Αποτελεσματική Οξυγονοθεραπεία

Kimberly Cowen, M.D
Η Υπερβαρική οξυγονοθεραπεία είναι πλέον ευρέως καθιερωμένη ως θεραπεία για τη βελτίωση της
επούλωσης των τραυμάτων, εγκαυμάτων, για τα δερματικά μοσχεύματα, τις ισχαιμικές σχισμές, τις
λοιμώξεις του μαλακού ιστού, καθώς και τις βλάβες από την ακτινοβολία. Ορισμένοι γιατροί αντιμετωπίζουν
πλέον ασθενείς αισθητικής χειρουργικής και λέιζερ με υπερβαρική οξυγόνωση για να επιτύχουν την
ουσιαστική μείωση της φλεγμονής και την επιτάχυνση της επούλωσης. Έχει πλέον αποδειχτεί ότι η χρήση
μιας κρέμας με υπεροξείδιο του υδρογόνου δύναται να επιφέρει μια κατάσταση τοπικής υπερβαρικής
οξυγονοθεραπείας με ευεργετικά αποτελέσματα για το δέρμα (1,2).

Οξυγόνο και ελεύθερες ρίζες: συνεργάτες ή αντίπαλοι;
Το υπεροξείδιο του υδρογόνου κατασκευάζεται από τον οργανισμό μας και διατηρείται σε σταθερές ποσότητες καθ’
όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Χρησιμοποιείται στη ρύθμιση της κυτταρικής μεμβράνης και των ορμονών. Είναι ζωτικό
για την ρύθμιση των σακχάρων του αίματος και την παραγωγή ενέργειας σε όλα τα κύτταρα του σώματος. Ενεργοποιεί
και εξισορροπεί το ανοσοποιητικό σύστημα και μπορεί άμεσα ή έμμεσα να εξουδετερώσει ιώσεις, βακτηρίδια, και
μύκητες. (3)
Βιομηχανικά κατασκευασμένο υπεροξείδιο του υδρογόνου χρησιμοποιείται στην Ιατρική από το 1920. Επειδή το
υπεροξείδιο του υδρογόνου που παράγει ο ανθρώπινος οργανισμός είναι ένα είδος ενεργού οξυγόνου που μπορεί να
δράσει ως «μεσολαβητής» στην δημιουργία ελευθέρων ριζών, όπως την ελεύθερη ρίζα του υδροξειδίου, τίθεται το
ερώτημα εάν η χρήση του βιομηχανοποιημένου υπεροξειδίου του υδρογόνου είναι τελικά αθέμιτη (αντενδείκνυται)
στην Ιατρική και στην Κοσμετολογία. Πριν καταλήξουμε σε αυτό το συμπέρασμα χρειάζεται μία πιο αναλυτική ματιά
στις τελευταίες ανακαλύψεις στον τομέα της παραγωγής ελευθέρων ριζών. (4)
Στον οργανισμό μας ο σχηματισμός της ελεύθερης ρίζας του υδροξειδίου είναι απαραίτητος για την καταπολέμηση των
ασθενειών ενώ η ακατάσχετη παραγωγή της είναι βλαβερή (4,5). Έχει υπάρξει κάποια ανησυχία γύρω από την
ικανότητα του υπεροξειδίου να αντιδρά με το υπεροξείδιο του υδρογόνου ώστε να δημιουργηθεί η ελεύθερη ρίζα του
υδροξειδίου. Όμως, ιατρικές μελέτες αποδεικνύουν ότι η αλληλεπίδραση του υπεροξειδίου του υδρογόνου με το
υπεροξείδιο γίνεται με υπερβολικά αργούς ρυθμούς σε σχέση με την αποδόμηση ή καταστροφή του υπεροξειδίου,
πράγμα που έχει ελάχιστες πιθανότητες να συμβεί σε φυσικές βιολογικές συνθήκες.(5,6)
Ο Dr. Charles Farr, υποψήφιος του βραβείου Νόμπελ ιατρικής το 1993 για την έρευνά του γύρω από το Υπεροξείδιο του
Υδρογόνου, κατέληξε ότι το υπεροξείδιο του υδρογόνου λειτουργεί στην δημιουργία ελευθέρων ριζών μόνο κάτω από
πολύ ειδικές συνθήκες, δηλ. όταν είναι παρόν οξείδιο του σιδήρου (Ferrous state)(Fe2)(4). Στα φυσιολογικά κύτταρα ο
σίδηρος υπάρχει πρωτίστως στη μορφή του οξειδίου του σιδήρου (Ferric state) (Fe3), και έτσι το υπεροξείδιο του
υδρογόνου δεν υποβιβάζεται σε ελεύθερη ρίζα υδροξειδίου. Αντίθετα μεταλλάσσεται σε υδροξύλιο, μοριακό οξυγόνο
και νερό, καθιστώντας το υπεροξείδιο του υδρογόνου πολύ ευεργετικό για τον οργανισμό.
