BW Dec22

9

CMYK

k˛eTyês¡+, 22 &çôd+ãs¡T 2008

$<˚o dü+kÕú>∑‘·
ô|≥Tºã&ç<ës¡T\T(m|òt◊◊)
` ¬øm˝Ÿ|æ

Á|ü

ø=+&É÷] Ms¡jT· ´
}s¡+‘ê
ˇø£<ë]
O*|æøf£ ~º…
ˇø£<ë]
nqï≥T¢+~
Á|üuÛÑT‘·«+
yÓ’K]. >∑‘·
yês¡+
s√E\T>±
Á|üuÛÑT‘·«+
uÛ≤s¡rj·T ùdº{Ÿ
u≤´+ø˘˝À
Á|üuÛÑT‘·«
yê{≤\
O|üdü+Vü≤s¡D
_\T¢, ;e÷
_\T¢
|Á ‹ü bÕ~k˛Ô+~.
yê{Ï Á|üuÛ≤e+
>∑T]+∫
‘Ó\TdüT≈£î+fÒ
Á|ü|ü+#· Ä]úø£
e´edüú\T ≈£î|üŒ
≈£L\T‘·THêï
<˚oj·T
dü+düÿs¡Dyê<äT\
ø£fi¯ó¢
‘ÓsT¡ #·Tø√e≥+
˝Ò<äqï
$wüj·T+
s¡TEe⁄
ne⁄‘√+~.

ƒyÓT]ø± Ä]úø£ e´edüú˝À yÓTT<ä˝…’q Ä]úø£ dü+øå√uÛÑ+ yÓTT‘·Ô+
Á|ü|ü+#· Ä]úø£ e´edüúqT ø£eTTàø=+{À+~. Á|ü|ü+#· Ä]úø£
e´edüú e÷+<ä´+ ~X¯>± kÕ>∑T‘·T+<äì |ü\Te⁄s¡T Ä]úø£
ì|ü⁄DT\T ôV≤#·Ã]düTHÔ êïs¡T. á e÷+<ä´+ Á|üu≤Û e+ ábÕ{Ïøπ es¡e∆ ÷q
<˚XÊ\ Ä]úø£ e´edüú\ô|’ ø£ì|æk˛Ô+~. >∑‘· |ü~ùV≤qT dü+e‘·‡sê˝À¢
mqï&É÷ ˝Òq+‘·>± bÕ]ÁXÊ$Tø£ edü÷Ô‘·Œ‹Ô ‹s√>∑eTq+˝À O+~.
m>∑TeT‘·T\ yÓTT<ä\T nìï s¡÷bÕ˝À¢qT
Ä<ëj·÷\T |ü&çb˛j·÷sTT. n≥TyÓ’|ü⁄q
dü+|üqï <˚XÊ\T, Á|ü|+ü Nø£sD¡ $<ÛëHê\≈£î
ô|<ä›|”≥ y˚dæq <˚XÊ˝À¢ Á|üuÛÑT‘ê«\T HÓ‹Ôq
‘·&ç>∑T&ɶ y˚düT≈£îì ≈£Ls¡TÃHêïsTT. uÛ≤s¡‘·
Á|ü u Û Ñ T ‘ê«ìøÏ Ä]ú ø £ dü \ Vü ‰ <ës¡ T >±
e´eVü≤]düTÔqï n$s¡+<ä düTÁãeTDÏj·THé
≈£L&Ü Ä]úø£ e´edüú\ô|’Hê Á|ü‘˚´øÏ+∫
Á<äe´s¡+>∑+ô|’Hê Á|üuÛÑT‘·« n»e÷sTTw”
yÓ÷‘ê<äT ô|+#ê\ì dü÷∫düTÔHêïs¡T. ø±˙
Á|üuTÑÛ ‘·«+ yÓK’ ] e÷Á‘·+ }s¡+‘ê ˇø£<ë]
nsTT‘˚ O*|æøf£ ~º… y˚sπ <ë] nqï≥T¢ O+~.
>∑ ‘ · yês¡ + s√E\T>± Á|ü u Û Ñ T ‘· « +
Á|ü‹bÕ~düTÔqï _\T¢\T, yê{Ï Á|üuÛ≤e+
>∑T]+∫ ‘Ó\TdüT≈£î+fÒ Á|ü|ü+#· Ä]úø£
e´edü ú \ T ≈£ î |ü Œ ≈£ L \T‘· T Hêï <˚ o j· T
dü+düÿs¡Dyê<äT\ ø£fió¯ ¢ ‘ÓsT¡ #·Tø√e≥+ ˝Ò<qä ï
$wüjT· + s¡TEe⁄ ne⁄‘√+~.
>∑‘· yês¡+˝À Á|üuTÑÛ ‘·«+ s¬ +&ÉT
eTTK´yÓ T Æ q _\T¢ \ qT bÕs¡ ¢ y Ó T +{Ÿ ˝ À
Á|üyX˚ ô¯ |fÒ+º <äT≈£î Á|üjT· ‹ï+∫+~. yÓTT<ä{~Ï
uÛ≤s¡rj·T ùdº{Ÿu≤´+≈£î #·≥º dües¡D _\T¢
ø±>± s¬ +&√~ ;e÷ #·{≤º\ dües¡D _\T¢.
yÓTT<ä{Ï _\T¢˝À Á|üuÛÑT‘·«+ yê{≤qT 55
XÊ‘·+ qT+&ç 51 XÊ‘êìøÏ ‘·–+Z #·≥+ <ë«sê uÛ≤s¡rj·T ùd{º Ÿu≤´+≈£îô|’
Á|üuTÑÛ ‘·« n»e÷sTTw”ì ‘·–+Z #·≥+ ø°\ø£yTÓ qÆ n+X¯+ ø±>± s¬ +&√ _\T¢˝À
Áô|’y˚≥T ;e÷s¡+>∑ ø£+ô|˙˝À¢ $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\ yê{≤ 26 XÊ‘·+
qT+&ç 49øÏ ô|+#·≥+‘√ bÕ≥T »qs¡˝Ÿ Çq÷‡¬sHé‡ ø£+ô|˙\T e÷¬sÿ{Ÿ˝À
ùws¡T¢ $&ÉT<ä\ #˚jT· ≥+<ë«sê ì<ÛTä \ düMTø£sD¡ ≈£î nqTeT‹+#·≥+
eTTK´yÓTqÆ $. á s¬ +&ÉT Bs¡øÈ ±\+>± ô|+&ç+>¥˝À Oqï Á<äe´ dü+düÿs¡D˝À¢
uÛ≤>∑yT˚ . 1999˝À j·TX¯«+‘YdHæ êΩ á Á|üjT· ‘êï\T ÁbÕs¡+_Û+∫+~ yÓTT<ä\T
H˚{Ï j·TT|æm Á|üuTÑÛ ‘·«+˝À e÷J Ä]úø£ eT+Á‹, Á|üdTü ‘Ô · Vü≤À+XÊK eT+Á‹
∫<ä+ãs¡+ es¡≈î£ á Á|üjT· ‘êï\T ø=qkÕ>∑T‘·÷H˚ e#êÃsTT. j·TT|æm
Á|üuTÑÛ ‘·«+ eTs√ Hê\T>∑T HÓ\˝¢ À¢ mìïø£\≈£î yÓfiq¢¯ Tqï ‘·sT¡ D+˝À á _\T¢\T
bÕs¡y¢ TÓ +{Ÿ eTT+<äT≈£î ‘Ó∫Ã+~. á _\T¢\T q]‡+Vü≤+ ø£$T{° ìy˚~ø£
Ç∫Ãq dæbÕò s¡T‡\ Ä<Ûës¡+>± Á|üuTÑÛ ‘·«+ ‘·j÷· s¡T #˚dqæ y˚. e#˚à Á|üuTÑÛ ‘ê«\T
m˝≤ O+{≤jÓ÷, Ä Á|üuTÑÛ ‘ê«\ Ä]úø£ $<ÛëHê\T m˝≤ O+{≤jÓ÷
‘Ó\TdüTø√≈£î+&ÜH˚ Ç≥Te+{Ï #·s´¡ \ <ë«sê uÛ≤$ Á|üuTÑÛ ‘ê«\ #˚‘T· \T
ø£fj
ºÒ ÷· \ì #·÷&É≥+ n+^ø£]+#·sêì $wüjT· +. n+‘˚ø±<äT. yÓTT‘·+Ô
Á|ü|+ü #· yê´|ü+Ô >± Á<äe´e÷¬sÿ{ŸqT Á|üuTÑÛ ‘·«+ n<äT|ü⁄˝ÀøÏ ‘Ó#Ã˚ +<äT≈£î
Á|üjT· ‘êï\T ÁbÕs¡+uÛyÑ TÓ qÆ ‘·sT¡ D+˝À uÛ≤s¡‘<· X˚ +¯ ˝À Á|üuTÑÛ ‘·«+ e÷¬sÿ{Ÿô|’
‘·q≈£îqï n<äT|ü⁄qT, n»e÷sTTw”ì ø√˝ÀŒj˚T+<äT≈£î #·s´¡ \T #˚|≥ü ≥º +
Á|üXÊïs¡øú +£ .
uÛ≤s¡rj·T ùd{º uŸ ≤´+≈£î˝À Á|üuTÑÛ ‘·« yê{≤\T O|üd+ü Vü≤s¡D≈£î
dü+ã+~Û+∫q _\T¢qT 2006˝À bÕs¡y¢ TÓ +{Ÿ˝À Á|üyX˚ ô¯ |{≤ºsT¡ . n|üŒ{À¢
yêeT|üøå±\T Bìï n&ÉT¶ø√e≥+‘√ _\T¢ bÕs¡¢yÓT+≥Ø kÕúsT÷ dü+|òüT+
|ü]o\q≈£î e∫Ã+~. kÕúsT÷ dü+|òTü + n<Û´ä j·Tq+ #˚dqæ ‘·sê«‘· ‹]–

n

bÕs¡y¢ TÓ +{Ÿ≈î£ ìy˚~ø£ düeT]Œ+∫+~. á ìy˚~ø£˝À ªªùd{º Ÿ u≤´+≈£î˝À
Á|üuTÑÛ ‘·«+ yê{≤\T ‘·–+Z #·Tø√e≥+ <ë«sê e÷¬sÿ{Ÿ qT+&ç ô|≥Tºã&ÉT\T
ùdø£]+#·e#·TÃH˚y÷Ó ø±˙ Ç~ u≤´+≈£î ìs¡«Vü≤D˝À Á|üuTÑÛ ‘·«+ bÕÁ‘·qT
‘·–+Z #·≈î£ +&Ü m˝≤ O+#·>\∑ T>∑T‘·T+‘√ ns¡+ú ø±e≥+ ˝Ò<µä µì Ä+<√fi¯q
e´ø£+Ô #˚d+æ ~. u≤´+≈£î\ô|’ |üP]Ô>± Á|üuTÑÛ ‘·«+ n»e÷sTTw” Oqï|ü⁄Œ&˚
Á>±MTD ÁbÕ+‘ê˝À¢ Áu≤+N\T eT÷‘·|ü&ÉT‘·THêïsTT. e´ekÕj·Tø£
s¡TD≤\≈£î ã<äT\T>± ‘·≈î£ ÿe düeTj·T+˝À m≈£îÿe ˝≤uÛ≤\T e#˚à |ü<øä∏ ±˝À¢
u≤´+≈£î\T ô|≥Tºã&ÉT\T ô|&ÉT‘·THêïsTT. Çø£ á e÷Á‘·+ Á|üuÛÑT‘·«
n»e÷sTTw” ≈£L&Ü ˝Òøb£ ˛‘˚ Çø£ á u≤´+≈£î\T |ü]dæ‹ú @$T≥qï~

Ä+<√fi¯q ø£*–+#˚ Á|üXï¯ . n+‘˚ø±<äT. uÛ≤s¡rj·T ùd{º Ÿu≤´+≈£îqT ≈£L&Ü
$T–*q kÕ<Ûës¡D u≤´+≈£î\ >±≥q ø£{yºÏ j
˚ T· ≥+ n+fÒ Ç|üŒ{Ï es¡≈î£
á u≤´+≈£î kÕe÷õø£ Ä]úø£ s¡+>∑+˝À ìs¡«Væ≤düTqÔ ï ø£èwæì ‘·–+Z #˚+<äT≈£î
Á|üj·T‹ï+#·≥y˚T. Á|üuÛÑT‘·« n»e÷sTTw” 51XÊ‘·+ es¡≈£î O+fÒ
Áô|y’ {˚ ø° s£ D¡ ≈£î eT]+‘· <ä>]Z∑ <ë] @s¡Œ&ÉT‘·T+~. yÓTT<ä{À¢ Á|üuTÑÛ ‘·«+
yê{≤ 59XÊ‘·+>± O+&˚~. dü+düÿs¡D\ ÁbÕs¡+uÛÑ+ ‘·sê«‘· Bìï
55XÊ‘êìøÏ ‘·–+Z #ês¡T. n|üŒ{À¢ #Ó|Œæ q ø±s¡D≤\T m+‘·yT˚ s¡ Á|üuTÑÛ ‘·«+
‘·q yê{≤\T O|üdü+Vü≤]+#·T≈£î+fÒ u≤´+≈£î eT÷\<Ûäq+ n+‘·y˚Ts¡
ô|s¡T>∑T‘·T+<äì, ‘·<ë«sê m≈£îÿe ì<ÛäT\‘√ m≈£îÿe ø±s¡´Áø£e÷\T
#˚|ü≥ºe#·Ãì Á|üuÛÑT‘·«+ yê~+∫+~. ø±˙ Ä#·s¡D˝À á yê<äq≈£î
$\Te ˝Ò<ìä nqTuÛeÑ + #Ób˛Ô+~. ‘êC≤ dües¡D≈£î ≈£L&Ü Ç<˚ yê<äqqT
eTT+<äT≈£î ‘Ók˛Ô+~ Á|üuÛÑT‘·«+. n+‹eT+>± mìïø£\ ‘·sê«‘· @
dü+düÿs¡Dyê<ä Á|üuTÑÛ ‘·«yÓ÷ n~Ûø±s¡+ #˚|&ü ‘ç ˚ ùd{º Ÿu≤´+≈£îqT |üP]Ô>±
Áô|y’ {˚ ø° ]£ +#˚+<äT≈£î, Á|üuTÑÛ ‘·«+ yê{≤\T 51 XÊ‘·+ qT+&ç eT]+‘·>±
‘·–Z+#·≥+ <ë«sê s√EyêØ e´eVü≤sê˝À¢ ≈£L&Ü Áô|’y˚≥T X¯≈£îÔ\≈£î
ô|<ä|› ≥” y˚ùd+<äT≈£î M\e⁄‘·T+~. á #·s´¡ \˙ï Ä#·sD¡ s¡÷|ü+ <ë*Ñ˚
11e Á|üD≤[ø£˝À ìπs•› +#·T≈£îqï≥T¢>± düMTø£è‘· n_Ûeè~∆ Ç+≈£Lõ¢ yé
&Óe\|tyÓT+{Ÿ \ø£å´ kÕ<Ûäq m+&Ée÷y˚ ne⁄‘·T+~. n+fÒ Á|üuÛÑT‘·«+
øπ e\+ ˇø£ÿ<Óã“‘√ sêqTqï ◊<˚fi≈¢¯ î£ e]Ô+#˚ ìs¡j
í T· + rdüTø√e{≤ìøÏ
|üPqTø=+~. ‘êC≤ dü+øå√uÛ+Ñ H˚|<ü ´ä∏ +˝À yÓ\T>∑T#·÷&Éì eTs√ ø√D+
O+~. n<˚eT+fÒ Ç|üŒ{Ïes¡≈£î dü+|üqï <˚XÊ˝À¢ $$<Ûä yê´bÕsê˝À¢
ô|≥Tºã&ÉT\T ô|{Ïqº ãVüQfi¯C≤‹ ø£+ô|˙\ ˝≤uÛ≤\ sπ ≥T |ü&bç ˛‘·÷
ek˛Ô+~. es¡∆e÷q <˚XÊ\≈£î ‘·eT ô|≥Tºã&ÉT\T ‘·s¡*+#·T≈£î+fÒ á

˝≤uÛ≤\πs≥T |ü‘·Hêìï ì\Te]+#·Tø√e#·Ãqï~ á ø£+ô|˙\T,
n+‘·sê®rj·TÁ<äe´ ô|≥Tºã&ç ne>±Vü≤q. á ne>±Vü≤qH˚ eTq <˚X+¯ ˝À
Á|üuTÑÛ ‘·«+ neT\T#˚jT· {≤ìøÏ |üPqTø=+~. dü+øå√uÛ+Ñ H˚|<ü ´ä∏ +˝À Ä]úø£
e´edüú |ü‘H· êìï ì\Te]+#˚+<äT≈£î nìï <˚XÊ˝À¢ Ä]úø,£ Á<äe´ dü+dü\ú ≈£î
Á|üuTÑÛ ‘ê«\T ì<ÛTä \T düeT≈£Ls¡TdüT+Ô fÒ uÛ≤s¡‘<· X˚ +¯ ˝À Á|üuTÑÛ ‘·«+ e÷Á‘·+
Oqï ì<ÛTä \T Áô|y’ ≥˚ T X¯≈î£ \Ô ≈£î |ü+<˚s+¡ #˚k˛Ô+~. á #·s´¡ dü+øå√uÛ≤ìï
rÁe+ #˚j·T{≤ìπø O|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·T+~ ‘·|üŒ ìyês¡D≈£î ø±<äT.
Çø£ ;e÷ #· ≥ º dü e s¡ D _\T¢ >∑ T ]+∫ ø=~› > ±
Á|ükÕÔ$+#·T≈£î+<ë+. Á|üuTÑÛ ‘·«+ bÕs¡y¢ TÓ +≥Ø eTsê´<ä\˙ï eT+≥>∑*|æ
eTØ sêÁ‹øÏ sêÁ‹ á _\T¢qT sê»´düu˝ÑÛ À
Á|ü y ˚ X ¯ ô |fÒ º + <ä T ≈£ î Á|ü u Û Ñ T ‘· « +
Á|üjT· ‹ï+∫+~. bÕs¡y¢ TÓ +≥Ø ìã+<Ûqä \
y˚Ts¡≈î£ _\T¢ Á|ü‹ düuTÑÛ ´\≈£î n+<ä#d˚ qæ
‘· s ê«‘· 48 >∑ + ≥\ e´e~Û Ç∫Ã
bÕs¡¢yÓT+{Ÿ˝À Á|ü‹bÕ~+#ê*. ø±˙
>∑Ts¡Tyês¡+ sêÁ‹ ìs¡ísTT+#·T≈£îqï
Á|ü u Û Ñ T ‘· « + X¯ ó Áø£ y ês¡ + O<ä j · T +
sê»´düu˝ÑÛ À ;e÷ #·{≤º\ dües¡D _\T¢qT
Á|ü‹bÕ~+#˚+<äT≈£î Á|üj·T‹ï+∫+~.
yêeT|üøå±\ düuÛÑT´\ ˇ‹Ô&ç y˚Ts¡≈£î
∫es¡ ≈ £ î O|ü d ü + Vü ≤ ]+#· T ≈£ î Hêï
k˛eTyês¡ + Hê&É T ‹]– dü u Û Ñ ˝ À
Á|üy˚X¯ô|≥ºs¡qï Vü‰MT @MT ˝Ò<äT. á
_\T¢˝À Oqï kÕsê+XÊìï |ü]o*<ë›+.
_\T¢ q T ¬ s +&É T uÛ ≤ >±\T>±
$uÛ Ñ õ +#· e #· T Ã.
yÓ T T<ä { Ï ~
$<Ûëqdü+ã+<ÛäyÓTÆq~ ø±>± ¬s+&√~
ìs¡«Vü≤D dü+ã+<Ûyä TÓ qÆ ~. á yê´dü+˝À
$<Ûëqdü+ã+<Ûyä TÓ qÆ n+XÊ\≈£î |ü]$T‘·+
ne⁄<ëeTT. yÓTT<ä{À¢H˚ #Ó|Œæ q≥T¢ á _\T¢
<ë«sê <˚X+¯ ˝À |üì #˚dTü qÔ ï Áô|y’ ≥˚ T ;e÷
ø£+ô|˙˝À¢ $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\ yê{≤\qT
26 XÊ‘· + qT+&ç 49 XÊ‘êìøÏ
ô|+#ê\ì Á|üuÛÑT‘·«+ dü+ø£*Œk˛Ô+~. n+‘˚ø±<äT. \+&ÉHé≈£î #Ó+~q
˝≤¢j·T&é ø£+ô|˙ nqTã+<Ûä dü+düú uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À ;e÷ yêDÏ»´+˝À
Á|üy•˚ +#˚+<äT≈£î ≈£L&Ü á _\T¢ nqTeT‹ ø√s¡T‘√+~. eTs√ eTTK´yÓTqÆ
n+X¯+ ø£+ô|˙ j·÷»e÷q´+ ‘·q yê{≤\T bÕøÏøå +£ >±HÓH’ ê, |üP]Ô>±HÓH’ ê
neTTàø√e{≤ìøÏ nqTeT‹k˛Ô+~. eTs√ ø°\ø£yTÓ qÆ ìs¡j
í T· + á #·≥+º
<ë«sê Á|üuTÑÛ ‘·«+ neT\T #˚jT· qTqï<˚eT+fÒ ;e÷ø£+ô|˙\T e÷¬sÿ{Ÿ
qT+&ç ô|≥Tºã&ÉT\T düeT≈£Ls¡TÃø√e#·TÃ. á ìs¡j
í ÷· \˙ï <˚X+¯ ˝À Á<äe´
dü+düÿs¡D\q eTT+<äT≈£î rdüTø¬ fi‚y¢ ˚ ‘·|Œü ìC≤ìøÏ Á|üC\≈£î O|üj÷Ó >∑|&ü $˚
ø±<äT. á #·≥+º <ë«sê Á|uü TÑÛ ‘·«+ eTs√ ≈£îÁ≥ ≈£L&Ü |üqTï‘√+~. eTT+<äT>±
e÷¬sÿ{Ÿ˝À Áô|y’ ≥˚ T ;e÷ ø£+ô|˙\ yê{≤\T ô|+#·≥+ <ë«sê Á|uü TÑÛ ‘·«s¡+>∑
dü+düú J$‘· ;e÷ ø£+ô|˙ yê{≤ ‘·–+Z #·≥+, ‘·sê«‘· Áô|y’ {˚ ø° ]£ +#·≥+
nqï~ Á|üuTÑÛ ‘·« $<Ûëq+>± O+~. Á|ü|+ü #·+ yÓTT‘·+Ô ;e÷ s¡+>∑+˝À
yê´bÕs¡+ #˚dTü qÔ ï m◊õ ø£+ô|˙ ~yêfi≤ rdæq dü+>∑‹ ‘Ó*dæ+<˚. Ä
<˚X+¯ ˝À n+‘·>± ˝≤uÛ≤\T dü+bÕ~+#·Tø√˝Òì ø£+ô|˙ Ç‘·s¡ <˚XÊ˝
e÷¬sÿ{À¢ Á|üy•˚ +#˚+<äT≈£î Á|üjT· ‘êï\T #˚k˛Ô+~. n+<äT˝À uÛ≤>∑yT˚
uÛ≤s¡‘<· X˚ +¯ ˝À Á|üy•˚ +#˚+<äT≈£î Á|üjT· ‹ï+#·≥+. >∑‘· Hê\Tπ>fi¯ó>¢ ±
yêeT|üø±å \ ø±s¡D+>± á Á|üjT· ‘êï\≈£î n&ÉTø¶ ≥£ |º &ü +ç ~. ‘êC≤>±
nyÓT]ø±‘√ ≈£î<äTs¡TÃ≈£îqï nDTÇ+<Ûqä ˇ|üŒ+<ä+ |üs´¡ ekÕq+>± Ç|ü⁄Œ&ÉT
Á|üuTÑÛ ‘·«+ yêeT|üø±å \ yÓs|¡ ⁄ü ˝Ò≈î£ +&Ü n+‘·sê®rj·T Á<äe´ ô|≥Tºã&ç
ˇ‹Ôfi≈¢¯ î£ ‘·˝§–Z+~. á ìs¡j
í T· +, #·{≤º\ |üs´¡ ekÕq+ sêqTqï ø±\+˝À
<˚oj·T Ä]úø£ e´edüqú T rÁe Çø£ÿ≥¢˝ÀøÏ HÓ≥qº T+~. Á|ü|+ü #· nqTuÛyÑ ê\T
ø£fie¢¯ TT+<äTqï ‘·sê«‘· ≈£L&Ü Á|üuTÑÛ ‘·«+ ø£fió¯ ¢ ‘Óse¡ {≤ìøÏ dæ<+∆ä ø±ø£b˛e≥+
>∑eTì+#ê*‡q $wüjT· +.

|ü+Nø£s¡D j·TT>∑+˝À ô|ò’HêHé‡ ô|≥Tºã&ç(Á<äe´
ô|≥Tºã&ç) $X¯«yê|üeÔ Te&É+ Á|ü|+ü #· Ä]úø£ e´edü˝ú À n‹ ø°\ø£yTÓ qÆ
n+X¯+. á Á|üÁøÏj·TqT Á|ü<Ûëq+>± düT>∑eT+ #˚düTÔqï$ $<˚o
b˛s¡Tbº ˛ò *jÓ÷ ô|≥Tºã&ÉT\T. M{ÏH˚ $<˚o dü+kÕú>‘∑ · ô|≥Tºã&ÉT\T
nì ≈£L&Ü n+{≤s¡T. M{Ï dü+<Ûëqø£s¡Ô˝Ò $<˚o dü+kÕú>∑‘·
ô|≥Tºã&ç<ës¡T\T(bòÕ]Hé Çìdæº≥÷´wüq˝Ÿ ÇHÓ«düºsY‡). m|òt◊◊\T
nì ≈£L&Ü nH=#·TÃ. n‘·´\Œ ø±\+˝À n‘·´~Ûø£ ˝≤uÛ≤s¡®qø√dü+
ôdŒ≈£î´˝ÒwHü é yê´bÕsêìï }Vü≤\ø£+<äì m‘·T\Ô ≈£î rdüTø¬ [¢ j·÷e‘Y
Á|ü|ü+#· Ä]úø£ e´edüú\H˚ Ms¡T ≈£î~ù|j·T>∑\s¡T. á dü+düú\T
n‘·´~Ûø£+ nyÓT]ø±≈£î, Ç‘·s¡ <Ûäìø£ <˚XÊ\≈£î #Ó+~qy˚.
$<˚o dü+kÕú>∑‘· ô|≥Tºã&ç<ës¡T\T-m|òt◊◊\T
eTq<˚X¯ ô|H’ò êHé‡ e÷¬sÿ≥¢˝À ô|≥Tºã&ÉT\T ô|fÒº $<˚o
dü+düú\qT kÕ<Ûës¡D+>± m|òt◊◊\T>± |ü]>∑DÏdüTÔ+{≤eTT. á
dü+düú\T ø£+ô|˙\ yê{≤\˝À(ùws¡T¢) ô|≥Tºã&ÉT\T ô|&É‘ês¡T>±ì
m|òt&ç◊\˝À ˝≤>± O‘·Œ‹Ô Á|üÁøÏj·T˝À uÛ≤>∑kÕ«eTT\Tø±s¡T. á
ô|≥Tºã&ÉT\T dü«\Œø±*ø£yÓTÆq$. ø±\ |ü]$T‹øÏ ì\ã&Ée⁄. rÁe
ôdŒ≈£î´˝ÒwüHé dü«uÛ≤yêìï ø£*– e⁄+{≤sTT. Ä]úø£ e´edüú˝À á
ô|≥Tºã&ÉT\T #=s¡ã&çq+‘· y˚>∑+>±H˚ ‹]– yÓqøÏÿ eTfi¯ó¢‘êsTT.
n+<äTπø M{Ïì ªVü‰{ŸeT˙µ n+{≤s¡T. kÕ<Ûës¡D eT<äT|üs¡T\
bı<äT|ü⁄qTô|+#˚ kÕ<ÛëHê\T>± Ä]úøy£ ‘˚ \Ô· T M{Ïì ø°]+Ô ∫q|üŒ{ÏøÏ
O‘êŒ<äø£ s¡+>∑+˝À M{ÏøÏ dü+ã+<Ûä+ O+&É<äT. Ç$ ObÕ~Û
neø±XÊ*ï ô|+#·e⁄. M] ô|≥Tºã&ÉT\T kÕºø˘ e÷¬sÿ≥¢˝À
øπ +ÁBø£]+#·&+É e\¢ ô|≥Tºã&ÉT\ ˝≤uÛ≤\T, &ç$&Ó+&É¢ <ë«sê n‘·´~Ûø£
Ä<ëj·÷\T bı+<ä≥y˚T M] \ø£å´+. n+<äTe\¢ M{ÏøÏ sê»ø°j·T
düTdæsú ‘¡ · nedüs+¡ . bÕs¡<sä Ù¡ ø£ Á|üe÷D≤\T, düT\Te⁄>±qT ‘·«]‘·+>±
ô|≥Tºã&ÉT\T Á|üy˚•+#·{≤ìøÏ, ìÁwüÿ$T+#·{≤ìøÏ nqTyÓ’q
nqT≈£L\ |ü]dæ‘ú T· \Tqï <˚XÊ˝Ò M{ÏøÏ HÓ\e⁄\T>± mqTï≈£î+{≤s¡T.
düe÷#ês¡ XÊÁdüÔ kÕ+πø‹ø£s¡+>±˝À¢ kÕ~Û+∫q $|ü¢yê‘·àø£
Ä$wüÿs¡D\qT á dü+dü\ú T $X‚w+ü >± kıeTTà #˚dTü ≈£îHêïsTT. ô|H’ò êHé‡
s¡+>∑+˝À $q÷‘·ï+>± düèwæ+º #·ã&ɶ yÓ+#·sT¡ ,¢ |üP´#·sT¡ ,¢ &Ó]y˚{yÏ \é T,
kÕ«|ü ⁄ \T, õ&ç Ä sY \ T, m&ç Ä sY \ T, ôV≤&é ® | ò ü + &É T \T M{Ï
n+ãT\bı~˝Àì ÁãVü‰àÁkÕÔ\T. nyÓT]ø±, Äπ>ïj·÷dæj÷· ‘·~‘·s¡
<˚XÊ\˝À ùd«#êä yêDÏC≤´ìï Äø±X¯|ü⁄≥+#·T\≈£î rdüT¬ø[¢
eTTHÓïqï&É÷ ms¡T>∑ì Á|ü|ü+#· Ä]úø£ dü+øå√uÛ≤ìøÏ ø±s¡≈£î\T á
dü+düú˝Ò. >√˝Ÿ¶e÷HéXÊø˘, yÓT]˝Ÿ*+#Y, ˝…Vü≤e÷Hé Áã<äsY‡,
C….|æ.yÓTTsêZH,é yÓTTsêZHké Õº˙¢ ˝≤+{Ï ÇHéydÓ yºt TÓ +{Ÿ dü+dü\ú T m|ò◊t ◊\
Á|ü‹ì<ÛäT\T. á dü+düú\T n‘·´~Ûø£ |ü]e÷D≤˝À¢ áøÏ«{°\(ùws¡T¢)
Áø£j·T$Áø£j·÷\T »s¡T|ü⁄‘·÷, Á|ü|ü+#·kÕº≈£î e÷¬sÿ≥¢ô|’ n‘·´+‘·
Ä~Û|‘ü ´· + ø£*– OHêïsTT.
uÛ≤s¡‘· Ä]úø£ e´edüú˝À m|òt◊◊\ bÕÁ‘·
1992 ôdô|º+ãs¡T˝À uÛ≤s¡‘· kÕºø˘ e÷¬sÿ≥¢˝ÀøÏ
m|òt◊◊\T Á|üy˚•+∫+<äT≈£î M\T>± π>f…¢‘˚ÔXÊs¡T. 1993 qT+&ç
m|ò◊t ◊\T áøÏ«{°\˝À(ùws¡T)¢ s¡+>∑Á|üyX˚ +¯ #˚XÊsTT. kÕºø˘ mπø‡Ã¤+õ
Ä|òt Ç+&çj÷· (ôd;) |üs´¡ y˚øDå£ , ìj·T+Á‘·D˝À uÛ≤s¡‘˝Y À m|ò◊t ◊\
ø±s¡´ø£˝≤bÕ\T »s¡T>∑T‘·THêïsTT. m|òt◊◊\T $~Û>± ôd_ <ä>∑Zs¡
]õÁùdºwüHé #˚düTø√yê*. ôd; <ä>∑Zs¡ Ç|üŒ{Ïπø 1484 m|òt◊◊\T,
38 $<˚o kÕºø˘ ÁuÀø£s¡T¢ ‘·eT ù|s¡¢qT qyÓ÷<äT #˚düT≈£îHêïsTT.
]»s¡T«u≤´+≈£î ìã+<Ûäq\ y˚Ts¡≈£î $<˚o môd{Ÿ y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ
ø£+ô|˙\T, ô|q¸Hé |ò+ü &ÉT,¢ eT÷´#·Te˝Ÿ |ò+ü &ÉT,¢ j·T÷ìe]‡{° |ò+ü &ÉT,¢
m+&√yÓT+{Ÿ bòÂ+&˚wüqT¢, #Ûê]≥ãT˝Ÿ Á≥düTº\T, kıôd’{°\T,
ÇHÓ«dtyº TÓ +{Ÿ y˚TH˚»s¡T,¢ dü\Vü‰<ës¡T,¢ Çìdæ≥º ÷´wüq˝Ÿ b˛s¡Tbº ˛ò *jÓ÷
y˚TH˚»s¡T¢ m|ò◊t ◊\T>± qyÓ÷<äTø±e#·TÃ. 1992 ‘·<qä +‘·s¡ ø±\+˝À
m|ò◊t ◊\ô|’ Ä+ø£\å T uÛ≤Ø>± ‘=\–+#·ã&ܶsTT. Á|ü‹ ø£+ô|˙˝Àì
eT÷\<Ûäq+˝À m|òt◊◊\T yê{≤ 10XÊ‘êìøÏ $T+#·≈£L&É<äT.
m|òt◊◊\ düuŸ nøö+{Ÿ\ yê{≤ ◊<äT XÊ‘êìøÏ $T+#·≈£L&É<äT.
m|òt◊◊\T, yê{Ï düuŸ nøö+{Ÿ\ yÓTT‘·Ô+ yê{≤ ø£+ô|˙
eT÷\<Ûqä +˝À 24XÊ‘·+ $T+#·≈L£ &É<Tä . á dü+dü\ú T >∑es¡ïyÓT+{Ÿ
ôd≈£L´]{°\T, Áf…»Ø _\T¢\˝À ≈£L&Ü ô|≥Tºã&ÉT\T ô|≥ºe#·TÃ.
á dü+dü\ú ô|≥Tºã&ÉT\T- áøÏ«{°\T, s¡TDkÕ<ÛHä ê\(>∑es¡ïyÓT+{Ÿ
ôd≈£L´]{°\T, Áf…»Ø _\T¢\T)˝À 70:30 ìwüŒ‹Ôì ....10˝À

s¡‘· <˚X+¯ Ä]úø£ e÷+<ä´+ <ä]<ë|ü⁄˝À¢ ˝Ò<ìä y˚Tø£b˛‘·T
>±+;Ûsê´ìï Á|ü<ä]ÙdüTÔqï~. |ü]dæú‘·T\T m+‘·
Á|ü‹≈£L\+>± e÷]Hê Ä]úø±_Ûeè~∆ á @&Ü~ @&ÉT
XÊ‘êìøÏ ‘·><Z∑ ìä ∫<ä+ãs¡+ Á|ü<ëÛ ì ‘·s|¡ ⁄üò q Ç{°e\
bÕs¡y¢ TÓ +≥T˝À e÷{≤¢&TÉ ‘·÷ #ÓbÕŒs¡T. ô|>’ ± Á<äy√´\“D+ y˚>+∑ >±
‘·–bZ ˛‘·÷ O+&É≥+ ≈£L&É ˇø£ kÕqT≈£L\ |ü]D≤eTeTì nHêïs¡T.
ø±ì Á<äy√´\“D+ ‘·>&Z∑ +É bÕ]ÁXÊ$Tø±_Ûeè~∆ ‘·–bZ ˛e&ÜìøÏ
dü÷∫ø£>± Äj·Tq >∑T]Ô+#·&+É ˝Ò<Tä . >∑‘· nø√ºãs¡T e÷dü+˝À >∑‘·
@&˚fi¢¯ ø±\+˝À mqï&É÷ ˝Òì $<Û+ä >± e÷qT´bòÕø£Ã]+>¥ s¡+>∑+
Á|ü‹≈£L\ n_Ûeè~› qyÓ÷<äT #˚d+æ <äì Ä eTs¡THê&˚ yÓ\&¢ sÉ TTq
‘êC≤ ˝…øÿ£ \T ‘Ó*j·T #˚XÊsTT. eTs√ yÓ|’ ⁄ü q Ç{°e\ dü+e‘·‡sê\˝À
yÓTT≥ºyTÓ T<ä{Ï kÕ] m>∑TeT‘·T\T ôd‘’ +· ìø£s+¡ >± ‘·>±ZjT· ì ‘êC≤>±
>∑‘· nø√ºãs¡T e÷kÕìøÏ $&ÉT<ä\sTTq ˝…øÿ£ \T ‘Ó*j·T#˚XÊsTT.
Á<äy√´\“D+ ‘·–qZ ≥T¢ ø£ì|æ+∫q|üŒ{Ïø° n~ ì‘ê´edüs¡ düsT¡ ≈£î\
<Ûsä ˝¡ À¢ Á|ü‹_+_+#·&+É ˝Ò<Tä . kÕe÷qT´&çøÏ Á<äy√´\“D+ ‘·–+Z <äì
Á|üuTÑÛ ‘·«+ m+<äT≈£î dü+ãs¡ |ü&TÉ ‘·Tqï<√ ns¡+ú ø±e&É+ ˝Ò<Tä .
ô|ø’ Ï mìïe÷≥\T #Ó|⁄ü ‘·Tqï|üŒ{Ïø° Á|üuTÑÛ ‘ê«ìøÏ
yêdüeÔ |ü]dæ‹ú ‘Ó*j·T<äì uÛ≤$+#·˝eÒ TT. n+<äT#˚‘H· ˚ Ä]úø£ e´edüú
|ü⁄+E≈£îH˚˝≤ #˚jT· &ÜìøÏ ø=ìï #·s´¡ \qT ôd‘’ +· Á|üø{£ dÏ ÷ü Ô
edüTqÔ ï~. nsTT‘˚ yê{Ï ~X¯ e÷Á‘·+ düÁø£eT+>± O+&É≥+ ˝Ò<Tä .
Ç|üŒ{Ïes¡≈î£ Á|üuTÑÛ ‘·«+ Á<äe´|üsy¡ TÓ qÆ n+XÊ\ô|H’ ˚ øπ +ÁBø£]+∫+~.
<ëìøÏ nqT>∑TD+>±H˚ ]»s¡T« u≤´+≈£î ø=ìï #·s´¡ \qT #˚|{ü +ºÏ ~.
n$ - e&û¶ sπ ≥TqT ‘·–+Z #·&ÜìøÏ <ë]rùd ]b˛, ]esY‡ sπ ≥¢qT
‘·–#Z &· +É , Á<äe´ \uÛ´Ñ ‘·qT ô|+#˚ $<Û+ä >± q>∑<Tä ì\«\ ìwüŒ‹Ô
(dæÄsYÄsY), kÕº≥T´≥Ø *øÏ«&ç{° ìwüŒ‹Ô (mdtm˝ŸÄsY) ‘·–+Z #·&+É .
>∑‘· nø√ºãs¡T 19 Hê{ÏøÏ 9 XÊ‘·+>± Oqï ]b˛ sπ ≥TqT qe+ãs¡T
3 Hê{ÏøÏ 7.5 XÊ‘êìøÏ, ‘êC≤>± &çôd+ãs¡T 8q 6.5 XÊ‘êìøÏ

uÛ≤

Ç<˚ »]–+~. Ç+<Ûäq+ <Ûäs¡ ‘·–Zq|üŒ{Ïø°
]»s¡T« u≤´+≈£î ‘·–+Z ∫+~. n<˚
$e÷qj·÷q ø£+ô|˙\T ‘·eT Á|üj÷· D°≈î£ \


H
ê
Á
ã


à+&É
y
Ó
T
Æ
q

ø
£
å
D

<

ä
ø
±ìï

|
ü

º
&
É
y
˚
T
ø±≈£
î
+&Ü,
s√E ]esY‡ ]b˛ sπ ≥TqT 6 XÊ‘·+
#êØ®\qT @ e÷Á‘·+ ‘·–+Z #·˝<Ò Tä . Ç|ü⁄&÷É n˝≤π>
qT+&ç 5 XÊ‘êìøÏ ‘·–+Z ∫+~. >∑‘·
eTq≈£î |üP]Ô _ÛqïyÓTÆq Ø‹˝À s√&ÉT¢, ¬s’\T e÷sêZ\T, e+‘Óq\T
»s¡><∑ ìä >±´s¡+{° ˝Ò<Tä . Á|üuTÑÛ ‘·«+ Ç|ü&ÉT
ôdô|+º ãs¡T eT<Û´ä qT+&ç Ç|üŒ{Ï
‘·~‘·s¡ eTÚ*ø£ dü<äTbÕj·÷\T, |üsê´es¡D |ü]s¡ø£åD, <˚oj·T
nuÛÑ´+‘·s¡ø£s¡yÓTÆq Ø‹˝À ÇqT|ü Kì»+
es¡≈î£ rdüT≈£îqï Ç˝≤+{Ï #·s´¡ \e\¢
m>∑TeT‘·T\ô|’ |üqTïqT ‘·–+Z ∫+~. <ëìe\¢
ObÕ~Ûì ô|+#·&É+ ˝≤+{Ï #·s¡´\πø Ä yÓTT‘êÔìï yÓ∫ÃdüTÔqï
Ä]úø£ e´edü˝ú À Á<äe´\uÛ´Ñ ‘· s¡T.3
ÇqT|ü Kì»+ m>∑TeT‘·T\T n~Ûø£+ nsTT
\ø£\å ø√≥T¢ ô|]–+<äì Ç{°e\
$wü
j
·
÷
ìï
á

+

s
¡

¤
+
˝À
eTq+

|
ü

ø√yê*.
eTq

X
¯
+
<˚oj·T |ü]ÁX¯eT\T Çã“+<äT\T bÕ\j˚T´
]»s¡T« u≤´+≈£î ˇø£ Á|üø≥£ q˝À
neø±X¯yT˚ n~Ûø+£ . ndüT\T Á|üuTÑÛ ‘·«+ <˚X+¯ ˝À
≈£
L

á
HêeT
e÷Á

·
|
ü


s
¡
´
\‘√

]
ô
|
≥Tº
ø
√≈£
L

<
ä
T
.
\ø£
å
\
ù|s=ÿ+~.
ÇqTeTTqT X¯ó~∆#ù˚ d |ü]ÁX¯eT\qT n~Ûø+£ >±
á $<Ûä+>± Á<äe´
dü+K´˝À Á|ü»\T ObÕ~Û ø√˝ÀŒ‘·Tqï düeTj·T+˝À, ObÕ~Ûì
kÕú | æ + #· & ÜìøÏ ã<ä T \T, ÇqT|ü Kì»+
\uÛ´Ñ ‘· ô|]–q e÷≥ yêdüeÔ y˚T
ô|+#˚ $<Ûä+>± uÛ≤Ø yÓTT‘êÔ\qT Ks¡Tà ô|{≤º*.
m>∑TeT‘·T\T ô|+#·&ÜìøÏ m+<äT≈£î ÁbÕ<Ûëq´+
ø±e#·TÃ. ø±ì n+‘·e÷Á‘·+ #˚‘H· ˚
ÇdüT+Ô <√ ns¡+ú ø±<äT.
Ä]úø£ e´edüú m<äTs=ÿ+≥Tqï
Ä]ú
ø
£ dü+øå√uÛ+Ñ ‘·sê«‘· f…ø‡˘ f…˝Æ Ÿ‡, <äTdüT\Ô T, ˝…<sä Y
Çã“+<äT\T ‘=\–b˛‘êj·÷? u≤´+≈£î\ e<ä› ì<ÛTä \T |ü⁄wÿü \+>± uÛ≤>∑+>±. ‘êC≤>± Ä]úø£ e´edü˝ú À H˚sT¡ >± CÀø£´+ #˚dTü ≈£îH˚
˝≤+{Ï
n~Û
ø
£
ObÕ~Û
ø*£ Œ+#˚ |ü]ÁX¯eT\T m>∑TeT‘·T\T ‘·–bZ ˛sTT
Oqï+‘· e÷Á‘êq yê{Ïì s¡TD+>± rdüT≈£îH˚~ mes¡T? u≤´+≈£î\T s¡÷.20,000 ø√≥¢‘√ Á|üuTÑÛ ‘·«+ ˇø£ bÕ´πøJì Á|üø{£ +Ï ∫+~.
‘·
e
T
e<ä


ì

ù
d
yê]ì
n~Ûø£ dü+K´˝À ‘=\–düTHÔ êïsTT. n˝≤+{Ï
s¡TD≤\T Ç#˚Ã~ yê{Ïì rs¡Ãø£*–q X¯øÔÏ Oqïyê]øÏ e÷Á‘·yT˚ . nyÓT]ø± Á|üø{£ +Ï ∫q 7000 ø√≥¢ &Ü\s¡T,¢ #ÓH’ ê ÁbÕs¡+_Û+∫q

+
>±\≈£
î
m>∑
T
eT‹

q
Tï\ sêsTTr\ s¡÷|ü+˝À á bÕ´πøJ˝À
Á|üdTü ‘Ô · dü+øå√uÛÑ düeTj·T+˝À u≤´+≈£î\T Ç˝≤+{Ï ìã+<Ûqä \qT 5400 ø√≥¢ &Ü\s¡T¢ (ˇø£ &Ü\s¡T 50 s¡÷bÕj·T\T) bÕ´πøJ\‘√
\_Û
+
∫+~
ø
π
e\+

T
.350
ø√≥T¢ e÷Á‘·yT˚ . dü«\ŒyÓTT‘êÔ\˝À
eT]+‘· ø£∫Ñ·+>± neT\T #˚kÕÔsTT. Ä]úø£ e´edüú e÷+<ë´ìøÏ b˛\TÃ≈£î+fÒ Ç~ HêeTe÷Á‘y· T˚ . nsTTq|üŒ{Ïø° Á|uü TÑÛ ‘·«+ á ~X¯>±
>∑
è



T
D≤\T
rdü
T
≈£
î

yê]øÏ
,
∫qï,
eT<Û´ä ‘·sV¡ ‰ü s¡TD Á>V∑ ≤” ‘·\≈£î,
Ä˝À∫+#·
&
+
É
eT+∫<˚
.
á

T
T‘·
+
Ô
Á|ü
D
≤[ø±

+

T
ü
+
<ë«sê
>∑Ts¡sTT, nH˚ø£ |ü]ÁX¯eT\T Çã“+<äT\T bÕ\e⁄‘·Tqï H˚{Ï
düeTj·T+˝À Ä s¡TD≤\qT rdüT≈£îH˚ X¯øÔÏ Oqïyês¡T n‹ ‘·≈î£ ÿe Ks¡Tà #˚kÕÔsT¡ . nsTT‘˚ Ç~ õ&ç|‘æ √ b˛\TÃ≈£îqï|ü⁄&TÉ øπ e\+ 0.5 dü÷ø£àå s¡TD Á>∑V≤” ‘·\≈£î Øô|H’ êHé‡ kÂø£s´¡ + ø£*Œ+#˚+<äT≈£î á
eT+~ e÷Á‘·yT˚ O+{≤s¡T. u≤´+≈£î\T ø=‘·>Ô ± s¡TD≤\T ÇùdÔ XÊ‘·+ e÷Á‘·yT˚ . Ç+‘· dü«\Œ yÓTT‘·+Ô Ä]úø£ e´edüôú |’ #·÷ù| bÕ´πøJqT+&ç s¡T.7,000 ø√≥T¢ øπ {≤sTT+#ês¡T. n~ eT+∫<˚
Çã“+<äT\qT n~Û>$∑ T+∫ yÓTs¡T>∑T|ü&<É ëeTqT≈£îH˚ n‘·´~Û≈î£ \≈£î Á|üu≤Û e+ m+‘· |ü]$T‘·+>± O+≥T+<√ y˚sπ #Ó|Œü qø£ÿs¡˝<Ò Tä . Ç˝≤ nsTTq|üŒ{Ïø° á yÓTT‘·+Ô ndü\T nedüsêìï <äèwæ˝º À ô|≥Tº≈î£ qï|ü⁄&TÉ
á s¡TD≤\T n+<äTu≤≥T˝À O+&Ée⁄. s¡TD≤\T rdüTø√>∑*–q H˚sT¡ >± Ks¡Tà #˚jT· &É+‘√ bÕ≥T Á|üuTÑÛ ‘·«+ ø=ìï |üqTï\qT ≈£L&É á eT÷\≈£L dü]b˛<äT.
á bÕ´πøJ Á|üø{£ +Ï ∫q ‘·sê«‘·H˚ øπ +Á<ä Á|üuTÑÛ ‘·«+
kÕeTs¡´ú + Oqï n‹ ‘·≈î£ ÿe eT+~ s¡TD≤\qT Vü≤&Ü$&ç>± ‘·–+Z ∫+~. ôdHê«{ŸqT 4 XÊ‘·+ ‘·–+Z #·&+É Bì˝À eTTK´yÓTqÆ ~.
]j·
T
˝Ÿ
mùdº
{Ÿ, >∑èVü≤ìsêàD s¡+>±\≈£î |ü\T sêsTTr\T
Ç|üŒ{Ïø|Ï ü &ÉT rdüT≈£îH˚ |ü]dæ‹ú ˝Ò<Tä . m+<äTe\¢q+fÒ u≤´+≈£î\T |üqTï ‘·–+Z #·&+É e\¢ Á|üuTÑÛ ‘ê«ìøÏ e#˚à sêã&ç ‘·–bZ ˛‘·T+~. Ä
Á|ü
ø
{
£
+
Ï
∫+~.
>∑èVü≤s¡TD≤\ô|’ e&ûsπ› ≥TqT ‘·–+Z #ês¡T. BìøÏ
e&û¶ sπ ≥T¢ n+‘·ø+£ ‘·≈î£ ‘·–dZ Tü qÔ ï H˚{Ï |ü]dæ‹ú ˝À Ç˝≤+{Ï yês¡T ‘·sê«‘· á sêsTTrì <Ûsä \¡ T ‘·–+Z #·&+É <ë«sê O‘·Œ‹Ô<ës¡T
nqT>∑
T
D+>±H˚
eTq sêÁwüº Á|üuTÑÛ ‘·«+ ≈£L&É >∑èVü‰\ ]õÁùdwº Hü é
ø=qT>√\T
<ës¡
T
≈£
î
ã<ä
˝
≤sTT+∫q|ü


T
e÷Á‘·
y
T
˚
,

T
T‘·
+
Ô

Ä
e&û¶ sπ ≥T¢ eT]+‘· ‘·>π eZ s¡≈î£ y˚∫#·÷<ë›eTqï yÓK’ ]‘√ O+{≤s¡T.
n+<äT#˚‘· Ä]úø£ |ü]dæ‹ú ì yÓTs¡T>∑T|ü]#˚+<äT≈£î Á<äe´|üsy¡ TÓ qÆ ~X¯˝À düsT¡ ≈£î≈£î –sêø° ô|]– Ä]úø£ ø±s¡´ø£˝≤bÕ\T n~Ûø+£ ne⁄‘êsTT. |ò”E\qT uÛ≤Ø>± ‘·–Z+∫+~. kÕº+|ü⁄ &É÷´{°ì |üP]Ô>±
Á|üuTÑÛ ‘·«+ rdüT≈£îH˚ #·s´¡ \ Á|üu≤Û e+ n‹ |ü]$T‘·+>±H˚ O+≥T+~. n˝≤ ø±ø£b˛‘˚ Á|üuTÑÛ ‘·«+ s¬ +&É+<ë˝≤ qwübº ˛j·Tq<äe⁄‘T· +~. ø=~› ‘=\–+∫+~. Ç˝≤+{Ï #·s´¡ \ <ë«sê ]j·T˝Ÿ mùd{º Ÿ s¡+>∑+
á H˚|<ü ´ä∏ +˝À Ä]úø£ dü+øå√uÛ≤ìï m<äTs√ÿe&É+˝À yêsê\ ÁøÏ‘+· Á|üuTÑÛ ‘·«+ $e÷q Ç+<Ûqä <Ûsä q¡ T ‘·–+Z ∫q|ü⁄&ÉT |ü⁄+E≈£î+≥T+<äì, >∑èVü‰\≈£î –sêø° ô|]– ìsêàD s¡+>∑+

ªª

ªª

>∑T&ç|Pü &ç $»j·Tsêe⁄

eP|ü⁄q+<äT≈£î≥T+<äì, <ëì‘√ bÕ≥T ÇqTeTT O≈£îÿ, dæyTÓ +≥T
˝≤+{Ï |ü]ÁX¯eT\T ≈£L&É O‘·Œ‹Ôì ô|+#˚+<äT≈£î neø±XÊ\T
@s¡Œ&É‘êj·Tì Á|üuTÑÛ ‘ê«\T #ÓãT‘·THêïsTT.
Ä]úø£ dü+øå√uÛ+Ñ qT+&ç Á|üuTÑÛ ‘·«+ m˝≤+{Ï #·s´¡ \T
rdüT≈£îqï|üŒ{Ïø,° á dü+øå√uÛ≤ìøÏ ø±s¡DeTsTTq Ä]úø£ dü+dü\ú qT
Ä<äTø√e&É+, |ü]ÁX¯eT\qT ˇ&ÉTq¶ |ü&yÉ j
˚ T· &É+ ˝≤+{Ïy˚ Á|ü<ëÛ q
\øå±´\T>± O+≥THêïsTT. ø±ì á dü+øå√uÛ+Ñ sêe&É+‘√ m˝≤+{Ï
dü+ã+<Û+ä ˝Ò≈î£ +&ÜH˚ ô|<ä› dü+K´˝À ‘·eT ObÕ~Û ø√˝ÀŒsTT n+<ä]
ø£Hêï m≈£îÿe>± ø£cÕº\ bÕ\sTTq yês¡THêïs¡T. yê]ì m˝≤
s¡ø+åÏ #ê\qï $wüj÷· ìï Á|üuTÑÛ ‘·«+ Ä˝À∫düTqÔ ï≥T¢ ø£ì|æ+#·&+É
˝Ò<Tä . n˝≤ Ä˝À∫ùdÔ á s¡øDå£ #·s´¡ \˙ï y˚sπ s¡ø+£ >± O+&˚$.
#ÓH’ ê ÁãVü‰à+&ÉyTÓ qÆ s¡øDå£ |ü<øä∏ ±ìï #˚|≥ü &º yÉ T˚ ø±≈£î+&Ü, eTq≈£î
|üP]Ô _ÛqïyÓTqÆ Ø‹˝À s√&ÉT,¢ s¬ \’ T e÷sêZ\T, e+‘Óq\T ‘·~‘·s¡
eTÚ*ø£ dü<Tä bÕj·÷\T, |üsê´es¡D |ü]s¡øDå£ , <˚oj·T ObÕ~Ûì
ô|+#·&+É ˝≤+{Ï #·s´¡ \πø Ä yÓTT‘êÔìï yÓ∫ÃdüTqÔ ï $wüj÷· ìï á
dü+<äs“¡ +¤ ˝À eTq+ #Ó|ü ø√yê*. eTq <˚X+¯ ≈£L&É á HêeT
e÷Á‘·|⁄ü #·s´¡ \‘√ dü]ô|≥Tºø√≈£L&É<Tä . \ø£\å dü+K´˝À Á|ü»\T
ObÕ~Û ø√˝ÀŒ‘·Tqï düeTj·T+˝À, ObÕ~Ûì ô|+#˚ $<Û+ä >± uÛ≤Ø
yÓTT‘êÔ\qT Ks¡Tà ô|{≤º*. e´ekÕj·T s¡+>∑+˝À ô|≥Tºã&ÉT\qT
n~Ûø£+ #˚j·÷*. Á>±MTD ObÕ~Û |ü<∏äø£+ ˝≤+{Ï yê{Ïì
$dü]Ô +|ü#j
˚ ÷· *. $<ä´, Äs√>∑´ s¡+>±\ô|’ e´j·÷ìï n~Ûø+£
#˚j÷· *. Á|üC≤|ü+|æD° e´edüqú T Á|ü»\+<ä]ø° n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ
‘˚yê*. ù|<ä, eT<Û´ä ‘·s>¡ ‹∑ yê]øÏ nedüsy¡ TÓ qÆ #Íø£ >∑èVü‰\
ìsêàD≤ìï n~Ûø+£ #˚j÷· *. bÕ]ÁXÊ$Tø£ y˚‘\Ô· ≈£î n~Ûø£ sêsTTr\T
ø£≥uº &… TÉ ‘·Tqï á Á|üuTÑÛ ‘·«+ Ä |ü]ÁX¯eT\T ‘·eT e<ä› |üì#˚ùd
yê]ì ‘=\–+#·sê<äqï Ä+ø£\å T $~Û+#ê*. Á|üuTÑÛ ‘·« sêsTTr
bı+<ä&ÜìøÏ n~ wüs‘¡ T· >± O+&Ü*. Ç˝≤+{Ï #·s´¡ \T #˚|{ü qºÏ |ü⁄&TÉ
e÷Á‘·yT˚ n‘·´~Ûø£ Á|üC≤˙ø£+ Ä<ëj·÷\T ô|]–, yê] ø=qT>√\T
X¯øÔÏ n~Ûøe£ Te⁄‘T· +~. n|ü&˚ Ä]úø£ e´edüú dü+øå√uÛ≤ìï n~Û>$∑ T+∫
|ü⁄+Eø√e&ÜìøÏ neø±XÊ\T @s¡Œ&É‘êsTT.

CMYK

Ä]úø£ e´edüqú T Ä<äTø√e&É+ Ç˝≤π>Hê?

CMYK

k˛eTyês¡+, 22 &çôd+ãs¡T 2008

10

m˝Ÿ$mdt ÁbÕC…≈£îº $yê<ä+ ` ø=‘·Ô Çs¡ø±≥+
m+ y˚DT>√bÕ\sêe⁄
$mdt $<äT´‘Y ÁbÕC…≈£îº $yê<ä+˝À düTÁ|”+
ø√s¡Tº <Ûäsêàdüq+ >∑‘· y˚T 16q Ç∫Ãq
rs¡TŒ≈£î $s¡T<ä∆+>± >∑‘· HÓ\ 28q Ç∫Ãq
rs¡TŒ‘√ m|æÁ{≤Hé‡ø√, Hê\T>∑T $<äT´‘Y
|ü+|æD° ø£+ô|˙\‘√ ≈£L&çq n+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ $<äT´‘Y
düeTq«j·T ø£$T{° @$T #˚j·÷\H˚ <ëìô|’ ø=‘·Ô
Çs¡ ø ±{≤ìï m<ä T s=ÿ+≥Tqï~. $Tì $<ä T ´‘Y
bÕ¢+≥¢≈£î Á|üuÛÑT‘·« $<Ûëq+ Á|üø±s¡+ ‘·èrj·T |üø£å
$Áø£j·÷\≈£î nqTeT‹ Çe«≈£î+&Ü Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ
$<ä T ´‘Y ìj· T +Á‘· D ø£ $ Twü H é dü è wæ º + ∫q
>∑+<äs¡>√fi¯+‘√, Hê´j·TkÕúHê\˝À Äπsfi¯fl≈£î ô|’>±
$yê<ë\T q&ç∫q Áø£eT+˝À Ç∫Ãq eT<Ûä´+‘·s¡
O‘·Ôs¡T«\T, rs¡TŒ\‘√ m|æÁ{≤Hé‡ø√, Hê\T>∑T $<äT´‘Y
|ü+|æD° ø£+ô|˙\T >∑‘· @Á|æ˝Ÿ 23 es¡≈£î ˇø£ÿ
j·T÷ì{Ÿ $<äT´‘YqT ≈£L&Ü bı+<ä≈£î+&ÜH˚ m˝Ÿ$mdt
ÁbÕC…≈£îº≈£î s¡÷.156.69 ø√≥¢ y˚Ts¡≈£î dæús¡ #ÛêØ®\qT
#Ó*¢+#ê*‡ e∫Ã+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü HÓ\≈£î
s¡÷.2.28 ø√≥¢ y˚Ts¡≈£î n<˚$<Ûä+>± dæús¡ #ÛêØ®\qT
|ü+|æD° ø£+ô|˙\T #Ó*¢+#ê*‡ edüTÔqï~. Bìì
ìyê]+#˚ + <ä T ≈£ î @$T #˚ j · ÷ \H˚ ~ Ç+ø±
ìs¡ísTT+#·˝Òì dæú‹˝À sêh Á|üuÛÑT‘·«+, Á{≤Hé‡ø√,
|ü + |æ D ° ø£ + ô|˙\T OHêïsTT. 2001 qT+&ç
ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆq á $yê<ä+˝À Á{≤Hé‡ø√, |ü+|æD°
ø£ + ô|˙\T eT÷\≈£ î HÓ ≥ º ã &ç , á $yê<ä + ‘√
m≥Te+{Ï dü+ã+<Ûä+˝Òì ¬s+&ÉT ø√≥¢ eT+~
$<äT´‘Y $ìjÓ÷>∑<ës¡T\ Á|üj÷Ó »q+ <Óã“‹q≥+
ø=qkÕπ> |ü]dæ‹ú HÓ\ø=+≥Tqï~.

m˝Ÿ

ø£$TwüHé, m|æÁ{≤Hé‡ø√ bıs¡bÕ≥T¢
‘· è rj· T |ü ø £ å $Áø£ j · ÷ \T #˚ d ü T ø=H˚ + <ä T ≈£ î
nqTeT‹+#˚ ÁbÕ‹|ü~ø£ô|’ Á|üuTÑÛ ‘·« $<Ûëq+ Á|üø±s¡+ ÄyÓ÷<ä+
bı+~q $Tì $<äT´‘Y bÕ¢+≥¢ &Óe\|üs¢¡ dü+øπ eå T dü+|òTü + 2001
»qe] 4q $<äT´‘Y ìj·T+Á‘·D ø£$TwüH≈é î£ n+<äT≈£î $s¡T<äy∆ TÓ qÆ
ìy˚<äq #˚XÊsTT. ‘·eT $<äT´‘YqT m|æÁ{≤Hé‡ø√ ø=qT>√\T
#˚j·÷\ì dü+|òüT+ ø√]+~. uÛÑ]+#·˝Òì <Ûäs¡≈£î $Tì $<äT´‘Y
bÕ¢+≥¢ qT+&ç $<äT´‘YqT ø=qT>√\T #˚j·T˝Òqì Á{≤Hé‡ø√ Ä
HÓ\ 25e ‘˚BH˚ ø£$TwüH≈é î£ ‘Ó*j·TCÒd+æ ~. ø£$TwüHé m˝Ÿ$mdt
ÁbÕC…≈î£ ‘º √ düV‰ü $Tì $<äT´‘Y bÕ¢+≥¢≈î£ ‘·q+‘· ‘êqT H√{°dTü qT
C≤Ø #˚d+æ ~. n$ m+‘· <Ûsä ≈¡ î£ $<äT´‘YqT $Áø£sTTkÕÔj÷Ó
ì]∆wüº Á|ü‹bÕ<äq\qT Á{≤Hé‡ø√≈£î, ‘·q≈£î |ü+bÕ\ì
Ä<˚•+∫+~. m˝Ÿ$m˝Ÿ‘√ düV‰ü $Tì bÕ¢+≥¢ $<äT´‘YqT ‘êqT
ø=qT>√\T #˚j·TC≤\qì Á{≤Hé‡ø√ |ü\Te÷s¡T¢ ø£$TwüHé≈£î á

Áø£eT+˝À ‘Ó*j·TCÒdæ ≈£L&Ü ø£$TwüHé Ä<˚X¯+ y˚Ts¡≈£î
m˝Ÿ$mdt‘√ uÒsk¡ Õsê\T #˚d+æ ~. n~Ûø£ ndæsú ¡ #ÛêØ®\ e\¢ ‘êqT
m˝Ÿ$mdt $<äT´‘YqT ø=q˝Òqì |ü⁄qs¡T<ëÈ{Ïdü÷ÔH˚, ø£$TwüHé
Ä<˚X+¯ y˚Ts¡≈î£ ‘ê‘êÿ*ø£ @sêŒ≥T>± <ëì ÄyÓ÷<ëìøÏ ˝Àã&ç
j·T÷ì{Ÿ≈î£ s¡÷.2.729 #=|ü⁄Œq #Ó*d¢ ÷ü Ô ø=ìï e÷kÕ\ bÕ≥T
Á{≤Hé‡ø√ m˝Ÿ$mdt $<äT´‘YqT ø=qT>√\T #˚dæ+~. á
e´eVü‰s¡+ô|’ ø£$TwüHé $#ês¡D »]|æq|ü⁄&TÉ m˝Ÿ$mdt $<äT´‘YqT
n~Ûø£ ndæús¡ #ÛêØ® e\¢ ø=qT>√\T #˚j·T˝ÒeTì Á{≤Hé‡ø√
|ü⁄qs¡T<ëÈ{+Ï ∫+~. m˝Ÿ$mdt $<äT´‘YqT ø=ìrsê\ì ‘êqT
Á{≤Hé‡ø√qT ã\e+‘·+ #˚j·T˝Òqì 2002 @Á|æ˝Ÿ 24q C≤Ø
#˚dqæ O‘·sÔ T¡ «˝À ø£$TwüHé ù|s=ÿ+~. m˝Ÿ$mdt≈î£ ‘·èrj·T |üøå£
$Áø£j·÷\≈£î nqTeT‹ ≈£L&Ü Çe«≈£î+&Ü ø£$TwüHé #˚‘·T\T
<äT\T|ü⁄≈£î+~. Á|üuÛÑT‘·« $<ÛëHêìøÏ $s¡T<ä∆+>± m|æÁ{≤Héø√qT
$Tì $<äT´‘Y bÕ¢+≥¢ qT+&ç #ê˝≤ n~Ûø£ <Ûäs¡≈£î $<äT´‘YqT
ø=qT>√\T #˚ùd+<äT≈£î ˇ|üŒ+<ë\T #˚düTø√yê\ì ã\e+‘·+
#˚ùd n~Ûø±s¡+ ‘·q≈£î ˝Ò<äì ‘Ó*dæ ≈£L&Ü ø£$TwüHé Ç+‘·
e´eVü‰s¡+ q&ç|æ ‘·|⁄ü Œ #˚d+æ ~. #ê˝≤ KØ<Óq’ ˝À dü˝Œ¤sY ôV≤’
kÕºø˘ (m˝ŸôV≤#Ymdt)qT Ç+<Ûäq+>± yê&ç O‘·Œ‹Ô #˚ùd $<äT´‘Y
yÓT]{Ÿ Äs¡s¶ ˝Y À düsT¡ u› ≤≥T ø±<äì, n˝≤+{Ï j·T÷ì≥¢qT $<äT´‘Y
$T>∑T\T Oqï ø±\+˝À O‘·Œ‹Ôì ì*|æ y˚j÷· \ì Ä<˚•+∫,
dæús¡ #ÛêØ®\qT n|üŒfi¯+>± #Ó*¢+#ê*‡ edüTÔ+<äì ø£$TwüHé≈£î,
Á{≤Hé‡ø√≈£î yÓTT<ä{Ï qT+#˚ ‘Ó*j·Tì~ ø±<äT.
Äπsfi¯fl ‘·s¡Tyê‘· rs¡TŒ ` dæús¡ #ÛêØ®\ #Ó*¢+|ü⁄ uÛ≤s¡+
ø£$TwüHé O‘·sÔ T¡ «qT düyê\T #˚d÷ü Ô m˝Ÿ$mdt <ëK\T
#˚dqæ n|”Œ\T˝À 2002 p˝…’ 9q O‘·sÔ T¡ «qT, ‘·sT¡ yê‘· Ä>∑dTü º
6q $es¡D O‘·Ôs¡T«qT ôV’≤ø√s¡Tº Ç∫Ã+~. ø£$TwüHé yÓ’K]ì
rÁe+>± ‘·|⁄ü Œ |ü&TÉ ‘·÷, Á{≤Hé‡ø√ m˝Ÿ$mdt‘√ $<äT´‘Y ø=qT>√\T
ˇ|üŒ+<ä+ #˚dTü ø√yê\ì, j·T÷ì{Ÿ≈î£ m+‘· #ÛêØ®ì #Ó*+¢ #ê˝À
ø£$TwüHé ìs¡ísTT+#ê\ì, n+‘·es¡≈£î j·T÷ì{Ÿ≈£î s¡÷.2.73
#=|ü⁄Œq #Ó*¢+#ê\ì ôV’≤ ø√s¡Tº rs¡TŒ Ç∫Ã+~. Bìì düyê\T
#˚dü÷Ô m|æÁ{≤Hé‡ø√ düTÁ|”+ ø√s¡Tº˝À n|”Œ\T <ëK\T #˚dæ+~.
düTÁ|”+ ø√s¡Tº 2002 nø√ºãs¡T 11q, &çôd+ãs¡T 2q Ç∫Ãq
eT<Ûä´+‘·s¡ O‘·Ôs¡T«\ Á|üø±s¡+ Á{≤Hé‡ø√ m˝Ÿ$mdt≈£î Á|ü‹HÓ\
dæsú ¡ #ÛêØ®\qT #Ó*d¢ ÷ü Ô e∫Ã+~. m˝Ÿ$mdt m˝ŸmdtôV≤#Ymdt‘√
O‘·Œ‹Ô #˚ùd $<äT´‘YqT ø=qT>√\T #˚ùd+<äT≈£î #Ó*¢+#ê*‡q
yÓTT‘·+Ô ‘√ Ç‘·sT¡ \ qT+&ç #·eø£>± $<äT´‘YqT n<˚ |ü]e÷D+˝À
ø=qT>√\T #˚dæ, m˝Ÿ$mdt≈£î dæús¡ #ÛêØ®\qT #Ó*¢+#êø£ ≈£L&Ü
Ç+ø± ø=+‘· yÓTT‘·Ô+ $T–˝Ò |ü]dæú‹˝À Á{≤Hé‡ø√ m˝Ÿ$mdt
$<äT´‘YqT ø=q≈£î+&ÜH˚ dæsú ¡ #ÛêØ®\qT #Ó*d¢ ÷ü Ô e∫Ã+~. Ç˝≤+{Ï
|ü]dæ‹ú ˝À á $yê<ä+ n‘·´edüs+¡ >± |ü]cÕÿs¡+ ø±yê*‡
O+<äì, ‘·«s¡>± $#ês¡D≈£î <ëìì b˛düTº #˚j·÷\ì düTÁ|”+
ø√s¡Tº ≈£L&Ü qyÓ÷<äT #˚d+æ ~. nsTTq|üŒ{ÏøÏ $#ês¡D Ä$<Û+ä >±
»s¡>∑ ˝Ò<Tä . á øπ düT ‘·«s¡>± $#ês¡D≈£î e#˚Ã≥≥T¢ düTÁ|”+ ø√s¡T˝º À
|æ{wÏ Hü é y˚sTT+#ê\ì n|üŒ{Ï @|æÁ{≤Hé‡ø√ dæm+&ç |ü\Te÷s¡T¢
*œ‘· |üPs¡«ø£ Ä<˚XÊ\T C≤Ø #˚dæHê, düTÁ|”+ ø√s¡Tº˝À n˝≤
|æ{ÏwüHé <ëK\T #˚dæq≥T¢ ˝Ò<äT. nsTTHê, Á{≤Hé‡ø√ ‘·q
Hê´j·Tyê~ì e÷s¡Ã˝Ò<Tä . ∫es¡≈î£ >∑‘· y˚T 16q Hê´j·TeT÷s¡T\Ô T

m≥Te+{Ï ã\+ #·÷|üì, e]Ô+#·ì m˝Ÿ$mdt düTÁ|”+ ø√s¡T˝º À
<ëK\T #˚dæq $es¡D |æ{ÏwüHé ù|s¡T‘√ $#ês¡DqT yêsTT<ë
y˚jT· ≥+ düeT+»dü+ ø±<äT. n˝≤ yêsTT<ë y˚j÷· \ì düTÁ|”+
ø√s¡Tº C≤Ø #˚dæq Ä<˚X¯+ ≈£L&Ü @B ˝Ò<äT. á |æ{ÏwüHé ‹]–
ø£$TwüH˝é À $#ês¡D≈£î e∫Ãq|ü⁄&ÉT Á{≤Hé‡ø√, |ü+|æD° ø£+ô|˙\T
‘·eT ‘·s¡|ü⁄ Hê´j·Tyê~ <ë«sê düTÁ|”+ ø√s¡Tº˝À |æ{ÏwüHé
ô|+&ç+>∑T˝À Oqï+<äTq $#ês¡DqT yêsTT<ë y˚j·÷\ì
ø√sêsTT. ø£$TwüHé eT<Ûä´+‘·s¡ O‘·Ôs¡T« Ç#˚à es¡≈£î ‘êeTT
m˝Ÿ$mdt≈£î dæs¡ú #ÛêØ®\qT #Ó*¢+#·T ø√yê*‡ OHêï Á{≤Hé‡ø√,
|ü+|æD° ø£+ô|˙\T $#ês¡DqT n˝≤ yêsTT<ë y˚j·÷\ì
ø£$TwüHqé T ø√s¡≥+ eTØ $∫Á‘·+>± O+~. >∑‘+· ˝À ôV≤’ ø√s¡Tº
Ç∫Ãq rs¡TŒô|’ ‘êeTT düTÁ|”+ ø√s¡T˝º À n|”Œ\T <ëK\T #˚XÊeTì,
n+<äTe\¢ ôV≤’ ø√s¡Tº rs¡TŒ Á|üø±s¡+ #·s´¡ rdüTø√e<äì› Á{≤Hé‡ø√
ø√]Hê, ø£$TwüHé ÄHê&ÉT |ü{Ϻ+#·Tø√˝Ò<äT. m+‘· #ÛêØ®\≈£î
m˝Ÿ$mdt qT+&ç Á{≤Hé‡ø√ $<äT´‘YqT ø=qT>√\T #˚j·÷˝À
ìsê∆]dü÷Ô ø£$TwüHé ÄHê&ÉT O‘·Ôs¡T«qT C≤Ø #˚dæ+~. ø£$TwüHé
ÄHê&ÉT rdüT≈£îqï á yÓK’ ], Á|üdTü ‘Ô +· düTÁ|”+ ø√s¡T˝º À |æ{wÏ Hü é
O+<äqï ù|s¡T‘√ $#ês¡DqT yêsTT<ë y˚ùd+<äT≈£î rdüT≈£îqï
yÓK’ ] |üsd¡ Œü s¡ $s¡T<ä+∆ >± OHêï, s¬ +&ÉT yÓK’ s¡T\T m˝Ÿ$mdt≈î£
nqT≈£L\+>± OHêïj·TH˚~ düŒwüº+.
nqTø√≈£î+&Ü #˚XÊeTì rs¡TŒqT e÷]Ãq düTÁ|”+ ø√s¡Tº
ø£$TwüHé˝À |æ{ÏwüHéô|’ $#ês¡D n˝≤ yêsTT<ë\T
|ü&ÉT‘·T+&É>±, m˝Ÿ$mdt |æ{ÏwüHéô|’ dæHêΩ, C…’Hé\‘√H˚ ≈£L&çq
düTÁ|”+ ø√s¡Tº <Ûäsêàdüq+ >∑‘· HÓ\ 28q O‘·Ôs¡T«qT Ç∫Ã+~.
m˝Ÿ$mdt πødüT˝À ôV’≤ ø√s¡Tº Ç∫Ãq rs¡TŒqT ‘êeTT
nqTø√ø£ T +&Ü ìsê∆ ] +∫q≥T¢ ù|s=ÿq ˝Ò < ä ì ‘êeTT
uÛ≤$düTHÔ êïeTì ù|s=ÿ+~. Ä $<Û+ä >± Ä<˚•düTqÔ ï≥T¢ ù|s=ÿ+~.
m˝Ÿ$mdt≈£î e´‹πsø£+>± Á{≤Hé‡ø√, $<äT´‘Y ìj·T+Á‘·D
ø£$TwüHé <ëK\T #˚dqæ dæ$˝Ÿ n|”Œfi¯flqT ø={Ϻ y˚d+æ ~. >∑‘+· ˝À
ôV’≤ ø√s¡Tº Ç∫Ãq rs¡TŒH˚ düTÁ|”+ ø√s¡Tº ìsê∆]+#·≥eT+fÒ,
|ü+|æD° ø£+ô|˙\T m˝Ÿ$mdt‘√ $<äT´‘Y ø=qT>√\T ˇ|üŒ+<ä+
#˚dTü ≈£îì, ø£$TwüHé ìs¡sí TT+∫q #ÛêØ®\≈£î $<äT´‘YqT ø=qT>√\T
#˚j·÷\H˚ nì uÛ≤$+#ê*. n<˚ nsTT‘˚, >∑‘· y˚T˝À Ç∫Ãq
rs¡TŒ˝À düTÁ|”+ ø√s¡Tº C≤Ø #˚dæq Ç‘·s¡ Ä<˚XÊ\˙ï
eeTàsTTqfÒ¢Hê nH˚ Á|üX¯ï eTT+<äT≈£î edüTÔqï~. Ä rs¡TŒqT
düTÁ|”+ ø√s¡Tº nqTø√≈£î+&Ü Ç∫Ã+<äH˚ yÓ’K] Hê´j·T+
»s¡T>∑T‘·T+<äì Á|ü»\≈£î qeTàø£+ ø£*–düT+Ô <ë nH˚ dü+<˚V‰ü ìøÏ
‘ê$düTÔqï~. ‘·èrj·T |üø£å $Áø£j·÷\T #˚düTø=H˚+<äT≈£î
nqTeT‹+#· uÀeTì ø£$TwüHé >∑‘·+˝À Ç∫Ãq ø=ìï
O‘·Ôs¡T«\qT dü+ã+~Û+‘· Áô|’y˚≥T ÁbÕC…≈£îº\T düyê\T
#˚dæq|ü⁄&ÉT ø£$TwüHé O‘·Ôs¡T«\qT ø={Ϻy˚dæ, ‘·èrj·T |üø£å
$Áø£j·÷\≈£î nqTeT‹ Çyê«\ì Hê´j·TkÕúHê\T rs¡TŒ\T
Ç#êÃsTT. $Tì $<äT´‘Y bÕ¢+≥¢≈£î Á|üuÛÑT‘·« $<Ûëq+ Á|üø±s¡+
‘·èrj·T |üø£å $Áø£j·÷\≈£î nqTeT‹ Çe«≈£î+&Ü ø£$TwüHé
#˚dæq ‘·|ü⁄Œ≈£î m˝Ÿ$mdt ÁbÕC…≈£îº $wüj·T+˝À Hê´j·TkÕúHê\T
Ç∫Ãq eT<Û ä ´ +‘· s ¡ O‘· Ô s ¡ T «\T, rs¡ T Œ\T $<ä T ´‘Y
$ìjÓ÷>∑<ës¡T\ô|’ ìyê]+#·<ä–q uÛ≤s¡+ |ü&É{≤ìøÏ

md.t_.dæHêΩ, &ç.¬ø.C…’Hé\‘√ ≈£L&çq düTÁ|”+ ø√s¡Tº <Ûäsêàdüq+
rs¡TŒ Ç∫Ã+~. ‘·«s¡>± $#ês¡D≈£î |æ{ÏwüHé <ëK\T #˚dæHê
rs¡TŒ˝À e÷s¡TŒ e∫à O+&˚<ìä uÛ≤$+#·{≤ìøÏ ÄkÕÿs¡+ ˝Ò<Tä .
nsTT‘˚, n˝≤ |æ{ÏwüHé y˚dæHê ‘·«s¡>± rs¡TŒ e∫à O+&˚<ë
nH˚~ Á|üXÊïs¡∆ø£y˚T nsTTHê ≈£L&Ü Á{≤Hé‡ø√ Ä Á|üj·T‘·ï+
#˚jT· ≈£î+&Ü O+&É≥+ dü]ø±<äT.
düT|Á +” ø√s¡Tº rs¡TŒ ` ø£$TwüH˝é À |ü+|æD° ø£+|ô ˙\T, {Á ≤Hé‡ø√ ìy˚<qä \T
ôV’≤ ø√s¡Tº Ç∫Ãq rs¡TŒqT e÷s¡TŒ #˚dü÷Ô, bÕ‘·
rs¡TŒ\qT ø={Ïyº d˚ ÷ü ,Ô $<äT´‘Y #·≥+º , 2003 yÓ\T>∑T˝À $<äT´‘Y
ìj·T+Á‘·D ø£$TwüHé á e´eVü‰sêìï ø=‘·>Ô ± |ü]o*+∫‘˚
Hê´j·T+ »s¡T>∑T‘·T+<äì düTÁ|”+ ø√s¡Tº <Ûsä êàdüq+ ‘·q rs¡TŒ˝À
ù|s=ÿ+~. bÕ‘· ø£$TwüHé Ç∫Ãq O‘·sÔ T¡ «qT e÷s¡TŒ #˚ùd+<äT≈£î,
ø={Ϻ y˚ùd+<äT≈£î, Hê´j·TeTqT≈£îqï düeTs¡˙∆ j·TyÓTqÆ O‘·sÔ T¡ «\qT
Ç#˚Ã+<äT≈£î (ø=‘·)Ô $<äT´‘Y ìj·T+Á‘·D ø£$TwüH≈é î£ ùd«#·Ã¤ O+<äì
<Ûsä êàdüq+ ù|s=ÿ+~. e÷]q |ü]dæ‘ú T· ˝À¢ $Tì $<äT´‘Y bÕ¢+≥¢qT
‘·èrj·T |üø£å $Áø£j·÷\T #˚düT≈£îH˚+<äT≈£î ≈£L&Ü ø£$TwüHé
nqTeT‹+#· e#·TÃqì ù|s=ÿ+~. Á|üC≤ Á|üjÓ÷»Hêìï,
eTTK´+>± (s¡TD≤\T Ç∫Ãq) Ä]∆ø£ dü+düú\ Á|üjÓ÷»Hêìï
<äèwæ˝º À ô|≥Tº≈î£ ì ($Tì $<äT´‘Y bÕ¢+≥¢) ø£+ô|˙\ |ü⁄qs¡T<äs∆ D¡ ≈£î
ˇø£ |ü<Ûäø±ìï s¡÷bı+~+#˚ ùd«#·Ã¤ ø£$TwüHé≈£î O+<äì düTÁ|”+
ø√s¡Tº ù|s=ÿ+~. ÁbÕC…≈î£ qº T |üP]Ô #˚dTü ≈£îH˚+<äT≈£î >∑&TÉ e⁄qT @&Ü~
bÕ≥T bı&ç–+#ê\ì Ä<˚•+∫+~. ø£$TwüHé düeTT∫‘· eT<Û´ä +‘·s¡
O‘·Ôs¡T«qT Ç#˚à es¡≈£î ‘êqT >∑‘·+˝À Ç∫Ãq eT<Ûä´+‘·s¡
O‘·sÔ T¡ «\T ø=qkÕ>±\ì düTÁ|”+ ø√s¡Tº Ä<˚•+∫+~.
Bìô|’ m˝Ÿ$mdt $<äT´‘Y ìj·T+‘·+ÁD ø£$TwüH˝é À
|æ{ÏwüHé <ëK\T #˚dæ+~. <ëìô|’ Á{≤Hé‡ø√, Hê\T>∑T $<äT´‘Y
|ü+|æD° ø£+ô|˙\T <ëK\T #˚dqæ øö+≥sY˝À, m˝Ÿ$mdt O‘·Œ‹Ô
#˚ùd $<äT´‘YqT zô|Hé j·÷¬ø‡dt˝À (‘·èrj·T |üø£å) $Áø£j·÷\T
#˚dTü ø√ e#·TÃqì ø£$TwüHé Á|üø{£ +Ï #ê\ì ø√sêsTT. m˝Ÿ$mdt
qT+&ç Á{≤Hé‡ø√ (|ü+|æD° ø£+ô|˙\T) $<äT´‘YqT ø=Hê*‡q u≤<Û´ä ‘·
˝Ò<äì Á|üø£{Ï+#ê\ì ø√sêsTT. ‘êeTT #Ó*¢+∫q dæús¡ #ÛêØ®\T
s¡÷.156 ø√≥¢ yÓTT‘êÔìï 18 XÊ‘·+ e&û¶‘√ m˝Ÿ$mdt yê|üdüT
#˚j·÷\ì Ä<˚•+#ê\ì ø√sêsTT (á ø√¬sÿqT düTÁ|”+ ø√s¡Tº
‘·q O‘·Ôs¡T«˝À ‹s¡düÿ]+∫+~). m˝Ÿ$mdt qT+&ç >∑‘·+˝À
$<äT´‘YqT ø=qT>√\T #˚dqæ ø±\+˝À u≤´+≈£î˝À &çbÕõ{Ÿ #˚dqæ
s¡÷.13.95 ø√≥¢ yÓTT‘êÔìï e&û¶‘√ düVü‰ ‘·eT≈£î #Ó+<ë\ì
Ä<˚•+#ê\ì ø√sêsTT.
ø£$TwüHé <ä«+<ä« yÓ’Ks¡T\T ` Á{≤Hé‡ø√, |ü+|æD° ø£+ô|˙\ e+‘· bÕ≥
|æ{ÏwüHé ø£$TwüHé eTT+<äT $#ês¡D˝À O+&É>±,
m˝Ÿ$mdt &Óe\|üsY düTÁ|”+ ø√s¡Tº˝À $es¡D ù|s¡T‘√ eTs√
|æ{ÏwüHé <ëK\T #˚XÊs¡T. ø£$TwüHé˝À |æ{ÏwüHé $#ês¡D≈£î
e∫Ãq|ü⁄&ÉT, düTÁ|”+ ø√s¡Tº˝À m˝Ÿ$mdt |æ{ÏwüHé Oqï+<äTq,
<ëìô|’ düTÁ|”+ ø√s¡Tº O‘·Ôs¡T«\T e#˚Ã neø±X¯+ Oqï+<äTq
‘·q eTT+<äTqï |æ{ÏwüHéô|’ $#ês¡DqT yêsTT<ë y˚düTÔqï≥T¢
ø£$TwüHé Á|üø{£ +Ï ∫+~. düTÁ|”+ ø√s¡Tº >∑‘· y˚T˝À Ç∫Ãq rs¡TŒqT
ø£$TwüHé bÕ{Ï+∫ rsê*‡ O+&É>±, ‘·q eTT+<äTqï |æ{ÏwüHéô|’
$#ês¡DqT ø=qkÕ–+∫, rs¡TŒ Çyê«*‡q ø£$TwüHé ‘·qô|’

Ä<ÛTä ìø£ >∑èVü≤À|üøs£ D¡ ≤\≈£î HÓ\e⁄

\ø°àå HêsêjT· D m\ø±Åº ìø˘‡ n+&é |òØü ï#·sY >±´\Ø
Ä<ÛäTìø£ düe÷»+˝À Á|ü»\ n_Ûs¡T#·T\T s√E

CMYK

s√E≈£î ô|s¡T>∑T‘·THêïsTT. ‹H˚ ÄVü‰s¡+ qT+∫ >∑èVü≤À|üø£s¡D≤\T
$ìjÓ÷>∑edüTÔe⁄\T yêVü≤Hê\T ‘·~‘·sê\T düeT≈£Ls¡TÃ≈£îH˚
Á|üj·T‘êï\T y˚>∑e+‘·eTe⁄‘·THêïsTT. ù|<äesêZ\T yÓTT<ä\T
eT<Ûä´‘·s¡>∑‹, dü+|üqï ≈£î≥T+u≤\T ‘·eT nedüsê\ ø£qT>∑TD+>±
$$<Ûä edüTeÔ ⁄\qT düeT≈£Ls¡TÃ≈£î+≥THêïs¡T. ÄVü‰s¡+, ìyêdü>è∑ Vü≤+,
eÁkÕÔ\T ˇø£ uÛ≤>∑+ø±>± >∑èVü≤À|üø£s¡D≤\T, m\Áø±ºìø˘edüTÔe⁄\≈£î
ÁbÕ<Ûëq´‘· ø£*Œ+#·‘·&É+ ÄqyêsTTr>± e÷]+~. á edüTÔe⁄\qT
düeT≈£Ls¡TÃø√e&É+˝À ‘·s‘¡ e· T‘˚&Ü˝Ò<Tä . me] ‘êVü≤‘·≈î£ ‘·–q≥T¢
yês¡ T >∑ è Vü ≤ À|ü ø £ s ¡ D ≤\qT dü e T≈£ L s¡ T Ã≈£ î H˚ + <ä T ≈£ î
ÁbÕ<Ûëq´‘·ìdüTHÔ êïs¡T. Á|ü<ëÛ q+>± $yêVü≤y˚&TÉ ø£˝À¢ >∑èVü≤À|üøs£ D¡ ≤\T
n+~+#·&É+ |ü]bÕ{Ï>± e÷]+~. á edüTÔe⁄\˙ï y˚s¡Ty˚s¡T
<äTø±D≤˝À¢ ø=qT>√\T #˚j·÷*‡ O+≥T+~. eT<Ûä´‘·s¡>∑‹øÏ
#Ó+~qyês¡T >∑‘+· ˝À á >∑èVü≤À|üøs£ D¡ ≤\qT ˇ+>√\T, ø±e* e+{Ï
ÁbÕ+‘ê\≈£ î yÓ [ ¢ ø=qT>√\T #˚ j · ÷ *‡ O+&˚ ~ . nìï
>∑èVü≤À|üøs£ D¡ ≤\T ˇπø <ä>sZ∑ ¡ n+~+#˚ \ø£´å +>± m.u≤_® Ä<Û«ä s¡´+˝À
ˇ+>√\T˝À ìs¡«Væ≤düTqÔ ï \ø°àå Hêsêj·TD m\Áø±ºìø˘‡ n+&é |òØü ï#·sY
>±´\Ø Áu≤+∫ì Ä>∑dTü º 21q ø£+<äT≈£Ls¡T˝À ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. ô|ã’ò sY
≈£îØÃ\T yÓTT<ä\T≈£îì &Ó’ì+>¥ fÒãT˝Ÿ es¡≈£î O&ÉHé$uÛ≤>∑+˝À
∫qïbÕ{Ï dü÷º\T yÓTT<ä\T &Ó’ì+>¥ fÒãT˝Ÿ &ÉãT˝Ÿø±{Ÿ‡, $Tø°‡
yÓTT<ä\T Á|òæCŸ\T msTTsY ø£+&çwüqT¢, b˛s¡ºãT˝Ÿ {Ï$ yÓTT<ä\>∑T
Vü≤ÀyéT~Ûj˚T≥sY es¡≈£î nìï edüTÔe⁄\qT n+<äTu≤≥T˝À O+#ês¡T.
n+‘˚ø±≈£î+&Ü nìï esêZ\ yê]ì Äø£≥Tº≈£îH˚ $<Ûä+>± Vü≤À˝Ÿùd˝Ÿ
<Ûäs¡\≈£î >∑èVü≤À|üø£s¡D≤\T n+~+#·&É+ $X‚wü+. m\Áø±ºìø˘‡
$uÛ≤>∑+˝À m˝Ÿõ, ˇì&Ü, k˛˙, kÕyéTdü+>¥, bÕHêk˛ìø˘, ø¬ *«H˚≥sY,
yÓ˝’ Ÿ|Pü ˝Ÿ, |æ*|t‡ e+{Ï Á|üeTTK ø£+ô|˙\ edüTeÔ ⁄\T n+<äTu≤≥T˝À
O+#ês¡T. nìï m\ÁøϺø£˝Ÿ $uÛ≤>∑+˝À >∑+>±, yÓTT<ä\T |òæ*|t‡,
ã≥sYô|ò’¢ e+{Ï Á|üeTTK ø£+ô|˙\≈£î #Ó+~q edüTÔe⁄\qT
$T+∫ e⁄+&É≈L£ &É<Tä . >∑es¡ïyÓT+{Ÿ ôd≈£L´]{°\T,
Áf…»Ø _\T¢\˝À dü+|üPs¡+í >± ô|fÒº ô|≥Tºã&ç 100XÊ‘·+, ◊<äT
_*j· T Hé &Ü\s¡ ¢ es¡ ≈ £ î ÄyÓ ÷ ~+#· ã &É T ‘· T +~. á
ô|≥Tºã&ÉT\qT, yê{Ïô|’ ˝≤uÛ≤\qT, &ç$&Ó+&Éq¢ T ]õwüsº T¡ ¶ ÁuÀø£sT¡ /¢
kÕº≈î£ mπø‡#Û+˚ õ\ <ë«sê ‹]– ‘·eT <˚XÊ\≈£î eTs¡\TÃø√e#·TÃ.
$<˚o e´≈£î\Ô T, ôV≤&é® |ò+ü &é\T m|ò◊t ◊\T>± qyÓ÷<äT #˚dTü ø√e#·TÃ.
eTq <˚X¯+˝À qyÓ÷<äT ø±ã&ɶ m|òt◊◊\T, qyÓ÷<äTø±ì $<˚o
dü+dü\ú ≈£î bÕ]ºdùæ |≥Ø H√{Ÿ‡(|æ-H√≥T‡)qT C≤Ø #˚jT· e#·TÃ.
uÛ≤s¡‘YkÕºø˘ e÷¬sÿ≥¢ô|’ m|òt◊◊\ Á|üuÛ≤e+
eTq <˚X+¯ ˝À m|ò◊t ◊\ ìø£s¡ ô|≥Tºã&ÉT\T Ä>∑dTü º
2008 Hê{ÏøÏ s¡T.2,55,484 ø√≥T¢>± O+~. eTq <˚X¯
ô|≥Tºã&çs+¡ >∑+˝À Ç$ ‘=$Tà~ XÊ‘·+ e⁄HêïsTT. m|ò◊t ◊
ô|≥Tºã&ÉT˝À¢ 50XÊ‘·+ bÕ]ºdùæ |≥Ø H√{Ÿ‡˝ÀH˚ e⁄+~. uÛ≤s¡‘Y
kÕºø˘ e÷¬sÿ{Ÿ\ eTqT>∑&É Á|ü<ëÛ q+>± m|ò◊t ◊\ MT<ä Ä<Ûës¡|&ü ç
O+~. á dü+düú\T uÛ≤s¡‘YkÕºø˘ e÷¬sÿ{Ÿ $düÔè‹ì, ˝À‘·T*ï
$X‚w+ü >± ô|+#êsTT. ô|H’ò êHé‡ ôd≈£L´]{°\ yêDÏ»´ $düsÔ D¡ ˝À
Ç$ eTTK´ uÛÑ÷$Tø£qT ìs¡«Væ≤+#êsTT. kÕºø˘ e÷¬sÿ{Ÿ
eTÚ*ø±+XÊ\ô|’ (|òü+&ÉyÓT+≥˝Ÿ‡) Á|ü<Ûëq+>± <äèwæº ô|fº&É+
e\¢ düeTs¡yú TÓ qÆ ùws¡¢ <Ûsä *¡ ï @s¡Œ]#êsTT. |ò*ü ‘·+>± uÛ≤s¡‘Y kÕºø˘
e÷¬sÿ{Ÿ <˚X¯, $<˚o eT<äT|ü⁄<ës¡T¢, dü+düú\qT $X‚wü+>±
Äø£≥Tº≈î£ +~. uÛ≤s¡‘kY Õºø˘ e÷¬sÿ≥¢˝ÀøÏ m|ò◊t ◊\ ì<ÛTä \ Á|üyX˚ +¯ ,
ìÁwüÿeTD˝Ò kÕºø˘ e÷¬sÿ{Ÿ eT<äT|ü⁄<ës¡≈¢ î£ e÷s¡<Z sä Ù¡ ø±\j·÷´sTT.
O<ëVü≤s¡D≈£î 2008 »qe] 18q m|òt◊◊\T 1348 ø√≥T¢
e÷¬sÿ≥¢ qT+&ç yÓq≈£îÿ rdüT≈£î+fÒ ôdHÓ‡ø˘‡ 687 bÕsTT+≥T¢
qwüºb˛sTT+~. ô|≥Tºã&ÉT\T uÛ≤Ø>± ô|&ç‘˚ eTq e÷¬sÿ≥T¢
$|üØ‘·+>± ô|]–b˛‘·THêïsTT.
m|ò◊t ◊\ dü÷\ú ø=qT>√fi¯ó,¢ neTàø±\ Á|üu≤Û e+‘√H˚
kÕº ø ˘ e ÷¬ s ÿ{Ÿ ˝ À O‘êú q |ü ‘ · H ê\T qyÓ ÷ <ä e ⁄‘· T HêïsTT.

u≤{Ïfi¯¢˝À
ø=ã“] ˙fi¯ó¢

<ë]rXÊsTT.
|ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø√]‘˚ O‘·Œ‹Ô #˚dærsê*
@ $<äT´‘Y ø=qT>√\T ˇ|üŒ+<ä+˝ÀHÓH’ ê Ç+<Ûqä +
\uÛ´Ñ eTe⁄‘T· qï|ü⁄&TÉ |ü+|æD° ø£+ô|˙\T $<äT´‘Y O‘·Œ‹Ô #˚j÷· \ì
Ä<˚•+∫‘˚ dü+ã+~Û‘· ÁbÕC…≈î£ º $<äT´‘YqT O‘·Œ‹Ô‘,· düs|¡ süò ê #˚dæ
rsê*. ˇ|üŒ+<ä+˝À n+^ø£]+∫q bò˛sY‡ yÓT»sY wüs‘¡ T· \ e\¢
O‘·Œ‹Ô #˚jT· ˝Òø£ b˛‘˚ n+<äT≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄ O+≥T+~. ‘·eT
#˚‘T· \˝À ˝Òì Á|üøè£ ‹ yÓ|’ Øü ‘ê´\ e+{Ï bò˛sY‡ yÓT»sY |ü]dæ‘ú T· \T
˝Òì |üø+å£ ˝À |ü+|æD° ø£+ô|˙\T ø√]Hê O‘·Œ‹Ô #˚jT· ø£b˛‘˚, Ä
ÁbÕC…≈î£ ≈º î£ dæsú ¡ #ÛêØ®\qT #Ó*+¢ #ê*‡q nedüs+¡ ˝Ò<Tä . ô|>’ ±, |ü+|æD°
ø£+ô|˙\T ÁbÕC…≈î£ º qT+&ç »]e÷Hê edü÷\T #˚ùd wüs‘¡ T· \T
ˇ|üŒ+<ä+˝À O+{≤sTT. n+<äTe\¢, |ü+|æD° ø£+ô|˙\T $<äT´‘Y
O‘·Œ‹Ô #˚j÷· \ì Á|üdTü ‘Ô e· TTqï ‘ê‘êÿ*ø£ ˇ|üŒ+<ä+ øÏ+<ä ø√]Hê
m˝Ÿ$mdt $<äT´‘Y O‘·Œ‹Ô #˚dæ düs|¡ süò ê #˚dæ rsê*. nsTT‘˚,
ø£$TwüH˝é À ‘·T~ O‘·sÔ T¡ « e#˚à es¡≈î£ y˚∫ #·÷ùd <Û√s¡D‘Ï √ |ü+|æD°
ø£+ô|˙\T m˝Ÿ$mdtqT O‘·Œ‹Ô #˚j÷· \ì ø√s¡˝<Ò Tä . düTÁ|”+ ø√s¡Tº
rs¡TŒ e\¢ s¡÷.156 ø√≥¢ yÓTT‘êÔìï Á{≤Hé‡ø√, |ü+|æD° ø£+ô|˙\T
m˝Ÿ$mdt qT+&ç ‹]– bı+<˚ neø±X¯+ ˝Ò<Tä . düTÁ|”+ ø√s¡Tº ‘êC≤
O‘·sÔ T¡ « Á|øü ±s¡+ m˝Ÿ$mdt‘√ $<äT´‘Y ø=qT>√\T ˇ|üŒ+<ä+ #˚dTü ≈£îì
m˝ŸmdtôV≤#Ymdt‘√ O‘·Œ‹Ô #˚sTT+∫ $<äT´‘YqT ø=qT>√\T
#˚sTT+∫‘˚ ø=s¡‘· |ü]dæ‹ú ˝À n<äq|ü⁄ $<äT´‘YqT n~Ûø£ <Ûsä \¡ ≈£î
ø=qT>√\T #˚dTü qÔ ï ‘·sT¡ D+˝À Çã“+~ e⁄+&É<Tä . ø±ì ø=‘·Ô
ÁbÕC…≈î£ \º T neT\T »]–, nedüsy¡ TÓ qÆ >±´dt, u§>∑TZ \uÛ´Ñ yÓT,Æ $<äT´‘Y
$T>∑T\T ‘˚*q|ü⁄&ÉT, m˝Ÿ$mdt e+{Ï ÁbÕC…≈î£ \º qT O‘·Œ‹Ô ì*|æ
y˚j÷· \ì yÓT]{Ÿ Äs¡s¶ Y &çkÕŒ#Y Ä<˚XÊ\qT C≤Ø #˚jT· ø£ ‘·|Œü <äT.
n|ü⁄Œ&ÉT $<äT´‘Y O‘·Œ‹Ô, düs|¡ süò ê ˝Ò≈î£ +&ÜH˚ m˝Ÿ$mdt≈î£ |üP]Ô
dæsú ¡ #ÛêØ®\qT #Ó*+¢ #ê*‡q |ü]dæ‹ú ‹]– ‘·˝‘… T· ‘Ô T· +~.
uÛ≤sêìï ‘·–Z+#·T≈£îH˚+<äT≈£î Á|ü‘ê´e÷ïj·÷\T
s¡÷.156 ø√≥¢≈£î $T+∫ dæús¡ #ÛêØ®\qT Ç|üŒ{Ïπø
m˝Ÿ$mdt≈£î #Ó*¢+∫q+<äTq dü>∑≥Tq j·T÷ì{Ÿ≈£î |ü+|æD°
ø£+ô|˙\T Ä ÁbÕC…≈£îº≈£î eTTqTà+<äT $<äT´‘Y ø=qT>√\T≈£î
#Ó*+¢ #ê*‡q dæsú ¡ #ÛêØ®\T >∑D˙j·T+>± ‘·>T∑ ‘Z êsTT. ndæsú ¡ #ÛêØ®\qT
kÕù|øÏøå +£ >± ‘·–+Z #·T≈£îH˚+<äT≈£î, >±´dt‘√ á ÁbÕC…≈î£ ˝º À $<äT´‘Y
O‘·Œ‹ÔøÏ nedüs¡yÓTÆq e÷s¡TŒ\T #˚sTT+#·e#·TÃ. n+<äTø£j˚T´
ô|≥Tºã&çì ≈£L&Ü ÁbÕC…≈£îº e´j·T+˝À #˚]à dæús¡ #ÛêØ®\˝À
düsT¡ u› ≤≥T #˚j÷· *‡ O+≥T+~. >±´dt \uÛ´Ñ ‘·, m˝ŸmdtôV≤#Ymdt
<Ûäs¡ ø£Hêï >±´dt <Ûäs¡\T ‘·≈£îÿe>± Oqï|ü⁄&˚ Ç˝≤+{Ï @sêŒ≥T
Á|üjÓ÷»qø£s¡+>± O+≥T+~. ˝Ò<ë, m˝Ÿ$mdt n+^ø£]ùdÔ,
ÁbÕC…≈î£ º ô|≥Tºã&ç e´j·T+˝À Ç+‘·es¡≈î£ #Ó*+¢ ∫ y˚dqæ n|ü⁄Œ
b˛qT $T–*q áøÏ«{° yÓTT‘êÔìï m˝Ÿ$mdt≈î£ #Ó*+¢ ∫, $T–*q
n|ü⁄ŒqT #Ó*+¢ #˚ u≤<Û´ä ‘·qT rdüT≈£îì m|æCH… øé √≈£î á ÁbÕC…≈î£ qº T
n|üŒ–+∫ q&ç|+æ #˚+<äT≈£î Á|üuTÑÛ ‘·«+ #·s´¡ \T rdüTø√e≥+ eTs√
e÷s¡+Z . düTÁ|”+ ø√s¡Tº ‘êC≤ rs¡TŒ <äècÕº´ @$T #˚j÷· \H˚ <ëìô|’
$<äT´‘Y düeTq«j·T ø£$T{° n&É«πø{Ÿ »qs¡˝Ÿ n_ÛÁbÕj·÷ìï
ø√]+~. Äj·Tq n_ÛÁbÕj·T+ Ç+ø± sêyê*‡ O+~. Á|üuTÑÛ ‘·«+,
$<äT´‘Y düeTq«j·T ø£$T{° á e´eVü‰s¡+˝À ‘·<Tä |ü] #·s´¡ \≈£î
@$T ìs¡j
í T· + rdüT≈£î+{≤jÓ÷ #·÷&Ü*‡ O+~.

nqT ø√ø√

u≤

düeT≈£LsêÃs¡T. ø£düºeTsY≈£î $XÊ«dü+ ø£*–+#·&É+ ‘·eT yê´bÕs¡
s¡Vü≤dü´eTì ìsê«Vü≤≈£î\T õ e÷˝≤´Á~ $e]+#ês¡T. edüTÔe⁄
HêD´‘·‘√ bÕ≥T düs¡düyÓTÆq <Ûäs¡≈£î n+~+∫q|ü⁄&ÉT ø£düºeTsYqT
Ä≈£≥Tºø√e#·Ãì Äj·Tq ù|s=ÿHêïs¡T. nedüs¡yÓTÆ‘˚ ø£düºeTsYqT
dü+‘·è|æÔ |ü]#˚+<äT≈£î ndü\T <Ûsä øπ¡ edüTeÔ ⁄qT n+~düTqÔ ï≥T¢ Äj·Tq
$e]+#ês¡T. cÕ|æ+>¥e÷˝Ÿ˝À Á|ü<ëÛ q+>± m\Áø±ºH,é Á|æjT· , ø¬ HékÕºs,Y
|òæ*|t‡, ã≥sYô|ò’¢ $Tø°‡\T, Ç&û¢kÕº+&é, ≈£îøÏ+>¥bÕHé, ø£ÁØbÕHé,

HêHédæºø˘‘√ ≈£L&çq m\Áø±ºHé ø£+ô|˙øÏ #Ó+~q ¬s’dt≈£îø£ÿsY, m˝Ÿõ
ˇì&Ü, k˛˙, kÕyéTdü+>¥ {Ï$\T, m˝Ÿdæ&ç\T, ¬ø◊m ø£+ô|˙øÏ
#Ó+~q &ç$&ç\T, efiŸ|Pü ˝Ÿ, ˇì&Ü, m˝Ÿõ ø£+ô|˙\ yêwæ+>¥yTÓ wæqT¢,
m˝Ÿõ, ¬ø*«H˚≥sY, kÕyéTdü+>¥, efiŸ|üP˝Ÿ ¬sÁ|òæõπs≥s¡T¢ Çø£ÿ&É
\_ÛdüTÔHêïsTT. ‘·≈£îÿe <Ûäs¡ qT+∫ n‘·´~Ûø£ <Ûäs¡ es¡≈£î, πøe\+
@<√ ˇø£ Áu≤+&ÉT≈£î |ü]$T‘·+ ø±≈£î+&Ü, ø£deºü TsY ‘·qT ø√s¡T≈£îqï~
m+#·T≈£îH˚+<äT≈£î neø±XÊìï Ç#˚Ã+<äT≈£î á dü+düú Á|üjT· ‹ïk˛Ô+~.
Bìe\¢ ø£düºeTsY≈£î düs¡T≈£îqT ø=H˚ $wüj·T+˝À, m+#·T≈£îH˚

$wü j · T +˝À ùd«#· à ¤ \_Û k ˛Ô + ~. Çy˚ ø±≈£ î +&Ü mdæ \ T,
¨yéT~∏jT˚ ≥s¡T,¢ m\ÁøÏøº ˘ bòÕ´qT¢, ◊s¡Hué ≤≈£î‡\T, Ç‘·s¡ m\Áø±ºìø˘
edüTÔe⁄\˙ï Çø£ÿ&É \uÛÑ´eTe⁄‘êsTT.
dü«#·Ã¤yÓTÆq fÒø˘ O&é kÕe÷Á–øÏ Á|üdæ~∆
\ø°åàHêsêj·TD |òüØï#·sY Vü‰˝Ÿ˝À dü«#·Ã¤yÓTÆq fÒ≈£î‘√
‘·j·÷¬s’q &ÉãT˝Ÿ ø±{Ÿ‡, Á&Édæ‡+>¥ fÒãT˝Ÿ‡, &Ó’ì+>¥ fÒãT˝Ÿ e+{Ï
edüTÔe⁄\≈£î Á|üdæ~∆. ‘ÓHê*øÏ #Ó+~q Á|üeTTK ø£+ô|˙˝À ‘·j·÷s¡T
#˚sTT+∫ ~>∑TeT‹ #˚düT≈£î+≥THêïs¡T. 5I6 &ÉãT˝Ÿ ø±{Ÿ‡ 5 y˚\
s¡÷bÕj·T\T yÓTT<ä\T 10 y˚\≈£î \uÛÑ´eTÚ‘êsTT. 6I6 &ÉãT˝Ÿ
ø±{Ÿ‡ 10 y˚\ qT+∫ 19 y˚\ es¡≈î£ $Áø£sTTdüTHÔ êïs¡T. n<˚$<Û+ä >±
&Ó’ì+>¥ ôd{Ÿ 2500 qT+∫ 5 y˚\ es¡≈£î ø£+|üP´≥sY fÒãT˝Ÿ‡
1500 qT+∫ 3 y˚\ es¡≈î£ \uÛ´Ñ eTÚ‘·THêïsTT. Ä|òd” t m–®≈L£ ´{Ïyé
#ÛÓ’sY 1300 yÓTT<ä\T 5 y˚\ es¡≈£î \_ÛdüTÔHêïsTT. n+‘˚ø±≈£î+&Ü
eT<Ûä´‘·s¡>∑‹ yÓTT<ä\T dü+|üqï≈£î+≥Tu≤\T $ìjÓ÷–+#˚
k˛bòÕôd≥T¢, m–®≈£L´{Ïyé #ÛÓ’sY‡ ôd’‘·+ n+<äTu≤≥T˝À O+#ês¡T.
3G1G1 |ü⁄wtu≤´ø˘ ≈£îwüHé k˛bòÕôd≥Tº 15 y˚\T yÓTT<ä\T 18
y˚\ es¡≈£î $Áø£sTTdüTÔHêïs¡T. $<˚o k˛bòÕôd≥T¢ 20 y˚\T yÓTT<ä\T
25 y˚\ es¡≈î£ \uÛ´Ñ eTÚ‘·THêïsTT. Ç~˝≤ O+&É>± n<ÛTä Hê‘·qyÓTqÆ
$$<Ûä >∑èVü≤À|üøs£ D¡ ≤\T Äs¡s¶ T¡ ô|’ ‘Ó|Œæ +∫ Ç#˚Ã+<äT≈£î ìsê«Vü≤≈£î\T
dæ<ä∆+>± OHêïs¡T. wü÷ kÕº+&é\T, Á&Ódæ‡+>¥ fÒãT˝Ÿ‡, {°bÕjYT
e+{Ï >∑èVü≤À|üø£s¡D≤\‘√ bÕ≥T ˙˝Ÿ HÓeT˝Ÿ ø£+ô|˙øÏ #Ó+~q
ô|ò’ãsY ≈£îØÃ\T, &Ó’ì+>¥ fÒãT˝Ÿ‡ ‘·~‘·s¡Vü‰\T n+<äTu≤≥T˝À
O+#ês¡ T . m\ÁøÏ º ø £ ˝ Ÿ , m\Áø±º ì ø˘ ‡ , e⁄&É H é $uÛ ≤ >±˝À¢
$ìjÓ÷>∑<ës¡Tì n_ÛsT¡ ∫ y˚Ts¡≈î£ edüTeÔ ⁄\qT düs|¡ süò ê #˚ùd+<äT≈£î
dæ<ä∆+>± Oqï≥T¢ ìsê«Vü≤≈£î\T ù|s=ÿHêïs¡T. ˇ+>√\T m u≤;®
kÕs¡<Ûä´+˝À ìs¡«Væ≤+#˚ cÕ|òæ+>¥ e÷˝Ÿ nqTã+<Ûä+>± Çø£ÿ&É
HÓ\ø=*Œq≥T¢ c˛s¡÷yéT ìsê«Vü≤≈£î\T e÷˝≤´Á~ ù|s=ÿHêïs¡T.

` Á|üC≤X¯øÏÔ $˝Òø£], ø£+<äT≈£Ls¡T.

{Ïfi˝¢¯ À ø=ã“] ˙s¡T... $q&Üìπø $+‘·>±
OHêï Ç~ ì»+. ø√ø√ø√˝≤, ô||”‡ø√˝≤\T o‘·\ bÕ˙j·÷\
e÷¬sÿ{Ÿô|’ Ä~Û|‘ü ê´ìï kÕ~Û+∫q ‘·sT¡ yê‘· ø=ã“]uÀ+&Ü\≈£î
&çe÷+&é |ü&bç ˛sTT+~. yê{Ïì s¡yêD≤ #˚jT· &É+ ô|<ä› düeTdü´.
n+‘· #˚dHæ ê $<˚o bÕ˙j·÷\ b˛{° O+&ÉH˚ O+~. á
H˚|ü<∏ä´+˝À ôV’≤<äsêu≤<äT≈£î #Ó+~q nq÷Á>∑÷|t Ç≥T
sêh+˝Àq÷, n≥T <˚X+¯ ˝Àq÷ mø£ÿ&çø¬ H’ ê ø=ã“]˙fi¯q¢ T
u≤{Ïfi˝¢¯ À n+~+#˚ $q÷‘·ï Á|üÁøÏjT· qT #˚|{ü +ºÏ ~.
nq÷Á>∑÷|t m+&ç »eVü≤sY ø£<qä∏ + Á|üø±s¡+
ªø=ã“] u§+&Ü\T ø√kÕÔyêdüT\≈£î e÷Á‘·yT˚ n+<äTu≤≥T˝À
O+≥THêïsTT. $T–*q ÁbÕ+‘ê˝À¢ì yê]øÏ Ç$ <=s¡ø&£ +É
≈£L&Ü >∑>q∑ +>± O+{À+~. ø=ã“] uÀ+&Ü\ s¡÷|ü+˝À
s¡yêD≤ n‹ô|<ä› düeTdü´>± O+~. n+<äTøπ y˚TeTT u≤{Ïfi¢¯
s¡÷|ü+˝À n+~düTHÔ êï+.µ nì #ÓbÕŒs¡T. ªÇ+<äT˝À 100XÊ‘·+
ø=ã“]˙fi‚¢ O+{≤sTT. ø±s=“ôV≤’ Á&˚{Ÿ‡ O+&Ée⁄. øπ e\+
ø±´\Ø\T+{≤sTT. ø=e⁄«|ü<ësêú\T+&Ée⁄. #·ø¬ ÿs¡ XÊ‘·+ ≈£L&Ü
‘·≈î£ ÿy˚. ø±ã{Ϻ Bìì nìï ej·TdüT‡\ yês¡÷ ‘ê>=#·TÃ.
eT+∫ Äs√>±´ìøÏ Ç~ O|üjÓ÷>∑+ ≈£L&Ü..µ nì
#ÓãT‘·THêïs¡T. nq÷Á>∑÷|t Ç|üŒ{Ï es¡≈£î Ábı&Éø£¸Hé,
e÷¬sÿ{Ï+>¥, m>∑TeT‹ ` ~>∑TeT‹ s¡+>±\≈£î dü+ã+~Û+∫q
|ü \ T ÁbÕC… ≈ £ î º \ qT ~–«»j· T +>± ìs¡ « Væ ≤ +∫+~.
$T&ç˝Ÿ`ádtº <˚XÊ˝À¢ ôd’‘·+ nH˚ø£ ÁbÕC…≈£îº\qT ≥sYïø°
|ü<ä∆‹˝À #˚|ü{Ϻ |üP]Ô #˚dæ+~. Ç|ü&ÉT |ü•ÃeT>√<ëe]
õ˝≤¢˝Àì ‘ê&˚|ü*¢>∑÷&Ó+˝À 45000 #·<äs¡|ü⁄≥&ÉT>∑T\
$d”sÔ +í¡ ˝À nq÷ ø√ø√ |ò⁄ü &é Áb˛&Éø‡º˘ Á|üsTTy˚{Ÿ *$Tf…&qé T
@sêŒ≥T #˚d+æ ~. øπ +Á<äÁ|üuTÑÛ ‘·« e´ekÕj·T eT+Á‹‘·«XÊK
nqTã+<Ûä dü+düú ø√ø√q{Ÿ &Óe\|tyTÓ +{Ÿ uÀs¡T¶ Ä<Û«ä s¡´+˝À,
&çô|òHé‡ |òü⁄&é Øôd]à ˝Òãπs≥Ø n+~+∫q kÕ+πø‹ø£
|ü]C≤„q+‘√ á |ü]ÁX¯eTqT HÓ\ø=˝≤Œs¡T. Ç~ ¬s’‘·T\

$<˚o dü+kÕú>‘∑ · ô|≥Tºã&ç<ës¡T\T(m|ò◊t ◊)
]ø±s¡T¶kÕúsTT˝À 2007 Hê{ÏøÏ ôdHÓ‡ø˘‡ 21,000 #˚s¡&É+
#· ÷ XÊeTT. n|ü  &É T m|ò t ◊ ◊\T eTq e÷¬ s ÿ≥¢ ˝ À
s¡÷.71,486ø√≥¢ ìø£sô¡ |≥Tºã&ÉT\T ô|{≤ºsTT. bÕ\ø£esêZ\T á
ô|s¡T>∑<ä\qT Ä]úø£ e´edüú |üìrs¡T≈£î Á|ü‹_+ã+>±
n_Ûe]í+#êsTT. nyÓT]ø± Ä]úø£ dü+øå√uÛÑ+ H˚|ü<∏ä´+˝À 2008
dü+ˆˆ˝À m|òt◊◊\T e÷¬sÿ{Ÿ qT+&ç s¡T.62400ø√≥T¢
O|üd+ü Vü≤]+#·T≈£î+fÒ ôdHÓ‡ø˘‡ 9832 bÕsTT+≥¢≈î£ |ü&bç ˛e&É+
#·÷XÊeTT. ôdHÓ‡ø˘‡ 10-1-08q 21,207 qT+&ç 10-1008q 10,527≈£î |ü&çb˛‘˚, kÕº≈£î eT<äT|ü⁄<ës¡T¢ 31.5 \ø£å\
ø√≥¢ kıeTTà qwübº ˛e&É+ #·÷XÊeTT. bÕ\ø£esêZ\T |ü\$¢ e÷]Ã
ªÄ]úø£ e´edüú |üìrs¡T dü÷N\˝À ôdHÓ‡ø˘‡ ˇø£ uÛ≤>∑y˚Tqì,
kÕe÷q´ uÛ≤s¡rj·TT&ÉT ôdHÓ‡ø˘‡ ø£+fÒ Á|ü‹s√p dü÷s√´<äjT· +,
dü÷sê´düÔeTj·÷\H˚ #·÷kÕÔ&Éìµ |ü\¢$ e÷s¡Ã&É+ #·÷XÊeTT.
n+‹eT+>± eTq+ >∑eTì+#·<ä>∑Z kÕsê+X¯+ uÛ≤s¡‘YkÕºø˘
e÷¬sÿ≥¢ô|’ m|ò◊t ◊\ Á|üu≤Û e+ rÁeyÓT+Æ ~.
bÕ]ºdæù|≥Ø H√{Ÿ‡(|æ-H√{Ÿ‡)
uÛ ≤ s¡ ‘ · Á|ü u Û Ñ T ‘· « + bÕ]º d æ ù |≥Ø H√{Ÿ ‡ ô|’
ìj·T+Á‘·D\qT ô|+#·T‘·T+<äqï }Vü‰>±Hê\‘√ 2007
nø√ºãsY 17q kÕº≈£î e÷¬sÿ{À¢ ôdHÓ‡ø˘‡ uÛ≤Ø |ü‘·HêìøÏ >∑T¬s’,
ˇø£ >∑+≥bÕ≥T ÁfÒ&ç+>¥ ì*|æy˚j·Tã&ç+~. eTq <˚X¯+˝À
m|òt◊◊\ ô|≥Tºã&ÉT˝À¢ bÕ]ºdæù|≥Ø H√≥T‡ 50XÊ‘·+ ø£*–
OHêïsTT. n+fÒ á dü+düú\ dü«uÛ≤e+˝À |æ-H√{ŸŸ‡ bÕÁ‘·
Á|üeTTKyÓTÆ+~, |ü]o*+#·<ä>∑Z~. eTq <˚X¯ ø£+ô|˙˝À¢

m|ò t ◊ ◊\ yê{≤ dü ÷ ú \ +>± 24XÊ‘· + $T+#· ≈ £ L &É < ä ì
#Ó|ü≈£îHêïeTT. ø±˙ á |ü]$T‘·T*ï, ìj·T+Á‘·D\qT
<ë≥y˚ d æ , n&É ¶ < ës¡ T ˝À¢ $<˚ o ôdŒ≈£ î ´˝Ò { Ï y é
ô|≥Tºã&ÉT\qT(d”e÷+‘·s¡ &Ó]y˚{Ïyé kÕ<ÛäHê\ì Á|üuÛÑT‘·«+
#ÓãT‘·T+~.) eTq ô|≥Tºã&ç e÷¬sÿ{À¢ #=s¡u&É{≤ìøÏ M\T
ø£*Œ+#˚ kÕ<ÛäHê˝Ò bÕ]ºdæù|≥Ø H√≥T‡(|æ.H√≥T‡). M{Ï˝À
ô|≥Tºã&ÉT\T ô|≥º&É+ #ê˝≤ düT\uÛÑ+. n+‘·sê®rj·T >∑T]Ô+|ü⁄
ø£*–q $$<Ûä dü+dü\ú T, e´≈£î\Ô T M{Ï˝À ô|≥Tºã&ÉT\T ô|≥ºe#·TÃ.
ôd_‘√ qyÓ÷<äT ø±ì $<˚o dü+düú\T uÛ≤s¡‘Y kÕºø˘\˝À
(&Ó]y˚{°y金√ düVü‰) qyÓ÷<äT ø±ã&ɶ m|òt◊◊\ <ë«sê
bÕ]ºdæù|≥Ø H√≥T‡˝À ô|≥Tºã&ÉT\T ô|&É‘êsTT. |ü•ÃeT<˚XÊ\
qT+&ç ‘·≈£îÿe e&û¶πs≥T≈£î n|ü ‘Ó∫Ã, es¡úe÷q <˚XÊ\˝À
n‘·´~Ûø£ ˝≤uÛ≤\T Ä]®+#˚ kÕºø˘ e÷¬sÿ{Ÿ\˝À ô|≥Tºã&ÉT\T ô|{Ϻ
uÛ≤Ø |ü]D≤e÷\˝À kÕºø\˘ T ø=H˚$ ôV≤&é® |ò+ü &ÉT\T. Ç$ ≈£L&Ü
|æ-H√≥T‡ <ë«sê eTq <˚X¯+˝ÀøÏ Á|üy˚•+#·e#·TÃ. ô|≥Tºã&ç
ô|{Ϻq dü+düú\T/e´≈£îÔ\ ù|s¡T¢, $esê\T Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ
$e]+#ê*‡q nedüs¡+ ˝Ò<äT. n<äèX¯´+>± á ô|≥Tºã&ÉT\T
eTq <˚X+¯ ˝À Á|üy•˚ +#·e#·TÃ-p<ä>±fi¯ó,¢ ∫es¡≈î£ OÁ>∑yê<äT\T
ôd‘’ +· eTq e÷¬sÿ≥¢˝ÀøÏ uÛ≤Ø>± ì<ÛTä *ï #=|æŒ+∫ Äø£dàæ ø£+>±
O|üd+ü Vü≤]+#·T≈£îì, eTq Ä]úø£ e´edüqú T n‘·˝≤≈£î‘·\+ #˚ùd
Á|üe÷<äeTT+~. ]»s¡T«u≤´+≈£î, yêeT|üøå£ bÕغ\T |æ-H√≥T‡qT
ìùw~Û+#·eTì &çe÷+&é #˚düTÔHêïsTT. nyÓT]ø± Ä]úø£ dü+øå√uÛÑ
|üPs¡«s¡+>∑+˝À bÕ\ø£esêZ\T |æ-H√{Ÿ‡ô|’ n+‘·≈£îeTT+<äTqï

Ä+ø£å*ï eT]+‘· ‘=\–+∫, $<˚o ô|≥Tºã&ÉT\ yÓ÷E˝À
yê{ÏøÏ ô|<ä›|”≥ y˚düTÔHêïsTT.
eTT–+|ü⁄
$<˚o dü+kÕú>‘∑ · ô|≥Tºã&ÉT\T (m|ò◊t ◊\T) áøÏ«{°
e÷¬sÿ≥¢˝À n‘·´~Ûø£ ˝≤uÛ≤*ï n+~dü÷Ô, uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À
eT<äT|ü⁄<ës¡¢˝À ô|≥Tºã&ç ô|fÒº eTqdüÔ‘ê«ìï ô|+#·T‘êj·Tì,
á ô|s¡T>∑T<ä\ n+‹eT+>± Ä]úø£ e´edüú ìs¡«Vü≤D≈£î
nedüs¡yÓTÆq ì<ÛäT*ï düeT≈£Ls¡TkÕÔj·Tì bÕ\ø£esêZ\T,
Ä]úø£y˚‘·Ô\T Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡T. eTq Ä]úø£ e´edüú
$düÔè‘·yÓTÆ+<äì, dæús¡yÓTÆq eTÚ*ø£ $<ÛëHê\T, |òü*‘ê\ô|’
|üì#˚dTü +Ô <äì n+≥THêïs¡T. m|ò◊t ◊\ <äTÁwüŒuÛ≤yêìï, yÓTøχø√,
Äπ>ïj·÷dæj÷· <˚XÊ\˝À dü+uÛ$Ñ +∫q ø£s¬ ˙‡ dü+øå√uÛ≤\ e+{Ï
Á|üuÛ≤yê*ï ‘·≥Tº≈£îì ì\ã&É >∑*–q Ä]úø£ |ü]|ü⁄wæº
eTq≈£îqï<äì yê~düTÔHêïs¡T. ø±ì ndæús¡yÓTÆq, dü«\Œø±*ø£
ô|≥Tº ã &ç Á|ü y êVü ‰ \≈£ î ne<Û ä T \T ˝Ò ì #· \ Hêìï
nqTeT‹+#·&É+ e\¢ Ä]úø£ e´edüú˝À n+‘·T˝Òì ôdŒ≈£î´˝ÒwüHé
<Û√s¡DT\qT Á|üuÛÑT‘ê«˝Ò Çwüº|üPs¡«ø£+>± Áb˛‘·‡Væ≤düTÔHêïsTT.
ôdŒ≈£î´˝ÒwHü é ô|≥Tºã&ÉT\ Á|ü|+ü #·yê´|üÔ ≥s√ïesY, Á|ü|+ü #· dü÷\ú
C≤rjÓ÷‘·Œ‹Ô ø£+fÒ Äs¡T s¬ ≥T¢ ô|]–+~. Bì |ò*ü ‘·+>± $$<Ûä
<˚XÊ˝À¢ Ä]úø£ dü+øå√uÛ≤\T e∫Ã, Ä]úø£ e´edüú\qT ∫ÛHêï_Ûqï+
#˚XÊsTT. eTq Ä]úø£ e´edüú Á|ü|ü+#· Ä]úø£ e´edüú‘√ @ø°ø£è‘·+
eTsTTq|ü&ÉT ˇø£ <˚X¯+˝À »]π> <äTwüŒ]D≤e÷\T $T–*q
Á|ü|ü+#·<˚XÊ\ô|’q m+‘·{Ï rÁe Á|üuÛ≤yêìï ø£\T>∑#˚kÕÔjÓ÷

qT+∫ ø=ã“] uÀ+&Ü\qT H˚s¡T>± ø=quÀ‘√+~.
<ä fi ≤s¡ T \≈£ î neø±X¯ $ Te«uÀeTì dü + dü ú m+&ç
#ÓãT‘·THêïs¡T. s√E≈£î 50y˚\ u≤{Ï˝Ÿ‡qT á |ü]ÁX¯eT
O‘·Œ‹Ô #˚dæ O‘·sÔ ,¡ <äøDåÏ uÛ≤s¡‘· sêÁcÕº˝À¢ neTàuÀ‘√+~.
ø=ã“]˙fi¯ ¢ q T {Ï q Tï˝À¢ ≈£ L &Ü rdü T ≈£ î e#˚ Ã
Á|ü‹bÕ<äq\THêïj·Tì dü+düú m+&ç »eVü≤sY #ÓãT‘·THêïs¡T.

` Á|üC≤X¯øÏÔ $˝Òø£], ôV’≤<äsêu≤<é

nyÓT]ø± Ä]úø£ dü+øå√uÛ+Ñ ‘êC≤ O<ëVü≤s¡D. 1987 nø√ºãsY
19q Á|ü|ü+#· kÕºø˘ e÷¬sÿ{Ÿ rÁe |ü‘·HêìøÏ >∑T¬s’q|ü&ÉT
<ëì Á|üu≤Û e+, eTq <˚X+¯ MT<ä ˝Ò<Tä . Á|ü|+ü #· Ä]úø£ e´edü≈ú î£ ,
eTq Ä]úø£ e´edüú <ë«sê\T ‘Óse¡ ø£b˛e&É+ Ç+<äT≈£î ø±s¡D+.
eTq ô|ò’Hêì¸j·T˝Ÿs¡+>±ìï @y˚Ts¡≈£î düs¡∞ø£]+#êyÓ÷, Ä
y˚Ts¡≈£î Ä <äTwüŒ*‘ê*ï ô|’q ù|s=ÿqï O<ëVü≤s¡D˝À
#·÷düTÔHêïeTT. ]»s¡T« u≤´+≈£î, ôd_ ˝≤+{Ï dü+düú\T mìï
ìj·T+Á‘·D\T @s¡Œs¡∫Hê Á|ü|+ü #· Á|üu≤Û yê\ eTT+<äT yê{Ï bÕÁ‘·
HêeTe÷Á‘·yT˚ . m|ò◊t ◊\≈£î eTq ø£+ô|˙˝À¢ 24XÊ‘·+ yê{≤\T
nqTeT‹düT+Ô fÒH˚ yê{Ï <äTwüŒ]D≤e÷\≈£î kÕe÷q´ Á|üC≤˙ø£+
J$‘ê\T ndüeÔ ´düeÔ Te⁄‘·THêïsTT. ªô|≥Tºã&ÉT\ U≤‘ê˝À |üP]Ô
ø£q«s¡_º *{°µì, bÕ]ºdùæ |≥Ø H√≥T‡ C≤Øì yêeT|üø±å \T rÁe+>±
e´‹πsøÏdTü HÔ êïsTT. yêeT|üø±å \ CÀø£´+ e˝Ò¢ ªô|≥Tºã&ÉT\ U≤‘ê
|üP]Ô ø£q«s¡_º *{° $<Ûëq+µ neT\Tø±˝Ò<Tä . Ä $<Ûëq+ neT˝…‘’ ˚
eTq ô|≥Tºã&ç s¡+>∑+˝À m|ò◊t ◊\≈£îqï Á|üdTü ‘Ô · Ä+ø£\å T |üP]Ô>±
m‹Ôyj
˚ T· ã&ç O+&˚$. Ç|ü&ÉTqï |ü]$T‘·T\ H˚|<ü ´ä∏ +˝À 2008˝À
$<˚o dü+dü\ú T O|üd+ü Vü≤]+#·T≈£îqï ô|≥Tºã&ÉT\ eT÷\ø£+>±
»]–q $HêX¯Hêìï eTq nqTuÛ$Ñ düTHÔ êï+. @ |ü]$T‘·T\T ˝Òì
H˚ | ü < ∏ ä ´ +˝À m|ò t ◊ ◊\T eTq Ä]ú ø £ e´edü ú ô |’ q]Ô + #˚
$\j·T‘ê+&Ée+ }Væ≤+#·T≈£î+fÒH˚ ˇfi¯ó¢ >∑>∑Ts=Œ&ÉTdüTÔ+~.
n+<äTø√düy˚T m|òt◊◊\ kÕúq+˝À yÓTs¡T¬>’q Á|üe÷D≤\‘√
m|òt&ç◊˝Ò uÛ≤s¡‘· Ä]›ø£ Á|ü>∑‹øÏ ø=+‘· y˚Ts¡≈£î <√Vü≤<äø±]>±
O+{≤j·Tì yêeT|üøbå£ Õغ\T #ÓãT‘·THêïsTT. Ç+‘· »]–Hê ‘·eT
$<ÛëHê\T e÷s¡TÃø√e{≤ìøÏ bÕ\ø£esêZ\T dæ<ä∆+>± ˝Òe⁄.
ªb˛>±\+ <ë|ü⁄]+#·q yês¡T ns¡T+<Ûrä qø£Áå ‘êìï, $TÁ‘·yêø±´ìï,
B|ü ìsê«D >∑+<∏ëìï ø£qs¡÷, $qs¡÷, eT÷s=ÿqµs¡ì ˙‹#·+Á~ø£
Á|üuÀ~ÛdüTÔ+~. Á|ü»˝Ò y˚T˝§ÿì á $<ÛëHê\≈£î n&ÉT¶ø£≥º
y˚jT· ≥y˚T |ü]cÕÿs¡+.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful