώ η μέση ετήσια
θερμοκρασία του μετεωρολογικού σταθμού της «Λαμίας» ήταν 16,6 οC και στη
συνέχεια

καταρτίστηκαν

τα

ομβροθερμικά

διαγράμματα

της

περιοχής

ενδιαφέροντος.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 120

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Για τον προσδιορισμό του ποσοστού των χρήσεων γης της περιοχής έρευνας
έγινε χρήση του Corine Land Cover 2000 και προέκυψε ο χάρτης φυτοκάλυψης
με 7 κατηγορίες φυσικής βλάστησης όπου σε συνδυασμό με την πλούσια πανίδα
συνθέτει ένα πλούσιο και ισχυρό οικοσύστημα. Συγκεκριμένα η χλωριδική
σύνθεση της λεκάνης του Σπερχειού ποταμού είναι πολυποίκιλη με παρουσία 4
χαρακτηριστικών ζωνών , των εξής παρακάτω: ζώνη της ευμεσογειακής
βλάστησης με κύριαρχα είδη τα Quercus coccifera , Pistacia lentiscus, την
παραμεσογειακή ζώνη με κυρίαρχα είδη τα Quercus coccifera και Quercus

frainetto, την ζώνη της ελάτης και των παραμεσόγειων κωνοφόρων με κυρίαρχο
είδος την Αbies borisii -regis και Abies cephalonica . Και τέλος με σημαντική
συμμετοχή στην υδραυλική κατάσταση του ποταμού την υγρόφιλη αζωνική
βλάστηση που καταλαμβάνει σημαντικό μέρος των όχθεων του ποταμού με
κυριότερα είδη τα Platanus orientalis και Salix alba. Παρατηρούμε λοιπόν ότι το
ποσοστό δάσωσης της περιοχής είναι ιδιαίτερα υψηλό με αποτέλεσμα να ασκεί
σημαντική προστατευτική και υδρολογική επίδραση απέναντι στα εκτατικά
χειμαρρικά φαινόμενα.
Όσον αφορά το μητρικό πέτρωμα έγινε έρευνα του γεωλογικού υποθέματος
της περιοχής η οποία βασίστηκε στην ψηφιοποίηση του υδρολιθολογικού χάρτη
της Ελλάδος 1:50.000 του Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών
(ΙΓΜΕ), και την ψηφιοποίηση του. Από την ψηφιοποίηση του χάρτη προέκυψε ότι
στην περιοχή έρευνας παρουσιάζονται 3 κατηγορίες Γεωλογικών σχηματισμών
από τα οποία τον κυρίαρχο γεωλογικό σχηματισμό αποτελεί ο Αδιαπέρατος
Σχηματισμός-φλύσχης με ποσοστό 55,42%.
Στην

συνέχεια

με

την

βοήθεια

εμπειρικών

(στοχαστικών)

τύπων

υπολογίστηκε ο μέσος όρος των μέγιστων παροχών των λεκανών απορροής και
διαπιστώσαμε ότι οι λεκάνες που παρουσιάζουν την μέγιστη παροχή είναι η
Υπολεκάνη 23 με 239,062 m3/sec, η Υπολεκάνη 22 με 179,656 m3/sec, η
Υπολεκάνη 7 με 151,324 m3/sec και η Υπολεκάνη 59 με 137,427 m3/sec.
Τα αποτελέσματα θεωρούνται φυσιολογικά καθώς η παροχή είναι ανάλογη του
παράγοντα F με την συμμετοχή διαφόρων σταθερών κυρίως συντελεστών.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 121

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Για τον προσδιορισμό της στερεοπαροχής χρησιμοποιήθηκαν τρία εμπειρικά
μοντέλα που είναι τα εξής:
Η Παγκόσμια Εξίσωση Εδαφικής Απώλειας
Η μέθοδος Gavrilovič
Η μέθοδος Kronfeller-Kraus
Με την χρήση της Παγκόσμιας Εξίσωσης Εδαφικής Απώλειας, υπολογίστηκε
η συνολική ετήσια εδαφική απώλεια ίση με 478.152,1948 t/y. Οι λεκάνες που
παρουσιάζουν τον υψηλότερο κίνδυνο εδαφικής απώλειας είναι η Υπολεκάνη 23
με 69.887,99964 t/y, η Υπολεκάνη 22 με 52.214,78782 t/y, η
Υπολεκάνη 7 με 47.984,74856 t/y και η Υπολεκάνη 33 με 28.568,80956
t/y. Για τις υψηλές τιμές εδαφικής απώλειας ευθύνονται κυρίως το μεγάλο ύψος
βροχόπτωσης καθώς και η μορφολογία των λεκανών απορροής εφόσον η περιοχή
είναι κατά κύριο λόγο ορεινή με έντονες κλίσεις.
Στην συνέχεια και λαμβάνοντας υπόψη τον βαθμό εκφόρτισης φερτών υλών
DR υπολογίστηκε η συνολική ετήσια ποσότητα φερτών υλών που φτάνει στην
έξοδο των λεκανών απορροής ίση με 184.596,808 t/y. Οι υπολεκάνες που
υπολογίστηκαν ότι παρουσιάζουν την μεγαλύτερη απώλεια στην έξοδο είναι η
Υπολεκάνη 23 με 28.220,4355 t/y, η Υπολεκάνη 22 με 21.172,00984 t/y,
η Υπολεκάνη 7 με 18.492,96448 t/y και η Υπολεκάνη 33 με 11.409,11381
t/y. Ο λόγος της υψηλής εδαφικής απώλειας στην έξοδο των υπολεκανών
οφείλεται στο μεγάλο εμβαδόν των λεκανών και στις έντονες κλίσεις των
κεντρικών κοιτών τους.
Η επόμενη μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την εκτίμηση της υποβάθμισης
της περιοχής έρευνας έγινε με την βοήθεια του μοντέλου του Gavrilovič. Από την
εφαρμογή του μοντέλου προέκυψε ότι η συνολική ετήσια εδαφική απώλεια
υπολογίστηκε ίση με 501.526,98 t/y . Την μεγαλύτερη υποβάθμιση την
εμφανίζει η Υπολεκάνη 23 με 70.321,50442 t/y, η Υπολεκάνη 7 με
53.832,67642 t/y, η Υπολεκάνη 22 με 37.510,93786 t/y και η
Υπολεκάνη 44 με 33.215,80279 t/y. Οι υψηλές τιμές υποβάθμισης που
εμφανίζονται στις υπολεκάνες οφείλεται στο μεγάλο εμβαδόν τους, στο υψηλό

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 122

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

μέσο ετήσιο ύψος βροχής και του μεγάλου συντελεστή διάβρωσης που ασκείται
σε αυτές λόγω των έντονων μέσων κλίσεων της επιφάνειας των λεκανών.
Κατόπιν κρίθηκε αναγκαίο να υπολογίσουμε την εδαφική απώλεια στην
έξοδο των υπολεκανών με την χρήση του μοντέλου Gavrilovič λαμβάνοντας όμως
υπόψη και τον συντελεστή κατακράτησης φερτών υλών R. Από την εφαρμογή
της μεθόδου προέκυψε ότι η εδαφική απώλεια στην έξοδο των λεκανών
απορροής ισούται με 355.705,180 t/y. Οι λεκάνες που παρουσιάζουν υψηλό
κίνδυνο υποβάθμισης στην έξοδο είναι η Υπολεκάνη 23 με 49.689,2315 t/y,
η Υπολεκάνη 22 με 38.585,13805 t/y, η Υπολεκάνη 7 με 33.201,9614
t/y και η Υπολεκάνη 44 με 29.978,40983 t/y. Η υψηλή αυτή επικινδυνότητα
οφείλεται στα χαρακτηριστικά των λεκανών όπως το μεγάλο εμβαδόν, η μεγάλη
περίμετρος, το μήκος των κεντρικών και των δευτερευουσών κοιτών καθώς και
το υψόμετρο τους.
Και τα δύο παραπάνω μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν παρουσιάζουν
διάφορα πλεονεκτήματα αλλά και μειονεκτήματα κατά την εφαρμογή τους. Στην
περίπτωση της πρώτης μεθόδου (USLE), η κύρια αιτία που καθιστά το μοντέλο
από τις πιο δημοφιλείς μεθόδους είναι η απλότητα της εφαρμογής της και η
ευκολία στην συλλογή των δεδομένων που απαιτεί.
Παρόλα αυτά θα πρέπει να αναφέρουμε ότι η ΠΕΕΑ υπολογίζει την εδαφική
διάβρωση πολλαπλασιάζοντας εντελώς διαφορετικά μεγέθη, τα οποία εκφράζουν
βροχόπτωση, εδαφολογικά χαρακτηριστικά, τοπογραφικές κλίσεις, φυτοκάλυψη
και πρακτικές ελέγχου της διάβρωσης ενώ στην πραγματικότητα η διάβρωση δεν
μπορεί να προσεγγιστεί με τόσο απλουστευμένο τρόπο.
Επίσης μία ακόμα σημαντική αδυναμία της μεθόδου είναι ο υπολογισμός του
συντελεστή διαβρωτικότητας της βροχόπτωσης, ο οποίος είναι ο σημαντικότερος
παράγοντας για την σωστή και αποτελεσματική χρήση της εξίσωσης. Για τον
υπολογισμό του απαιτείται η ύπαρξη αρκετών και σημαντικών μετεωρολογικών
παρατηρήσεων.
Τέλος η ΠΕΕΑ έχει αναπτυχθεί με βάση δεδομένα μικρών εδαφικών
εκτάσεων με σχετικά ομοιόμορφα τοπογραφικά, εδαφολογικά και υδρολογικά
χαρακτηριστικά και επομένως η εφαρμογή της σε λεκάνες απορροής μεγάλης
κλίμακας είναι προβληματική.
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 123

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Στην περίπτωση της δεύτερης μεθόδου (μέθοδος Gavrilovič) παρουσιάζεται
ευκολία στην εφαρμογή της γιατί δεν περιέχει παράγοντες για τους οποίους
υπάρχει αδυναμία συγκέντρωσης στοιχείων είτε παντελή έλλειψη στοιχείων. Για
τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται ευρέως για την αναγνώριση περιοχών με υψηλούς
ρυθμούς διάβρωσης που μπορεί να οδηγήσουν στην ερημοποίηση του εδάφους
εάν δεν ληφθούν απαραίτητα μέτρα. Η αδυναμία της μεθόδου εντοπίζεται στον
υπολογισμό του συντελεστή θερμοκρασίας και του μέσου ετήσιου ύψους βροχής
καθώς κάποιες φορές δεν είναι διαθέσιμες οι μετεωρολογικές παρατηρήσεις των
περιοχών

ενδιαφέροντος.

Όπως

αναφέραμε

και

παραπάνω

η

έλλειψη

μετεωρολογικών παρατηρήσεων αποτελεί ένα πανελλαδικό πρόβλημα που
δυσκολεύει την διεξαγωγή τέτοιων εφαρμογών.
Και τα δύο αυτά υδρολογικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν ως εφαρμογή
των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών αποτελούν ένα πολύ χρήσιμο
εργαλείο για τον υπολογισμό της εδαφικής απώλειας αλλά έχουν και τη
δυνατότητα να προσαρμόζονται σε τυχόν μελλοντικές ακραίες συνθήκες και να
προσδιορίζουν την επίδραση της αλλαγής αυτής στο φυσικό περιβάλλον.
Το τελευταίο στάδιο της εργασίας ήταν ο υπολογισμός του μεγέθους του
μέγιστου φορτίου φερτών υλών που μπορεί να αποτεθεί στο κώνο πρόσχωσής
τους λόγω στερεομεταφοράς μετά από έκτακτο πλημμυρικό γεγονός. Το
μέγεθος αυτό προσδιορίζεται με τον τύπο του Kronfeller-Kraus και τα
αποτελέσματα που προέκυψαν κατέδειξαν ότι οι λεκάνες που παρουσιάζουν την
μεγαλύτερη επικινδυνότητα είναι η Υπολεκάνη 37 με 387.158,7095 t/y, η
Υπολεκάνη 22 με 285.473,3982 t/y, η Υπολεκάνη 59 με 265.766,1052
t/y και η Υπολεκάνη 7 με 237.811,2134 t/y λόγω του μεγάλου εμβαδού των
λεκανών και των έντονων κλίσεων των κοιτών.
Αξιολογώντας τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης καταλήγουμε στα
εξής συμπεράσματα :
1. Προτείνουμε να δημιουργηθούν διάφοροι τύποι φραγμάτων που η λειτουργία
τους να συμβάλει στις εξής κατευθύνσεις :
- Μείωση της ταχύτητας ροής – παροχής

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 124

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

- Μείωση της κλίσης της κεντρικής κοίτης ώστε να επιτευχθεί η κατάλληλη
κλίση αντιστάθμισης.
- Συγκράτηση φερτών υλών (μερικώς ή ολοκληρωτικά).
- Διόδευση της πλημμυρικής αιχμής.
2. Δημιουργία διαφόρων τύπων φυτοτεχνικών έργων και κατάλληλου
δασοκομικού σχεδιασμού για την ανόρθωση των υποβαθμισμένων δασών και
δασικών εκτάσεων.
3. Ουσιαστική απαγόρευση της βόσκησης.
4. Μικρά τεχνικά έργα όπως τοίχοι αντιστήριξης, συρματοκιβώτια με λίθους
κτλ.
Συνοψίζοντας θα ήθελα να τονίσω το γεγονός ότι ο σκοπός της συγκεκριμένης
διατριβής είναι να αναδείξει τα προβλήματα της γενικότερης περιοχής και να
επισημάνει τις περιοχές που χρίζουν άμεσης βοήθειας. Πιο συγκεκριμένα στις
λεκάνες απορροής με κωδικό αριθμό 23, 22, 44, 33 και 7 επιβάλλεται να
πραγματοποιηθούν όλα τα παραπάνω προτεινόμενα μέτρα.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 125

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ελληνική Βιβλιογραφία
Αμπελίδης Θ., Μπέλλος Κ.,(2006) Επεξεργασία υδρολογικών δεδομένων της
περιοχής

Καβάλας

Ξάνθης

δίνοντας

έμφαση

στους

αυτόματους

μετεωρολογικούς σταθμούς, Στο 10ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΥΕ , Ξάνθη.
Διαμαντής Ι. (2001) Ερευνητικό Πρόγραμμα : Διερεύνηση Συνθηκών Ύδρευσης
Δήμων και Κοινοτήτων (από πλευράς επάρκειας, ποιότητας νερού , προστασίας
σημείων ύδρευσης) Νομού Ξάνθης – Προοπτικές , Ξάνθη, Τομέας Γεωτεχνικής
Μηχανικής . Έρευνα που εκπονήθηκε για λογαριασμό της ΤΕΔΚ Ξάνθης
Κουτσογιάννης Δ., (1997) Στατιστική Υδρολογία. Έκδοση 4. Αθήνα : Εθνικό
Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Τομέας Υδατικών Πόρων.
Κουτσογιάννης Δ., Ξανθόπουλος Θ., (1999) Τεχνική Υδρολογία Έκδοση 3. Αθήνα
: Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Τομέας Υδατικών Πόρων.
Κωτούλας

Δ. , (2001) Υδρολογία και Υδραυλική Φυσικού Περιβάλλοντος,

Θεσσαλονίκη : Α.Π.Θ., Τμήμα Εκδόσεων.
Κωτούλας Δ., (2001) Ορεινή Υδρονομική Τόμος Ι : Τα ρέοντα ύδατα ,
Θεσσαλονίκη : Α.Π.Θ., Τμήμα Εκδόσεων.
Μάρης Φ. (2000) Το χειμαρρικό Περιβάλλον των Φυσικών Λιμνών της Ελλάδας.
Διδακτορική Διατριβή. Θεσσαλονίκη, Α.Π.Θ.
Μάρης Φ., Βασιλείου Α. , Δεληαποστόλου Δ. , Αϊδονόγλου Ζ. (2006) Εκτίμηση της
στερεοπαροχής στις ορεινές λεκάνες απορροής της νήσου Θάσου με τη χρήση της
εξίσωσης εδαφικής απώλειας (USLE) με την συνεργασία των Γ.Σ.Π. Στο 10ο
Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΥΕ , Ξάνθη.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 126

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Μάρης Φ., Μαρίνος Δ., (2005), Το πλημμυρικό πρόβλημα της Θράκης κατά την
τελευταία πεντηκονταετία, Επιστημονική Επετηρίδα του Τμήματος Δασολογίας &
Φυσικού Περιβάλλοντος, Τόμος αφιέρωμα στον Ομότιμο Καθηγητή κ. Δημήτριο
Κωτούλα.
Μιμίκου Μ., Μπαλτάς Ε., (2006) Τεχνική Υδρολογία , Αθήνα.
Παπαμήχου Ν., (1996) Δασικά Εδάφη , Β Βελτιωμένη Έκδοση, Θεσσαλονίκη,
Α.Π.Θ. Τμήμα Εκδόσεων.
Σακκάς Ι. (2004) Τεχνική Υδρολογία Τόμος 1 : Υδρολογία Επιφανειακών Υδάτων.
Στάθης Δ., Γούλας Κ. ,(2004) Έντονα πλημμυρικά γεγονότα στην Ελλάδα το
2002. Στο 1ο Πανελλήνιο Περιβαλλοντικό Συνέδριο , Ν.Ορεστιάδα.
Τσακίρης, Γ. (1995) Υδατικοί Πόροι : Ι. Τεχνική Υδρολογία. Αθήνα.
Χρυσάνθου Β., Πυλιώτης Α., (1995) Εκτίμηση της εισροής φερτών υλών σε έναν
ταμιευτήρα υπο κατασκευή. Στο 6ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΕΥΕ, Θεσσαλονίκη.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 127

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Διεθνής Βιβλιογραφία
Auerswald K., Schwertmann U., (1988) Modelle zur Erosionsmassnahmen unter
deutschen

Anbandendingugen

mit

dem

P-

Faktor

den

Allgemeinen

Bodenabtragsgleichnung (ABAG)
Fournier F., (1960) Glimat et erosion . Paris
Gavrilovič Sl.,(1972) Inzenjering o bujicn im tokovima i eroziji.Beogard
Hofman L., (1974) Bemerkungen zur Längenprofilgleichung vom Hampel.
Zeitschr. Wildbach - u. Lawinenverbau, Jg. 38 , Heft 2.
Jerzy W. Grzymala-Busse and Ming Hu, (2001)A Comparison of Several
Approaches to Missing Attribute Values in Data Mining, LNAI 2005, pp. 378−385,.
Jianguo Ma, (2001) Combining the USLE and GIS/Arcview for Soil Erosion
Estimation in Fall Creek Watershed in Ithaca, New York.
Kirkby , M.J. and Morgan R.P.C.(editors), (1980) Soil Erosion, John Wiley and
Sons, G. Britain.
Kostiantis S., Kotoylas A., Lykoudis S., Argiriou A., Menagias K., (2006) Filling
missing temperature values in weather data banks, 2nd IEE International
Conference on Intelligent Enviroment, Athens , Vol 1, pp 327-334
Kronfellner – Kraus G., (1985) Quantitative estimation of torrent erosion. Intern.
Symposium on Erosion Debris Flow and Disaster Prevention, Tsukuba Japan.
Lakshminarayan K., S. Harp & T. Samad, (1999) Imputation of Missing Data in
Industrial Databases, Applied Intelligence 11, 259–275.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 128

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Maris F., Iliadis L., Marinos D. (2004), Estimation of the torrential risk of Rodopi
mountainous watersheds, by a Fuzzy Decision Support System: The case of
Trapezoidal Membership function and Fuzzy conjunction, 7ο Πανελλήνιο
Γεωγραφικό συνέδριο, Ελληνική Γεωγραφική Εταιρεία, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Μυτιλήνη, 14-17 Οκτωβρίου, 22-229.
Maris F., Karagiorgos K., Anastasiadis S., Vassiliou A., Karagiannis I., (2006), Soil
loss evaluation in the Polifitou lake basin using Geographical Information System,
1ο

Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης

Περιβάλλοντος και Φυσικών πόρων του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης με
θέμα: «Sustainable Management and Development of Mountainous and Island
Areas», Νάξος και Κόρωνος Νάξος, 29 Σεπτεμβρίου έως 1 Οκτωβρίου.
Spartalis S., Iliadis L., Maris F., (2004), Using Fuzzy Sets, Fuzzy Relations, Alpha
Cuts and Scalar Cardinality to estimate the Fuzzy Entropy of a Risk evaluation
System: The case of Greek Thrace Torrential Risk, International Conference of
Computational Methods in Sciences and Engineering 2004 of the European
Society of Computational Methods in Sciences and Engineering, Athens,
Published at LECTURE SERIES ON COMPUTER AND COMPUTATIONAL SCIENCES
Volume 1, 2004 pp. 487-490 ,VSP International Science Publishers, Netherlands.
Spartalis S., Iliadis L., Maris F., (2005). An Innovative Risk Evaluation System
Estimating its own Fuzzy Entropy,

International Conference of Computational

Methods in Sciences and Engineering 2004, Published at JOURNAL OF
MATHEMATICAL AND COMPUTER MODELING, Elsevier Science.
Valentini C., (1930) Sistematione die torrenti a dei bacini montani ,Milano
Vetter M.,(1992) Ein Beitrag zur Berechnung des Festofftransports in Offenen
Gerinnen , Mitteilungen, Institut fűr Wasserwesen, Universität der Bundeswehr
Műnchen, Heft 42, pp 23 and 42.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 129

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Wischmeier, W.H. and Smith ,D.D.,(1978) Predicting Rainfall Erosion Losses, A
Guide to Conservation Planning , Agriculture Handbook No. 537, U.S. Department
of Agriculture , Washington , U.S.A.
Zarris D., Lykoudi E., Koutsogiannis D., (2002) Sediment Yield Estimation from a
Hydrographic survey : A case study for the Kremasta reservoir basin. At 5th
International Conference , Water Resources Management in the Era of
Transision. Athens 4-8/9, pp. 338 – 345.
Procceding of an international symposium (Synposium HS1) held from 8-9 july
2003 , during IUGG 2003 , the XXIII General Assembly of the international union
of

geodesy

and

geophysics

,

at

Sapoporo,

Japan

http://books.google.com/books?hl=el&lr=&id=27B4PSqgn3QC&oi=fnd&pg=PA22
4&dq=gavrilovic+soil+erosion+Fluvisol&ots=RsE_yhBluR&sig=NCUo2wFEQdq3EkhWay3Fo76Xag#PPA227,M1
http://eusoils.jrc.it/ESDB_Archive/ESDBv3/GoogleEarth/index.cfm

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 130

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
Σχήμα 1. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΠΙΤΣΙΩΤΑ.
Σχήμα 2. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ.
Σχήμα 3. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΖΗΛΕΥΤΟ.
Σχήμα 4. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΛΑΜΙΑ.
Σχήμα 5. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΤΡΙΛΟΦΟ.
Σχήμα 6. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ.
Σχήμα 7. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΥΠΑΤΗ.
Πίνακας 1. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΝΕΟΧΩΡΙΟΥ
Πίνακας 2. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΠΙΤΣΙΩΤΑ
Πίνακας 3. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ
Πίνακας 4. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΖΗΛΕΥΤΟΥ
Πίνακας 5. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ
Πίνακας 6. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΤΡΙΛΟΦΟΥ
Πίνακας 7. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ
Πίνακας 8. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΥΠΑΤΗΣ
Πίνακας 9. Θερμοκρασίες του Μ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ
Χάρτης 1. Μορφολογία της λεκάνης απορροής του Σπερχειού
Χάρτης 2. Υδρογραφικό δίκτυο περιοχής έρευνας
Χάρτης 3. Μέγιστη Παροχή από το Μέσο Όρο των παροχών
Χάρτης 4. Εδαφική απώλεια με την Παγκόσμια εξίσωση εδαφικής απώλειας (t/yr)
Χάρτης 5. Συντελεστής διαβρωτικότητας της βροχόπτωσης R
Χάρτης 6. Συντελεστής φυτοκάλυψης C
Χάρτης 7. Συντελεστής εδαφικής διαβρωσιμότητας Κ
Χάρτης 8. Τοπογραφικός συντελεστής LS
Χάρτης 9. Βαθμός ενδιάμεσης εκφόρτισης υλικών D R
Χάρτης 10. Εδαφική διάβρωση στην έξοδο (t/yr)
Χάρτης 11. Εδαφική απώλεια με την μέθοδο Gavrilovič (t/yr)
Χάρτης 12. Εδαφική απώλεια με την μέθοδο Gavrilovič στην έξοδο (t/yr)
Χάρτης 13. Mητρικό πέτρωμα
Χάρτης 14. Παράγοντας x
Xάρτης 15. Παράγοντας y
Χάρτης 16. Παράγοντας φ
Χάρτης 17. Συντελεστής διάβρωσης z
Χάρτης 18. Εδαφική απώλεια με την μέθοδο Κronfeller-Kraus (tn/yr)
Χάρτης 19. Μέση κλίση επιμέρους λεκανών απορροής (ποσοστό %)
Χάρτης 20. Βροχομετρικοί σταθμοί λεκάνης απορροής
Χάρτης 21. Φυτοκάλυψη σύμφωνα με το Corine 2000
Φωτογραφικό υλικό

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 131

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΠΙΤΣΙΩΤΑ
20000,0
15000,0
10000,0
ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΠΙΤΣΙΩΤΑ
5000,0
0,0
0,0

5000,010000,015000,020000,0

Σχήμα 1. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΠΙΤΣΙΩΤΑ.

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ
20000,0
15000,0
10000,0

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΔΥΟ 
ΒΟΥΝΑ

5000,0
0,0
0,0

5000,0

10000,0

15000,0

Σχήμα 2. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ.

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΖΗΛΕΥΤΟ
20000,0
15000,0
10000,0
ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΖΗΛΕΥΤΟ
5000,0
0,0
0,0

2000,0 4000,0 6000,0 8000,0

Σχήμα 3. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΖΗΛΕΥΤΟ.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 132

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΛΑΜΙΑ
20000,0
15000,0
10000,0
ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΛΑΜΙΑ
5000,0
0,0
0,0

2000,0 4000,0 6000,0 8000,0

Σχήμα 4. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΛΑΜΙΑ.

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΤΡΙΛΟΦΟ
20000,0
15000,0
10000,0
ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΤΡΙΛΟΦΟ
5000,0
0,0
0,0

5000,0

10000,0

Σχήμα 5. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΤΡΙΛΟΦΟ.

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ
20000,0
15000,0
10000,0

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐
ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ

5000,0
0,0
0,0 5000,010000,015000,020000,025000,0
Σχήμα 6. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 133

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΥΠΑΤΗ
20000,0
15000,0
10000,0
ΝΕΟΧΩΡΙ ‐ ΥΠΑΤΗ
5000,0
0,0
0,0

5000,0

10000,0

15000,0

Σχήμα 7. Διπλή αθροιστική καμπύλη των σταθμών ΝΕΟΧΩΡΙ – ΥΠΑΤΗ.

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 134

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 1. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΝΕΟΧΩΡΙΟΥ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΝΕΟΧΩΡΙ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΔΕΗ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 800

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

ΕΤΟΣ

1980-1981

289,4

282,4

435,3

330,3

250,3

79,6

120,5

71,7

20,3

4,3

32,7

88,7

2005,5

1981-1982

139,8

173,4

509,3

85,7

230,6

239,9

171,9

141,8

34,0

19,2

16,1

22,0

1783,7

1982-1983

138,1

278,6

263,8

56,5

180,9

93,3

48,3

69,9

86,7

31,6

57,8

30,7

1336,2

1983-1984

159,0

334,3

266,0

241,4

232,4

182,8

213,9

98,6

5,9

9,3

111,4

33,2

1888,2

1984-1985

0,7

247,1

160,9

403,8

110,0

197,4

207,8

52,1

28,6

14,5

0,2

4,3

1427,4

1985-1986

112,9

409,5

82,5

277,7

348,0

164,0

162,8

165,0

55,3

36,0

18,8

34,4

1866,9

1986-1987

197,9

67,5

237,7

313,1

148,1

257,5

117,0

60,7

49,4

10,8

14,2

8,4

1482,3

1987-1988

247,4

231,3

190,1

146,1

191,8

162,4

95,8

50,8

14,4

1,2

0,8

23,9

1356,0

1988-1989

76,2

392,5

184,4

30,6

230,7

172,9

147,4

106,5

28,5

83,0

9,8

11,2

1473,7

1989-1990

122,6

142,9

129,1

13,4

71,8

25,5

100,5

85,9

23,8

8,5

80,6

9,5

814,1

1990-1991

73,3

171,1

512,2

118,7

215,2

139,8

179,4

152,9

11,6

10,3

51,4

2,6

1638,5

1991-1992

99,0

274,8

50,5

42,0

57,2

148,2

163,4

144,8

122,2

9,0

0,0

25,4

1136,5

1992-1993

52,1

65,0

233,2

156,8

471,6

185,9

63,9

136,4

42,2

0,0

0,0

14,8

1421,9

1993-1994

15,4

310,3

199,8

325,6

357,1

44,5

121,0

101,5

27,9

49,8

27,9

0,0

1580,9

1994-1995

354,6

185,7

128,3

349,0

41,9

367,2

111,0

47,7

5,7

81,3

52,1

42,2

1766,6

1995-1996

45,0

118,4

255,7

194,0

270,9

262,3

74,5

39,1

7,5

31,9

43,9

52,5

1395,7

1996-1997

127,4

187,0

275,5

387,8

52,6

185,9

120,9

58,7

27,4

0,0

41,1

16,5

1480,8

1997-1998

94,7

210,8

213,7

37,4

110,8

95,1

31,4

129,7

21,1

0,0

22,2

78,1

1045,0

1998-1999

42,2

445,6

149,5

73,0

65,8

229,3

79,9

20,0

2,9

132,3

22,2

36,5

1299,1

1999-2000

136,3

372,4

59,0

27,3

151,1

46,3

30,5

21,7

14,3

10,8

2,9

16,5

889,0

2000-2001

94,3

70,6

71,4

158,0

134,5

93,9

110,6

18,2

12,5

32,5

56,5

13,7

866,8

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

2618,3

4971,1

4608,0

3768,1

3923,2

3373,7

2472,3

1773,7

642,2

576,4

662,6

565,2

29954,8

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

124,7

236,7

219,4

179,4

186,8

160,7

117,7

84,5

30,6

27,4

31,6

26,9

1426,4

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

88,2

113,8

131,8

132,5

112,9

84,2

53,0

46,6

28,9

34,1

29,4

23,3

339,1

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

0,7

0,5

0,6

0,7

0,6

0,5

0,4

0,6

0,9

1,2

0,9

0,9

0,2

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

Συμπληρωμένες τιμές
  
Επέκταση

  

Ομογενοποιημένες τιμές

  

  

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 135

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 2. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΠΙΤΣΙΩΤΑ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΠΙΤΣΙΩΤΑ
1980-1981

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΔΕΗ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 800

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

ΕΤΟΣ

176,8

131,6

156,4

347,0

174,6

56,0

107,2

40,6

17,8

18,2

20,4

40,2

1286,8

1981-1982

77,0

147,4

270,7

105,0

241,4

254,4

126,6

163,0

33,2

0,0

13,0

30,0

1461,7

1982-1983

119,4

230,4

153,6

58,6

87,2

86,0

39,6

45,2

100,3

62,2

31,2

25,7

1039,4

1983-1984

115,0

160,7

188,0

89,6

156,2

127,0

173,6

82,8

9,6

13,8

101,4

27,0

1244,7

1984-1985

8,8

154,0

147,4

328,4

57,2

154,0

139,8

41,6

27,6

15,6

0,0

1,8

1076,2

1985-1986

110,6

284,4

45,8

114,1

204,8

119,8

93,2

78,6

67,6

33,2

18,6

9,2

1179,9

1986-1987

128,6

54,2

169,8

158,0

49,4

276,6

88,6

52,6

22,8

5,0

19,6

1,6

1026,8

1987-1988

179,2

190,2

112,4

142,2

245,4

104,4

58,0

38,4

16,6

0,0

1,2

17,4

1105,4

1988-1989

62,6

338,9

134,4

20,6

147,8

173,6

44,4

79,4

38,0

55,8

7,2

14,0

1116,7

1989-1990

112,5

83,8

129,2

23,1

49,2

36,0

74,7

53,6

14,8

1,2

87,6

6,0

671,7

1990-1991

50,1

135,1

301,7

100,4

114,3

100,6

161,6

112,5

14,0

36,2

69,0

5,7

1201,2

1991-1992

59,8

169,9

29,9

23,6

46,9

87,7

138,8

126,5

45,5

28,5

0,0

16,0

773,1

1992-1993

40,9

51,0

182,9

123,0

369,9

145,8

50,1

107,0

33,1

0,0

0,0

11,6

1115,4

1993-1994

12,1

243,4

156,7

255,4

280,1

34,9

94,9

79,6

21,9

39,1

21,9

0,0

1240,1

1994-1995

278,1

145,6

100,6

273,8

32,8

288,1

87,0

37,4

4,5

63,8

40,9

33,1

1385,8

1995-1996

35,3

92,9

200,6

152,2

212,5

205,8

58,4

30,7

5,9

25,0

34,4

41,2

1094,8

1996-1997

99,9

146,7

216,1

304,2

41,2

145,8

94,8

46,1

21,5

0,0

32,2

13,0

1161,6

1997-1998

74,3

165,3

167,6

29,3

86,9

74,6

24,6

101,7

16,6

0,0

17,4

61,3

819,7

1998-1999

33,1

349,5

117,3

57,2

51,6

179,8

62,7

15,7

2,2

103,8

17,4

28,6

1019,0

1999-2000

106,9

292,1

46,3

21,4

118,5

36,4

23,9

17,0

11,2

8,5

2,2

13,0

697,4

2000-2001

74,0

55,4

56,0

124,0

105,5

73,6

86,8

14,3

9,8

25,5

44,3

10,7

680,0

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

1955,0

3622,6

3083,6

2851,0

2873,6

2760,9

1829,4

1364,3

534,5

535,4

580,1

407,1

22397,4

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

93,1

172,5

146,8

135,8

136,8

131,5

87,1

65,0

25,5

25,5

27,6

19,4

1066,5

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

63,3

88,6

70,0

105,9

93,2

76,4

42,6

39,9

23,0

27,4

28,3

15,6

224,6

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

0,7

0,5

0,5

0,8

0,7

0,6

0,5

0,6

0,9

1,1

1,0

0,8

0,2

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

Συμπληρωμένες τιμές
Επέκταση
Ομογενοποιημένες τιμές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 136

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 3. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΔΥΟ ΒΟΥΝΑ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΔΕΗ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 460

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

ΕΤΟΣ

1980-1981

275,2

91,5

123,5

212,1

72,5

32,1

82,8

31,7

23,2

28,5

34,1

81,0

1088,4

1981-1982

95,2

147,0

116,5

71,9

172,1

171,3

182,2

201,7

27,1

23,9

23,0

46,4

1278,2

1982-1983

79,9

132,2

67,8

28,3

74,2

72,1

29,2

35,1

189,4

74,2

47,9

18,7

848,9

1983-1984

59,4

90,7

229,2

68,7

175,5

92,7

126,7

51,1

33,7

23,9

56,7

21,2

1029,6

1984-1985

24,1

91,0

168,0

132,1

17,4

91,9

77,7

36,8

18,1

24,7

17,4

38,5

737,6

1985-1986

147,4

178,3

59,4

63,7

42,2

57,2

29,3

68,7

104,9

33,1

74,3

18,1

876,4

1986-1987

180,8

56,3

65,6

129,1

77,0

138,2

115,9

35,5

65,4

28,3

25,3

17,4

934,7

1987-1988

119,2

90,3

52,5

113,4

113,2

88,9

33,6

30,9

11

0

0

0

653,0

1988-1989

50,7

224,9

153,4

14

65,6

153,9

26,8

46,3

26,4

39,5

0

0,8

802,3

1989-1990

78,3

59,3

85,9

24

36,9

27,5

72,1

37,5

0,4

1,1

110,1

18,6

551,7

1990-1991

43,7

202,9

238,2

142

64

95,4

112,2

48,7

0

34,5

109,3

1,8

1092,7

1991-1992

92,5

104,4

79,1

48,7

49,6

33,4

104,8

123,7

104,4

14,4

0

7

762,0

1992-1993

65,2

25,3

115,8

67,4

145,4

62,2

39,7

93,9

18,4

0

6,5

2,2

642,0

1993-1994

18,5

279,6

88,3

206,8

292

47,7

72,9

57,6

35,8

42,7

18

0

1159,9

1994-1995

354,3

146,9

81,6

145,2

12,1

148,4

60,4

40,7

7

111,7

25,3

150,4

1284,0

1995-1996

27,5

11,9

191,3

163

123,7

139,6

30,5

34,1

3,7

13,1

53

21,5

812,9

1996-1997

127,3

50,4

118,6

304,2

46,9

114,7

52,5

94,9

10,3

1

57,7

16,4

994,9

1997-1998

56

221,2

210,1

64,1

79,1

162,7

11,4

80,5

31,6

0

2,5

43,8

963,0

1998-1999

19,8

314,1

238,3

109,4

64,1

188,5

80,2

34,4

21,9

45,1

40,8

61,2

1217,6

1999-2000

136,0

132,3

115,6

43,6

104,9

45,6

57,8

20,2

49,4

18,4

17,4

27,6

769,0

2000-2001

81,8

56,3

104,4

115,9

123,4

58,5

98,8

55,3

18,3

110,6

17,4

17,4

858,1

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

2132,7

2706,9

2703,1

2267,4

1951,7

2022,5

1497,4

1259,3

800,4

668,7

736,8

610,0

19356,8

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

101,6

128,9

128,7

108,0

92,9

96,3

71,3

60,0

38,1

31,8

35,1

29,0

921,8

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

84,3

82,4

61,0

72,1

64,6

50,5

41,8

41,6

45,4

32,2

32,6

34,9

210,5

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

0,8

0,6

0,5

0,7

0,7

0,5

0,6

0,7

1,2

1,0

0,9

1,2

0,2

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

Συμπληρωμένες τιμές
Επέκταση
Ομογενοποιημένες τιμές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 137

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 4. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΖΗΛΕΥΤΟΥ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΖΗΛΕΥΤΟ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΥΠΕΧΩΔΕ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 120

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

1980-1981

125,7

102,7

45,6

188,8

33

4,5

40,3

5,6

5,8

9,9

15,2

33,3

ΕΤΟΣ
610,4

1981-1982

64

92,9

61

24,6

80,9

78,2

47,7

52,9

16,2

2,0

11,7

18,9

551,0

1982-1983

33,5

107,6

43

12,3

42,1

25,3

12

5,5

66

78,7

41,6

0,6

468,2

1983-1984

24,4

96,8

192,7

31,9

152,7

98

108

23,5

6,3

5,3

52

0,6

792,2

1984-1985

11

63,1

93,3

76,7

37,8

61,2

33,5

10,6

1,6

0

0

1,2

390,0

1985-1986

61,3

138,2

25,5

51

70,9

51,1

7,8

24,2

21,5

2,8

0

3,2

457,5

1986-1987

34

19,9

35,7

18

2,5

220,2

28,6

12,4

13,7

0,7

5

0,6

391,3

1987-1988

107,1

56

26

53,7

45,4

46,2

21,4

9,4

1,8

0,2

0

4,8

372,0

1988-1989

14,8

109,5

39,2

4,5

14,6

37,2

9,9

6,8

7,6

6,6

0,2

2

252,9

1989-1990

29,3

18,8

34,3

0

0

0

29,8

7,3

0,8

0,0

50,7

18,1

189,1

1990-1991

44,3

123,4

45,1

83,9

29,2

73,5

81,7

48,3

5,2

4,4

16,9

9,1

564,9

1991-1992

37,3

87,9

31,0

30,2

32,6

42,8

8,9

7,6

4,9

0,3

0

10

293,3

1992-1993

29

13,5

56,6

17

218,5

29,5

27,6

57,4

9

0

12,1

1,4

471,6

1993-1994

0

78,9

68,3

122,4

128,3

20,3

55,1

85,7

6

2,7

14

0

581,7

1994-1995

267,9

86

47,3

66,5

6,8

86,3

46

16,3

0

106

2,8

41

772,9

1995-1996

2,6

36,5

100,4

119,2

122,6

93,7

7,7

0

0

0

24

4,5

511,2

1996-1997

86,7

30,5

32,7

142,7

23,9

34,1

40,7

14,5

6

0

15

8,6

435,4

1997-1998

32,4

165,1

60

11,8

42,3

34,5

5,2

52,6

0

0

0,5

22,4

426,8

1998-1999

16,3

241,3

78

42,6

24,5

76,4

12,7

7

0

5,7

0

26,2

530,7

1999-2000

67,1

89,4

27,3

15

92,1

26,5

7,9

0,5

3,9

1,8

0

7,3

338,8

2000-2001

53,7

23,8

52,8

67,7

33,7

20,9

34,5

22,3

3,2

35

9,8

9,1

366,5

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

1142,3

1781,7

1195,8

1180,5

1234,4

1160,4

667,0

470,4

179,5

262,0

271,5

222,9

9768,3

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

54,4

84,8

56,9

56,2

58,8

55,3

31,8

22,4

8,5

12,5

12,9

10,6

465,2

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

58,8

55,2

37,5

50,9

56,0

47,3

26,3

23,2

14,3

28,0

16,5

11,7

151,5

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

1,1

0,7

0,7

0,9

1,0

0,9

0,8

1,0

1,7

2,2

1,3

1,1

0,3

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

Συμπληρωμένες τιμές
Επέκταση
Ομογενοποιημένες τιμές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 138

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 5. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΛΑΜΙΑ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΕΜΥ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 144

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

ΕΤΟΣ

1980-1981

202,2

58,1

83,2

152,7

43,2

11,5

51,3

11,2

4,5

8,7

13,1

49,9

689,6

1981-1982

61,0

101,6

77,7

42,7

121,3

120,7

129,2

144,5

7,6

5,1

4,4

22,7

838,5

1982-1983

49,0

90,0

39,5

8,5

44,5

42,9

9,2

13,9

134,9

44,5

23,9

1,0

501,8

1983-1984

32,9

57,5

166,1

40,2

124,0

1984-1985

5,2

57,7

118,1

89,9

1985-1986

101,9

126,2

32,9

36,3

19,4

1986-1987

128,1

30,5

37,8

87,6

46,7

1987-1988

104,3

73,2

35,4

64,9

39,4

1988-1989

8,4

166,1

77,1

3,3

1989-1990

48,9

47,8

64,6

1,7

1990-1991

34,2

184,6

154,7

70,7

1991-1992

42,0

78,1

10,1

1992-1993

19,4

8,0

1993-1994

2,5

164,1

1994-1995

345,1

85,9

50,4

62,9

1995-1996

12,6

34,8

111,8

107,4

1996-1997

85,0

20,8

95,3

143,3

1997-1998

44,3

128,2

115,1

1998-1999

22,2

295,0

1999-2000

93,0

90,1

2000-2001

50,5

ΑΘΡΟΙΣΜΑ
ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

59,0

85,7

26,4

12,8

5,1

30,8

3,0

643,5

58,4

47,3

15,2

0,5

5,7

0,0

16,5

414,5

31,2

9,3

40,2

68,6

12,3

44,6

0,5

523,4

94,7

77,2

14,2

37,6

8,5

6,2

0,0

569,1

58,4

31,8

14,2

11,2

0,0

0,0

1,2

434,0

21,4

98,6

15,4

21,1

13,7

23,3

0,2

5,6

454,2

11,7

52,7

36,2

24,5

19,7

0,0

81,9

12,8

402,5

45,0

61,6

86,1

56,8

0,7

16,5

78,0

1,2

790,1

15,6

37,6

28,9

59,7

87,0

28,8

4,1

0,0

6,3

398,2

50,5

5,4

70,5

36,7

25,8

43,9

16,2

2,5

3,5

0,2

282,6

46,0

99,2

106,9

33,0

43,5

57,2

11,1

19,8

18,4

0,0

601,7

3,3

89,5

33,1

5,1

31,9

38,7

16,5

48,1

810,5

75,6

80,2

23,5

25,3

1,3

5,9

49,9

17,7

546,0

24,9

45,3

36,3

19,2

14,6

12,3

95,7

2,9

595,6

30,0

56,6

59,6

8,1

46,4

9,6

0,0

0,0

24,4

522,3

71,0

72,1

36,6

134,2

49,2

13,3

3,5

21,7

18,3

34,3

771,4

77,0

20,5

68,6

22,1

31,7

2,2

25,1

0,8

0,0

8,0

439,1

30,5

68,2

77,2

83,1

32,2

63,8

29,7

0,7

73,1

38,5

7,7

555,2

1492,7

1928,8

1582,5

1232,1

1080,3

1251,4

953,4

711,5

454,6

308,6

523,9

264,0

11783,8

71,1

91,8

75,4

58,7

54,0

59,6

45,4

33,9

21,6

14,7

24,9

12,6

561,1

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

79,2

67,8

40,2

44,4

34,5

32,7

30,3

32,7

30,5

18,1

29,6

15,4

152,0

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

1,1

0,7

0,5

0,8

0,6

0,5

0,7

1,0

1,4

1,2

1,2

1,2

0,3

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

Συμπληρωμένες τιμές
Επέκταση
Ομογενοποιημένες τιμές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 139

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 6. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΤΡΙΛΟΦΟΥ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΤΡΙΛΟΦΟ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΥΠΕΧΩΔΕ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 580

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

1980-1981

189,6

95,2

88,8

237,2

41,1

20,1

51,6

6,9

34,3

25,3

18,3

40,5

848,9

1981-1982

78,5

100,0

79,0

27,4

80,3

78,6

80,5

91,2

21,3

2,6

14,7

16,0

670,1

1982-1983

33,6

123,3

32,2

14,0

41,5

37,0

12,3

17,4

96,1

63,3

47,7

9,5

527,9

1983-1984

37,5

90,8

207,9

37,8

109,5

66,3

131,3

45,5

8,5

14,0

54,0

6,3

809,4

1984-1985

21,5

58,0

101,8

150,3

27,0

60,7

28,5

10,5

2,8

2,3

0,0

9,0

472,4

1985-1986

50,5

172,0

35,0

33,9

87,5

78,5

13,0

92,5

49,5

14,5

8,0

19,0

653,9

1986-1987

147,5

24,5

59,5

58,0

89,3

258,0

119,5

24,5

18,0

0,0

13,0

0,0

811,8

1987-1988

88,0

91,0

28,0

64,0

39,0

50,0

43,5

39,5

9,0

2,0

15,0

1,0

470,0

1988-1989

18,5

210,0

71,0

7,0

15,5

102,0

20,5

33,0

15,0

61,0

3,0

14,0

570,5

1989-1990

68,0

77,5

45,2

6,9

11,0

21,5

45,0

38,5

9,0

0,0

66,0

17,0

405,6

1990-1991

42,0

193,5

48,0

101,0

26,0

87,0

156,0

82,0

1,5

25,0

21,5

3,0

786,5

1991-1992

21,0

60,0

31,0

26,0

30,0

35,0

80,0

57,0

65,0

39,0

0,0

1,5

445,5

1992-1993

6,0

17,0

43,0

10,5

111,1

45,5

28,0

57,0

15,0

1,0

0,0

5,3

339,4

1993-1994

7,0

146,0

74,0

147,0

136,0

41,0

64,0

68,0

14,0

11,0

10,5

0,0

718,5

1994-1995

166,0

87,5

53,5

97,0

16,5

108,5

66,5

28,0

6,5

43,0

37,0

39,0

749,0

1995-1996

15,0

48,0

116,5

70,5

107,0

111,0

35,5

40,5

10,0

11,0

56,5

16,5

638,0

1996-1997

142,0

29,0

61,0

134,0

19,5

57,0

40,5

60,0

12,0

6,0

30,0

10,0

601,0

1997-1998

49,5

128,5

141,0

27,0

73,0

64,0

10,5

84,0

4,0

0,0

0,0

37,0

618,5

1998-1999

55,5

110,5

43,5

50,0

46,0

144,0

44,5

15,0

1,5

24,5

4,5

32,0

571,5

1999-2000

28,0

300,5

101,0

21,0

102,5

32,0

10,5

14,5

3,0

43,0

3,0

10,0

669,0

2000-2001

144,0

49,0

49,0

104,5

86,5

59,0

72,5

23,0

0,0

41,0

23,5

7,0

659,0

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

1409,2

2211,8

1509,9

1425,0

1295,8

1556,7

1154,2

928,5

396,0

429,5

426,2

293,6

13036,4

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

67,1

105,3

71,9

67,9

61,7

74,1

55,0

44,2

18,9

20,5

20,3

14,0

620,8

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

56,9

69,4

43,6

60,3

38,8

52,9

40,7

27,4

24,1

20,5

20,7

12,9

141,4

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

0,8

0,7

0,6

0,9

0,6

0,7

0,7

0,6

1,3

1,0

1,0

0,9

0,2

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

ΕΤΟΣ

Συμπληρωμένες τιμές
Επέκταση
Ομογενοποιημένες τιμές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 140

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 7. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΥ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΤΥΜΦΡΗΣΤΟΣ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΥΠΕΧΩΔΕ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 850

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

ΕΤΟΣ

1980-1981

312,4

227,0

377,9

306,2

105,3

111,8

109,3

54,0

12,9

3,4

51,2

67,3

1738,7

1981-1982

127,1

112,0

334,7

99,0

182,7

185,8

121,7

121,1

25,9

3,0

10,2

124,0

1447,2

1982-1983

98,0

113,9

134,9

32,1

56,2

473,0

155,3

95,1

108,0

36,5

30,7

91,8

1425,5

1983-1984

103,0

172,4

167,3

107,2

147,6

118,9

153,0

69,0

10,1

8,0

48,0

30,0

1134,5

1984-1985

0,0

193,0

159,0

329,0

149,0

171,0

163,0

7,0

15,0

0,0

1,0

0,0

1187,0

1985-1986

80,0

253,0

68,0

220,0

214,0

166,0

109,0

85,0

30,0

38,0

4,5

10,5

1278,0

1986-1987

227,5

52,0

83,0

102,0

59,0

273,0

89,0

52,5

2,1

8,0

0,7

0,5

949,3

1987-1988

29,9

188,0

134,0

140,0

132,0

115,0

82,0

22,0

13,3

0,0

5,0

18,0

879,2

1988-1989

113,0

305,0

130,0

0,0

107,0

240,0

127,0

8,0

13,0

87,0

0,0

9,4

1139,4

1989-1990

117,0

100,0

80,0

12,8

45,0

27,0

76,0

3,0

0,0

0,0

93,0

15,0

568,8

1990-1991

66,0

222,0

184,4

8,4

74,0

65,0

112,0

52,0

4,0

0,0

42,0

0,0

829,8

1991-1992

74,0

82,0

49,4

21,0

42,0

60,0

86,0

70,0

52,0

12,0

0,0

17,0

565,4

1992-1993

71,0

81,0

91,0

109,7

25,0

132,2

45,8

99,4

30,6

0,0

0,0

8,0

693,8
1381,7

1993-1994

19,6

394,9

197,3

228,6

219,7

33,5

159,2

84,2

7,1

27,3

10,3

0,0

1994-1995

240,1

178,6

164,4

257,1

61,0

232,8

71,6

44,6

20,3

81,3

69,6

113,9

1535,3

1995-1996

39,2

84,1

242,9

105,8

213,3

218,5

69,5

47,3

14,8

31,9

40,2

33,9

1141,4

1996-1997

192,3

169,5

202,9

137,2

43,8

135,0

123,8

6,6

10,8

0,0

26,0

47,7

1095,6

1997-1998

159,2

217,2

269,8

71,9

130,3

131,5

34,6

67,5

12,6

0,0

14,2

80,6

1189,4

1998-1999

96,4

338,0

300,8

0,0

0,0

0,0

0,0

16,0

19,0

59,0

12,0

93,5

934,7

1999-2000

150,0

595,0

111,6

77,0

269,0

128,2

28,0

25,5

7,0

36,7

10,1

37,6

1475,7

2000-2001

139,0

186,2

165,8

200,1

115,4

73,0

208,5

71,5

3,0

62,5

49,0

28,0

1302,0

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

2454,7

4264,8

3649,1

2565,1

2391,3

3091,2

2124,3

1101,3

411,6

494,6

517,7

826,7

23892,5

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

116,9

203,1

173,8

122,1

113,9

147,2

101,2

52,4

19,6

23,6

24,7

39,4

1137,7

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

77,6

126,4

89,2

100,4

74,0

104,5

51,2

34,4

23,5

28,4

26,2

39,8

317,2

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

0,7

0,6

0,5

0,8

0,6

0,7

0,5

0,7

1,2

1,2

1,1

1,0

0,3

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

Συμπληρωμένες τιμές
Επέκταση
Ομογενοποιημένες τιμές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 141

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 8. Βροχοπτώσεις του Μ.Σ. ΥΠΑΤΗΣ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΥΠΑΤΗ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΥΠΕΧΩΔΕ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 286

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

ΕΤΟΣ

1980-1981

308,4

108,9

163,5

316,2

69,3

12,5

57,7

22,8

3,0

7,7

10,8

60,5

1141,3

1981-1982

52,9

96,1

63,7

63,1

141,6

148,8

131,2

180,7

26,1

2,1

16,8

24,2

947,3

1982-1983

41,4

132,6

63,6

20,4

130,2

49,1

14,2

1,7

100,9

114,3

25,1

5,1

698,6

1983-1984

31,4

117,1

197,3

80,1

276,8

114,2

153,8

35,9

12,6

7,7

25,4

11,8

1064,1

1984-1985

10,2

80,1

163,3

176,5

44,6

135,4

64,9

27,0

0,0

2,2

0,0

4,3

708,5

1985-1986

88,7

102,5

67,0

52,1

106,7

58,9

8,4

93,8

87,4

17,1

33,4

4,3

720,3

1986-1987

163,9

41,2

128,7

128,8

44,4

246,2

73,8

44,3

30,6

58,5

6,1

0,0

966,5

1987-1988

159,4

80,1

114,6

108,4

86,8

72,8

50,7

47,2

11,4

0,0

0,0

5,0

736,6

1988-1989

17,7

172,0

198,0

0,0

42,7

101,5

39,5

33,5

13,5

52,8

0,0

2,5

673,7

1989-1990

94,5

101,0

149,5

8,0

45,0

33,0

71,5

46,3

0,0

2,0

75,0

22,5

648,3

1990-1991

65,8

176,0

292,1

190,0

84,7

74,0

78,3

71,0

0,0

1,2

102,5

4,0

1139,6

1991-1992

50,0

124,5

76,5

29,0

63,0

68,5

102,0

107,0

36,0

10,2

0,0

10,0

676,7

1992-1993

37,0

29,0

111,5

14,0

80,0

74,0

43,0

95,0

21,5

0,0

2,3

5,7

513,0

1993-1994

0,0

41,4

72,9

105,8

244,4

11,9

79,0

65,0

17,0

57,0

28,0

0,0

722,4

1994-1995

260,0

191,0

133,0

446,0

42,0

138,0

21,0

5,0

0,0

38,0

36,0

51,0

1361,0

1995-1996

37,0

81,0

151,0

156,0

240,0

303,0

117,0

73,0

15,0

30,0

110,0

107,0

1420,0

1996-1997

84,0

43,0

153,0

149,0

143,0

204,0

110,5

47,0

18,0

0,0

52,0

5,0

1008,5

1997-1998

83,4

125,0

178,6

127,0

96,4

270,7

41,4

257,0

39,0

0,0

0,0

27,0

1245,5

1998-1999

40,0

145,4

154,0

99,0

67,0

146,0

0,0

0,0

12,0

37,0

0,0

25,0

725,4

1999-2000

44,0

116,0

96,0

75,0

30,0

33,0

0,0

0,0

28,0

0,0

0,0

36,0

458,0

2000-2001

74,0

41,0

36,0

121,0

105,0

20,0

65,0

60,0

0,0

34,0

57,0

16,3

629,3

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

1743,7

2144,9

2763,8

2465,4

2183,6

2315,5

1322,9

1313,2

472,0

471,8

580,3

427,2

18204,4

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

83,0

102,1

131,6

117,4

104,0

110,3

63,0

62,5

22,5

22,5

27,6

20,3

866,9

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

79,2

46,9

59,7

105,7

71,0

85,4

43,0

61,8

26,8

29,4

33,9

25,9

275,8

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

1,0

0,5

0,5

0,9

0,7

0,8

0,7

1,0

1,2

1,3

1,2

1,3

0,3

ΥΠΟΜΝΗΜΑ:

Συμπληρωμένες τιμές
Επέκταση
Ομογενοποιημένες τιμές

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 142

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Πίνακας 9. Θερμοκρασίες του Μ.Σ. ΛΑΜΙΑΣ
ΣΤΑΘΜΟΣ: ΛΑΜΙΑ

ΥΠΗΡΕΣΙΑ: ΕΜΥ

ΛΕΚΑΝΗ ΑΠΟΡΡΟΗΣ: ΣΠΕΡΧΕΙΟΣ

ΥΨΟΜΕΤΡΟ: 144

ΝΟΜΟΣ: ΦΘΙΩΤΙΔΟΣ

ΟΚΤ

ΝΟΕ

ΔΕΚ

ΙΑΝ

ΦΕΒ

ΜΑΡ

ΑΠΡ

ΜΑΪ

ΙΟΥΝ

ΙΟΥΛ

ΑΥΓ

ΣΕΠ

ΕΤΟΣ

1980-1981

18,8

14,5

9,2

3,9

8,0

13,3

15,6

18,8

26,3

26,4

25,5

22,9

16,9

1981-1982

20,4

11,0

11,0

7,8

5,6

9,5

13,1

18,5

25,4

26,6

26,8

23,7

16,6

1982-1983

18,1

11,2

8,8

6,6

5,4

10,4

16,7

21,9

23,0

26,7

24,7

21,8

16,3

1983-1984

15,7

10,8

7,4

7,5

7,8

9,6

12,5

20,2

24,8

26,3

24,3

22,9

15,8

1984-1985

18,8

11,8

7,2

7,6

6,2

10,0

16,8

21,8

25,9

26,4

26,4

21,8

16,7

1985-1986

14,6

13,0

9,2

8,6

8,5

10,3

16,3

19,9

25,4

26,3

26,3

22,2

16,7

1986-1987

16,1

10,1

6,1

8,3

8,8

5,3

13,8

18,5

25,1

27,5

25,6

23,5

15,7

1987-1988

15,6

11,4

8,4

8,6

7,7

10,6

13,7

20,8

26,4

29,1

26,8

22,8

16,8

1988-1989

16,0

8,6

6,3

5,2

8,2

11,7

17,1

19,1

24,4

25,8

26,2

22,8

16,0

1989-1990

15,3

11,4

6,8

5,1

9,0

12,6

15,9

20,5

25,6

27,4

25,3

22,4

16,4

1990-1991

17,2

13,1

8,1

5,4

7,2

11,1

13,7

18,1

26,2

26,2

24,6

21,7

16,1

1991-1992

17,8

11,7

4,0

6,0

6,5

9,9

15,2

17,7

24,6

25,5

26,9

21,5

15,6

1992-1993

20,0

12,4

6,5

6,8

4,9

10,1

15,1

19,9

26,0

27,3

26,6

22,6

16,5

1993-1994

19,1

10,5

10,0

8,8

7,7

11,8

15,8

21,1

25,3

26,8

27,3

25,2

17,5

1994-1995

18,1

10,8

7,0

7,2

10,3

11,0

14,6

20,7

26,7

26,3

25,3

22,9

16,7

1995-1996

15,2

9,5

10,7

7,2

7,8

7,6

13,7

21,9

25,8

26,8

25,5

21,9

16,1

1996-1997

15,2

12,8

9,6

7,4

8,1

9,6

11,9

21,6

26,4

28,4

25,2

20,4

16,4

1997-1998

15,3

12,4

8,4

7,6

9,6

8,7

16,5

19,9

26,5

28,4

27,0

21,8

16,8

1998-1999

18,2

12,3

6,8

7,8

7,5

11,0

16,6

21,5

26,9

27,3

27,5

22,2

17,1

1999-2000

18,8

12,0

9,6

4,6

7,9

10,9

17,1

22,1

25,5

28,5

26,5

23,1

17,2

2000-2001

16,2

14,0

9,1

8,3

9,2

15,9

15,2

20,4

26,2

28,5

26,9

23,9

17,8

ΑΘΡΟΙΣΜΑ

360,5

245,3

170,2

146,3

161,9

220,9

316,9

424,9

538,4

568,5

547,2

474,0

347,9

ΜΕΣΗ ΤΙΜΗ

17,2

11,7

8,1

7,0

7,7

10,5

15,1

20,2

25,6

27,1

26,1

22,6

16,6

ΤΥΠ. ΑΠΟΚΛ.

1,8

1,4

1,7

1,4

1,4

2,1

1,6

1,4

0,9

1,0

0,9

1,0

0,6

ΣΥΝ. ΜΕΤΑΒΛ.

0,1

0,1

0,2

0,2

0,2

0,2

0,1

0,1

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 143

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 1. Μορφολογία Λεκάνης Απορροής ποταμού Σπερχειού

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 144

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 2. Υδρογραφικό δίκτυο περιοχής έρευνας

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 145

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Xάρτης 3. Μέγιστη Παροχή από το Μέσο Όρο των παροχών
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 146

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 4. Εδαφική απώλεια με την Παγκόσμια εξίσωση εδαφικής απώλειας (t/yr)
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 147

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 5. Συντελεστής διαβρωτικότητας της βροχόπτωσης R
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 148

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 6. Συντελεστής φυτοκάλυψης C

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 149

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 7. Συντελεστής εδαφικής διαβρωσιμότητας Κ
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 150

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 8. Τοπογραφικός συντελεστής LS
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 151

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Xάρτης 9. Βαθμός ενδιάμεσης εκφόρτισης υλικών D R

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 152

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 10. Εδαφική διάβρωση στην έξοδο (t/yr)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 153

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Xάρτης 11. Εδαφική απώλεια με την μέθοδο Gavrilovič (t/yr)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 154

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 12. Εδαφική απώλεια με την μέθοδο Gavrilovič στην έξοδο (t/yr)

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 155

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 13. Γεωλογικοί Σχηματισμοί
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 156

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 14. Παράγοντας x
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 157

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Xάρτης 15. Παράγοντας y
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 158

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 16. Παράγοντας φ
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 159

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 17. Συντελεστής διάβρωσης z

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 160

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 18. Εδαφική απώλεια με την μέθοδο Κronfeller-Kraus (tn/yr)
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 161

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 19. Μέση κλίση επιμέρους λεκανών απορροής (ποσοστό %)
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 162

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 20. Βροχομετρικοί σταθμοί λεκάνης απορροής

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 163

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Χάρτης 21. Φυτοκάλυψη σύμφωνα με το Corine 2000
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 164

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Φράγμα Βίστριζας – Ίναχος (φώτο Ηλίας Τσιρέκης)

Κοίτη Ποταμού Σπερχειού – Θέση Καστρί
Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 165

Το χειμαρρικό περιβάλλον του ποταμού Σπερχειού

Κοίτη Ποταμού Σπερχειού – Θέση Κελλάρια (Ρουστιανίτης)

Εκβολές Ποταμού Σπερχειού όπως φαίνονται από το Google Earth

Εργαστήριο Διευθέτησης Ορεινών Υδάτων και Διαχείρισης Κινδύνου

Σελίδα 166