Καθώς εφάπτεται με την επιδερμίδα, το υπεροξείδιο του υδρογόνου έρχεται σε άμεση επαφή με την καταλάση, ένζυμο
που δρα σαν καταλύτης, και αφθονεί στο δέρμα. Τα ένζυμα αυτά έχουν άμεση και πανίσχυρη δράση (7). Ένα μόριο
καταλάσης είναι ικανό να μετατρέψει εκατομμύρια μόρια υπεροξειδίου του υδρογόνου σε οξυγόνο και νερό σε
δευτερόλεπτα (8). Το γαλάκτωμα του υπεροξειδίου του υδρογόνου στην επιφάνεια της επιδερμίδας, μετατρέπεται σε
μοριακό οξυγόνο, ένα αέριο που δημιουργεί πίεση καθώς διογκώνεται. Μέσω αυτής της πίεσης το οξυγόνο σπρώχνεται
βαθιά στο δέρμα όπου επιδρά σημαντικά. Η τοπική συμπύκνωση οξυγόνου είναι μετρήσιμη. Ευνοεί διάφορους τομείς
όπως τη σύνθεση κολλαγόνου και την αγγειογένεση, με αποτέλεσμα την ορατή βελτίωση της εμφάνισης του δέρματος
κλινικά και μικροσκοπικά.
Ακόμα και στην σπάνια περίπτωση που ο σίδηρος στο δέρμα βρίσκεται στην μορφή Ferrous (Fe2), οξείδιο του σιδήρου
+2, η δημιουργία ελευθέρων ριζών εξαιτίας του υπεροξειδίου του υδρογόνου είναι απίθανη για διαφόρους λόγους (7).
Οποιαδήποτε αναγνωρίσιμη ποσότητα σιδήρου στην επιδερμίδα είναι διαθέσιμη σε τόσο χαμηλή ποσότητα ώστε η
υπεραφθονία της καταλάσης και η υπερδυναμική της δράση στη μεταβολή του υπεροξειδίου του υδρογόνου σε οξυγόνο
και νερό, να υπερβαίνει σε υπερβολικό βαθμό την παραγωγή ελευθέρων ριζών μέσω της παρουσίας του Οξειδίου +2
του σιδήρου. Ακόμα και στην περίπτωση της έντονης παρουσίας του σιδήρου, η χημική αντίδραση της καταλάσης είναι
πολύ ταχύτερη από την μεταβολή του υπεροξειδίου του υδρογόνου σε ελεύθερη ρίζα υδροξειδίου.
Στην πραγματικότητα, εξαιτίας της δυνατότητάς τους να δημιουργούν αυξημένες οξυγονικές εντάσεις στους ιστούς
χωρίς να προκαλούν βλάβες από ελεύθερες ρίζες, μερικές κρέμες υπεροξειδίου του υδρογόνου έχουν αποδειχτεί να
βελτιώνουν σημαντικά και να επιταχύνουν την επούλωση πληγών, εγκαυμάτων χειρουργικών τομών, και ισχαιμικών
σχισμών (ischemic skin flaps)(5).

πρέπει να τονιστεί ότι η ενσωμάτωση του υπεροξειδίου του υδρογόνου. ορισμένα ορθώς. Επιπλέον.5). Επίσης. είναι καλά τεκμηριωμένο ότι οι ελεύθερες ρίζες δημιουργούνται κυρίως στους ισχαιμικούς ιστούς χαμηλής οξυγόνωσης ή σε ιστούς με φλεγμονή. Είναι επίσης σημαντικό ότι η εν λόγω αύξηση του οξυγόνου δεν παρουσιάζεται περισσότερες από δύο φορές σε διάστημα 24 ωρών σε ένα άτομο με φυσιολογική αιμάτωση. δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το προϊόν θα έχει αποτελεσματικότητα (5). αδύναμων κυττάρων. τα επίπεδα του οξυγόνου στο δέρμα μειώνονται τόσο. το υπεροξείδιο του υδρογόνου χρησιμοποιείται για την οξείδωση ασθενών. καθίσταται δυνατή η οξυγόνο-σύνθεση κολλαγόνου ενώ ενισχύεται και η αγγειογένεση (δημιουργία νέων αιμοφόρων αγγείων) (1. ένα σημαντικό επίτευγμα που οι γιατροί θεωρούσαν δυνατό μόνο με τη χρήση κλειστού θαλάμου υπερβαρικής θεραπείας. Ωστόσο.13). ως σήμερα. που χρησιμεύει για να καταστρέφει της ελεύθερες ρίζες στον οργανισμό (4. Οι μετρήσεις με αυτόν τον τρόπο αποδεικνύουν ότι ορισμένες κρέμες υπεροξειδίου του υδρογόνου είναι όντως σε θέση να αυξήσουν το οξυγόνο στο δέρμα στα επίπεδα των 400 έως 800 χιλιοστόμετρα υδραργύρου. μη παρεμβατική. Αυτό το ιατρικό βοήθημα που χρησιμοποιείται συνήθως σε μονάδες εντατικής θεραπείας θεωρείται η οριστική. πως ορισμένες κρέμες υπεροξειδίου του υδρογόνου έχουν πετύχει την αύξηση της οξυγονικής πίεσης στο δέρμα. είναι γεγονός. Με καθημερινή χρήση.Υπάρχει αφθονία καταγραμμένων αποδείξεων που συμμαρτυρούν για την αξία του υπεροξειδίου του υδρογόνου σε διάφορους τομείς της ιατρικής. . Λόγω της ικανότητας ορισμένων καλλυντικών υπεροξειδίου του υδρογόνου να παρέχουν οξυγόνο στο δέρμα. Για να αποκτήσουμε αυτά τα οφέλη.13).2. Επιπλέον με την ενηλικίωση το δέρμα του προσώπου δείχνει μια ακόμα μεγαλύτερη κάμψη στο μετρήσιμο οξυγόνο από το σώμα (10). Με την πάροδο του χρόνου. αλλά δραστική πυκνότητα. ο μεταβολισμός του δέρματος προσαρμόζεται. και έχει τα χαμηλότερα επίπεδα αντενδείξεων από κάθε άλλη ιατρική θεραπεία (4). αλλά συγκεκριμένα την αύξηση της ποσότητας του οξυγόνου που προμηθεύουμε στο δέρμα. αποδεδειγμένα επηρεάζουν την εναπόθεση και παραγωγή κολλαγόνου. Μια αύξηση του οξυγόνου για διάρκεια μικρότερη των 60 λεπτών τη φορά. έχει αποδειχθεί ότι το υπεροξείδιο του υδρογόνου αποτελεί βασικό συστατικό ώστε να καθίσταται μια κρέμα ικανή να διοχετεύσει οξυγόνο. Επιπλέον. έχει τη δυνατότητα να παράγει ελεύθερες ρίζες μόνο σε περιοχές των ιστών όπου η οξυγόνωση είναι σε χαμηλά επίπεδα. Οξειδάση της ξανθίνης .13). Θα πρέπει να τονισθεί ότι αυτό δεν αφορά μόνο τη χρήση του οξυγόνου. συνήθως από ένα έως τρία της εκατό. ορισμένα σκευάσματα που εμπεριέχουν υπεροξείδιο του υδρογόνου έχουν αποδειχτεί να διανέμουν υψηλές πιέσεις οξυγόνου στην επιδερμίδα και στο δέρμα (epidermis & dermis). Έχει καθιερωθεί στην ιατρική βιβλιογραφία ότι μόνο με τη σωστή και ουσιαστική αύξηση της μετρήσιμης ποσότητας του οξυγόνου στο δέρμα. Η νικοτίνη που περιέχουν τα τσιγάρα συμπιέζει τα αγγεία ακόμα περισσότερο. Αυτό το κατόρθωμα. Αν και η απλή πρόσθεση υπεροξειδίου του υδρογόνου σε μια κρέμα δεν σημαίνει ότι η κρέμα θα έχει και τη δυνατότητα να προμηθεύσει οξυγόνο στους ιστούς. Το κατεστραμμένο δέρμα εξαιτίας της έλλειψης οξυγόνου. επιτρέποντας ακόμα λιγότερο οξυγόνο να διεισδύσει στους ιστούς (11). Αυτό συμβαίνει διότι τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν του ιστούς με οξυγόνο γίνονται στενότερα και τα τοιχώματά τους καθίστανται όλο και λιγότερο διαπεραστικά. Ωστόσο. ώστε ακόμη και στην ηλικία των 25 ετών.12. Παρότι παραμένει ένα πολύ δύσκολο επίτευγμα. Καλλυντικά που δεν εμπεριέχουν υπεροξείδιο του υδρογόνου. έτσι ώστε δεν υπάρχει αύξηση της σύνθεσης κολλαγόνου ή αγγειογένεση (13). όταν διαλύεται σε θεραπευτικά επίπεδα για ιατρική χρήση. υπεροξειδίου του υδρογόνου. με τέτοιο τρόπο ώστε η ποιότητα και εμφάνιση του δέρματος να βελτιώνεται σε κλινικά και μικροσκοπικά επίπεδα (5). δεν έχουν ποτέ δείξει οποιαδήποτε μετρήσιμη ένδειξη αύξησης του οξυγόνου στον οργανισμό. ιατρική μέθοδος για τη μέτρηση του οξυγόνου στο δέρμα. Εξαιτίας των μοναδικών ιδιοτήτων του και την ικανότητα να απελευθερώνει ενεργό οξυγόνο. το υπεροξείδιο του υδρογόνου έχει αποδειχθεί. Το φυσιολογικό ένζυμο. Έχει αποδειχθεί ότι σε περίπτωση πολύ συχνής ή πιο παρατεταμένης ανύψωσης της οξυγονικής πίεσης. κατασκευασμένα προϊόντα. σκευάσματα με υπεροξείδιο του υδρογόνου εμπεριέχουν μια πολύ αραιή.2. Μετρήσεις έχουν καταγραφεί χρησιμοποιώντας συσκευή διαδερμικής οξυγονικής παρακολούθησης. Η κρέμα πρέπει να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα υψηλό επίπεδο οξυγόνωσης στους ιστούς για μια χρονική περίοδο. διακρίνεται εύκολα στην επιδερμίδα ενός καπνιστή. ασφαλές και αποτελεσματικό. τέθηκε το θέμα κατά πόσο αυτό δημιουργεί υπερβολική παραγωγή ελεύθερων ριζών και γενικά ζημιών που προκαλούνται από αυξημένα επίπεδα οξυγόνωσης. παραμένει αδύνατο χωρίς τη χρήση του υπεροξειδίου του υδρογόνου. Στην Κοσμετολογία. ενώ δημιουργεί υγιή κύτταρα ικανά να αντισταθούν στις ασθένειες. εξαιτίας της ικανότητας του υπεροξειδίου του υδρογόνου στην οξυγόνωση των ιστών. το οξυγόνο πρέπει να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για μια περίοδο 90 έως 120 λεπτών κάθε φορά. αποτελεί ελάχιστο όφελος (1. αναρίθμητες μελέτες έχουν δείξει ότι αυξάνει την αποτελεσματικότητα του ενζυμικού αντιοξειδωτικού συστήματος. η περιεκτικότητα οξυγόνου στο δέρμα είναι σημαντικά κατώτερη απ’ αυτήν ενός υγιούς εφήβου. ή ως σήμερα σημαντικότερη βιολογική πηγή ελευθέρων ριζών οξυγόνου. πράγμα που αποδεικνύεται εύκολα με ένα ηλεκτρόδιο Clark της διαδερμικής παρακολούθησης οξυγόνου (5.

Takiuraki H..: The effect of varying ambient oxygen tensions on wound metabolism and collagen synthesis. Gynecology. Hopf HW.: Oxygen free radicals and wound healing. 1993) 5. Hyperbaric Oxygen Therapy 1996 2. UCSF Medical Centre. 93: 480-489/ 7. Farr CH. American Journal of Surgery 118: 521-525.: Personal Communications. Acta Derm Venereol 1994: Suppl 185: 21-25/ 11. 1993) 9.. White MJ.: Cigaret smoking decreases tissue oxygen. 1990/ 3. Annals of Internal Medicine 1980. Goldstick TK.: Oxygen metabolism and the toxic properties of phagocytes. Clinics in Plastic Surgery 17: 463-472. 1991/ 12. Committe Report. Hunt TK.: Personal Communication. Archives of Surgery 126: 1131-1134. 1990 10. 1969/ 13. Clinics in Plastic Surgery 17: 473-483. Vermount: Healing Arts Press. 1993. ήταν τα προϊόντα Karin Herzog που χρησιμοποιήθηκαν στην έρευνά του. Heckler FR... Oklahoma City July 1997 6. Farr CH..: Oxygen and healing. Altman N. Vessey D. 4. Surgery. and Obstetrice 135: 561-567.: Foreward Oxygen Healing Therapies (Rochester. Klebanoff SJ. Vermont: Healing Arts Press. Hunt TK.Hunt TK. Farr CH. Zederfeldt B. C..: Protocol for the Intravenous Administration of hydrogen Peroxide (Oklahoma City: International Bio-Oxidation Medicine Foundation.Jenson AJ. για το Ινστιτούτο Νόμπελ. Farr ερεύνησε και ανέλυσε τις κρέμες που βασίζονται σε Υπεροξείδιο του Υδρογόνου. 1972/ *Σημείωση: Όταν ο Δρ.: Transcultaneous PO2 and PCO2 measurements in dermatology. . Hunt TK.Αναφορές* 1.. Pai MP.: Oxygen Healing Therapies (Rochester. July 1997/ 8.: Oxygen and wound healing. La Van FB.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful